“Dù vậy, chúng ta vẫn vươn lên” – Di Sản Người Mỹ Gốc Việt Trên Bức Tranh Tường Ở Eden Center
Trưa ngày 16 tháng 5 năm 2025, tại Trung tâm thương mại Eden Center thuộc tiểu bang Virginia, vùng Hoa Thịnh Đốn, đã diễn ra lễ khánh thành bức tranh tường khổ lớn “Dù Vậy, Chúng Ta Vẫn Vươn Lên”— một cột mốc đầy ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 50 năm hành trình tị nạn, định cư và đóng góp của cộng đồng người Việt tại Hoa Kỳ.
BOSTON, Massachusetts (NV) – Một nhóm luật sư di trú hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm, thông báo với tòa liên bang họ nhận được thông tin chính quyền Tổng Thống Donald Trump có lẽ đã trục xuất di dân Á Châu, gồm Việt Nam và Miến Điện, qua South Sudan, quốc gia Đông Phi đầy xung đột và bất ổn chính trị, theo CBS News.
Trong đơn khẩn cấp nộp lên ông Brian Murphy, chánh án liên bang ở Massachusetts, nhóm luật sư cho hay trục xuất di dân qua South Sudan sẽ vi phạm phán quyết của ông cấm chính quyền Tổng Thống Trump trục xuất di dân qua quốc gia thứ ba mà không cho họ quyền được xét xử công bằng.
Nhóm luật sư lập luận bất cứ di dân nào bị đưa qua South Sudan cũng “có thể bị thiệt hại không thể sửa chữa.” Họ nêu bằng chứng là những bản phúc trình về nạn bạo lực lan tràn, nạn vi phạm nhân quyền và xung đột ở quốc gia non trẻ nhất thế giới này.
Không lâu sau khi tuyên bố độc lập năm 2011, South Sudan chìm vào nội chiến đẫm máu – và gần đây, nhiều người lo ngại xung đột mới sẽ xảy ra. Bộ Ngoại Giao Mỹ ban hành cảnh báo Cấp 4 đối với South Sudan, khuyến cáo người Mỹ đừng đi nước này do “tội ác, bắt cóc, và xung đột vũ trang.”
Trong đơn khẩn cấp hôm Thứ Ba, nhóm luật sư di trú yêu cầu Chánh Án Murphy cấm chính quyền Tổng Thống Trump trục xuất di dân không phải công dân South Sudan qua nước này, và ra lệnh đưa người đã bị trục xuất về lại Mỹ, nếu có.
Chính quyền Tổng Thống Trump chưa xác nhận họ sắp xếp trục xuất di dân không phải công dân South Sudan qua nước này hay không.
Mấy tháng qua, chính quyền ông Trump quyết liệt mở chiến dịch ngoại giao thuyết phục quốc gia khắp thế giới nhận di dân không phải công dân của họ, trong đó có những nước xa xôi như Libya và Rwanda. Chính quyền ông Trump đã trục xuất di dân Phi Châu và Á Châu qua Costa Rica và Panama, và di dân Venezuela qua El Salvador.
Trong đơn khẩn cấp hôm Thứ Ba, nhóm luật sư di trú cho hay chính quyền Tổng Thống Trump dường như vi phạm phán quyết của Chánh Án Murphy hồi Tháng Tư trong trường hợp hai di dân Việt Nam và Miến Điện.
Nhóm luật sư nộp một số email cho thấy luật sư của ông Miến Điện hôm Thứ Hai nhận được thông báo rằng ông được thông báo sẽ bị trục xuất qua Nam Phi. Sau đó, luật sư của ông này nhận được email khác nói ông thực ra sẽ bị trục xuất qua South Sudan.
Sáng Thứ Ba, một luật sư khác đại diện ông Miến Điện gửi email cho trại giam ở Los Fresnos, Texas, nơi ông bị giam, để hỏi ông đang ở đâu. Trại giam đó cho vị luật sư hay ông bị trục xuất hồi sáng. Khi vị luật sư hỏi ở đâu, trại giam gửi email cho hay, “South Sudan.”
Nhóm luật sư di trú cho biết họ cũng nhận được email của một phụ nữ nói bà tin rằng chồng bà, người Việt Nam, bị trục xuất qua South Sudan, cùng với một số di dân khác bị giam ở Los Fresnos.
Vụ này xảy ra không lâu sau khi hãng tin Reuters đưa tin ông Việt Nam ở Los Angeles suýt bị trục xuất qua Libya từ trại giam ở Pearsall, Texas, cùng với hơn một chục di dân khác của Lào, Miến Điện, Mali, Burundi, Cuba, Bolivia, Mexico và Philippines. (Th.Long) [qd]
DOHA, Qatar (NV) – Tỷ phú Elon Musk, người giàu nhất thế giới và nhà tài trợ chính cho chiến dịch tranh cử của Tổng Thống Donald Trump năm ngoái, tuyên bố sẽ giảm “rất nhiều” số tiền đầu tư cho chính trị, theo NBC News hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm.
Trả lời phỏng vấn của báo Bloomberg tại Diễn Đàn Kinh Tế Qatar ở Doha hôm Thứ Ba, ông Musk cho hay ông “đã làm đủ” sau khi chi hơn $250 triệu cho siêu Ủy Ban Hành Động Chính Trị (PAC) được thành lập năm ngoái chủ yếu để ủng hộ Tổng Thống Trump.
“Tôi nghĩ, về việc chi tiêu cho chính trị, tôi sẽ làm ít hơn nhiều trong tương lai,” ông Musk nói và cho biết thêm, “Tôi nghĩ tôi đã làm đủ.”
Khi Bloomberg hỏi ông dự định giảm đầu tư cho chính trị vì tình trạng bất lợi mà bản thân ông và công ty của ông, gồm Tesla, xAI và SpaceX, đang gặp phải do hoạt động chính trị của ông không, tỷ phú Musk đáp, “À, nếu thấy có lý do để chi tiêu cho chính trị trong tương lai, tôi sẽ làm.”
“Hiện giờ, tôi thấy không có lý do,” ông tiếp.
Cố vấn của ông Musk, yêu cầu giấu tên, cho hay họ tin rằng ông Musk sẽ vẫn còn sức ảnh hưởng rất lớn.
“Việc ông Musk bớt để công chúng chú ý vẫn không làm giảm sức ảnh hưởng của ông. Thực ra, tôi nghĩ như vậy còn tăng thêm sức ảnh hưởng,” cố vấn này nói. “Ông vẫn có thể âm thầm tài trợ và ủng hộ những thứ ông tin tưởng, những mục tiêu ông tin tưởng, mà không gây ồn ào không cần thiết.”
Năm ngoái, ông Musk trở thành nhà tài trợ nổi bật nhất của Tổng Thống Trump khi chiến dịch tranh cử bước vào giai đoạn cuối. Ông liên tục đứng chung sân khấu với ông Trump và phát biểu tại nhiều buổi vận động tranh cử lớn.
Sau đó, ông Musk trở thành cánh tay phải của Tổng Thống Trump hồi đầu nhiệm kỳ, được ông Trump bổ nhiệm phụ trách Cơ Quan Cải Tổ Chính Phủ (DOGE) do ông Trump thành lập, cơ quan đã cố cắt giảm ngân sách một loạt cơ quan liên bang và sa thải hàng ngàn nhân viên chính phủ.
Hồi Tháng Tư, ông Musk cũng tuyên bố sẽ bớt công việc ở DOGE để tập trung lo cho Tesla, hãng xe hơi điện bị giảm mạnh lợi nhuận do hoạt động chính trị của ông.
Cũng hồi Tháng Tư, ông Musk đầu tư rất nhiều tiền ủng hộ ông Brad Schimel, ứng cử viên bảo thủ trong cuộc bầu cử thẩm phán Tối Cao Pháp Viện Wisconsin, nhưng cuối cùng, bà Susan Crawford, ứng cử viên cấp tiến, thắng cử. (Th.Long) [qd]
SANTA ANA, California (NV) – “Kẻ giết mèo hàng loạt” ở Santa Ana và bắt trộm con mèo Bengal đắt tiền ở Westminster bị truy tố ba tội đại hình, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm.
Hôm Thứ Hai, bị cáo Alejandro Oliveros Acosta, 45 tuổi, cư dân Santa Ana, bị truy tố hai tội đại hình tàn ác với thú vật, một tội đại hình bắt trộm mèo, và một tội tiểu hình tàng trữ ma túy, theo đơn truy tố. Ông sẽ ra tòa Central Justice Center ở Santa Ana vào Thứ Tư.
Ông Acosta bị bắt hôm 23 Tháng Tư sau nhiều tuần cảnh sát nhận được hàng loạt tin báo mèo bị bắt trộm và hãm hại, bà Natalie Garcia, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Santa Ana, cho hay khi ông Acosta bị bắt. Nhiều cư dân nói ông Acosta là nghi can, bà Garcia thêm.
Khi khám xét nhà ông Acosta trong khu 2300 đường West Wilshire (gần ngã tư đường McFadden với Center), điều tra viên tìm thấy bằng chứng là “hàng chục” xác mèo, theo bà Garcia. Xác mèo nhiều tới mức không thể ước tính bao nhiêu cụ thể, bà lưu ý.
Nghi can Acosta còn bị nghi ăn cắp con mèo Bengal Lynx, tên Clubber, của căn nhà ở Westminster hôm 19 Tháng Ba, theo bà Garcia.
Chủ nhà đó thấy nghi can Acosta dụ dỗ Clubber – có lẽ bằng thức ăn – rồi bắt trộm và tẩu thoát bằng xe pickup truck màu trắng, cảnh sát cho biết. (Th.Long) [qd]
DELRAY BEACH, Florida (NV) – Giới chức y tế liên bang đang điều tra vụ bùng phát salmonella mới có liên hệ với trang trại ở Florida nơi cung cấp dưa leo nhiễm vi khuẩn này năm ngoái, theo AP hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm.
Dưa leo do trang trại Bedner Growers trồng và công ty Fresh Start Produce Sales phân phối có liên hệ với ít nhất 26 người nhiễm salmonella ở 15 tiểu bang, Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) loan báo tối Thứ Hai. Ít nhất chín người trong số đó phải vào bệnh viện; chưa có ai được báo cáo thiệt mạng.
Số dưa leo đó được bán cho nhà hàng, cửa hàng và dịch vụ thực phẩm từ ngày 29 Tháng Tư tới ngày 19 Tháng Năm nên có lẽ vẫn còn trong thời hạn sử dụng. Những ca nhiễm salmonella được báo cáo từ ngày 2 Tháng Tư tới 28 Tháng Tư, theo Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC).
Vụ bùng phát salmonella mới được phát giác khi điều tra viên hồi Tháng Tư tiếp tục theo dõi vụ bùng phát năm 2024 ở 34 tiểu bang và Washington, DC, trong đó có 551 người bị nhiễm và 155 người phải vào bệnh viện.
Trong vụ bùng phát salmonella năm ngoái, điều tra viên phát giác nhiều bệnh nhân nhiễm salmonella có trong nước kênh chưa xử lý mà trang trại của Bedner Growers và Thomas Produce Company sử dụng.
Trong vụ bùng phát mới này, điều tra viên thấy salmonella trong mẫu thử lấy từ trang trại nêu trên trùng với salmonella trong mẫu thử lấy từ bệnh nhân.
Giới chức y tế liên bang đang điều tra dưa leo Bedner Growers được bán ở đâu. Vài người nhiễm salmonella sau khi ăn dưa leo trên du thuyền xuất phát từ cảng ở Florida, theo CDC. Dưa leo hữu cơ (organic) không bị nhiễm salmonella, giới chức lưu ý.
Công ty bán lẻ nên thông báo cho khách hàng nào có lẽ đã mua dưa leo bị nhiễm salmonella. Nếu không biết nguồn gốc của dưa leo, người tiêu dùng nên vứt bỏ, giới chức khuyên.
Triệu chứng nhiễm salmonella gồm tiêu chảy, sốt, ói, khô nước và co thắt bao tử. Hầu hết người nhiễm salmonella sẽ hết bệnh trong vòng một tuần. Tuy nhiên, trẻ em, người cao niên và người bị suy yếu miễn dịch có thể bị nặng và phải vào bệnh viện. (Th.Long) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tối 19 Tháng Năm, hành khách đi tàu metro Cát Linh-Hà Đông ở Hà Nội đang ngồi trong toa phải dùng dù che nước dột từ trần tàu chảy xuống như mưa.
Theo video clip đăng trên mạng xã hội cho thấy, nước từ phía trên trần toa tàu liên tục đổ xuống khiến hành khách phải bật dù để che, một số người khác không có dù phải đi ra khỏi khu vực dột nước.
Ghi lại clip trên, ông Nguyễn Thanh Bình cho biết: “Tôi năm nay gần 50 tuổi rồi, mà chưa thấy ở đâu trên thế giới đi tàu cao tốc metro mà nó lạ như ở thủ đô ta [Hà Nội] thế này. Khách đi tàu metro Cát Linh-Hà Đông phải che dù.”
Liên quan tới sự việc trên, nói với báo Tuổi Trẻ hôm 20 Tháng Năm, ông Khuất Việt Hùng, chủ tịch Hội Đồng Thành Viên công ty Một Thành Viên Đường Sắt Hà Nội (Hanoi Metro), cho biết đã nắm được nguyên nhân, đang mời chuyên gia và kỹ thuật của công ty để “tiến hành khắc phục.”
Theo ông Hùng, nguyên nhân ban đầu là do “trục trặc hệ thống điều khiển điều hòa” tại đoàn tàu số 1.
“Điều khiển đóng mở điều hòa không đều gây mất ổn định. Đáng ra phần thoát nước mở, thì điều hòa lại đóng nên khiến nước chảy tràn vào trong toa tàu,” ông Hùng giải thích.
Ông Hùng mong muốn người dân “hết sức chia sẻ” bởi vì đoàn tàu “đã tới giai đoạn phải trùng tu về mặt kỹ thuật” vì đã được nhập về Việt Nam từ lâu.
Đây không phải là lần đầu tàu metro Cát Linh-Hà Đông bị hư hỏng.
Trước đó, trưa 25 Tháng Hai vừa qua, nhiều hành khách đi tàu metro Cát Linh-Hà Đông đã bất ngờ khi tàu đột ngột dừng tại ga La Thành.
Nói với báo Dân Trí, cô Nguyễn Ngân, một hành khách đi tàu, cho biết sự việc xảy ra bất ngờ khiến nhiều hành khách bối rối.
“Tôi và nhiều hành khách phải xuống tàu bắt xe ôm để di chuyển, trời lúc này mưa to,” cô Ngân cho biết thêm.
Trả lời báo đài về sự việc trên, lãnh đạo Hanoi Metro cho rằng nguyên nhân là do “lỗi kỹ thuật ghi ở đường ray.” Theo quy trình, đơn vị đã ngắt điện để khắc phục lỗi này.
Vị này cũng cho biết thêm, trục trặc này đã được “lên kịch bản ứng phó.” Sau khoảng 10 phút, tàu đã hoạt động bình thường.
Được khởi công xây dựng từ Tháng Mười, 2011 nhưng đến hơn 10 năm sau, dự án metro Cát Linh-Hà Đông mới được đưa vào vận hành.
Tuyến tàu chỉ dài hơn 13 km, điểm đầu là ga Cát Linh, điểm cuối là ga Yên Nghĩa, có tổng mức đầu tư hơn 18,000 tỷ đồng ($693.3 triệu), sử dụng vốn vay của chính phủ Trung Quốc và vốn đối ứng trong nước.
Dự án mua sắm 13 đoàn tàu, mỗi đoàn có bốn toa, chở được 960 người với tốc độ tối đa 80 km/giờ, tốc độ khai thác 35 km/giờ; thời gian chạy tàu từ Cát Linh đến Hà Đông (hoặc ngược lại) là hơn 23 phút. (Tr.N) [qd]
KIEV, Ukraine (NV) – Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, cáo buộc Nga “cố câu giờ” để cản trở thỏa thuận ngưng bắn và tiếp tục xâm lăng Ukraine, theo BBC.
Ông Zelensky đưa ra lời cáo buộc hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm, sau một ngày ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo đạt được tiến bộ hướng tới thỏa thuận ngưng bắn khi điện đàm với ông Vladimir Putin, tổng thống Nga.
“Nếu Nga tiếp tục đặt điều kiện phi thực tế và phá hoại tiến bộ, phải có hậu quả nặng nề,” ông Zelensky viết trên mạng xã hội, và tuyên bố Ukraine sẵn sàng đàm phán.
Hôm Thứ Hai, ông Trump điện đàm riêng với ông Putin rồi với ông Zelensky. Sau đó, tổng thống Mỹ cho hay Nga và Ukraine sẽ bắt đầu đàm phán “ngay lập tức” về thỏa thuận ngưng bắn.
Ông Putin cho biết ông sẵn sàng soạn “bản ghi nhớ về thỏa thuận hòa bình trong tương lai,” nhưng không đề cập lời kêu gọi ngưng giao tranh 30 ngày.
Hôm Thứ Ba, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Nga cho hay Ukraine có trách nhiệm “quyết định” và hồi đáp bản ghi nhớ hòa bình của Nga.
Tuy nhiên, chính phủ Nga bác bỏ chuyện Tổng Thống Trump nói Nga và Ukraine sắp đàm phán. Báo chí nhà nước Nga dẫn lời ông Dmitry Peskov, phát ngôn viên chính phủ Nga, khẳng định “hiện không có thời hạn chót nào và không thể có bất cứ thời hạn chót nào.”
Tính tới Thứ Ba, ông Putin vẫn chưa nhận lời đề nghị chung của Mỹ và Ukraine về ngưng bắn 30 ngày.
Tuần trước, ông Putin cũng bác bỏ lời thách thức của ông Zelensky gặp nhau trực tiếp ở Thổ Nhĩ Kỳ để đàm phán.
Trước đó, ông Trump ngỏ ý sẽ tới Thổ Nhĩ Kỳ nếu ông Putin tới, nhưng ông Putin từ chối. (Th.Long) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bộ phim “Chốt Đơn” do Hoa Hậu Thùy Tiên và MC Quyền Linh đóng vai chính đã bị gỡ khỏi hệ thống website rạp chiếu phim dù sắp khởi chiếu, thậm chí có nguy cơ vĩnh viễn không thể ra rạp.
Theo báo VNExpress, bộ phim bị xóa khỏi website mua vé của Galaxy – đơn vị phát hành – vào tối 19 Tháng Năm, sau khi cô Nguyễn Thúc Thùy Tiên, tức Hoa Hậu Thùy Tiên, 27 tuổi, quê Sài Gòn, Miss Grand International 2021, bị bắt để điều tra về tội “lừa dối khách hàng,” dù trước đó được ấn định lịch ra mắt vào ngày 20 Tháng Sáu tới.
Cùng lúc, cộng đồng mạng đã tràn vào fanpage phim ”Chốt Đơn” để kêu gọi “tẩy chay” bộ phim này.
Trên Facebook, đường link dẫn đến fanpage của phim không còn khả dụng, hiển thị thông báo: “Bạn hiện không xem được nội dung này.”
Trong phim “Chốt Đơn,” Hoa Hậu Thùy Tiên đảm nhận vai nữ chính Hoàng Linh, giám đốc công ty livestream LinkLive. Công việc của cô đầy căng thẳng, áp lực.
Trong công việc, Hoàng Linh áp lực vì gặp phải những đối thủ lớn như Gia Kỳ (do Đỗ Nhật Hà đóng) đạt mốc doanh thu 100 tỷ đồng ($3.8 triệu) trong một phiên live.
Vốn là người tự thân nỗ lực, Hoàng Linh có ý định áp dụng những chiêu trò không trong sạch trong ngành livestream bán hàng. Cô nhờ nhân viên tìm đến những dịch vụ đặt khống đơn ảo để giúp cô sớm đạt doanh thu như Gia Kỳ.
Tuy nhiên, sự xuất hiện của chú An (do nghệ sĩ Quyền Linh đóng), nhân viên mới của phòng livestream, từng là tài xế xe ôm công nghệ, đã tạo nên hình ảnh đối lập với Hoàng Linh.
Nhờ sự xuất hiện của chú An, Hoàng Linh nhận ra cô đang lạc lõng trong sự thành đạt và tìm ra ý nghĩa của cuộc sống…
Đại diện Galaxy và Bảo Nhân, Nam Cito – hai đạo diễn của phim – hiện chưa phản hồi về sự việc.
Từ đầu Tháng Ba, khi cô Thùy Tiên vướng lùm xùm liên quan đến vụ quảng cáo “láo” kẹo rau củ Kera, êkip làm phim phải ngưng nhiều hoạt động quảng bá.
Cơ quan công an xác định công ty Chị Em Rọt bán được hơn 135,000 hộp kẹo Kera, thu được gần 18 tỷ đồng ($693,367), Hoa Hậu Thùy Tiên “bỏ túi” gần 7 tỷ đồng ($269,643).
Sáng 20 Tháng Năm, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Bộ Công An, Viện Kiểm Sát Tối Cao đã thực hiện lệnh khám xét nhà của bị can Nguyễn Thúc Thùy Tiên tại số 132 Bến Vân Đồn, quận 4, Sài Gòn, thu giữ nhiều tài liệu.
Nhà sản xuất từng định chiếu phim dịp 8 Tháng Ba, trước thời điểm hoa hậu dính tai tiếng, song phải dời ngày chiếu.
Hoa Hậu Thùy Tiên từng nhận bằng khen “Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2021” dành cho thanh niên trong lĩnh vực nghệ thuật, do Trung Ương Đoàn Thanh Niên Cộng Sản Hồ Chí Minh trao tặng.
Hồi năm 2024, cô Thùy Tiên đã đóng chính trong phim “Linh Miêu” của đạo diễn Lưu Thành Luân, cùng nghệ sĩ Hồng Đào. Tác phẩm gây chú ý, đạt hơn 87 tỷ đồng ($3.3 triệu), theo Box Office Vietnam, song nhận nhiều lời chê về kịch bản.
Trong khi đó, hồi giữa Tháng Tư vừa qua, ông Mai Quyền Linh, tức MC, nghệ sĩ Quyền Linh – diễn viên chính của phim ”Chốt Đơn” – cũng vướng ồn ào vụ quảng cáo sữa “sai sự thật,” song ông phủ nhận.
Ông Quyền Linh tố cáo rằng, các cá nhân này đã cố tình cắt ghép những hình ảnh cũ của ông, sau đó tạo ra sự liên quan đến việc quảng cáo sữa giả đang gây bất bình công luận thời gian gần đây ở Việt Nam để “khủng bố tinh thần” gia đình ông, trong khi ông không liên quan đến 573 loại sữa giả.
Để bảo vệ quyền lợi, ông Quyền Linh đã nhờ Hội Điện Ảnh Việt Nam đề nghị Bộ Công An “xem xét xử lý.” Đồng thời, bản thân mình đã tiến hành các thủ tục pháp lý như thu thập chứng cứ, lập vi bằng và hoàn thiện hồ sơ gửi đến cơ quan hữu trách có thẩm quyền. (Tr.N) [qd]
Lê Văn Trung
Nắng Sài Gòn
Không có mùa thu vàng phai áo lụa
Em cũng vàng ươm nắng thắm Sài Gòn
Từng giọt nắng theo em vào quán nhỏ
Nghe tiếng cười em trong nắng giòn tan
Tôi náo nức bay theo từng sợi nắng
Nắng mượt mà trên tóc chảy vào thơ
Nghe thao thiết hồn tôi chìm trong nắng
Em có nhìn thấy nắng ướp trong mơ
Xin gửi tình tôi thơm từng giọt nắng
Em về ươm ngà ngọc nắng Sài Gòn
Mai mốt em đi toa tàu chở nặng
Giọt nắng tình phai trên những dặm buồn
Không có mùa thu hồng môi mật ngọt
Tình cũng vàng ươm nắng lụa Sai Gòn
Em về. Xa vắng. Quên hay nhớ
Nắng tình tôi từng sợi úa chon von.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Hai, 19 Tháng Năm, qua các cuộc gọi riêng rẽ, Tổng Thống Mỹ Donald Trump đã điện đàm với cả Tổng Thống Nga Vladimir Putin và Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng như với các nhà lãnh đạo khác nhằm chặn đứng “đà thảm sát” trong cuộc chiến ở Ukraine. Nhưng các cuộc tiếp cận của ông Trump không mang lại kết quả rõ ràng, và không có dấu hiệu nào cho thấy có sự đột phá.
“Nga và Ukraine sẽ tổ chức các cuộc đàm phán trực tiếp về một thỏa thuận ngưng bắn ‘ngay lập tức,’” Tổng Thống Trump tuyên bố sau đó qua một bài viết trên mạng xã hội Truth Social của ông, nhưng không cho biết rõ các cuộc đàm phán đó sẽ diễn ra như thế nào hoặc khi nào thì sẽ diễn ra. Và nhà lãnh đạo Mỹ còn cho biết Tòa Thánh Vatican đã bày tỏ mối quan tâm đến việc tổ chức các cuộc đàm phán như thế.
“Các điều kiện cho cuộc đàm phán sẽ được thương lượng giữa hai bên, vì chỉ có họ mới biết những gì cần được đưa ra thảo luận trong khi không ai khác biết được,” vẫn theo lời ông Trump. Cuộc nói chuyện của ông Trump với ông Putin kéo dài hơn hai tiếng đồng hồ và “rất thông suốt và rất cởi mở,” theo lời Tổng Thống Putin nói thế với truyền thông nhà nước Nga.
Lên tiếng với các phóng viên tại Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc vào chiều hôm Thứ Hai, Tổng Thống Trump cho biết ông đã yêu cầu gặp mặt ông Putin, nhưng không nói rõ liệu ông Putin có đồng ý hay không. Ông Trump cho biết rất ít về cuộc trò chuyện với Tổng Thống Ukraine Zelensky, người mà ông đã nói chuyện trước tiên, ngoài việc cho hay rằng ông đã thông báo với ông Zelensky và các nhà lãnh đạo khác trong Khối NATO về các cuộc đàm phán.
Ông Trump đã nói chuyện với ông Zelensky hai lần vào hôm Thứ Hai, theo lời ông Zelensky, một lần thì nói chuyện riêng với nhau trước khi ông Trump gọi ông Putin, và một lần nữa là trong cuộc gọi hội nghị với các nhà lãnh đạo Ukraine và một số nhà lãnh đạo trong Khối NATO.
“Tôi đã xác nhận với Tổng Thống Trump rằng Ukraine sẵn sàng chấp nhận một lệnh ngừng bắn toàn bộ và vô điều kiện,” ông Zelensky viết trên trang Twitter. “Nếu người Nga không sẵn sàng ngừng các cuộc giết chóc, thì phải có các biện pháp trừng phạt mạnh mẽ hơn,” nhà lãnh đạo Ukraine viết. “Áp lực lên Nga sẽ thúc đẩy họ hướng tới hòa bình thật sự, và rõ ràng là điều này ai trên trên thế giới cũng biết cả.”
Trong một cuộc phỏng vấn vào hôm Thứ Hai với Đài NBC News tại La Mã, nơi ông được Đức Giáo Hoàng Leo XIV tiếp đón, Phó Tổng Thống Mỹ JD Vance phát biểu: “Chúng tôi đã nói với Đức Giáo Hoàng về một vài sáng kiến hòa bình quan trọng của Tổng Thống Trump. Chúng tôi nói nhiều về những gì đang xảy ra ở Israel và Gaza cũng như về tình hình chiến sự Nga- Ukraine.
“Thật khó khi dự đoán tương lai, nhưng tôi nghĩ rằng không chỉ có Đức Giáo Hoàng mà cả Tòa Thánh Vatican cùng bày tỏ lòng mong muốn trở thành một yếu tố hữu ích cho hòa bình, để mọi bên có thể cùng nhau làm việc trong niềm hy vọng đem lại kết quả tốt đẹp cho đất nước và dân tộc Ukraine,” vẫn theo lời vị phó tổng thống Hoa Kỳ. (TTHN)
ATLANTA, Georgia (NV) – Home Depot dự định không tăng giá toàn bộ hàng hóa vì thuế quan nhưng có thể hết bán một số sản phẩm, giới chức công ty này loan báo hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm, theo đài NPR.
Home Depot, hệ thống cửa hàng dụng cụ và vật liệu xây dựng lớn nhất nước Mỹ, công bố kế hoạch này trong cuộc họp cổ đông hôm Thứ Ba, sau vài ngày Walmart làm Tổng Thống Donald Trump nổi giận vì cảnh báo sẽ tăng giá ngay trong Tháng Năm vì thuế quan của ông.
“Chúng tôi sẽ không tăng giá toàn bộ hàng hóa cho người tiêu dùng,” ông Billy Bastek, giám đốc sản phẩm của Home Depot, phát biểu trong cuộc họp.
Tuy nhiên, giá một vài sản phẩm ở Home Depot có thể sẽ tăng, và một số sản phẩm sẽ không còn bán: “Một số món chúng tôi bán có thể bị ảnh hưởng do thuế quan, và thực tình mà nói, chúng tôi sẽ không bán nữa,” ông Bastek cho hay. “Có một số thứ nếu bán sẽ không hợp lý nên rốt cuộc sẽ biến mất.”
Giới chức Home Depot thừa nhận vị thế thuận lợi của họ trong kỹ nghệ bán lẻ: Hệ thống này có quy mô lớn, quyền lực khổng lồ trên thị trường. Hiện tại, hơn một nửa số lượng hàng hóa của công ty này là hàng nội địa. Không như Walmart, Home Depot không bán thực phẩm và số tiền khách hàng chi tiêu trung bình ở Home Depot nhiều hơn ở Walmart.
Từ khi Tổng Thống Trump áp thuế quan đối với Trung Quốc trong nhiệm kỳ đầu của ông tới nay, Home Depot hối thúc các công ty cung cấp hàng cho họ phải lấy hàng từ nhiều nơi khác nhau.
Từ nay tới giữa năm 2026, Home Depot dự trù mua không quá 10% số sản phẩm của họ chỉ từ một quốc gia nào đó. Thực vậy, công ty này hy vọng giá cả ổn định trong mấy tháng tới sẽ giúp họ giành khách hàng của những công ty bán lẻ khác, giới chức Home Depot cho biết hôm Thứ Ba.
Theo thỏa thuận tạm thời hiện tại, Tổng Thống Trump hạ thuế quan đối với Trung Quốc từ 145% xuống còn 30%. Hàng hóa của tất cả quốc gia trên thế giới nhập cảng Mỹ đang bị đánh thuế thêm 10%.
Ông Trump từng nói quốc gia xuất cảng qua Mỹ sẽ phải trả thuế quan, nhưng thực ra, chính công ty nhập cảng ở Mỹ gánh chịu chi phí đó, mà thông thường, cuối cùng, họ sẽ đẩy qua người tiêu dùng. (Th.Long) [qd]
Độc lạ Việt Nam: Khách ngồi tàu metro phải che dù
Mạng xã hội đang lan truyền hình ảnh hành khách đi tàu metro Cát Linh-Hà Đông ở Hà Nội đang ngồi trong toa phải cầm dù che vào tối 19 Tháng Năm
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm, cảnh cáo phía Cộng Hòa Hạ Viện: “Đừng giỡn với Medicaid,” theo CNBC.
Tổng Thống Trump đưa ra lời cảnh cáo khi đích thân tới Quốc Hội hôm Thứ Ba và họp kín với phía Cộng Hòa Hạ Viện để thúc ép họ thông qua dự luật thuế và cắt giảm chi tiêu mà ông gọi là “dự luật lớn, đẹp,” một nguồn tin biết cuộc họp này nói với CNBC.
Mấy ngày qua, dự luật này bị một số dân biểu Cộng Hòa bảo thủ chặn lại, trong đó có nhóm dân biểu đòi cắt giảm chi tiêu cho Medicaid, chương trình trợ cấp bảo hiểm chủ yếu cho người nghèo. Nhóm dân biểu đó còn muốn bắt buộc người hưởng Medicaid đi làm.
Nhiều người phản đối quy định đó vì cho rằng sẽ gây phức tạp về thủ tục, buộc chính phủ phải cố xác minh và theo dõi chuyện đi làm và nỗ lực tìm việc làm của hàng chục triệu người.
Medicaid do chính phủ liên bang và tiểu bang cùng nhau trợ cấp. Chương trình này và Chương Trình Bảo Hiểm Sức Khỏe Trẻ Em lo bảo hiểm sức khỏe cho gần 80 triệu người Mỹ.
Trong cuộc họp kín hôm Thứ Ba, Tổng Thống Trump cảnh cáo phía Cộng Hòa Hạ Viện, chủ yếu là nhóm House Freedom Caucus cứng rắn và nhóm dân biểu chủ yếu ở vùng Đông Bắc đòi cắt giảm chi tiêu cho Medicaid, hãy ngưng thương thuyết để thông qua dự luật này, theo CNN.
Ông Trump cho rằng người Cộng Hòa “rất đoàn kết” bất chấp có đấu đá nội bộ về những điểm quan trọng trong dự luật này. Tuy nhiên, sau cuộc họp, các dân biểu Cộng Hòa suy nghĩ khác nhau về việc ông Trump có thuyết phục được họ thông qua rồi chuyển dự luật này qua Thượng Viện cuối tuần này hay không.
“Không, chúng tôi còn xa lắm, nhưng chúng tôi có thể đạt được,” Dân Biểu Andy Harris (Cộng Hòa-Maryland), trưởng nhóm House Freedom Caucus, cho hay. Ông Harris đang đòi thêm thời gian để đàm phán.
Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, hy vọng thông qua dự luật này trước cuối cùng lễ Chiến Sĩ Trận Vong sắp tới. (Th.Long) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Người lớn và trẻ em khỏe mạnh sẽ không còn được Cơ Quan An Toàn Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) chuẩn thuận chích ngừa COVID-19 hằng năm, theo chính sách mới được cơ quan này công bố hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm, AP đưa tin.
Theo chính sách mới được giới chức hàng đầu FDA công bố trên tạp chí New England of Medicine, trong tương lai, cơ quan này chỉ chuẩn thuận chích ngừa COVID-19 cho người 65 tuổi trở lên, cũng như trẻ em và người lớn nào có ít nhất một vấn đề sức khỏe khiến họ dễ bị COVID-19 nặng.
Chính sách mới này gây bối rối cho những người có lẽ vẫn muốn chích ngừa COVID-19 vào mùa Thu tới nhưng không biết họ có hội đủ tiêu chuẩn hay không.
Chính sách này là kết quả một loạt bước được chính quyền Tổng Thống Donald Trump thực hiện gần đây để kiểm tra vaccine COVID-19 và nêu thắc mắc về việc chuẩn thuận chích ngừa COVID-19 cho quá nhiều người. Giới chức FDA công bố chính sách mới này hai ngày trước khi diễn ra cuộc họp đầu tiên dưới thời Tổng Thống Trump của nhóm cố vấn độc lập cho FDA.
Tuần trước, FDA chuẩn thuận hoàn toàn vaccine COVID-19 của hãng dược Novavax nhưng hạn chế đáng kể số người được cơ quan này khuyến cáo sử dụng. Chính sách được công bố hôm Thứ Ba phản ảnh sự hạn chế đó.
Mấy năm qua, giới chức y tế liên bang cảnh báo hầu hết người Mỹ nên dự trù chích ngừa COVID-19 cập nhật hằng năm, giống như chích ngừa cúm. Cũng như đối với vaccine cúm, tính tới lúc này, FDA chuẩn thuận chích ngừa COVID-19 cập nhật khi nào hãng dược đưa ra bằng chứng vaccine vẫn còn hiệu nghiệm như năm trước.
Tuy nhiên, chính sách mới của FDA dưới thời ông Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế hiện nay, dường như chấm dứt cách làm đó. Ông Kennedy đã đưa vào FDA cũng như những cơ quan y tế khác nhiều người phản đối quan điểm chích ngừa COVID-19 của chính phủ, đặc biệt là đề nghị người lớn và trẻ em khỏe mạnh cũng chích ngừa.
Theo thủ tục liên bang, FDA phải công bố chính sách dưới dạng dự thảo và cho phép công chúng góp ý rồi mới hoàn tất chính sách. Việc công bố chính sách mới hôm Thứ Ba trên tạp chính y tế là rất bất thường và có thể vi phạm thủ tục liên bang, theo một số chuyên gia FDA. (Th.Long) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Tổ chức Trump và đối tác ở Việt Nam tính mở rộng cộng tác đầu tư qua chuyện xây nhà chọc trời ở Sài Gòn cùng với chuyện làm sân golf.
Ông Eric Trump, con trai Tổng thống Donald Trump hiện thay mặt ông bố điều hành tổ chức kinh doanh của gia đình ngay sau khi ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ nhiệm kỳ đầu tiên năm 2016.
Theo hãng tin Reuters, ông Eric Trump đến Việt Nam tuần này vừa để dự lễ khởi công dự án khu nghỉ dưỡng, biệt thự cao cấp và sân golf ở tỉnh Hưng Yên, tỉnh nhà của Tổng bí thư CSVN Tô Lâm, rồi vào Sài Gòn quan sát cho một dự án xây cất.
Căn cứ trên tài liệu của nhà cầm quyền mà họ đọc được, Reuters nói nhiều chức sắc thành phố Sài Gòn “đã được mời dự một bữa tiệc với Eric Trump, phó chủ tịch cấp cao của Tổ chức Trump” (Trump Organization), tại một khách sạn. Thư mời đề ngày 15 Tháng Năm với chữ ký của giám đốc sở ngoại vụ thành phố.
Theo nguồn tin, các đại diện của Tổ chức Trump sẽ thăm khu vực đất vàng ở trung tâm thành phố, “khảo sát địa điểm đề nghị xây dựng tòa nhà chọc trời (Trump Tower) và hy vọng sẽ có một buổi làm việc với các người cầm đầu thành phố về dự án này”, tài liệu viết như vậy.
Báo New York Post căn cứ trên bản tin Reuters liên lạc để phỏng vấn cả Tổ chức Trump cũng như đối tác Việt Nam của họ là Tập đoàn phát triển địa ốc Kinh Bắc, nhưng chưa thấy được phản hồi.
Ngày 14 Tháng Mười Một 2024, báo Vietnamnet cho hay Sài Gòn có một số khu “đất vàng” ở trung tâm thành phố trị giá hàng ngàn tỉ đồng “nhiều năm qua bị bỏ hoang, cỏ mọc um tùm, chưa có dấu hiệu thay đổi”. Ông Eric Trump nhiều phần được đưa đến giới thiệu những địa điểm này.
Ngày 16 Tháng Năm mới đây, báo chí tại Việt Nam đưa tin ông Phó thủ tướng trần Hồng Hà đã thay mặt chính phủ “vừa ký quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư khu phức hợp đô thị, du lịch sinh thái, sân golf Khoái Châu, Hưng Yên – dự án do Tập đoàn Trump đề xuất.” Dự án “sân golf cao cấp theo tiêu chuẩn quốc tế và chiếm tới hơn 990 ha thuộc 7 xã của huyện vừa kể.
“Dự án được chia làm 4 tiểu khu, gồm khu dân cư sinh thái gắn với sân golf cao cấp, quy mô dân số 3,500 người; khu dân cư sinh thái gắn với sân golf sinh thái quy mô 1,800 người, khu đô thị thương mại dịch vụ 29,700 người; khu cây xanh, công viên chuyên đề. Sân golf được thiết kế 54 lỗ, gồm sân 36 lỗ và 18 lỗ.” Báo Thanh Niên tường thuật.
Với diện tích mênh mông như thế, hãng tin AP tính ra thấy tương đương với 336 sân bóng bầu dục (football field) ở Mỹ. Còn hãng tin Reuters được một nhân vật hiểu biết trực tiếp xác nhận ông Eric Trump sẽ dự buỗi lễ khởi công làm dự án ở Hưng Yên ngày Thứ Tư rồi ngày hôm sau Thứ Năm bay vào Sài Gòn gặp các chức sắc địa phương ở một khách sạn.
Chế độ Hà Nội đang hối hả điều đình với chính phủ Trump với hy vọng thoát được cái án “thuế quan đối ứng 46%” để cứu nền kinh tế đang trông chờ kết quả đàm phán. Ảnh hưởng không nhỏ từ cuộc đàm phán đối với các mặt hàng xuất cảng từ điện thoại thông minh của Samsung, giường tủ bàn ghế đến quần áo, giày dép của Nike, Adidas
Tổng bí thư CSVN Tô Lâm đã gọi điện thoại đề nghị với tổng thống Mỹ Donald Trump bãi bỏ hàng rào quan thuế cho hàng hóa của hai nước xuất cảng đến thị trường của mình. Nhưng giới chức Washington từng nói cái rào cản thương mại giữa hai nước nằm ở nhiều mặt phi thuế quan nên họ đòi phải được giải quyết từ hàng giả, hàng nhái, bản quyền trí tuệ đến hàng Trung Quốc đội lốt hàng Việt vào Mỹ.
Theo tờ Công Thương của Bộ Công Thương, Việt Nam và Mỹ bắt đầu đàm phán vòng hai ở Washington hôm Thứ Hai 19 Tháng Năm nhưng mới chỉ “dành thời gian để thảo luận về cách tiếp cận tổng thể nhằm giải quyết những vấn đề cơ bản mà hai bên cùng quan tâm và đẩy nhanh quá trình đàm phán.”(NTB)
SANTA ANA, California (NV) – Hội Đồng Quản Trị Học Khu Santa Ana (SAUSD) sẽ gửi thông báo sa thải chính thức cho 262 nhân viên, gồm giáo viên, chuyên gia cố vấn và nhân viên khác, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 20 Tháng Năm.
Hội đồng bỏ phiếu 4-1 chuẩn thuận quyết định này trong cuộc họp đặc biệt tối Thứ Hai.
Hội đồng quyết định sa thải nhân viên giữa lúc số lượng học sinh giảm và học khu này bị thâm thủng ngân sách $180 triệu, giới chức cho hay.
Lần gần đây nhất SAUSD sa thải hàng loạt nhân viên là năm 2017. Lúc đó, hội đồng cũng nêu lý do số lượng học sinh giảm. Nhưng lần này, giới chức SAUSD lưu ý số lượng học sinh giảm hơn 10,000 từ năm học 2018-2019 tới nay.
Năm học 2018-2019, SAUSD có gần 47,000 học sinh, theo giới chức học khu này. Năm học hiện tại, SAUSD chỉ còn trên 36,000 học sinh đôi chút. Vì tiểu bang California trợ cấp dựa theo số lượng học sinh, nên học sinh càng ít thì được trợ cấp càng ít.
Theo luật tiểu bang, Tháng Ba năm nay, SAUSD thông báo cho nhân viên họ có thể bị sa thải, và cho họ cơ hội yêu cầu tổ chức điều trần để phản đối bị sa thải. Hồi Tháng Tư, học khu này tổ chức điều trần năm ngày, và kết quả là vài chục nhân viên được đưa ra khỏi danh sách sa thải.
Nhiều vị trí bị ảnh hưởng trong đợt sa thải này, gồm giáo viên, chuyên gia cố vấn, chuyên gia sức khỏe tâm thần và phụ tá huấn luyện viên. Nhiều thành viên Hội Đồng Quản Trị SAUSD nhấn mạnh họ cần sa thải hàng loạt để làm ổn định ngân sách học khu này.
Theo dự trù, từ nay tới Thứ Năm tuần này, SAUSD sẽ gửi thông báo sa thải chính thức cho nhân viên.
Năm 2021, SAUSD được tiểu bang California và chính phủ liên bang trợ cấp $308 triệu để đối phó với COVID-19. Lúc đó, số tiền trợ cấp chiếm 22.5% ngân sách học khu này. Hiện tại, tiền trợ cấp hết sạch. (Th.Long) [qd]
KIÊN GIANG, Việt Nam (NV) – Một cán bộ công an cửa khẩu Cảng Hàng Không Quốc Tế Phú Quốc bị cho ngưng việc do xé vé lên máy bay của du khách Đài Loan.
Theo báo Tuổi Trẻ, tối 19 Tháng Năm, lãnh đạo Cục Quản Lý Xuất Nhập Cảnh thuộc Bộ Công An đã ra quyết định tạm đình chỉ công tác đối với ông HD, cán bộ công an cửa khẩu Cảng Hàng Không Quốc Tế Phú Quốc, nhằm “xem xét trách nhiệm và xử lý theo quy định” do người này “có thái độ không đúng mực đối với du khách.”
Ông HD là người đã xé vé lên máy bay của nhóm bốn du khách Đài Loan hôm 13 Tháng Năm.
Sự việc được báo China Times của Đài Loan đăng tải hôm 15 Tháng Năm, gây xôn xao dư luận nước này.
Theo đó, một phụ nữ Đài Loan được giữ kín danh tính cho biết hôm 13 Tháng Năm, gia đình bà gồm bốn người sau chuyến du lịch tại thành phố Phú Quốc ra phi trường làm thủ tục lên chuyến bay về thành phố Cao Hùng. Tại đây, cán bộ xuất nhập cảnh yêu cầu làm thủ tục riêng cho từng người.
Do hai con không khỏe nên bà này muốn mình và chồng mỗi người sẽ bế một bé để được làm thủ tục cùng lúc với con nhỏ, nhưng bị ông HD, cán bộ công an xuất nhập cảnh, không đồng ý, yêu cầu gia đình du khách đứng sang một bên, đòi làm thủ tục từng người một, kể cả em bé.
Một lúc sau, nữ du khách Đài Loan đến hỏi khi nào gia đình bà có thể thông quan, thì ông HD giật vé máy bay, xé trước mặt nhiều người và to tiếng với vợ chồng bà: “Đừng nghĩ đến chuyện về nhà hôm nay!”
Dù sau đó vé được in mới, song hành động của cán bộ công an bị du khách phản ứng, đăng lên mạng xã hội.
“Dù được giải quyết, in lại [boarding pass] cho du khách nhưng hành động của ông này [HD] không để lại ấn tượng tốt đẹp trong mắt khách,” theo báo Tuổi Trẻ.
Ông HD được ghi nhận “đã gửi thư xin lỗi đến gia đình du khách Đài Loan nhưng chưa nhận được phản hồi.”
Hình ảnh camera an ninh của phi trường Phú Quốc về sự việc không được công bố.
Sự việc xảy ra trong bối cảnh phi trường Phú Quốc sắp sửa được nâng cấp toàn diện để chuẩn bị cho Hội Nghị Thượng Đỉnh APEC 2027.
Vụ xé “boarding pass” được cho là ảnh hưởng xấu đến du khách Đài Loan, một trong các thị trường chính của ngành du lịch Phú Quốc.
Trong bài chia sẻ trên mạng xã hội, nữ du khách Đài Loan cho biết thêm, người hướng dẫn viên địa phương đã nói rằng “nếu không chi tiền thì sẽ bị khó dễ,” khiến nhiều người đặt câu hỏi về tính minh bạch và khả năng tồn tại những bất cập trong hoạt động tại phi trường Phú Quốc.
Nhiều người bày tỏ sự bất bình, cho rằng đây là hình thức vòi vĩnh trá hình, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hình ảnh du lịch của Việt Nam. (Tr.N) [qd]
Phiên tòa kết án Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt diễn ra vào ngày 29 Tháng Ba 1993, cùng với bảy người khác là Phạm Đức Khâm, Nguyễn Văn Thuận, Lê Đức Vượng, Hoàng Cao Nhã, Nguyễn Xuân Đồng, Nguyễn Thiệu Hùng, Phạm Thái Thủy, với tội danh “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân,” theo điều 73 của Bộ luật Hình sự.
Vụ án có ngày xử không công bố trước trên báo chí, nhưng buổi sáng, trước sân tòa án ở Sài Gòn, đã thấy có vài chục người đứng đợi xe tù đến và xin vào dự tòa. Nhiều gương mặt quen thuộc của giới văn nghệ sĩ trước 1975 cũng có mặt ở đây như dạ văn Hoàng Hải Thủy, Vũ Khắc Mai Anh, Thanh Thương Hoàng, Hồ Nam, ca sĩ Tâm Vấn (vợ bác sĩ Nguyễn Đan Quế)… Dĩ nhiên là những người này không được vào dự tòa, mặc dù theo thông báo đây là phiên tòa xử công khai. Hầu hết đều vẫn đứng trước sân tòa và kiên nhẫn đợi buổi xử kết thúc để chờ kết quả, bao vây chung quanh là vô số công an thường phục và sắc phục.
Chủ tọa phiên tòa là Lê Thúc Anh, một nhân vật nổi tiếng sắt máu, bất cần công lý. Công tố viên là Trương Hoàng Minh, đại tá trưởng phòng điều tra an ninh của Viện Kiểm Sát. Thẩm phán là ông Nguyễn Lâm.
Theo cáo trạng, Đoàn Viết Hoạt và đồng phạm bị khởi tố từ Tháng Tư năm 1990 và bị bắt vào Tháng Mười Một năm 1990, bị truy tố theo điều 73 Bộ luật Hình sự vì hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân. Chứng cứ quan trọng nhất của “tội trạng” đó là việc những người này đã cho lưu hành nội bộ 4 số báo mang tên Diễn Đàn Tự Do từ Tháng Bảy 1990 đến Tháng Mười 1990.
Trước tòa, công tố viên nói ông Đoàn Viết Hoạt âm mưu lật đổ chính quyền qua việc lập nhóm hoạt động tên Diễn Đàn Tự Do, cùng các tài liệu. Từ lời kết tội này, sự hài hước về tư duy của chế độ được giáo sư Đoàn Viết Hoạt cũng như các nhân vật bị kết án lật ra, chỉ rõ.
Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt quả quyết không chủ trương lật đổ ai, và đòi công tố viên phải chỉ ra cho được điểm nào có thể gọi là “lật đổ.” Ông nói việc cáo buộc lập “nhóm Diễn Đàn Tự Do” là ngụy chứng, mọi thứ chỉ xoay quanh các tập tài liệu Diễn Đàn Tự Do, thể hiện ý kiến chính trị xã hội mà thôi. Giáo sư cũng bác bỏ kết luận của cáo trạng rằng đây không phải là tờ báo, nó chỉ là một tài liệu đánh máy có 4 bản. “Không phát hành rộng rãi, không bán cho ai, thì sao có thể gọi là tờ báo?” Giáo sư Hoạt hỏi ngược công tố viên.
Tòa nói Giáo Sư Hoạt muốn sửa hiến pháp, tức muốn lật đổ chế độ. Ông Hoạt phản đối ngay: “Tòa lên án tôi đòi sửa hiến pháp, nhưng từ trước đến nay, đảng Cộng Sản Việt Nam đã từng sửa hiến pháp tới 3 lần, như vậy đảng Cộng Sản Việt Nam đã lật đổ chính quyền của mình đến 3 lần hay sao?” Cử tọa ở dưới bật cười ồ, làm chủ tọa Lê Thúc Anh cau mày, khó chịu.
Với lời kết tội là chống chế độ, giáo sư đứng trước tòa chỉ xác nhận duy nhất là ông đã lên tiếng đòi dân chủ và ngay bây giờ vẫn giữ nguyên lập trường đó. Ông nói: “Tôi không chống ai cả, tôi là một người dân chủ và chấp nhận mọi người. Phải nói đảng cộng sản chống tôi thì đúng hơn, vì họ chống lại dân chủ.”
Lần đầu tiên sau 1975, tòa án của Cộng Sản phải đối diện với một trí thức đấu tranh dân chủ, và mọi thứ sắp đặt để kết án tưởng chừng như dễ dàng, thế nhưng việc ông Đoàn Viết Hoạt luôn từ tốn trình bày trước tòa, rõ ràng và khôn khoan nhượng, khiến những ngôn từ dao búa và đen tối được chuẩn bị trước trở nên hết sức hài hước và ấu trĩ.
Giáo Sư Hoạt nói việc làm của ông chỉ là việc làm của người bất đồng chánh kiến, việc làm của người dân bình thường đòi quyền yêu nước trước đảng CSVN. “Tại sao đảng CSVN lại sợ dân có quyền tự do bày tỏ ý kiến của mình, được tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do bầu cử và ứng cử. Tại sao đảng cộng sản lại không chấp nhận một cuộc bầu cử tự do không gian lận, ai được lòng dân thì dân bầu. Đảng CSVN nếu quả là được lòng dân thì dân bầu, tại sao đảng lại sợ?” Giáo Sư Hoạt đặt ta một loạt câu hỏi mà không ai phía tòa án có thể phản ứng. Đến đây, ông Hoạt bị chủ tọa Lê Thúc Anh ngắt lời không cho nói tiếp. Ông Hoạt trở về chỗ, nhưng những người chung quanh thấy rõ ông mỉm cười.
Ông Nguyễn Văn Thuận, tức biệt danh Châu Sơn, được gọi để trả lời trước tòa sau ông Đoàn Viết Hoạt. Ông Thuận khai rằng ông tâm đắc với đường lối ôn hòa của Diễn Đàn Tự Do và ông cũng chẳng mưu cầu lật đổ ai, mà nhận ra rằng chính người Cộng Sản đang tự lật đổ chế độ của mình. Có thể là do quá kìm nén ở phần bị Giáo Sư Hoạt chất vấn, nên ông Lê Thúc Anh lúc này đã không còn giữ được bình tĩnh, mà đã gầm lên, quát “Láo. Láo. Không được nói bậy. Im ngay!”
Trong 8 bị can ra đứng trước tòa, ai nấy đều có lý lẽ và phong thái hết sức điềm đạm. Duy nhất là bị can Hoàng Cao Nhã thì khai rằng có nhận 2 số Diễn Đàn Tự Do, nhưng đọc xong rồi “xé vì thấy nó quá dở.” Ông Hoàng Cao Nhã thành khẩn khai báo, và tỏ ra ăn năn, nên là người duy nhất được ông chủ tọa Lê Thúc Anh tỏ ra chiếu cố, cho có 8 tháng 20 ngày tù.
Vào phần cuối phiên tòa, khi các bị cáo nói lời cuối cùng trước khi tòa nghị án, ông Đoàn Viết Hoạt nói rằng ông xuất bản tập Diễn Đàn Tự Do là muốn giúp cho Việt Nam đổi mới về chính trị bởi vì theo mục tiêu của đảng CSVN trù tính thì đến năm 2000 thu nhập quốc dân tỉnh theo đầu người là $400, tính như vậy thì tới thời điểm đó, dù mục tiêu của đảng Cộng Sản có đạt được đi nữa, Việt Nam vẫn là một trong những nước nghèo nhất thế giới.
Bài nói ngắn của Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt như một diễn ngôn trước công chúng đang dõi theo, hy vọng cho một tương lai dân chủ, tự do. Chính quyền và tòa án có mặt dù không muốn cũng bị rúng động trước sự ôn hòa và đầy suy tư của một công dân không mang thù oán gì với chế độ, dù đã bị bắt đi tù từ năm 1976 đến 1988 mà không có một lý do nào.
Tóm tắt, Giáo Sư Hoạt nói trước một viễn tượng đất nước cần một giải đáp khác giải đáp cộng sản. Ông nghĩ rằng phải làm sao động viên được mọi người dân Việt Nam trong một cố gắng chung để vươn lên. Muốn như vậy không có giải đáp nào khác hơn là một thể chế dân chủ đa nguyên tôn trọng chỗ đứng, bổn phận và quyền lợi ngang nhau của mọi người. Ông Hoạt nói rằng một chế độ độc tài sẽ trói buộc Việt Nam trong lạc hậu. Chỉ có dân chủ mới bảo đảm được tiến bộ liên tục và mau chóng, điều đó mọi người Việt Nam cần phải hiểu. Và chính vì dân chủ cần thiết nên ông đã sẵn sàng chấp nhận mọi hậu quả khi nói lên nguyện vọng dân chủ.
Ông Hoạt cũng nói rằng trong suốt dòng lịch sử, nhiều anh hùng liệt sĩ đã hy sinh giữ nước và giành độc lập, nhưng vấn đề của đất nước hiện nay là dân chủ hóa và ông không tiếc đã phải chịu mọi gian lao để đất nước có dân chủ.
Tới đây, ông Đoàn Viết Hoạt bị chủ tọa phiên tòa Lê Thúc Anh ngắt lời và nhắc lại luận điểm Việt Nam mà đổi mới về chính trị như Liên Xô cũ là sẽ tan rã. Việt Nam cần ổn định nên cần duy trì đường lối bảo thủ xã hội chủ nghĩa. Ông Hoạt hỏi lại ông Lê Thúc Anh có sẵn sàng thảo luận về vấn đề đổi mới không, nhưng ông Lê Thúc Anh không cho ông Hoạt nói nữa.
Đến 18 giờ chiều, tòa đình nghị án và tuyên bố sẽ tuyên án vào lúc 9 giờ 30 ngày 30-3-1993. Sáng 30-3, các bị can được đưa đến khám Chí Hòa để nghe tuyên án. Giáo sư Đoàn Viết Hoạt bị tuyên 20 năm tù về một tội danh, mà ngay trước tòa, cả hệ thống đã không chứng minh được là ông có tội. Những hình ảnh cuối cùng của phiên tòa đó, là ông Hoạt bận bộ đồ xám cùng ông Phạm Đức Khâm và Nguyễn Văn Thuận bước ra, nở nụ cười với mọi người. Ông Hoạt nhìn thấy vợ là bà Trần Thị Thức đứng gần xe áp giải, ông cười, giơ tay lên chào, nhưng bị tay công an đi cạnh giật xuống và xô lên xe.
Giáo Sư Đoàn Viết Hoạt, nhà hoạt động dân chủ nổi tiếng và là cựu tù nhân lương tâm ở Việt Nam, qua đời ngày 14-5-2025, tại quận Cam, California, Hoa Kỳ, hưởng thọ 83 tuổi.
Giáo sư Đoàn Viết Hoạt sinh năm 1942 tại làng Mai Lĩnh, huyện Thanh Oai, tỉnh Hà Đông (nay là thôn Mai Lĩnh, phường Đồng Mai, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội) là một nhà báo người Việt, học hàm giáo sư, nguyên phụ tá viện trưởng Viện Đại Học Vạn Hạnh của Việt Nam Cộng hòa. Ông được trao Giải Tự Do Báo Chí Quốc Tế năm 1993, Giải Nhân Quyền Robert F. Kennedy năm 1995 và Giải Bút Vàng Tự Do năm 1998 vì những thành tích phấn đấu, đóng góp trong việc bênh vực quyền tự do báo chí và các quyền tự do dân chủ, nhân quyền ở Việt Nam. Ông Đoàn Viết Hoạt còn là thành viên danh dự của PEN Club Mỹ, Canada, áo, Thụy Sĩ, Pháp và Ba Lan.
Tháng Bảy 1976, ông bị chế độ CSVN đưa đi tù cải tạo 12 năm. Tháng Mười Một 1990, ông bị bắt do viết và tập hợp các tiểu luận chính trị tên Diễn Đàn Tự Do, bị kêu án 20 năm tù. Năm 1998, ông được ra tù và đi tỵ nạn ở Hoa Kỳ, từ sự can thiệp của nhiều tổ chức quốc tế, trong đó PEN Club Poland.
KIÊN GIANG, Việt Nam (NV) – Một thanh niên ở Cà Mau đã dùng kéo đâm người tình của mẹ trọng thương khi cùng bà đi đánh ghen ở tỉnh Kiên Giang.
Hôm 20 Tháng Năm, Công An Tỉnh Kiên Giang đã bắt giữ nghi can Lê Hoàng Linh, 21 tuổi, ở huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, để điều tra về tội “cố ý gây thương tích.”
Báo VNExpress dẫn điều tra cho biết, mẹ của nghi can Linh, 41 tuổi, có quan hệ tình cảm với một ông 44 tuổi, ngụ cùng xóm.
Khi hai người xảy ra mâu thuẫn, ông này từ huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau, đã bỏ đến huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang, sống cùng người tình trẻ 29 tuổi.
Biết tin, tối 23 Tháng Mười Hai, 2024, mẹ nghi can Linh kêu con trai chở bà ta sang tỉnh Kiên Giang để đánh ghen.
Thấy người tình ngủ với cô gái trẻ, mẹ nghi can Linh xông đến tát “tình địch” thì bị ông này đánh lại.
Chứng kiến sự việc, bênh mẹ, nghi can Linh chạy sang nhà kế bên lấy cây kéo, đâm người tình của mẹ nhiều nhát. Gây án xong anh ta bỏ trốn rồi lên ghe đánh cá làm ngư phủ.
Nạn nhân được đưa đi cấp cứu kịp thời nên thoát chết.
Hôm 19 Tháng Năm, khi tàu cá về đất liền, công an đã ập đến bắt giữ nghi can Lê Hoàng Linh.
Cũng tại tỉnh Kiên Giang, chiều 20 Tháng Năm, sau một tuần nghị án, tòa án tỉnh này đã tuyên phạt bị cáo Lê Văn Rin, 40 tuổi, ở huyện Kiên Lương, 13 năm tù về tội “giết người.”
Hội Đồng Xét Xử nhận định hành vi của bị cáo Rin là “đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, có tính chất côn đồ, dùng hung khí nguy hiểm tước đoạt mạng sống người khác.”
Theo báo Tuổi Trẻ, ngoài bị cáo Rin, liên quan vụ án, tám bị cáo khác đã bị tuyên từ hai đến ba năm rưỡi tù về tội “gây rối trật tự công cộng.” Trong đó, bị cáo Nguyễn Tấn Lợi bị tuyên ba năm rưỡi tù.
Theo cáo trạng, tối 17 Tháng Chín, 2024, trong lúc nhậu tại nhà ông Quách Hải Long ở thị trấn Kiên Lương, bị cáo Rin đã xảy ra mâu thuẫn với bị cáo Nguyễn Tấn Lợi.
Sau khi được can ngăn, bị cáo Lợi rời đi. Tuy nhiên một lát sau, ông ta đã rủ một nhóm bạn mang theo hung khí quay lại nhà ông Long tìm bị cáo Rin “hỏi chuyện.”
Khoảng 10 giờ 15 phút tối cùng ngày, nhóm này đến nơi, xông vào đánh nhau với hai ông Rin và Long.
Trong lúc hỗn loạn, bị cáo Rin đã dùng dao đâm nhiều nhát khiến ông Nguyễn Văn Bình, một trong những người trong nhóm của bị cáo Lợi, thiệt mạng do mất máu cấp. (Tr.N) [qd]
