Quyết định thăng quân hàm là một bước đi chiến lược mà nhà cầm quyền CSVN âm thầm sắp xếp nhân sự cho Đại Hội Đảng XIV. Trịnh Văn Quyết, một tướng lĩnh quân đội từng bước được cơ cấu vào Bộ Chính Trị, trở thành nhân vật đáng gờm đại diện cho phe Quân Đội đối trọng với phe Công An.
Hôm 14 Tháng Bảy, Chủ Tịch Nước CSVN Lương Cường, thống lĩnh các lực lượng vũ trang đã chủ trì buổi lễ trao quyết định thăng quân hàm, cấp bậc đại tướng, thượng tướng cho các lãnh đạo chủ chốt thuộc Bộ Quốc Phòng và Bộ Công An. Trong đó, Bí Thư Trung Ương Đảng, Chủ Nhiệm Tổng Cục Chính Trị Trịnh Văn Quyết được thăng hàm từ thượng tướng lên đại tướng.
Ngoài ra, các Thứ Trưởng Bộ Quốc Phòng: Nguyễn Hồng Thái, Nguyễn Văn Hiền, Nguyễn Trường Thắng, Nguyễn Quang Ngọc được thăng hàm từ trung tướng lên thượng tướng.
Về phía Bộ Công An, hai thứ trưởng gồm các ông Phạm Thế Tùng và Nguyễn Ngọc Lâm cũng được thăng hàm từ trung tướng lên thượng tướng.
Thời gian qua dư luận xã hội rộ thông tin giám đốc Công An TP.HCM Mai Hoàng cũng nằm trong danh sách được thăng quân hàm đợt này, từ cấp bậc thiếu tướng lên trung tướng trước thời hạn. Tuy nhiên, thông tin này hiện vẫn chưa được truyền thông-báo chí CSVN lên tiếng chính thức.
Thực ra việc xét thăng cấp bậc quân hàm cấp tướng trước thời hạn đối với cấp lãnh đạo công an được bổ sung thêm quy định tại Nghị Định số 57 của Chính Phủ ban hành vào năm 2023. Theo đó, thời gian thăng cấp bậc trước thời hạn là không quá 12 tháng. Nếu xét từ Tháng Mười Hai, 2023, ông Mai Hoàng được thăng hàm thiếu tướng, thì chí ít phải đến Tháng Giêng năm 2026 mới đủ thời hạn để thăng lên bậc trung tướng. Nếu thông tin từ dư luận mạng xã hội như nêu trên là chính xác thì đây rõ ràng là trường hợp vượt rào.
Điều này càng làm tăng thêm sự gay cấn cho bối cảnh CSVN đang tiến hành công tác chuẩn bị cho Đại Hội Đảng XIV ở giai đoạn nước rút. Ở thời điểm này, việc thăng quân hàm tướng cho những cán bộ cấp cao trong ngành Quân Đội và Công An không đơn thuần chỉ là thành tích đóng góp, mà còn tiềm ẩn những yếu tố nhạy cảm chính trị, tranh giành ảnh hưởng phe nhóm và nội bộ đấu đá quyền lực. Đây là hai thế lực luôn chiếm phần lớn số ghế ủy viên Bộ Chính Trị, cũng là chủ lực trong hệ thống an ninh quốc gia và đồng thời chịu sự lãnh đạo của Đảng CSVN thông qua các cơ quan như Bộ Chính trị, Ban Bí Thư.
Phe Quân Đội có thế mạnh về các vấn đề liên quan quốc phòng, trong khi phe Công An kiểm soát các lĩnh vực an ninh nội địa. Hai nhiệm kỳ Đại Hội Đảng vừa qua (XII và XIII), cho thấy sự bức phá mạnh mẽ của phe Công An, tầm ảnh hưởng chính trị ở hầu hết các lĩnh vực. Đặc biệt từ sau khi Bộ Trưởng Công An Tô Lâm ngồi vào chiếc Tổng Bí Thư thì chính trị Việt Nam cơ bản là “Công An trị,” những nhân sự chủ chốt trong Bộ Chính Trị đều là người xuất thân từ phe Công An.
Việc thăng hàm đại tướng, thượng tướng cho các tướng Quân Đội và Công An là bước đi có chủ đích của CSVN nhằm cân bằng quyền lực hai bên trước đại hội, giảm mức độ rủi ro đấu đá ngầm. Họ thông qua hình ảnh ông Lương Cường, gián tiếp dọn đường cho ông Trịnh Văn Quyết để tiến vào chức ủy viên Bộ Chính Trị khóa XIV. Việc ông Quyết được thăng quân hàm đại tướng chính là điểm nhấn đặc biệt gây chú ý.
Kịch bản này không phải không có tiền lệ. Vào Tháng Giêng, 2019, chính ông Cường cũng được phong quân hàm đại tướng khi giữ chức chủ nhiệm Tổng Cục Chính Trị Quân Đội như trường hợp của ông Quyết hiện tại. ThángGiêng, 2021, thời điểm diễn ra Đại Hội Đảng XIII, ông Cường đắc cử ủy viên Bộ Chính Trị và hiện tại đang giữ chức vụ chủ tịch nước. Ông Quyết sẽ theo như kịch bản sắp xếp nhân sự này của CSVN.
Trong nhiều năm trở lại đây, Quân Đội luôn có từ 1-2 đại diện ở Bộ Chính Trị, chủ yếu là Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng. Nhưng với bối cảnh chính sự Việt Nam hiện tại, phe Công An đang áp đảo mạnh mẽ (hiện tại có 3 ủy viên), CSVN muốn cần bằng quyền lực giữa hai phe thì rất cần thiết bổ sung thêm một tướng lĩnh Quân Đội ngoài Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng vào Bộ Chính Trị là điều dễ hiểu.
Là người có kinh nghiệm chính trị và có thời gian công tác lâu dài trong lĩnh vực xây dựng lực lượng, ông Trịnh Văn Quyết năm nay 59 tuổi, đủ khả năng lẫn điều kiện cùng Bộ Trưởng Phan Văn Giang chiếm hai ghế ủy viên Bộ Chính Trị khóa XIV. Như sự đồn đoán từ trước của giới quan sát chính sự Việt Nam, ông Giang sẽ thay ông Lương Cường ngồi vào chiếc ghế Chủ Tịch Nước và ông Quyết sẽ thay ông Giang lên giữ chức Bộ Trưởng Bộ Quốc Phòng. Thậm chí, đặt trường hợp ông Giang về hưu trong nhiệm kỳ XIV, ông Quyết là nhân tố thích hợp hàng đầu để thay thế chổ của ông Giang.
Việc ông Quyết được thăng hàm đại tướng cho thấy có sự ủng hộ mạnh mẽ từ giới “chóp bu” CSVN, khẳng định vị thế chính trị trong lực lượng Quân Đội và Đảng cầm quyền.
Đặt trường hợp ông Quyết không thể vào Bộ Chính Trị khóa XIV, phe Quân Đội sẽ như thế nào? Chắc chắn thế cân bằng quyền lực mà CSVN đặt ra sẽ bị phá vỡ, Công An sẽ trở thành lực lượng duy nhất chi phối hệ thống chính trị, toàn quyền quyết định vận mệnh quốc gia, đẩy chính sự Việt Nam vào thời kỳ đầy nguy hiểm và bất ổn do quyền lực bị tập trung cao độ.
Mỗi kỳ đại hội Đảng, CSVN luôn kêu gọi tinh thần đoàn kết nhưng vào thời điểm quan trọng, các phe phái vẫn tranh thủ đưa các nhân sự chủ chốt của mình vào Ban Chấp Hành Trung Ương và Bộ Chính Trị, qua đó vừa tranh thủ củng cố lực lượng vừa tranh giành ảnh hưởng phe nhóm. Ngay cả việc bổ nhiệm và thăng bậc quân hàm tưởng chừng là nghi lễ cũng nằm trong cuộc chơi quyền lực này.
Nhìn lại toàn cảnh, việc thăng hàm là một thông điệp chính trị đầy ẩn ý và ông Trịnh Văn Quyết từ một tướng quân đội giờ trở thành ứng cử viên nặng ký cho chiếc ghế ủy viên Bộ Chính Trị, là đối thủ đáng gờm đối với phe Công An. Qua đó cho thấy Quân Đội chưa hoàn toàn lép vế trước thế lực Công An, hệ thống chính trị Việt Nam chưa hoàn toàn là “Công An trị.”
