GS Nguyễn Văn Phú

Sau khi từ biệt nhà sư trụ trì chùa Giải Oan ở ngay chân núi, hai thầy trò bắt đầu lên dốc. Mới đi chân còn khỏe, nhà sư già bước thoăn thoắt, chú tiểu đồng nhanh nhẹn theo sau.

Qua một đoạn đường gần như dựng đứng, họ đến một khu đất khá rộng và phẳng với mấy chục ngôi tháp, ngôi lớn nhất và đẹp nhất là tháp vua Trần Nhân Tông – vị sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử – bỏ ngôi đi tu, tên là Ðiều Ngự Giác Hoàng hay Hương Vân đại đầu đà.

(Nguồn: Google)

Không nấn ná nhiều, họ tiến nhanh trên đường dốc để lên chùa Hoa Yên, ngôi chùa chính của khu Yên Tử, lớn và đẹp. Tiểu đồng đứng dưới cây đại già, đọc được đôi câu đối:

Dẹp giặc độ chúng sinh, làm vua làm Phật,

Dạy dân tu thiền giáo, yêu đạo yêu đời.

Suối Ngự róc rách chảy bên cạnh chùa. Hai thầy trò rửa mặt rồi tiếp tục lên cao. Con đường không phải là đường, thật ra chỉ là một lối đi chật hẹp, cheo leo, hai người gắng theo hẻm nhỏ giữa hai vách đá để đến Cửa Trời.

Không khí trong lành, mát mẻ, làm cho người ta quên cả mệt nhọc, cố cất bước thêm, mong lên đỉnh núi. Mục tiêu đã đạt: hai thầy trò đến chùa Ðồng, gọi là chùa mà thật ra chỉ là một cái am, mỗi bề chừng hơn một mét, cao khoảng một mét rưỡi. Gọi là chùa Ðồng vì làm bằng đồng, nhưng sau bị mất nên được làm lại bằng gạch.

Hai thầy trò thắp nhang làm lễ, xong ngồi nghỉ, phóng tầm mắt ra xa. Ðược ngày trời đẹp, họ thấy tận Vịnh Hạ Long. Gió từ biển thổi vào làm cho cả ngàn cả vạn cây thông rung động vi vu. Trước cảnh bao la thơ mộng ấy, hai thầy trò không ai nói câu nào. Quay về phía tay mặt, xa xa, một rặng núi hiền lành mờ mờ xanh xanh ven theo dòng sông Kinh Thầy. Ngọn Yên Phụ ở đó chăng?

Thấy chú tiểu yên lặng, vị sư già hỏi:

– Con có điều gì suy nghĩ thế?

– Dạ, bạch thầy, đứng trước cảnh này con nghĩ đến hai câu: “Dù ai quyết chí tu hành, có về Yên Tử mới đành lòng tu.” Và con không ngạc nhiên về việc lên núi này để tu hành. Tuy nhiên bỏ cả ngai vàng để đi tu như ngài Ðiều Ngự Giác Hoàng, điều ấy làm con tự hỏi: Ðạo Phật có những điểm gì đặc biệt đến mức thu hút cả bậc đế vương như vậy.

– Có chứ!

– Xin thầy thương dạy cho con.

– Ðược, đạo Phật có một số đặc điểm. Thứ nhất, đạo Phật không nhận có một đấng thần linh sáng tạo ra vũ trụ, vạn vật, nghĩa là không nhận có một nguyên nhân đầu tiên. Ở Ðông phương, ngoài đạo Phật còn đạo Lão nói đến “nhất sinh nhị, nhị sinh tam, tam sinh vạn vật.” Cái “nhất” ấy là “Ðạo”; Ðạo Khổng nói đến “thái cực sinh lưỡng nghi (âm dương), lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái…” Nguyên nhân đầu tiên Ðạo, Thái-Cực không có hình tượng và không được nhân cách hóa.

– Bạch thầy, thế thì đạo Phật nói đến cái gì?

– Ðạo Phật có cái lý duyên khởi. Nhân gặp đủ duyên thì có sự vật. Cái nầy làm nhân cho cái khác, cái khác lại làm nhân cho cái khác nữa, muốn có quả thì phải đủ duyên. Vì lập trường ấy mà có người cho rằng đạo Phật là vô thần. Ðiều này cần xét lại vì cái quan niệm về vô thần và hữu thần cần phải rõ rệt mới thảo luận sâu hơn được.

– Ðạo Phật còn đặc điểm gì nữa, bạch thầy?

– Ðạo Phật có thuyết vô ngã tức là “không có ta.” Lý vô ngã rất khó. Nôm na mà nói thì đức Phật dạy như thế này: Cái mà ta vẫn coi là ta gồm có thân và tâm. Thân chẳng qua là do những cái khác hợp lại mà thành, Phật học gọi đó là duyên hợp. Hết duyên thì hết thân. Thân tuy có, mà là “giả có” chứ không thật có. Tâm thì biến chuyển từng giây từng phút, lúc vui lúc buồn, lúc thương lúc giận. Nó tuy “ có” mà là “giả có.” Cái ta mà người ta thường nói đến chỉ là “cái ta” do xã hội qui ước ra, gọi là “ta” cho tiện thôi!

– Có thầy đây, có con đây, mà lại bảo rằng không có ta, thật là bí hiểm!

– Thế mới gọi là đặc điểm, phải mất nhiều thời gian tham cứu mới “ngấm,” phải mất nhiều thời gian tu tập mới “vô.”

– Thế là hai đặc điểm rồi, bạch thầy.

– Ðúng, cái thứ ba là: Ðạo Phật đòi hỏi Phật tử “hiểu rồi mới tin” chứ không phải “nghe gì tin nấy.” Có cả một bài kinh nói về chuyện nầy, đó là kinh Kalama và đặc biệt nhất là điểm thứ tư: Tính cách khoan dung. Ðức Phật dạy đệ tử không được bài bác các tôn giáo khác. Khi có một người khác đạo đến xin quy y Phật, Ngài bảo nên về suy nghĩ kỹ rồi hãy quyết định và khuyên người đó phải tôn trọng sư phụ cũ. Vì tính cách khoan dung đó mà trong lịch sử không có chiến tranh nào mang tính cách Phật giáo cả.

– Bạch thầy, đạo Phật có giáo điều không?

– Tùy theo cách hiểu biết. Có người bảo rằng giáo điều của đạo Phật là “Vạn pháp có chung một bản thể tuy rằng hình tướng khác nhau. Ai cũng có Phật tánh, ai cũng có thể thành Phật được.” Ðiều này cho biết: người tu Phật có thể thành Phật như vị sáng lập ra Phật giáo. Ở tôn giáo khác, đệ tử không thể lên ngang giáo chủ được! Vì không thể “chứng minh” rằng vạn pháp có chung một bản thể và ai ai cũng có Phật tánh, nên người ta nghĩ rằng câu ấy là một giáo điều. Tuy nhiên cũng có người trả lời rằng: Tu hành đến chứng ngộ sẽ “thấy,” không ai chỉ cho được!

Mặt trời đã ngả bóng, hai thầy trò khoác bị lên vai, ngắm nhìn cảnh vật xung quanh một lần nữa; những đám mây trắng cuồn cuộn nổi bật trên nền trời xanh bắt đầu ngăn tầm mắt phóng ra vịnh Hạ Long và đảo Cát Bà, nhưng gió mát vẫn thổi nhè nhẹ, rừng thông vẫn reo vi vu êm ả, lòng người lâng lâng, vừa say mê cảnh đẹp của đất nước, vừa muốn theo dấu chân của Ðiều Ngự Giác Hoàng.

Hai thầy trò đi lần xuống núi, đến chùa Hoa yên nghỉ đêm tại đó. Ăn xong lương khô đạm bạc cạnh đống lửa đốt lên để xua khí lạnh ban đêm, thầy trò ngồi yên lặng.

Thầy nhập thiền, trò nghiền ngẫm về những điều vừa được nghe. Chú tiểu đồng bỗng nhớ lại câu: Ðạo là để thực hành chứ không phải là để nghiên cứu suông.

Ánh bình minh ló rạng, chú tiểu có cảm giác lòng mình cũng đang có bình minh.

(Nguồn: Ken Nguyen, [email protected])

Võ Văn Lượng

Giữa Tháng Giêng năm 2013, tôi tròn bảy mươi. Vợ, con tổ chức cho một sinh nhật cũng xôm tụ; có hát hò, có thổi nến, có tặng quà, có cười đùa, có nhảy múa, có tiệc tùng, có chúc phước, có cảm động. Ðêm nằm nhớ câu thất thập cổ lai hy – bảy mươi xưa nay hiếm – mới thấy mình có phước, thiệt tình.

 Trước đây, thỉnh thoảng tôi hay hỏi bạn bè về mình: “Nếu năm 1992, tao không đi Mỹ, bây giờ tao như thế nào?” Tất cả đều trả lời chỉ có hai chữ: “Chết rồi!” Hóa ra tôi đã có nhiều năm sống dôi ra, số năm không xác định rõ là bao nhiêu nhưng cứ coi như có lời nhiều lắm. Bác sĩ gia đình khuyên tôi bỏ hút thuốc để được sống lâu, ông không hề biết rằng tôi đã sống lâu hơn như một số người vẫn nghĩ.

Sau bảy mươi năm xông pha đây đó, nay kiểm điểm lại binh mã thì thấy quân số hao hụt quá nhiều; chiến trường chưa kết thúc nhưng hàng ngũ rối loạn lung tung. Ði khám bệnh, bác sĩ gia đình viện trợ không hoàn lại 3 loại cao: cao đường, cao mỡ, cao máu. Năm 18 tuổi, đi làm thủ tục quân dịch, chiều cao đo được 1 mét 73; bây giờ đo lại chỉ còn 1 mét 72, thấp. Nhìn kiếng soi gương, “tóc mây sợi vắn, sợi dài” bỏ đi đâu, lúc nào không hay, hói. Da người chuyển sang da beo với những vết thâm lốm đốm ngày càng nhiều, rậm. Cái bụng từ từ to ra một cách lố bịch, phải nới lỏng dây nịt quần, thừa. Răng trên còn tám cái, răng dưới còn ba cái (nên mới không gọi là hàm răng!), thiếu. Mỗi ngày phải uống thuốc hai lần, mỗi lần 3 viên, nhiều. Buổi tối, giảm hẳn lái xe ra đường, ít. Muốn thay quần phải dựa lưng vào tường, sợ té. Lên cầu thang phải dùng tay vịn, sợ ngã. Hồi trẻ, vợ chồng nằm xa nhau ngủ không được; về già, nằm gần nhau không ngủ được; lợi dụng cơ hội, đội quân xung kích trên mặt trận chăn gối âm thầm di tản chiến lược, xìu. Cái của mình thì mềm còn cái không phải của mình thì cứng, đó là bộ răng giả: Nhiều khi lái xe ra khỏi nhà năm bảy dặm, tự nhiên cảm thấy trống trải cái gì đó, sực nhớ ra là quên… răng; vội vàng quay về nhà, lắp răng, phiền. Còn nhiều thứ phiền lắm, toàn là “của trời cho,” không nhận không được… “Ôi thời oanh liệt nay còn đâu.” Như vậy chẳng phải là một bài toán trừ sao?

Bảy mươi là đáp số của một bài toán cộng những khổ đau và hạnh phúc. Lúc còn trẻ tôi thường phân biệt rạch ròi, xếp hạng “top ten, top five” hai thứ nầy. Bây giờ, hạnh phúc và khổ đau hòa tan vào nhau, loãng dịu cường độ, tôi dễ dàng gật đầu với nhiều thứ. Nhưng nhờ mọi thứ đều dịu xuống, tâm lý ít còn bị ức chế bởi khuynh hướng hay chủ nghĩa, người già nhìn đời khách quan hơn và cũng rộng lượng hơn, con cháu lại chê “ba phải.” Không sao, đoạn trường ấy rồi con cháu cũng sẽ phải trải qua. Những lần hẹn hò như bóng; những ngày xuống đường như mộng; những năm tù cải tạo như mơ, những ngày vật vờ kiếm sống như cổ tích. Người già lùn xuống vì hai vai chất đầy sức nặng quá khứ. Vui mà buông bỏ là hai phương pháp vật lý trị liệu giúp giữ độ cao của linh hồn, nếu người ta tin có linh hồn. Mười năm về trước, vợ tôi quen một bà già Mỹ 76 tuổi trong sở làm, bà nầy là chủ một nông trại nho nhỏ nhưng vẫn thích đi làm lao động phổ thông, kiểu lượm lặt vớ vẩn: Ðến giờ nghỉ giải lao hay giờ ăn, bà đi lượm vỏ lon bia và lon nước ngọt trong các thùng rác bỏ vào bao ni-lông đem về nhà. Thấy vợ tôi có vẻ ngạc nhiên, bà giải thích rằng những lon nhôm nầy cũng là tiền, bà sẽ bán để dâng thêm tiền vào quỹ truyền giáo quốc ngoại cho nhà thờ. Có thể ở một nơi nào đó, Phi Châu, Á Châu, Nam Mỹ… một người nghèo khổ sẽ vui mừng vì vừa nhận được một phần quà nào đó từ các nhà truyền giáo, người ấy đâu biết mình đang cầm trong tay một phần linh hồn của bà Mỹ già này; mà linh hồn thì vốn không vô trọng lượng. Con gái tôi ở California được một bà Mỹ 84 tuổi làm bạn, được rủ rê qua Mexico làm việc thiện nguyện. Sợ chuyện bạo lực ở vùng biên giới, con gái tôi không dám đi. Bà ấy lái xe một mình từ quận Cam sang thành phố Tijuana bên Mễ, đem theo áo quần, tập vở, giấy bút biếu cho các trẻ em mồ côi và ở lại chăm sóc chúng vài ba ngày. Tháng nào bà cũng đi, khi từ Mexico về Mỹ, linh hồn của bà làm như đã ở lại với các em. Tôi cũng có một bà bạn Mỹ già cùng bơi chung trong hồ bơi buổi sáng, điều tôi nghĩ về bà ấy là “ngầu”: Tám mươi tám tuổi, tự lái xe đi tập thể dục ba buổi sáng, ba buổi sáng đi bơi; sau khi bơi, đi làm việc thiện nguyện. Có hôm bà đi thăm một người bà con 103 tuổi, ở cách bà 300 cây số; đi về trong ngày!

So với ba bà trên đây, tuổi của tôi còn nhỏ hơn mười mấy, ý chí lại nhỏ hơn nhiều mà tình yêu thương người lân cận thì kể như zéro. Tuổi của người già, nếu tính bằng năm tháng thì chỉ là bèo bọt. “Bọt trong bể khổ, bèo đầu bến mê!” Nhưng nếu tính bằng lòng yêu thương và sự ban cho của Chúa-Phật thì đúng là phải“chúc thọ.” Chúc thọ, đơn giản là làm giùm cho người khác một bài toán cộng. Nhờ các phụ nữ ấy, tôi học lại phép tính cộng, từ đầu.

Tôi được sinh ra đời năm 1943. 4 tháng sau mồ côi cha, mẹ tôi ở vậy thờ chồng, nuôi con; gia đình chỉ có hai mẹ con. Năm 1962, tôi từ Ðà nẵng vào Sài Gòn bằng xe đò, xe chạy qua một nửa đất nước Việt Nam, mất 2 ngày. Ðầu năm 2006, tôi từ Hoa Kỳ về thăm lại cố hương bằng máy bay, bay qua một nửa địa cầu, cũng chỉ mất có 2 ngày. Nhịp sống của nhân loại ngày càng hối hả, những phương tiện đi lại, những dụng cụ làm việc, những tiện nghi đời sống… gia tăng theo cấp số nhân. Bảy mươi năm sau năm 1943, gia đình tôi nhân cho 12, tăng lên thành 24 người. Ấy là chưa kể mẹ tôi qua đời vào cuối năm 2006. Mười ba cháu nội của chúng tôi ở tràn lan trên nước Mỹ theo 4 hướng Ðông Tây Nam Bắc.

Sau mỗi lần đi thăm cháu về, đồng hồ chỉ cây số trên xe tăng thêm 2, 500 dặm! Tôi có ý tiếc là các con tôi đã không lập gia đình với những người ở Châu Phi, Châu Á, Châu Âu, Châu Úc hay Nam Mỹ để chúng tôi có dịp đi thăm cháu trên khắp trái đất. Còn 700 năm sau nữa thì sao? Tôi và vợ tôi khi ấy sẽ trở thành ông bà tổ của một dòng tộc đông không biết cơ man nào mà kể. Chắt, chít, chiu, chíu… gì đó chắc phải di dân đến những ngôi sao xa xôi để sinh sống, chúng sẽ di chuyển với vận tốc của ánh sáng. Bấy giờ, quả đất chỉ còn là một chấm nhỏ trong bản đồ vũ trụ. Lâu lâu, hậu duệ của chúng tôi sẽ ghé thăm trái đất như là một địa điểm du lịch hấp dẫn. Và để đi đường tắt cho nhanh, chúng sẽ bẻ cong ánh sáng.

Nhà văn chuyên viết truyện khoa học giả tưởng người Pháp Jules Verne chỉ mới mất vào năm 1905, hiện thực đầu thế kỷ 21 đã vượt xa những điều mà ông tưởng tượng. Ðời sống của mỗi một người chúng ta hiện nay được nhân với giả tưởng dễ thương và tích cực sẽ là hiện thực trong tương lai. Thế thì tại sao lại cứ gân cổ lên kêu gào cái đang có là “muôn năm”?

Chia, không chỉ là phép tính chia mà còn là chia cách, chia cắt, chia lìa, chia ly… Những ông cụ, bà cụ ngoài trăm tuổi còn chưa muốn làm bài toán nầy, cuộc đời hứng thú quá mà! Tôi cũng vậy, xin cho tôi khất. Chẳng phải tôi muốn câu giờ vì thực ra khi kết quả của bài toán trừ bằng không, không chia cũng hết.

Vô Danh

Một người bạn gởi cho tôi câu chuyện này, không rõ tác giả, một câu chuyện thực sự cảm động và hàm chứa nhiều ý nghĩa sâu xa về cuộc sống… Tựa do Nguyễn Ðại Hoàng (NÐH) đặt lại. Câu chuyện dưới đây tôi cũng đã từng được đọc ở đâu đó rồi, và đã quên. Nhưng sáng nay nhận được thư của anh NÐH gửi kèm truyện này cho tôi, với mấy lời sau: “Ðây là một câu chuyện nên gởi đến cộng đồng. Xã hội nào mà còn nhiều người biết rung động trước cái đẹp, cái khổ đau thì xã hội ấy vẫn còn cơ hội…” Hoàn toàn đồng ý với nhận định của anh, tôi cho đăng bài này lên đây để mọi người cùng đọc, và hy vọng câu chuyện sẽ nhắc mọi người nhớ rằng điều làm cho con người còn là người chính là ở lòng nhân. (Luu Vu)

Một ngày anh hẹn chị ra quán cà phê trước nhà ga chính của thành phố Bremen. Câu đầu tiên khi gặp anh, chị nói trong sự cáu gắt:

– Ông lại bán xe rồi hay sao mà đi tàu lên đây?

Anh cúi đầu trả lời lí nhí trong hổ thẹn:

– Ừ thì bán rồi, vì cũng không có nhu cầu lắm!

Chị sầm mặt xuống:

– Ông lúc nào cũng vậy, suốt đời không ngóc lên đầu lên được. Hẹn tôi ra đây có chuyện gì vậy?

Khó khăn lắm anh mới có thể nói với chị điều mà anh muốn nhờ. Chị cũng khó khăn lắm mới có thể trả lời từ chối:

– Nhưng mà gia đình tôi đang yên lành, nếu đưa con bé về e sẽ chẳng còn được bình yên nữa!

Anh năn nỉ, nhưng thật sự là anh rất bối rối:

– Con bé đã đến tuổi dậy thì, anh là đàn ông, không thể gần gũi và dạy dỗ chu đáo cho nó được. Anh chưa bao giờ cầu xin em điều gì, chỉ lần này thôi. Chỉ cần nửa năm hay vài ba tháng gì cũng được. Em là phụ nữ em gần nó, em hướng dẫn và khuyên bảo nó trong một thời gian để nó tập làm quen với cuộc sống của một thiếu nữ, sau đó anh sẽ lại đón nó về.

Chị thở dài:

– Ông lúc nào cũng mang xui xẻo cho tôi. Thôi được rồi, ông về đi, để tôi về bàn lại với chồng tôi đã. Có gì tôi sẽ gọi điện thông báo cho ông sau.

Anh nhìn chị với ánh mắt đầy hàm ơn. Anh đứng dậy, đầu cúi xuống như có lỗi, tiễn chị ra xe rồi thở dài, lùi lũi bước vào nhà ga đáp tàu trở lại Hamburg.

Anh và chị trước kia là vợ chồng. Họ yêu nhau từ hồi còn học phổ thông. Anh đi lao động xuất khẩu ở Ðông Ðức. Chị theo học Ðại Học Sư Phạm Hà Nội 1. Ngày bức tường Berlin sụp đổ, anh chạy sang phía Tây Ðức. Chị tốt nghiệp đại học, về làm giáo viên cấp 3 huyện Thái Thụy, Thái Bình. Họ vẫn liên lạc và chờ đợi nhau.

Khi đã có giấy tờ cư trú hợp lệ, anh về làm đám cưới với chị, rồi làm thủ tục đón chị sang Ðức.

Vừa sang Ðức, thấy bạn bè anh ai cũng thành đạt, đa số ai cũng có nhà hàng, hay cửa tiệm buôn bán, chỉ có anh là vẫn còn đi làm phụ bếp thuê cho người ta. Chị trách anh vô dụng. Anh không nói gì, chỉ hơi buồn vì chị không hiểu: Ðể có đủ tiền bạc và điều kiện lo thủ tục cho chị sang được đây, anh đã vất vả tiết kiệm mấy năm trời mới được. Như vậy mà anh đã không dám mạo hiểm ra làm ăn.

“Ðồ cù lần, đồ đàn ông vô dụng…” đó là câu nói cửa miệng chị dành cho anh, sau khi anh và chị có bé Hương.

Bé Hương sinh thiếu tháng, phải nuôi lồng kính đến hơn nửa năm mới được về nhà. Khi bác sĩ thông báo cho vợ chồng anh biết bé Hương bị thiểu năng bẩm sinh. Giông tố bắt đầu thực sự nổi lên từ đó: Chị trách anh, đến một đứa con cũng không làm cho ra hồn thì hỏi làm được gì chứ. Anh ngậm đắng nuốt cay nhận lỗi về mình và dồn hết tình thương cho đứa con gái xấu số.

Bé Hương được 3 tuổi, chị muốn ly dị với anh. Chị nói, ông buông tha cho tôi, sống với ông đời tôi coi như tàn. Anh đồng ý vì anh biết chị nói đúng. Anh là người chậm chạp, không có chủ kiến và không có chí tiến thân, sống an phận thủ thường. Nếu cứ rằng buộc sẽ làm khổ chị. Bé Hương 3 tuổi mà chưa biết nói. Chị cũng rất thương con, nhưng vì bận bịu làm ăn nên việc chăm sóc con bé hầu hết là do anh làm. Vì vậy mà con bé quấn quít bố hơn mẹ. Biết vậy nên chị cũng rất yên tâm và nhẹ nhõm nhường quyền nuôi dưỡng con bé cho anh khi làm thủ tục ly hôn. Ly dị được gần 1 năm thì chị tái giá. Chị sinh thêm một đứa con trai với người chồng mới. Thành phố Bremen là thành phố nhỏ. Người Việt ở đó hầu như đều biết nhau. Chị cảm thấy khó chịu khi thỉnh thoảng bắt gặp cha con anh đi mua sắm trên phố. Chị gặp anh và nói với anh điều đó. Anh biết ý chị nên chuyển về Hamburg sinh sống.

Chị không phải là người vô tâm, nên thỉnh thoảng vẫn gửi tiền nuôi dưỡng con cho anh. Trong những dịp năm mới hay Noel, chị cũng có quà riêng cho con bé. Nhiều năm, nếu có thời gian, chị còn đến trực tiếp tặng quà cho con bé trước ngày lễ Giáng Sinh nữa.

Thấm thoát đó mà giờ đây con bé đã sắp trở thành một thiếu nữ. Tuy chị không biết cụ thể thế nào. Chị chỉ hiểu, dù con bé lớn lên trong tật nguyền hẩm hiu nhưng anh rất thương nó. Chị cũng biết con bé gặp vấn đề trong giao tiếp, phải đi học trường khuyết tật. Nhưng con bé rất ngoan. Anh cũng không phải vất vả vì nó nhiều. Nó bị bệnh thiểu năng, trí tuệ hạn chế, phát âm khó khăn. Tuy vậy nó vẫn biết tự chăm sóc mình trong sinh hoạt cá nhân. Thậm chí nó còn biết giúp anh một số công việc lặt vặt trong nhà…

Chồng chị đã đồng ý cho chị đón con bé về tạm sống với chị vài tháng, với điều kiện trong thời gian con bé về sống chung với vợ chồng chị, anh không được ghé thăm. Chị cũng muốn thế, vì chị cảm thấy hổ thẹn khi phải tiếp xúc với vẻ mặt đần đần dài dại của anh.

Vợ chồng chị đã mua nhà. Nhà rộng, nên con bé được ở riêng một phòng. Chị đã xin cho con bé theo học tạm thời ở một trường khuyết tật ở gần nhà. Con bé tự đi đến trường và tự về được.

Ði học về, nó cứ thui thủi một mình trong phòng. Ðứa em trai cùng mẹ của nó, cũng như mẹ nó và bố dượng nó rất ít khi quan tâm đến nó. Niềm vui duy nhất của nó là chờ điện thoại của bố. Nó phát âm không chuẩn và nói rất khó khăn, nên hầu như nó chỉ nghe bố nói chuyện. Bố dặn dò nó rất nhiều và thỉnh thoảng còn hát cho nó nghe.

Em trai nó học thêm piano, nên nhà mẹ nó có cái đàn piano rất đẹp để ở phòng khách.

Có lần nó sờ và bấm bấm vài nốt. Mẹ mắng nó không được phá đàn của em. Nên từ đó nó không dám đụng đến nữa. Có hôm anh gọi điện thoại cho nó, nó nghèn nghẹn nói lõm bõm: “…đàn… đàn…klavia…con muốn…” Anh thở dài và hát cho nó nghe.

Tháng đầu, hầu như ngày nào anh cũng gọi điện thoại cho nó. Rồi thưa dần, thưa dần.

Cho đến một ngày anh không gọi cho nó nữa. Sau một tuần đăng đẳng không nghe anh gọi điện thoại. Con bé bỏ ăn và nằm bẹp ở nhà không đi học. Chị không biết gì cứ mắng nó giở chứng.

Một đêm, chị bỗng bật choàng dậy khi nghe tiếng đàn piano vang lên. Chị chạy ra phòng khách, thấy con bé đang ngồi đánh đàn say sưa. Nó vừa đánh vừa hát thì thầm trong miệng. Chị cứ há hốc mồm ra kinh ngạc. Chị không thể tưởng tượng nổi là con bé chơi piano điêu luyện như vậy. Chị chợt nhớ ra, đã có lần anh nói với chị, con bé ở trường khuyết tật có học đàn piano, cô giáo khen con bé có năng khiếu. Lần đó chị tưởng anh kể chuyện lấy lòng chị nên chị không quan tâm.

Chị đến gần sau lưng nó, và lặng lẽ ngắm nhìn nó đánh đàn. Chị cúi xuống và lắng nghe con bé hát thầm thì cái gì… Và chị sởn cả da gà, khi chị nghe con bé hát rõ ràng từng tiếng một, mà lại là hát bằng tiếng Việt hẳn hoi: “…Nhớ những năm xa xưa ngày cha đã già với bao sầu lo… sống với cha êm như làn mây trắng… Nhớ đến năm xưa còn bé, đêm đêm về cha hôn chúng con…với tháng năm nhanh tựa gió… Ôi cha già đi, cha biết không…”

Chị vòng tay ra trước cổ nó và nhẹ níu, ôm nó vào lòng. Lần đầu tiên chị ôm nó âu yếm như vậy. Chị thấy tay mình âm ấm. Nó ngừng đàn đưa tay lên ôm riết tay mẹ vào lồng ngực. Nó khóc. Chị xoay vai nó lại, nhìn vào khuôn mặt đầm đìa nước mắt của nó. Nó chìa cho chị một tờ giấy giấy khổ A4 đã gần như nhàu nát.

Chị cầm tờ giấy và chăm chú đọc, rồi thở hắt ra nhìn nó hỏi, con biết bố con bị ung thư lâu chưa. Nó chìa bốn ngón tay ra trước mặt mẹ. Chị hỏi, bốn tháng rồi hả. Nó gật đầu.

Chị nhìn chăm chăm vào tờ giấy, và từ từ ngồi thụp xuống nền nhà, rũ rượi thở dài.

Con bé hốt hoảng đến bên mẹ, ôm mẹ vào lòng, vuốt mặt mẹ, rồi vừa ấp úng nói vừa ra hiệu cho mẹ. Ðại ý là nó diễn đạt rằng:

– Bố lên ở trên Thiên Ðường rồi, mẹ yên tâm, con đã xin vào nội trú ở trường dưới Hamburg, ngày mai con sẽ về dưới đó, con không ở lại đây lâu để làm phiền mẹ và em đâu, con về ở tạm đây là vì bố muốn thế, bố muốn mình ra được nhẹ nhàng và yên tâm là có mẹ ở bên con…”

Chị cũng ôm nó vào lòng, vỗ vỗ vào vai nó và nói, con gái ngoan của mẹ. Ngày mai nếu mẹ sắp xếp được công việc, mẹ sẽ đưa con về Hamburg…

Tôi nghe người ta kể lại chuyện này, khi đi dự một cuộc biểu diễn nghệ thuật của học sinh khuyết tật và khiếm thị. Khi thấy em gái đệm đàn piano cho dàn đồng ca, cứ khăng khăng đòi phải đàn và hát bài hát “Người Cha Yêu Dấu” bằng tiếng Việt trước, sau đó mới chịu đệm đàn cho dàn đồng ca tiếng Ðức. Quá kinh ngạc nên tôi cứ gạn hỏi mãi người trong ban tổ chức. Cuối cùng họ đã kể cho tôi nghe câu chuyện như vậy.

(Nguồn: luu vu, [email protected])