Từ Iceland đến Băng Hỏa Đảo

Trần Nguyên Thắng/ATNT Tours & Travel

Scandanavia là khu vực Âu Châu được biết đến thuộc về phía Bắc Cực của trái đất bao gồm các đất nước Finland (Phần Lan), Sweden (Thụy Điển), Norway (Na Uy), Denmark (Đan Mạch), và cuối cùng là Iceland một đất nước khác trong Scandanavia mà ít người để ý đến. Có lẽ một trong những lý do khiến mọi người ít chú ý vì Iceland là một hải đảo tách rời và nằm ở khoảng cách khá xa phần đất lục địa bao gồm bốn xứ bên trên. Trong thế giới du lịch, nếu bạn chưa đến thưởng ngoạn Iceland có nghĩa bạn chưa du ngoạn hết thắng cảnh nổi tiếng của “thế giới Scandanavia.”

Vị trí Iceland nằm sát trên Arctic Circle (vòng-vĩ-tuyến Bắc Cực). (Hình postcard from ATNT Tours & Travel)

Iceland là một hải đảo trôi nổi, nằm riêng biệt về phía Bắc Cực. Người ta chọn từ bắc-vĩ-tuyến 60 trở lên là xem như là vùng ranh giới để người ta bước vào vùng đất cực Bắc của trái đất. Iceland nằm ở giữa hai bắc-vĩ-tuyến 63 và 68, phía Bắc của Iceland nằm sát ngay đường Arctic Circle (vòng-vĩ-tuyến Bắc Cực). Nói đến Atctic Circle tôi chợt nhớ đến quê hương của Santa Claus (ông già Noel của tuổi thơ) nằm ở vùng Lapland Finland. Tuy nhiên quê hương của Santa Claus lạnh hơn Iceland nhiều, một phần là do sự cấu tạo địa lý của hai nơi khác nhau. Hải đảo Iceland bao gồm nhiều băng sơn và núi lửa nằm chồng chất lên nhau khác hẳn phần lục địa Scandanavia. Điểm gần nhất Iceland là vùng đất lạnh giá Greenland của Denmark cách hải đảo này khoảng ba trăm cây số. Còn nếu bạn muốn đến Norway (khoảng gần nhất để bạn có thể đến phần đất lục địa Scandanavia) cũng gần ngàn cây số.

Ngày trước, cái thuở biết đọc tiểu thuyết kiếm hiệp, tôi đã từng “mê mệt” với ông Kim Dung qua Võ Lâm Ngũ Bá, Thần Điêu Đại Hiệp (Thần Điêu Hiệp Lữ), rồi qua đến Cô Gái Đồ Long (Ỷ Thiên Đồ Long Ký). Mỗi một tác phẩm của Kim Dung đều hiện ra những nhân vật hết sức đặc thù khiến người đọc dễ bị lôi cuốn theo từng cá tính của các nhân vật trong truyện. Ngoài ra, các địa danh trong các tác phẩm, phần lớn đều có thật nhưng được Kim Dung mường tượng phần hư cấu cho vào tiểu thuyết để làm tăng thêm tính hấp dẫn.

Ỷ Thiên Đồ Long Ký là một bộ tiểu thuyết kiếm hiệp với hai nhân vật chính là Trương Vô Kỵ và Triệu Minh và rất nhiều các nhân vật phụ. Tuy nhiên có những nhân vật phụ, được Kim Dung ít khi cho xuất hiện trong chốn giang hồ võ lâm, nhưng lại là đầu dây mối nhợ của cốt truyện. Mỗi khi họ xuất hiện thì võ lâm giang hồ nổi sóng, đời sống của giới võ lâm lúc đó chỉ còn là hận thù và giết chóc. Đặc biệt người ta khó phân biệt được đâu là “chính giáo” đâu là “tà giáo.” Có nhân vật thâm độc tà giáo nhưng ẩn mình dưới vỏ đạo đức chính giáo, có những nhân vật như Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn giết người như rạ, nhưng kết cục “buông gươm thành Phật.” Kim Dung luôn làm người đọc hụt hẫng về các nhân vật “chánh-tà.”

Blue Lagoon, du khách tắm Hot spring dưới trời đổ tuyết. (Hình ATNT Tours & Travel)

Nói về địa danh  trong tiểu thuyết của Kim Dung, người ta thường biết đến Đào Hoa Đảo của nhân vật Đông Tà Hoàng Dược Sư trong Võ Lâm Ngũ Bá. Còn trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký thì Băng Hỏa Đảo được Kim Dung dành cho Kim Mao Sư Vương Tạ Tốn, Trương Thúy Sơn và Ân Tố Tố. Cốt truyện nói về sau khi Tạ Tốn đoạt được thanh Đồ Long Đao, ông đã giết hại tất cả quần hùng võ lâm những ai biết về chuyện ông đã chiếm đoạt được Đồ Long Đao để giữ kín bí mật này. Tuy nhiên, ông lại tha chết cho hai người Trương Thúy Sơn (đệ tử phái Võ Đang, chính giáo) và Ân Tố Tố (con gái của giáo chủ Thiên Ưng Giáo được cho là tà giáo) lý do là vì ông bị thua Trương Thúy Sơn về môn thư pháp chạm khắc vào núi. Nhưng Tạ Tốn buộc hai người phải đi theo ông. Kim Mao Sư Vương muốn tìm một nơi vắng vẻ để suy gẫm về bí mật của thanh Đồ Long Đao. Họ dùng thuyền nhắm ra biển, nhưng không ngờ họ gặp bão tố và bị trôi giạt theo những tảng băng sơn đến một hải đảo lạnh gía phía Bắc Cực. Đây là một hải đảo có rất nhiều băng tảng to lớn đóng trên đỉnh các núi lửa và có đất đai phì nhiêu.

Thời gian trôi dạt tuy dài như thế, nhưng đoàn họ hình như không có ai than phiền về thời gian cả! “Con sư tử bờm vàng” lòng nặng trĩu để hết tâm trí vào sự tìm hiểu ý nghĩa của Đồ Long Đao nên đâu còn biết gì đến thời gian. Hai nhân vật Trương Thúy Sơn-Ân Tố Tố, họ vẫn còn là cặp tình nhân trong thời kỳ trăng mật, cho nên dù thời gian dài đến đâu có lẽ với họ vẫn còn quá ngắn. Cả ba nhân vật đó lưu lại “Băng Hỏa Đảo” có đến mười năm. “Mười năm không gặp” quần hùng giang hồ võ lâm cũng là mười năm bình yên hạnh phúc cho Kim Mao Sư Vương, mười năm hạnh phúc cho “chánh-tà” chung sống. Mười năm đủ để Trương Thúy Sơn-Ân Tố Tố cho ra đời cậu bé Trương Vô Kỵ. Một niềm hạnh phúc lớn cho cả Kim Mao Sư Vương và cặp vợ chồng Thúy Sơn-Tố Tố.

Băng Hỏa Đảo, hòn đảo chỉ có băng sơn và núi lửa của Kim Dung miêu tả trong Ỷ Thiên Đồ Long Ký phải chăng chính là Iceland của Scandanavia ngày nay! Iceland cũng là một hải đảo phía Bắc Cực mà có những tảng băng vô cùng to lớn bao phủ trên miệng các núi lửa đang ngủ yên. Tôi chọn Iceland giá lạnh làm một chuyến du ngoạn mùa Đông, một phần là cũng chỉ vì thích thú câu chuyện Kim Mao Sư Vương, Trương Thúy Sơn và Ân Tố Tố. (Trương Vô Kỵ bỗng nhiên lại trở thành một nhân vật phụ trong ý nghĩ của mình).

Nhưng Iceland không phải là một hòn đảo băng sơn nhỏ mà đây là một hải đảo tương đối khá lớn với diện tích hơn một trăm ngàn cây số vuông. Đảo có hình dáng giống như một con gà nằm cuộn tròn và đầu nhìn hướng về phía Tây (hướng Greenland). Đây cũng không phải là một hoang đảo không có người ở! Ngày nay có đến hơn 330,000 dân sinh sống. Thủ đô là Reykjavik là thành phố lớn nhất nằm về phía Tây Nam của đảo và hơn 2/3 dân số tập trung về đây. Phi trường quốc tế Keflavik Intrenational Airport cách xa thủ đô hơn 40 km. Điểm đầu tiên mà du khách nhận thấy trên đường từ airport về Reykjavik là hai bên đường highway chỉ có biển và không gian nham thạch trải dài thành một bình nguyên thoáng rộng. Đây là những tảng nham thạch đã được phun trào ra từ các ngọn núi lửa vào các thế kỷ trước. Xa xa là những ngọn núi nhỏ nhô cao lên giữa “bình nguyên nham thạch.” Bạn không nhận thấy sự hiện diện của bất cứ loại cây cối nào trong suốt một đoạn đường dài tạo ra một quang cảnh khác hẳn nhiều nơi trên thế giới. Mùa Đông tuyết phủ trắng xóa cả núi lẫn bình nguyên nham thạch. Gọi Iceland là sự kết nối của Băng Sơn và Hỏa Sơn hay nói tóm tắt lại là Băng Hỏa Sơn cũng không phải là điều ngoa.

Sun Voyager tại thủ đô Reykjavik, biểu tượng cho mơ ước hy vọng-tiến bộ-tự do. (Hình ATNT Tours & Travel)

Về mặt địa lý Iceland được hình thành từ các tảng băng sơn to lớn trên các vùng cao (đến nỗi người ta còn gọi là sông băng), bên dưới lòng đất hay ven biển có những ngọn núi lửa đang ngủ yên và có thể thức giấc bất chợt. Ngoài ra nguồn địa nhiệt tạo cho Iceland những nguồn suối nước nóng, những geysirs phun nước, và thác nước nổi tiếng thế giới. Về thắng cảnh, Iceland tự hào với Blue Lagoon. Đây là một địa danh nổi tiếng nằm ngay khoảng giữa Airport và thủ đô Reykjavik. Đến Iceland mà bạn chưa đến tắm Hotspring & Spa ở Blue Lagoon là bạn chưa biết gì về Băng Hỏa Đảo. Tôi sẽ có dịp trình bày về Blue Lagoon vào một bài viết khác.

Ngoài ra, nếu bạn là những người thích mạo hiểm trên các tảng băng sơn (glaciers), thích thú với các thắng cảnh thiên nhiên như hiện tượng cực quang ban đêm (Northern Light), ngâm người dưới làn suối nước nóng trong lúc tuyết rơi thì tất cả các thể nghiệm đó bạn sẽ có được ở Iceland.

Những trải nghiệm đó cho bạn cảm nhận được rằng tên Băng Hỏa Đảo hình như bao trọn ý nghĩa cho Iceland hơn là cái tên Băng Đảo được dịch theo sát nghĩa tiếng Anh.

Tôi chọn tên Băng Hỏa Đảo để nhớ về một thời đã qua của mình, cái thời thích thú với cái anh hùng tính của “con sư tử bờm vàng Tạ Tốn,” một thời ngưỡng mộ phong thái nho nhã của đệ tử phái Võ Đang Trương Thúy Sơn và cũng là thời biết “căm hận” bọn gọi là “danh môn chính phái” đã áp lực ép buộc hai vợ chồng Thuý Sơn-Tố Tố phải nói ra tung tích Tạ Tốn. Họ đã phải tự vẫn, chọn cái chết trước mặt đứa con chưa lớn Trương Vô Kỵ. Ngồi trong khách sạn ở Băng Hỏa Đảo-Iceland này ngẫm nghĩ phải chăng bốn người Tạ-Trương-Ân này, giá họ đừng về lại Trung Nguyên thì cuộc đời họ bình yên biết dường nào!

Những tưởng ở nơi hải đảo xa xôi đó không có người Việt, vậy mà ở Băng Hỏa Đảo cũng có người Việt Nam sinh sống! Tôi đã gặp những người Việt Nam sinh sống trên đảo, họ yêu thích đời sống bình yên của Iceland. Người Việt chỉ có khoảng 1,000 người sinh sống ở đây và có hai quán ăn của người Việt tại Reykjavik. Bạn thèm phở thì cũng có phở, nhưng nếu bạn hỏi tôi phở có ngon không, thì câu trả lời của tôi chỉ là một nụ cười! Nếu bạn chưa ăn phở ở Quận Cam, chưa ăn phở ở Quận 13 Paris, chưa ăn phở “chửi” Hà Nội thì chắc Phở Reykjavik cũng sẽ rất ngon! Chỉ có điều giá sinh hoạt của tất cả các xứ Scandanavia đều khá đắt đỏ, nhiều người sau khi biết giá cả một tô phở rồi… thì tự nhiên họ hết thèm phở. Thế mới biết nhiều khi tâm lý tiền bạc của con người kiểm soát được cả sự thèm muốn của mình! (Tô phở “small size, thịt lưa thưa vài lát thịt” giá $18/tô tại Iceland, khoảng $22-$28/tô tại Oslo Norway và Coppenhagen Denmark).

Tuyết phủ trắng xóa núi đồi và bình nguyên đá núi lửa. (Hình ATNT Tours & Travel)

Phải chăng du lịch cũng là một hành trình đi tìm lại một nỗi mơ ước của ngày xưa vẫn còn băn khoăn đâu đó trong một góc tối trí óc của mình. Một cốt truyện chỉ mang tính hư cấu nhưng cũng để con người tưởng tượng ra một câu chuyện hư hư thực thực của đời sống. Từ đó con người xây cho mình một tòa tháp riêng biệt cho mình, đem nó vào niềm mơ ước đời sống và tìm cách biến nó thành hiện thực. Băng Hỏa Đảo-Iceland cho tôi nhớ về một thời yêu dấu đã qua!

ATNT Travel & Tours chuyên tổ chức và hướng dẫn các chuyến du lịch đi khắp nơi trên thế giới và trong nội địa Hoa Kỳ (tour guide nói tiếng Việt và tiếng Anh chuyên nghiệp).

ATNT Travel & Tours còn có tổ chức các chuyến tour theo yêu cầu riêng của các hội đoàn, gia đình, và các nhóm nhỏ.

Tour Yellowstone National Park & Mt. Rushmore (6 ngày/Air tour), du lịch bằng máy bay cùng ATNT Tours đến Mt. Rushmore & Yellowstone N.P, quý khách sẽ tiết kiệm được rất nhiều thời gian: Yellowstone – Mt. Rushmore – Crazy Horse – Devils Tower – Idaho Falls – Great Salt Lake

National Parks Of Southwest (7 ngày): Salt Lake City – Arches NP – Zion NP – Antelope – Lake Powell- Horseshoe Bend – Grand Canyon South Rim – Sedona – Las Vegas

Tour Canada-USA: Niagara Falls – Toronto – Thousand Islands – Ottawa – Montréal – Quebec – Boston – New York

Tour Tây Bắc Hoa Kỳ: Sacramento – San Francisco – Lake Tahoe – Portland – Seattle

Tour USA: Niagara Falls (US side) – Albany – Boston – New York – Philadelphia – Washington DC

Tour Hawaii (7 ngày): Hai đảo Oahu (Honolulu – Waikiki Beach – Pearl Harbor – Polynesian Cultural Center) và Big Island (Black Sand Beach – Rainbow Falls – Volcano N.P – Akaka Falls – Kalapana Lava Flow Beach)

Các nước Châu Âu: Anh (England) – Pháp (France) – Thụy Sĩ (Switzland) – Monaco – Ý (Italy) – Morocco – Tây Ban Nha (Spain) – Bồ Đào Nha (Portugal) – Balan (Poland) – Hung Gia Lợi (Hunggary) – Áo (Austria) – Tiệp (Czech) – Slovakia – Slovenia – Croatia – Đức (Germany) – Thụy Điển (Sweden) – Na Uy (Norway) – Đan Mạch (Denmark) – Luxembourg – Belgium – Hòa Lan (Netherlands) – Iceland – Ireland – Scotland – Bulgaria – Romania – Macedonia – Albania-Montenegro

Các nước Nam Mỹ (South America): Brazil (Rio – Iguassu Falls) – Argentina (Buenos Aires – Iguassu Falls) – Peru (Lima – Machu Picchu – Cusco – Lake Titicaca) – Chile (Atacama – Santiago – Patagonia – Easter Island)

Tour Turkey – Greece

Tour Jordan – Egypt – Dubai – Abu Dhabi

Tour South Africa – Zimbabwe Safari

Tour Úc Châu: Fiji Island – New Zealand (Auckland – Bay of Islands – Australia (Melbourne – Phillip Island – Canberra – Sydney)

Các nước Châu Á: Ấn Độ (India) – Sri Lanka – China – Nepal – Bhutan – Dubai – Abu Dhabi – Tibet (optional) -Nhật Bản – Đài Loan – Nam Hàn – Singapore – Malaysia – Thailand – Indonesia – Lào – Cambodia – Việt Nam – Con Đường Tơ Lụa (Silk Road: Uzbekistan – Tajikistan – Kyrgyzstan – Kazakhstan)

Ngoài ra, ATNT Travel & Tours còn chuyên về các dịch vụ du lịch với giá cả phải chăng:

  • Dịch vụ visa nhập cảnh (thông thường hoặc khẩn cấp) đến China – Việt Nam – Ấn Độ – Úc – New Zealand – Brazil và các nước Âu Châu
  • Renew Passport Hoa Kỳ và Việt Nam (thông thường hoặc khẩn cấp)
  • Bảo hiểm sức khỏe khi đi du lịch (Travel medical insurance)
  • Giữ chỗ hotel
  • Đưa đón Fast Track Service khi tại các phi trường ở Việt Nam
  • Công chứng ủy quyền, hợp thức hóa giấy tờ, công hàm độc thân
  • Bán vé máy bay khắp mọi nơi trên thế giới

Xin liên lạc văn phòng ATNT Tours để biết thêm chi tiết:
9106 Edinger Ave., Fountain Valley, CA 92708
Điện thoại: (714) 841-2868 (office), (714) 507-8491 (cellphone)
Website: www.ATNTtravel.com
Email: [email protected]

*Đón xem trên YouTube: “ATNT Travel & Tours”
*Đón xem chương trình TV “Thế Giới Trong Tầm Tay Bạn” mỗi tuần vào Thứ Sáu, Thứ Bảy, và Chủ Nhật trên đài VBS 57.6

 

Nhu cầu nhà ở nhích lên, trước thềm mùa Xuân

ORANGE COUNTY, California (NV) – Những tín hiệu ban đầu cho thấy nhu cầu nhà ở đang cao hơn một chút so với cùng kỳ năm trước, theo chia sẻ của ban lãnh đạo Toll Brothers, một công ty xây dựng lớn hàng đầu nước Mỹ.

Một số chỉ số xu hướng của doanh nghiệp này được xem là tín hiệu tích cực cho mùa Xuân – giai đoạn cao điểm theo truyền thống của thị trường địa ốc. Tuy nhiên, do phục vụ nhóm khách hàng có thu nhập cao, Toll Brothers ít chịu tác động từ áp lực chi phí nhà ở so với thị trường chung.

(Hình minh họa: Storyblocks.com)

Douglas Yearley Jr., CEO kiêm chủ tịch của Toll Brothers, cho biết lưu lượng truy cập website, lượng khách đến tham quan trực tiếp và xuống tiền đặt cọc đều tăng nhẹ so với cùng thời điểm năm ngoái. Ông nhận định mặc dù mức tăng còn khiêm tốn nhưng vẫn là tín hiệu đáng ghi nhận ở thời điểm hiện tại.

Doanh nghiệp này công bố lợi nhuận $2.19/cổ phiếu với doanh thu khoảng $2.15 tỷ, vượt dự báo của FactSet là $2.11/cổ phiếu trên doanh thu $1.85 tỷ. Toll Brothers giữ nguyên dự báo năm 2026 với số căn nhà bàn giao trong khoảng 10,300-10,700 căn và với biên lợi nhuận gộp điều chỉnh từ bán nhà đạt 26%. Cổ phiếu tăng 1.9% trong phiên giao dịch buổi sáng và đã tăng khoảng 22% từ đầu năm.

Nhu cầu mạnh nhất được ghi nhận tại hành lang ven biển phía Đông kéo dài từ Boston đến South Carolina, tại California và các khu đô thị như Las Vegas, Boise (Idaho) và Reno (Nevada), theo phó chủ tịch điều hành Karl Mistry. Ông Mistry sẽ kế nhiệm vị trí CEO vào Tháng Ba tới, trong khi Yearley chuyển sang làm phó chủ tịch điều hành hội đồng quản trị.

Ông cho biết phần lớn các nơi của Florida đã ổn định trở lại, dù cho Tampa vẫn còn khó khăn. Những khu vực có tăng trưởng chậm khác gồm có Atlanta, San Antonio và khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.

Yearley đánh giá xu hướng nhu cầu tăng so với năm trước là lý do để “lạc quan một cách thận trọng,” nhưng cho rằng vẫn còn quá sớm để ăn mừng khi cần chờ diễn biến tiếp theo.

Nhận định của Toll Brothers mang đến tín hiệu tích cực trong bối cảnh thị trường phát đi nhiều thông điệp trái chiều trước thềm mùa Xuân. Trong khi dữ liệu đơn đăng ký vay mua nhà năm nay cao hơn so với cùng kỳ năm trước, doanh số bán nhà cũ lại gây thất vọng.

Tuy nhiên, kết quả của Toll Brothers cũng phản ánh đặc thù về nhóm khách hàng giàu có hơn mặt bằng chung. Giá nhà bàn giao trung vị (median) quý thứ nhất đạt trung bình $977,000, cao hơn đáng kể so với giá nhà mới trung vị, vốn chỉ dưới $400,000 trong Tháng Mười – tháng gần nhất có dữ liệu.

Yearley cho biết người mua nhà hạng sang ít nhạy cảm hơn với áp lực khả năng chi trả vốn đang là ảnh hưởng lớn đến nhóm mua lần đầu. Phần lớn khách hàng của Toll Brothers là những người nâng cấp nhà hoặc thu nhỏ diện tích.

Nhóm nâng cấp nhà được hưởng lợi từ việc tăng vốn chủ sở hữu nhà và cổ phiếu tăng giá. Trong khi đó, nhóm mua lần đầu chủ yếu là thế hệ millennials lớn tuổi, mua nhà vào giai đoạn muộn hơn của cuộc đời khi đã có thu nhập cao và tài chính ổn định hơn. Giá nhà trung bình họ chốt mua trong quý thứ nhất đạt $670,000. (Ng.Tr) [kn]

Hội Thân Hữu Cà Mau họp mặt mừng Xuân Bính Ngọ

Văn Lan/Người Việt

WESTMINSTER, California (NV) – Hội Thân Hữu Cà Mau vừa tổ chức họp mặt mừng Xuân Bính Ngọ hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, tại nhà hàng White Palace 1, Westminster.

Các cô gái duyên dáng trong vũ khúc “Áo Mới Cà Mau” mừng Xuân Bính Ngọ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Cả khán phòng tràn ngập những tà áo dài, cả nam lẫn nữ, rực rỡ sắc màu cùng những cảnh hoa mai, hoa đào, bánh tét, bánh chưng, gợi nhớ hình ảnh Tết nơi quê nhà.

Sau nghi thức khai mạc, ông Nguyễn Văn Tiến, hội trưởng, chúc Tết đến đồng hương, chúc mọi người năm mới sức khỏe, an khang thịnh vượng.

Ông Trần Trác, cựu hội trưởng đầu tiên của hội, ôn lại 30 năm thành lập, cùng vinh danh và khen tặng sự đóng góp của các thành viên có công. Ông cũng ngỏ lời cám ơn đồng hương đã thương mến gắn bó với hội nhiều năm qua, và giới thiệu những thành viên thân hữu từ ngày đầu tiên thành lập hội.

Các em nhóm múa Hương Sen, Tịnh Xá Giác Lý, trong vũ khúc “Đoản Xuân Ca.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)

MC Bích Phượng, một trong những thành viên có mặt đầu tiên khi thành lập hội, chia sẻ: “Hội được thành lập vào Tháng Mười Một, 1996, khi ngoài trời mưa tầm tã và gió lạnh, chỉ có khoảng 20 người. Lúc đó rất khó khăn, mỗi cuộc họp mặt xong, không đủ tiền trả nhà hàng, ban hội tề chúng em phải hùn nhau bỏ tiền ra trả phụ thêm. Nhờ đồng hương thương yêu, hội được lớn mạnh như ngày nay. Đúng 30 năm sau, nay hội ngày càng phát triển đông vui hơn, sinh hoạt mạnh hơn với nhiều hội viên mới.”

Bà Trần Xuân Mai, cựu hội trưởng Hội Bạc Liêu, cho hay: “Ngoài hội Cà Mau là thân hữu, chúng tôi còn có Sóc Trăng. Thường ba tỉnh Cà Mau, Bạc Liêu, và Sóc Trăng hồi nào tới giờ rất thân thiết, coi như cùng một nhà. Tình đồng hương gắn bó, nên năm nào họp mặt đầu năm chúng tôi thường gặp nhau. Trên đất Mỹ này, tổ chức mừng Xuân giống như ở quê nhà. Tôi rất cảm kích khi người Việt vẫn giữ gìn nguồn cội, với những phong tục tập quán đậm nét văn hóa nước nhà, nhất là tình thân thiết của những hội đồng hương. Ngoài tình đồng hương, còn những thân hữu lâu đời từ 50 năm trước vẫn còn gặp lại, thật quý vô cùng. Kính chúc tất cả bà con tị nạn trên đất Mỹ một năm mới dồi dào sức khỏe, vạn sự như ý.”

Các thành viên ban chấp hành Hội Thân Hữu Cà Mau được vinh danh vì sự đóng góp cho hội. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Cô Helen Lê, đi cùng một phái đoàn thật đông, từ Bắc California về dự tiệc mừng Xuân, cho hay cô sanh quán tại Cà Mau, lớn lên cùng nhóm bạn học chung tới cấp 2, không lên Sài Gòn học mà cùng nhau vượt biên, qua được Mỹ.

Cô chia sẻ: “Lớp con cháu chúng tôi tuy sinh ra và lớn lên ở Mỹ nhưng cũng biết đến gốc gác của mình, do chúng tôi hướng dẫn lớp trẻ kỹ lắm. Có dịp là dẫn các cháu về thăm quê hương, để biết đến tổ tiên ông bà cha mẹ. Về quê để biết cuộc sống ông bà cha mẹ mình ngày xưa thế nào, ít ra các cháu còn biết đến gốc gác cội nguồn.”

Hội Trưởng Nguyễn Văn Tiến chúc Tết đồng hương Cà Mau. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bà Trần Tú Tường cho hay: “Từ nhỏ nhóm bạn chúng tôi học chung trường ở trung học An Xuyên, Cà Ma. Hôm nay, từ San Jose về tham dự tiệc Xuân. Có cơ hội gặp lại nhau dịp Xuân về, nhất là gặp lại những bạn học cùng trường ngày xưa, nay đã trên 50 năm rồi, thật là vui.”

Hội Trưởng Nguyễn Văn Tiến, cựu học sinh trung học An Xuyên, học tiểu học cộng đồng Tân Xuyên, lên trung học đệ nhị cấp ở trường trung học An Xuyên, đệ nhất cấp trường trung học Nguyễn Hiền Năng.

Chúc thọ cao niên đồng hương Cà Mau trong tiệc mừng Xuân Bính Ngọ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ông cho hay: “Các bạn học thời đó, nay đã 60 năm rồi vẫn còn gặp nhau ở những dịp mừng Xuân ở Mỹ, tình đồng môn và tình người cùng quê quán thật cảm động vô cùng. Hội Cà Mau chúng tôi mỗi dịp họp mặt có khoảng 300 hội viên tham dự, năm ít hơn khoảng 250 người. Hội có hai lần họp mặt trong năm, một là dịp mừng Tân Niên, hai là trại Hè vào dịp Lễ Lao Động hàng năm, được tổ chức dưới dạng picnic trong công viên cho bà con và con cháu đến vui chơi.”

“Lúc đầu tiên, ông Trần Trác là hội trưởng, đúng 19 năm sau ông không làm hội trưởng nữa, tôi phải đứng ra gánh vác hội đến nay đúng 11 năm. Tôi nghĩ, đã đến lúc nên giao lại cho các em trẻ điều hành hội, như vậy có thể sẽ mạnh hơn nữa,” ông hội trưởng tiếp.

Đồng hương Cà Mau từ Bắc California dự tiệc mừng Xuân Bính Ngọ. (Hình: Văn Lan/Người Việt

Giây phút hết sức rộn ràng diễn ra khi ông hội trưởng lì xì các con em chúc sức khỏe mau lớn và học giỏi. Ông cũng lì xì chúc thọ các vị cao niên, là phong tục tập quán ngày Tết xưa vẫn còn gìn giữ.

Giây phút vui nhộn nhất là khi chương trình văn nghệ bắt đầu. Mở màn với điệu múa “Áo Mới Cà Mau,” sáng tác Thanh Sơn, với các nàng thôn nữ trong chiếc áo bà ba đậm nét Nam Bộ, mời gọi khách ngàn phương về thăm miền quê thanh bình, đậm đà khi bông tràm thoảng mùi hương đưa.

Chương trình còn bao gồm tiếng hát của Mỹ Tiên, Trần Hào Hiệp, Nhóm Múa Hương Sen, Gia Đình Phật Tử Giác Lý… Chương trình mừng Xuân Bính Ngọ kéo dài mãi tình đồng hương đậm đà trong mùa Xuân mới, khiến đồng hương Cà Mau lưu luyến mãi không muốn về. [đ.d.]

Iran chưa xong, Trump đòi ‘tính sổ’ Cuba kế tiếp

play-rounded-fill

Iran chưa xong, Trump đòi ‘tính sổ’ Cuba kế tiếp

Tổng Thống Donald Trump tuyên bố Cuba sẽ sụp đổ kế tiếp sau Iran trong cuộc trả lời phỏng vấn hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba.

Trump sa thải Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vừa loan báo sa thải bà Kristi Noem, bộ trưởng Bộ Nội An (DHS), và sẽ đề cử Thượng Nghị Sĩ Markwayne Mullin (Cộng Hòa-Oklahoma) thay thế bà, theo Axios hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba.

Bà Noem bị sa thải giữa lúc DHS ngày càng bị chỉ trích về chiến dịch bố ráp quyết liệt người nhập cư không giấy tờ, và sau hai ngày bà ra điều trần ở Quốc Hội về chiến dịch này. Bà Noem bị sa thải trong bối cảnh DHS không được cấp ngân sách vì phía Dân Chủ ở Quốc Hội đòi cải tổ cơ quan này.

Bà Kristi Noem, bộ trưởng Nội An, điều trần trước Ủy Ban Tư Pháp Hạ Viện tại Quốc Hội ở Washington, DC, hôm 4 Tháng Ba. (Hình: Heather Diehl/Getty Images)

Trên mạng xã hội Truth Social hôm Thứ Năm, Tổng Thống Trump tuyên bố bà Noem sẽ “chuyển qua làm Đặc Phái Viên Tấm Khiên của Châu Mỹ (Special Envoy for The Shield of the Americas), sáng kiến an ninh ở Tây Bán Cầu mà chúng tôi sẽ công bố vào Thứ Bảy ở Doral, Florida.”

Tổng Thống Trump cho hay ông Mullin sẽ bắt đầu lãnh đạo DHS vào ngày 31 Tháng Ba, gọi ông là “chiến binh MAGA” biết “thực sự hòa thuận với mọi người, và biết sự thông thái và can đảm cần có để đẩy mạnh kế hoạch ‘Nước Mỹ Trên Hết’ của chúng ta.”

“Ông Mullin sẽ làm việc không ngơi nghỉ để bảo đảm an ninh cho biên giới chúng ta, ngăn chặn tội ác của di dân, bọn giết người, và bọn tội phạm khác vào đất nước chúng ta bất hợp pháp, chấm dứt tai họa của ma túy bất hợp pháp và làm cho nước Mỹ an toàn trở lại,” ông Trump viết.

Bà Noem làm cả hai đảng Cộng Hòa lẫn Dân Chủ phẫn nộ sau khi cáo buộc hai công dân Mỹ ở Minneapolis, Minnesota – ông Alex Pretti và bà Renee Good – là khủng bố nội địa sau khi họ bị nhân viên liên bang bắn chết hồi Tháng Giêng.

Bà cũng chỉ trích ông Pretti mang súng có đạn đi biểu tình chống Cảnh Sát Di Trú (ICE), cơ quan do DHS giám sát, một điều không trái luật vì ông có giấy phép mang súng. Bà cáo buộc ông “muốn hãm hại nhân viên liên bang.”

Mấy ngày qua, các cố vấn chính quyền Tổng Thống Trump bàn cách “điều chỉnh” chiến lược thực thi luật di trú của Tòa Bạch Ốc giữa lúc kết quả thăm dò cho thấy mức độ ủng hộ chính sách này của ông Trump đang giảm.

Theo kết quả thăm dò của YouGov đầu Tháng Ba, phân nửa người Mỹ được hỏi đòi dẹp bỏ ICE, dấu hiệu cho thấy mức độ ủng hộ một trong những điểm mạnh đặc trưng về chính trị của Tổng Thống Trump suy giảm như thế nào dưới thời bà Noem làm bộ trưởng DHS.

Như vậy, bà Noem là thành viên đầu tiên trong Nội Các nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng Thống Trump bị sa thải. Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump sa thải 14 bộ trưởng.

Tính tới ngày 5 Tháng Ba, gần 190 nhà lập pháp ủng hộ luận tội bà Noem sau vụ ông Pretti bị bắn chết.

Trên mạng xã hội X, Thượng Nghị Sĩ John Fetterman (Dân Chủ-Pennsylvania) kêu gọi Tổng Thống Trump “lập tức sa thải” bà Noem, cho rằng bà “phản bội sứ mệnh cốt lõi của DHS.”

Hồi Tháng Giêng, Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina) và Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski (Cộng Hòa-Alaska) – cả hai từng bỏ phiếu chuẩn thuận bà Noem làm bộ trưởng DHS – đều yêu cầu bà từ chức.

Trong cuộc điều trần của Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện hôm Thứ Ba, ông Tillis gọi nhiệm kỳ của bà Noem là “thảm họa.”

Trước khi được bổ nhiệm làm bộ trưởng DHS, bà Noem là thống đốc South Dakota từ năm 2019 đến năm 2025. Trước đó, bà là dân biểu liên bang duy nhất đại diện tiểu bang này, từ năm 2011 đến năm 2019.

Từ năm 2007 đến năm 2011, bà là dân biểu tiểu bang South Dokota, đại diện Địa Hạt 6.

Bà cũng từng là một trong những người được ông Trump cân nhắc làm ứng cử viên phó tổng thống khi ông tái tranh cử năm 2024. (Th.Long) [đ.d.]

Trump đánh Iran và phản ứng của người Việt Nam?

play-rounded-fill

Trump đánh Iran và phản ứng của người Việt Nam?

Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28 Tháng Hai và ngay trong ngày đầu tiên đã hạ sát Giáo Chủ Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, và nhiều lãnh đạo cao cấp khác. Vì sao sự kiện này thu hút và gây tranh cãi trong dư luận người Việt cả trong nước lẫn hải ngoại suốt tuần qua?

Medicare – ghi danh tổng quát và ghi danh tổ hợp HMO, từ 1 Tháng Giêng đến 31 Tháng Ba, 2026

Tracy Phạm Anh Trâm/HICAP 

Hỏi: Tôi đang có bảo hiểm sức khỏe qua chương trình Medi-Medi Plan (MMP), một chương trình cho người hưởng Medicare và Medi-Cal (cho người có lợi tức thấp). Trong cuối năm 2025 tôi bỏ lỡ cơ hội thay đổi sang một chương trình Medicare Advantage (MA) với lý do là vị bác sĩ tôi muốn đi khám thuộc trong tổ hợp này. Tôi phải làm sao?

Một buổi hướng dẫn thông tin về Medicare do HICAP tổ chức ở Irvine. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)

Đáp: Câu hỏi này đúng lúc quá! Thông thường, nếu một người thụ hưởng MMP muốn chuyển đổi sang một chương trình MMP khác thì có thể đổi mỗi tháng một lần. Bảo hiểm của quý vị sẽ bắt đầu từ đầu tháng sau. Thí dụ, nếu chuyển sang một MMP mới vào Tháng Hai, bảo hiểm mới của quý vị sẽ bắt đầu vào ngày 1 Tháng Ba.

Nhưng trường hợp chuyển đổi bảo hiểm của quý vị rất đặc biệt, đổi từ MMP sang một chương trình MA thì chỉ có thể đổi trong thời gian này, thời gian ghi danh tổ hợp MA, Medicare Advantage Open Enrollment Period (MA OEP) mà thôi, tức là từ ngày 1 Tháng Giêng đến ngày 31 Tháng Ba. Điều cần lưu ý nhất là tất cả các thuốc theo toa của quý vị phải được chương trình MA mới này bao trả. Xin quý vị gọi HICAP qua đường giây tiếng Việt 714-560-0035 để được giúp đỡ miễn phí.

Hỏi: Tôi đang có bảo hiểm sức khỏe Medicare qua chương trình MA/HMO. Tôi bỏ lỡ cơ hội thay đổi sang một chương trình HMO mới trong cuối năm 2025. Bây giờ tôi muốn đổi qua một HMO khác giúp giảm chi phí bảo hiểm Medicare Phần B hàng tháng (Part B Reimbursement), tôi phải làm gì? Và chương trình giảm chi phí này ra sao?

Đáp: Xin nhắc lại, tổ hợp Medicare Advantage MA/HMO là một chương trình của Medicare.  Quý vị có thể ghi danh thay đổi sang một chương trình bảo hiểm HMO khác trong thời gian này, tức là từ ngày 1 Tháng Giêng đến ngày 31 Tháng Ba hàng năm, gọi là thời hạn ghi danh tổ hợp MA, Medicare Advantage Open Enrollment Period (MA OEP). Bảo hiểm của quý vị sẽ bắt đầu từ đầu tháng sau. Thí dụ, nếu chuyển sang một MA mới vào Tháng Hai, bảo hiểm mới của quý vị sẽ bắt đầu vào ngày 1 Tháng Ba.

Điều cần lưu ý nhất là tất cả các thuốc theo toa của quý vị phải được chương trình HMO mới này bao trả và vị bác sĩ gia đình của quý vị có nằm trong tổ hợp mới này. Xin gọi HICAP qua đường giây tiếng Việt 714-560-0035 để được giúp đỡ lựa chọn miễn phí một HMO tốt nhất cho trường hợp của quý vị.

Thời gian ghi danh tổ hợp MA và ghi danh tổng quát GEP

Nhân đây cũng xin nói rõ thêm về thời gian ghi danh quan trọng này. Thời hạn ghi danh từ ngày 1 Tháng Giêng đến ngày 31 Tháng Ba hàng năm dành cho hai trường hợp: ghi danh tổ hợp (Medicare Advantage Open Enrollment Period) MA OEP và ghi danh tổng quát (General Enrollment Period) GEP.

Ghi danh tổ hợp MA

Có hai loại tổ hợp, tổ Hợp không có chương trình thuốc đi kèm (MA only) và tổ hợp có chương trình thuốc đi kèm (MA-PD). Đây cũng là cơ hội cho quý vị nào đã ghi tên vào một MA trong thời gian ghi danh hàng năm (Annual Enrollment Period-AEP) chấm dứt vào Tháng Mười Hai năm trước và đổi ý muốn ghi tên vào một MA khác. Quý vị chỉ có thể thay đổi bảo hiểm theo chương trình bảo hiểm quý vị đang có lúc đó, từ:

-MA-PD qua một chương trình MA-PD khác. Bằng cách ghi tên vào chương trình MA-PD mới, quý vị sẽ tự động bị rút tên khỏi MA-PD cũ.

-MA-PD trở lại chương trình Medicare căn bản (Original Medicare) và mua một chương trình bảo hiểm thuốc riêng (PDP). Bằng cách ghi tên vào chương trình thuốc riêng PDP mới này, quý vị sẽ tự động bị rút tên khỏi MA-PD cũ và trở về Medicare căn bản. Điều cần lưu ý là khi đổi qua Medicare căn bản quý vị cần phải có bảo hiểm phụ (MediGap) để trả phụ cho những chi phí mà Medicare căn bản không trả. Nói chung, Medicare trả cho 80%, bảo hiểm phụ giúp trả 20%. Xin gọi HICAP để được giải thích rõ ràng hầu tránh việc quý vị phải móc thêm tiền túi.

Ghi danh tổng quát GEP

Nếu bỏ lỡ không ghi danh vào Medicare Part A hay Part B trong Thời Hạn Ban Đầu hay Đặc biệt (IEP/SEP), quý vị có thể ghi danh trong thời gian từ Tháng Giêng đến Tháng Ba hàng năm, và bảo hiểm sẽ có hiệu lực từ ngày 1 của tháng ngay sau tháng ghi danh.

-Nếu đã bỏ  Medicare Part B bây giờ muốn ghi tên lại, quý vị có thể ghi danh trong thời gian này, và bảo hiểm sẽ có hiệu lực kể từ ngày 1 của tháng ngay sau tháng ghi danh.

-Quý vị có thể bị phạt 10% số tiền lệ phí cho Medicare Phần B (10% cho mỗi chu kỳ 12 tháng không ghi danh vào Phần B).

Ghi chú

1-Thời gian ghi danh ban đầu (Initial Enrollment Period–IEP)

Thời gian ghi danh ban đầu (IEP) cho Phần A và B là bảy tháng, bắt đầu ba tháng trước tháng đủ điều kiện Medicare của quý vị và kết thúc ba tháng sau tháng đủ điều kiện. Tháng đủ điều kiện là tháng sinh nhật lần thứ 65. Nếu quý vị dưới 65 tuổi và đang lãnh Bảo Hiểm Khuyết Tật SSDI do bị khuyết tật khi đi làm, tháng đủ điều kiện là tháng thứ 25 kể từ khi nhận được SSDI.

2-Thời gian ghi danh đặc biệt (Special Enrollment Period–SEP)

Thời gian ghi danh đặc biệt (SEP) cho Phần B, dành cho những người trên 65 tuổi, nhưng trì hoãn ghi danh vào phần B bởi vì họ vẫn đang đi làm và có bảo hiểm sức khỏe của sở làm. Khi quý vị  ngừng làm việc hoặc hết  bảo hiểm y tế của sở, quý vị có thời gian ghi danh đặc biệt SEP để ghi danh vào Phần B. Thời gian ghi danh đặc biệt này là 8 tháng sau khi nghỉ việc làm hoặc hết hạn bảo hiểm, tùy theo điều kiện nào sớm hơn. Nếu như quý vị ghi danh cho Phần B trong thời gian ghi danh đặc biệt SEP này, quý vị sẽ không bị phạt vì ghi danh muộn cho Phần B.

Hỏi: Tổ hợp MA cung cấp quyền lợi giúp giảm chi phí bảo hiểm Medicare Phần B hàng tháng (Part B Reimbursement) là gì?

Đáp: Quyền lợi này giúp thành viên trả cho chi phí bảo hiểm Medicare Phần B mỗi tháng. Số tiền giảm trừ này tùy thuộc vào từng chương trình. Nếu quý vị là thành viên của chương trình MA có quyền lợi này, thì khoản giảm trừ sẽ do chính chương trình MA này thiết lập và được quản lý thông qua Cơ Quan An Sinh Xã hội. Tùy thuộc vào cách quý vị trả tiền cho chi phí bảo hiểm Medicare Phần B mỗi tháng, khoản giảm trừ này có thể được tính qua tín dụng (credit) vào chi phiếu (check) An Sinh Xã Hội hoặc tính qua khoản tín dụng (credit) hoàn trả vào bảng chi phí bảo hiểm Medicare Phần B (Part B Premium Statement) của quý vị. Việc giảm trừ này có thể phải mất vài tháng, tuy nhiên, quý sẽ nhận được toàn bộ khoản tín dụng (credit) trợ giúp trả cho chi phí bảo hiểm hàng tháng Part B của chương trình.

Hỏi: Tôi đang được thụ hưởng Medi-Medi và Extra Help LIS với chương trình mua thuốc Phần D miễn phí hàng tháng trong năm 2025. Năm nay tôi nhận được thơ đòi trả tiền phí bảo hiểm thuốc mỗi tháng. Tôi phải làm gì?

Đáp: Năm 2026, phí bảo hiểm (premium) của chương trình thuốc này đã thay đổi cao hơn mức chuẩn. Quý vị có thể ghi danh đổi qua chương trình chuẩn (benchmark plan) khác không phải trả tiền phí hàng tháng, miễn là tất cả thuốc theo toa mà quý vị đang dùng nằm trong danh sách thuốc theo toa (formulary) của chương trình. Xin gọi HICAP qua số 714-560-0035 (tiếng Việt) để được giúp đỡ tận tình miễn phí và khách quan. [đ.d.]

Tracy Phạm Anh Trâm là cố vấn về Medicare có đăng ký với tiểu bang, làm việc cho chương trình Health Insurance Counseling and Advocacy Program (HICAP) thuộc cơ quan tư nhân vô vụ lợi Council On Aging-Southern California, có văn phòng ở Irvine.

Xin liên lạc với HICAP qua số điện thoại 714-560-0035 (tiếng Việt) hoặc 1-800-434-0222 (khắp tiểu bang), hoặc vào trang web www.coasc.org/vi/hicap có tin tức của HICAP bằng tiếng Việt.  Dịch vụ cố vấn Medicare của HICAP hoàn toàn miễn phí, vô tư, và khách quan.

Chương trình này được cơ quan Administration for Community Living (ACL), Bộ Y Tế (HHS) hỗ trợ như một phần của giải thưởng hỗ trợ tài chính tổng trị giá $661,027 với 100% do ACL/HHS tài trợ. Nội dung trình bày là của cơ quan nhận tài trợ của chính phủ và không nhất thiết thể hiện quan điểm chính thức cũng như sự chứng thực của ACL/HHS hoặc chính phủ Hoa Kỳ. Chương trình này được một hợp đồng với California Department of Aging tài trợ và do Orange County Office on Aging quản trị.

 

Cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện Mỹ ủng hộ Trump tấn công Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Quốc Hội chính thức quyết định không ngăn chặn chiến dịch tấn công Iran của Tổng Thống Donald Trump ngay lập tức, sau khi cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện do đảng Cộng Hòa nắm thế đa số đều chặn nghị quyết hạn chế quyền tuyên chiến của tổng thống, theo USA Today.

Hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba, Hạ Viện bỏ phiếu chặn nghị quyết này hầu như theo đảng phái, bằng tỉ số phiếu 212-219. Cuộc bỏ phiếu ở Hạ Viện diễn ra sau một ngày Cộng Hòa Thượng Viện cũng chặn nghị quyết tương tự.

Khói bốc lên sau khi thủ đô Tehran của Iran bị không kích hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba. (Hình: Atta Kenare/AFP via Getty Images)

Hai nghị quyết này kêu gọi chấm dứt chiến dịch tấn công Iran của Mỹ ngay lập tức. Hầu hết nhà lập pháp Cộng Hòa ở cả Thượng Viện lẫn Hạ Viện đều thống nhất bỏ phiếu chống, qua đó ủng hộ việc Tổng Thống Trump quyết định gây chiến ở Trung Đông, cuộc chiến làm hơn 1,000 người thiệt mạng chỉ trong vài ngày, gồm chủ yếu người Iran và ít nhất sáu lính Mỹ.

Mặc dù hai nghị quyết này bị chặn, đảng Dân Chủ vẫn tuyên bố thắng lợi vì đã ép đảng Cộng Hòa công khai ủng hộ Tổng Thống Trump đánh Iran.

Phía Dân Chủ cho rằng kết quả bỏ phiếu ở lưỡng viện Quốc Hội sẽ buộc đảng Cộng Hòa chịu trách nhiệm hoàn toàn cho hậu quả không thể lường trước của cuộc chiến này, trong bối cảnh chuẩn bị bầu cử giữa nhiệm kỳ.

“Cuộc bỏ phiếu về Iran này không phải bỏ phiếu thủ tục. Đây là cuộc bỏ phiếu về đạo đức sâu sắc,” Dân Biểu Ro Khanna (Dân Chủ-California), một trong những nhà bảo trợ của cả hai đảng cho nghị quyết này, phát biểu tại phòng họp khoáng đại Hạ Viện hôm Thứ Năm.

“Đây là cuộc bỏ phiếu nhằm sử dụng phương tiện, nhân lực của chúng ta để chữa lành chính người dân của chúng ta, để khám chữa bệnh nhằm cứu sinh mạng, để tạo công ăn việc làm giúp phục hồi phẩm giá, để cung cấp chỗ ở cho người dân, thay vì đi phá hủy quốc gia khác.”

Hai dân biểu Cộng Hòa, ông Thomas Massie của Kentucky và ông Warren Davidson của Ohio, cùng với phía Dân Chủ bỏ phiếu ủng hộ chấm dứt chiến dịch tấn công Iran ngay lập tức.

Bốn dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống cùng với phía Cộng Hòa, giúp chặn nghị quyết này. Bốn dân biểu đó là ông Jared Golden của Maine, ông Henry Cuellar của Texas, ông Greg Landsman của Ohio và ông Juan Vargas của California. (Th.Long) [kn]

Hàng ngàn người muốn đáp các chuyến bay di tản khỏi Trung Đông

JERUSALEM, Israel (NV) – Chuyến bay di tản khỏi Trung Đông gia tăng khi hàng ngàn người cố gắng rời khỏi vùng này giữa lúc cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran tiếp tục gây hỗn loạn cho hàng không, theo CNN hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba.

Chuyến bay di tản đầu tiên của Mỹ rời Trung Đông hôm Thứ Tư, Bộ Ngoại Giao Mỹ loan báo, sau khi chính quyền Tổng Thống Donald Trump bị chỉ trích vì không chuẩn bị kế hoạch di tản công dân.

Hành khách đi chuyến bay từ Dubai về tới Phi Trường Quốc Tế Sydney Kingsford Smith, Úc, hôm 4 Tháng Ba. (Hình: Izhar Khan/AFP via Getty Images)

Từ khi cuộc chiến bùng nổ hôm Thứ Bảy tuần trước, hơn 17,500 công dân Mỹ ở Trung Đông đã trở về nước, ông Dylan Johnson, phụ tá ngoại trưởng Mỹ, loan báo hôm Thứ Tư. Và hôm Thứ Năm, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao xác nhận với CNN hàng loạt chuyến bay đưa công dân Mỹ ra khỏi Trung Đông “đang được thực hiện.”

Mỹ cho phép nhân viên ngoại giao không thiết yếu và gia đình rời khỏi một số quốc gia ở Trung Đông, còn chính quyền Qatar đang di tản công dân sống gần Tòa Đại Sứ Mỹ, sau khi Iran không kích cơ sở của Mỹ khắp Trung Đông tuần này.

Hôm Thứ Năm, Israel sẽ bắt đầu dần dần mở cửa lại phi trường quốc tế chính của nước này để đón những chuyến bay đáp xuống. Nhiều chuyến bay di tản cũng đang cất cánh tại thành phố lớn khác ở Trung Đông, như Dubai của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) và Jeddah của Saudi Arabia.

Trong khi đó, công dân Canada ở Israel sẽ được xe buýt chở tới biên giới với Ai Cập. Ở thủ đô Beirut của Lebanon, số lượng công dân Canada được đưa lên chuyến bay di tản rất hạn chế. Chính phủ Canada cũng đang cố gắng sắp xếp chuyến bay thuê bao rời UAE khi nước này bắt đầu mở lại không phận, theo bà Anita Anand, ngoại trưởng Canada.

Về phần Âu Châu, bà Yvette Cooper, ngoại trưởng Anh, cho biết nước này đang làm việc với nhiều hãng hàng không để tăng chuyến bay di tản. Hôm Thứ Năm, ông Keir Starmer, thủ tướng Anh, loan báo nước này sẽ gửi bốn chiến đấu cơ tới Qatar và xác nhận chuyến bay di tản công dân đầu tiên đã cất cánh, theo BBC. Pháp, Đức, Ý và Cộng Hòa Czech cũng bắt đầu sắp xếp chuyến bay đưa công dân ra khỏi Trung Đông.

Một số quốc gia khác khuyến cáo công dân của họ ở Trung Đông trú ẩn tại chỗ hoặc di tản khỏi vùng này. Nhật tuyên bố sẽ chở công dân Nhật sống ở Kuwait, Bahrain, Qatar, và UAE bằng đường bộ tới thủ đô Riyadh của Saudi Arabia và thủ đô Muscat của Oman, vì phi trường ở hai thành phố này vẫn mở cửa. Ấn Độ và Úc cũng đã đưa một số công dân của họ về nước. (Th.Long) [kn]

Án mạng ở Garden Grove, 1 người chết, 1 người bị thương

GARDEN GROVE, California (NV) – Một án mạng vừa xảy ra ở Garden Grove tối Thứ Ba, 3 Tháng Ba, làm một nam thiếu niên thiệt mạng và một thiếu niên khác bị thương, theo cảnh sát thành phố này cho biết trên trang Facebook.

Vào khoảng 7 giờ 56 phút tối, cảnh sát được gọi đến khu nhà mang dãy số 12500 đường Sandalwood, gần phía Đông đường Harbor, giữa đường Lampson và đường Garden Grove, liên quan một vụ nổ súng.

Khu vực xảy ra án mạng. (Hình: Google Maps)

Khi đến nơi, cảnh sát phát hiện một nam thiếu niên bị bắn vào ngực. Nạn nhân được đưa vào bệnh viện gần đó và qua đời tại đây.

Trong lúc điều tra, cảnh sát phát hiện một nạn nhân thứ nhì, cũng là một nam thiếu niên, bị trúng đạn, nhưng chỉ bị thương.

Các nhà điều tra đang làm việc với đơn vị chống băng đảng của sở cảnh sát để tìm nguyên nhân cũng như người nổ súng, theo cơ quan công lực này cho biết.

Nơi xảy ra án mạng đối diện với Great Wolf Lodge, một công viên nước trong nhà, và cách Disneyland chừng một dặm về phía Bắc.

Garden Grove là một trong bốn thành phố trong vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.

Thành phố có khoảng 180,000 cư dân, trong đó có khoảng 60,000 người Việt, tương đương từ 30% đến 33% cư dân thành phố, và là đô thị có đông người Việt nhất trong các thành phố ở Orange County.

Hiện nay, Hội Đồng Thành Phố có bảy thành viên, bao gồm một thị trưởng và sáu nghị viên, trong đó có ba nghị viên gốc Việt. (Đ.D.)

Chiếu phim ‘bóc tách’ sự cai trị của Tô Lâm, ‘trùm’ lãnh đạo đảng CSVN

SANTA ANA, California (NV) – Phim “The General: Vietnam in the Age of To Lam” – “bóc tách” nhiều khía cạnh về sự cai trị của ông Tô Lâm, một đại tướng công an nay là tổng bí thư đảng CSVN – sẽ được các nhà sản xuất chiếu vào lúc 2 giờ chiều Thứ Bảy, 14 Tháng Ba, tại rạp Frida Cinema, 305 E 4th St, #100, Santa Ana, CA 92701.

Sau buổi chiếu, sẽ có phần đặt câu hỏi và trả lời với đạo diễn Laura Brickman của phim.

Poster quảng bá phim “The General: Vietnam in The Age of To Lam.” (Hình: Facebook The General: Vietnam in The Age of To Lam)

Bộ phim khắc họa sự trỗi dậy của nhà lãnh đạo quyền lực nhất Việt Nam hiện nay, đồng thời soi chiếu tác động của quyền lực nhà nước, nhân quyền và sự đàn áp đối với người dân Việt Nam trong và ngoài nước.

Trailer giới thiệu phim mở đầu bằng tố cáo ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu vụ bắt cóc ông Trịnh Xuân Thanh ở Đức năm 2017.

Ông Thanh từng là phó chủ tịch tỉnh Hậu Giang trước đây và từng là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Công Ty Cổ Phần Xây Lắp Dầu Khí Việt Nam (PVC). Ông bị chính quyền Việt Nam truy tố tham nhũng trong thời kỳ tại chức.

Phim có phần phát biểu của nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài liên quan vụ ông Thanh bị bắt cóc.

Cả ông Khoa và ông Đài đều đang cư ngụ ở Đức, và vừa bị tòa án cao nhất Việt Nam tuyên án 17 năm tù mỗi người hôm 31 Tháng Mười Hai, 2025, vì tội “Làm, tàng trữ, phát tán, tuyên truyền thông tin, tài liệu nhằm chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam, theo khoản 2 Điều 117 Bộ Luật Hình Sự.”

Phim cũng đề cập sự thăng tiến của ông Tô Lâm, người quyền lực nhất ở Việt Nam hiện nay, qua các đàn áp mạnh tay đối với người dân, các nhà bất đồng chính kiến, và các đối thủ chính trị khác.

“Đối với cộng đồng chúng ta, những chủ đề này không hề xa lạ – mà gắn với ký ức ly hương, lịch sử gia đình và khát vọng sống trong phẩm giá, tự do,” theo ban tổ chức.

Ban tổ chức kêu gọi: “Sự hiện diện của quý vị sẽ góp phần thúc đẩy đối thoại, gia tăng hiểu biết và thắt chặt tình đồng bào trong cộng đồng Việt.”

Chi tiết và ghi danh giữ chỗ miễn phí: https://thefridacinema.org/movies/the-general-vietnam-in-the-age-of-to-lam-qa-w-laura-brickman/ hoặc liên lạc Kenny Nguyễn qua số 202-695-3359. [đ.d.]

Tòa Bạch Ốc vẫn ‘lòng vòng’ vì sao Trump tấn công Iran

play-rounded-fill
Tòa Bạch Ốc vẫn ‘lòng vòng’ vì sao Trump tấn công Iran

Cho đến Thứ Tư, 4 Tháng Ba, năm ngày sau khi Tổng Thống Donald Trump ra lệnh tấn công Iran, các giới chức Tòa Bạch Ốc vẫn chưa giải thích rõ được vì sao ông làm chuyện này.

Bắt giữ nhóm website ‘Xôi Lạc TV,’ cộng đồng thể thao Việt Nam tranh luận gay gắt

HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Từ năm 2023, Bộ Thông Tin Và Truyền Thông Việt Nam công bố 403 website vi phạm pháp luật Việt Nam trong đó nhấn mạnh “Xôi Lạc TV” chuyên phát lậu các giải thể thao quốc tế trên Internet từ năm 2016 vi phạm bản quyền lớn nhất. Mãi đến ngày 5 Tháng Ba, 30 người trong nhóm tổ chức và hoạt động “Xôi Lạc TV” mới bị bắt, theo báo Dân Trí.

Nhà chức trách Việt Nam vừa bắt và khởi tố 30 người trong đường dây thực hiện website “Xôi Lạc TV” nổi tiếng chuyên tường thuật lậu, trực tiếp các giải thể thao quốc tế lẫn trong nước được rất nhiều người hâm mộ thể thao quan tâm và tìm đến.

Hình ảnh các thành viên “Xôi Lạc TV” ngay sau khi bị bắt tại Hưng Yên, Việt Nam. (Hình: A05/Tuổi Trẻ)

“Xôi Lạc TV” là một website lậu tiếp sóng trái phép, vi phảm bản quyền các giải thể thao trên toàn thế giới, lồng ghép quảng cáo, giới thiệu đường link dẫn tới các hoạt động cá cược vốn bị cấm ở Việt Nam. Thế nhưng từ lâu “Xôi Lạc TV” đã trở thành “món ăn tinh thần” của nhiều người hâm mộ thể thao ở Việt Nam, đặc biệt là bóng đá.

“Xôi Lạc TV” có tên miền đăng ký qua dịch vụ GoDaddy và trở về máy chủ có địa chỉ IP tại Arizona, Mỹ, xuất hiện trên “thị trường” Việt Nam từ cuối năm 2016.

Trên hệ thống đánh giá website Similarweb, “Xôi Lạc TV” đang đứng thứ 1,531,748 trên toàn cầu, đứng thứ 139 về website thể thao. Đa phần lượng truy cập của trang này đến từ Việt Nam (56.82%), Úc (21.62%), Đức (7.73%.)

Đỉnh điểm của “Xôi Lạc TV” đạt hơn 4 triệu lượt là giải ASIAD 18, 2018, giải đấu mà sát đến ngày khai mạc Việt Nam mới có bản quyền truyền hình và người xem đã mày mò tìm vào các trang của “Xôi Lạc TV” để thỏa mãn đam mê.

Thông tin từ phía công an Việt Nam cung cấp cho các báo chí sau khi bắt nhóm “Xôi Lạc TV” cho biết trong thành phần tham gia có nhiều người trẻ có trình độ cử nhân, thạc sĩ…

Trong nhóm 30 người bị bắt ở “Xôi Lạc TV” có khoảng 20 người là bình luận viên. Bình luận viên được nhiều người biết đến với nickname “Anh Thỏ” khai rằng anh rất đam mê và muốn được làm bình luận viên thể thao nhưng “không có cửa” bước vào các đài chính thống nên chọn làm việc ở “Xôi Lạc TV” để thỏa mãn.

“Anh Thỏ” được người xem tại Việt Nam thích thú và đã có những tương tác “ủng hộ” từ người xem cho rằng “Anh Thỏ” và nhiều bình luận viên của “Xôi Lạc TV” còn “ăn đứt” các bình luận viên chính thống ở mặt chuyên môn khi vừa dí dỏm vừa công tâm, vô tư chứ không “một chiều” và bị chỉ đạo rập khuôn như bình luận viên các nhà đài.

“Anh Thỏ” cũng khai rằng mỗi một trận bình luận được nhận thù lao khoảng 300,000 đồng (tương đương $11.44) và mỗi tháng làm từ 25-30 trận.

Ngay sau khi “Xôi Lạc TV” bị bắt, các bình luận viên chính thống nổi tiếng ở Việt Nam như Long Vũ, Quang Huy, Quang Tùng, Anh Ngọc đã ngồi lại với nhau thực hiện chương trình bàn tròn và chỉ trích gắt gao “Xôi Lạc TV” làm ảnh hưởng đến truyền hình chính thống Việt Nam.

Sau chường trình trên, có người ủng hộ nhưng cũng có không ít người chỉ trích đề nghị nên xem lại vì người xem muốn được phục vụ tốt nhất, nghe bình luận hay nhất.

Ngay trên trang facebook chính thống của VTVCap trích đăng chương trình bàn tròn trên, một bạn đọc coment: “Đọc các coment thì đa số chửi bình luận viên nhà đài VTV. Bó tay! Thế thì nhà đài phải xem lại nhân sự và cách làm việc vì sao mà đa số người dân lại nói như vậy.” (Anh Khoa) [kn]

Phòng không Mỹ có lẽ không chặn được hết ‘drone’ rẻ tiền của Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Giới chức chính quyền Tổng Thống Donald Trump thông báo với các nhà lập pháp trong cuộc họp kín tại Quốc Hội hôm Thứ Ba rằng “drone” (máy bay điều khiển từ xa) Shahed tấn công của Iran rất khó đối phó và hệ thống phòng không Mỹ có lẽ không chặn được hết loại vũ khí rẻ tiền này, một giới chức dự cuộc họp cho CNN hay hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.

Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, thừa nhận “drone” Shahed gây khó khăn cho hệ thống phòng không Mỹ nhiều hơn dự trù, hai người dự cuộc họp nói với CNN.

“Drone” Shahed 136 do Iran sản xuất. (Hình minh họa: Sergei Supinsky/AFP via Getty Images)

“Drone” Shahed bay thấp, chậm, nên né tránh được hệ thống phòng không dễ hơn hỏa tiễn đạn đạo. Một người khác dự cuộc họp cho hay giới chức chính quyền Tổng Thống Trump cố gắng xoa dịu nỗi lo về loại “drone” này, lưu ý với các nhà lập pháp rằng đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đã trữ rất nhiều “drone” đánh chặn.

Nhưng đáng chú ý, về mặt vũ khí, chi phí sản xuất “drone” Shahed rất rẻ trong khi hệ thống phòng không của Mỹ và đồng minh ở Trung Đông rất đắt tiền, theo New York Times.

“Chi phí bắn rớt ‘drone’ chắn chắn nhiều hơn chi phí phóng ‘drone,’” ông Arthur Erickson, người đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành Hylio, công ty sản xuất “drone” ở Texas, cho biết. “Đây là trò chơi tiền bạc. Tỉ lệ chi phí mỗi lần bắn chặn ít nhất 10:1. Nhưng có thể lên tới 60 hoặc 70:1, nghiêng về Iran.”

Từ khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm Thứ Bảy tới nay, Iran phóng hơn 2,000 chiếc “drone” một chiều, và vài chiếc bay được tới mục tiêu, bất chấp những hệ thống phòng không hàng tỷ đô la.

Video trên mạng xã hội cho thấy “drone” Shahed của Iran đánh trúng Tòa Đại Sứ Mỹ, hệ thống radar, phi trường và tòa nhà cao tầng.

Giá “drone” Shahed khoảng $30,000 tới $50,000 một chiếc, nên nếu chi phí đánh chặn ít nhất gấp 10 lần thì nghĩa là ít nhất $300,000 tới $500,000, theo NBC News.

“Nếu chuyện này kéo dài, có lẽ họ phải tìm cách nào vững bền hơn,” bà Kelly Grieco, thành viên Stimson Center, tổ chức bất vụ lợi, phi đảng phái ở Washington, DC, cho hay. (Th.Long) [kn]

Chiến tranh có dấu liệu lan ra khỏi Trung Đông, Iran bị tố tấn công Azerbaijan

NAKHCHIVAN, Azerbaijan (NV) – Chiến tranh ở Trung Đông có dấu hiệu lan ra khỏi vùng này khi Iran bị tố cáo tấn công Azerbaijan hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba, ngày thứ sáu của cuộc chiến, theo New York Times.

Bộ Ngoại Giao Azerbaijan loan báo hai chiếc “drone” (máy bay điều khiển từ xa) của Iran rớt xuống Nakhchivan, lãnh thổ của Azerbaijan ở biên giới phía Bắc ở Iran, làm hai người bị thương. Quân đội Iran phủ nhận bắn “drone” qua Azerbaijan, và tuyên bố đây là trò “ném đá giấu tay” của Israel.

Hỏa tiễn bay qua bầu trời thành phố Tel Aviv, Israel, hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba. (Hình minh họa: Jack Guez/AFP via Getty Images)

Ông Ilham Aliyev, tổng thống Azerbaijan, lên án vụ tấn công bằng “drone” này là “hành vi khủng bố” và “xấu xa, hèn nhát, vô liêm sỉ,” theo CNN.

“Người nào làm việc này phải bị buộc chịu trách nhiệm ngay lập tức. Giới chức Iran phải giải thích cho Azerbaijan, phải xin lỗi, và người nào thực hiện hành vi khủng bố này phải bị truy tố hình sự,” ông Aliyev nhấn mạnh.

Ông Aliyev cho biết ông ra lệnh quân đội Azerbaijan “chuẩn bị và tiến hành biện pháp trả thù.”

“Chúng tôi sẵn sàng chứng tỏ sức mạnh đối với bất cứ lực lượng xấu xa nào. Iran đừng quên điều này.”

Iran từng tuyên bố họ chỉ không kích để tự vệ sau khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm Thứ Bảy tuần trước, làm lãnh tụ tối cao nước này, ông Ali Khamenei, thiệt mạng. Nhưng mấy ngày qua, trong số mục tiêu ở Trung Đông bị Iran không kích, có Tòa Đại Sứ Mỹ, cơ sở năng lượng, phi trường và khách sạn.

Cũng hôm Thứ Năm, Iran bác bỏ lời cáo buộc của Thổ Nhĩ Kỳ rằng Iran bắn hỏa tiễn về phía không phận Thổ Nhĩ Kỳ. Hôm Thứ Tư, Thổ Nhĩ Kỳ, thành viên NATO, loan báo hệ thống phòng không NATO bắn rớt hỏa tiễn của Iran. (Th.Long) [kn]

Tàu bè sợ đi qua Eo Biển Hormuz, thương mại quốc tế bị gián đoạn

TEHRAN, Iran (NV) – Eo Biển Hormuz bình thường đông đúc tàu bè qua lại nhưng mấy ngày qua hầu như vắng tanh do chiến tranh vừa bùng nổ ở Trung Đông, theo NBC News hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.

Chiến dịch không kích của Mỹ và Israel, cộng với việc Iran đe dọa bắn tàu bè qua lại thủy lộ quan trọng đối với hệ thống cung ứng toàn cầu này, khiến tàu chở dầu mỏ và tàu chở hàng hóa không còn dám đi qua.

Tàu chở dầu Texas Voyager thả neo ngoài khơi nhà máy lọc dầu Chevron ở El Segundo, California, hôm 4 Tháng Ba. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Hôm Thứ Tư, số lượng tàu chở dầu mỏ đi qua Eo Biển Hormuz giảm khoảng 90% so với tuần trước, theo ứng dụng theo dõi hàng hải MarineTraffic, giữa lúc tàu chở dầu mỏ và khí đốt thả neo hàng loạt ngay bên ngoài eo biển này.

Để giúp hàng hóa tiếp tục được vận chuyển, hôm Thứ Ba, Tổng Thống Donald Trump của Mỹ loan báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Hải Quân Mỹ sẽ bắt đầu “hộ tống tàu chở dầu mỏ đi qua Eo Biển Hormuz” nếu cần. Nhưng kể từ đó, giao thông hầu như vẫn trì trệ, và không rõ có chiếc tàu nào nhận lời trợ giúp của ông Trump hay không.

Từ khi cuộc chiến nổ ra hôm Thứ Bảy tới nay, hơn 150 chiếc tàu, gồm tàu chở dầu mỏ và khí thiên nhiên hóa lỏng, buộc phải thả neo hoặc đổi hướng, gây khó khăn nghiêm trọng cho việc vận chuyển, theo công ty môi giới bảo hiểm Marsh Risk.

Hiện tại, nhiều công ty bảo hiểm đang hủy hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh, khiến phí bảo hiểm cho tàu bè qua lại Eo Biển Hormuz tăng vọt. Tính tới Thứ Ba, từ 0.25% giá trị chiếc tàu, phí bảo hiểm tăng vọt lên 1.25% và dự trù còn tăng vì chiến sự ngày càng căng thẳng, theo Marsh Risk.

Tổng Thống Trump cố xoa dịu nỗi lo về bảo hiểm. Trên Truth Social, ông cho hay ông ra lệnh Tập Đoàn Tài Chính Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (DFC) lo bảo hiểm cho tàu bè qua lại Trung Đông.

DFC, “cơ quan đầu tư quốc tế” của chính phủ liên bang, ra tuyên bố cho biết họ sẽ “hỗ trợ tàu thương mại, hãng tàu, và công ty bảo hiểm hàng hải quan trọng để giảm thiểu tình trạng thị trường bị gián đoạn và giúp bảo đảm hàng hóa và tài sản được vận chuyển suôn sẻ.”

Eo Biển Hormuz là thủy lộ hẹp nằm dọc bờ biển miền Nam Iran, nơi 1/5 lượng dầu mỏ thế giới được vận chuyển qua lại, và cũng là tuyến đường chính cho nhiều loại hàng hóa khác, như nhôm, đường và phân bón.

Vì giao thông ở đó trì trệ, cả giá dầu mỏ lẫn giá xăng đều tăng. Hôm Thứ Tư, giá xăng trung bình loại thường ở Mỹ lên $3.19 một gallon, tăng 22 cent so với cách đây một tuần và 10 cent so với cách đây một năm, theo Hiệp Hội Xe Hơi Hoa Kỳ (AAA), còn giá dầu mỏ lên gần $80 một thùng. (Th.Long) [kn]

Ván ‘xì phé’ Trung Đông của Trump

Trúc Phương/Người Việt

Tổng Thống Trump đang “tố” tất tay cho ván bài Trung Đông. Thời điểm này, đối thủ Iran chưa hề có dấu hiệu “bỏ bài” (đàm phán, lùi bước) mà vẫn “theo cược” bằng việc trả đũa quyết liệt. Phần mình, ông Trump thắng ván đầu khi khai tử hàng loạt viên chức cấp cao, trong đó có Giáo Chủ Ali Khamenei; tuy nhiên, ông lại đi vào vết xe đổ của Vladimir Putin trong cuộc chiến Ukraine, khi tin rằng người dân Iran sẽ nổi dậy. Xa xa chân trời Trung Đông mù mịt bom đạn, không thấy hồi kết thúc.

Người biểu tình vẫy cờ Mỹ và cờ Iran trong một cuộc biểu tình phản đối chiến tranh ở Trung Đông tại The Hague vào ngày 5 Tháng Ba. (Hình minh họa: Ramon van Flymen / ANP / AFP via Getty Images)

Chiến lược Iran: “Chơi lì” đụng với “chơi lầy”

Ưu tiên số một của Iran bây giờ là tồn tại. Không phải họ muốn đánh đến viên đạn cuối cùng mà là cố đẩy cái giá của cuộc chiến lên cao, từ thương vong của lính Mỹ, sự hỗn loạn khu vực đến giá năng lượng toàn cầu từ đó dẫn đến lạm phát ở Mỹ. Chẳng khác nào “cùi không sợ lở,” với Iran, cuộc chiến càng kéo dài thì Mỹ và Israel càng tiêu hao tiền của. Đó là lý do Tehran mở rộng chiến trường ra toàn khu vực. Cuộc chiến giờ đây không chỉ là bên nào “hết đạn” trước mà còn là cuộc thử thách về ý chí và sức bền. Mỹ “tố” đến đâu, Iran “theo” đến đó.

Teheran không chỉ dựa vào súng đạn. Kho “hàng nóng” của họ dù có những khí tài nguy hiểm cũng không thể so với Mỹ và Israel. Sức mạnh duy nhất mà Iran còn sở hữu là niềm tự ái dân tộc. Ông Trump nói, người dân Iran đang đứng trước cơ hội “ngàn năm có một,” và nhấn mạnh: “Giờ khắc tự do của các bạn đã điểm… Hãy đứng lên giành lại chính quyền. Nó ở ngay đó để các bạn nắm lấy. Đây có lẽ là cơ hội duy nhất trong nhiều thế hệ.”

Trên bề mặt, quả thật xã hội Iran đã mệt mỏi với chế độ cai trị. Một thập niên qua, người dân liên tục xuống đường và các cuộc biểu tình luôn kết thúc với bạo lực khốc liệt mà nhà nước đáp trả. Tuy nhiên, việc họ tự nổi dậy từ việc bị chế độ đè nén, khác với việc nổi dậy ủng hộ một thế lực ngoại bang can thiệp vào đất nước mình bằng bom đạn. Sau khi loan báo Giáo Chủ Ali Khamenei bị giết thảm, nhà nước Iran lập tức kích động làn sóng tự ái dân tộc để đoàn kết chống ngoại bang.

Với gần như bất kỳ quốc gia nào, việc kích thích lòng tự ái dân tộc trong thời điểm chiến tranh luôn đạt hiệu quả. Bom đạn ngoại bang chỉ khiến người dân dễ xích lại gần hơn với chế độ cai trị. Sự tàn ác của chế độ phút chốc không còn nguy hiểm so với việc đất nước đang bị kẻ địch tàn phá. Hơn nữa, không khí chiến tranh trước mắt khiến người dân lo lắng cho tính mạng họ và người thân hơn là nghĩ đến thay đổi thể chế. Ngoài ra, Iran chẳng có lực lượng đối lập nào đủ mạnh để đương đầu với họng súng chế độ.

Tháng Hai, 1991, khi quân đội Mỹ dập nát lực lượng vũ trang Iraq, Tổng Thống George H. W. Bush đưa ra lời kêu gọi tương tự. Ông nói, bây giờ là lúc “người dân Iraq phải tự đứng lên và buộc Saddam Hussein, nhà độc tài, rời bỏ quyền lực.” Hàng ngàn người Kurd và người Hồi Giáo Shiite trên khắp Iraq xuống đường. Đó thật sự là cơ hội để họ lật đổ một chính quyền cai trị vốn nằm trong tay cộng đồng thiểu số Hồi Giáo Sunni. Ngay lập tức, Saddam trấn áp tàn bạo. Không chỉ bằng súng trường mà còn bằng trực thăng lẫn pháo binh. Trong vòng chưa đầy năm tuần, quân đội Saddam thảm sát hơn 50,000 người. Saddam tiếp tục nắm quyền thêm 12 năm nữa.

Thực tế lịch sử cho thấy hỏa lực quân sự không thiêu cháy được một chế độ. Thời Chiến Tranh Triều Tiên, Mỹ phá hủy 90% năng lực điện của Bắc Hàn với hy vọng làm lung lay chế độ Kim Nhật Thành. Hàng tấn bom đổ xuống Hà Nội cũng không xóa sổ được cộng sản Bắc Việt. Ngay cả chiến dịch ném bom Serbia năm 1998 của cựu Tổng Thống Bill Clinton cũng không tạo đủ không gian cho phe đối lập lật đổ Slobodan Milosevic.

Không phải tác động bên ngoài hoàn toàn vô nghĩa nhưng khó có thể lấy trường hợp này áp dụng cho trường hợp kia. Trong trường hợp Libya, khi NATO không kích quân đội của Muammar al-Gaddafi, sáu tháng sau, lực lượng nổi dậy đánh bật chính quyền Gaddafi khỏi quyền lực. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi lực lượng chống đối chính quyền, trang bị súng ống đáng kể, đã tồn tại trước khi NATO động thủ.

Trump “không biết” thì ai biết?

Với Iran, khó có thể biết Tehran cầm cự đến bao giờ, đặc biệt khi hàng loạt viên chức cấp cao nằm trong sổ khai tử, từ Ali Shamkhani (thư ký Hội Đồng Quốc Phòng Iran và là cố vấn thân cận của Lãnh Tụ Tối cao Khamenei); Abdolrahim Mousavi (tổng tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang); Aziz Nasirzadeh (bộ trưởng Quốc Phòng); đến Mohammad Pakpour (tổng tư lệnh Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo)… Chưa kể hàng chục viên chức cấp trung. Trong lịch sử chiến tranh hiện đại, chưa bao giờ có một nhóm viên chức cấp cao bị tiêu diệt chớp nhoáng như vậy.

Điều tréo cẳng ngỗng là việc tìm nhân sự mới không là vấn đề riêng của Tehran mà cả với Washington. Ván bài tiếp theo của ông Trump giống như cựu Tổng Thống George W. Bush hồi cuộc chiến Iraq và Afghanistan: tìm kiếm và ủng hộ những người muốn lật đổ chế độ. Ngày 1 Tháng Ba, Trump điện đàm với một số thủ lĩnh người Kurd và thậm chí thăm dò việc tiếp xúc một số nhân vật địa phương. Lực lượng Kurd hiện có quân số đáng kể dọc biên giới Iraq-Iran. Việc Israel gần đây không kích ào ạt các vị trí ở Tây Iran có thể nhằm mở đường cho bước tiến của người Kurd.

Có điều gần như chắc chắn là ông Trump không chọn Reza Pahlavi – con trai vị vua cuối cùng của Iran, sống lưu vong từ sau cuộc cách mạng 1979. Pahlavi, 65 tuổi, hiện tự đề cử làm ứng viên lãnh đạo tạm quyền. Ngày 3 Tháng Ba, ông Trump nói “ai đó từ bên trong” sẽ là lựa chọn tốt nhất để lãnh đạo Iran. Nhưng đó là ai thì chẳng ai biết. Cá nhân ông Trump thật ra chưa biết sẽ làm gì tiếp theo để kết thúc ván bài. Lúc thì ông cân nhắc một thỏa thuận với chế độ “hậu Khamenei,” lúc ông nói bóng gió chuyện lật đổ để “thay máu” hoàn toàn. Nhìn chung, ông Trump, như trong nhiều trường hợp, là người khai hỏa nhưng không bao giờ chịu trách nhiệm “hốt xác.”

Trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu Dục ngày 3 Tháng Ba, cùng Thủ Tướng Friedrich Merz của Đức, khi được báo chí hỏi việc tính toán thế nào cho “tình huống xấu nhất” ở Iran, ông Trump trả lời rất “ầu ơ ví dầu,” rằng: “Tôi đoán tình huống tồi tệ nhất sẽ là… chúng ta làm chuyện này, rồi một người khác lên nắm quyền mà còn tệ không kém người trước, đúng không? Điều đó có thể xảy ra. Chúng ta không muốn điều đó xảy ra.”

Có lúc ông Trump lấp lửng ý tưởng biến Iran thành phiên bản Venezuela, có nghĩa tìm một người “biết nghe lời” (như Phó Tổng Thống Delcy Rodriguez của Venezuela). Thời điểm hiện tại, không có nhân vật nào như vậy ở Iran. Chính ông Trump cũng “hoang mang” khi nói một cách “rất Trump” về điều đó: “Hầu hết những người chúng tôi nghĩ tới đã chết. Chúng tôi từng nghĩ tới một số người trong nhóm đó, và họ đã chết. Giờ chúng tôi có một nhóm khác. Họ cũng có thể đã chết, theo các báo cáo.” Rồi ông “giải thích” thêm: lựa chọn thay thế Khamenei ngày càng ít đi. “Chẳng mấy nữa, chúng ta sẽ không còn biết ai cả (“Pretty soon, we’re not going to know anybody”). Ông Trump không biết thì ai biết?

Cả Washington lẫn Tehran thật ra đều lúng túng. Không ai biết chính xác chuyện gì tiếp theo. Nước đến đâu, bèo đến đó. Mỹ đánh đến đâu, Iran theo đến đó, một cách cầm hơi – ít nhất thời điểm hiện tại. Bất luận thế nào, có thể thấy, kết quả chính trị luôn đòi hỏi những tiến trình, trong đó có đàm phán, xây dựng thể chế, chuyển giao quyền lực hợp pháp. Bom đạn không thể tạo ra bất kỳ điều nào trong số đó.

Trong bài học Iraq, việc giải tán quân đội Iraq của Mỹ sau khi lật đổ Saddam Hussein đã tạo ra một khoảng trống hết sức tai hại. Đáng lý nó phải được lấp bằng các nhà cải cách dân chủ nhưng cuối cùng lại bị chiếm bởi rất nhiều nhóm dân quân và cuối cùng là tổ chức Nhà Nước Hồi Giáo (ISIS). Đến giờ, chính quyền Iraq đương nhiệm vẫn không hề thân thiện với Mỹ. Thậm chí Baghdad ngày nay ít nhiều chịu ảnh hưởng từ Tehran.

Trong bài học Libya, khi được hỏi đâu là “sai lầm lớn nhất” trong nhiệm kỳ của mình, cựu Tổng Thống Barack Obama trả lời: “Có lẽ là không lên kế hoạch cho ngày hôm sau, dù tôi vẫn tin việc can thiệp vào Libya khi đó là đúng.” Đến giờ, Libya vẫn là một quốc gia thất bại.
Với Tổng Thống Trump, vụ Iran cho thấy mỗi bước leo thang trong chuỗi sự kiện, từ việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận nguyên tử năm 2018, đến vụ ám sát tướng Qasem Soleimani năm 2020, cho tới các cuộc không kích Tháng Sáu, 2025 rồi Tháng Hai, 2026… đều tạo ra hiệu ứng ngược, khi các lối thoát ngoại giao đều bị triệt tiêu; và từ đó, những mối đe dọa mà Mỹ muốn kiềm chế lại càng bị đẩy cao thêm một nấc.

Chế độ và hệ thống cai trị một quốc gia thật ra chưa bao giờ là một cá nhân – kể cả trong trường hợp Iran. Hệ thống thần quyền nước này luôn phòng bị sẵn sàng đối phó với Israel nói riêng và phương Tây nói chung. Sau gần năm thập niên kể từ khi Cộng Hòa Hồi Giáo Iran ra đời năm 1979, họ xây dựng được cơ chế “mọc đầu” cho con rắn bị chặt. Giết chết Giáo Chủ Ali Khamenei là một thành tích quân sự, nhưng nó không là một thành công chính trị. Ngày nào đó, có thể trong đầu “cựu” Tổng Thống Donald Trump cũng vang vọng câu nói: Sai lầm lớn nhất là không lên kế hoạch cho ngày hôm sau. [dt]

Công tố viên liên bang hủy điều tra Biden dùng bút ký tự động

WASHINGTON, DC (NV) – Công tố viên liên bang ở Washington, DC, hủy điều tra cựu Tổng Thống Joe Biden và phụ tá của ông có dùng bút ký tự động để ký lệnh ân xá hay không, một người biết vấn đề này cho CBS News hay hôm Thứ Tư, 4 Tháng Ba.

Hai người từng xác nhận có cuộc điều tra này, và một người cho CBS News biết vụ này hiện đã đóng lại vì công tố viên không tìm được cơ sở pháp lý để tiếp tục theo đuổi. CBS News chưa kiểm tra được vụ này đóng lại lúc nào.

Tổng Thống Joe Biden ký sắc lệnh về AI (trí tuệ nhân tạo) tại Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm 30, Tháng Mười, 2023. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

Tháng Sáu năm ngoái, Tổng Thống Donald Trump ra lệnh điều tra chính quyền cựu Tổng Thống Biden có dùng bút ký tự động để ký tài liệu quan trọng, như lệnh ân xá, hay không. Trước đó vài tháng, ông Trump cáo buộc những lệnh ân xá của ông Biden là bất hợp pháp.

Trong thông báo nội bộ, Tổng Thống Trump ra lệnh bà Pam Bondi, bộ trưởng Tư Pháp, và cố vấn Tòa Bạch Ốc điều tra “âm mưu lạm dụng uy quyền chữ ký tổng thống thông qua việc sử dụng bút ký tự động để che giấu chuyện ông Biden bị suy giảm nhận thức.”

Ông Trump nêu ra một số lệnh hành pháp do ông Biden ký, gồm lệnh ân xá và bổ nhiệm chánh án, và lập luận rằng người ta nghi ngờ ông Biden không hay biết nội dung những sắc lệnh ông ký.

Ông Trump tỏ ý cho biết nếu phụ tá ông Biden “bí mật dùng bút ký tự động,” điều đó sẽ “ảnh hưởng tới tính pháp lý và hiệu lực của nhiều sắc lệnh.”

Lúc đó, ông Biden khẳng định lời cáo buộc của ông Trump sai sự thật và “chẳng qua là trò đánh trống lảng của ông Donald Trump và phía Cộng Hòa ở Quốc Hội.”

Vụ hủy cuộc điều tra này là một trong những thất bại mấy tháng gần đây của văn phòng bà Jeanine Pirro, công tố viên liên bang ở DC, nơi được chính quyền Tổng Thống Trump giao nhiệm vụ điều tra một số người bị ông coi là kẻ thù chính trị. (Th.Long) [kn]

3 phụ nữ bị giết ở Utah, cảnh sát bắt được nghi can ở Colorado

WAYNE COUNTY, Utah (NV) – Ba phụ nữ bị giết ở tiểu bang Utah và cảnh sát bắt được nghi can ở tiểu bang Colorado sau khi truy lùng ở ba tiểu bang, Cơ Quan An Toàn Công Cộng Utah (DPS) loan báo hôm Thứ Năm, 5 Tháng Ba, theo Salt Lake Tribune.

Chiếc xe của nghi can bị theo dõi qua khắp miền Nam Utah rồi miền Bắc Arizona trước khi bị phát giác bỏ lại ở Pagosa Springs, Colorado, phát ngôn viên DPS ra thông cáo báo chí cho hay.

Xe cảnh sát Wayne County, Utah. (Hình minh họa: Wayne County Sheriff’s Office)

Hiện không còn mối đe dọa nào cho công chúng, DPS xác nhận, và điều tra viên không tìm thêm nghi can nào khác. Cảnh sát chưa công bố danh tánh nghi can.

Trước đó, chiều Thứ Tư, sau khi nhận được tin báo, cảnh sát Wayne County tìm thấy thi thể hai phụ nữ trên đoạn “trail” (đường mòn đi bộ thể dục) gần Torrey, phát ngôn viên DPS ra thông cáo báo chí cho hay không lâu sau nửa đêm.

Trong lúc cảnh sát điều tra, thi thể phụ nữ thứ ba được phát giác tại căn nhà ở Wayne County, theo thông cáo.

DPS chưa công bố danh tánh ba nạn nhân, chỉ cho biết một người độ tuổi 30, một người độ tuổi 60, và người còn lại độ tuổi 80. DPS không nói rõ thi thể người nào được tìm thấy ở đâu.

Hôm Thứ Năm, Sở Cảnh Sát Wayne County (WCSO) điều tra nhiều hiện trường ở Torrey và khu vực xung quanh, theo DPS. Torrey là thị trấn có khoảng 260 cư dân, nằm ngay cổng phía Tây Công Viên Quốc Gia Capitol Reef.

Lúc 8 giờ 45 phút tối Thứ Tư, WCSO báo động về vụ này trên Facebook, khuyến cáo cư dân “gia tăng đề phòng, mở đèn, khóa cửa, ở nhà hoặc ở gần người khác” và báo cảnh sát “bất cứ chuyện gì khả nghi.”

Chiều Thứ Tư, Sở Cảnh Sát Sevier County (SCSO), phía Bắc Wayne County, báo động trên trang web cơ quan này, mô tả chiếc xe nghi can mà cảnh sát đang tìm. SCSO cho biết đó xe là Subaru Outback màu trắng đời 2022, bảng số Utah, U560YF. SCSO lưu ý chiếc xe đó “bị nghi dính líu tới vụ thiệt mạng khả nghi ở Wayne County.”

Tối Thứ Tư, Học Khu Wayne loan báo đóng cửa trường học vào Thứ Năm và Thứ Sáu “để đề phòng và vì lo cho sự an toàn của học sinh và công chúng.”

Hôm Thứ Tư, sở cảnh sát ba quận hạt, San Juan, Grand và Emery, cũng báo động trên Facebook tương tự WCSO và SCSO. (Th.Long) [kn]

Tòa Bạch Ốc định nghĩa lại khái niệm ‘Nước Mỹ trên hết’

play-rounded-fill
Tòa Bạch Ốc định nghĩa lại khái niệm ‘Nước Mỹ trên hết’
Stephen Miller, Phó Chánh Văn phòng Tòa Bạch Ốc, định nghĩa lại khẩu hiệu “America First” trên chương trình “Hannity” của Fox News vào ngày 5 tháng 3.
1...103104105...10,548Page 104 of 10,548

Tin mới cập nhật