Sau khi cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel kết thúc bằng lệnh ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, cả Iran và Israel đều tuyên bố mình chiến thắng.
Tel Aviv cho rằng chiến dịch của mình đã phá hủy một số lượng lớn bệ phóng tên lửa đồng thời sát hại hơn 60 tướng lãnh cao cấp và những nhà khoa học hạt nhân hàng đầu của Iran, cũng như xóa sổ chương trình hạt nhân Iran với sự phối hợp của Mỹ bằng chiến dịch Búa Giữa Đêm.
Về phần mình, Iran tuyên bố phản ứng quyết liệt của họ nhằm đáp trả sự gây hấn của Israel đã buộc Israel phải chấp nhận “thất bại và đầu hàng,” và rằng “Quân đội Iran sẵn sàng chiến đấu và nghiền nát bất kỳ cuộc phiêu lưu nào của Israel.”
Vậy là cả Iran và Israel đều không nhận mình là bên thất bại trong cuộc xung đột vừa qua. Hai bên vẫn khí thế đằng đằng, nhất là Iran vẫn tỏ ra hăng máu, vẫn sẵn sàng huyết chiến với Israel một lần nữa. Vấn đề là trong khi Tehran tự cho mình là bên thắng thì Tổng Thống nước này là ông Masoud Pezeshkian lại lên tiếng đề xuất nối lại đàm phán với Mỹ. Ông Pezeshkian cho rằng Iran không có vấn đề gì với việc đối thoại trở lại.
Phát biểu của tổng thống Iran, người vốn được cho là có tinh thần chủ hòa, đã nhanh chóng vấp phải sự chỉ trích trong nội bộ cầm quyền Iran. Những kẻ chỉ trích cho rằng lập trường của ông là quá yếu đuối trước kẻ thù. Ông bị xem là nhượng bộ trước một Washington chưa hề thể hiện thiện chí với Tehran.
Câu hỏi đặt ra là nếu quả thực Iran ra khỏi cuộc xung đột 12 ngày với tư cách là người chiến thắng khi buộc Israel phải chấp nhận “thất bại và đầu hàng” thì tại sao Tổng Thống Pezeshkian lại có thái độ “yếu đuối” trước kẻ thù. Câu trả lời hẳn là vì Iran thực ra không hề là người chiến thắng trong cuộc xung đột, mà chỉ là kẻ bại trận. Ở đời, chỉ kẻ thua mới phải yếu đuối trước kẻ thù. Iran thắng kiểu gì khi để Israel tàn sát hơn 60 chỉ huy cao cấp và chuyên gia hạt nhân? Để kẻ thù đánh cho tơi tả mà cứ ra vẻ ta đây thì chẳng lừa được ai. Thiên hạ đâu có mù!
Như vậy, trong khi tỏ ra “yếu đuối” trước đối phương, ông Pezeshkian đã tỏ ra mình là người tỉnh táo. Tỉnh táo để thấy Iran là bên yếu. Tỉnh táo để có đối sách phù hợp với kẻ thù. Chỉ những kẻ điên mới nghĩ là mình thắng sau khi bị đối phương đánh cho bầm dập.
Theo ngoại trưởng Iran là ông Abbas Aragchi thì trước khi xung đột xảy ra, Tehran và Washington đã đạt được tiến triển vượt bực trong các cuộc đàm phán. Thiết tưởng nếu đúng vậy thì sẽ là khôn ngoan cho Iran nếu nước Cộng Hòa Hồi Giáo này chịu trở lại bàn đàm phán với Mỹ, với thái độ nhún nhường chứ không phải với bộ mặt kênh kênh tự đắc. Xem ra đó là cách duy nhất để giữ cho cái chế độ hiện nay ở Iran có thể tồn tại được lâu trước nguy cơ bị Mỹ và Israel xóa sổ để thay bằng một chế độ khác hợp lòng dân.
Bởi đập đầu vào đá không bao giờ là khôn ngoan. Một câu hỏi khác là Tehran sẽ đàm phán kiểu gì một khi Washington chấp nhận nối lại những cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của nước này. Mỹ từ lâu đã yêu cầu Iran ngừng mọi hoạt động làm giaù uranium. Còn Iran vẫn khăng khăng không chịu, cho rằng chương trình hạt nhân của họ là nhằm mục đích hòa bình, điều mà Phương Tây không tin và giờ đây lại càng không tin khi Tehran tuyên bố không chấp nhận sự giám sát của IAEA đối với các cơ sở hạt nhân của họ, cho rằng IAEA thiên vị Phương Tây.
Rốt cuộc, chương trình hạt nhân Iran vẫn là một câu chuyện mà người ta chưa rõ hồi kết. Câu chuyện đó sẽ kết thúc một cách nhẹ nhàng trong hòa bình bằng việc Tehran tuyên bố từ bỏ chương trình hạt nhân của mình hay ít ra là ngoan ngoãn đặt các cơ sở hạt nhân của mình hoàn toàn dưới sự giám sát chặt chẽ của IAEA, hoặc bằng một đòn đánh phủ đầu mạnh mẽ hơn, quyết liệt hơn lần trước từ Mỹ và Israel.
Nhiều người tin rằng nếu Mỹ và Israel quyết định tung đòn một lần nữa với Iran, thì đó sẽ là đòn nhằm kết liễu chế độ thần quyền của nước này.
ORANGE COUNTY, California (NV) – Nếu bạn có ý định mua nhà trong năm nay, hãy chuẩn bị dành ra một phần lớn hơn bao giờ hết trong số tiền thu nhập hàng tháng của bạn.
Theo dữ liệu từ “Realtor.com” cho hay, giá nhà trung vị (median) tại Mỹ trong Tháng Năm vừa qua là $440,000. Với mức giá này, hộ gia đình trung bình tại Mỹ sẽ phải dành 44.6% thu nhập để đủ khả năng chi trả – cao hơn rất nhiều so với ngưỡng 30% mà các chuyên gia tài chính thường khuyến nghị dành cho chi phí nhà ở.
Thành phố Detroit, một trong số các thành phố có giá nhà rẻ nhất nước Mỹ. (Hình minh họa: Bill Pugliano/Getty Images)
Dữ liệu của “Realtor.com” giả định người mua trả trước 20%, vay thế chấp với lãi suất trung bình 6.82% trong Tháng Năm, 2025, theo Freddie Mac, và chịu mức thuế và bảo hiểm hàng năm là 1.72%.
Quy tắc “30% thu nhập cho nhà ở” (do Bộ Gia Cư và Phát Triển Đô Thị Hoa Kỳ (HUD) đề xuất từ những năm 1980) nhằm giúp người dân vẫn còn đủ ngân sách cho các nhu cầu thiết yếu khác như thực phẩm, điện nước, giữ trẻ và các chi phí phát sinh như khám bệnh hoặc sửa xe.
Tuy nhiên, với giá nhà tăng vọt và thu nhập không tăng kịp, mốc 30% giờ đây trở nên không còn thực tế với nhiều hộ gia đình.
“Dù giá nhà đã chững lại nhưng vẫn đang ở gần mức đỉnh lịch sử tại nhiều nơi,” Hannah Jones, phân tích gia cao cấp tại “Realtor.com,” cho biết.
“Lãi suất thế chấp đã dao động quanh mức 6.5%–7% từ mùa Thu năm ngoái đến nay. Với tất cả những yếu tố đó, việc mua nhà hiện nay thực sự là một gánh nặng tài chính với nhiều gia đình.”
Jones nói thêm: “Giá nhà đã tăng nhanh hơn mức tăng lương trong hơn 5 năm qua.”
Ngày càng nhiều người Mỹ nghi ngờ việc mua nhà lúc này có phải là quyết định thông minh
Theo dữ liệu mới nhất từ Sở Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ, thu nhập hộ gia đình trung vị trong năm 2023 tăng lên tới $80,610 – lần tăng đầu tiên kể từ trước đại dịch. Tuy nhiên, trong khi đó, giá nhà trung vị quốc gia đã tăng 33% kể từ quý thứ nhất năm 2019.
Dù giá nhà đã bắt đầu giảm ở một số thành phố, nhiều người Mỹ vẫn không tin rằng đây là thời điểm hợp lý để mua. Khảo sát hàng tháng của Fannie Mae (đơn vị bảo lãnh phần lớn khoản vay mua nhà tại Mỹ) cho thấy trong Tháng Năm, 74% số người được hỏi cho rằng “bây giờ là thời điểm tồi để mua nhà.”
Tâm lý này đặc biệt rõ nét nếu bạn sống ở các thành phố ven biển như Los Angeles, New York hay Boston. Dù vốn đã nổi tiếng đắt đỏ, nhưng với mức lương trung vị hoặc thấp hơn, việc mua nhà tại đây có thể “ăn mòn” hoàn toàn thu nhập của bạn. Cụ thể:
Los Angeles: người mua cần đến 104.5% thu nhập để sở hữu nhà trung vị
New York: cần 66.9%
Boston: cần 64.3%
Tuy nhiên, có ba thành phố bạn vẫn có thể “gói ghém” tài chính để mua nhà mà không cần vét sạch túi để trả tiền nhà hàng tháng.
Nếu bạn muốn mua nhà mà vẫn cân đối được ngân sách, hãy nhìn về phía trung tâm bản đồ nước Mỹ.
“Khu vực Trung Tây là vùng có giá nhà phải chăng nhất cả nước, và cũng là nơi duy nhất có các thành phố lớn mà hộ gia đình trung bình vẫn đủ khả năng mua được nhà trung vị,” Jones cho biết.
Chỉ ba khu vực đô thị trong nhóm 50 thị trường lớn nhất nước Mỹ đáp ứng tiêu chí này:
St. Louis, Missouri: Giá nhà trung vị trong Tháng Năm là $299,900, chỉ cần đúng 30% thu nhập để mua
Detroit, Michigan: Cần 29.8% thu nhập
Pittsburgh, Pennsylvania: Dẫn đầu danh sách với mức chi phí thấp nhất – chỉ cần 27.4% thu nhập. (Ng.Tr) [kn]
tình mẹ mênh mông cho lòng con thắp sáng. (Tranh: Nguyễn Trung)
Mẹ là vầng trăng sáng
lơ lửng sau rặng tre
làn gió nhẹ, võng đu đưa con ngủ
lời mẹ ru… thơm thoảng hương lúa theo về
Dáng mẹ tảo tần
trên triền đê sớm tối
gánh nắng mưa, gánh cả đời con
bếp tro tàn
in bóng mẹ canh thâu chong đèn ngồi vá áo
giọt mồ hôi thấm ướt câu ca dao
ngọt ngào hơn nước dừa quê hương
Con đi xa
đèn phố lung linh mà sao lòng vẫn tối
con lại mơ về ánh trăng xưa
tình mẹ mênh mông cho lòng con thắp sáng
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
Gần nửa năm kể từ khi nhậm chức, Tổng Thống Donald Trump vẫn tiếp tục chỉ trích và “đổ thừa” cựu Tổng Thống Joe Biden.
Người biểu tình mang theo hình ảnh của Trump trong vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng, 2021, ở Capitol, Washington DC. (Hình minh họa: Brent Stirton/Getty Images)
Ngày 13 Tháng Năm, tại Saudi Arabia, trong chuyến công du Trung Đông, Trump đã đổ lỗi cho Biden về lập trường chính sách đối ngoại mà ông cho là nguyên nhân gây căng thẳng cho quan hệ đối tác ở Trung Đông. “Sự yếu kém cực độ và sự bất tài trắng trợn của chính quyền Biden đã làm chệch hướng tiến trình hướng tới hòa bình, làm mất ổn định khu vực và gây nguy hiểm cho mọi thứ mà chúng ta đã cùng nhau xây dựng.” Trump nói và nhấn mạnh rằng chính quyền Biden luôn “thù địch” với Trung Đông.
Joe Biden trở thành con dê tế thần
Trump liên tục đổ lỗi cho Biden về loạt vấn đề trong nhiều lần phát biểu khác nhau trong gần bốn tháng ông tại nhiệm. Trump thậm chí dành nguyên một tuần đánh dấu ngày thứ 100 của nhiệm kỳ thứ hai để đổ lỗi cho Biden về hàng loạt vấn đề kinh tế.
100 ngày đầu tiên tại nhiệm của Tổng Thống Donald Trump là thời kỳ tồi tệ nhất đối với thị trường chứng khoán kể từ thời Richard Nixon; tuy nhiên, theo Trump, tất cả là lỗi của Joe Biden cả.
“Đây là thị trường chứng khoán của Biden, không phải của Trump,” Tổng Thống Trump đăng trên Truth Social ngày 30 Tháng Tư. “Quốc gia của chúng ta sẽ bùng nổ, nhưng chúng ta phải thoát khỏi ‘bức tường Biden’,” ông nói thêm. “Điều này sẽ mất một thời gian, KHÔNG LIÊN QUAN GÌ ĐẾN THUẾ QUAN, chỉ là ông ấy (Biden) đã để lại cho chúng ta những con số tồi tệ, nhưng khi sự bùng nổ bắt đầu, nó sẽ không giống bất kỳ điều gì khác. HÃY KIÊN NHẪN!!!”
Không chỉ chuyện kinh tế và thị trường chứng khoán hỗn loạn (mà nguyên nhân thật sự là do chính sách thuế quan của Trump), Trump cũng đổ lỗi cho Biden nhiều vụ khác. Ngày 8 Tháng Năm, Trump chỉ trích một đạo luật do Biden ký nhằm mở rộng quyền truy cập Internet tốc độ cao, quy chụp rằng đạo luật của Biden là… “phân biệt chủng tộc” và “hoàn toàn vi hiến.” Đạo luật Công Bằng Kỹ Thuật Số (The Digital Equity Act) – một chương trình ít được biết đến – đã được đưa vào dự luật cơ sở hạ tầng lưỡng đảng trị giá $1 ngàn tỷ mà Biden đã ký thành luật vào đầu nhiệm kỳ tổng thống.
Đạo luật trên ra đời nhằm giúp nhiều nhóm khác nhau, trong đó có cựu chiến binh, người già, cộng đồng người khuyết tật và nông thôn. Thế nhưng Trump, sử dụng ngôn ngữ kích động quen thuộc, đã lên án đạo luật và nói rằng nó chẳng khác gì việc cung cấp phương tiện “cho những kẻ thức tỉnh dựa trên chủng tộc.”
Trên thực tế, đạo luật không đề cập đến chủng tộc, được Thượng Nghị Sĩ Dân Chủ Patty Murray soạn, cung cấp $60 triệu tài trợ cho các tiểu bang và vùng lãnh thổ để giúp họ đưa ra các kế hoạch nhằm bình đẳng hơn trong việc tiếp cận internet; cùng với đó là $2.5 tỷ giúp những kế hoạch trên được thực thi. Một số khoản tài trợ trên đã được giải ngân cho các tiểu bang, kể cả những tiểu bang đỏ vùng nông thôn như Indiana, Alabama, Arkansas, Iowa và Kansas…
“Trump was right about everything”
Điều đáng nói là hàng triệu cử tri MAGA cũng có “quán tính” đổ lỗi cho Biden. Cái gì tệ hại là do Biden tất. Những khó khăn mà Trump đối mặt (dù có thể do chính ông gây ra) cũng tại Biden cả. Trong khi đó, “Trump was right about everything.”
“Thất mùa là tại Biden, được mùa là bởi ông Trump thiên tài” – nghe qua tưởng như một câu đùa, một lời mỉa mai “chợ búa”; nhưng không, đó là tuyên ngôn sống động của một niềm tin chính trị đang ngày càng lan rộng. Một niềm tin bất chấp sự thật, vượt lên cả logic, và lật đổ mọi quy chuẩn của lý trí chính trị.
Câu chuyện không mới: Khi một xã hội đánh mất khả năng phân tích, nó sẽ tìm về với những lời tiên tri. Khi những con số, báo cáo, và dữ liệu không còn đủ hấp dẫn, người ta sẽ quay sang tin vào “thiên tài” – một kẻ được mặc định là đúng, dầu cho cả thế giới có sai. Donald Trump, theo cách nào đó, không còn là một chính trị gia. Ông là hiện thân của một đấng linh thiêng thời hiện đại – một “người được chọn,” “đấng cứu thế” của nước Mỹ trong tâm tưởng hàng chục triệu cử tri.
Trong thế giới ấy, logic hoạt động ngược. Nếu giá xăng giảm, đó là do Trump thực hiện chính sách tốt. Nếu giá xăng tăng, đó là bởi Biden phá hoại. Nếu kinh tế hồi phục, đó là do “Trump có tài dự đoán và đi trước một bước.” Nếu kinh tế suy thoái, đó là tại “Biden ngu dốt.” Ngay cả khi Biden ký luật hạ giá insulin, người ta vẫn ca ngợi đó là thành quả của Trump.
Chính trị, một khi rơi vào quỹ đạo của tín ngưỡng, sẽ không còn là công cụ quản trị xã hội mà biến thành sân khấu tôn giáo. Và khi đó, sự thật chỉ là một chi tiết thừa thãi. Joe Biden có thể là tổng thống hợp hiến của Hợp Chúng Quốc Hoa Kỳ, nhưng trong mắt một bộ phận dân chúng Mỹ, đến tận thời điểm này, ông vẫn luôn là một “tổng thống gian lận,” “con rối của cánh tả cấp tiến,” “tội phạm Ukraine” hay “ông già mất trí.” Từ ngày đầu bước chân vào Tòa Bạch Ốc, Biden đã phải đối mặt không chỉ với bài toán kinh tế, mà còn với một bài toán hóc búa hơn: Làm sao đối thoại được với những người sống trong vũ trụ thuyết âm mưu?
Chưa từng có tổng thống nào trong lịch sử Mỹ hiện đại phải đối mặt với chiến dịch “phủ nhận tính hợp pháp” bài bản như vậy. Ngay từ trước khi Biden tuyên thệ nhậm chức, Donald Trump và phe của ông đã gieo rắc thuyết âm mưu “bầu cử bị đánh cắp” – điều đã dẫn đến vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng, 2021 ở Capitol. Vấn đề là thuyết âm mưu đó không chết. Nó sống. Nó nhân rộng. Nó tiến hóa. Nó trở thành “niềm tin chính trị” của hàng chục triệu người. Không có bằng chứng. Không có lý luận hợp lý. Nhưng điều đó không quan trọng. Quan trọng là “cảm giác đúng.” Và nếu cử tri cảm thấy đúng thì chẳng cần đến Tối Cao Pháp Viện. Mọi chuyện đã được định đoạt bằng cảm xúc.
Vai trò của truyền thông: Nhà máy sản xuất sự thật thay thế
Fox News không còn là một đài truyền hình. Nó là một cỗ máy sản xuất niềm tin. Nó không đưa tin. Nó điều hướng tâm lý. Một sự kiện xảy ra – chẳng hạn việc Biden công bố kế hoạch đầu tư hạ tầng – sẽ được bóp méo thành “nỗ lực phá hoại thị trường tự do.” Khi Biden ký luật giảm giá thuốc, Fox lại nói “đó là sự can thiệp mang màu sắc xã hội chủ nghĩa vào y tế.”
Tất nhiên, các biên tập viên Fox News thừa biết điều họ nói là vô lý. Đã có hàng loạt email nội bộ rò rỉ trong vụ kiện Dominion cho thấy các MC hàng đầu như Tucker Carlson, Laura Ingraham đều thừa nhận: Trump nói dối, thuyết âm mưu về bầu cử là vô căn cứ. Nhưng vì khán giả muốn tin, Fox phải phục vụ niềm tin ấy. Lý trí dẹp sang một bên. Business là trên hết. Từ đó, một hệ sinh thái “truyền thông xác nhận thiên kiến” được xây dựng: Breitbart, Newsmax, The Daily Wire… Mỗi kênh là một nấc thang dẫn người xem vào sâu hơn trong hang động tối tăm của chính họ – nơi thực tế bị vặn cong cho vừa với niềm tin.
Nếu truyền thông là nhà máy sản xuất thì mạng xã hội là hệ thống phân phối. Mạng xã hội trở thành hầm ủ men thù hận và ảo giác tập thể. Facebook, X (Twitter), YouTube… trở thành công cụ đắc lực để lan truyền “sự thật thay thế” với tốc độ ánh sáng. Một video cắt ghép Biden vấp ngã sẽ được lan truyền với chú thích “Biden không kiểm soát nổi tiểu tiện”. Một hình ảnh giả mạo về “Biden ngủ trong hội nghị G20” được chia sẻ hàng triệu lượt, bất chấp nó đã bị kiểm chứng là sai.
Nghịch lý ở đây là gì? Chính những người tự xưng “yêu tự do ngôn luận,” “chống kiểm duyệt” lại là những người đã tạo ra một nền văn hóa bịt miệng lý trí. Thuật toán của mạng xã hội không ưu tiên sự thật mà ưu tiên sự giận dữ. Và không có gì làm người ta giận dữ hơn những lời dối trá được thiết kế để kích động bản năng. Một nền dân chủ lý tưởng cần công dân tỉnh táo. Nhưng ở Mỹ ngày nay, công dân ngày càng trở thành tín đồ. Lá phiếu không còn là biểu hiện của lý trí công dân mà là nghi thức sùng bái lãnh tụ. Trong môi trường đó, lý lẽ không còn đất sống. Chuyên gia bị khinh miệt, nhà khoa học bị coi là kẻ dối trá, báo chí bị gán mác “kẻ thù của nhân dân.” Sự thật không chết vì bị đàn áp. Nó chết vì bị thay thế.
Donald Trump không còn đơn thuần là một tổng thống. Ông là một hệ quy chiếu đạo đức. Mọi thứ tốt đều là “Trump’s legacy.” Mọi thứ xấu đều là “Biden’s failure.” Không có vùng xám. Không có trung dung. Ai không theo Trump là phản quốc. Tư tưởng giáo điều này mang sắc thái tôn giáo rõ rệt: Trump không bao giờ sai. Nếu có sai, đó là do bị hãm hại. Trump bị kiện? Chứng tỏ ông đang bị đọa đày như Chúa Giê-su. Trump nói dối? Đó là chiến thuật cao tay để đánh lạc hướng kẻ thù.
Sự sùng bái đó nguy hiểm ở chỗ, nó tạo ra một hệ miễn dịch với thực tế. Bất kỳ chứng cứ nào chống lại Trump đều bị loại bỏ bằng ba chữ: “Fake News Media.” Còn Biden? Ông có thể nói chuyện mạch lạc, thực hiện cải cách y tế, củng cố NATO… cũng vẫn bị coi là “ngớ ngẩn,” “vô dụng,” “sự xấu hổ quốc gia.”
Một khi chính trị bị thần thánh hóa thì lý trí chết. Một khi lãnh tụ trở thành biểu tượng đức tin thì phản biện bị coi là phạm thượng. Và khi xã hội tán thưởng những người không làm gì ngoài việc gào lên “Make America Great Again” – thì những người thật sự cố gắng cải cách, đổi mới, xây dựng… sẽ bị lãng quên.
Donald Trump hiểu rõ điều đó. Ông không cần thuyết phục ai bằng chương trình cụ thể. Ông chỉ cần gieo thù hận, khơi gợi bản năng hoài nghi, và đánh vào nỗi sợ. Còn lại, truyền thông và mạng xã hội sẽ làm nốt phần việc: Nhào nặn ông thành một thiên tài. Và thế là: “Thất mùa là tại Biden, được mùa là bởi ông Trump thiên tài.” Câu nói này không đơn thuần là nói đùa. Nó là biểu tượng cho sự đảo ngược của lý trí. Và nếu nước Mỹ, với tất cả nền tảng dân chủ của mình, vẫn trượt dài theo quỹ đạo ấy, thì chính người Mỹ sẽ phải trả giá. [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Sau giai đoạn lãi suất thế chấp dưới 3% trong thời kỳ đại dịch từng thúc đẩy làn sóng mua nhà mới, nhiều người mua tiềm năng, đặc biệt là giới trẻ, đã chùn bước khi lãi suất vọt lên đỉnh điểm 8% vào Tháng Mười, năm 2023.
Nhưng giờ đây, theo tạp chí Fortune, có thể đang xuất hiện một cơ hội hiếm hoi để thế hệ Gen Z (sinh trong khoảng 1997 đến 2012) và Millennials (sinh trong khoảng 1981 đến 1996) chen chân vào thị trường, dù giá nhà hiện vẫn cao hơn 51% so với cùng kỳ năm 2020, theo Chỉ Số Giá Nhà Ở Quốc Gia Case-Shiller.
Một khu nhà condo ở Miami, tiểu bang Florida. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
Trong khi giá nhà biệt lập tiếp tục leo thang, thì giá condo lại đang giảm, với mức giảm 2% so với cùng kỳ năm ngoái vào Tháng Năm, theo Redfin. Đây là mức sụt giảm lớn thứ hai kể từ khi công ty này bắt đầu thống kê dữ liệu từ năm 2012.
Nguyên nhân nào khiến condo giảm giá? Chủ nhà ngày càng ngán ngẩm với phí hội sở HOA và tiền bảo hiểm ngày càng cao. Theo Redfin, giá condo trung bình tại Mỹ hiện là $354,100.
Jaclyn Bild, một địa ốc viên của Douglas Elliman tại Miami, xác nhận xu hướng này chủ yếu xuất phát từ chi phí sở hữu tăng cao, không phải do nhu cầu sụt giảm.
“Lượng nhà rao bán đã tăng nhẹ, và thời gian nhà nằm trên thị trường cũng dài hơn, giúp người mua có nhiều lợi thế hơn so với vài năm trước,” Bild chia sẻ với Fortune. “Khoảng thời gian này có thể là cơ hội hiếm có cho những người mua trẻ tuổi từng bị loại khỏi cuộc đua trước đây vì chiến tranh giá cả hoặc lãi suất tăng.”
Vì sao thế hệ Z và Millennials nên chú ý?
Những người trẻ đang gặp phải nhiều rào cản để sở hữu nhà: từ lãi suất thế chấp cao, giá nhà tăng không ngừng, đến việc các thế hệ trước giữ nhà lâu hơn không chịu bán khiến nguồn cung nhà ở bị hạn chế. Condo – với giá thành thấp hơn và ít cần bảo trì hơn nhà biệt lập – có thể là giải pháp phù hợp để họ bắt đầu hành trình sở hữu địa ốc.
Brett Johnson – một địa ốc viên ở Colorado và cũng là chủ sở hữu New Era Home Buyers – cho biết giá condo tại thị trường của ông đã giảm kể từ Tháng Sáu, năm 2024, từ mức trung bình $416,000 xuống còn $405,000 vào Tháng Sáu năm nay, tương đương mức giảm 2.6%. Dù giảm không mạnh, nhưng theo ông, “cũng đã đủ để thu hút sự chú ý của người mua.”
“Đây vẫn có thể là điểm xuất phát tốt cho thế hệ Z hay Millennials, miễn là họ hiểu rõ rủi ro và sẵn sàng tìm hiểu kỹ,” ông nói thêm.
Nên cân nhắc gì khi mua condo?
Bài học quan trọng là phải hiểu rõ chi phí hội sở HOA và bảo hiểm đi kèm với việc sở hữu một condo. Theo Johnson, những chi phí này thường là vấn đề đối với các tòa nhà cũ hoặc bị thiếu quỹ bảo trì.
“Tôi đã giúp nhiều người tận dụng các đợt giảm giá, nhưng luôn khuyên họ tìm hiểu kỹ tài chính của hiệp hội chủ nhà, coi chừng phí đặc biệt (special assessments), và hiểu rõ những gì họ sắp phải ký vào,” Johnson chia sẻ. “Một số condo vẫn là món hời – nhưng, chỉ khi bạn biết rõ mình đang làm gì.”
Florida là ví dụ điển hình về nơi phí HOA và bảo hiểm khiến người mua bất ngờ. Nhiều chủ nhà giàu có đã đổ về Florida bởi khí hậu ấm áp và thuế thấp hơn, nhưng lại bị “sốc” với các khoản phí sinh hoạt không lường trước. Theo báo cáo của Redfin vào Tháng Tám, năm 2024, phí HOA trung vị (median) hàng tháng tại Tampa tăng 17.2% so với cùng kỳ, trong khi toàn quốc chỉ tăng 5.7%.
Trong khi đó, giá bảo hiểm nhà dự kiến tăng thêm 8% trong năm nay, và ở một số bang, mức tăng có thể lên đến 27%, theo nghiên cứu của Insurify.
“Người mua giờ đây không chỉ nhìn vào giá bán mà còn xem xét tổng chi phí hàng tháng một cách kỹ càng – nếu các con số không ổn, họ sẵn sàng bỏ cuộc hoặc đàm phán gay gắt hơn,” Bild nói. “Mọi thứ đều xoay quanh con số. Những tòa nhà minh bạch, có lịch sử bảo trì tốt và tài chính ổn định sẽ thắng thế.”
Nhìn chung, trong bối cảnh thị trường nhà đất vẫn đầy thử thách, condo đang nổi lên như một điểm sáng tiềm năng dành cho thế hệ trẻ. Nhưng trước khi xuống tiền, thế hệ Z và Millennials cần trang bị kiến thức kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện chi phí sở hữu – không chỉ giá mua, mà cả các khoản phí đi kèm. Nếu làm bài bản, đây có thể là cơ hội hiếm để bước vào thế giới địa ốc trong tầm tay. (Ng.Tr) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Luật mới về chính sách nội địa của Tổng Thống Donald Trump sẽ có nhiều ảnh hưởng đối tiền trợ cấp học phí và nợ của sinh viên California cũng như khắp Hoa Kỳ.
Theo EdSource hôm Thứ Năm, 10 Tháng Bảy, các chuyên gia cho rằng đây có thể là thay đổi lớn nhất của liên bang về đại học trong mấy thập niên.
Sinh viên California sắp đối mặt với nhiều thay đổi giáo dục lớn. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Những thay đổi đáng chú ý nhất là ảnh hưởng đến kiểm tra tiền nợ học phí và những kế hoạch trả nợ. Luật mới còn thay đổi tiêu chuẩn nhận trợ cấp Pell Grant, mở rộng các khoản tiền cho những người sử dụng kế hoạch dành dụm cho học phí 529, và tăng thuế bảo trợ cho các đại học tư nhân, trong đó có Stanford.
Các nhà lập pháp Cộng Hòa cho hay chính sách về đại học của họ có mục đích giảm chi phí cho đại học và lấy được nhiều tiền nợ học học phí trong khi mở rộng dạy nghề và dạy kỹ thuật. Những người chỉ trích cho rằng các chính sách này sẽ làm điều hoàn toàn trái ngược lại là làm sinh viên thuộc gia đình có thu nhập vừa đến thấp tốn nhiều tiền hơn cho đại học.
Chương trình Grad PLUS không nhận thêm người mượn tiền học
Grad PLUS là chương trình cho sinh viên cao học mượn học phí, sẽ ngưng nhận thêm người vào mùa Hè năm sau. Tuy vậy, những sinh viên đang mượn tiền của chương trình này sẽ tiếp tục được mượn.
Sinh viên cao học vẫn tiếp tục được mượn nợ của liên bang, nhưng luật mới chỉ cho mượn tối đa $50,000/năm cho những người đang học những nghề như luật sư hay bác sĩ. Đa số những ngành cao học khác chỉ được mượn tối đa $20,500/năm.
Bà Melanie Storey, chủ tịch và tổng giám đốc Hiệp Hội Nhà Điều Hành Trợ Cấp Sinh Viên Quốc Gia, cho rằng những thay đổi đó sẽ làm sinh viên có thu nhập thấp khó vào cao học hơn vì không có nguồn tiền khác. Bà còn nói họ có thể phải đi mượn tiền tư nhân, nhưng sẽ gặp nhiều nguy hiểm, không như mượn tiền từ liên bang.
Một đại học ở California có thể gặp nhiều khó khăn nhất là University of Southern California (USC) vì có nhiều chương trình cao học mà sinh viên không có trợ cấp học phí.
Thông số liên bang cho thấy Grad PLUS cho sinh viên California mượn đến khoảng $2 tỷ trong niên khóa 2023-2024.
Giảm giới hạn phụ huynh mượn nợ từ Parent PLUS
Theo luật liên bang cũ, chương trình mượn nợ Parents PLUS, phụ huynh từng được mượn tiền để giúp sinh viên chi trả toàn bộ học phí. Đến Tháng Bảy, 2026, phụ huynh chỉ được mượn $20,000/năm và chỉ được mượn tối đa cho mỗi sinh viên $65,000 trong những năm họ đi học. Những người ủng hộ cho rằng thay đổi này sẽ làm học phí tăng chậm hơn.
Parents PLUS thường được coi là “giải pháp cuối cùng” của nhiều sinh viên vì cha mẹ họ có điểm tín dụng không tốt nên không thể mượn nợ tư nhân được, nên giảm giới hạn mượn nợ của chương trình đó sẽ ảnh hưởng đến sinh viên đang gặp khó khăn tài chánh nhiều nhất.
Một số chuyên gia cho rằng mượn nợ từ Parents PLUS là “con dao hai lưỡi” đối với nhiều sinh viên gốc Phi Châu, những người gặp thiếu bình đẳng trong thu nhập nên không có tiền trả học phí.
Giới hạn Parents PLUS còn làm nhiều sinh viên không muốn vào đại học hay giảm số trường mà họ chọn lại. Điều đó làm các chuyên gia kêu gọi các đại học phải tìm cách giúp đỡ những sinh viên có thu nhập thấp hay là người đầu tiên trong gia đình vào đại học.
Thu nhập của sinh viên đã tốt nghiệp sẽ xác định cách trả nợ
Các dân biểu liên bang Cộng Hòa cho biết họ muốn các đại học chịu trách nhiệm cho thu nhập của sinh viên sau khi họ tốt nghiệp. Một người có bằng cử nhân vẫn được trả nợ học phí liên bang nếu thu nhập trung vị của họ cao hơn thu nhập trung vị của người chỉ có bằng trung học. Những người có bằng cao học thì phải có thu nhập hơn người có bằng cử nhân.
Một phân tích của American Enterprise Institute cho thấy nhiều chương trình cao đẳng có thể không có sinh viên mượn nợ được nữa, tuy sinh viên thường ít khi nào mượn nợ để lấy bằng cao đẳng.
SAVE và nhiều kế hoạch trả nợ khác không nhận người mới
Kế hoạch cho sinh viên trả nợ sẽ thay đổi, chỉ còn hai cách để sinh viên trả nợ là trả bình thường và được hỗ trợ dựa theo thu nhập. Những người ủng hộ cho rằng làm như vậy sẽ giúp làm cách trả nợ đơn giản hơn và sẽ giúp người mượn tiền trả được hết nợ.
Đa số những kế hoạch trả nợ dựa theo thu nhập sẽ không nhận người mới nữa, trong đó có kế hoạch SAVE do chính quyền Biden tạo ra để sinh viên trả tiền mỗi tháng ít hơn. Trung Tâm Bảo Vệ Sinh Viên Mượn Tiền cho biết California có khoảng 600,000 ghi danh cho kế hoạch SAVE.
Các chuyên gia cho biết mỗi tháng sinh viên sẽ phải trả nợ nhiều hơn, và dĩ nhiên mỗi năm cũng nhiều hơn.
Sinh viên sẽ không được hoãn trả nợ nữa khi gặp khó khăn tài chánh, và sẽ có những giới hạn mới để được hoãn trả nợ.
Các nhà lập pháp bác bỏ một đề nghị về trợ cấp Pell Grant
Một phiên bản của đạo luật đại học được Hạ Viện thông qua sẽ tăng số lớp mà sinh viên phải lấy để được tính là toàn thời gian hay bán thời gian khi đang xin trợ cấp Pell Grant. Điều đó tạo ra nhiều lo lắng trong hai hệ thống đại học Cal State và UC vì hàng chục ngàn sinh viên của họ sẽ nhận ít tiền hơn từ Pell Grant hoặc có thể mất điều kiện nhận vì không lấy đủ lớp.
Tuy nhiên, các đại học đó có thể phần nào an tâm vì phiên bản cuối cùng có những thay đổi tốt cho Pell Grant như những sinh viên có học bổng toàn phần không được nhận trợ cấp nữa.
Sinh viên có thể dùng Pell Grant để học nghề ngắn hạn
Từ Tháng Bảy, 2026, những người được nhận Pell Grant có thể dùng tiền trợ cấp cho những chương trình kéo dài hơn tám tuần nhưng ngắn hơn 15 tuần tại những trường có chứng chỉ. Những người ủng hộ cho rằng việc mở rộng này sẽ giúp những sinh viên đang đi làm vào được nhiều chương trình giáo dục mới hơn.
Tuy nhiên, có nhiều người đang hoài nghi về việc đầu tư vào các chương trình học ngắn hạn vì thu nhập của những người học các chương trình đó thường không cao.
Nợ học phí là một vấn đề gây khó khăn cho nhiều sinh viên. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)
Những gia đình sử dụng kế hoạch 529 sẽ có nhiều cách sử dụng tiền hơn
Đạo luật mới của liên bang mang lại nhiều thay đổi cho kế hoạch 529, còn gọi là những tài khoản đầu tư để gia đình dành dụm tiền học phí đại học để được giảm thuế thu nhập và miễn thuế cho những khoản tiền dùng cho giáo dục.
Trong năm 2026, kế hoạch 529 sẽ có thêm những khoản tiền được miễn thuế như tiền cho dạy kèm, phí kiểm tra và trị liệu giáo dục cho học sinh K-12. Sau trung học, đạo luật mới còn cho phép gia đình sử dụng tiền cho các chứng chỉ về ngành nghề chứ không chỉ có đại học.
Các nhà nghiên cứu của tổ chức Brookings Institutions cho biết kế hoạch 529 chỉ có lợi cho những gia đình khá giả trong khi làm chính phủ liên bang mất đến hàng tỷ đô la thu nhập từ thuế, và người có thu nhập thấp không có đủ tiền để dành dụm qua kế hoạch này.
Kế hoạch 529 của California có tên ScholarShare 529, quản lý đến $15.6 tỷ trong hơn 439,000 tài khoản, tính đến Tháng Sáu, 2024.
Tăng thuế bảo trợ của một số đại học
Một số người chỉ trích, trong đó có Hội Đồng Giáo Dục Hoa Kỳ, cảnh báo về việc tăng thuế bảo trợ của đại học tư nhân như tăng từ 1.4% lên đến 8% sẽ ảnh hưởng gián tiếp đến trợ cấp tài chánh cho sinh viên.
Tuy nhiên, những người ủng hộ thì cho rằng những đại học tư nhân danh giá thường kiếm được nhiều tiền trong khi bắt sinh viên trả học phí rất cao. Tính theo tỷ lệ giữa bảo trợ và sinh viên, hai đại học là Stanford và Viện Công Nghệ California (Caltech) sẽ bị tăng thuế bảo trợ.
Trong khi đó, đại học USC có nhiều sinh viên hơn sẽ không bị tăng thuế bảo trợ. (TL) [kn]
Lauren Sausser và Phil Galewitz/KFF Health News (*)
Hôm Thứ Hai, 23 Tháng Sáu, các công ty bảo hiểm lớn nhất Hoa Kỳ đã đồng ý làm đơn giản lại hệ thống phê duyệt phức tạp của họ. Quyết định này diễn ra sau gần bảy tháng sau vụ bắn chết giám đốc điều hành một công ty bảo hiểm tại New York, làm cho dư luận bắt đầu chú ý rộng rãi đến việc các công ty bảo hiểm y tế từ chối hoặc trì hoãn việc chăm sóc theo yêu cầu của bác sĩ.
Y tá chăm sóc cho trẻ em ở Los Angeles, California, trong đại dịch COVID-19. (Hình minh họa: Robyn Beck/AFP via Getty Images)
Hàng chục công ty bảo hiểm, bao gồm Cigna, Aetna, Humana và UnitedHealthcare, đã đồng ý một số biện pháp, bao gồm bỏ bớt các thủ tục y tế cần phê duyệt và chấp thuận trước. Các công ty bảo hiểm cũng cam kết sử dụng ngôn ngữ rõ ràng khi giao tiếp với bệnh nhân và hứa rằng các chuyên gia y tế sẽ xem xét các từ chối bảo hiểm.
Trong khi các quan chức chính quyền Trump hoan nghênh ngành bảo hiểm vì sự sẵn sàng thay đổi, họ thừa nhận những hạn chế của thỏa thuận.
Mehmet Oz, quản trị viên của Trung Tâm Dịch Vụ Medicare & Medicaid, cho biết trong một cuộc họp báo: “Cam kết không phải là một nhiệm vụ. Đây là cơ hội để ngành công nghiệp (bảo hiểm sức khỏe) chứng minh vai trò của họ.”
Oz cho biết ông muốn các công ty bảo hiểm loại bỏ các chấp thuận trước cho nội soi khớp gối, một thủ thuật phổ biến, đòi hỏi tối thiểu để chẩn đoán và điều trị các vấn đề về đầu gối. Chris Klomp, giám đốc Trung Tâm Medicare tại CMS, đề nghị loại bỏ thủ tục chấp thuận trước cho những phụ nữ sinh thường (vaginal deliveries), nội soi đại tràng và phẫu thuật đục thủy tinh thể, giữa những thủ tục khác. Các công ty bảo hiểm y tế cho biết những thay đổi này sẽ mang lại lợi ích cho hầu hết người Mỹ, bao gồm cả những người có bảo hiểm thương mại hoặc tư nhân, Medicare Advantage và chăm sóc do Medicaid quản lý.
Các công ty bảo hiểm cũng đã đồng ý rằng những bệnh nhân chuyển đổi chương trình bảo hiểm có thể tiếp tục điều trị hoặc các dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác trong 90 ngày mà không phải đối mặt với các yêu cầu thông qua phê duyệt và chấp thuận do công ty bảo hiểm mới của họ áp đặt.
Nhưng các nhà phân tích chính sách y tế cho biết thủ tục đồng ý trước – một hệ thống buộc một số người phải trì hoãn việc chăm sóc hoặc từ bỏ điều trị – có thể tiếp tục gây ra những hậu quả nghiêm trọng về sức khỏe cho những bệnh nhân bị ảnh hưởng. Điều đó nói rằng, nhiều người có thể không nhận thấy sự khác biệt, ngay cả khi các công ty bảo hiểm tuân thủ các cam kết mới của họ.
Kaye Pestaina, giám đốc Chương Trình Bảo Vệ Bệnh Nhân và Người Tiêu Dùng tại KFF, một tổ chức phi lợi nhuận thông tin về thông tin sức khỏe bao gồm KFF Health News, cho biết: “Rất nhiều quy trình phê duyệt và chấp thuận vẫn thiếu minh bạch, với các tiêu chí không được công khai rõ ràng.
Bà Pestaina nói, bệnh nhân thường thậm chí không biết được rằng họ phải tuân theo các yêu cầu phê duyệt và chấp thuận đến khi họ nhận sự từ chối.
“Tôi không chắc điều này thay đổi điều đó như thế nào,” bà Pestaina nói.
Sau vụ ám sát giám đốc điều hành UnitedHealthcare Brian Thompson ở Manhattan vào đầu tháng Mười Hai, 2024 khi ông trên đường đến một cuộc họp nhà đầu tư, các công ty bảo hiểm cam kết đặt vấn đề phê duyệt và cho phép lên hàng đầu.
Quản trị viên của Trung Tâm Dịch Vụ Medicare & Medicaid Mehmet Oz thừa nhận “bạo lực trên đường phố” đã dẫn đến thông báo hôm Thứ Hai. Klomp nói với KFF Health News rằng các công ty bảo hiểm đang phản ứng với vụ nổ súng vì vấn đề đã “đạt đến đỉnh điểm.” Các CEO bảo hiểm y tế hiện đang sử dụng với các chi tiết bảo mật ở bất cứ nơi nào họ đến, Klomp cho biết.
Robert Hartwig, một chuyên gia bảo hiểm và phó giáo sư lâm sàng tại đại học University of South Carolina cho biết: “Không còn nghi ngờ gì nữa, các công ty bảo hiểm y tế có vấn đề về danh tiếng.”
Theo ông Hartwig, cam kết cho thấy các công ty bảo hiểm đang hy vọng ngăn cản luật pháp hoặc quy định hà khắc hơn trong tương lai.
Nhưng các can thiệp của chính phủ vào cải thiện thủ tục chấp thuận trước sẽ được áp dụng “nếu chúng ta buộc phải sử dụng chúng,” Oz nói trong cuộc họp báo.
“Chính quyền đã nói rõ rằng chúng tôi sẽ không nương tay,” ông nói. “Vì vậy, hoặc bạn sửa nó hoặc chúng tôi sẽ thay đổi nó.”
Dưới đây là những điểm chính về sự cải thiện mà người tiêu dùng cần biết.
1-Thủ tục phê duyệt và chấp thuận trước sẽ không thay đổi được gì
Các công ty bảo hiểm y tế vẫn được phép từ chối dịch vụ chăm sóc do bác sĩ khuyến nghị, có thể nói đây là sự chỉ trích lớn nhất mà bệnh nhân và nhà cung cấp đưa ra cho các công ty bảo hiểm. Và không rõ các cam kết mới sẽ bảo vệ những bệnh nhân trong tình trạng sức khỏe yếu nhất như thế nào, chẳng hạn như những người được chẩn đoán mắc bệnh ung thư, những người cần phương pháp điều trị đắt tiền nhất.
2-Những nỗ lực cải cách không phải mới
Hầu hết các tiểu bang đã thông qua ít nhất một luật áp đặt các yêu cầu đối với các công ty bảo hiểm, thường là giảm thời gian bệnh nhân phải chờ đợi câu trả lời từ công ty bảo hiểm của họ và yêu cầu các công ty bảo hiểm minh bạch về đơn thuốc và quy trình điều trị nào cần được chấp thuận trước. Chương trình “thẻ vàng” của một số tiểu bang cho phép các bác sĩ có hồ sơ bệnh nhân không quá tốn kém trong thủ tục chấp thuận trước sẽ được bỏ qua các yêu cầu.
Trên toàn quốc, các quy tắc do chính quyền Trump nhiệm kỳ thứ đề nghị và được chính quyền Biden hoàn thiện, sẵn sàng có hiệu lực vào năm tới. Họ sẽ yêu cầu các công ty bảo hiểm trả lời các yêu cầu trong vòng bảy ngày hoặc 72 giờ, tùy thuộc vào mức độ nguy cấp của họ và xử lý các yêu cầu ủy quyền trước bằng điện tử, thay vì qua điện thoại hoặc fax, trong số những thay đổi khác. Những quy tắc đó chỉ áp dụng cho một số loại bảo hiểm nhất định, bao gồm Medicare Advantage và Medicaid.
Ngoài ra, một số công ty bảo hiểm đã cam kết cải thiện từ lâu trước khi thông báo hôm Thứ Hai. Đầu năm nay, UnitedHealthcare đã cam kết giảm 10% yêu cầu chấp thuận trước. Cigna đã công bố bộ cải tiến của riêng mình vào Tháng Hai.
Một người biểu tình phản đối ngành chăm sóc sức khỏe bên ngoài Tòa Hình Sự Liên Bang khi Luigi Mangione, nghi phạm vụ sát hại Giám Đốc Điều Hành UnitedHealthcare Brian Thompson, xuất hiện tại phiên điều trần luận tội vào ngày 19 Tháng Mười Hai, 2024, tại New York. (Hình minh họa: John Lamparski/Getty Images)
3-Các công ty bảo hiểm sẽ thực hiện những điều này
Ví dụ, Đạo Luật Chăm Sóc Giá Cả Phải Chăng đã yêu cầu các công ty bảo hiểm giải trình với bệnh nhân bằng ngôn ngữ đơn giản, rõ ràng theo nghĩa “trắng, đen” về các quyền lợi và phạm vi bảo hiểm của chương trình y tế.
Nhưng nội dung thư từ chối vẫn còn khó hiểu vì các công ty có xu hướng sử dụng ngôn ngữ ẩn ý. Ví dụ, AHIP, tập đoàn thương mại ngành bảo hiểm y tế, đã sử dụng thuật ngữ “yêu cầu không được chấp thuận” trong thông báo hôm thứ Hai.
Các công ty bảo hiểm cũng cam kết chuyên gia y tế sẽ tiếp tục xem xét các hồ sơ từ chối khi cần phê duyệt và cho phép. AHIP tuyên bố đây là “một tiêu chuẩn có trước.” Nhưng các vụ kiện gần đây cáo buộc ngược lại, cáo buộc các công ty từ chối yêu cầu bồi thường chỉ trong vài giây.
4-Các công ty bảo hiểm y tế sẽ ngày càng phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo
Các công ty bảo hiểm y tế đưa ra hàng triệu lời từ chối mỗi năm, mặc dù hầu hết các yêu cầu phê duyệt và cho phép đều được chấp thuận nhanh chóng, đôi khi ngay lập tức.
Việc sử dụng AI trong việc đưa ra các quyết định không phải là mới, và nó có thể sẽ tiếp tục tăng lên. Các công ty bảo hiểm cam kết hôm Thứ Hai sẽ đưa ra 80% các quyết định phê duyệt và chấp thuận “một cách thiết thực” vào năm 2027.
Dân Biểu Gregory Murphy (Cộng Hòa-North Carolina) là một bác sĩ, cho biết trong cuộc họp báo: “Trí tuệ nhân tạo sẽ giúp ích rất nhiều cho việc này.”
“Nhưng hãy nhớ rằng, trí tuệ nhân tạo chỉ hữu ích đúng với những gì bạn đặt vào nó,” ông nói thêm.
Kết quả từ một cuộc khảo sát được công bố bởi Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ vào Tháng Hai cho thấy 61% bác sĩ lo ngại rằng việc sử dụng AI của các công ty bảo hiểm đã góp phần gia tăng sự từ chối.
5-Các chi tiết chính vẫn còn lơ lửng
Oz cho biết CMS sẽ đăng một danh sách đầy đủ các công ty bảo hiểm tham gia vào mùa Hè này, trong khi các chi tiết khác sẽ được công khai vào Tháng Giêng.
Các công ty bảo hiểm đã đồng ý đăng dữ liệu về thủ tục phê duyệt và chấp thuận trên phương tiện thông tin công cộng, nhưng không rõ khi nào sẽ được công bố. Điều tương tự cũng đúng với mục tiêu mà Oz đã nói đến trong cuộc họp báo. Ông không nêu tên các mục tiêu cụ thể, được công khai như thế nào hoặc chính phủ sẽ thực thi chi tiết ra sao.
Trong khi AMA, đại diện cho các bác sĩ, hưởng ứng với thông báo của chủ tịch của hiệp hội, Bobby Mukkamala, “bệnh nhân và bác sĩ sẽ cần các chi tiết cụ thể chứng minh rằng cam kết mới nhất của công ty bảo hiểm sẽ mang lại các hành động thực tế.” Ông lưu ý rằng các công ty bảo hiểm y tế đã làm “những lời hứa” để cải thiện vào năm 2018.
Trong khi đó, vẫn chưa rõ các công ty bảo hiểm nào sẽ đồng ý từ bỏ thủ tục phê duyệt và chấp thuận trước.
Oz cho biết những người bảo vệ quyền lợi cho bệnh nhân đang trong quá trình xác định “giá trị rủi ro” (đề cập đến các dịch vụ y tế có rủi ro hoặc chi phí tiềm ẩn lớn hơn lợi ích tiềm năng cho bệnh nhân) không cần phải được chấp thuận trước, nhưng không biết khi nào sẽ được công khai hoặc khi nào các công ty bảo hiểm sẽ đồng ý loại bỏ chúng khỏi các yêu cầu đó.
—–
(*) Bài phóng sự do KFF Health News thực hiện. KFF Health News là cơ quan truyền thông quốc gia chuyên cung cấp thông tin chuyên sâu về các vấn đề y tế – một trong những chương trình hoạt động chính của KFF – nguồn thông tin độc lập về nghiên cứu chính sách y tế, thăm dò ý kiến, và báo chí. KFF Health News là nhà xuất bản của California Healthline, một dịch vụ độc lập về biên tập thuộc Quỹ Chăm Sóc Sức Khỏe California.
Giọt rơi rơi hiển linh lời thế gian… (Hình: Nguyễn Bá Trạc)
Một ngày mưa tới mưa lui
Lòng không biết có nên vui hay buồn
Hạt mưa tròn, hạt mưa vuông
Giọt rơi rơi kể từ muôn kiếp nào
Một ngày mưa thấp mưa cao
Lòng không biết có nên chào hỏi ai
Hạt mưa kia, hạt mưa này
Giọt rơi rơi những khi đầy khi vơi
Hạt mưa à… hạt mưa ơi…
Tôi nghe tí tách từ thời xa xưa
Tôi ôm réo rắt khi vừa
Tôi rơi trầm bổng mấy mùa ấm êm
Một ngày mưa bớt mưa thêm
Đời xin chỉ một mình em suốt đời
Hạt mưa đất, hạt mưa trời
Giọt rơi rơi hiển linh lời thế gian…
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
WASHINGTON, DC (NV) – Cuộc thăm dò mới nhất của Viện Gallup cho thấy, chỉ vài tháng sau khi Tổng Thống Donald Trump quay lại chức vụ tổng thống giữa làn sóng chống di dân và di cư, đang đạt mức gia tăng đáng kể trong tỷ lệ số người lớn ở Mỹ cho rằng di dân và di cư là một “điều tốt” cho đất nước, bao gồm luôn cả một số các đảng viên Cộng Hòa, thông tấn xã AP loan tin hôm Thứ Sáu, 11 Tháng Bảy.
Khoảng 8 trong 10 số người Mỹ, tức 79%, cho rằng di dân là “điều tốt” cho đất nước ngày nay, tăng từ tỷ lệ 64% hồi năm ngoái và là mức cao nhất trong xu hướng gần 25 năm qua. Chỉ có chừng 2 trong số 10 người lớn ở Mỹ cho rằng di dân là một điều xấu ngay vào lúc này, tức là giảm sút từ tỷ lệ 32% hồi năm trước.
Một biểu ngữ ủng hộ dân nhập cư ở Baltimore, Maryland. (Hình: Germar Derron/Pexels)
Trong nhiệm kỳ của Tổng Thống Dân Chủ Joe Biden, các nhận định tiêu cực về di dân đã tăng mạnh, đạt cao điểm trong những tháng trước khi ông Trump, một đảng viên Cộng Hòa, nhậm chức tổng thống. Dữ liệu mới từ Gallup cho thấy người lớn tại Mỹ đang trở lại với quan điểm ủng hộ di dân hơn, điều này có thể làm phức tạp thêm nỗ lực của Tổng Thống Trump trong tiến trình thực hiện các cuộc trục xuất quy mô lớn và các chính sách chống người nhập cư khác.
Cuộc thăm dò cho thấy sức ủng hộ đang giảm bớt đối với kiểu trục xuất hàng loạt mà ông Trump đã chủ trương từ trước khi ông được bầu lên.
Ngay sau khi nhậm chức, ông Trump đã yêu cầu Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế Hoa Kỳ làm tất cả những gì có thể để thực hiện “Chương Trình Trục Xuất Hàng Loạt Lớn Nhất Lịch Sử.”
Chính quyền của ông cũng đã thúc đẩy việc hạn chế quyền thụ hưởng các phúc lợi liên bang cho những người nhập cư trong tình trạng bất hợp pháp, tìm cách thu hồi quyền công dân của những người nhập cư phạm tội, và còn đang tiến hành thủ tục chấm dứt quyền công dân do bẩm sinh của trẻ em chào đời từ những người không có quy chế di trú hợp pháp hoặc những người chỉ tạm thời lưu trú tại Hoa Kỳ.
Nhìn chung, quan điểm của người Mỹ về các chính sách di dân đã thay đổi mạnh mẽ trong năm qua, vẫn theo cuộc thăm dò của Gallup, bao gồm luôn cả quan điểm của một số các đảng viên Cộng Hòa, những người đang cảm thấy hài lòng hơn với mức độ nhập cư kể từ khi Tổng Thống Trump nhậm chức, đồng thời cũng đã tỏ ra ủng hộ nhiều hơn về đường lối tìm đạt quyền công dân cho những người đang cư trú bất hợp pháp trong nước.
Khuynh hướng rộng lớn hơn cũng cho thấy rằng, nói chung, cái nhìn của công chúng tỏ ra thân thiện hơn với người nhập cư so với vài thập niên trước. Quan điểm tích cực hơn của người Mỹ về nhập cư chủ yếu là nhờ có sự thay đổi tư duy trong số các đảng viên Cộng Hòa và các cứ tri độc lập.
Khoảng hai phần ba đảng viên Cộng Hòa bây giờ tin rằng người nhập cư là một “điều tốt” cho đất nước, tăng từ tỷ lệ 39% hồi năm ngoái. Và quan điểm của các cử tri độc lập đã tăng từ khoảng hai phần ba năm ngoái lên tới 80% năm nay. Từ vài ba năm qua, các đảng viên Dân Chủ đã giữ vững quan điểm tích cực của họ về vấn đề nhập cư. (TTHN) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Nhà cầm quyền CSVN đang cố điều đình với Mỹ để vừa giảm thuế quan cho hàng Việt Nam, vừa muốn giảm cho cả hàng Trung Quốc “đội lốt” nhãn hiệu “Made in Vietnam.”
Bản tin tài chính của hãng tin Yahoo ngày Chủ Nhật, 13 Tháng Bảy, cho hiểu như vậy khi tổng thống Mỹ đặt vấn đề trung chuyển hàng hóa (transshipping) trong thư gửi tới hơn hai chục đối tác thương mại hồi tuần qua.
Công ty sản xuất xe nâng chuyển hàng hóa hiệu BYD của Trung Quốc tại khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam. Hãng này đang bối rối khi đối diện với thuế quan xuất cảng sang Mỹ có thể đến 40%. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Tiếp theo các lá thư này, ông Trump đã loan báo ngày 2 Tháng Bảy, đánh thuế “trung chuyển” cho các hàng hóa Việt Nam xuất cảng sang thị trường Mỹ tới 40% nếu chúng không phải do nội địa Việt Nam sản xuất. Người ta biết phần lớn chúng đều có xuất xứ từ Trung Quốc.
Hàng hóa bị gọi là “trung chuyển” khi nó không hoàn toàn là sản phảm của một nước sản xuất. Hoặc chúng chỉ được lắp ráp tại Việt Nam tất cả các bộ phận rời chuyển sang từ Trung Quốc. Hoặc có nhiều bộ phận hay thành phần Việt Nam nhập cảng từ Trung Quốc. Tình trạng này đã phát triển mỗi ngày một nhiều hơn khi ông Trump khai mào cuộc thương chiến với Trung Quốc ở nhiệm kỳ đầu.
Thật ra, quy định về xuất xứ hàng hóa để định thuế quan có nhiều mức độ khác nhau. Hàng hóa được chuyển từ tàu nước này sang tàu nước khác rồi chở đến nước thứ ba, khác với mang bộ phận rời về ráp lại thành phẩm. Công phu hơn nữa, chỉ mua một số bộ phận của nước khác rồi lắp ráp chung với các thành phần do nước mình sản xuất rồi xuất cảng.
Đây là vấn đề ông Trump không chỉ đặt ra với Việt Nam mà với nhiều nước khác nữa. Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO) có quy định chung về nguồn gốc xuất xứ hàng hóa với tỉ lệ nội địa hóa là bao nhiêu thì được mang nhãn hiệu sản xuất của một nước. Tuy nhiên nó còn tùy nước nhập cảng quy định thế nào mà trong trường hợp này, có vẻ Washington muốn đưa ra luật riêng để đánh thuế quan.
Hãng tin Yahoo dẫn nhận định của ông Ted Murphy, chuyên gia về luật thương mại quốc tế, viết trên blog của ông rằng Tổng Thống Trump có vẻ hướng về một định nghĩa rộng rãi hơn để áp đặt thuế quan về hàng hóa trung chuyển. Từ đó, một sản phẩm được lắp ráp tại Việt Nam “với một số thành phần Trung Quốc” vẫn phải chịu thuế suất cao hơn.
“Đây là sự thanh đổi lớn và có thể ảnh hưởng đến một số lượng lớn hàng hóa lớn, tùy thuộc vào tỉ lệ “Trung Quốc trong một món hàng” sẽ phải chịu thuế quan cao hơn. Biện minh cho quyết định của ông Trump, một viện chức Tòa Bạch Ốc cho hay mục tiêu của chính phủ là nỗ lực tìm cách tiếp cận chính xác và chặt chẽ hơn cho các loại hàng hóa bị gọi là trung chuyển, mà Việt Nam gọi là “đội lốt hàng Việt.”
Công ty sản xuất tấm năng lượng mặt trời Trina của Trung Quốc chạy sang Việt Nam mở nhà máy ở tỉnh Bắc Giang từ đầu năm 2017 (Hình: Trina)
Cho tới nay, người ta hiện vẫn chưa được biết theo định nghĩa của chính phủ Trump thì tỉ lệ nội địa hóa đến bao nhiêu phần trăm thì được coi là hàng Việt Nam và được hưởng thuế quan thấp, còn từ mức nào thì bị đánh thuế quan cao dần lên. Như trên đề cập, nhiều phần Hà Nội đang điều đình vấn đề này với Washington cho rõ ràng.
Trong lá thư gửi cho hơn hai chục đối tác thương mại tuần qua, Tổng Thống Trump đã nhắc họ là “hàng trung chuyển đế trốn thuế quan cao (đánh vào nước sản xuất gốc) thì sẽ bị đánh thuế quan cao hơn.” Ông tìm cách bịt lỗ hổng, không cho CSVN và một số nước khác lợi dụng khe hở, liệu nhà cầm quyền CSVN có lách qua được không, chưa thấy tin tức gì tiếp theo của ván bài địa chính trị và kinh tế này. (NTB) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Nếu cặp vợ chồng cùng ký tên vay tiền mua nhà thì cả hai đều mang nợ ngân hàng cho vay. (Hình minh họa: u_mevs2b9d3l/Pixabay)
Ở xứ Mỹ khi bàn đến khía cạnh tài chánh trong hôn nhân, ngoài vấn đề tài sản sở hữu riêng hay chung còn có hai đề mục khác không kém phần quan trọng trong đời sống vợ chồng, đó là nợ nần và thuế má. Dĩ nhiên sau khi kết hôn vợ chồng có cuộc sống hòa nhập với nhau nhưng không có nghĩa là cùng phải gánh nợ hay đóng thuế. Tùy từng tình huống và hoàn cảnh, vợ chồng có thể liên đới hoặc không với cả nợ lẫn thuế.
Vợ chồng với nợ nần
Tùy theo bản chất của món nợ cũng như tùy tiểu bang cư ngụ, vợ chồng có thể phải chịu trách nhiệm chung về nợ nần do một trong hai người mắc phải. Nếu vợ chồng cùng ký vay thì đương nhiên cả hai đều phải trả – thí dụ như cùng ký đơn xin cấp thẻ tín dụng với hứa hẹn sẽ trả số tiền dùng thẻ trong tương lai cùng tiền lãi – mặc dù chỉ có một sử dụng mà người kia không biết hoặc không đồng ý về những chi tiêu bằng thẻ đó. Tương tự nếu cặp vợ chồng cùng ký tên vay tiền mua nhà thì cả hai đều mang nợ ngân hàng cho vay dù sau này một trong hai người không cư ngụ trong ngôi nhà đó nữa.
Tại các tiểu bang theo qui chế “tài sản cộng đồng” cả vợ lẫn chồng đều trách nhiệm liên đới về nợ dù rằng chỉ có một người đứng vay. Những món nợ dùng tiền vay để chi tiêu cho gia đình thì cả hai vợ chồng đều chịu chung trách nhiệm phải trả ngay cả trường hợp một người không ký. Điều này rõ rệt tại vài tiểu bang có “luật chi phí gia đình” (family expense statutes) theo đó hai vợ chồng đều phải chịu chung những nợ chi phí có lợi ích gia đình, cho dù một người không ký hoặc không chấp thuận trước nợ đó.
Ngoài ra còn những tiểu bang khác buộc vợ chồng bổn phận cùng gánh vác chung chi phí gia đình do “luật chung” (common law) – loại luật bất thành văn – mà không cần đến luật riêng về nghĩa vụ này. Lấy thí dụ bà vợ dùng thẻ tín dụng mua thực phẩm cho gia đình tại siêu thị địa phương hoặc đem con đi bác sĩ khám bệnh thì tự động ông chồng hoàn toàn chịu trách nhiệm nợ này vì đây là chi phí có lợi ích cho gia đình.
Ngược lại nếu bà vợ một mình vay tiền đi Việt Nam thăm bà con, hoặc ông chồng vay tiền chơi cổ phiếu; nói chung cả hai chẳng ai phải chịu trách nhiệm về khoản nợ của người kia ngoại trừ trường hợp cả ông lẫn bà cùng ký phụ vay tiền cho nhau. Ngược lại tại các tiểu bang theo qui chế “tài sản cộng đồng” như nói ở trên cả hai vợ chồng đều có liên đới về nợ của nhau bất kể có ký phụ hay không.
Nợ của vợ hoặc chồng trước khi cưới
Phần đông vợ hay chồng không phải chịu trách nhiệm về những nợ nần của người kia nếu nợ đó xẩy ra trước khi cưới; những khoản nợ này hoàn toàn thuộc về cá nhân nào mắc trước đó. Tuy nhiên tại nhiều tiểu bang cho phép xiết tài sản “chung” của cuộc hôn nhân mới để thanh thỏa một số “nợ đặc biệt” do vợ hay chồng còn mắc trước khi cưới điển hình là tiền trợ cấp con thơ của hôn nhân cũ mà một người chưa trả. Lấy thí dụ một ông nọ còn thiếu $150,000 tiền cấp dưỡng cho con đời vợ trước, sau này ông ta có nhà hay trương mục ngân hàng đứng tên chung với bà vợ kế thì những tài sản chung này có thể bị tòa xử cho tịch biên để thanh toán số tiền $150,000 chưa trả cho đứa nhỏ hay người giám hộ.
Trường hợp này nếu bà vợ sau lo rằng vợ cũ hay chủ nợ trước của chồng kiện đòi xiết tài sản chung như nói trên thì bà ấy nên giữ mọi tài sản đứng tên một mình thì không ai động chạm được đến của cải riêng của bà ta trừ phi ông chồng có đứng tên chung.
Nợ kinh doanh thương mại của vợ hoặc chồng
Nếu vợ chồng có một người làm chủ cơ sở kinh doanh còn người kia thì không, người không làm chủ sẽ không bị liên đới vào các nợ nghiệp vụ trừ phi người này có ký phụ để bảo đảm cho người kia vay tiền làm ăn. Tuy nhiên cũng như nêu trên, nếu cặp vợ chồng cư ngụ tại các tiểu bang theo qui chế “tài sản cộng đồng” thì cả hai vợ chồng đều phải chịu liên đới về nợ doanh nghiệp cho dù chỉ có một người đứng làm chủ bất kể người kia có ký phụ hay không. Bởi lẽ đó giới tài trợ chuyên cho vay tiền làm ăn buôn bán thường muốn nắm càng nhiều bảo đảm càng tốt – chứ không chỉ dùng cơ sở nghiệp vụ đó làm thế chấp. Trường hợp lỡ người vay không trả nổi thì chủ nợ sẽ đem mọi thế chấp hoặc bảo đảm ra để thâu nợ cho bằng được.
Vì thế khi cho vay tiền giới tài trợ thường bắt chủ nhân doanh nghiệp dùng nhà ở để bảo đảm. Điều này có nghĩa là cả hai vợ chồng người vay phải ký tên chung cho phép dùng ngôi nhà làm thế chấp. Do đó nếu làm ăn lỡ thua lỗ không trả được nợ thì ngôi nhà cũng không cánh mà bay theo món nợ.
Tín dụng của vợ chồng
Theo luật định vợ chồng đều có quyền mở trương mục tín dụng trên căn bản cá nhân mà không lệ thuộc vào nhau. Giới tài trợ không có quyền đòi hỏi người hôn phối phải ký phụ ngoại trừ cặp vợ chồng đó cư ngụ tại các tiểu bang theo qui chế “tài sản cộng đồng”; cả hai vợ chồng có thể bị đòi hỏi cùng phải ký tên chung và có trách nhiệm liên đới với nhau về nợ nần.
Riêng California là tiểu bang theo qui chế “tài sản cộng đồng” theo đó cả hai vợ chồng hoàn toàn liên đới trách nhiệm nợ nần với nhau trên của cải chung. Vì vậy vợ chồng nào đang có nghiệp vụ kinh doanh nên chia nhau đứng tên riêng trên một số của cải quan trọng như một phương cách phân tán tài sản để bảo vệ khỏi trách nhiệm liên đới phòng hờ tình huống làm ăn không thuận lợi.
Vợ chồng với thuế má
Nếu trên tờ khai thuế liên bang và tiểu bang có tên và chữ ký của cả hai vợ chồng thì cả hai đều liên đới về thuế. Nói chung nếu vợ chồng cùng đứng tên khai thuế chung (married filing jointly), nếu có nợ thuế thì sở thuế vụ IRS sẽ nắm cả hai.
Đôi khi trong một vài tình huống đặc biệt. một trong hai người hôn phối có thể được miễn tố không phải chịu nợ thuế chung nếu người ấy chứng minh được rằng mình là người “hôn phối vô tội” (an innocent spouse). Vợ hay chồng có thể là “hôn phối vô tội” nếu người ấy thực sự không biết – hay không có lý do để biết – rằng tờ khai thuế của mình khai ít hơn số tiền thuế đúng ra phải trả vì tờ khai thuế do người kia soạn. Tương tự một bà vợ nhờ chồng hay chuyên gia kế toán giúp khai thuế sẽ được coi như vô can nếu có sai sót trong tờ khai thuế với những mục khai giảm không được IRS chấp thuận.
Nếu một người thành hôn muốn được bảo vệ trọn vẹn phòng trường hợp liên lụy về khai thuế không chính xác do người phối ngẫu đứng khai thì giải pháp tốt nhất là khai theo kiểu “vợ chồng khai thuế riêng rẽ” (married filing separate return). Tuy nhiên điều này thường đưa đến hậu quả tiền thuế sẽ cao hơn là thuế của vợ chồng đứng khai chung.
Vợ chồng với thuế tặng phẩm
Vợ chồng có thể tặng cho nhau tiền bạc bất cứ bao nhiêu không phải trả thuế tặng phẩm liên bang (federal gift tax) với điều kiện cả hai phải là thường trú trên đất Mỹ. Tuy nhiên tặng phẩm đó phải cho một cách công khai hoặc xếp đặt dưới hình thức một tín mục (trust) đứng đắn. Phần đông tiểu bang – ngoại trừ một số ít – đều có luật miễn thuế tặng phẩm giữa vợ chồng cho nhau.
Luật miễn thuế tặng phẩm không áp dụng cho thân nhân khác trong gia đình như con cái, cha mẹ, anh em,… hoặc người ngoài gia đình, cũng như tín mục phải trả thuế nếu số tiền trao tặng vượt quá giới hạn miễn thuế. Theo qui chế thuế liên bang, một cá nhân có quyền cho người khác không phải là vợ hoặc chồng tổng số tiền tặng lên tới $19,000 mỗi năm được hoàn toàn miễn thuế. Một cặp vợ chồng có thể cho người khác $38,000 mỗi năm không phải trả thuế tặng phẩm.
Kỳ tới chúng tôi trình bày hôn nhân theo “luật chung” (common law) – loại luật bất thành văn – áp dụng tại một số tiểu bang. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách thành phố Hà Nội loan báo cấm xe gắn máy chạy bằng xăng, dầu tại các khu vực trung tâm thuộc “vành đai một” từ ngày 1 Tháng Bảy năm 2026, bất chấp nhiều ý kiến ta thán trên mạng xã hội.
Theo báo Dân Trí hôm 13 Tháng Bảy, “vành đai một” chạy qua các quận Cầu Giấy, Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa cũ. Vành đai này cũng là trục chính đô thị kết nối từ khu Đông sang Tây, đi qua khu vực trung tâm của Hà Nội với tổng chiều dài 7.2 cây số.
Khu vực quanh hồ Gươm dự kiến sẽ không còn xe gắn máy xăng trong thời gian tới. (Hình: Hữu Nghị/Dân Trí)
Việc cấm xe gắn máy chạy bằng xăng sẽ ảnh hưởng lớn đến những người sống hoặc đi làm mỗi ngày qua các đường phố gồm Trần Khát Chân, Đại Cồ Việt, Xã Đàn, Ô Chợ Dừa, Đê La Thành, Hoàng Cầu, Bưởi, Lạc Long Quân, Âu Cơ, Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải…
Việc cấm xe gắn máy chạy bằng xăng được nhà chức trách diễn giải là một trong các bước thực hiện “vùng phát thải thấp” (LEZ) từ đầu năm nay.
Theo bản tin, Hà Nội hiện có hơn 8 triệu chiếc xe, trong đó có 1.1 triệu xe hơi và 6.9 triệu xe gắn máy. Lượng xe gắn máy đã sử dụng hơn 10 năm chiếm hơn 72%, làm gia tăng mức phát thải chất độc hại vào không khí nếu số xe cũ không được bảo dưỡng thường xuyên.
Ông Trần Sỹ Thanh, chủ tịch thành phố Hà Nội được dẫn lời: “Nếu không quyết tâm [cấm xe gắn máy chạy bằng xăng] thì không biết khi nào Hà Nội mới phát triển đô thị văn minh, sạch đẹp như các nước trên thế giới.”
Tương phản với phát ngôn của giới chức lãnh đạo, một số ý kiến của người dân Hà Nội trên mạng xã hội bày tỏ sự bất mãn.
Hà Nội thường xuyên kẹt xe từ sáng tới đêm. (Hình: Mạnh Quân/Dân Trí)
Facebooker Trần Thị Thu Thủy cho biết trên trang cá nhân: “Tàu điện ngầm không có, được hai tuyến tàu điện trên cao thì một cái tậm tịt và nhỏ [dột] nước, mà đòi cấm xe xăng dầu chạy ‘vành đai một.’ Không biết ‘tư bản đỏ’ có nhúng tay vào thao túng chính sách không mà áp đặt người dân một cách khiên cưỡng nhằm có lợi cho tư bản đỏ. Không biết mấy thằng hoạch định chính sách xã hội có báo cáo gì về đặc điểm nhà ở Hà Nội mà ấu trĩ cỡ đó.”
Ý kiến của Facebooker này được hiểu là ngầm nhắc đến sự liên quan của hãng xe VinFast thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng vì doanh nghiệp này đang bán xe hơi và xe gắn máy chạy điện. (N.H.K) [kn]
Trung tuần Tháng Bảy, 2025, Phạm Minh Chính, thủ tướng CSVN, ban hành chỉ thị về việc cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch (xăng, dầu) trong khu vực Vành Đai 1 Hà Nội từ ngày 1 Tháng Bảy, 2026, đã làm dấy lên một làn sóng phản ứng mạnh mẽ trong công chúng.
Lấy cớ giảm ô nhiễm môi trường, ông thủ tướng CSVN ra lệnh cấm các loại xe máy chạy xăng trong nội đô Hà Nội từ Tháng Bảy, 2026. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Tuy mục tiêu là nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường ở đô thị, song các nội dung cụ thể của chính sách, cũng như lộ trình khai triển lại đang đặt ra nhiều dấu hỏi lớn: Từ tính pháp lý, sự khả thi thực tế, cho đến nghi vấn về vai trò của nhóm lợi ích trong việc định hình, thậm chí, lũng đoạn chính sách.
Tham chiếu pháp lý và nguy cơ xâm phạm quyền sở hữu tài sản
Hiến Pháp CSVN khẳng định công dân có quyền sở hữu hợp pháp về tài sản. Do đó, có thể khẳng định ra việc ông Phạm Minh Chính ban hành chỉ thị buộc người dân trong khu vực Vành Đai 1 chuyển đổi phương tiện giao thông từ xe máy chạy xăng sang xe điện trong vòng chưa đầy một năm tròn, mà không đi kèm các chính sách hỗ trợ/ bồi thường thỏa đáng hoặc cơ chế chuyển đổi phù hợp, thì chúng đều là hành vi hành chính can thiệp thô bạo vào quyền sở hữu tài sản hợp pháp của công dân.
Chưa kể rằng, trong chỉ thị của ông Phạm Minh Chính, ngoài việc đặt ra lộ trình một năm để loại bỏ xe máy xăng, nhưng lại không hề đặt ra bất kỳ chính sách hỗ trợ hoặc bồi thường cho công dân bị ảnh hưởng bởi chính sách cả.
Điều đó, mặc nhiên đã đặt ra vấn đề trách nhiệm của chế độ đối với việc ban hành chính sách gây thiệt hại đến tài sản hợp pháp của công dân.
Không chỉ thế, với một chính sách tác động nhiều đến đời sống của công dân, thì lẽ ra, chính sách ấy phải đến từ nghị quyết hoặc đạo luật của Quốc Hội, chứ thủ tướng, vốn chỉ có thẩm quyền chấp hành Quốc Hội vốn cũng không có thẩm quyền này, huống chi ông Phạm Minh Chính lại chỉ ban hành một “chỉ thị” nhẹ như bấc và cũng chẳng liên quan gì đến thẩm quyền của mình.
Tính khả thi – Khoảng cách giữa chính sách và thực tế
Dù chuyển đổi sang xe điện, với danh nghĩa khuyến khích sử dụng năng lượng sạch là xu hướng toàn cầu, nhưng bài học từ các nước tiên tiến cho thấy việc này cần một lộ trình dài hơi, hạ tầng đầy đủ và đặc biệt là sự đồng thuận xã hội.
Câu hỏi đặt ra là: Trong điều kiện hiện nay, liệu Hà Nội đã có đủ điều kiện để thực hiện chính sách này trong khoảng thời gian chóng vánh, chưa đầy một năm tròn? Hoặc chế độ cứ ban hành bằng được chính sách để mặc người dân tự thu xếp, tự “bơi” và tự chịu thiệt hại một cách bất công?
Chưa kể đến một thực tế rất đáng lo ngại khi xe điện – cả xe hơi và gắn máy hai bánh – tại Việt Nam thời gian gần đây đã gây ra hàng loạt vụ cháy nổ nghiêm trọng. Nhiều vụ hỏa hoạn gây hậu quả thảm khốc tại nhà dân, chung cư, hay khu nhà trọ đều bắt nguồn từ việc xạc điện pin xe qua đêm. Trong khi đó, hạ tầng trạm sạc công cộng đúng kỹ thuật, an toàn vẫn gần như vắng bóng hoàn toàn. Việc người dân sử dụng ổ điện gia đình để sạc xe là tình huống phổ biến và tiềm ẩn nguy cơ lớn về cháy nổ, mất an toàn điện.
Hiện tại, đời sống người dân đang rất khó khăn, ước tính có từ khoảng 70%-80% người dân Hà Nội vẫn phải dùng xe máy xăng để đi làm. Nếu cấm xe máy, người dân sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong viêc di chuyển. Ngoài ra, Hà Nội là đô thị có đặc điểm phức tạp, nhiều ngõ ngách nhỏ hẹp, nơi xe buýt hoặc các phương tiện công cộng khác không thể tiếp cận được. Trong bối cảnh đó, xe gắn máy là phương tiện cơ động, tiện lợi duy nhất của người dân.
Ngoài ra, xe hơi hoặc xe máy xăng không chỉ là phương tiện di chuyển, mà đối với nhiều người, chúng còn là phương tiện sinh nhai. Theo đó, nếu chỉ “dẹp” xe xăng bằng mệnh lệnh hành chính, mà không có phương án bồi thường, hỗ trợ hoặc chuyển đổi hợp lý, thì kế sinh nhai của hàng triệu người dân sẽ bị tước mất một cách đầy bất công và bất hợp pháp.
Chính sách vì môi trường hay bị lũng đoạn bởi nhóm lợi ích?
Một điểm cần thẳng thắn chỉ ra là việc cấm xe máy chạy xăng, nhưng thay thế vào đó lại khuyến khích xe điện – trong bối cảnh chỉ có một doanh nghiệp tư nhân là Tập Đoàn VinGroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang chi phối gần như toàn bộ thị trường xe điện tại Việt Nam là điều rất đáng lưu ý.
Không khó để nhận ra, các chính sách phát triển xe điện thời gian qua – từ yêu cầu lắp trạm sạc tại các khu đô thị mới, quy định ưu tiên cấp đất cho trạm sạc, cho đến việc đề xuất hạn chế xe xăng – đều tạo ra lợi thế độc quyền cho doanh nghiệp này. Trong khi đó, các hãng xe điện nước ngoài hoặc các doanh nghiệp trong nước không có được “đặc ân ưu đãi” tương tự.
Chính vì thế, công chúng không thể đặt nghi vấn: Liệu chính sách cấm xe xăng có phải là một bước đi tiếp theo trong chiến lược “mở đường” cho các sản phẩm xe điện của Vin có cơ hội tràn ngập thị trường nội địa? Liệu các chính sách về môi trường có đang bị lũng đoạn để phục vụ cho sự độc quyền của một nhóm lợi ích?
Lãnh đạo cấp cao đã “nêu gương” sử dụng xe điện hay chưa?
Một điểm khiến người dân thiếu niềm tin vào chính sách là sự vắng mặt của yếu tố nêu gương từ các lãnh đạo cấp cao. Từ “bộ tứ” quyền lực trong hệ thống chính trị, như: Tổng Bí Thư Tô Lâm, Chủ Tịch Nước Lương Cường, Thủ Tướng Phạm Minh Chính hoặc Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn đã từng sử dụng xe điện thay thế xe xăng chưa? Thậm chí, dùng trong các sự kiện công cộng hay lễ hội để “làm màu” nêu gương chưa?
Chỉ biết rằng trước mắt công chúng, những đoàn xe kéo dài từ hàng vài chục chiếc đến cả hàng trăm chiếc đưa lãnh đạo về thăm nhà, thăm quê, thì lãnh đạo vẫn chễm chệ trong những chiếc xe ô tô xăng kiên cố, nặng nề, sử dụng động cơ đốt trong, tiêu hao nhiên liệu lớn và dĩ nhiên, rất đắt tiền!
Xe hơi điện VinFast của tài phiệt đỏ Phạm Nhật Vượng chạy giữa các loại xe máy ở Hà Nội. Ông trùm ngày càng giàu thêm nhờ đặc quyền đặc lợi. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Việc yêu cầu người dân đổi xe để “bảo vệ môi trường,” trong khi chính các lãnh đạo chưa thể hiện cam kết tương tự, khiến chính sách trở nên kệch cỡm, thiếu thuyết phục.
Thay đổi đúng đắn – nhưng cần đúng cách
Không ai phủ nhận tầm quan trọng của việc chuyển đổi xanh và bảo vệ môi trường. Nhưng điều đó không thể là cái cớ để áp đặt các chính sách gây tổn hại đến hàng triệu người dân đang vật lộn mưu sinh bằng những chiếc xe máy xăng.
Thay vì cấm đoán vội vàng, lẽ ra, chế độ nên thực hiện theo các nguyên tắc:
-Đánh giá tác động xã hội: Trước khi áp dụng, cần khảo sát đầy đủ tác động của chính sách đến các nhóm dân cư yếu thế.
-Lộ trình rõ ràng, minh bạch: Chính sách cần có thời gian thực thi tối thiểu 5 – 10 năm, thay vì “ra lệnh” chỉ trong chưa đầy một năm tròn.
-Hỗ trợ tài chính thực tế: Không chỉ khuyến khích suông, mà cần hỗ trợ chuyển đổi phương tiện bằng tín dụng ưu đãi, hoặc trợ cấp đổi xe.
-Hạ tầng sẵn sàng: Không thể đòi dân chuyển sang xe điện khi thành phố chưa có hệ thống trạm sạc an toàn, đầy đủ.
-Lãnh đạo nêu gương: Những người làm chính sách phải là người đầu tiên thực hiện chính sách, tạo niềm tin cho dân.
Tóm lại, mục tiêu bảo vệ môi trường là chính đáng, nhưng phải đạt được bằng chính sách có trách nhiệm, công bằng và minh bạch. Việc cấm xe chạy xăng ở Hà Nội nếu thiếu căn cứ pháp lý, thiếu sự đồng thuận xã hội, và thiếu sự công bằng giữa các tầng lớp, sẽ chỉ dẫn tới bất ổn, nghi kỵ và phản ứng ngược.
Một xã hội văn minh không nên giải quyết các vấn đề môi trường bằng những mệnh lệnh hành chính mang tính cưỡng chế, mà bằng sự thuyết phục, công khai và dẫn dắt bằng gương sáng từ chính những người có quyền ra quyết định. Hơn nữa, môi trường là của chung, nhưng trách nhiệm thì không thể chỉ đặt lên vai người dân nghèo. [kn]
Trại giam “cá sấu”: Lồng nhốt di dân, thức ăn có giòi, tiếng kêu cứu. Trump: sẽ nhân rộng
Tại trại giam di dân được mệnh danh “Alcatraz cá sấu” ở khu vực đầm lầy Everglades, Florida, hàng trăm di dân đang bị giam giữ trong những chiếc lồng sắt bên trong các lều trại. Thức ăn có giòi, cầu tiêu nghẹt nước nên phân ngập sàn nhà, muỗi, côn trùng khắp nơi, nhiệt độ cao, người bị giam thiếu nước uống, thuốc men.
Trump và Bộ Nội An tuyên bố sẽ nhân rộng mô hình trại giam này khắp nước Mỹ.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một nữ nhà báo kỳ cựu ở Hà Nội kêu gọi “đặc xá,” tức tha tù trước thời hạn cho tù nhân Đinh La Thăng, cựu bí thư Thành Ủy Sài Gòn, với lý do ông này “nhận được nhiều sự cảm thông, chia sẻ, xót xa và thương cảm của xã hội.”
Tù nhân Đinh La Thăng đang thụ án tổng cộng 30 năm tù với các cáo buộc trong những vụ án xảy ra tại công ty PVN, PVC, dự án cao tốc Trung Lương và Ethanol Phú Thọ.
Bị cáo Đinh La Thăng (đứng), cựu bí thư Thành Ủy TP.HCM, tại một phiên tòa. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Tuy vậy, từ vài tháng nay, một số nguồn tin khả tín trên mạng xã hội cho rằng ông Thăng đã được “tại ngoại chữa bệnh” và hiện sống trong một villa trong khuôn viên bệnh viện 19 Tháng Tám Bộ Công An ở Hà Nội.
Trong bài đăng hôm 13 Tháng Bảy, nhà báo Trần Thị Sánh, người thường viết bài ca ngợi đảng CSVN và ông Tô Lâm, tổng bí thư, viết: “…Ông Đinh La Thăng là một trong số ít người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Làm nhiều thì có sai và vấp váp. Tuy nhiên, qua các vụ án xét xử, tòa không quy tội ông Thăng tham nhũng và bỏ túi bao nhiêu tiền mà chỉ quy trách nhiệm người đứng đầu và kết tội ông 30 năm tù giam.”
Theo bà Sánh, ông Thăng “bị quy tội quá nặng,” trong khi các quan chức tham nhũng khác “chỉ cần viết đơn xin nghỉ hưu và hạ cánh an toàn, không bị truy tố, không bị xét xử và đền tiền…”
Nữ nhà báo cho rằng ông Thăng “đã cay đắng, xót xa chấp hành án tù được gần tám năm.”
“Rất mong nhà nước xem xét công và tội của ông Thăng để ông ấy được ‘đặc xá,’ khoan hồng trong dịp Quốc Khánh, 2 Tháng Chín sắp tới. Điều này thể hiện tính nhân văn, sự khoan hồng của nhà nước, cũng là điều mong mỏi của nhiều người, nhiều cán bộ cấp dưới ở các doanh nghiệp, bạn bè, các ban ngành, các địa phương khi ông Thăng làm lãnh đạo,” bà Sánh viết.
Bên dưới bài đăng của bà Sánh có nhiều lượt “thả tim” và “haha.”
Có tin đồn cho rằng tù nhân Đinh La Thăng đang được “tại ngoại chữa bệnh” tại bệnh viện 19 Tháng Tám Bộ Công An. (Hình: Bệnh viện 19 Tháng Tám Bộ Công An)
Facebooker “Trần Đình Lập” bình luận: “Chắc bác nhà báo lại được ai đó ‘giật dây’ nên mới giật tút [post] này? Ông Thăng bị tù ngần ấy năm, cá nhân cũng chả muốn ra tù để gặp ai đâu.”
Facebooker “Hung Ngo” cho biết: “Cứ nhìn bao vụ xử quan tham, vô trách nhiệm nhận hối lộ, chạy án nọ kia thì thấy rõ là công lý có lúc sớm nắng, chiều mưa. Vụ ông Kiên Bạc [Nguyễn Đức Kiên, tự ‘bầu Kiên,’ lãnh 30 năm tù, vụ ông Thăng, vụ ông tướng [Đỗ Hữu] Ca [án bảy năm tù, được đặc xá dịp 30 Tháng Tư]. Còn vụ án Hồ Duy Hải [án tử hình] nữa?”
Hồi cuối Tháng Năm, báo VNExpress cho hay, Cục Thi Hành Án Dân Sự TP.HCM cho biết đã thu hồi xong phần được Cục Thi Hành Án Dân Sự Hà Nội ủy thác liên quan đến ông Đinh La Thăng trong vụ án liên quan ngân hàng OceanBank.
Thông báo này được cho là một bước để nhà chức trách công bố chuyện ông Thăng đã “khắc phục hậu quả,” và đủ điều kiện để được tha tù trước hạn. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Công ty VinSpeed của tỷ phú Phạm Nhật Vượng đang rao tuyển nhiều kỹ sư, quản lý cho hai dự án đường sắt cao tốc từ trung tâm Sài Gòn-Cần Giờ và Hà Nội-Quảng Ninh. Trong đó, tuyến Hà Nội-Quảng Ninh được cho là một phần của tuyến đường sắt cao tốc Bắc-Nam.
Công ty VinSpeed mới vừa được thành lập hôm 6 Tháng Năm, tức được hai tháng tuổi.
Ông Phạm Nhật Vượng (thứ tư, trái qua) tại lễ khởi công khu đô thị lấn biển Cần Giờ, Sài Gòn. (Hình: ZNews)
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 13 Tháng Bảy, với dự án đường sắt cao tốc Bắc-Nam, doanh nghiệp này “đang chờ quyết định phê duyệt chủ đầu tư từ phía chính phủ.”
Theo thông báo của VinSpeed, công ty này tuyển dụng các vị trí cao cấp như kỹ sư BIM (sử dụng mô hình 3D số hóa của dự án để hỗ trợ thiết kế, thi công, và quản lý dự án), “BIM manager,” “technology transfer specialist,” kỹ sư xây dựng công trình hầm/cầu, railway; kỹ sư cơ điện-hệ thống thông tin tín hiệu đường sắt… Mức lương cho các vị trí nêu trên không được công bố rõ ràng.
Tờ Tuổi Trẻ cho biết thêm, dự án đường sắt cao tốc từ trung tâm Sài Gòn-Cần Giờ dài 48.7 km, thiết kế tốc độ tối đa 350 km/giờ, đầu tư theo mô hình đối tác công-tư (PPP, hình thức BOO), tổng mức đầu tư dự kiến $4 tỷ.
Dự án đường sắt cao tốc Hà Nội-Quảng Ninh dài 121 km, với tốc độ thiết kế 350 350 km/giờ, mức đầu tư dự kiến $5.4 tỷ.
Hồi giữa Tháng Năm, mạng xã hội dấy lên tranh cãi xoay quanh việc công ty VinSpeed đề nghị làm đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam “bằng nguồn vốn tự có và nguồn vốn huy động được.”
Cụ thể, VinSpeed yêu cầu nhà nước cho vay $49 tỷ với lãi suất 0% trong 35 năm, chi trả toàn bộ chi phí giải phóng mặt bằng, giao đất phát triển đô thị, miễn thuế nhập cảng, và dùng doanh thu bán vé để bổ sung vốn kinh doanh.
Văn bản của VinSpeed làm dấy lên nhiều ý kiến cho rằng ông Vượng “khôn hết phần thiên hạ” và là chỉ dấu cho thấy Vingroup đang “khát tiền còn hơn con nghiện.”
Đề nghị “xin vốn tỷ đô” của VinSpeed được công bố trong bối cảnh tập đoàn Vingroup đang tiếp tục gánh khoản lỗ từ $2.5-$3 tỷ mỗi năm của VinFast, hãng xe điện cũng thuộc sở hữu của ông Vượng.
Hồi trung tuần Tháng Tư, tạp chí Nikkei Asia của Nhật tiết lộ hãng xe VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng lỗ thêm $3.2 tỷ hồi năm ngoái và ông này thừa nhận quyết định “vào thị trường Mỹ là lỗ to.”
Thông báo tuyển dụng nhân sự của công ty VinSpeed. (Hình: Chụp qua màn hình)
Đến hồi Tháng Sáu, Quốc Hội Việt Nam “thông qua “Nghị Quyết 172” chấp thuận bổ sung hình thức đầu tư theo phương thức đối tác công-tư và đầu tư-kinh doanh, bên cạnh hình thức đầu tư công đối với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc-Nam, với tổng mức đầu tư sơ bộ là hơn 1.7 triệu tỷ đồng ($67.34 tỷ), thời gian thực hiện từ năm 2025-2035, tốc độ thiết kế 350 km/giờ.
Tuy có năm doanh nghiệp tham gia, nhưng các báo trong nước nhấn mạnh “Vinspeed và THACO là hai nhà đầu tư ‘có đề xuất được nghiên cứu chặt chẽ, bài bản.’”
Như vậy, công ty VinSpeed mới chỉ được hai tháng tuổi đã được chính phủ Việt Nam “bật đèn xanh” cho làm dự án. (N.H.K) [kn]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Nghi can K’ Văn Phước, 47 tuổi, người Cơ Ho, ở xã Đông Giang, tỉnh Lâm Đồng, bị bắt giữ với cáo buộc đánh vợ rồi bắn một công an viên bị thương.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 13 Tháng Bảy, vào lúc gần nửa đêm hôm trước, Công An Xã Đông Giang, tỉnh Bình Thuận cũ, nhận tin báo về việc nghi can đánh vợ.
Nghi can K’ Văn Phước (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Lâm Đồng)
Một nhóm công an viên được điều đến tư gia của nghi can nhằm thuyết phục nhưng ông ta cố thủ trong nhà, dùng dao đe dọa cả vợ lẫn công an.
Đến rạng sáng 13 Tháng Bảy, Trung Tá Đinh Quốc Hiệp đến trước căn nhà để quan sát tình hình bên trong thì bị nghi can Phước dùng súng bắn trúng thắt lưng.
Ông Hiệp sau đó được đưa đi cấp cứu và đã qua cơn nguy kịch.
Nhóm công an viên ập vào nhà bắt giữ nghi can Phước và lập biên bản với cáo buộc “chống người thi hành công vụ.”
Tại hiện trường, công an tịch thu hai khẩu súng tự chế, sáu vỏ đạn, sáu viên đạn và một ống ngắm laser màu đen.
Liên quan vụ việc, báo Sài Gòn Giải Phóng cho biết, vợ chồng nghi can K’ Văn Phước có hai đứa con còn nhỏ.
Trước vụ này, các vụ bạo hành vợ xảy ra thường xuyên tại Việt Nam nhưng hiếm khi được nhà chức trách địa phương xử lý, ngoại trừ khi có án mạng.
Hồi giữa tháng trước, báo Bảo Vệ Pháp Luật cho hay, bị cáo NHM ở huyện Hữu Lũng cũ, tỉnh Lạng Sơn, bị kết án 12 năm tù với cáo buộc đánh chết vợ do bà này không chịu tắt máy niệm kinh Phật trong phòng ngủ.
Tang vật bị tịch thu trong vụ bắt giữ nghi can K’ Văn Phước. (Hình: Công An Lâm Đồng)
Theo cáo trạng vụ án, vào lúc 1 giờ rưỡi sáng ngày 2 Tháng Mười năm ngoái, bị cáo M. bực tức chuyện vợ, bà NTV, không chịu tắt máy niệm kinh Phật nên dùng một thanh kim loại đập hai phát vào vợ trong lúc bà này đang nằm.
Sau đó, bị cáo M. bế nạn nhân ra sân thượng và thả rơi xuống sàn bê tông tầng một phía sau nhà.
Bà V. được đưa đi cấp cứu trong tình trạng chấn thương sọ não và thiệt mạng tại bệnh viện hai ngày sau.
Tại phiên tòa, bị cáo M. khai rằng vợ mình thường xuyên mở máy niệm kinh Phật, mang tượng Phật về nhà thờ cúng khiến ông ta bị mất ngủ triền miên dẫn đến trầm cảm trước khi xảy ra vụ việc. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một sở ở Sài Gòn bỗng dưng được lập kỷ lục về lượng phó giám đốc sau vụ sáp nhập với hai tỉnh Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu, mà theo tuyên truyền của ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, là làm tinh gọn bộ máy trong “kỷ nguyên mới.”
Theo một bản tin trên tờ Thanh Niên gần đây, Sở Tài Chính ở Sài Gòn sau sáp nhập có đến 18 phó giám đốc gồm: Nguyễn Ngọc Thảo, Trần Mai Phương, Đinh Khắc Huy, Quách Ngọc Tuấn, Đỗ Đăng Ái, Nguyễn Thanh Toàn, Lê Thị Thanh Thúy, Ngô Hoàng Minh, Lê Thanh Toàn, Trịnh Hoàng Tuấn Anh, Lai Xuân Đạt…
Trụ sở Sở Tài Chính ở Sài Gòn. (Hình: SGGP)
Một số tân phó giám đốc trong số này được điều động từ chức vụ bí thư huyện ủy, quận ủy và không hề có chuyên môn tài chính nhưng vẫn được cất nhắc vào ghế mới.
Điều oái oăm là trước lúc sáp nhập, hồi Tháng Hai, báo Người Lao Động cho biết, sở nêu trên chỉ có bảy phó giám đốc.
Đáng nói, tình trạng tương tự đang diễn ra tại các sở khác ở Sài Gòn. Chẳng hạn Sở Nông Nghiệp và Môi Trường có 16 phó giám đốc. Sở Xây Dựng có 17 phó giám đốc.
Theo giới quan sát, việc lượng phó giám đốc của một số sở tăng gấp đôi, gấp ba cho thấy đây không phải tinh gọn nhân sự, mà là gom ghế chia phần, không để quan chức nào bị mất việc.
Nhà thơ Lê Thiếu Nhơn, một nhà quan sát ở Sài Gòn, bình luận trên trang cá nhân: “…Cơ cấu tổ chức sở, ngành của siêu đô thị Sài Gòn có cần thiết đến 17, 18 phó giám đốc không? Chắc chắn không, bởi chuyển đổi số để làm gì, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để làm gì? Thế nhưng, trước mắt ai cũng muốn cống hiến cho sự nghiệp ‘vươn mình của dân tộc’ ở vai trò mà họ đang đảm nhiệm, chứ không muốn xuống chức trưởng phòng hoặc thuyên chuyển về làm lãnh đạo xã, phường. Thôi thì, đành vui vẻ cơi nới cấp phó cho hòa khí sinh tài.”
Ông Lê Duy Minh, cựu giám đốc Sở Tài Chính, đang thụ án sáu năm tù với cáo buộc “nhận hối lộ” trong vụ án Xuyên Việt Oil. (Hình: Thanh Niên)
Đến nay, Sở Tài Chính ở Sài Gòn được ghi nhận có một số vụ bê bối liên quan đến giới chức lãnh đạo. Ông Lê Duy Minh, cựu giám đốc Sở Tài Chính, đang thụ án sáu năm tù với cáo buộc “nhận hối lộ” trong vụ án Xuyên Việt Oil.
Bà Đào Thị Hương Lan, cũng là cựu giám đốc Sở Tài Chính, hiện đang bị truy nã với cáo buộc “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát lãng phí.”
Bị can Hương Lan đã trốn ra ngoại quốc, trong lúc theo báo Tiền Phong hồi năm Tiền Phong, bà này bị phong tỏa tài khoản ngân hàng có $50,000 chưa kịp tẩu tán. (N.H.K) [kn]
PLANO, Texas (NV) – Một thẩm phán liên bang tại Texas lật ngược một quy định có từ thời Tổng Thống Joe Biden, cho phép xóa nợ y tế khỏi dữ liệu tín dụng, theo hồ sơ tòa án, The Hill ghi nhận.
Thẩm Phán Tòa Sơ Thẩm Sean Jordan, được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm năm 2019, cho biết quy định của chính quyền tiền nhiệm vượt quá thẩm quyền của Cơ Quan Bảo Vệ Tài Chánh Người Tiêu Thụ CFPB, một cơ quan độc lập. CFPB hoàn tất quy định này vào Tháng Giêng khi cựu Tổng Thống Biden chuẩn bị rời Tòa Bạch Ốc.
Chính quyền Biden ước lượng rằng quy định này sẽ xóa gần $50 tỷ nợ y tế khỏi hồ sơ tín dụng của khoảng 15 triệu người Mỹ.
Chăm sóc sức khỏe có thể để lại gánh nặng nợ nần cho người dân Mỹ. (Hình minh họa: Pixabay/Pexels)
Trong phán quyết mới nhất, Jordan lập luận rằng Đạo Luật Dữ Liệu Tín Dụng Công Bằng, được sửa đổi năm 2003, không cho phép CFPB xóa nợ y tế khỏi cơ sở dữ liệu tín dụng. Tuy nhiên, theo hồ sơ, CFPB có thể “cho phép” hoặc khuyến khích các chủ nợ sử dụng các loại dữ liệu khác.
Từ lúc quay lại nhiệm sở vào cuối Tháng Giêng, Trump tìm cách loại bỏ tình trạng lãng phí, gian lận và lạm dụng xảy ra trong chính quyền liên bang bằng Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE. CFPB, một cơ quan đang đối diện với thách thức, đã sớm lọt vào tầm ngắm của tổng thống và hứng chịu hàng loạt đợt cho thôi việc.
Tháng Ba vừa qua, một thẩm phán liên bang ngăn không cho chính quyền Trump giải thể CFPB.
Trong thời gian đương nhiệm, cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris cũng là người ủng hộ xóa nợ y tế khỏi hồ sơ tín dụng và đó cũng là một trong các thông điệp của bà trong chiến dịch tranh cử tổng thống 2024. Khi trình bày chương trình nghị sự kinh tế do bà đề nghị, Harris cũng cam kết tiếp tục cải tiến những thành tựu trong lãnh vực chăm sóc sức khỏe của Biden, trong đó có cả xóa nợ hoàn toàn.
Dan Smith, người đứng đầu Hiệp Hội Dữ Liệu Trong Lãnh Vực Công Nghiệp Tiêu Thụ CDIA, cũng hoan nghênh quyết định này, cho rằng đây là một bước đi đúng hướng.
Jordan đưa ra quyết định gần một tuần sau khi Trump ký ban hành dự luật ngân sách và thuế đồ sộ, trong đó có cả tiết giảm mạnh tay bảo hiểm y tế Medicaid. Các yêu cầu mới về công việc được đưa vào luật có thể tước bỏ quyền thọ hưởng bảo hiểm của hàng triệu người. (TTHN)
ANAHEIM, California (NV) – Hôm Thứ Bảy, 12 Tháng Bảy, người dân bắt gặp Phó Tổng Thống JD Vance dạo chơi ở Disneyland trong một chuyến đi tới miền Nam California.
Phó tổng thống đi dạo qua khu vực Bayou Country bên trong Disneyland cùng Đệ Nhị Phu Nhân Usha và hai con.
Trương mục @DisneyScoopGuy đăng một đoạn phim lên X được KTLA thu thập, cho biết trong một bài viết riêng biệt rằng Vance và gia đình đã tham gia trò chơi Tiana’s Bayou Adventure. Trương mục này cũng đăng một bài viết thứ ba cho thấy Vance và gia đình ghé nhà hàng cao cấp 21 Royal tọa lạc bên trong công viên.
Gia đình Phó Tổng Thống JD Vance trong Disneyland, Anaheim, California, ngày 12 Tháng Bảy, 2025. (Hình: @DisneyScoopGuy/X/KTLA)
Dường như Vance còn thưởng ngoạn khung cảnh ở Đảo Tom Sawyer.
Các viên chức khảo sát của Vance cũng xuất hiện khắp khu vực vào đầu tuần. Giám Sát Viên Quận Cam, Vicente Sarmiento, một thành viên Đảng Dân Chủ, tỏ ra thất vọng khi phó tổng thống có mặt tại miền Nam California.
“Thật xúc phạm khi ông ấy có mặt ở đây, rất nhiều gia đình đang bị chính quyền liên bang khủng bố bằng các chính sách khắt khe,” Sarmiento nói.
Don Wagner, thành viên Đảng Cộng Hòa, cũng là một giám sát viên tại Quận Cam, lại có phản ứng ôn hòa hơn, thừa nhận những lo ngại của Sarmiento nhưng khuyên nhủ đối thoại thay vì chia rẽ.
“Thay vì chỉ trích, tôi nghĩ đây là cơ hội để đoàn kết rộng rãi hơn,” Wagner nói. “Chúng tôi nhận được những câu hỏi liên quan tới hoạt động của Cơ Quan Thực Thi Di Trú và Quan Thuế ICE tại Santa Ana. Đây có thể là cơ hội để đối thoại thay vì né tránh.”
Mặc dù chưa có tin tức rõ ràng cũng như chưa có lịch trình sinh hoạt công khai cho biết vì sao Vance lại có mặt ở miền Nam California, nhưng Sarmiento cho biết ông tin rằng phó tổng thống và gia đình đang đi nghỉ mát.
Dường như Vance lưu trú tại Khách Sạn Grand Californian kế bên công viên.
Người biểu tình tập trung gần khách sạn để phản đối sau khi phó tổng thống có mặt trong khu vực. (TTHN)
