SANTA ANA, California (NV) – Tên “Đường Mòn Sài Gòn” chính thức được thay thế cho tên “Đường Mòn Hồ Chí Minh” theo đề nghị của Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Orange County, Luật Sư Andrew Đỗ, với sự trợ giúp của Nghị Viên thành phố San Diego, bà Barbara Bry.

Theo thông cáo báo chí từ Văn Phòng Giám Sát Orange County, Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Andrew Đỗ đã gởi một văn thư chính thức cho toàn thể Hội Đồng Thành Phố San Diego yêu cầu được trợ giúp để đổi tên một con đường mòn dùng để đi tắt ra biển rất được thông dụng tại San Diego, mang tên “Đường Mòn Hồ Chí Minh.”

Lời yêu cầu của Giám Sát Sát Viên Andrew Đỗ cộng thêm 13,000 chữ ký của dân chúng ký vào thỉnh nguyện thư trên Tổ Chức Change.org thúc đẩy Google Map đổi tên hay dẹp bỏ tên ‘Đường Mòn Hồ Chí Minh.’

“Văn phòng của nữ Nghị Viên Barbara Bry, người đại diện địa hạt có đường mòn này, đã làm việc với nhân viên thành phố và được biết thực ra con đường này chưa bao giờ được chính thức đặt cho bất cứ một cái tên nào, tuy nhiên Google đã tự tiện gọi đó là đường mòn Hồ Chí Minh,” thông cáo viết.

Văn phòng của bà Brey và cơ quan Công Viên San Diego đã cho Google biết rõ giai thoại về tên gọi này và tình huống hậu quả của tên gọi trên. Sau cùng họ đã thuyết phục được Google Maps đồng ý đổi tên là “Đường Mòn Sài Gòn.”

Chủ Tịch Hội đồng Giám Sát Quận Cam Andrew Đỗ phát biểu, “Là một giám sát viên của một quận hạt lân cận, địa hạt của tôi bao gồm toàn thể cộng đồng Người Mỹ gốc Việt tại Trung tâm Little Saigon, tôi đại diện cho vô số những người mà cảm nghĩ của họ về cái tên Hồ Chí Minh đã gợi lại những thống khổ và đau thương người dân Việt Nam phải gánh chịu.”

“Tôi rất cảm kích về sự hỗ trợ của Nghị Viên Barbara Brey trong việc bảo đảm tiếng nói của các cộng đồng người Việt tại San Diego, Quận Cam và khắp nơi trên Hoa Kỳ được lắng nghe,” ông nói.

Con đường vốn có tên “Đường Mòn Hồ Chí Minh” là đường dành cho người đi bộ nối dài từ đường La Jolla Road ra đến bờ biển, được những người trợt nước dùng làm đường đi tắt để ra biển trong thập niên 60, “và đặt tên cho nó là ‘đường mòn Hồ Chí Minh’ vì những đặc tính địa hình hơn là mang tính chất lịch sử,” thông cáo viết.

Thông cáo cũng nhắc lại, “Hồ Chí Minh là một lãnh tụ Cộng Sản, người cầm đầu việc lật đổ thể chế dân chủ tại miền Nam. Dưới sự lãnh đạo của ông ta hàng trăm ngàn người vô tội đã bị giết hại, vô số những vi phạm nhân quyền kéo dài và tiếp tục trải qua không biết bao nhiêu triều đại lãnh đạo Cộng Sản tại Việt Nam. Kết quả hàng ngàn gia đình người Việt phải lìa bỏ nơi chôn nhau cắt rốn vì nguy cơ đàn áp của bạo quyền Cộng sản. Nhiều người đã đến định cư tại San Diego, tại Quận Cam và Los Angeles. Ngay cả, trại Pendleton, từng là nơi tạm cư của hơn 100,000 người tị nạn Việt Nam, cũng tại San Diego, là nơi mà những người tị nạn này làm lại cuộc đời.”

“Cho đến ngày nay, Hồ Chí Minh phản ảnh một vết thương sâu đậm không bao giờ hàn gắn được đối với người Mỹ gốc Việt và người Việt Nam tại hải ngoại. Thêm vào đó, đây là một biểu tượng đau thương cho những người Hoa Kỳ đã từng chiến đấu bên cạnh Quân Lực VNCH để bảo vệ tự do và dân chủ tại Việt Nam,” thông cáo viết. (N.L)

Trúc Linh/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Nếu đi trên đường Bolsa, hay những con đường chính khác của khu Little Saigon vào buổi tối, nhiều người có thể nhận ra diện mạo của Little Saigon đã thay đổi rất nhiều nhờ các bảng hiệu làm đường phố thêm sáng và lung linh khi màn đêm buông xuống. Nhưng nghề làm bảng hiệu (hay bảng đèn) của người Việt ở vùng Little Saig như thế nào, có “lung linh” như các ánh đèn hay không?

Nghề “signs” nay đã khác xưa!

Theo ông Andrew Trần, chủ nhân ‘Wholesale Signs & Printing,’ nghề làm bảng hiệu (trong nghề gọi là “làm signs”) thực ra có từ khi người Việt bắt đầu kinh doanh trên đất Mỹ. Nhưng hồi đó, các bảng hiệu được làm thủ công và sử dụng đèn neon, hay còn gọi là “neon sign”. Theo thời gian, kỹ nghệ phát triển, ngày nay phần lớn bảng đèn được cắt bằng máy, kiểu chữ cầu kỳ hơn và đặc biệt dùng đèn LED. Công suất đèn LED chỉ có 12w nên rất an toàn, không sợ bị điện giật như đèn neon với công suất trên 12,000w.

Ông Andrew Trần cho rằng bảng hiệu là thứ quan trọng đầu tiên của cửa hiệu kinh doanh, nhưng người Việt chúng ta thường lại xếp vào thứ sau cùng cần phải làm. “Dĩ nhiên là phải tuân theo quy định của chủ phố nhưng bảng hiệu phải làm sao có thể nhìn thấy từ xa, màu sắc nổi bật và phải làm nổi được mặt hàng hay sản phẩm kinh doanh. Tôi ví dụ, ‘Jennifer Nails & Spa’, thì rõ ràng chữ ‘Nails & Spa’ phải được làm rõ chứ không chữ ‘Jennifer,’ ông Andrew giải thích.

Nhưng ông Hùng Trần, nhân viên lâu năm của Butterfly Sign ở thành phố Midway, lại suy nghĩ khác. Vì Butterfly Signs có từ 1984 nên ông nhìn thấy được thay đổi về thị hiếu của khách hàng. Trước đây các bảng đèn thường có nền màu vàng, chữ màu đỏ nhưng thế hệ trẻ ngày nay không còn thích kiểu bảng đèn như vậy. Họ không cần nhìn thấy từ xa bởi ngày nay khi tìm nơi ăn uống, mua sắm, dịch vụ, giới trẻ có xu hướng tìm trên internet.

Theo hình dung của nhiều người, nếu cần gắn bảng hiệu, chỉ cần gọi đến một cơ sở nào đó, người ta đến đo đạc, báo giá. Nếu đồng ý, người ta sẽ làm, trong vài tuần sẽ có bảng hiệu lung linh. Nhưng theo ông Nguyễn Thành Phước, chủ nhân công ty Blue Signs, mọi chuyện không đơn giản như vậy.

Khi cần gắn bảng hiệu, phần lớn khách hàng có thói quen gọi nhiều nơi khác nhau, sau đó chọn nơi báo giá rẻ nhất. Những nơi nhận giá rẻ có thể là một người thợ của một công ty nào đó, nhận làm thêm bên ngoài hoặc người không có giấy phép làm nghề. Vì làm giá rẻ nên họ làm bằng phương pháp thủ công, cắt chữ không đẹp, lên đèn không đủ sáng, màu đèn không đẹp. Tệ hơn, nếu có chuyện gì xảy ra, họ “bỏ của chạy lấy người,” bỏ luôn số điện thoại, khách hàng chẳng biết tìm họ ở đâu!

Nói về chuyện ham rẻ, đặt hàng ở những nơi mà mình không biết rõ để rồi ‘tiền mất tật mang,’ ông Andrew Trần kể một câu chuyện mới xảy ra gần đây.

Có một khách hàng ở thành phố Ventura, sau khi nghe công ty anh báo giá $3,500 cho bảng đèn, khách hàng này gọi một người khác theo quảng cáo trên báo. Người này báo giá chỉ $2,500. Khách hàng của anh chọn người thứ hai. Sau khi nhận được $1,250 đặt cọc, người kia “biến mất”, số điện thoại cũng “mất tích” luôn. Thế là người khách hàng gọi lại anh Andrew Trần kể sự tình và nhờ anh làm bảng đèn. Vậy là thay vì chi $3,500 lúc đầu, cuối cùng người khách này phải chi đến $4,750 cho bảng hiệu.

Cái công đoạn mà nhiều người làm “signs” ngán là thời gian làm việc với khách hàng.

“Có khi cả ngày chạy gặp hết khách hàng này đến khách hàng khác, thương lượng tới lui nhiều ngày nhưng không được hợp đồng nào. Bởi vậy, tôi thích làm gia công hơn là đi gặp khách hàng,” ông Nguyễn Thành Phước thật thà cho biết.

Dẫn phóng viên báo Người Việt đi thăm cơ sở của Blue Signs, giới thiệu từng loại máy móc hiện đại mới mua gần đây, ước tính hơn $200,000, ông Phước nói: “Với tất cả những máy móc này, các loại bảng hiệu, kiểu chữ dù khó đến đâu chúng tôi cũng làm được”.

Nhưng nhiều người làm “signs” ngày nay không muốn đầu tư nhiều tiền cho công việc, bởi không biết đến bao giờ mới lấy lại được vốn.

Nghề “signs” không hề “lung linh”!

Ông Hùng Trần, nhân viên của Butterfly Signs, cho rằng nghề làm “signs” hiện đang bị bão hòa. Có quá nhiều cạnh tranh, phá giá, đặc biệt các nơi “wholesale signs” của Mỹ làm rất rẻ. Người Mỹ đầu tư máy móc rất nhiều, công nghệ hiện đại nên phần lay-out và cắt chữ, họ làm rất rẻ nhưng phần lắp đặt thì người Việt làm rẻ hơn.

Dù than thở nhưng tất cả những người chủ của các cơ sở làm ‘signs’ đều cho phóng viên báo Người Việt biết sẽ tiếp tục công việc này cho đến khi nào không thể tiếp tục được nữa. “Cứ đi rồi đường sẽ mở ra dưới chân mình”, ông Nguyễn Thành Phước, chủ nhân Blue Signs tự tin.

Cũng theo ông Phước, một trong những cái khó nữa của chủ nhân giới làm “signs” là thiếu thợ. Đăng báo tìm thợ rất nhiều lần vẫn không kiếm được thợ. Bởi nghề này không có trường lớp đào tạo. Lớp học cho chủ nhân để lấy giấy phép kinh doanh thì có, còn đào tạo riêng để làm nghề “signs” thì hiện tại vẫn chưa. Đa số thợ làm “signs” bắt đầu bằng việc học nghề tại cơ sở họ xin vào làm, với mức lương chủ trả theo mức lương tối thiểu của tiểu bang Califinia, tức là khoảng $10.50 một giờ và 8 tiếng một ngày.

Thời gian “vừa học vừa làm” này kéo dài từ 6 tháng cho đến một năm, tùy theo khả năng của người thợ. Khi thạo việc, thợ có thể được nhận $14,00 – $15,00 một giờ.

Thu nhập này không phải là cao nên dẫn đến việc nhiều người thợ “đánh lẻ”, nghĩa là họ tự đi đăng báo, tìm kiếm khách hàng riêng để làm thêm. Việc này dẫn đến nhiều rủi ro cho khách bởi những thợ này không có giấy phép kinh doanh, không có bảo hiểm nên khi xảy ra chuyện rắc rối, họ thường bỏ trốn.

Chủ nhân một công ty làm bảng hiệu khác xin được giấu tên, kể với phóng viên báo Người Việt một “kinh nghiệm đau thương” của công ty ông, xuất phát từ lỗi của người khác. Hơn 3 năm trước, công ty ông nhận dời và lắp đặt lại đèn quảng cáo trên cửa kính cho một văn phòng bảo hiểm nằm trong khu Catinat, thành phố Westminster. Khoảng 2 năm sau ngày lắp đặt, chủ văn phòng bảo hiểm thay đổi số điện thoại nên nhờ một người khác đến tháo phần số điện thoại cũ ra, gắn số mới vào.

Hơn 2 tháng sau ngày số điện thoại mới được gắn lên, văn phòng bảo hiểm này bị cháy. Mặc dù được cơ quan điều tra xác định nguyên nhân cháy là do chập điện ở phần số điện thoại mới gắn lên, do người khác làm, nhưng ông vẫn bị mời làm việc nhiều lần, thậm chí công ty ông còn bị cắt luôn phần bảo hiểm.

“Sở dĩ họ mời tôi làm việc nhiều lần vì người gắn số điện thoại lên cửa kính đó chỉ là người làm dạo, không có giấy phép, không có bảo hiểm. Họ không thể nắm người ‘không có tóc’ nên họ nắm tôi. Lúc xảy ra vụ cháy, cơ quan cứu hỏa điều 5 xe chữa cháy tới, họ phun nước rất nhiều, ngập luôn các cửa hàng ở tầng trệt. Nghe nói bảo hiểm chi khoảng nửa triệu đô để đền bù mọi thiệt hại,” ông kể.

Vị chủ nhân công ty làm bảng hiệu này nhắn nhủ đến mọi người rằng, nếu muốn làm bảng hiệu, hãy tìm đến những nơi uy tín, có giấy phép, có bảo hiểm đàng hoàng, mặc dù giá cả ở nơi này có thể đắt hơn chút xíu. Nhưng nếu có chuyện gì xảy ra tại cửa hiệu của mình, như tai nạn trong lúc gắn bảng hoặc xảy ra hỏa hoạn như câu chuyện ông kể, người chủ sẽ không bị thiệt hại.

“Tôi nói không phải để dọa, nếu trong lúc gắn bảng hiệu, người công nhân té xuống bị thương nặng hoặc tệ hơn là chết, mà người này hoàn toàn không có giấy phép làm nghề, cũng không có bảo hiểm, thử nghĩ xem người đứng ra thuê công nhân này sẽ gặp rắc rối như thế nào trước pháp luật?” – Vị chủ nhân này cảnh báo. (Trúc Linh)