Chị Huyền Nhi,

Em biết chàng đã lâu lắm rồi, nhiều lần con tim em bị xao xuyến bởi vì tài năng của chàng… Chàng đối với em như là một thiên thần, hoàng tử! Một người trong mộng hoàn toàn, có thể làm cho cuộc sống của em đầy ý nghĩa và hạnh phúc nếu em lấy được chàng. Tuy nhiên, đó là điều em hằng ước mơ bao lâu nay. 

Rất tiếc là chàng không hề biết chuyện một người con gái đang thầm lặng yêu chàng! Chàng lúc nào cũng xem em như người bạn và đối xử hay nói một cách khác hơn như người em gái!

Tụi em thường đi ăn chung và đùa giỡn với nhau rất thân mật tự nhiên, nhưng chưa bao giờ chàng cố ý nắm tay em. Theo chị nghĩ em có nên tiếp tục thầm yêu trộm nhớ, tiếp tục như những ngày tháng qua? Hay là em nên cho chàng biết là em yêu chàng để tiến xa hơn trong tình ái? Em rất ngại ngùng, bởi mình là gái ai lại có thái độ tỏ tình với phái nam trước!
Xin chị cho tí “advise.”

Minh Trang

Trang thân,

Chao ôi! Thời buổi này mà cũng có người yêu một cách trầm lặng, kín đáo như vậy! Phải nói là Huyền Nhi rất khâm phục cái tình cảm mà Trang đã dành cho chàng nào đó! Cũng có khi chàng ấy, dù là trai nhưng tính tình nhút nhát, không dám thổ lộ ngay với gái! 

Ở đời Trang cũng nên nhớ mình sống không phải dựa vào sự hiện diện của người mà phải tin vào ở chính mình nữa thì mới đáng để sống. 

Huyền Nhi tin rằng Trang mà thật sự yêu chàng thì thời gian rồi sẽ được bồi đắp bằng một tình chân thật. Cách tốt nhất là cho chàng biết sớm càng tốt bằng các cử chỉ thân thiện hơn, tất nhiên chàng sẽ hiểu… Nếu mà Trang vẫn e dè ngại ngùng, lỡ ra có kẻ khác sẽ nói trước thì lúc đó quá muộn màng…  

Nếu cần Huyền Nhi nói hộ cho! Nói đùa thế thôi. Chúc Trang hưởng được hạnh phúc mà Trang hằng mong đợi và hãy can đảm lên!

Huyền Nhi

*Tom Huỳnh, J.D.
(949) 943-4396

Chánh phủ liên bang Hoa Kỳ có những đạo luật về quyền bình đẳng trong vấn đề việc làm, nhằm giúp cho một số người trong hoàn cảnh nào đó được xem là thành phần được bảo vệ (protected class) không thể bị kỳ thị về cơ hội làm việc trên đất Mỹ, từ giai đoạn tuyển dụng, trong thời gian làm việc, hay khi bị sa thải.

Thành phần được bảo vệ bởi các luật lệ này bao gồm những ai bị kỳ thị vì giới tính, chủng tộc, màu da, tôn giáo, nguồn gốc quốc gia, trên 40 tuổi, và những người bị khuyết tật hay sức khỏe yếu kém.

Ủy Ban Cơ Hội Làm Việc Bình Ðẳng (Equal Employment Opportunity Commission – EEOC) là cơ quan thuộc chính quyền liên bang Hoa Kỳ có trách nhiệm áp dụng các luật lệ căn bản sau đây nhằm cấm tình trạng kỳ thị và sách nhiễu trong vấn đề việc làm:

– Khoản VII của Luật Dân Quyền ban hành năm 1964 (Title VII of the Civil Rights Act of 1964) chống kỳ thị trong việc làm dựa vào giới tính, chủng tộc, màu da, tôn giáo, hoặc nguồn gốc quốc gia;

– Luật Lương Bổng Ðồng Ðều ban hành năm 1963 (The Equal Pay Act of 1963 – EPA) bảo vệ cho nam và nữ làm những công việc nói chung là giống nhau và trong cùng một nơi, không thể bị kỳ thị về lương bổng vì khác giới tính;

– Luật Kỳ Thị Tuổi Tác Trong Việc Làm ban hành năm 1967 (The Age Discrimination in Employment Act of 1967 – ADEA) bảo vệ cho người từ 40 tuổi trở lên không thể bị kỳ thị trong việc làm vì lớn tuổi;

– Khoản I của Luật Người Mỹ Bị Khuyết Tật ban hành năm 1990 (Title I of the American with Disability Act of 1990 – ADA) cấm kỳ thị trong vấn đề việc làm đối với những cá nhân có khả năng nhưng bị khuyết tật; và

– Luật Dân Quyền ban hành năm 1991 (The Civil Rights Act of 1991) quy định vấn đề bồi thường thiệt hại về tiền bạc trong trường hợp cố tình kỳ thị trong việc làm.

Nói chung, cơ quan EEOC có trách nhiệm thi hành các đạo luật của chính phủ liên bang Hoa Kỳ về sự bình đẳng trong cơ hội làm việc, nhằm ngăn cấm sự kỳ thị trong mọi khía cạnh liên quan đến việc làm, bao gồm việc tuyển dụng, sa thải, trả lương, chỉ định việc làm, thuyên chuyển, thăng thưởng, giảm hoặc tăng giờ làm việc, gọi đi làm trở lại, v.v… cho đến những phúc lợi phụ, chương trình về hưu, nghỉ phép, hoặc bất cứ đòi hỏi hoặc điều kiện làm việc nào khác.

Các đạo luật của chánh quyền liên bang về sự bình đẳng trong cơ hội làm việc cũng cấm việc sách nhiễu tình dục và các hình thức sách nhiễu khác tại nơi làm việc dựa trên chủng tộc, màu da, giới tính, tôn giáo, nguồn gốc quốc gia, khuyết tật, tuổi tác, hoặc kỳ thị phụ nữ trong lúc mang thai. Các luật này cũng ngăn cấm mọi hình thức trả thù người phản đối hay đứng ra tố giác các vụ kỳ thị, hay đã làm chứng hoặc tham gia vào cuộc điều tra về những hành động kỳ thị trong việc làm.

Tuy nhiên, cũng cần biết rằng EEOC chỉ giới hạn trách nhiệm thực thi các luật chống kỳ thị việc làm trong lãnh vực tư nhân và các cơ quan chánh quyền cấp tiểu bang và địa phương mà thôi, dầu rằng những luật lệ chống kỳ thị trong việc làm vừa kể trên đây cũng được áp dụng chung cho các cơ quan liên bang. Muốn có thêm thông tin trong việc thực thi các luật chống kỳ thị về việc làm trong lãnh vực cấp liên bang, xin liên lạc với văn phòng Cơ Hội Làm Việc Bình Ðẳng (EEO) tại cơ quan liên bang nơi xảy ra sự kỳ thị.

Giới hạn áp dụng của luật liên bang cấm kỳ thị trong việc làm

Các đạo luật bình đẳng về cơ hội làm việc của chánh phủ liên bang do EEOC thi hành cũng có một số giới hạn trong việc áp dụng. Hiện nay, tất cả chủ nhân các hãng xưởng hoặc doanh nghiệp trong lãnh vực tư, các chính quyền tiểu bang và địa phương, và các trường học có từ 15 công nhân viên trở lên, bắt buộc phải tuân hành Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964 và Khoản I của Luật Người Mỹ Bị Khuyết Tật năm 1990, nghĩa là không được phép kỳ thị trong việc làm dựa vào chủng tộc, màu da, giới tính, tôn giáo, hoặc nguồn gốc quốc gia; và không được kỳ thị việc làm đối với những cá nhân có khả năng nhưng bị khuyết tật.

Luật Kỳ Thị Tuổi Tác Trong Việc Làm 1967 (bảo vệ mọi người nam nữ từ 40 tuổi trở lên trong trường hợp bị kỳ thị việc làm vì tuổi tác) được áp dụng cho tất cả chủ nhân các doanh nghiệp trong lãnh vực tư, các chính quyền tiểu bang và địa phương, và các trường học có từ 20 công nhân viên trở lên. Ngoài ra, các cơ quan giới thiệu việc làm, các nghiệp đoàn lao động, các chương trình thực tập hoặc huấn nghệ, cũng phải tuân hành các luật vừa kể trên.

Riêng về Luật Lương Bổng Ðồng Ðều năm 1963 (cấm trả lương không đồng đều dựa trên giới tính) được áp dụng cho tất cả các cơ quan và doanh nghiệp, không phân biệt số công nhân viên làm việc.

Luật cấm kỳ thị trong việc làm dựa trên tình trạng di trú

Ngoài các luật cấm kỳ thị trong việc làm do EEOC thi hành, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ cũng có bộ phận đặc trách thi hành một số điều khoản của bộ luật di trú (Immigration and Nationality Act ữ 274B, 8 U.S.C. ữ 1324b.), nhằm ngăn cấm sự phân biệt đối xử dựa trên nguồn gốc quốc gia khi thuê mướn, giới thiệu, tuyển dụng, hay sa thải đối với những ai là công dân Hoa Kỳ hoặc ngoại kiều có quyền lao động tại Hoa Kỳ, bao gồm những thường trú nhân, di dân và người tị nạn.

Các luật cấm kỳ thị trong việc làm do tiểu bang ấn định

Cùng với các đạo luật của chính phủ liên bang cấm kỳ thị trong việc làm như đã nói trên, mỗi tiểu bang tại Hoa Kỳ cũng có đặt ra những bộ luật liên quan đến vấn đề này, được áp dụng song hành với các luật của chánh phủ liên bang. Và mỗi tiểu bang đều có cơ quan đặc trách vấn đề kỳ thị trong việc làm, phối hợp với văn phòng EEOC tại địa phương để thi hành các đạo luật bình đẳng về cơ hội làm việc.

Những hình thức kỳ thị thường xảy ra trong vấn đề việc làm

Kỳ thị về nguồn gốc quốc gia, chủng tộc, màu da: Ðây là các hình thức kỳ thị bị ngăn cấm bởi Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964. Kỳ thị bất cứ một ứng viên xin việc hay nhân viên đang làm việc vì nguồn gốc quốc gia cũng như chủng tộc, mầu da, tôn giáo và giới tính là bất hợp pháp. Không ai có thể bị từ chối cơ hội làm việc bình đẳng vì sinh quán, tổ tiên, văn hóa, hoặc vì đặc tính ngôn ngữ chung của một nhóm sắc tộc. Cơ hội làm việc bình đẳng cũng không thể bị từ chối vì kết hôn hoặc liên hệ với người thuộc một nhóm hay quốc gia nào đó; hoặc vì là hội viên hay có liên hệ với những nhóm sắc tộc được chú ý; hay vì đi học hoặc tham gia vào những trường, nhà thờ hoặc đền chùa được coi là thuộc một nhóm nguồn gốc quốc gia; hoặc vì mang một tên họ thuộc nhóm nguồn gốc quốc gia nào đó.

Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964 cũng ngăn cấm vấn đề sách nhiễu dựa trên nguồn gốc quốc gia. Nói xấu người thiểu số hoặc có hành vi bằng lời nói hoặc cử chỉ nhắm vào quốc tịch của một cá nhân sẽ được coi là sách nhiễu nếu gây ra một môi trường làm việc có tính cách đe dọa, thù nghịch hoặc làm quấy rầy một cách vô lý đến hiệu năng làm việc, hay gây ảnh hưởng xấu đến cơ hội làm việc của một cá nhân hay đồng nghiệp.

Chủ nhân có trách nhiệm giữ cho nơi làm việc không xảy ra những vụ sách nhiễu về nguồn gốc quốc gia, chủng tộc hay màu da. Chủ nhân có thể phải chịu trách nhiệm về bất cứ sự sách nhiễu nào tại nơi làm việc do công nhân viên, quản lý hay giám thị gây ra, bất luận những hành động đó có được chủ nhân cho phép hay không.

Sách nhiễu tình dục: Ðây là một hình thức kỳ thị giới tính, vi phạm Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964. Sách nhiễu tình dục là những hành động tình dục không được tán thưởng; đòi hỏi ân huệ tình dục hoặc những hành vi bằng lời nói hay việc làm có bản chất tình dục khi sự chấp nhận hoặc từ chối hành vi này gây ảnh hưởng đến việc làm của một cá nhân, gây trở ngại một cách vô lý đến hiệu năng làm việc của một cá nhân, hoặc tạo ra một môi trường làm việc đe dọa, thù nghịch hoặc xúc phạm. Nạn nhân cũng như kẻ sách nhiễu có thể là nữ hay nam. Kẻ sách nhiễu có thể là cấp chỉ huy của nạn nhân, một đại diện của chủ nhân, đồng nghiệp, hoặc cũng có thể là người ngoài không phải là nhân viên. Nạn nhân không nhất thiết phải là người bị sách nhiễu, mà có thể là bất cứ ai bị ảnh hưởng bởi hành vi sách nhiễu. Sự sách nhiễu tình dục bất hợp pháp có thể xẩy ra dù không gây thiệt hại kinh tế cho nạn nhân, hoặc cũng không làm cho nạn nhân bị mất việc.

Quy định buộc công nhân viên chỉ được nói tiếng Anh mà thôi: Ðây là một thứ quy định có thể được xem là vi phạm Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964, ngoại trừ khi chủ nhân chứng minh được quy định này là cần thiết cho thương nghiệp. Tuy nhiên, nếu chủ nhân tin quy định “chỉ nói tiếng Anh” là quan trọng và cần thiết cho thương nghiệp, chủ nhân phải thông báo rõ ràng cho công nhân viên biết khi nào họ phải nói tiếng Anh, và hậu quả nếu vi phạm. Bất cứ quyết định nào bất lợi cho công nhân viên căn cứ vào sự vi phạm quy định “chỉ nói tiếng Anh” sẽ bị coi như bằng chứng kỳ thị nếu chủ nhân không báo trước cho công nhân viên biết rõ về quy định này.

Kỳ thị người nói tiếng Anh không đúng giọng: Nếu từ chối cơ hội làm việc của một cá nhân vì giọng nói hoặc cách nói của đương sự, chủ nhân phải đưa ra một lý do chính đáng không có tính cách kỳ thị. Chủ nhân không thể từ chối tuyển dụng một người có khả năng làm việc khi giọng nói hoặc cách nói của đương sự không tạo ảnh hưởng tai hại gì cho hiệu năng làm việc.

Buộc nhân viên hoặc ứng viên xin việc phải thông thạo Anh ngữ có thể sẽ vi phạm Khoản VII của Luật Dân Quyền 1964, nếu quy định này được áp dụng nhằm loại bỏ những cá nhân có nguồn gốc quốc gia nào đó chứ không liên hệ đến hiệu năng việc làm.

Kỳ thị người lớn tuổi: Luật Kỳ Thị Tuổi Tác Trong Việc Làm 1967 (ADEA) bảo vệ các cá nhân từ 40 tuổi trở lên không thể bị kỳ thị trong vấn đề việc làm vì đã lớn tuổi.  

Các sự bảo vệ của luật ADEA áp dụng cho cả người đi xin việc làm cũng như đang làm việc. Theo luật ADEA, bị coi là bất hợp pháp nếu kỳ thị một người trong vấn đề liên quan đến việc làm vì người đó trên 40 tuổi (bất kể nam nữ). Các hình thức kỳ thị bị ngăn cấm bao gồm yếu tố thời hạn, điều kiện, hay các đặc quyền về tuyển dụng, sa thải, thăng cấp, lương bổng, phúc lợi, giờ làm việc, bồi thường, bổ nhiệm, huấn nghệ, v.v…

Kỳ thị người bị khuyết tật: Khoản I của Luật Người Mỹ Bị Khuyết Tật năm 1990 (ADA) cấm chủ nhân trong lãnh vực tư, chính quyền tiểu bang và địa phương, những cơ quan công tư giới thiệu việc làm và các nghiệp đoàn lao động, không được kỳ thị trong những thủ tục nộp đơn xin việc, thi tuyển, sa thải, thăng cấp, thù lao, chương trình học nghề; hay trong việc cấp phát những đặc lợi làm việc khác nhắm vào những cá nhân có khả năng nhưng mang khuyết tật. Luật này cũng đòi hỏi chủ nhân phải tạo sự thích nghi cho những ứng viên hoặc nhân viên có khả năng nhưng có khuyết tật, nếu điều đó không gây “khó khăn quá đáng” cho thương nghiệp của chủ. Luật ADD được tu chính vào năm 2009 với những thay đổi rất quan trọng, nhờ đó mà có thêm rất nhiều người mang một số tật bệnh hay có sức khỏe yếu kém từ nay có thể hội đủ tiêu chuẩn được hưởng sự bảo vệ của luật ADD để có việc làm theo đúng khả năng và tình trạng thể chất của mình.

Trả đũa nhân viên vì đã phản đối sự kỳ thị: Rất nhiều người đi làm dầu nhận thấy có sự kỳ thị nhưng cũng không dám lên tiếng vì sợ bị trả thù (bị đuổi việc, bị sách nhiễu, v.v…) Tuy nhiên, sẽ bị coi là bất hợp pháp bởi luật chống kỳ thị, nếu có hành động trả đũa một nhân viên hay cá nhân nào vì họ phản đối các hình thức kỳ thị vi phạm các đạo luật về sự bình đẳng trong cơ hội làm việc; hay vì đã tố giác hoặc nạp đơn khiếu nại sự kỳ thị với cơ quan EEOC; hay vì làm chứng, tham dự trong cuộc điều tra kỳ thị dưới một hình thức nào đó, một diễn tiến tranh chấp, hay một vụ thưa kiện trong khuôn khổ cho phép bởi các đạo luật chống kỳ thị trong việc làm.

Nói chung, chánh quyền liên bang và các tiểu bang đều có những đạo luật nhằm bảo đảm quyền bình đẳng trong cơ hội làm việc cho mọi người, từ giai đoạn tuyển dụng, trong thời gian làm việc, và nhất là trong vấn đề sa thải. Dầu vậy, các trường hợp kỳ thị trong việc làm vẫn thường xuyên xảy ra, đặc biệt là những vụ sách nhiễu tình dục (sexual harassment) tại nơi làm việc, và vấn đề thiếu công bằng khi sa thải công nhân viên. Nguyên nhân của các hình thức vi phạm vừa kể hầu hết là do cấp quản lý hay giám thị tại nhiều cơ sở doanh nghiệp đã không có sự hiểu biết tường tận về luật lệ hiện hành, và nạn nhân cũng thường ít khiếu nại vì không hiểu rõ những quyền lợi pháp lý của mình.

Ðặc biệt trong vấn đề sa thải công nhân viên, mặc dầu hầu hết người đi làm việc tại Hoa Kỳ đều được tuyển dụng theo hình thức “employment at will,” nghĩa là người chủ có quyền sa thải người đi làm bất cứ lúc nào và không cần lý do, nhưng các cơ sở doanh nghiệp có thể sẽ vi phạm luật lệ cấm kỳ thị nếu sa thải nhân công dựa trên sự phân biệt về giới tính, chủng tộc, màu da, tôn giáo, nguồn gốc quốc gia, tuổi tác, tình trạng khuyết tật và sức khỏe, hay tình trạng di trú.

Tóm lại, mọi người ở Mỹ đều có quyền bình đẳng trong vấn đề việc làm, không thể bị kỳ thị hoặc bị sách nhiễu trong lúc làm việc hay khi đi xin việc, không thể bị sa thải bất công, và cũng không thể bị trả đũa nếu tố giác hay làm chứng về một vụ kỳ thị.

Nếu nghĩ rằng mình bị đối xử kỳ thị trong vấn đề việc làm và muốn được hưởng sự bảo vệ của luật pháp, nạn nhân cần phải mau chóng tiến hành thủ tục khiếu nại theo đúng thời hạn quy định bởi luật liên bang và tiểu bang, vì luật pháp có những giới hạn chặt chẽ về thời gian dành cho việc khiếu nại các hình thức kỳ thị trong vấn đề việc làm.

Người Việt Las Vegas

LAS VEGAS, Nevada – Hôm Chủ Nhật, các cộng đồng dân cư gần vùng núi non tại Las Vegas đã bị mưa bão trút xuống gây ngập lụt trên một số con đường.

Ðây là lần thứ hai mà lụt lội kéo đến kinh đô giải trí của thế giới cũng vào dịp cuối tuần, tương tự như trận mưa lụt xảy ra nơi đây hồi tuần trước đó. Mưa lớn đã gây ngập lụt và lở đất nặng, với những dòng nước đục ngầu chảy như thác qua các đường phố tại Las Vegas, khiến nhiều cư dân không kịp trở tay.

Nước lụt dâng lên rất nhanh tại vùng Kyle Canyon.

Lúc gia đình của May Krampetz đang chạy xe trên đường Rainbow Canyon Boulevard thì bị nước lụt bao vây, khiến cho chiếc xe SUV của họ bị đẩy dồn vào một đống đất đá bị nước cuốn trôi nằm ngổn ngang trên đường và kẹt lại tại một gốc cây. Toán cấp cứu của thành phố đã phải thực hiện một cuộc cứu ứng khẩn cấp để đưa các phụ nữ và trẻ em ra khỏi chiếc xe này đến nơi an toàn.

Nhiều người đi cắm trại trong vùng cũng bị kẹt lại tại chỗ. Giao thông trên các xa lộ 157 và 158 đã phải bị ngưng trệ suốt nhiều tiếng đồng hồ để chờ nước lụt rút đi. (Theo CNN)

Loving and Dying

Ðôi khi là một nhà sư tôi được yêu cầu đến tụng kinh cho tang lễ. Tôi cảm thấy buồn cho gia quyến của người chết nhưng đôi khi tôi cũng cảm thấy không giúp được gì vì có quá nhiều khó xử trong vai trò của một nhà sư đi tụng kinh đám tang.

Một ngày nọ, một phụ nữ trẻ tuổi đến gặp tôi. Cha cô mới chết sáng hôm đó. Ông mới chỉ 42 tuổi. Cô nói với tôi bằng tiếng Phúc Kiến: “Xin mời thầy đến tụng kinh. Xin thầy mở con đường cho cha tôi.” Tôi nhìn cô ta với tất cả tấm lòng từ bi mà tôi có thể tập trung. Tôi có thể cảm thấy sự bối rối và đau khổ của cô. Cô khoảng chừng 20 tuổi và là một người con gái có hiếu. Trong thâm tâm tôi nói thầm với mình: “Trời ơi tôi sẽ mở đường cho người như thế nào đây? Con đường tưởng tượng nào tôi sẽ vẽ trong không khí cho hồn tưởng tượng đặt chân lên? Làm sao tôi có thể nói với người phụ nữ trẻ tuổi tội nghiệp đang ở trong tình trạng buồn phiền và bối rối rằng không có con đường nào như cô có lẽ đã tưởng tượng như thế?”

Ðức Phật cũng có lần ở trong tình thế như vậy và ngài đã trả lời ra sao? Một hôm một người trẻ tuổi lại gần Ðức Phật và hỏi ngài: “Bạch Thế Tôn, cha con chết. Xin mời Ðức Phật đến và cầu nguyện cho cha con, cứu độ linh hồn ông ấy để ông ấy có thể đi lên thiên đàng. Những người Bà La Môn cử hành những nghi thức này nhưng Ðức Phật lại còn mạnh hơn họ nhiều. Nếu ngài sẽ làm điều đó, chắc chắn hồn cha con sẽ bay thẳng về thiên đàng.”

Ðức Phật trả lời, “Rất tốt, hãy đi ra chợ và và đem về cho ta hai cái bình đất và một ít bơ.” Người trẻ tuổi sung sướng vì
Ðức Phật đã hạ cố thi hành một số thần thông để cứu linh hồn cha của mình. Anh ta vội vã đi ra phố và mua các thứ mà Ðức Phật bảo. Ðức Phật chỉ dẫn cho anh ta để bơ vào một bình và để đá vào bình kia. Rồi ném cả hai bình đó xuống ao.
Người trẻ tuổi làm theo và cả hai bình đều chìm xuống đáy ao. Rồi Ðức Phật tiếp tục: “Bây giờ hãy lấy một cái gậy và đập vỡ hai bình đó ở dưới ao.” Người trẻ tuổi làm theo. Hai cái bình bị đập vỡ và bơ thì nhẹ đã nổi lên còn hòn đá vì nặng nên vẫn ở dưới đáy ao.

Rồi Ðức Phật nói: “Bây giờ nhanh lên đi tập họp tất cả những thầy tu. Hãy nói với họ đến và tụng kinh để bơ chìm xuống và viên đá nổi lên.” Người trẻ tuổi nhìn Ðức Phật, sửng sốt, nói, “Bạch Ðức Thế Tôn, ngài có nói thật không ạ. Chắc chắn ngài không thể trông chờ bơ nhẹ mà chìm và đá nặng mà nổi. Ðiều đó ngược lại với qui luật tự nhiên.”

Ðức Phật mỉm cười và nói: “Này con, con đã thấy nếu cha con có một cuộc đời lương thiện thì những hành vi của ông cũng nhẹ như bơ cho dù thế nào thì ông cũng lên thiên đàng. Không ai có thể cản được, ngay cả đến ta. Không ai có thể chống lại nghiệp luật thiên nhiên. Nhưng nếu cha ngươi có một cuộc đời bất thiện thì cũng giống như hòn đá nặng, cha ngươi sẽ bị chìm vào địa ngục. Dù tụng kinh nhiều đến đâu đi nữa bởi tất cả các thầy tu trên thế giới này cũng không thể gây thành khác được.”

Người trẻ tuổi hiểu rõ. Anh chữa lại quan niệm sai lầm của anh và ngừng đi loanh quanh đòi hỏi cái không thể được. Nụ cười của Ðức Phật đã đi tới điểm: Không ai có thể cứu chúng ta, tối thiểu của tất cả sau khi chúng ta chết. Theo nghiệp luật, chúng ta là sở hữu chủ của những hành vi của chúng ta, chúng ta là người thừa hưởng những hành vi của chúng ta.

Những hành vi của chúng ta thực sự là tài sản của chúng ta. Chúng là chỗ nương tựa thực sự của chúng ta, là những thân nhân thực sự của chúng ta. Chúng là trung tâm từ đó chúng ta xuất phát. Khi chúng ta chết, chúng ta không mang được dù chỉ có một xu với chúng ta, hay bất cứ thứ đồ gì của cá nhân chúng ta. Cũng chẳng có thể mang được một trong những người thân để cùng đi với chúng ta. Giống như chúng ta đến một mình theo nghiệp của chúng ta thì chúng ta cũng phải ra đi một mình. Nếu chúng ta hiểu rõ nghiệp luật, thì chúng ta sẽ cảm niệm thấy sống một cuộc đời lương thiện quan trọng đến như thế nào trong khi chúng ta còn sống. Ðợi đến lúc chết thì sẽ quá muộn. Có một chút gì đó có thể làm được.

Trích đoạn từ:
Chết trong an bình
Loving and Dying

Tỳ Kheo Visuddhacara
Thích Tâm Quang dịch
Phật Lịch 2548-2004

Thiên đàng cộng sản

Trong lớp học ở Bắc việt, thầy giáo hỏi học sinh:

-Trò biết ông Adam và bà Eva người nước nào không?

Học sinh lúc nào cũng bị nhồi sọ về chủ nghĩa CS suốt năm suốt tháng suốt ngày nên trả lời:

– Dạ người Liên Xô.

Thầy giáo:

-Giỏi, nhưng em làm sao biết người Liên Xô?

Học sinh thưa:

– Dạ biết, vì sống theo chủ nghĩa mà con đã học hàng ngày: CS là vô sản, không tiền bạc, không ruộng nương, không nhà cửa cao sang, nên lao động tích cực. tiến nhanh tiến mạnh lên Xã Hội Chủ Nghĩa, không bận tâm đến chi cả, chỉ mơ đến Bác Hồ thì đó là cảnh đưa nước nhà đến cảnh thiên đàng nơi địa giới.

––––––

Thế có tức không?

Thầy:

– Ðảng là gì? Nhà nước là gì? Dân là gì?

Trò Tý:

– Ðể con về hỏi Ba con đã.

Hôm sau trò trả lời:

– Thưa thầy, ba con nói trong gia đình: Ba con là “Ðảng”, má con là “Nhà nước” quản lý và con là “Dân.”

Một hôm Tý về nhà trễ bị ba bắt nhịn đói và quỳ ở một góc nhà, hắn hậm hực:

-Coi đó! “Ðảng và Nhà nước” ngồi ăn với nhau. Bắt “Dân” quỳ gối. Thế có tức không?

––––-

Bao giờ tiếp tục

Buổi chiêu đãi các phái đoàn CS các nước đến thăm Hà Nội được kết thúc trong sự lưng lửng bao tử của hầu hết thực khách. Bởi sự tiết kiệm quá đáng của Ba Xuẩn chỉ thị cho nhà bếp.

Hắn đứng xoa tay tuyên bố:

-Rất cảm kích các đồng chí từ phương xa đến dự buổi tiệc hôm nay, chúng tôi thay mặt đảng CSVN tuyên bố tạm kết thúc và sẽ tiếp tục…

Nói nửa chừng Ba Xuẩn nhớ có đồng chí cố vấn vĩ đại Trung Quốc ngồi kế bên, bèn xin chỉ thị!

-Xin đồng chí cho biết bao giờ tiếp tục buổi tiệc họp mặt kế tiếp?

Ðồng chí cố vấn Trung Quốc nhắc khéo:

-Thì cứ tuyên bố sẽ được tiếp tục khi đồng chí dứt lời!

–––––

Kén chồng

Một bộ đội bị cho ăn thiếu thốn bèn lên nhà bếp xỏ ngọt anh hỏa đầu quân:

-Theo tôi cô nào kén chồng muốn cho được tấm chồng xứng đáng phải chọn anh.

Anh nhà bếp mới hỏi:

-Tại sao phải chọn tớ?

-Thì được ăn đầy đủ mập thây ra, không cần phải nghĩ đến người khác thiếu ăn thiếu uống.

Anh nhà bếp biết anh này nói xỏ nên tức mình trả lời:

-Còn theo tớ nghĩ, cô nào kén chồng thì nên chọn anh gởi thân gởi phận mới đáng tấm chồng, mưa nắng khỏi lo.

Bộ đội mới hỏi lại:

-Tại sao lại chọn tớ chứ? Mưa nắng sao khỏi lo?

-Bởi mồm anh vẩu (hô) quá, thì che nắng che mưa cho cô ta khỏi phải mang dù cho đỡ cực thân chớ sao?

(Một độc giả góp bài cho tuần báo Người Việt Las Vegas)

Nguyệt Cầm

Trong đời mỗi một con người ai mà chẳng phải trải qua bốn giai đoạn “Sinh-Lão-Bệnh-Tử” này. “Sinh” – là cái lẽ chạm ngõ đầu tiên của một con người được đặt mình vào sự sống của vũ trụ.

“Lão” – là cái lẽ tất yếu của một quá trình biến chuyển phù hợp với quy luật tạo hóa. Và “Bệnh” – cũng là một yếu tố đan cài, thường trực (rình rập) trong mỗi con người từ lúc sinh ra cho tới khi trút hơi thở cuối cùng. Vẫn có thiểu số người từ lúc sinh ra cho tới lúc lìa dương thế, họ chưa một lần nếm phải bệnh tật và cơn đau, chưa một lần phải uống thứ thuốc nào gọi là “thuốc bệnh.” Song dù có là như vậy thì ai dám chắc rằng con người đó hoàn toàn không mang bệnh, nếu không là căn bệnh của thể xác thì hẳn cũng sẽ là căn bệnh của tâm lý, tinh thần. Như vậy, “Bệnh” cũng là một “ải quan” mà mỗi người đều phải trải qua. Rồi với “Tử” thì sao? “Tử” là một “ải quan cuối cùng” trong vòng đời của mỗi người, để rồi đưa họ về một thế giới khác, cái “thế giới không là thế giới,” thế giới mà người ta gọi là nơi “sự sống vĩnh viễn.” Tuy nhiên, vòng “tử” ứng với mỗi con người lại với một nghiệp không ai giống ai. Lẽ “tử” ứng với mỗi con người là một dấu ba chấm tha hồ mà luận bàn.

Nếu trừ xuất đi ba cái vòng “Sinh,” “Lão,” “Tử” thì hãy thử suy ngẫm xem “tâm lý” và “thể trạng” của người đang mang bệnh sẽ như thế nào?

Như đã phác gợi ở phần trên, “tâm lý” và “thể trạng là hai trạng thái khác nhau trong mỗi một con người, nó vừa tách biệt nhau lại vừa như móc nối và cộng sinh với nhau. Giữa chúng là một mỗi quan hệ tất yếu và mang tính biện chứng của logic khách và chủ quan.

Trở lại vấn đề, khi xét về bệnh tật của một con người, ở đó sẽ diễn ra một chuỗi những phức tạp, hay nói cách khác, ở đó như một phức thể của một vấn đề.

Bệnh ư? bệnh thì tồn tại ở hai dạng chính. Ðó là bệnh thể xác và bệnh tinh thần. Ở mỗi dạng lại có nhiều hệ, tiểu loại khác nhau. Tuy nhiên, ở đây tôi đang muốn tìm hiểu quan hệ song đôi, mỗi liên hệ, tác động, cộng sinh giữa hai dạng bệnh này trong mỗi một con người.

Trước hết, xin nói về dạng bệnh thể trạng.

Khi một con người đang mang phải trong mình một căn bệnh nào đó thì bản thân họ luôn phải đương đầu, đối chọi với cơn đau, bệnh tật đó. Nội tại của cơn đau thể xác ít nhiều kéo theo nỗi đau hay chấn động lớn nhỏ về tâm lý, tinh thần. Ðó là một thực tế hợp với quy luật logic tâm lý. Dù chúng ta có yêu đời, có lạc quan đến mấy chăng thì vẫn không thể không bị chấn tâm về tâm lý, tinh thần. Bệnh tật đang chặn lấy cuộc sống mà chúng ta đang yêu, thì làm sao mà không ảnh hưởng được chứ? Như vậy, từ căn bệnh thể xác dù muốn hay không, ở mức độ ít nhiều, đã có ảnh hưởng đến tâm lý, tinh thần.

Ðể chiến thắng được nó thì cần đến thuốc, đó là phương tiện của khoa học và duy vật. Ở một phương diện khác của siêu nhiên, duy tâm, tinh thần thì cần đến một tâm lý tốt, một tâm lý thư thái, tin yêu, đón đợi, hy vọng. Có như vậy căn bệnh của thể xác họa may mới được đẩy lùi.

Tiếp theo xin được bàn về dạng bệnh “tâm lý,” “tinh thần”

Ở dạng bệnh “tâm lý,” “tinh thần” trong mỗi một con người đều có những khởi nguyên hoàn toàn không giống nhau.

Song, chúng đều có một điểm quy chiếu chung, đó là đều xuất phát từ những chấn động của các mỗi quan hệ từ cuộc sống. “tương tư” là bệnh, “trầm cảm” là bệnh, “stress” là bệnh, “tâm thần” lại càng là bệnh… Chúng là những hệ, những tiểu loại của dạng bệnh tâm lý, tinh thần.

Ðiều đáng nói ở dạng bệnh tâm lý, tinh thần này đó là: các dạng phát nguyên của chúng thường gây ảnh hưởng kéo theo đến các bệnh thể xác. Ví như: đơn cử như “stress” thường kéo theo triệu chứng loạn nhịp tim, huyết áp tăng hoặc giảm v.v… Ở trường hợp ngược hướng, một số dạng bệnh tâm lý, tinh thần chỉ tồn tại ở chính nó, tức không kéo theo đến các bệnh thể xác. Trường hợp này có thể là do kháng thể, sức khỏe của người nào đó tốt nên không bị kéo theo. Tuy nhiên trường hợp này chỉ rơi vào thiểu số người.

Suy cho cùng “bệnh” là một “ải quan” mà con người phải trải qua. Trong “bệnh” có dạng bệnh thể xác (thể trạng), có dạng bệnh tâm lý, tinh thần. Song, giữa hai dạng bệnh này đều có mỗi quan hệ, tác động, cộng sinh với nhau. Nguyên nhân của dạng bệnh này có thể là kết quả của dạng bệnh kia và ngược lại.

“Ải quan” “bệnh” mà mỗi con người đều phải trải qua tựa hồ như một chi tiết trong một cỗ máy, một móc xích trong một hệ thống vận hành của quy luật nhân sinh quan, tạo hóa, chứa đựng trong nó quan niệm triết học và tôn giáo.

Chung quy lại: “Sinh” – “Lão” – “Bệnh” – “Tử” nào có chừa một ai!

Người Việt Las Vegas

Tết Trung Thu là ngày Tết của nhiều dân tộc ở Châu Á như Việt Nam, Trung Hoa và Ðại Hàn…

Tết Trung Thu được tổ chức vào ngày 15 Tháng Tám âm lịch, được gọi là Tết Rằm Tháng Tám, Tết Nhi Ðồng, hay Tết Trẻ Em.

Trung Thu là ngày Tết coi mặt trăng là biểu tượng, nên có nhiều truyền thuyết về mặt trăng.

Tuy ngày nay khoa học phát triển, con người đã đặt chân lên mặt trăng, hiểu rõ nó là cái gì, nhưng nhiều người vẫn thần tượng hóa giữ mãi phong tục cổ xưa là có chị Hằng sống trên đó!

Vào đêm Rằm Tháng Tám, trăng rất tròn và đẹp, trời trong sáng, và khí hậu mát mẻ.

Trong dịp này, có nhiều thú vui để trẻ em và người lớn vui chơi.

Trẻ em thì rước đèn, ca hát các bài Trung Thu, vui hưởng bánh kẹo cùng các thứ trái cây do cha mẹ bày ở ngoài sân dưới hình thức mâm cổ.

Theo tục lệ, việc trẻ con thưởng thức bánh kẹo, trái cây trong đêm Trung Thu này được gọi là “Phá cỗ.”

Người lớn thì tổ chức các đội múa lân, ăn bánh trung thu, uống trà tàu và thưởng trăng. Người ta còn mua bánh trung thu và hoa quả để cúng gia tiên trong dịp này, một dịp vui chơi thỏa thích và đầy ý nghĩa.

Người Hoa cũng coi đây là ngày vui mừng khi dân chúng thu hoạch được thành quả lao động của họ trong năm, họ tổ chức lễ tế tổ tiên còn mua bánh Trung Thu và hoa quả để cúng gia tiên trong dịp này.

Người Trung Hoa cũng coi đây là ngày vui mừng khi dân chúng thu hoạch thành quả lao động của họ trong năm, nhân dịp này họ tổ chức lễ tế tổ tiên, ông bà và đoàn tụ gia đình.

Giờ phút ấm cúng nhất là sau khi cúng bái, cả nhà ngồi xung quanh một chiếc bàn, vừa ăn bánh trung thu vừa ngắm vầng trăng sáng tưởng nhớ đến chị Hằng trên Cung Trăng!

Người Ðại Hàn coi ngày Tết Trung Thu là ngày quan trọng, thể hiện niềm vui sau một thời gian từ gieo hạt vào mùa xuân, chăm bón trong mùa hè để đến mùa thu gặt hái thành quả lao động thu hoạch tốt đẹp của mình.

Tập quán người Ðại Hàn thường có câu nói: “Tháng Năm của nông dân, Tháng Tám của thần tiên.”

Tóm lại, Tết Trung Thu là ngày vui đầy ý nghĩa của ba nước Việt Nam, Trung Hoa, Ðại Hàn và cũng là ngày mà trẻ con và người lớn có dịp vui chơi thỏa thích theo phong tục cổ truyền Á Ðông.

Huyền Nga
LasVegas

Nhân ngày chuẩn bị Ðại Hội La Vang năm 2013 với chủ đề “Về Bên Mẹ Tạ Ơn Chúa” tại LasVegas, từ Thứ Sáu 18, Thứ Bảy 19, đến Chúa Nhật 20 tháng 10 năm 2013 tại Ðền Thánh Mẹ La Vang LV, NV.

Tôi xin có “đôi dòng lịch sử” viết vài hàng về Ðức Mẹ La Vang.

Mãi cho tới ngày nay, người Công Giáo Việt Nam miền Quảng Trị thuộc giáo phận Huế còn nhắc lại cho nhau biết rằng trong thời gian từ năm 1765 đến năm 1802, Giáo Hội Công Giáo Việt Nam nói chung, vùng Quảng Trị Thừa Thiên nói riêng, tất cả đều lâm vào cảnh bão lụt, mất mùa, đói kém, chiến tranh khổ cực… Riêng người Công Giáo còn bị các vua chúa thời đó cấm cách, bắt bớ, tù đày, bách hại, lầm than trăm chiều.

Nhất là vào thời năm 1798, dưới triều Tây Sơn, vua Cảnh Thịnh đã ban hành một chỉ dụ bắt đạo Công Giáo toàn quốc và đàn áp rất khắc nghiệt, khiến cho giáo dân ở gần đồn Dinh Cát (nay là tỉnh Quảng Trị) thuộc mấy họ đạo như Cổ Vưu, Thạch Hãn, Hạnh Hoa v.v… phải bỏ nhà cửa ruộng vườn, chạy lên rừng xanh núi hiểm, chui rúc trốn vào những hang đá quạnh hiu, các bụi cây khóm lá trú ẩn nơi rừng Lá Vằng cách tỉnh lỵ Quảng Trị chừng 5 cây số,và cố đô Huế khoảng năm sáu chục cây số, mà ngày nay ta gọi là La Vang, để tránh những cuộc truy nã cực kỳ ghê sợ.

Ở nơi rừng thiêng nước độc này, những người Công Giáo lánh nạn đã phải trồng khoai cấy lúa để tìm kế nuôi nhau sinh sống. Ban ngày lén lút cày sâu cuốc bẫm, lao động cực nhọc, tối đến họ tụ họp lại, khuyến khích, thúc giục nhau giữ vững lòng tin cậy, lúc nào cũng trung thành nơi Thiên Chúa, và Ðức Mẹ Maria. sốt sắng đọc kinh lần hạt, tha thiết xin Chúa Mẹ phá tan mọi sự dữ và gìn giữ họ được bình an qua cơn bách hại.

Thế rồi một hôm, theo truyền tụng kể lại, trong khi các giáo dân đang quay quần cầu nguyện hàng ngày như thường lệ, bỗng nhiên họ thấy một bà đẹp đẽ mặc áo choàng bất thần xuất hiện trong một ánh hào quang chói lọi, mặc Việt phục, vai khoác một chiếc áo quàng trắng toát, tay bồng Chúa Giêsu Hài Ðồng, có hai thiên thần cầm đèn cháy sáng đứng chầu. Bà rất xinh đẹp, phong thái uy nghi mà hiền hậu, giản dị, trang nghiêm, lộng lẫy mà nhân từ, đứng bên một cây đa, cổ thụ cành lá tỏa xanh um, bóng rợp ngất trời, giữa đám đông như một bà mẹ đến với đàn con yêu dấu. Người ngỏ lời an ủi và nói rằng hãy lấy lá cây quanh đó, nấu nước uống, mọi bệnh tật sẽ được chữa lành, và dùng mọi thứ hoa quả tại rừng Lá Vằng ăn cho đỡ đói lòng. Lạ thay, một khi nghe theo thì bệnh nhân đều bình phục, và già trẻ không còn thấy thiếu thốn, bơ vơ như trước, và ai cũng hiểu là Người đã truyền phép mầu vào đám dược thảo rải rác thành thuốc ở chung quanh để con dân Chúa dùng trị bệnh chính là Ðức Mẹ La Vang.

Ðức Mẹ còn hứa rằng từ nay về sau bất cứ ai đến cầu xin Mẹ tại nơi này, Mẹ sẽ ban ơn phù trợ trong suốt thời gian trốn lánh vì Ðạo Chúa. Mẹ đã hiện đến với họ nhiều lần như vậy để an ủi, khích lệ và ban muôn vàn ơn lành cho lớp người con cái Mẹ rất đau khổ trong cảnh bị bắt bớ khó khăn này. Ðức Mẹ đã hiện đến với những người Công Giáo sống lánh nạn trong khu rừng La Vằng (tức La Vang) là một biến cố có thật, nói lên lòng yêu thương, săn sóc của Ðức Mẹ đối với những người con Mẹ, đã hết lòng khấn xin Mẹ trong những lúc hiểm nghèo khổ cực liên hệ đến đời sống Ðức Tin của mình
Mãi đến năm 1886, các vụ bách hại chấm dứt. Từ đó, linh địa La Vang đã gắn liền với lịch sử đạo Công Giáo việt Nam chúng ta. Giáo quyền địa phương, giáo phận Huế ngay thời gian đầu đã chính thức nhìn nhận linh địa La Vang. Ðức Cha Gaspar Lộc, giám mục giáo phận đã ban lệnh xây cất ngôi thánh đường ngay tại chính nơi Ðức Mẹ đã hiện ra để dâng kính Mẹ dưới tước hiệu Ðền Thánh Mẹ La Vang.

Ngôi thánh đường này được xây cất theo theo lối kiến trúc Việt Nam, có hai tháp chuông và diện tích có thể dung nạp được chừng 400 người. Công việc xây cất gặp nhiều trở ngại, một đàng vì vấn đề chuyên chở vật liệu tới La vang thời đó rất khó khăn, đàng khác vì sự quyên góp tiền bạc càng chật vật hơn thập bội. Dân chúng miền Quảng Trị, Thừa thiên đã vốn nghèo túng, lại còn cộng thêm với hậu quả tang thương của sự tàn phá do giặc Văn Thân vừa mới chấm dứt. Do đó, việc thực hiện ngôi thánh đường này phải kiên trì kéo dài sau 15 năm, tức từ năm 1886 đến năm 1901 mới hoàn thành.

Lịch sử giáo phận Huế còn ghi lại rằng trong suốt 3 ngày, từ ngày 6 đến ngày 8 tháng 8 năm 1901, giáo dân thuộc giáo phận Huế gồm 3 tỉnh Thiên, Trị, Bình đã hưởng ứng lời kêu gọi của Ðức Cha Gaspar Lộc, nô nức từng đoàn lũ lượt kéo nhau về La Vang dự lễ thánh hiến Ðền Thánh và cuộc cung nghinh thánh tượng Ðức Mẹ La Vang được tổ chức một cách vô cùng long trọng và sốt sắng. Ðây chính là Ðại Hội Ðức Mẹ La Vang lần thứ nhất trong lịch sử Giáo phận Huế. và cũng được ghi nhận rằng trong dịp Ðại Hội này có tới 12 ngàn người từ khắp nơi kéo nhau về tham dự, ngoài ra cũng có một số rất đông người thuộc các tôn giáo khác hiếu kỳ có mặt.

Vào sáng sớm của ngày Ðại Hội chính, tức ngày 8 tháng 8 năm 1901. Ngay từ lúc trời vừa rạng đông từng đoàn giáo dân được ví như nguồn nước chảy theo con đường từ nhà thờ giáo xứ Cổ Vưu tiến về thánh đường La Vang dài hơn 3 cây số, cung nghinh Thánh tượng Ðức Mẹ La Vang để tham dự nghi lễ đại trào do đức Cha Gaspar Lộc cử hành. Cũng trong dịp này Ngài đã làm phép tượng Ðức Mẹ La vang đầu tiên và đặt ngay sau bàn thờ chính, nơi Ðức Mẹ hiện ra đứng bên gốc cây đa đại thụ mà ngày xưa theo lời dân chúng truyền khẩu.

Thế rồi như để tán dương và khuyến khích lòng sùng kính Ðức Mẹ của dân tộc Việt Nam, dưới tước hiệu Mẹ La vang, ngày 22 tháng 8 năm 1960. Ðức Giáo Hoàng Gioan XXIII đã long trọng ban sắc chỉ nâng đền thờ La Vang lên bậc Vương Cung Thánh Ðường dâng kính Ðức Mẹ La Vang.

Riêng hàng Giáo Phẩm Việt Nam cũng đã họp tại Huế ngày 13 tháng 4 năm 1961, các ngài quyết định chọn Thánh điện La vang làm Ðền Thờ Quốc Gia dâng kính Ðức Mẹ và nhận nơi đây làm trung tâm hành hương Thánh Mẫu toàn quốc. Chính vì quyết định lịch sử này mà Ðại Hội Thánh Mẫu La Vang lần đầu tiên sau bao thế kỷ, năm 1961 đã được Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam tích cực cổ võ tổ chức vô cùng long trọng. Ðại Hội Thánh Mẫu La Vang năm 1961 đã khai diễn tại trung tâm hành hương Thánh Mẫu toàn quốc La vang từ ngày 16 đến ngày 22 tháng 8 năm 1961, có đến khoảng hơn 200 ngàn người từ Bến Hải tới mũi Cà Mâu lũ lượt như dòng thác chảy đổ về tham dự Ðại Hội. Nhiều cảnh vô cùng cảm động đã diễn ra và rất nhiều người được ơn lạ lùng của Mẹ La Vang trong những ngày Ðại Hội này.

Ðến La Vang tham dự Ðại Hội Thánh Mẫu, người ta quên hết cảnh hoa lệ đô thành. Họ bất chấp hoàn cảnh đi về trắc trở khó khăn. Họ không sợ nắng mưa, cát bụi, họ tự chọn màn trời chiếu đất để nghỉ trú, họ bỏ giầy, đi chân không, quỳ dang tay, hôn đất, lần hạt cầu nguyện, sốt sắng nhập hàng đi kiệu cung nghinh Thánh tượng Mẹ. Họ viếng Ðàng Thánh Giá trên những quãng đường dài cả ngàn thước mà họ không nghĩ đến vất vả nhọc mệt trèo đồi xuống dốc… nhất là họ tự động kết thành những đợt sống người đông đảo vô cùng, dồn dập đến các tòa Giải Tội, ngày cũng như đêm để chứng minh lòng thống hối chân thành của họ.

Sau những ngày Ðại Hội Thánh Mẫu lịch sử ấy, hàng năm cho đến nay từng đoàn hành hương con cái Mẹ thập phương vẫn tiếp tuc đua nhau về cầu nguyện với Mẹ La Vang tại linh đài ân sủng này. Tin tức từ bên nhà cho biết mỗi năm, cuộc hành hương Ðại Hội vĩ đại có tới hàng mấy chục ngàn người đổ về Ðại Hội La Vang. Như vậy chứng tỏ giáo dân Việt Nam dù thời nào, hoàn cảnh nào họ luôn vững một lòng tin cậy phó thác hướng về linh địa Mẹ La Vang. Mẹ Việt Nam mến yêu của mình để cầu xin và tìm ở nơi đó nguồn an ủi, nâng đỡ Ðức Tin theo vết tiền nhân Tử Ðạo, tiên tổ của mình.

Hình ảnh Mẹ La Vang luôn gắn liền với lòng sùng đạo của người Công Giáo Việt Nam, cho nên dù sống tại quê nhà hay nơi hải ngoại, họ luôn hướng tấm lòng về cầu khấn với Mẹ La Vang, Mẹ Việt Nam là nguồn Ân Phúc tuôn tràn xuống khắp nơi và bất cứ ở đâu ta cũng có thể cầu xin ơn lành cùng Mẹ. Có lẽ chính vì lý do ấy nên ngay trên đất Hoa Kỳ này, người ta đã thấy nhiều giáo xứ, họ đạo Việt Nam mang danh tước hiệu Ðức Mẹ và xây dựng một số Ðền Thánh Mẹ La Vang khắp nơi tại các tiểu bang: Portland Oregon. Albuquerque New Mexico. New Orleans, Santa Ana CA, Washington, Miami. Las Vegas Nevada, Virginia, Massachusetts v.v…

Sự kiện Ðức Mẹ hiện ra tại La Vang là một sự kiện lịch sử có thật chứ không phải do óc tưởng tượng của các tín hữu dựng nên. Thẩm quyền của Giáo hội đã nhìn nhận việc Ðức Mẹ hiện ra qua các đức giám mục sở tại kiến thiết thánh đường dâng kính Mẹ và nhất là qua việc Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam đã quyết định chọn Ðền Thánh Ðức Mẹ La Vang là Ðền Thánh và là Trung Tâm Thánh Mẫu toàn quốc, qua việc các ngài đã xin Tòa Thánh nâng Ðền Thánh Mẹ La Vang lên bậc Vương Cung Thánh Ðường. Sự nhìn nhận việc Ðức Mẹ hiện ra này còn được chính Tòa Thánh công nhận qua sắc chỉ của Ðức Thánh Cha Gioan XXIII chấp nhận lời đệ xin của Hội Ðồng Giám Mục Việt Nam, và qua những chứng từ sống động của Ðức Thánh Cha Gioan Phao Lồ II, nhất là qua việc đức hồng y chủ tịch Hội Ðồng Giám Mục và đức tổng giám mục Huế xin được ngài chuẩn y phép tổ chức năm Toàn Xá Ðức Mẹ La Vang.

Ðức Mẹ La Vang đã đi vào tâm hồn của người Công Giáo Việt Nam cũng như đi vào lòng dân tộc chúng ta trong sự thăng trầm lịch sử, và là Ðấng phù trợ con Dân Chúa trong cơn thử thách. Lòng sùng kính Ðức Mẹ không chỉ đưa chúng ta tới những hành động thuần túy tôn giáo và lễ nghi: như đi hành hương, rước kiệu, dâng hoa, cung nghinh… mà với bổn phận “Nhập thể hóa” Tin Mừng và “Kitô hóa” môi trường, và theo giá trị của Phúc Âm thôi thúc chúng ta hãy noi gương tình yêu thương của Thiên Chúa đối với nhân loại, thành tâm cầu nguyện sao cho nước Việt Nam chúng ta chóng thoát khỏi cảnh đói khổ, lầm than, và có được một cuộc sống thật sự trong tự do, dân chủ.

Ta như xe cũ chạy không xa
Mòn bánh, máy hư mãi ở nhà
Lúc mới tuyệt vời nhiều kẻ thích
Người thân, bạn quí đến thăm ta.

Ta như tàu nhỏ, lắm phong ba
Chuyên chở lâu năm khắp nước nhà
Mòn mỏi, đau lòng nhìn quốc biến
Cuối đời – bỏ xác ở nơi xa!

Ta như cây cổ thụ sân nhà
Bóng mát cháu con – chắn bão qua
Cằn cỗi, gãy cành, khan nhựa sống
Trông chờ tin nhạn – các con xa!

Ta như trâu yếu lúc chiều tà
Ra sức kéo cày giúp thế gia
Trả nghiệp xong rồi – nằm tưởng nhớ…
Sức tàn, lực kiệt chẳng còn xa!

Ta như ngựa chiến mãi xong pha
Mỏi mệt, đau chân lúc tuổi già
Luyến tiếc thời xuân bao mộng đẹp!
Qua rồi số phận phải bôn ba.

Ta như đò nhỏ giúp sang sông
Ðưa khách bốn phương lúc rạng đông
Thời gian mục mát – nằm tàn tạ!
Tự hỏi mọi người có nhớ không?

Ta như ngôi biệt thự tan hoang
Hư hoại nhiều năm, không chỉnh trang
Thuở mới khánh thành lộng lẫy lắm!
Không gì tồn tại với thời gian.

Ta như trái chín ở trên cây
Gió bão đong đưa sắp rụng đầy
Muốn thấy cháu con vui hưởng quả
Những ngày còn lại thế gian này!

Ta như những cánh chim xa quê
Mong đợi có ngày bay trở về
Khi đất nước thanh bình tự chủ
Nhưng tàn đời vẫn sống trong mê!

Ta như sương khói lúc chiều đông
Tươi tỉnh phút giây cũng động lòng
Hơi thở ra rồi, không trở lại
Cuộc đời huyễn mộng – Có thành Không

Huyền Nhi
Las Vegas

Không biết ai đã thóc mách với tuần báo “Người Việt LasVegas” là Huyền Nhi tôi đã từng viết những chuyện vui tào lao, chuyện tầm phào ở các báo Cali, nên bổng một buổi chiều Chủ nhiệm Thế Phong xuất hiện ngay tại tệ xá và khẩn khoản mời Nhi viết giúp cho báo “Người Việt Las Vegas”!

Huyền Nhi tôi định gác bút “retired” ẩn danh ẩn tánh, thế mà có người ‘chỉ chọt’ để cho ông phải tới năn nỉ, ỉ ôi… làm cho phái nữ này mềm lòng khó mà từ chối, nhất là ông nói đây là tờ báo ấn hành do một số anh chị em có tâm hồn nghệ sĩ tại địa phương cố gắng hình thành một cơ quan thông tin ngôn luận với những tin tức đặc biệt về Las Vegas hầu làm nhịp cầu truyền thông với đồng bào, và góp phần xây dựng cộng đồng ngày càng thêm vững mạnh trong mọi lãnh vực, nhất là hy vọng gây được tiếng vang tốt đẹp cho thành phố cờ bạc, chứ không như cách nghĩ phổ biến cho rằng Las Vegas chỉ biết “đỏ đen”!

Do đó Nhi tôi đành phải nhận lời, dù rằng thì giờ rất eo hẹp, cũng như tình trạng của bà con, cô bác, anh chị em sống tại thành phố “mặt trời mọc” này, phải đầu tắt mặt tối lo đời sống thực tế cho bản thân hoặc gia đình con cái.

Việc đầu tiên là đề tài viết cái gì đây? Nhi tôi bấm óc suy nghĩ, và chợt nhớ đến những con người có tính khiêm nhường, nhũn nhặn, thiện chí trong mọi công tác phục vụ cộng đồng, đó là “nhân nghĩa.” Do đó Nhi tôi vội cầm bút viết lia lịa và đặt ngay tựa bài này là: Bàn về chữ “Nhân.”

Chữ “Nhân”xuất phát từ chữ Hán, theo tự điển Hán Việt thì có tất cả là bốn nghĩa khác nhau:

Chữ “Nhân“mà dịch ra tiếng An Nam của nước ta rồi chuyển sang tiếng Nôm đời vua Quang Trung vào thế kỷ thứ 18, và khi tiếng Quốc ngữ được nhà truyền giáo Alenxander De Rhode sáng lập vào đầu thế kỷ thứ 19 mà ngày nay gọi là tiếng Việt thì được dịch là“loài người.” Theo Nhi tôi được biết từ ngàn xưa cho đến nay, người ta quan niệm con người mà dùng chữ “Nhân” thì thường nói đến tánh tình hay dùng để tôn xưng một vị có lòng cao thượng, nhân ái, nhân chính, nhân dũng, nhân đạo, nhân đức, nhân giả, nhân hậu, nhân nghĩa, nhân nhượng, nhân tài, nhân từ v,v…

Chữ “Nhân” còn được định nghĩa là cái gốc sinh ra việc khác: Nguyên nhân nếu kể ra thì nhiều quá. Thí dụ: Nguyên nhân đi đến “thất tình” bị mọc sừng, bị lường gạt “chất ngân,” bị phá sản, thất bại trên thương trường… may mắn thì được phát tài, trúng số, gặt máy casino trúng “royal flush,” ba bốn số 7.

Nhân duyên, nhân gia, nhân hệ, nhân thân, nhân thuộc là phần chữ “Nhân” được biểu hiện cho sự hôn nhân như sui gia, cha chồng và bà con bên ngoài. Ngoài ra, chữ “Nhân” còn có nghĩa là hạt giống, phần giữa của bánh trái.

Thương người như thể thương thân, gọi là nhân ái, nhưng các chàng trai đừng nghĩ là khi gặp phái nữ nào cũng xáp vào và dùng hai chữ này thì kẹt lắm đấy!

Người mà biết lo cho dân, lấy cái đau của dân làm cái đau của chính mình, thì người đời thường gọi là Nhân chính, Nhân dũng, Nhân nghĩa… Người mà biết kính trọng mạng sống của kẻ khác hay con vật, biết thương kẻ yếu hèn, chịu chia sớt, giúp đỡ ai khốn khổ, nghèo nàn thì gọi là Nhân đạo… Người mà có mọi tính tốt đối với đời, xã hội hay tập thể bằng đức hạnh Nhân từ thì gọi là Nhân đức. Người mà có lòng trọng người bằng những đức tính khiêm cung, lễ độ, tình nghĩa, thì ngày xưa người đời thường gọi là Nhân giả hay Nhân nhân.

Nhân hậu là người nhân từ trung hậu, là người có một cách sống trong suốt cuộc đời mà những điều tốt đến với họ. Nhân huệ gần như đồng nghĩa với Nhân hậu, nhưng Nhân huệ thường gặt hái kết quả nhất thời, như làm ơn cho ai một điều gì đó mà không nghĩ đến sự đền đáp sau này.

Ngày xưa khi hai người đàn ông cùng chung một tư tưởng, chí hướng hay quan niệm gì đó, họ thường kết nghĩa anh em rồi người này gọi tôn xưng người kia là anh thì chữ “Nhân” được kết hợp với chữ “Huynh” (từ chữ Huynh đệ) nên gọi là “Nhân huynh.”

Nhân nghĩa hay Nhân ngãi đồng nghĩa với nhau, là người có lòng ngay thẳng biết thương người, nhưng một người mà thương một người thì gọi là “Nhân tình,” không nhất thiết phải khác phái, như hai gã đàn ông nắm tay với nhau, hay hai chị phái nữ cùng nhau cặp kè rất tâm tình, người đời thì gọi là đồng tình luyến ái!

Nhân nhượng là người có lòng tốt, không có tính tranh chấp, biết nhường nhịn kẻ có tài có đức hơn mình để hành sử một việc làm đem lại lợi ích chung, còn để làm lợi ích riêng tư thì theo Nhi tôi còn phải hậu xét.

Người có tài năng và tài trí, thì thường được gọi là Nhân tài, nhân tài là người có tài mà còn phải có đức nữa thì mới xứng đáng gọi là nhân tài, chứ chỉ có tài mà thôi thì ở cái xã hội Hoa Kỳ này họ đi đầy đường đầy hẻm, như ăn trộm thiện nghệ cũng là người có tài, mấy anh chàng “cua” cô nào cũng được cô nấy thì cũng là người có tài tán gái!

Phần bàn trên là chữ “Nhân” được sử dụng cho từng người hay gọi là cho cá nhân nào đó. Còn chữ “Nhân” mà áp dụng vào cho tập thể hay nói đến đại đa số như: Nhân loại, Nhân bản, Nhân dân, Nhân quyền, Nhân văn, Nhân vật… thì lại khác.

Ngày nay xã hội mỗi ngày mỗi phức tạp, đời sống con người thường bị động hơn là tịnh, sự động của mỗi cá nhân thường liên hệ đến những cá nhân khác hay một tập thể hoặc nhiều tập thể… Cho nên bản tính của chữ Nhân này luôn có chất chính trị tiềm ẩn bên trong hay lộ liễu ở bên ngoài. Như khi nói đến nền tảng của con người là những căn bản tối thiểu trong cuộc sống đó là văn hóa, tư tưởng, truyền thống thì gọi là Nhân bản.

Quyền sống như tự do ngôn luận, tự do đi lại và tự do chọn lựa thì gọi là Nhân quyền. Còn một khối người chủ xướng làm việc có tính cách phát triển cho con người mỗi ngày một văn minh hơn cho lịch sử văn hóa nước nhà, tự điển gọi là Nhân văn. Và những người có mặt trong một thời đại, nhóm hay trong guồng máy điều hành nào thì gọi là Nhân vật, đối với các nhà làm phim ảnh thì gọi là tài tử, và các anh chị em cộng sự với nhau để ra báo thì gọi là Nhân viên tòa soạn.

Trong văn chương chữ “Nhân” được đề cao, thể hiện đức tính của con người hay một nhân vật nào đó cho câu văn thêm phong phú. Như chữ Nhân ảnh là người hay động vật có tư tưởng, trong “Cung oán” có câu “Ai đem nhân ảnh nhuộm mùi tà dương.” Cũng như trong tiếng Nho có câu thành ngữ muốn nói đến người nghèo thường kém ý chí thí bảo là “Nhân cùng chí đoản, mã xấu mao trường,” nghĩa là người nghèo chí ngắn, ngựa ốm lông dài!

Theo bà của Nhi tôi kể lại một câu chuyện diễn tích mà người xưa đã dùng chữ Nhân như sau: Một hôm vào tiết Thanh Minh, Thôi Hộ là một thi sĩ nổi tiếng đời Ðường, đi dạo chơi Nam Kinh đô chợt thấy trong xóm có một ngôi nhà, tứ bề trồng đặt hoa đào, thi sĩ gõ cửa xin nước uống. Một tiểu thư mở cửa ra chào hỏi và xin được biết tên họ người lữ khách qua đường, rồi cho người khách uống một bát nước. Tiểu thư có nhan sắc tuyệt trần, dáng điệu lả lướt như một nàng tiên hạ phàm, lời nói thanh tao, niềm nở mời khách thật là lịch duyệt. Thôi Hộ tạ ơn và xin cáo từ.

Thắm thoát một năm trôi qua, cũng vào độ tiết Thanh Minh như năm trước, thi sĩ trở lại xóm củ tìm mỹ nhân, nhưng bóng dáng yêu kiều của người thiếu nữ không thấy, mà cửa của căn nhà khóa chặt…. Thi sĩ bèn làm một bài thơ cho người thiếu nữ vắng bóng và đề lên trên cửa như sau:

Khứ niệm kim nhật thứ môn trung
Nhân diện đào hoa tương ánh hồng
Nhân diện bất trí hà xứ khứ
Ðào hoa y cựu tiếu đông phong

Tạm dịch rằng:

Năm ngoái ngày nay ở chốn này
Hoa đào mặt ngọc ngó hây hây
Mà nay mặt ngọc đi đâu vắng
Cợt gió hoa đào vẫn cứ đây

Nhi tôi xin kể tiếp, sau khi đọc qua bài thơ của thi sĩ, người con gái kia cảm thấy tâm hồn xao xuyến, và lòng cứ vương vấn mãi mối sầu không nguôi. Ðộ một tháng sau chàng thi sĩ tài hoa giàu tình cảm trở lại ngôi nhà xưa mong gặp lại nàng tiểu thư năm trước. Nhưng đâu còn nữa, cuộc đời của người con gái đã trở về với cát bụi, chỉ vì đọc thơ Thôi Hộ dán trên cửa, nàng cảm lụy khách tài hoa phong nhã nên quên ăn mất ngủ tương tư sầu mà chết.

Qua câu chuyện trên, Nhi tôi thấy ngày xưa sao mà con gái dễ yêu, để phải chết về mấy tên thi sĩ thế! Cỡ mà ngày nay thì mấy tên thi sĩ chỉ có chết với cái Nhân diện của phái kẹp tóc nhà ta mà thôi.

Theo thuyết nhà Phật thì Nhân là do cái này sinh ra cái kia, cũng như đem hạt giống trồng sẽ sinh ra quả, nên trong truyện Kiều có câu “Âu đành quả kiếp nhân duyên, cũng người một hội một thuyền đâu xa.” Chữ Nhân duyên ở trong câu này là muốn nói lên duyên phận vợ chồng lấy nhau, rồi có đoạn cũng dùng chữ Nhân như “Xưa nay nhân định thắng thiên cũng nhiều,” tức là những điều do con người định ra, hơn cả trời định.

Chữ Nhân qua câu thành ngữ “Báo tử lưu bì, nhân tử lưu danh” nghĩa là “Hùm chết để da, người chết để tiếng.” Theo sách thành ngữ điển tích thì đời người trăm năm có là bao, quá ngắn ngủi như bóng cầu bay qua cửa sổ, và con người cứ lẩn quẩn trong vòng tứ khổ: Sinh, lão, bệnh, tử. Sinh ra để rồi chết, nhưng trước khi chết con người cần phải lưu lại cho thế nhân một điều đáng kể. Không được lưu danh thiên cổ cũng phải để tiếng lành lại cho con cháu, quả thật chí lý!

Hầu hết, từ thuở xa xưa cho đến nay, bất cứ đạo lý nào muốn được tồn tại cũng đều phải đặt nặng vấn đề ý nghĩa của chữ Nhân trong đạo lý. Như đại từ đại bi, chúng sanh bình đẳng là ý thức của Phật Thích Ca, còn việc yêu người như yêu mình, xem thù như bạn là tâm ý của Ðức Chúa Jesus. Ðó là hai đạo lý đã trải qua bao thế kỷ mà còn tồn tại và được sự hưởng ứng khắp nơi, là nhờ sự quán triệt về Nhân sinh quan, tức là đặt vấn đề hạnh phúc con người là cứu cánh.

Ðể thành Nhân thì phải do chính mình và tự trau giồi Nhân cách, nhân tính, luôn học cái hay cái tốt của người tài giỏi hơn mình, đạo đức hơn mình và có lòng nhân ái hơn mình thì thành nhân mới có cơ thành tựu.

Nhi tôi chỉ muốn nói đến cái tinh thần của chữ Nhân trong dân gian, để chúng ta có cơ hội tìm được người xứng đáng tôn vinh thành bậc Nhân sĩ. Tuy nhiên, kẻ hèn mọn này xin bà con, cô bác đọc xong bài này thấy có điều gì sơ sót mà rộng lòng tha thứ tức là đã được gọi là Nhân thứ rồi, mà hay hơn nữa là nếu ủng hộ về tinh thần hay vật chất bất cứ qua hình thức nào như: Thực thi những công tác tương trợ giúp người lớn tuổi cao niên.

-Những nhân tài ẩn danh biết đàn biết hát khá, xin hợp tác cùng nhau tổ chức thường xuyên các cuộc vui giải trí “Free” cho đồng bào.

-Quý chủ nhân thương mại có những cơ sở dịch vụ linh tinh cần thiết phục vụ đồng bào, xin đăng quảng cáo vào tuần báo “Người Việt Las Vegas,” hiện nay là tờ báo duy nhất, món ăn tinh thần của mọi gia đình LV, nội dung gồm đầy đủ các tiết mục: chính trị, xã hội, kiến thức y học, sức khỏe và đời sống, văn hóa nghệ thuật, thi ca, tư vấn tình yêu, gia đình, hạnh phúc v.v…

Quý vị đó sẽ được gọi là Thân hào nhân sĩ. viết nói quanh nói quẩn thế mà cũng cả bốn năm trang giấy, thôi thì Nhi tôi xin chúc bà con, cô bác một kiếp nhân sinh tràn đầy nhân đức.

Xin hẹn bài báo tới, Nhi tôi sẽ cống hiến đề tài hấp dẫn hơn “Bàn về chữ Thất.”