WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Năm, 1 Tháng Năm, ký sắc lệnh cắt trợ cấp liên bang đối với hai đài công cộng là National Public Radio (NPR) và PBS để ngăn chặn tình trạng mà ông gọi là “đưa tin thiên vị và đảng phái,” theo NBC News.
Theo sắc lệnh này, công ty truyền thông công cộng Corporation for Public Broadcasting (CPB) phải “chấm dứt trợ cấp liên bang cho NPR và PBS” tới mức độ mà luật pháp cho phép. Sắc lệnh này có thể bị kiện ở tòa.
Trụ sở đài National Public Radio (NPR) ở Washington, DC. (Hình minh họa: Saul Loeb/AFP via Getty Images)
Hôm Thứ Sáu, Tòa Bạch Ốc ra thông báo cho hay cả hai đài này đều nhận “hàng chục triệu đô la tiền đóng thuế của người dân mỗi năm để tuyên truyền cực đoan, quá cấp tiến, được họ cải trang là ‘tin tức.’”
“Không như năm 1967, thời CPB được thành lập, ngày nay, môi trường truyền thông đầy cách theo dõi tin tức phong phú, đa dạng, và sáng tạo,” Tổng Thống Trump viết trong sắc lệnh hôm Thứ Năm. “Việc chính phủ trợ cấp truyền thông trong môi trường này không chỉ lỗi thời và không cần thiết mà còn làm xói mòn tính độc lập của báo chí.”
Từ lâu, Tổng Thống Trump và đồng minh, như tỷ phú Elon Musk, than phiền NPR và PBS đưa tin thiên vị và cổ xúy tư tưởng cánh tả. Giới lãnh đạo cả hai đài này đều cực lực bác bỏ lời cáo buộc đó.
Tháng trước, trên mạng xã hội Truth Social của ông, Tổng Thống Trump kêu gọi cắt trợ cấp hai đài này, gọi họ là “‘quái vật’ cánh tả cực đoan gây tai hại cho đất nước chúng ta!”
Tới nay, NPR và PBS mỗi đài nhận được gần nửa tỷ đô la trợ cấp liên bang và cũng được tư nhân tài trợ. NPR cho hay tiền trợ cấp trực tiếp của liên bang chưa tới 1% ngân sách của đài này.
Theo OC Patch, sắc lệnh của Tổng Thống Trump có thể ảnh hưởng 95 đài phát thanh và đài truyền hình ở California liên hệ với CPB, gồm 88.3 KCLU, 89.5 KPBS Radio, 97.7 KPBS Radio, 89.7 KCLU, 1340 KCLU, Channel 19 KPBS TV, Channel 18 KCET, Channel 25 KQED 9, Channel 30 KQED 9 và KQED Plus, và Channel 32 Valley PBS. (Th.Long) [qd]
ISLAND PARK, Idaho (NV) – Xe van du lịch và pickup truck đụng nhau gần Công Viên Quốc Gia Yellowstone (YNP) ở phía Đông Idaho tối Thứ Năm, 1 Tháng Năm, làm bảy người thiệt mạng, cảnh sát loan báo, theo ABC News.
Vụ tông xảy ra ngay trước 7 giờ 15 phút tối trên xa lộ gần Henry’s Lake State Park, công viên tiểu bang của Idaho, Cảnh Sát Tiểu Bang Idaho (ISP) cho hay. Công viên này cách Yellowstone khoảng 16 dặm về hướng Tây.
Xe Cảnh Sát Tiểu Bang Idaho. (Hình minh họa: Idaho State Police)
Cả hai chiếc đều bốc cháy sau khi đụng nhau, ISP ra thông cáo báo chí cho biết. Tài xế chiếc pickup Dodge Ram và sáu người trên chiếc van Mercedes thiệt mạng. Chiếc van chở 14 du khách.
Văn Phòng Giảo Nghiệm Tử Thi Fremont County chưa công bố danh tánh nạn nhân. ISP không nói rõ bao nhiêu người bị thương.
SANTIAGO, Chile (NV) – Hàng ngàn người di tản lên nơi cao ráo ở Chile và Argentina sau khi chính quyền Chile ban hành cảnh báo sóng thần sau trận động đất 7.4 độ Richter ngoài khơi bờ biển phía Nam nước này sáng Thứ Sáu, 2 Tháng Năm, theo BBC.
Trận động đất xảy ra ở eo biển Drake Passage giữa Cape Horn, điểm cực Nam của Nam Mỹ, với Nam Cực lúc 9 giờ 58 phút sáng Thứ Sáu giờ địa phương (6 giờ 58 phút sáng Thứ Sáu giờ California), theo Cơ Quan Khảo Sát Địa Chất Hoa Kỳ (USGS). Tâm chấn nằm sâu 6 dặm và cách thành phố Ushuaia của Argentina 136 dặm.
Cư dân đổ ra đường ở Punta Arenas, Chile, hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Năm, sau trận động đất 7.4 độ Richter ở eo biển Drake Passage. (Hình: Tomas Gutierrez/AFP via Getty Images)
Chính quyền Chile ban hành cảnh báo sóng thần cho vùng Magallanes hẻo lánh và lãnh thổ Chilean Antarctic Territory của nước này. Trong khi đó, vùng Tierro del Fuego của Argentina cũng tiến hành biện pháp đề phòng.
Chính quyền khuyến cáo cư dân vùng bị động đất bình tĩnh và làm theo giới chức hướng dẫn. Tính tới trưa Thứ Sáu, chưa có thông tin về thương vong hoặc thiệt hại.
Chile thường xuyên bị động đất do ba mảng kiến tạo tập trung bên trong lãnh thổ nước này.
Ở Argentina, trận động đất chủ yếu được cảm nhận ở Ushuaia, còn những thành phố khác “bị nhẹ hơn,” văn phòng thống đốc vùng này loan báo. (Th.Long) [qd]
Sau 50 năm, kể từ khi cuộc chiến huynh đệ tương tàn tại miền Nam kéo dài gần hai thập kỷ kết thúc cho đến nay, truyền thông của nhà cầm quyền Cộng Sản trong nước đã công khai cho biết có đến 310 nghìn quân Trung Cộng đã từng được Hà Nội đưa vào lãnh thổ Việt Nam để tham chiến.
Tuy thông tin này không mới, vì một vài chính khách, hoặc học giả phương tây đã từng đưa tin này từ khá lâu, nhưng khi ấy, do thông tin được đưa từ một phía, nên vẫn còn gây nhiều nghi hoặc cho công chúng. Thế nhưng, khi lần này thông tin được thừa nhận chính thức từ truyền thông trong nước thì đây là lần đầu tiên.
Tại một số tỉnh miền Bắc có nghĩa trang lính Trung Cộng chết khi bị đưa sang tham chiến trong cuộc chiến tại Việt Nam trước 1975. Trong hình là nghĩa trang lính Trung Quốc trên đỉnh đèo Hạ My nằm giữa Tỉnh Quảng Ninh và Tỉnh Bắc Giang, Việt Nam. (Hình: RFA)
Chúng đã giúp khẳng định một điều mà công chúng vốn đã nghi ngờ từ lâu về sự tham chiến trực tiếp của binh sĩ Trung Cộng, bên cạnh những sự trợ giúp về khí tài, phương tiện, tài chính, kỹ thuật và cố vấn quân sự từ một số quốc gia Cộng Sản như Liên Xô (cũ), Bắc Hàn, Trung Cộng…
Nghi vấn được đặt ra rằng tại sao sự việc đã được nhà cầm quyền Cộng Sản giấu diếm ngần ấy năm (hơn 50 năm), thì bây giờ lại sẵn sàng tự nguyện bạch hóa thông tin về chúng? Mặc cho việc bạch hóa thông tin này đã có thể bóc mẽ sự giả dối của chế độ về động cơ thúc đẩy cuộc cưỡng chiếm miền Nam dưới danh nghĩa “Đánh đuổi quân Mỹ xâm lược”.
Vì lẽ, với sự hiện diện, tham chiến trực tiếp của binh sĩ Trung Cộng trên lãnh thổ miền Nam Việt Nam thì về bản chất pháp lý, chúng không có gì khác biệt đối với sự hiện diện, tham chiến của binh sĩ Hoa Kỳ cả. Cho nên, nếu nói quân Mỹ xâm lược thì cùng lúc đó, nói quân Trung Cộng xâm lược cũng chẳng có gì là sai.
Theo đó, khi thừa nhận công khai việc đưa hơn 310 nghìn binh sĩ Trung Cộng vào lãnh thổ Việt Nam tham chiến vào các năm 1965-1968, trong đó, trả giá bằng số thương vong lên đến gần 2.500 người. Xem ra, chế độ Hà Nội đang “kể lể” cho công chúng nghe về công trạng to lớn của Trung Cộng góp phần trong chiến thắng ngày 30 Tháng Tư 1975. Nhờ thế, giúp chế độ Cộng Sản nắm giữ độc quyền quyền lực chính trị trên toàn lãnh thổ Việt Nam trong suốt 50 năm qua.
Qua đó, sự việc đã gởi những tín hiệu rất đáng lo ngại cho đất nước trong những ngày sắp đến. Một mặt, để chế độ Hà Nội thuyết phục người dân về tính chính đáng khi mời binh sĩ Trung Cộng vào lãnh thổ để tham gia diễn binh trong ngày kỷ niệm “chiến thắng” của chế độ. Mặt khác, chuẩn bị tâm lý cho người dân để chấp nhận sự hà hiếp, lấn lướt của Trung Cộng trong mọi vấn đề, bao gồm cả vấn đề lãnh thổ, hải đảo trong tương lai như một cách để trả ơn.
Chưa kể đến việc tạo sự quen mắt cho công chúng khi trong tương lai, quân đội Trung Cộng có thể sẽ đổ bộ vào Việt Nam dưới danh nghĩa bảo vệ cho chế độ Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam “anh em” khi bị đe dọa về khả năng bị mất quyền lãnh đạo đất nước.
Như để “thẩm định” điều này, ngày 24 Tháng Tư 2025, trong khi Trung Cộng gởi 120 binh sĩ qua Việt Nam để tập dượt, chuẩn bị cho buổi diễu binh tại Sài Gòn, thì mặt khác, truyền thông chính thức của Trung Cộng là Tân Hoa Xã cũng đã công khai thông tin về việc binh sĩ Trung Cộng đổ bộ lên bãi đá Hoài Ân, thuộc cụm đảo Thị Tứ, Trường Sa mà Việt Nam đã tuyên bố chủ quyền.
Kèm theo tin, báo Trung Cộng đăng ảnh 4 binh sĩ thuộc lực lượng hải cảnh Trung Cộng đang căng quốc kỳ trên bãi đá sau khi đã đổ bộ lên đây. Điều đáng nói, vẫn theo thông tin từ Tân Hoa Xã, việc đổ bộ trùng vào ngay thời điểm người đứng đầu Trung Cộng là Chủ Tịch nước Tập Cận Bình đang có chuyến thăm và làm việc chính thức tại Hà Nội.
Liệu chừng chế độ Hà Nội sẽ tiếp tục lên tiếng phê phán hành động xâm nhập hải đảo, tuyên bố chủ quyền trái phép của Trung Cộng để bảo lưu chủ quyền của đất nước theo công pháp quốc tế, hay sẽ phải giữ im lặng để… trả ơn cho món nợ chiến tranh?
Mặt khác, việc nhà cầm quyền Cộng Sản công khai thừa nhận những công ơn to lớn của Trung Cộng, đã hỗ trợ cho Hà Nội giành chiến thắng trong cuộc chiến Việt Nam, vô hình trung, làm lộ mặt trái trong mối quan hệ hai nước trong những năm cuối thập kỷ bảy mươi. Khi ấy, trong sự mâu thuẫn tột độ giữa hai quốc gia Cộng Sản là Liên Xô và Trung Cộng, thì Hà Nội đã công khai chọn phe đứng về phía Liên Xô.
Rõ ràng, sau khi đã đạt được mục đích của mình là cưỡng chiếm miền Nam, nắm giữ được quyền lực độc quyền trên toàn lãnh thổ, thì việc chế độ Hà Nội chọn theo phe Liên Xô để chống lại Trung Cộng. Đồng thời, đàn áp, xua đuổi Hoa Kiều về nước là thái độ “Ăn cháo, đá bát”, “Qua cầu rút ván” khiến Trung Cộng phải động binh, đưa quân đội tràn vào 6 tỉnh biên giới để “Dạy cho Việt Nam bài học” là có nguyên nhân.
Cái oan uổng là dân chúng của 6 tỉnh biên giới không có tội tình gì mà phải chết tức tưởi, tan cửa, nát nhà vì sự bất trung, bất tín của những kẻ lãnh đạo Cộng Sản Việt Nam đối với đàn anh Trung Cộng.
Lính Trung Cộng tập luyện diễn hành ở Sài Gòn hôm 27 Tháng Tư 2025 khi chế độ độc tài đảng trị CSVN tổ chức 50 năm ngày nhuộm đỏ được cả nước. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Ngày nay, mất Liên Xô, chế độ Hà Nội muốn dựa vào Trung Cộng để duy trì lâu dài sự độc tài của mình trên đất nước, cho nên, phải ra mặt công khai kể lể ơn nghĩa ngày trước. Qua đó, ép buộc người dân phải chịu đựng những sự ức hiếp sắp tới sẽ càng ngày càng gia tăng của Trung Cộng trong tất cả các mặt đời sống xã hội, chứ không chỉ trong phạm vi chủ quyền lãnh thổ, biển đảo.
Thế nên, xét ra, công trạng của Trung Cộng chỉ mang lại lợi ích cho chế độ Cộng Sản Hà Nội, giúp Cộng Sản giành được chính quyền trên toàn lãnh thổ, giúp Cộng Sản duy trì sự độc tài để thu vén lợi ích cho đảng, cho cá nhân và đàn áp nhân dân.
Nhưng đối với nhân dân Việt Nam, công trạng của Trung Cộng không mạng lại lợi ích gì cho nhân dân cả, mà trái lại, còn là tai họa cho nhân dân. Theo đó, nhân dân Việt Nam không mang ơn gì của Trung Cộng cả và dĩ nhiên, cũng không hoan nghênh binh sĩ Trung Cộng diễu binh trên đường phố Sài Gòn.
Hàng nghìn năm chống giặc phương Bắc, chưa bao giờ binh sĩ phương Bắc được người Việt hoan nghênh khi đặt chân vào lãnh thổ Việt Nam cả, có lẽ trừ những kẻ như Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống và nay là Tô Lâm mà thôi.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 26 Tháng Tư 2025
Đặng Đình Mạnh
WASHINGTON, DC (NV) – Âm vang chiến thắng do Thủ Tướng Mark Carney và Đảng Tự Do của ông tạo nên ở Canada chỉ nhạt phai đi khi nhân vật Donald Trump xuất hiện, đem theo mức ủng hộ ít hơn dành cho những kẻ thắng cuộc, nguồn tin Đài BBC cho hay hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Năm.
“Tôi nghĩ rằng nhân vật ghét Trump ít nhất nay đã chiến thắng trong cuộc bầu cử,” vị tổng thống Mỹ tuyên bố vào hôm thứ Tư về Thủ Tướng Canada Carney sau khi Đảng Tự Do của ông vừa thành công trong nỗ lực tiếp tục giữ được quyền lực nhờ giành được gần như đa số ghế trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua ở Canada.
Tuy vậy, vị thủ tướng Canada vẫn phải chấp nhận mình là một trong hai đối tượng bị coi là xấu xa trong tâm trí ông Trump. Vị tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông nghĩ cựu thống đốc Ngân Hàng Trung Ương Anh “không thể nào tốt hơn” trong cuộc chuyện trò qua điện thoại đầu tiên sau cuộc bầu cử ở Canada. Hai nhà lãnh đạo này dự trù sẽ gặp nhau tại Tòa Bạch Ốc vào khoảng tuần tới.
Thủ Tướng Canada Mark Carney trong một cuộc vận động tranh cử ở Windsor, Ontario hôm 26 Tháng Tư, 2025. (Hình: DOMINIC GWINN/Middle East Images/AFP/Getty Images)
Ai thì khác chứ đối với Tổng Thống Trump, chính trị thường mang tính cá nhân. Một tỷ dụ là mối quan hệ của vị tổng thống Mỹ này với Tổng Thống Nga Vladimir Putin vẫn tô màu cho mối liên hệ của Mỹ với Nga. Và sự tôn trọng của ông Trump dành cho Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã giữ cho quan hệ Mỹ-Trung tương đối bình đẳng ngay cả khi hai nước đang lâm vào một cuộc chiến thương mại kéo dài.
Mặt khác, Canada đã dành một thời gian dài cho phía bên kia của phương trình này. Tình cảm ghét bỏ cựu Thủ Tướng Justin Trudeau của ông Trump có thể đã được cảm nhận từ những ngày đầu tiên vị tổng thống Mỹ này nhậm chức vào năm 2017. Cái bắt tay dai dẳng, nắn bóp mãi của hai vị trong chuyến thăm Hoa Kỳ đầu tiên của ông Trudeau chỉ vài tuần sau lễ nhậm chức của ông Trump cũng đã báo trước một mối liên hệ đầy thử thách kéo dài rồi. Mối liên hệ đó còn bị ngắt quãng vì những nhát đâm thầm lén cùng những lời bình luận ngụ ý khinh bạc nữa.
Rồi khi ông Trump quay trở lại Tòa Bạch Ốc hồi đầu năm nay, nhà lãnh đạo Mỹ đã nói đến danh từ riêng “Thống Đốc Trudeau” và lặp đi lặp lại ý muốn biến Canada thành “tiểu bang thứ 51 được chìu chuộng” của Mỹ.
Cuộc nói chuyện của ông Trump về việc sáp nhập Canada vào Mỹ vẫn tiếp tục ngay cả sau khi ông Trudeau bị ông Carney thay thế, nhưng nhiệt độ dường như đã giảm đi phần nào khi vị chủ ngân hàng quốc tế [Carney] mượt mà với truyền thống Harvard và Oxford thay thế một tay Trudeau trẻ hơn, đẹp trai như trẻ con vậy. Trong khi cá nhân ông Trump vẫn ưa chống lại giới tinh hoa toàn cầu, ông vẫn bị thu hút vì cái vốn liếng Ivy League và sự giàu có bền vững, điều mà Thủ Tướng Carney có thừa.
Rồi ông Carney có một lợi thế khác mà ông Trump luôn luôn có khuynh hướng hướng coi trọng, và đó là vào giờ phút này ông đang là một kẻ chiến thắng. Ngay cả khi ông Carney vẫn còn nợ một số chiến thắng của mình vào ảnh hưởng, tuy tiêu cực, của cá nhân ông Trump, nhà lãnh đạo Đảng Tự Do đã có khả năng đảo ngược vận may một cách đáng nể phục cho đảng mình khi triển vọng thắng cuộc tuyển cử có vẻ ảm đạm chỉ vài tháng trước đó thôi. (TTHN)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hai bị can Trần Lê Phạm Trung và Hán Hữu Hải bị Viện Kiểm Sát TP.HCM truy tố với cáo buộc lừa nhiều người chơi Baccarat (bài cào) và đầu tư tiền số, chiếm đoạt ít nhất 14 tỷ đồng ($538,358).
Theo báo VNExpress hôm 2 Tháng Năm, bị can Hải, tên trên mạng là Henry, và đồng phạm lập cổng game online đặt máy chủ (server) tại ngoại quốc, dụ người chơi đầu tư tiền số, sau đó đánh sập sàn chiếm đoạt tiền.
Bị can Trần Lê Phạm Trung (trái) và bị can Hán Hữu Hải lúc bị bắt. (Hình: Nhật Vy/VNExpress)
Cáo trạng vụ án cho hay, vào năm 2018, bị can Hải quen bị can Trung khi cả hai cùng đầu tư trên sàn tiền số.
Đến Tháng Tư, 2021, hai bị can bàn kế hoạch lập ra cổng game online, mua hai trang web Winrich.club và Wintop1.com với giá $80,000 để tạo đường dẫn (link) vào cổng game online chơi bài Bacarat.
Bị can Hải dùng hai ví cá nhân trên sàn Binace và Trust để nhận tiền điện tử USDT của các nạn nhân.
Bị can Hải vận hành cổng game trên hai đường dẫn, trong lúc bị can Trung dùng các nền tảng Facebook, Telegram, Zoom để quảng cáo, kêu gọi người tham gia.
Ngoài ra còn có các “leader” (là những người tham gia trước) và “đại lý” (đều chưa rõ lai lịch) tiếp tay cho hai bị can kêu gọi nhiều người tham gia.
Chiêu thức lừa đảo của nhóm là cho nạn nhân chơi bài Bacarat trên web Winrich.club và Wintop1.com nhưng họ bị “admin tổng” khống chế tỷ lệ thắng, thua.
Tuy một số nạn nhân được hứa hẹn mua bảo hiểm để đánh theo lệnh của các “leader,” nếu thua sẽ được hoàn tiền, nhưng khi họ muốn rút tiền thì bị can Hải sẽ dùng “rào cản kỹ thuật” để ngăn lại.
Theo thỏa thuận trong nhóm, bị can Hải hưởng 30% số tiền chiếm đoạt được, bị can Trung hưởng 15%, các “leader” và “đại lý” hưởng 25%.
Đã có ít nhất 13 nạn nhân làm đơn tố cáo hai bị can Hải, Trung về hành vi “chiếm đoạt tài sản” qua hai sàn giao dịch tiền số nêu trên.
Sau khi các nạn nhân hết tiền để nộp thì các trang web bị các bị can đánh sập để xóa dấu vết. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Trong số này, có hai chị em ruột, bị lừa tổng cộng 14 tỷ đồng. Người phụ nữ được viết tên tắt là bà Nhung cho biết mình tham gia đầu tư sàn tiền số Winrich có bảo hiểm thông qua lời giới thiệu của một phụ nữ chưa rõ lai lịch.
Bị can Trung sử dụng danh khoản Facebook “Evans Justin Jason” gửi đường dẫn cho bà Nhung tham gia phòng Zoom nhằm quảng cáo về sàn Winrich.
Tin lời, bà Nhung cống nạp vào sàn này 13 tỷ đồng ($499,903) và còn rủ thêm em trai ruột góp 1 tỷ đồng ($38,454). Cả hai chị em chưa rút được tiền thì hai bị can Hải và Trung đã đánh sập sàn và chiếm đoạt toàn bộ số tiền trong ví của họ.
Hiện chưa rõ thời điểm vụ án được đem ra xét xử. (N.H.K) [qd]
QUẬN CAM, California (NV) – Với các chính sách thuế đánh lên mặt hàng phụ tùng xe hơi nhập khẩu hiện nay của chính phủ Trump, gần như chắc chắn chi phí sửa chữa, bảo trì xe hơi sẽ tăng, mà người phải gánh chịu chính là chủ nhân của chúng. Và chi phí này là không thể tránh được.
Theo trang mạng tin tức autos.yahoo.com, nếu muốn xe của mình chạy trơn tru, an toàn, chủ xe cần bảo trì thường xuyên, sửa chữa sớm những bộ phận hư hỏng để tránh ảnh hưởng đến các bộ phận khác. Những mẫu xe đời mới hiện nay có tuổi thọ khá dài nếu bảo trì đúng cách. Theo Progressive Insurance, một chiếc xe thông thường có thể chạy được 200,000 dặm. Các nhà sản xuất xe như Toyota, Honda, Chevrolet, Ford… có nhiều mẫu xe có thể sử dụng lâu như vậy.
Sửa chữa, bảo trì định kỳ xe tuy tốn kém nhưng cần thiết để xe vận hành an toàn. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Câu hỏi đặt ra là, phải mất bao nhiêu tiền cho chi phí bảo trì để đạt được 200,000 dặm đó; và liệu chi phí này có xứng đáng với số tiền bỏ ra khi xe mất giá theo thời gian không? Nhiều chủ xe có thể ngạc nhiên khi biết chi phí sửa chữa và bảo trì xe đắt đỏ như thế nào.
Chi phí bảo trì xe phụ thuộc hãng sản xuất, kiểu xe và đời xe cụ thể. Theo Kelley Blue Book, chi phí trung bình toàn quốc cho tất cả các loại sửa chữa cho tất cả các hãng xe và kiểu xe là $838. Một nghiên cứu do Bankrate.com thực hiện kết luận rằng trong năm 2024, chi phí ẩn khi sở hữu một chiếc xe – bao gồm cả chi phí bảo trì- trung bình là $6,684 mỗi năm tại Hoa Kỳ.
Dựa trên dữ liệu hiện có, người lái xe có thể phải trả trung bình $838 cho việc sửa chữa; và khoảng $1,500 một năm cho việc bảo trì định kỳ (theo tính toán của Bankrate.com). Đây là một chi phí không hề nhỏ, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế hiện nay.
Mặc dù việc sửa chữa bảo trì có thể giúp người lái tiết kiệm tiền về lâu dài so với việc mua hoặc thuê một chiếc xe mới, nhưng có một số loại sửa chữa không đáng tiền. Một số bộ phận thay thế và chi phí sửa chữa đắt đến mức chủ nhân nên mua một chiếc xe khác để tiết kiệm chi phí về lâu dài.
Nasdaq.com liệt kê việc đại tu hoặc thay thế động cơ và hộp số là một trong những quy trình sửa chữa xe đắt nhất. Theo Nasdaq.com, chủ xe có thể phải trả từ $4,000 đến $7,000 cho việc thay thế hộp số. Vì vậy, nếu gặp hư hỏng lớn về động cơ hoặc hộp số, chủ nhân nên cân nhắc mua một chiếc xe khác.
Tưởng cũng cần nhắc lại sự khác biệt giữa sửa chữa và bảo trì xe hơi. Sửa chữa xe bao gồm việc thay thế các bộ phận bị mòn hoặc hư hỏng để bảo đảm xe an toàn và hoạt động tốt. Trong khi đó, bảo trì là các biện pháp phòng ngừa cần thiết cho hoạt động thường xuyên của xe. Thay nhớt động cơ, nhớt hộp số, dầu thắng, dung dịch làm mát… là những công việc bảo trì phổ biến và cần thiết nhất. Bảo trì có xu hướng ít tốn ít chi phí hơn so với sửa chữa lớn; và bảo trì thường xuyên làm giảm sác xuất phải sửa chữa lớn.
Những chủ nhân “khéo tay, hay làm” (handy man) có thể tự thực hiện một số công việc bảo trì xe hơi cơ bản để tiết kiệm tiền. Nhưng sửa chữa xe thường đòi hỏi một thợ máy chuyên nghiệp. ThePennyHoarder.com liệt kê những công việc thay nhớt, thay bugi, kiểm tra mức chất lỏng, thay bình điện mới là một số việc bảo trì có thể tự làm tại nhà.
Có rất nhiều video hữu ích trên các nền tảng như TikTok, YouTube hướng dẫn cách bảo trì cơ bản xe hơi. Chỉ cần một chút thận trọng và nỗ lực, chủ nhân có thể giữ cho chiếc xe của mình chạy an toàn trong nhiều năm và tiết kiệm được hàng ngàn đô la. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Trong lần tái xuất trước công chúng đêm Thứ Tư, 30 Tháng Tư, cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris không những chỉ trích Tổng Thống Donald Trump gay gắt mà còn thừa nhận những tham vọng về chính trị trong tương lai.
Đứng trước người dân tại San Francisco, lần đầu tiên trong phần phát biểu quan trọng lúc thất bại trong chiến dịch tranh cử 2024, Harris lên án chương trình nghị sự về kinh tế của Trump. “Rõ ràng như tôi đã dự đoán, hoạt động đánh thuế đang làm nền kinh tế suy thoái,” bà cho biết.
Qua phần phát biểu này, Harris dường như muốn tỏ ý rằng bà “đã từng cảnh cáo quốc dân” khi khoảng sáu tháng trước, Trump giành chiến thắng ở cả bảy tiểu bang tranh chấp, cũng như số phiếu phổ thông, với chênh lệch nhiều hơn 2.5 triệu phiếu bầu.
Cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris phát biểu tại tiệc mừng kỷ niệm 20 năm thành lập tổ chức Emerge ở San Francisco, California, đêm 30 Tháng Tư, 2025. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Harris cũng gợi ý về các kế hoạch chính trị kế tiếp, khi California chuẩn bị tổ chức bầu cử thống đốc kế nhiệm vào năm 2026 đồng thời Đảng Dân Chủ cũng đang tìm kiếm ứng cử viên tổng thống cho chiến dịch tranh cử 2028.
“Ai cũng hỏi tôi rằng, ‘Harris, hiện giờ bà có đang ấp ủ kế hoạch gì không,'” bà vừa nói vừa mỉm cười còn những người ủng hộ trong Đảng Dân Chủ thì đáp lại nồng nhiệt.
Các nguồn tin thân cận với Harris cho biết bà đang suy tính xem nên ứng cử thống đốc tại tiểu bang quê nhà, tranh cử tổng thống lần thứ ba, hay không ra ứng cử.
“Tôi không nghĩ bà ấy sẽ đưa ra quyết định sai lầm,” một người từng là viên chức cao cấp trong chiến dịch vận động cho Harris tranh cử nói với CBS News. “Từng có bảy mươi lăm triệu dân Mỹ bỏ phiếu cho bà ấy. Bà ấy đang có vị thế tốt.”
Trong những tuần gần đây, Harris tận dụng thời giờ gặp gỡ nhiều cá nhân, tổ chức các buổi gặp gỡ và gọi điện thoại cho các viên chức, chiến lược gia và đồng minh trong Đảng Dân Chủ. Các nhân vật thân tín với Harris cho biết kế hoạch trọng tâm không phải là chiến dịch kế tiếp mà là giúp đỡ Đảng Dân Chủ trong việc định hình chặng đường trước mắt.
Harris đang lưu tâm tới hạn chót vào cuối mùa Hè để công bố kế hoạch chính trị kế tiếp và sẽ chủ trì một đợt gây quỹ lớn cho Ủy Ban Quốc Gia Đảng Dân Chủ DNC tại New York vào Tháng Năm, theo các nguồn tin thân cận với kế hoạch. (TTHN)
SYDNEY, Úc (NV) – Một cậu bé 8 tuổi bị đánh bằng gậy bóng chày trong một vụ đột nhập tư gia ở Sydney tỉnh lại sau cơn hôn mê gần hai tuần, theo Đài 9 News.
Trong vụ tấn công, nạn nhân bị đập vào đầu còn bà Trần Thị Kim, 45 tuổi, thì bị bắt cóc ngay tại tư gia ở Bankstown hôm 17 Tháng Tư.
Sau đó nhà chức trách tìm ra thi thể bà Kim trong một chiếc xe hơi bốc hỏa ở Beverly Hills, một khu vực lân cận.
Bà Trần Thị Kim, nạn nhân vụ bắt cóc rồi sát hại ở Sydney, Úc. (Hình: Nine News)
Cảnh sát tin rằng bà Kim bị sát hại vì chồng bà dính líu tới một đường dây sản xuất ma túy bất hợp pháp.
Cảnh sát cũng cho rằng người chồng không thuận hợp đàn anh trong băng đảng tội phạm nói trên.
Vào thời điểm xảy ra án mạng, chồng bà Kim đang làm ăn xa tại Queensland và không đối diện với bất cứ tội trạng nào, theo Đài 9News.
Vào thời điểm xảy ra vụ đột nhập, nạn nhân 8 tuổi và một thiếu niên 15 tuổi có mặt bên trong căn nhà.
Nghi can dùng gậy bóng chày rồi đập vào đầu cậu bé 8 tuổi trước khi bắt cóc bà Kim.
Sau đó cậu bé được bác sĩ đưa vào hôn mê trong phòng hồi sức cấp cứu.
Hôm Thứ Năm, 1 Tháng Năm, Đài 9News đưa tin rằng cậu bé tỉnh lại sau gần hai tuần từ lúc bất tỉnh.
Thiếu niên 15 tuổi không bị thương trong vụ đột nhập, nhưng Joe Doueihi, Chỉ Huy Đội Điều Tra Án Mạng thuộc Sở Cảnh Sát New South Wales NSWPF cho biết thời điểm đó cậu thiếu niên bị “sang chấn tâm lý nghiêm trọng.”
Các thám tử điều tra án mạng đang dẫn đầu cuộc điều tra còn lực lượng thực thi công lực thì tiếp tục tróc nã các nghi can.
OMAHA, Nebraska (NV) – Nhà chức trách tin rằng họ đã tìm được thi thể của ba cô gái mất tích trên Sông Missouri ở Omaha, Nebraska sau khi đi câu cá vào Tháng Tư.
Hôm 15 Tháng Tư, khi đang câu cá trên sông thì cả ba nạn nhân đều mất tích, gồm có Lah Tray Moo, 18 tuổi, Laiana Green, 18 tuổi và Eh Cress Moo, 11 tuổi, Đài WOWT từng đưa tin. WOWT còn đưa tin rằng lúc đó ba nạn nhân đi cùng một người họ hàng 13 tuổi nhưng người này không bị thương.
Một trong ba cô gái bị trượt chân rồi vấp té, những người khác lập tức lao xuống sông để cứu cô bé, nhà chức trách cho biết.
Ba cô gái mất tích khi đi câu cá trên sông Missouri. (Hình: KMTV)
Một người đi đường tìm được thi thể của Lah Tray Moo hôm Thứ Bảy, 26 Tháng Tư tại công viên NP Dodge Park. Một phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Omaha OPD xác nhận với NBC News rằng họ đã nhận dạng được danh tánh nạn nhân sau khi kiểm tra thi thể.
Vào thời điểm đó Tiểu Đoàn Trưởng Coby Werner nói với WOWT sau khi tìm được thi thể Lah Tray Moo lực lượng cấp cứu có thể tìm được hai nạn nhân còn lại.
“Dường như hai nữ nạn nhân còn lại vẫn còn quanh quẩn đâu đây,” Werner nói. “Nhưng dòng sông không ngừng trôi nên chúng tôi cũng không thể cam đoan và sẽ tập trung ở đây tiếp tục tìm kiếm vào ngày mai, đồng thời lưu ý tới hạ lưu con sông để phòng ngừa.”
Hôm Thứ Tư Sở Cứu Hỏa Omaha OFD xác nhận trên Facebook đã tìm được thêm hai thi thể trên Sông Missouri trong đêm Thứ Ba.
22 Tháng Tư là ngày Eh Cress Moo tròn 12 tuổi.
Thủ tục giảo nghiệm tử thi đang được tiến hành để nhận dạng danh tánh các nạn nhân, nhưng có thể hai thi thể này chính là Laiana Green và Eh Cress Moo, OPD cho biết.
Gia đình Moo lập ra một trang GoFundMe để cộng đồng giúp đỡ trang trải chi phí tang lễ và kêu gọi hiệp lời cầu nguyện cũng như giúp đỡ họ vượt qua “mất mát đầy thương tâm.”
“Quả là một cơn ác mộng, gia đình chúng tôi sẽ gắng gượng để vượt qua thảm kịch này,” gia đình cho biết trên trang GoFundMe. “Xin hết lòng cảm tạ tất cả những ai đã luôn luôn ở bên cạnh chúng tôi trong thời điểm khó khăn này.” (TTHN)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Mua nhà có thể là một khoản đầu tư rất vững chắc và tạo ra của cải cho nhiều thế hệ. Tuy nhiên, ngược lại, một số thành phố có thị trường địa ốc khiến việc thu được lợi nhuận tài chính trở nên rất khó hoặc là không thể.
Từ nguyên nhân nhu cầu thấp đến sự suy giảm dân số, nhiều yếu tố có thể khiến một thành phố trở nên không hấp dẫn với các nhà đầu tư địa ốc. Trang mạng “GOBankingRates” đã trao đổi với các chuyên gia tài chính để tìm hiểu ý kiến của họ về những thành phố tệ nhất nếu mua nhà.
San Francisco đứng đầu bảng danh sách các thành phố không nên mua nhà lúc này. (Hình minh họa: ArtHouse Studio/Pexels.com)
Theo các chuyên gia, bạn có thể sẽ không bao giờ thu hồi lại được khoản đầu tư của mình tại những thành phố dưới đây.
1-San Francisco, California
David Kindness, một CPA và cũng là nhà bình luận tài chính cá nhân của Best Money, cho biết giá nhà cao ngất ngưởng và làn sóng di cư rời đi khiến San Francisco trở thành một thành phố đáng ngờ nếu mua địa ốc.
“Giá nhà rất cao, thường trên $1.3 triệu trong nhiều trường hợp, nhưng nhu cầu giờ đây đã không còn như trước. Dân số không tăng, ngày càng có nhiều người rời đi, và kết hợp với cấu trúc thuế của California, tổng chi phí sở hữu nhà tiếp tục tăng,” Kindness nói.
2-New York City, New York
Giống như San Francisco, New York City đã chứng kiến sự suy giảm dân số kể từ sau đại dịch, nhưng giá nhà ở đây vẫn cực kỳ đắt đỏ.
Steven Kibbel, chuyên gia hoạch định tài chính và cố vấn tài chính của Prop Firm App, cảnh báo rằng khoản vay thế chấp không phải là chi phí duy nhất mà các nhà đầu tư địa ốc sẽ phải chi trả tại New York City.
“Thành phố này có mức thuế tài sản cao, tốc độ tăng trưởng dân số chậm và chi phí bảo trì cao, đặc biệt trong các khu nhà tập thể hoặc những tòa nhà có hệ thống cũ kỹ,” Kibbel giải thích. “Rất khó để hợp lý hóa việc mua nhà trừ khi đó hoàn toàn là một quyết định vì lối sống.”
3-Los Angeles, California
Kindness cũng khuyên người mua nên cẩn trọng khi đầu tư vào thị trường cho thuê tại LA, vì có thể sẽ khó kiếm lời hơn bạn nghĩ.
“Giá nhà cao, ít nhất $800,000, nhưng lợi suất cho thuê lại không hấp dẫn,” Kindness nói thêm. “Ban đầu, phân tích địa ốc nghe thì có vẻ sẽ sinh lời, nhưng khi tính toán toàn bộ chi phí thì lại trở nên không khả thi.”
4-Chicago, Illinois
Thuế tài sản tại Chicago rất cao. Khi kết hợp thêm khoản thế chấp đắt đỏ, việc sở hữu nhà tại Chicago có thể trở nên quá tốn kém.
“Thuế tài sản nhà ở tại Chicago nằm trong nhóm cao nhất Hoa Kỳ,” Kindness nhận xét. “Sự suy giảm dân số ảnh hưởng tiêu cực đến nhu cầu địa phương. Những người sở hữu địa ốc tại Chicago có thể phải đối mặt với nhiều năm giá trị thị trường tăng rất ít trong khi phải trả những hóa đơn thuế hàng năm đáng kể.”
5-Miami, Florida
Kindness cho biết, dù Miami hiện là một trong những thị trường địa ốc nóng nhất, một số nhà đầu tư có thể không nhận ra mức độ rủi ro lũ lụt lớn đến thế nào.
“Chi phí bảo hiểm lũ lụt liên tục tăng, và càng gần bờ biển thì mức độ phơi nhiễm với nước dâng và bão càng lớn,” ông lưu ý.
Kindness cũng thêm rằng vì giá nhà đã tăng quá nhanh, chúng cũng có khả năng lao dốc nhanh chóng.
“Thị trường này rất khó đoán và cực kỳ nhạy cảm với các tin đồn,” ông nói.
6-Austin, Texas
Kibbel khuyên nên cẩn trọng khi mua nhà tại Austin vì mức thuế tài sản cao.
“Điều khiến nhiều khách hàng của tôi bất ngờ nhất chính là gánh nặng thuế tài sản ở Texas,” ông nói. “Nhiều người chuyển đến đây vì không có thuế thu nhập tiểu bang nhưng sau đó lại bị đánh thuế địa phương cao hơn nhiều so với dự tính ban đầu. Điều đó làm mất đi phần lớn lợi ích.” (Ng.Tr) [kn]
WINNEBAGO, Illinois (NV) – Nhà chức trách tạm thời phóng thích một phụ nữ 30 tuổi ngụ tại Machesney Park sau khi bị buộc tội liên tiếp đánh đập một đứa trẻ, theo Đài WIFR TV.
Gianna Trần bị buộc hai tội danh hành hung nghiêm trọng trẻ em dưới 13 tuổi, dẫn tới thương tích nghiêm trọng và hai tội danh bạo hành gia đình gây thương tích.
Vào cuối Tháng Ba, khi nạn nhân xin một bịch nước đá để chườm vết thương ở trường học, đó cũng là lúc các nhà điều tra nhận được lời trình báo. Một y tá trong trường gọi điện thoại cho Sở Dịch Vụ Trẻ Em và Gia Đình DCFS sau khi nhìn thấy các vết bầm tím trên cơ thể đứa trẻ, dẫn tới một cuộc điều tra.
Gianna Trần, 30 tuổi, ở Machesney Park, Illinois. (Hình: Winnebago County Sheriff’s Office)
Gianna Trần bị tố cáo đánh đứa trẻ bằng một loại dây điện, nắm tóc, bóp cổ và lôi cổ tay khi em lén trốn qua nhà bạn, theo hồ sơ tòa án. Gianna Trần và đứa trẻ có liên hệ với nhau, nhưng cảnh sát không nói rõ là mối liên hệ ra sao.
Sau phiên tòa sơ bộ hôm Thứ Ba, 29 Tháng Tư, Gianna Trần được thả ra sau khi đáp ứng các điều kiện tại ngoại và phải tiếp tục hầu tòa vào ngày 12 Tháng Sáu. (TTHN)
PORTO ALEGRE, Brazil (NV) – Soeur Inah Canabarro Lucas, một nữ tu kiêm nhà giáo Brazil và cũng là người thọ nhất thế giới, vừa an nghỉ trong Chúa hôm Thứ Tư, 30 Tháng Tư khi chỉ còn vài tuần nữa là bước qua tuổi 117, dòng tu của bà cho biết.
Nữ tu yêu mến bộ môn túc cầu qua đời tại nhà dưỡng lão vì tuổi già, Dòng Têrêxa Hài Đồng Giêsu cho biết. Vào Tháng Giêng, soeur được LongeviQuest, một tổ chức theo dõi các vị cao niên sống trên trăm tuổi trên toàn cầu xác nhận là người thọ nhất thế giới.
Bà sẽ bước qua tuổi 117 vào ngày 27 Tháng Năm. Ngôi vị người thọ nhất thế giới hiện nay thuộc về Ethel Caterham, một phụ nữ Anh Quốc 115 tuổi, theo LongeviQuest.
Soeur Inah Canabarro Lucas trong hình chụp hồi Tháng Hai 2024. (Hình: Carlos Macedo/LongeviQuest)
Soeur Canabarro Lucas cho biết bà sống thọ nhờ đức tin Cơ Đốc Giáo. LongeviQuest thực hiện một đoạn phim hồi Tháng Hai năm 2024, trong đó Soeur Canabarro sảng khoái tươi cười, chỉ ra những bức họa nhỏ nhắn về các loài hoa dại do chính tay bà vẽ và đọc kinh Kính Mừng.
“Tôi trẻ trung, dễ mến và thân thiện, âu cũng là những phẩm chất tốt đẹp, duyên dáng trong mỗi con người,” nữ tu Dòng Têrêxa nói trước quan khách viếng thăm nhà điều dưỡng tại thành phố Porto Alegre ở miền Nam Brazil.
Từ nhỏ, Soeur Inah Canabarro Lucas ốm o gầy mòn tới nỗi nhiều người nghĩ rằng bà không sống nổi tới tuổi trưởng thành, Cleber Canabarro, cháu trai 84 tuổi của Soeur nói với hãng tin AP hồi Tháng Giêng.
Ông cố bà là một vị tướng kiệt hiệt tại Brazil, từng đứng lên cầm súng tham gia chiến trường trong giai đoạn đầy biến động sau khi Brazil giành độc lập và thoát khỏi ách cai trị của Bồ Đào Nha vào thế kỷ 19.
Soeur đi theo ơn gọi khi còn là một thiếu nữ và sinh sống tại Montevideo, Uruguay được hai năm trước khi chuyển tới Rio de Janeiro và cuối cùng quay về gần bên gia đình hơn ở miền Nam Brazil tại tiểu bang Rio Grande do Sul.
Trong số những người từng là học trò của bà có Tướng Joao Figueiredo, nhà độc tài quân sự cuối cùng tại Brazil, cai trị từ 1964 tới 1985.
Không chỉ được mến mộ, Soeur Canabarro Lucas còn là nhà sáng lập hai ban nhạc diễn hành tại các trường học ở các thành phố kết nghĩa nằm giữa biên giới Uruguay và Brazil.
Nhân dịp sinh nhật lần thứ 110, Soeur Canabarro Lucas được Đức Giáo Hoàng Phanxicô tôn vinh. Bà là nữ tu sống thọ thứ nhì từng được ghi nhận, sau Soeur Lucile Randon, người sống thọ nhất thế giới cho tới khi qua đời năm 2023 ở tuổi 118.
Soeur Canabarro Lucas giành danh hiệu người sống thọ nhất thế giới sau khi Tomiko Itooka, một vị lão niên người Nhật Bản, tạ thế vào Tháng Mười Hai, theo LongeviQuest. Seour Canabarro Lucas đứng thứ 20 trong danh sách những người sống thọ nhất từng được ghi nhận, đứng đầu là cụ bà Jeanne Calment người Pháp, qua đời năm 1997 ở tuổi 122, theo LongeviQuest.
Lễ cầu cho linh hồn Canabarro Lucas sẽ diễn ra vào Thứ Năm tại Porto Alegre, thủ phủ tiểu bang Rio Grande do Sul thuộc miền Nam Brazil, theo Dòng Têrêxa Hài Đồng Giêsu. (TTHN)
MIAMI, Florida (NV) – Chưa đầy 24 giờ đồng hồ, lần lượt Ronaldo và Messi đều thất bại ở lượt trận bán kết và tan giấc mộng vàng ở giải đấu cấp châu lục cho câu lạc bộ của hai siêu sao này, theo Guardian ngày 1 Tháng Năm.
Cristiano Ronaldo rất khát khao có một chiếc cúp Á Châu trong màu áo Al Nassr dự AFC Champions League. Tại bán kết với đại diện của Nhật, câu lạc bộ Kawasaki Frontale, Ronaldo cùng các đồng đội đã thất bại 2-3 trong trận đấu kiểm soát bóng đến 75% và tung ra 21 cú sút trong đó riêng Ronaldo có tám pha dứt điểm.
Ronaldo không ngờ đoạn kết của mùa bóng năm nay với mình lại khắc nghiệt và đau như thế. (Hình: Abdullah Ahmed/Getty Images)
Dù là thất bại chung nhưng các mũi dùi đều hướng về Ronaldo khi phút bù giờ thứ 5, ngôi sao người Bồ Đào Nha đã có cơ hội vàng để quân bình tỷ số 3-3, nhưng Ronaldo lại sút trượt bóng trong một tình huống đơn giản không bị kèm cặp.
Sau trận đấu, khán giả thấy Ronaldo một mình đứng giữa sân thật cô đơn, miệng lẩm bẩm như tự trách mình và trách số phận mà anh không tin được trong thời khắc quyết định mình lại bỏ lỡ một cơ hội ghi bàn mười mươi.
Một mùa bóng không thành công của CR7 khi Al Nassr của anh đang xếp thứ ba ở Saudi Pro League và bị loại khỏi Cúp Nhà Vua cũng đồng nghĩa với việc ông vua của các danh hiệu và kỷ lục sẽ kết thúc mùa giải tại Saudi Arabia mà không có danh hiệu nào.
Trong khi đó, tại bán kết lượt về Concacaf Champions Cup 2025 giữa Inter Miami và Vancouver Whitecaps, Lionel Messi cùng các đồng đội đã để thất bại 1-3 trên sân nhà và tắt luôn tham vọng vô địch giải đấu này. Họ bị Vancouver Whitecaps loại với tổng tỷ số 5-1 sau hai lượt trận.
Tại lượt đi, trên sân đối phương, Messi và các đồng đội đã để thua với tỷ số 0-2, và lượt về trên sân nhà Chase lại tiếp tục thua 1-3. Đáng tiếc là cơ hội ở lượt về khá lớn khi ngay sau tiếng còi khai cuộc, Inter Miami sớm có bàn thắng mở tỷ số ở phút thứ 9 do Alba thực hiện.
Thế nhưng sang hiệp hai, thế trận lại đảo chiều khi các cầu thủ Inter Miami thi đấu như mất hồn và liên tiếp mắc những sai lầm đáng trách và để thua dễ. Phút 51 Vancouver quân bình 1-1 rồi hai phút sau, đội khách thắng dễ hàng phòng ngự Inter Miami ghi bàn thứ hai. Tiếp theo là bàn thua thứ ba trong cùng một kịch bản hàng thủ Inter Miami lỏng lẻo.
Messi lầm lũi rời sân sau trận Inter Miami thua Vancouver. (Hình: Leonardo Fernandez/Getty Images)
Trên sân nhà Chase, Messi lầm lũi vào đường hầm không tin ở những gì đã diễn ra nhất là anh cùng các đồng đội đặt mục tiêu phải vô địch giải này.
Một trận đấu mà Messi lộ rõ sự mệt mỏi vì tuổi tác, không còn phát huy vai trò của một thủ lĩnh luôn mạnh mẽ “gánh team.” Anh cũng cố gắng tạo ra được một số tình huống, thực hiện được những đường chuyền hiểm hóc nhưng các đồng đội không cụ thể hóa được bàn thắng khiến Inter Miami bị loại trong đau đớn.
Hai siêu sao của bóng đá thế giới đã khép lại mùa bóng trên đất Saudi Arabia và đất Mỹ thật khó quên. (Yến Nhi) [qd]
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ hai về đề tài này.
Trà Nhiên/Người Việt
Trong cộng đồng gốc Việt, nhiều người mẹ bị trầm cảm sau khi sinh con, nhưng phải chiến đấu trong thầm lặng. (Hình minh họa: Thatchai Chanajit/GettyImages)
GARDEN GROVE, California – “Đã có lúc tôi từng nghĩ bỏ hết tất cả, bỏ cả đứa con tôi đứt ruột đẻ ra để về Việt Nam. Thậm chí, tôi còn nghĩ quẩn nữa…”
Đó là tâm sự của cô Thiên Nguyễn, người mẹ của đứa con 4 tuổi, hiện đang ở Garden Grove cùng gia đình chồng.
Hai năm trước, cô Thiên được chẩn đoán bị trầm cảm sau khi sinh con (Postpartum Depression – PPD) và tiếp nhận trị liệu với bác sĩ tâm lý chừng hai năm.
Câu chuyện của cô Thiên không phải là điều hiếm gặp. Trong cộng đồng Việt Nam, nhiều người mẹ âm thầm chịu đựng những tổn thương tinh thần do PPD mà không được chẩn đoán hay hỗ trợ đúng cách. Sự kỳ thị văn hóa, thiếu hụt nguồn lực về sức khỏe tâm thần và rào cản ngôn ngữ thường khiến họ ngần ngại tìm kiếm giúp đỡ, khiến nhiều người phải âm thầm vật lộn đơn độc.
Triệu chứng nghiêm trọng của PPD
PPD là một tình trạng sức khỏe tâm thần nghiêm trọng ảnh hưởng đến phụ nữ sau khi sinh như cảm giác buồn bã kéo dài, lo lắng và kiệt sức, có thể cản trở khả năng chăm sóc bản thân và em bé.
Theo Bác Sĩ Suzie Xuyến Đông, giám đốc khoa Sức Khỏe Hành Vi và Tâm Lý của Trung Tâm Y Tế Southland Integrated Services, Garden Grove, “PPD không giống như ‘baby blues’ – những thay đổi tâm trạng ngắn hạn và sự nhạy cảm về cảm xúc mà nhiều người mẹ mới sinh trải qua – PPD kéo dài hơn, cường điệu, và cần được chăm sóc y tế.”
PPD có thể xuất hiện bất cứ lúc nào trong năm đầu tiên sau khi sinh và bị ảnh hưởng do các yếu tố sinh học, tâm lý, văn hóa, và hệ thống sức khỏe của xã hội.
Bác Sĩ Suzie cũng bổ sung thêm các triệu chứng của PPD như rối loạn cảm xúc và suy nghĩ như cảm thấy trống rỗng, vô cảm, không có kết nối với con, thấy xa cách với người xung quanh, khóc nhiều, hồi hộp, lo sợ, suy nghĩ muốn hại em bé…
Nữ bác sĩ cũng nói thêm về triệu chứng của rối loạn thể chất như: mệt mỏi, mất năng lượng, ăn uống thất thường, giấc ngủ bất thường, đau đớn thân xác không rõ lý do…
Cô Thiên Nguyễn nói về các triệu chứng của PPD mà cô trải qua như cuộc sống trở nên tăm tối, sức khỏe lao dốc, không có hứng thú sống, không muốn chăm sóc con nữa, và muốn tự tử.
Cô Thiên tâm sự rằng cô có uống thuốc trầm cảm nhưng vì không hợp, khiến cô ói nhiều lần, gây buồn ngủ, nên cô phải đổi nhiều loại thuốc.
Theo một báo cáo của Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC) năm 2017, tỉ lệ phụ nữ bị PPD tại 27 tiểu bang ở Mỹ là gần 12%, tức là khoảng một trong chín bà mẹ sau sinh mắc phải tình trạng này.
Dữ liệu năm 2021 được công bố trên American Journal of Obstetrics and Gynecology (AJOG) cho thấy tỉ lệ PPD tăng hơn gấp đôi trong thập niên qua, từ 9.4% vào năm 2010 lên đến 19.3% vào năm 2021 – tăng 105% theo dữ liệu hồ sơ y tế từ hệ thống Kaiser Permanente ở Nam California.
Đáng chú ý, phụ nữ gốc Á và các đảo Thái Bình Dương (Asian and Pacific Islander – API) có mức tăng cao nhất, từ 3.6% lên đến 13.8%, tức tăng 280%.
Sự gia tăng đột biến này phản ảnh một xu hướng đáng lo ngại, đặc biệt là trong các cộng đồng người gốc Á tại California. Trên toàn quốc, phụ nữ API cũng có khả năng mắc PPD cao hơn so với phụ nữ da trắng, da đen, hoặc gốc Latino, cho thấy sự cần thiết phải có thêm nghiên cứu chuyên sâu và hỗ trợ sức khỏe tâm thần phù hợp với văn hóa.
Các người mẹ khác cũng cùng hoàn cảnh
Trường hợp của cô Lan (từ chối tiết lộ tên họ), 28 tuổi, cư dân Stanton, có con 2 tuổi, nhận ra cô bị các triệu chứng của PPD khoảng thời gian em bé 15 tháng tuổi.
“Tôi buồn chán nhiều hơn, không thích nghe tiếng con khóc, không thích ồn ào. Lúc nào cũng thấy mệt mỏi, khó chịu,” cô Lan kể.
Cô Lan cho biết áp lực công việc cũng là một thử thách khiến cô không thể chăm sóc chính mình và chăm sóc tốt cho con.
Cô kể bé 15 tháng tuổi là bé thứ hai, khi đứa con đầu sinh ra cô hoàn toàn khỏe mạnh và tâm trạng ổn định.
Cô cũng chia sẻ về các lầm tưởng của PPD như thoạt đầu nghĩ nỗi buồn, chán chường, sẽ chóng qua, hoặc là “baby blues,” nhưng nếu tần suất dày đặc thì nên xem xét lại.
“Lúc đầu, tôi cũng chỉ nghĩ là mình đi làm về mệt nên nghe tiếng em bé khóc thì cáu gắt thôi, nhưng mỗi lần nghe tiếng khóc tôi lại nghĩ lung tung như có ý đánh bé… và tình trạng này lặp đi lặp lại nhiều lần,” cô Lan kể.
Bác Sĩ Suzie cũng cho biết hiểu sai về PPD cũng làm gia tăng mâu thuẫn giữa các thế hệ.
“Nhiều gia đình lầm tưởng về việc người mẹ có những triệu chứng là do ‘hormone’ thay đổi sau khi sinh, hoặc ‘baby blues,’ nên coi thường các dấu hiệu đó dẫn đến thiếu sự đồng cảm với người mẹ, và bất đồng trong việc chăm sóc con cái,” nữ bác sĩ nói.
Bác Sĩ Suzie cũng chia sẻ về các yếu tố ảnh hưởng khiến PPD nặng thêm như: người mẹ từng có trầm cảm trong quá khứ, hoặc tâm bệnh khác, không có sự hỗ trợ và không có người thân bên cạnh, gặp biến chứng khi mang thai hoặc khi sinh em bé, căng thẳng trong cuộc sống, khó khăn khi cho con bú sữa mẹ, và mất ngủ hoặc thiếu ngủ liên tục…
Trầm cảm sau khi sinh con có thể kéo dài nhiều năm, ảnh hưởng đến việc chăm sóc sức khỏe cho cả người mẹ và em bé. (Hình minh họa: Philippe Lissac/Getty Images)
Mâu thuẫn giữa các thế hệ trong việc nuôi dưỡng em bé
Cô Thiên Nguyễn, 35 tuổi, nói về cú sốc văn hóa khi mới qua Mỹ phải hòa nhập cuộc sống nơi xứ người, và còn cú sốc khác là mang thai đứa con đầu lòng.
“Chồng tôi là con một và bé cũng là con đầu của hai vợ chồng. Cha mẹ chồng thì lớn tuổi nên có cách nhìn nhận khác về việc nuôi con và than phiền rất nhiều. Tôi không có được sự đồng cảm từ gia đình chồng nên nhiều lúc rất tủi thân,” cô kể.
“Mỗi lần con khóc thì bị cha mẹ chồng la. Khoảng thời gian đó tôi khủng hoảng vô cùng, một ngày tôi chỉ ngủ hai tiếng và cảm thấy quá tải,” cô nói.
Cô chia sẻ rằng thời điểm đó cô cũng không biết lái xe nên chỉ quanh quẩn ở nhà trông con khiến cho tâm trạng càng thêm u uất.
“Cha mẹ chồng nấu cơm cho tôi thời kỳ hậu sản nhưng kiêng cữ nhiều điều như không ăn đồ ăn có nước hoặc súp, chỉ cho ăn cơm với thịt kho và đồ ăn khô suốt một thời gian dài,” cô Thiên kể.
Cô tiếp: “Trong lúc chơi với bé, bà nội bé còn đưa ngực cho bé bú nữa. Bác sĩ chẩn đoán là bị PTSD (rối loạn căng thẳng sau sang chấn) nên bé không còn bú mẹ sau 3 tháng tuổi.”
Cô nói bác sĩ cho biết trẻ em chỉ được bú từ mẹ thôi để tránh trường hợp bị PTSD như trường hợp của con cô Thiên.
Với trường hợp cô Lan, gia đình cũng khuyên ở cữ như các mẹo ông bà truyền lại như không được tắm sau khi sinh con trong vài tuần vì sợ nhiễm lạnh, không được ra ngoài trong vòng một tháng do sợ trời gió…
“Gia đình tôi cũng tương đối dễ nên không nhất thiết phải nghe theo các điều ở cữ, hễ điều nào vợ chồng tôi thấy phù hợp thì làm theo thôi,” cô Lan nói.
Các yếu tố khiến PPD trở nên trầm trọng với phụ nữ gốc Việt
Bác Sĩ Suzie cũng nhấn mạnh các yếu tố ảnh hưởng đến người mẹ liên quan đến văn hóa như “phụ nữ Việt Nam thường được dạy lo cho gia đình và người khác nên vô tình bỏ bê bản thân.”
Trong văn hóa Việt Nam, các vấn đề sức khỏe tâm thần, bao gồm cả PPD, thường bị kỳ thị. Nhiều phụ nữ có thể cảm thấy áp lực phải tỏ ra mạnh mẽ và che giấu những khó khăn của mình, do lo sợ bị gia đình và cộng đồng phán xét. Việc tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp đôi khi bị xem là đáng xấu hổ, dẫn đến tình trạng nhiều trường hợp không được báo cáo và không được điều trị.
Các giá trị truyền thống của người Việt nhấn mạnh sự hy sinh và kiên cường trong vai trò làm mẹ. Phụ nữ có thể cảm thấy áp lực lớn trong việc tuân thủ các tập tục sau khi sinh, chẳng hạn như ở cữ. Nếu những kỳ vọng này không được đáp ứng – đặc biệt là với phụ nữ gốc Việt không có sự hỗ trợ từ gia đình – họ có thể cảm thấy tội lỗi hoặc thiếu sót, khiến các triệu chứng PPD trở nên trầm trọng hơn.
Phụ nữ gốc Việt, đặc biệt là những người nhập cư hoặc thế hệ đầu tiên, phải đối mặt với nhiều thách thức khi cân bằng giữa phong tục truyền thống Việt Nam và các chuẩn mực xã hội của Mỹ. Những khó khăn về rào cản ngôn ngữ, áp lực tài chính và sự khác biệt trong quan niệm nuôi dạy con cái có thể góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc PPD.
Rào cản ngôn ngữ, sự thiếu hụt các chuyên gia y tế có hiểu biết về văn hóa, và khó khăn tài chính thường ngăn cản phụ nữ gốc Việt tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp về sức khỏe tâm thần. Nhiều người có xu hướng tìm đến các phương pháp chữa trị tâm linh hoặc sử dụng thảo dược thay vì điều trị bằng liệu pháp tâm lý hoặc thuốc, dẫn đến việc trì hoãn điều trị hiệu quả.
Lời khuyên cho các người mẹ
PPD có thể kéo dài trong nhiều năm. Phụ nữ có tiền sử rối loạn cảm xúc thường có nguy cơ trải qua các triệu chứng PPD nghiêm trọng và kéo dài hơn. Ngoài ra, những người mắc tiểu đường trong thai kỳ cũng đối mặt với nguy cơ bị trầm cảm cao hơn sau khi sinh.
Hiện nay, hầu hết các bác sĩ chỉ sàng lọc PPD trong vòng sáu tháng đầu sau khi sinh. Việc kéo dài thời gian sàng lọc có thể giúp phát hiện thêm nhiều trường hợp phụ nữ tiếp tục gặp khó khăn sau khoảng thời gian này.
Nếu không được điều trị, PPD có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả mẹ và con. Các nghiên cứu cho thấy, con của những bà mẹ bị PPD không được chữa trị có nhiều khả năng gặp các vấn đề về phát triển, cảm xúc, và hành vi, thậm chí có nguy cơ cao mắc các rối loạn tâm thần lâu dài.
Về phía người mẹ, nếu không được can thiệp kịp thời, họ có thể tiếp tục vật lộn với trầm cảm, gặp vấn đề về cân nặng, lạm dụng chất kích thích, khó khăn trong các mối quan hệ, và việc cho con bú.
Bác Sĩ Suzie khuyên các người mẹ phải tập luyện việc quan tâm tới bản thân, cảm thông với bản thân, ngừng việc phán xét chính mình, và quan trọng là tập chấp nhận.
“Các người mẹ có dấu hiệu PPD nên nói chuyện với người hỗ trợ đáng tin tưởng như gia đình, bạn bè, và chuyên gia tâm lý để giúp nhận thấy giá trị của bản thân,” bà chia sẻ.
Nhiều phụ nữ gốc Việt gặp khó khăn trong việc tiếp cận điều trị trầm cảm sau khi sinh do thiếu dịch vụ chăm sóc sức khỏe tâm thần, bao gồm rào cản ngôn ngữ và trở ngại tài chính. (Hình minh họa: Claudio Arnese/Getty Images)
Đúc kết từ kinh nghiệm của bản thân, cô Lan khuyến khích những người mẹ nên gặp gỡ các chuyên gia, bác sĩ tư vấn tâm lý, và chia sẻ nhiều hơn với người thân để mọi người cùng hỗ trợ tâm lý.
“Các chuyên gia có chuyên môn có thể giúp cho mình tháo gỡ các nút thắt trong tâm và tạo môi trường cho chúng ta chia sẻ các khúc mắc trong lòng. Sau năm đến sáu tháng điều trị, tôi cảm thấy mình thay đổi và khỏe hơn nhiều,” cô Lan kể.
Cô Lan còn cho biết, sau khi biết cô bị bệnh, gia đình cũng dành thời gian phụ giúp mẹ con cô, tạo động lực cho cô bước tiếp.
Về phần cô Thiên, cô khuyên phụ nữ nên chuẩn bị tâm lý trước khi sinh con, nói chuyện với gia đình về quan điểm chăm sóc em bé, mở lòng với chồng về các vấn đề tâm lý sau khi sinh để chồng cảm thông và chia sẻ. Người mẹ cũng nên ra ngoài nhiều hơn để tâm trạng thoải mái.
“Vì không uống được thuốc trầm cảm nên bác sĩ khuyên tôi tập thiền, yoga, và kết quả rất khả quan. Sau thời gian dài tập luyện, tôi thấy đầu óc thông suốt và các triệu chứng chán nản cũng giảm đi nhiều,” cô Thiên chia sẻ.
Sau thời gian dài trị liệu, cô Thiên dần tự tin hơn. Cô đã biết tự lái xe đưa con đi nhà trẻ trước khi lái tới tiệm chăm sóc sắc đẹp do chính cô làm chủ. (Trà Nhiên) [đ.d.]
BARCELONA, Tây Ban Nha (NV) – Dembele xuất sắc đưa Paris Saint-Germain dẫn trước Arsenal, Dumfries ghi dấu cả ba bàn thắng của Inter Milan, thế nhưng thế giới lại nhắc nhiều đến cái tên Lamine Yamal với tuyệt phẩm của một nghệ sĩ sân cỏ, theo UEFA ngày 1 Tháng Năm.
Trong trận bán kết lượt đi UEFA Champions League, cầu thủ trẻ 17 tuổi Lamine Yamal đã có màn trình diễn chói sáng với pha ghi bàn ngoạn mục được ví như thiên tài làm nhớ đến hình ảnh Messi ngày nào.
Hàng phòng ngự Inter Milan giăng kín tưởng siết được con mồi thì lại bị Yamal (giữa) vượt qua và ghi bàn. (Hình: Lluis Gene/AFP via Getty Images)
Khi đội nhà bị thua 0-2 từ rất sớm, khán giả và cầu thủ Barcelona choáng váng vì liên tiếp nhận những gáo nước lạnh dội xuống, thì cậu bé 17 tuổi xuất thân từ lò La Masia đã giúp đội nhà nhà tìm lại nguồn sáng cuối đường hầm.
Phút 24, khống chế bóng trong phạm vi hẹp với rừng áo trắng tầng tầng lớp lớp của Inter Milan, thế mà Yamal vẫn nhảy múa trong khe cửa hẹp tưởng như con kiến cũng không chui lọt.
Đúng lúc các hậu vệ Inter Milan nghĩ rằng con mồi đã bị siết chặt trong vòng vây, thì cú ra chân nhanh của cầu thủ trẻ có trận thứ 100 khoác áo Barcelona đã đưa trái bóng cuộn vòng qua rừng hậu vệ, chạm cột trong vào lưới trong cú tung người bất lực của thủ môn Sommer.
Bàn thắng thắp lên hy vọng cho chủ nhà Barcelona đồng thời khiến các cầu thủ đội khách bàng hoàng không tin vào mắt mình bởi vì họ tự tin hệ thống phòng ngự của Inter giăng ra là hoàn hảo.
Mười bảy tuổi, Yamal không chỉ là cầu thủ trẻ nhất ghi bàn ở bán kết Champions League mà còn tạo ra bước ngoặt khi Barcelona bị dẫn trước hai bàn chỉ sau 21 phút.
Trước đó vài ngày, trong trận chung kết Cúp Nhà Vua với Real Madrid, chính Yamal đã tạo nên dấu ấn đậm với hai kiến tạo thành bàn và nhiều pha bóng biến hàng thủ Real Madrid trở nên ngờ nghệch.
Chính huấn luyện viên Simone Inzaghi của Inter Milan phải thừa nhận: “Yamal là hiện tượng có một không hai, một cầu thủ như thế chỉ xuất hiện mỗi 50 năm một lần.”
Sau pha lập công của Yamal, Ferran Torres ghi bàn gỡ hòa 2-2 ở phút 38. Dù Dumfries một lần nữa đưa Inter vượt lên từ một tình huống phạt góc ở phút 63 nhưng Barcelona vẫn kịp san bằng 3-3 nhờ pha thả bóng ra sau của Yamal cho Raphinha sút xa bật xà chạm lưng thủ môn Sommer vào lưới.
Kết quả hòa 3-3 hứa hẹn lượt về hấp dẫn tại San Siro, Milan, Ý ngày 7 Tháng Năm. Nhưng từ nay đến đó, cái tên Yamal vẫn còn được nhắc đến nhiều qua tuyệt phẩm mà cầu thủ trẻ này mới thực hiện.
Những ngày qua cũng đã nổ ra những tranh cãi và cả so sánh giữa Yamal với Lionel Messi. Tuổi 17, Messi không có nhiều danh hiệu và sự nổi trội như Yamal nhưng với khuôn mẫu của tài năng lò La Masia lại cùng thuận chân trái và có nhiều tố chất giống nhau, hoàn toàn có thể trông chờ vào một phiên bản Messi mới trong giai đoạn bóng đá đang bị công nghệ hóa kiểu robot đá bóng.
Cũng tại lượt đi bán kết UEFA Champions League, ngày 30 Tháng Tư, trên sân Emirates, Arsenal chịu thất bại 0-1 trước Paris Saint-Germain với bàn thắng sớm của Dembele.
Chiến thắng này đã đưa Paris Saint-Germain trở thành đội đầu tiên thắng cả bốn đại diện Premier League gồm Manchester City, Liverpool, Aston Villa và Arsenal.
Giai đoạn bán kết UEFA Champions League thật hấp dẫn với hứa hẹn nhiều kịch tính ở lượt về. (Anh Khoa) [qd]
HOLLYWOOD, California (NV) – Tài tử Terrence Howard cho biết ông từ chối đóng phim về danh ca Marvin Gaye vì “không muốn hôn đàn ông.”
Theo Hollywood Reporter, ông chia sẻ từ chối đóng hai phim về hai danh ca là Smokey Robinson và Marvin Gaye trên chương trình podcast “Club Random” của Bill Maher.
Tài tử Terrence Howard. (Hình: Kevin Winter/Getty Images)
Ông cho hay từ chối đóng vai danh ca Robinson vì đang thương thảo với đạo diễn Lee Daniels để đóng vai Marvin Gaye.
Ông Bill Maher cho rằng đó là quyết định đúng vì cuộc đời của Marvin Gaye “thú vị hơn” và còn cho rằng Terrence Howard là diễn viên đúng nhất để đóng vai đó.
Tuy nhiên, ông Howard cũng không đóng vai Marvin Gaye sau khi trò chuyện với cố nhà sản xuất nhạc lừng danh Quincy Jones.
Ông hỏi ông Jones về những tin đồn liên quan đến danh ca Marvin Gaye là người đồng tính, và ông Jones xác nhận điều đó.
“Các nhà sản xuất phim chắc chắn sẽ muốn tôi làm điều đó, và tôi sẽ không làm được,” ông nói về việc đóng vai người đồng tính.
Khi được ông Maher hỏi về chuyện hôn một người đàn ông khác trên màn ảnh, ông Howard trả lời: “Không. Vì tôi không đóng giả được. Điều đó sẽ làm tôi rất khó chịu. Nếu phải hôn một người đàn ông khác thì tôi sẽ cắt môi mình.”
Ông còn nói thêm: “Việc tôi không muốn hôn một người đàn ông khác không có nghĩa là tôi ghét người đồng tính.”
Sau đó, ông còn nhấn mạnh lý do từ chối vai Marvin Gaye là không thể nhập vai hoàn toàn 100% được nếu mình không hiểu được nhân vật.
Cố danh ca Marvin Gaye, người bị thân phụ bắn chết vào năm 1984, chưa bao giờ công nhận đồng tính trước công chúng, từng có hai đời vợ là bà Anna Gordy và Janis Hunter.
Ông từng bị đồn đại về giới tính, còn từng cho biết trong sách tiểu sử: “Đàn ông không thu hút tôi về mặt tình dục.”
Tuy nhiên, nhà sản xuất nhạc Quincy Jones từng nói vào năm 2018, ông Gaye và danh hài Richard Pryor từng ngủ với cố tài tử Marlon Brando. (TL) [qd]
SANTA ANA, California (NV) – Dark Star Pictures giành được quyền phát hành “Người Mặt Trời” (Daydreamers), cuốn phim kinh dị ma cà rồng của nhà sản xuất kiêm đạo diễn Timothy Linh Bùi (Ba Mùa/Three Seasons, Rồng Xanh/Green Dragon), thông cáo báo chí của Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Mỹ (VAALA) cho biết.
“Người Mặt Trời” sẽ được khởi chiếu ngày Thứ Sáu, 2 Tháng Năm, tại 15 rạp ở Mỹ, và sau đó sẽ được mở rộng thêm.
Poster phim “Người Mặt Trời” của đạo diễn Timothy Linh Bùi. (Hình: VAALA)
Tới ngày 3 Tháng Sáu, phim sẽ được chiếu trên các nền tảng TVOD chính.
Dark Star Pictures, cùng với rạp The Frida Cinema, và VAALA sẽ tổ chức một buổi ra mắt phim vào lúc 7 giờ 30 phút tối Thứ Sáu, 2 Tháng Năm, tại rạp The Frida Cinema, 305 E. 4th Street, #100, Santa Ana, CA 92701.
Đạo diễn Timothy Linh Bùi sẽ trò chuyện cùng với Eric Nông, giám đốc nghệ thuật của Viet Film Fest, và khán giả sau buổi chiếu.
Dark Star Pictures đã tạo được một lượng người theo dõi đối với các bộ phim độc lập quốc tế độc đáo, táo bạo và gợi nhiều suy tư. “Người Mặt Trời,” là phim kinh dị ma cà rồng đầu tiên làm ở Việt Nam, đánh dấu cột mốc mới cho điện ảnh thể loại khi pha trộn các yếu tố của phim kinh dị, mạo hiểm, huyền ảo với kỹ xảo hình ảnh (special effects) đột phá.
Phim sẽ được chiếu tại các rạp ở các thành phố đông khán giả gốc Việt.
Đạo diễn Timothy Linh Bùi cho biết: “Tôi muốn kể câu chuyện về những người sống trong bóng tối của một thành phố hiện đại. Các xóm thuyền chài ở Việt Nam, ở đó dân cư đã sống trên thuyền hàng thập niên và bị những người xung quanh bỏ quên, đã truyền cảm hứng cho tôi. Giống như những kẻ sống bên lề, ma cà rồng là phương tiện hoàn hảo để khám phá thế giới đó. Họ tồn tại trong bí mật, sống bên lề, và tiếp tục lẩn trốn.”
Truyện phim tưởng tượng lại nguồn gốc ma cà rồng ở Đông Nam Á cách đây 400 năm. Khi ma cà rồng Âu Châu đối mặt với tuyệt chủng, họ chạy nạn tới Việt Nam – lúc bấy giờ còn là An Nam – mang theo lời nguyền tăm tối. Lấy bối cảnh thành phố Sài Gòn hiện đại, cuốn phim mang tới một thế giới siêu nhiên u ám và hấp dẫn.
Nhân vật chính của “Người Mặt Trời” là Nhật, một ma cà rồng trẻ lớn lên trong xóm thuyền chài hẻo lánh, kìm nén sự khát máu con người, hy vọng giành lại phần nhân tính đã mất. Khi Marco, anh trai thất lạc đã lâu của Nhật, trở lại cùng các câu chuyện về ma cà rồng lớn mạnh ở thành phố lớn giữa loài người, Nhật rơi vào một thế giới nguy hiểm, ở đó, lòng trung thành, niềm tin và sự sống còn của anh bị thử thách. Số phận của Nhật thay đổi khi anh gặp Hạ, một nữ sinh có máu nổi loạn đã phát hiện ra bí mật của anh – buộc Nhật phải phá vỡ luật lệ của ma cà rồng. Để rồi khi Triệu, nữ hoàng ma cà rồng tàn nhẫn ra lệnh giết Nhật, thành phố trở nên hỗn loạn, biến thành sân khấu cho trận đánh sau chót giữa hai anh em – một người chấp nhận con quỷ bên trong, người kia chiến đấu để giữ lấy chút nhân tính cuối cùng. (Đ.D.)
Việc người lao động Mỹ mất việc trong ngành sản xuất là thực tế không thể phủ nhận nhưng không vì vậy mà nước Mỹ trở nên nghèo khó. Trong thực tế, sự thịnh vượng của Mỹ không phải đến từ những nhà máy sản xuất quần áo hoặc đinh vít.
Chính sách thuế quan không chỉ không mang lại việc làm mà còn bóp chết chính người Mỹ, bởi vì hàng xuất cảng nước ngoài đắt hơn sẽ không làm cho hàng hóa sản xuất ở Mỹ rẻ hơn. (Hình minh họa: Chandan Khanna/AFP via Getty Images)
Những thỏa thuận thương mại tự do mà các tổng thống Dân Chủ lẫn Cộng Hòa thực hiện vào những năm 1990 và 2000 đã góp phần làm xẹp ngành sản xuất Mỹ.
Tại sao ngành sản xuất gia công biến mất?
Hàng trăm ngàn công nhân công nghiệp đã mất việc sau khi Hiệp Định Thương Mại Tự Do Bắc Mỹ và quy chế tối huệ quốc dành cho Trung Quốc được thông qua. Hàng chục ngàn nhà máy phải đóng cửa. Thập niên 1950, việc làm trong lĩnh vực sản xuất chiếm 35%. Con số này hiện chỉ còn 9.4% – tức khoảng 12.8 triệu việc làm.
Hậu quả từ trào lưu thương mại tự do đã ít nhiều gây ra sự phẫn nộ trong xã hội lẫn chính trường. Khai thác tối đa điều này như một phần trong chiến lược tranh cử, ông Donald Trump, tổng thống, hứa rằng thuế quan sẽ phục hồi ngành sản xuất nội địa. Đa số cử tri thuộc tầng lớp lao động ở các tiểu bang Wisconsin, Michigan và Pennsylvania… nhiệt tình ủng hộ chính sách này. Ông Trump nhấn mạnh, chỉ cần áp thuế các đối tác thương mại thì người Mỹ sẽ có việc làm trở lại, mọi nơi, từ Janesville, Wisconsin, đến Youngstown; từ Ohio, Tonawanda, New York đến các thị trấn sản xuất thép ở Tây Pennsylvania…
Xét về lịch sử, sự trỗi dậy của Mỹ khi trở thành cường quốc sản xuất được thúc đẩy bởi sự hội tụ của nhiều yếu tố. Đầu những năm 1900, Mỹ là quốc gia tiên phong trong kỹ thuật dây chuyền sản xuất hàng loạt. Những năm sau Đệ Nhị Thế Chiến, Mỹ nhanh chóng trở thành quốc gia hàng đầu thế giới về sản xuất, chiếm lĩnh mọi lĩnh vực, từ xe hơi đến máy rửa chén. Ngoài ra, nhờ chính sách giáo dục tốt, Mỹ có lực lượng lao động có trình độ học vấn cao nhất thế giới.
Sau những năm 1950, vai trò công nghiệp sản xuất bắt đầu suy yếu. Một phần nguyên nhân là do người Mỹ ngày càng giàu hơn và chi tiêu nhiều hơn cho các dịch vụ như ngân hàng, du lịch, nhà hàng, chăm sóc y tế, tư vấn pháp lý… Từ giữa thập niên 1960 đến đầu những năm 1980, ngành dịch vụ phát triển mạnh và dân Mỹ bắt đầu không muốn trực tiếp sản xuất những mặt hàng có lợi nhuận thấp. Thay vì mở nhà máy, họ mở ngân hàng. Thay vì đóng giày, họ góp vốn mở bệnh viện.
Cũng trong thời gian này, các khu vực kém phát triển hơn trên thế giới, như Mỹ La Tinh và Á Châu, nơi có chi phí lao động thấp, bắt đầu sản xuất những mặt hàng mà dân Mỹ không còn muốn rớ vào. Nói cách khác, chính người Mỹ đã phần nào tự đóng cửa nhà máy của họ. Thay vì sản xuất quần lót hoặc lò nướng bánh mì, người Mỹ mua hàng nhập với giá rẻ hơn. Năm 2001, khi Trung Quốc gia nhập Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (WTO), hàng loạt ông chủ Mỹ sang nước này mở hãng xưởng. Cùng với hàng Mỹ sản xuất ở Trung Quốc, hàng hóa Trung Quốc bắt đầu ào ạt đổ vào Mỹ.
Mỹ không thể trở thành siêu cường nếu chỉ sản xuất… nón MAGA
Năm 1999, giá trị xuất cảng hàng hóa của Trung Quốc chỉ bằng khoảng 1/10 Mỹ. Năm 2008, Trung Quốc vượt mặt Mỹ trở thành nước xuất cảng hàng đầu thế giới. Giới sản xuất những mặt hàng công nghệ thấp như đồ nội thất và hàng gia dụng Mỹ bị thiệt hại nặng. Tuy nhiên, không vì vậy mà nước Mỹ trở nên nghèo hơn. Ngược lại, Mỹ ngày càng giàu sụ, nhờ sự bùng nổ hàng loạt sản phẩm dịch vụ.
Mỹ “lụt tay nghề” trong việc sản xuất quần áo hay máy xay sinh tố nhưng họ đứng đầu thế giới về nhu liệu và sản phẩm trí tuệ. Năm 2023, Mỹ xuất cảng $24 tỷ dịch vụ quảng cáo. Tổng quát, Mỹ xuất cảng hơn $1,000 tỷ giá trị dịch vụ, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác (Wall Street Journal, 15 Tháng Tư).
Theo kinh tế gia Gordon Hanson (đại học Harvard University), năm 1980, lĩnh vực sản xuất chiếm 39% việc làm tại Mỹ. Đến năm 2021, tỷ lệ này giảm còn 20%. Tuy nhiên, trong cùng kỳ, tỷ lệ việc làm được trả lương cao trong các ngành tài chính, chuyên môn và pháp lý đã tăng từ 8% lên 26%.
Nói cách khác, toàn cầu hóa đã giết chết ngành sản xuất Mỹ nhưng thế giới thông thương cũng mang lại sự thịnh vượng chưa từng có cho nước Mỹ nhờ xuất cảng dịch vụ. Trong thực tế, sản xuất chỉ chiếm 10% GDP Mỹ. Để so sánh, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chiếm 17.5% GDP, bất động sản chiếm khoảng 14% và các loại dịch vụ chuyên nghiệp và kinh doanh chiếm khoảng 13% GDP.
Toàn cảnh, các ngành dịch vụ, trong đó có tài chính, pháp lý, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, kế toán, bất động sản, du lịch, công nghệ thông tin, phát triển nhu liệu và truyền thông và giải trí… chiếm đến 70% nền kinh tế Mỹ (MSNBC, 10 Tháng Tư).
Năm 2022, dịch vụ chiếm 30% tổng kim ngạch xuất cảng Mỹ. Yếu tố quan trọng này hầu như không được đề cập trong chính sách thuế quan của ông Trump. Chính quyền Trump nhắc đi nhắc lại về thâm hụt thương mại nhưng chỉ nói về mặt sản xuất. Trong khi đó, Mỹ có thặng dư thương mại gần $280 tỷ trong lĩnh vực dịch vụ!
Chính sách thuế quan không chỉ không mang lại việc làm mà còn bóp chết chính người Mỹ. Điều này đang xảy ra. Việc đưa ngành sản xuất Mỹ trở lại bằng cách tăng thuế khiến hàng xuất cảng nước ngoài đắt hơn sẽ không làm cho hàng hóa sản xuất ở Mỹ rẻ hơn, bởi vì yếu tố chi phí lao động, hàng hóa được sản xuất tại Mỹ sẽ đắt hơn rất nhiều. Điều này sẽ nuốt chửng mọi lợi ích từ việc tăng sản lượng trong nước và doanh thu từ thuế của chính phủ. Và ngay cả khi tăng 30% việc làm trong lĩnh vực sản xuất thì tỷ lệ việc làm trong lĩnh vực sản xuất tư nhân cũng chỉ tăng lên khoảng 12%, thấp hơn nhiều so với trước đây.
Một ví dụ cụ thể là may mặc. Thị trường Mỹ toàn hàng may mặc sản xuất ở Trung Quốc, Việt Nam, Bangladesh… Chỉ 2% quần áo mà người Mỹ mua là được cắt và may trong nước. Khoảng một nửa trong số đó được sản xuất cho quân đội, theo luật định phải sử dụng các nhà sản xuất Mỹ.
Theo Cơ Quan Thống Kê Lao Động, ngành may mặc Mỹ hiện sử dụng 84,000 người, so với 938,000 người vào năm 1990; trong đó có 6,619 cơ sở, so với 15,622 cơ sở vào năm 2001 (The New York Times, 10 Tháng Tư). Do vậy, mức thuế quan mới của ông Trump – tăng thêm vào mức hiện hành đối với quần áo nhập cảng, trung bình là 12.6% – sẽ ảnh hưởng nặng đến túi tiền sắm quần áo của chính người Mỹ.
Mang lại việc làm cho nước Mỹ nhưng ai làm?
Một nghịch lý là khi ông Trump nâng hàng rào thuế quan, việc xây dựng nhà máy tại Mỹ trở nên khó khăn bội phần. Đơn giản, nguyên vật liệu dùng xây nhà máy phải nhập từ nước ngoài bây giờ bị đội giá.
Wall Street Journal (6 Tháng Tư) cho biết, chi phí xây dựng tăng do thuế quan đã làm chết yểu dự án nhà máy tái chế nhựa International Recycling Group trị giá $300 triệu ở Erie (Pennsylvania), vốn được xây dựng trong bốn năm và gần hoàn thành. Nói cách khác, việc ông Trump đảo ngược chính sách thương mại tự do đang tạo ra sự hỗn loạn cho chính lĩnh vực mà ông Trump muốn tái xây dựng, tức ngành sản xuất Mỹ, từ các nhà máy thiết bị y tế ở Florida, đồ chơi ở Ohio hay xe đạp ở California.
The Washington Post (14 Tháng Tư) cho biết, hàng ngàn nhà sản xuất Mỹ đang lao đao vì không thể nhập linh kiện và nguyên vật liệu từ nước ngoài. Bà Suzanne Shriner, chủ tịch Lions Gate Farms, công ty chuyên cung cấp cà phê Kona trồng ở Hawaii bán khắp Á Châu và Âu Châu, nói: “Chúng tôi đã xuất cảng ra thị trường quốc tế suốt 20 năm, giờ đây đột nhiên thị trường của chúng tôi đang đóng cửa.” Công ty sản xuất xe điện tại Hudson (Ohio) – lâu nay xuất cảng trung bình 200,000 chiếc đến Á Châu, Âu Châu và Mỹ Châu La Tinh – cũng gặp rắc rối bởi khách hàng nước ngoài ngưng mua vì mức thuế quan cao mà nước họ đang áp dụng nhằm vào hàng nhập từ Mỹ, nhằm đáp trả động thái áp thuế của ông Trump.
Liên quan việc biến nước Mỹ thành đại công xưởng, một trong những vấn đề nhức đầu là nguồn nhân lực. Tháng Ba, 40% chủ doanh nghiệp nhỏ cho biết họ không thể tìm được nguồn nhân lực đang cần. Toàn cảnh, nếu không thể thời kỳ đại dịch, tình trạng thiếu hụt lao động ở Mỹ là tồi tệ nhất trong 50 năm (Wall Street Journal, 6 Tháng Tư).
Chính sách lương bổng của Mỹ cũng khiến việc mở nhà máy trở nên khó khăn. Một công nhân sản xuất ở Mỹ kiếm được hơn $70,000 một năm, trong khi công nhân ở Trung Quốc chỉ kiếm được chừng $13,000 và công nhân ở Ấn Độ chỉ kiếm được khoảng $2,300. Điều đó có nghĩa, đối với nhiều sản phẩm, việc sản xuất ở nước ngoài và trả thuế quan khi nhập vào Mỹ vẫn rẻ hơn so với việc chuyển nhà máy vào Mỹ và trả lương cao hơn.
Còn có một thực tế “đau lòng:” Dân Mỹ ngày nay không chịu làm việc trong các nhà máy sản xuất những thứ linh tinh mà dân nghèo ở Trung Quốc, Mexico hay Việt Nam làm. Có đến 80% ý kiến người Mỹ trả lời cuộc khảo sát của Viện CATO đã hoan hỉ nói rằng nước Mỹ cần phục hồi ngành sản xuất nhưng trong cùng cuộc khảo sát, chỉ có 25% nói rằng tương lai họ tốt hơn nếu họ làm gia công trong các hãng xưởng (TIME, 15 Tháng Tư).
Theo khảo sát chuỗi cung ứng do CNBC thực hiện (CNBC, 16 Tháng Tư), hơn một nửa số người được khảo sát (57%) cho biết chi phí là rào cản lớn nhất trong việc dời chuỗi cung ứng đến Mỹ; 21% cho biết thách thức lớn nhất là tìm nguồn lao động có tay nghề.
Chính ở những nước như Trung Quốc hay Việt Nam, chẳng phải ai cũng muốn làm việc trong nhà máy. Công nhân thường là thành phần không có trình độ học vấn cao. Họ phải miễn cưỡng làm việc trong các nhà máy lắp ráp gia công chỉ để lây lất mưu sinh. Ngay ở Trung Quốc, khi giới trung lưu ngày càng nhiều hơn, cũng bắt đầu xuất hiện tình trạng nhiều người không muốn làm thợ lắp ráp, khiến giới chủ Trung Quốc phải mở hãng xưởng ở Phi Châu, nơi chi phí nhân công thậm chí thấp hơn Trung Quốc.
Tất cả những gì đề cập ở trên cho thấy, chính sách thuế quan không chỉ khó có thể mang lại việc làm trở lại mà còn gây thiệt hại cho chính nước Mỹ. Vấn đề cần thiết hơn đối với Mỹ là đầu tư vào những lĩnh vực công nghệ hoặc dịch vụ mà Mỹ chiếm ưu thế tuyệt đối và mang lại sự giàu có như lâu nay. Ngay cả một nước Á Châu nhỏ như Singapore từ lâu cũng ý thức rằng họ sống sung túc bằng dịch vụ chứ không phải sản xuất. [qd]
