Trump gây chiến, nhưng Iran nắm chủ động trong khủng hoảng dầu
Iran bắn 700 hỏa tiễn và 3,600 ‘drone’ vào mục tiêu Mỹ, Israel
TEHRAN, Iran (NV) – Iran bắn khoảng 700 hỏa tiễn và 3,600 chiếc “drone” (máy bay điều khiển từ xa) vào mục tiêu Mỹ và Israel từ khi chiến tranh bùng nổ, phát ngôn viên Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC), lực lượng bán quân sự tinh nhuệ của Iran, tuyên bố hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, theo thông báo của IRGC trên Telegram, CNN đưa tin.
Thông báo của IRGC không nói rõ họ bắn số vũ khí đó lúc nào, mục tiêu ở đâu hay thiệt hại ra sao.
Cũng hôm Chủ Nhật, thông tấn xã bán chính thức Tasnim của Iran loan báo chiến dịch không kích của Mỹ và Israel từ khi cuộc chiến bắt đầu hôm 28 Tháng Hai tới nay làm hư hại hơn 54,000 căn nhà, cơ sở thương mại và cơ sở y tế.
Theo Tasnim, 29,146 căn nhà ở hàng loạt tỉnh bị hư hại, cùng với 6,851 cơ sở thương mại khắp Iran. Ở tỉnh Tehran, nơi có thủ đô Tehran, 18,180 căn nhà và cơ sở thương mại bị hư hại.
Tổng cộng 236 cơ sở y tế, như bệnh viện và tiệm thuốc tây, bị hư hại, theo Tasnim.
Cùng ngày, phát ngôn viên chính phủ Iran xác nhận chiến dịch không kích của Mỹ và Israel làm hư hại hơn 42,000 cơ sở dân sự khắp đất nước, gồm nhà cửa, trường học, bệnh viện, và làm hàng trăm người chết, hàng ngàn người bị thương, theo đài Al Jazeera.
Bộ Y Tế Iran công bố hơn 1,200 dân thường thiệt mạng và trên 10,000 người bị thương trong chiến dịch của Mỹ và Israel, theo đài NPR hôm Thứ Bảy. (Th.Long) [kn]
Giá dầu thô ở Mỹ vượt $100 một thùng
WASHINGTON, DC (NV) – Giá dầu thô ở Mỹ vượt $100 một thùng vào chiều Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, giữa lúc chính quyền Tổng Thống Donald Trump dự định sẽ không kích cơ sở xuất cảng dầu chính trên đảo Kharg của Iran, theo CNBC.
Tính tới 6 giờ 15 phút chiều Chủ Nhật, giá dầu thô WTI, giá dầu tiêu chuẩn ở Mỹ, tăng 2.64% lên $101.32 một thùng. Giá dầu Brent, giá dầu tiêu chuẩn thế giới, tăng 2.94% lên $106.17 một thùng.
Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump ra lệnh không kích cơ sở quân sự Iran trên đảo Kharg. Ông cho hay cuộc không kích đó không nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ. Nhưng ông cảnh cáo Mỹ sẽ cân nhắc tấn công cơ sở xuất cảng dầu chính trên hòn đảo này nếu Iran tiếp tục tấn công tàu dầu ở Eo Biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu thô thế giới được vận chuyển qua lại.
Ngay trong tuần này, Tòa Bạch Ốc dự định công bố hàng loạt quốc gia đồng ý giúp hộ tống tàu dầu đi qua Hormuz, giới chức chính Mỹ nói với báo Wall Street Journal. Tuy nhiên, họ đang bàn xem nên làm như vậy trước hay sau khi chiến tranh kết thúc, theo những giới chức này.
Ông Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, nhắc lại lời đe dọa của Tổng Thống Trump là sẽ tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg. Khoảng 90% lượng dầu xuất cảng của Iran xuất phát từ hòn đảo này, theo ngân hàng JPMorgan. Trước khi chiến tranh bùng nổ hôm 28 Tháng Hai, Iran sản xuất khoảng 3.2 triệu thùng dầu một ngày trong tháng đó, theo dữ liệu Tổ Chức Quốc Gia Xuất Cảng Dầu (OPEC).
Giá dầu đang tăng bất chấp hơn 30 quốc gia hứa rút tổng cộng 400 triệu thùng dầu dự trữ – nhiều nhất từ trước tới nay – để giải quyết tình trạng nguồn cung cấp dầu bị gián đoạn do cuộc chiến Iran. Mỹ sẽ rút 172 triệu thùng trong Kho Dầu Chiến Lược.
Nhiều quốc gia ở Á Châu sẽ bắt đầu xả kho dầu dự trữ ngay lập tức, Cơ Quan Năng Lượng Quốc Tế ở Paris, Pháp, cho hay hôm Chủ Nhật. Một loạt quốc gia ở Mỹ Châu và Âu Châu sẽ bắt đầu xả kho dầu dự trữ khoảng cuối Tháng Ba.
Tuy nhiên, hôm Chủ Nhật, ông Chris Wright, bộ trưởng Năng Lượng Mỹ, lưu ý không có gì bảo đảm giá dầu sẽ giảm trong mấy tuần tới.
“Trong chiến tranh, không có gì bảo đảm,” ông Wright nói với ABC News. “Tôi có thể bảo đảm tình hình sẽ xấu đi nghiêm trọng nếu không có chiến dịch quân sự để chặt đứt răng nanh của chính quyền Iran.”
Trong khi đó, giá xăng ở Mỹ cũng tăng. Hôm Chủ Nhật, giá xăng trung bình loại thường lên $3.70 một gallon, theo Hiệp Hội Xe Hơi Hoa Kỳ (AAA), tăng 24% kể từ khi chiến tranh xảy ra. (Th.Long) [kn]
Dân Chủ Thượng Viện soạn nghị quyết ngăn chặn Mỹ đánh Cuba
WASHINGTON, DC (NV) – Phía Dân Chủ Thượng Viện soạn nghị quyết ngăn chặn Mỹ gây chiến với Cuba nếu Quốc Hội chưa cho phép, giữa lúc Tổng Thống Donald Trump đe dọa giành “quyền kiểm soát” đảo quốc này, theo The Hill hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
Hôm Thứ Năm, ba thượng nghị sĩ Dân Chủ, gồm ông Tim Kaine của Virginia, ông Ruben Gallego của Arizona, và ông Adam Schiff của California, soạn nghị quyết quyền tuyên chiến. Nghị quyết này có thể được đưa ra bỏ phiếu cuối Tháng Ba.
Phía Dân Chủ Thượng Viện soạn nghị quyết này trong bối cảnh Tổng Thống Trump tuyên bố có thể Mỹ sẽ giành “quyền kiểm soát thân thiện” hoặc “không thân thiện” đối với Cuba. Ông Trump cảnh cáo chế độ Cộng Sản ở Cuba sắp sụp đổ dưới áp lực của Mỹ.
“Theo Hiến Pháp, chỉ Quốc Hội có quyền tuyên chiến, nhưng [ông Trump] làm như thể quân đội Mỹ là cấm vệ quân, ra lệnh tấn công ở Caribbean, Venezuela, và Iran mà chưa được Quốc Hội cho phép, mà cũng không giải thích với người dân Mỹ việc ông làm,” ông Kaine nói với The Hill. “Chúng ta không nên gây nguy hiểm cho tính mạng con cái chúng ta vì ý nghĩ bốc đồng của bất cứ ai.”
Phía Dân Chủ ở Quốc Hội liên tục dùng nghị quyết quyền tuyên chiến để cố gắng hạn chế hoặc rút ngắn chiến dịch tấn công của Tổng Thống Trump ở những quốc gia như Venezuela và Iran. Tới nay, nhìn chung, phía Cộng Hòa ủng hộ quyết định của ông Trump, nên không có nghị quyết nào được thông qua.
Trong tuần qua, Tổng Thống Trump cho hay Ngoại Trưởng Marco Rubio đang đàm phán với giới lãnh đạo Cuba giữa lúc đảo quốc này đang chìm vào khủng hoảng năng lượng do bị Mỹ cấm vận.
Hôm Thứ Sáu, ông Manuel Diaz-Canel, chủ tịch Cuba, xác nhận chính phủ nước này đang đàm phán với chính quyền Tổng Thống Trump để giải quyết “điểm bất đồng giữa hai bên” và tìm ra “lĩnh vực hợp tác.”
Từ Tháng Giêng tới nay, Tổng Thống Trump chặn tất cả nguồn cung cấp nhiên liệu cho Cuba, đặc biệt từ Venezuela sau khi lật đổ cựu Tổng Thống Nicolas Maduro bằng chiến dịch quân sự bất ngờ. Ông Maduro hiện đang bị xét xử ở Mỹ tội buôn lậu ma túy.
Việc Tổng Thống Trump dùng chiến dịch quân sự để truất phế nhà lãnh đạo ngoại quốc, cộng với lời lẽ đe dọa Cuba, làm người ta lo ngại có thể đảo quốc này trở thành mục tiêu kế tiếp của ông – đặc biệt trong bối cảnh mối quan hệ giữa Mỹ với Cuba căng thẳng hàng chục năm nay. (Th.Long) [kn]
Nga coi cháu cố của Khrushchev, đang ở New York, là ‘đặc vụ ngoại quốc’
MOSCOW, Nga (NV) – Nga hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, tuyên bố bà Nina Khrushcheva, cháu cố của ông Nikita Khrushchev, là “đặc vụ ngoại quốc,” ý nói làm gián điệp chống Nga, theo Reuters.
Bà Khrushcheva, 62 tuổi, hiện đang làm giáo sư đại học The New School ở New York và vẫn tiếp tục về Nga nghiên cứu từ khi nước này xâm lăng Ukraine năm 2022 tới nay.
Ông Khrushchev lãnh đạo Liên Xô từ năm 1953 tới 1964 thì bị Bộ Chính Trị truất phế.
Bà Khrushcheva cho Reuters hay bà không ngạc nhiên bị Nga đưa vào danh sách “đặc vụ ngoại quốc.” Tính tới Thứ Sáu, danh sách này gồm 1,164 cái tên, từ chính trị gia, ký giả, nghệ sĩ tới tổ chức bất vụ lợi và tổ chức truyền thông.
“Sớm muộn gì họ cũng làm như vậy,” bà nói, lưu ý bà chưa biết điều này sẽ có tác động như thế nào vì còn quá sớm.
“Chắc chắn có sự mỉa mai về lịch sử nhưng không có gì bất ngờ. Stalin mà lên thì Khrushchev xuống,” bà cho biết thêm.
Ý bà Khrushcheva muốn nói tới danh tiếng nhà độc tài Josef Stalin thời Liên Xô hiện đang nổi lên lại ở Nga. Trong bài diễn văn nổi tiếng tại đại hội Đảng Cộng Sản năm 1956, ông Khrushchev từng lên án chế độ cai trị như khủng bố của ông Stalin.
Tháng trước, Nga kỷ niệm 70 năm ông Khrushchev đọc bài diễn văn đó, khiến dư luận nước này lại bàn tán về di sản của cả ông lẫn ông Stalin.
Ông Khrushchev là nhà lãnh đạo Liên Xô chấp nhận giao bán đảo Crimea cho Ukraine năm 1954. Nhưng năm 2014, ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, xua quân qua chiếm lại bán đảo này rồi sáp nhập vào Nga.
Ông Khrushchev cũng nổi tiếng là nhân vật đối đầu với Tổng Thống John F. Kennedy của Mỹ trong Cuộc Khủng Hoảng Hỏa Tiễn Cuba năm 1962, năm thế giới đứng bên bờ vực chiến tranh nguyên tử.
Thông tấn xã TASS của Nga dẫn lời Bộ Tư Pháp nước này cho hay bà Khrushcheva phát tán thông tin sai sự thật về chính sách Nga và phản đối “chiến dịch quân sự đặc biệt” của nước này ở Ukraine. (Nga gọi cuộc xâm lăng Ukraine của họ là “chiến dịch quân sự đặc biệt.”)
Người bị Nga coi là “đặc vụ ngoại quốc” thường phải chịu thủ tục quan liêu nặng nề và bị hạn chế lợi tức ở Nga. Họ còn phải để nhãn “đặc vụ ngoại quốc” lên bài đăng trên mạng xã hội hoặc bất cứ thứ gì khác mà họ đăng.
Có người coi việc bị Nga gán là “đặc vụ ngoại quốc” là huân chương danh dự, nhưng có người cho hay đây là gánh nặng ảnh hưởng tới công việc vì khiến người khác tránh làm việc với họ. (Th.Long) [kn]
Nếu nước Mỹ bị drone thù địch tấn công…
Trúc Phương/Người Việt
Giới chức California dù giảm nhẹ mức độ rủi ro việc Iran có thể tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhưng đồng thời chính quyền vẫn thận trọng nói rằng họ tiếp tục theo dõi các mối đe dọa mà FBI cảnh báo…
Thời của drone
Liệu Iran có thể tấn công nước Mỹ bằng drone? Từ khi chiến cuộc Trung Đông bùng nổ, Iran đã tung ra ào ạt drone Shahed và phá hoại khắp Vùng Vịnh. Đây là dòng drone được thiết kế bởi Trung Tâm Nghiên Cứu Công Nghiệp Hàng Không Shahed – công ty Iran có liên hệ trực tiếp với Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo (IRGC). Shahed có thể mang theo 50 kg thuốc nổ. So với hỏa tiễn đạn đạo, Shahed rẻ hơn rất nhiều, chỉ khoảng $20,000 đến $50,000/chiếc.
Theo Stacie Pettyjohn, giám đốc chương trình quốc phòng thuộc tổ chức nghiên cứu độc lập “Center for a New American Security,” phiên bản tầm xa Shahed-136 có thể bay đến 1,200 dặm (tương đương 1,900 km – tức hơn chiều dài từ Bắc xuống Nam Việt Nam, khoảng 1,650 km theo đường chim bay).
Tầm bay này không thể lọt vào bờ Tây nước Mỹ. Do vậy, để đánh phá Mỹ bằng drone, Iran phải dùng tàu áp sát bờ, mà muốn như vậy, tàu Iran phải vượt qua mạng lưới dày đặc các căn cứ quân sự Mỹ trên toàn thế giới. Đó là phương án không khả thi. ABC News cho biết tình báo Mỹ lo ngại rằng vũ khí drone Iran có thể “ém” sẵn ở đâu đó, trên đất liền hoặc trên biển. Chẳng phải tự nhiên mà FBI đưa ra một cảnh báo thoạt nghe tưởng như chuyện “hoang đường”…
Ngày 1 Tháng Sáu, 2025, Ukraine thực hiện một cuộc tấn công chấn động thế giới, khi họ dùng drone phá hoại một lúc đến năm căn cứ Không Quân nằm trên lãnh thổ Nga. Hơn 100 drone – được bí mật đưa vào Nga trong những cabin gỗ đặt trên các xe tải do những tài xế Nga không hề hay biết điều khiển – đã phá hủy hàng loạt oanh tạc cơ đang đậu trên đường băng, trong đó có cả căn cứ Belaya ở Siberia, cách Kyiv khoảng 3,000 dặm (hơn 4,800 km).
Đợt tấn công choáng váng Kremlin của Ukraine đã loại khỏi vòng chiến khoảng một phần ba oanh tạc cơ tầm xa của Nga và gây thiệt hại khoảng $7 tỷ. Chiến dịch mang mật danh “Spiderweb” được xem là một trong những đòn tấn công táo bạo và ngoạn mục nhất kể từ khi cuộc chiến Ukraine bùng nổ và nó đáng lưu vào quân sử chiến tranh đương đại. Chẳng ai có thể nghĩ Ukraine có thể thực hiện một chiến dịch với mức độ phá hoại nặng nề sâu trong lòng nước Nga như thế. Với Mỹ, đó cũng là một cảnh báo rõ ràng rằng trong mô hình chiến tranh bất đối xứng ngày nay, bất kỳ bất ngờ nào cũng có thể xảy ra và bất kỳ mối đe dọa tiềm tàng nào cũng không nên xem nhẹ.
Chỉ sau năm năm kể từ khi cuộc chiến Ukraine bùng nổ năm 2022, drone và chiến thuật sử dụng drone đã phát triển đến mức ngoài sức tưởng tượng. Chiến trường Ukraine cho thấy mức độ sát thương khủng khiếp của loại vũ khí này. Theo ước tính của Ukraine, drone gây ra đến 70% tổng số thương vong trên chiến trường.
Chiến trường Ukraine cũng trở thành “phòng thí nghiệm” cho sự phát triển ào ạt các hệ thống máy bay không người lái (unmanned aircraft systems – UAS), từ việc chế tạo drone sử dụng cáp quang có thể bay hàng dặm mà không bị gây nhiễu vô tuyến; thế hệ drone tấn công tầm xa ngày càng chính xác khi đánh vào hạ tầng năng lượng hay các mục tiêu dân sự; đến việc sản xuất hàng loạt drone FPV (first-person-view) – loại drone được điều khiển theo góc nhìn người lái, có nghĩa người điều khiển thấy hình ảnh trực tiếp từ camera gắn trên drone, y hệt như đang “ngồi trong buồng lái” của nó. Với drone FPV, người điều khiển có thể lái thiết bị mang thuốc nổ bay thẳng vào cửa tháp pháo của xe tăng.
Một bài báo cuối năm 2025 trên Foreign Affairs (“How to Secure the Sky”) cho biết, Ukraine, chỉ sau bốn năm và bắt đầu từ con số không, giờ có thể sản xuất khoảng bốn triệu drone mỗi năm. Con số đó có thể chưa chính xác. Doanh số drone của Ukraine năm 2026 dự kiến lên đến bảy triệu chiếc – nhiều hơn tổng sản lượng của toàn bộ các nước NATO cộng lại và chắc chắn cũng nhiều hơn Nga (khoảng hai triệu chiếc mỗi năm).
Nguy cơ drone đe dọa Mỹ như thế nào?
Tại Mỹ, drone xuất hiện ngày càng nhiều. Theo Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA), hiện có hơn 800,000 người có giấy phép đăng ký sử dụng drone. Số drone thực tế chắc chắn cao hơn, vì nhiều người chơi drone nhỏ không cần đăng ký và một người đăng ký có thể vận hành nhiều thiết bị.
Chính quyền Biden lẫn Trump đều có những bước cụ thể nhằm bảo vệ nước Mỹ trước mối đe dọa drone, từ việc xác định trách nhiệm các cơ quan liên bang, cấm drone ở một số địa điểm nhạy cảm và các sự kiện đặc biệt, đến việc đầu tư vào công nghệ chống drone. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng Mỹ vẫn chưa theo kịp tốc độ tăng dần của mối đe dọa.
Nhiều lỗ hổng vẫn tồn tại. Hệ thống nhận diện và kiểm soát drone trong không phận Mỹ còn yếu; ngân sách dành cho các hệ thống chống drone tiên tiến để bảo vệ hạ tầng quan trọng và các sự kiện đông người còn hạn chế; và chuỗi cung ứng drone của Mỹ vẫn phụ thuộc vào Trung Quốc. Nói cách khác, Mỹ chưa có một hệ thống phòng thủ drone toàn diện.
Nhiều vụ bí ẩn đã xảy ra. Tháng Mười Hai, 2023, Căn Cứ Không Quân Langley ở Virginia bị drone lạ bay qua bay lại suốt 17 đêm, buộc quân đội phải tạm dời chỗ các chiến đấu cơ F-22 Raptor và đình chỉ hoạt động huấn luyện. Nhân chứng thuật rằng có những đội hình drone nối đuôi dài 20 feet (hơn 6m) và bay với vận tốc 100 dặm/giờ. Thế nhưng sau nhiều tuần điều tra, FBI, Ngũ Giác Đài và NASA vẫn không xác định được ai đứng sau (“Mystery Drones Swarmed a U.S. Military Base for 17 Days. The Pentagon Is Stumped”/Wall Street Journal). Năm sau, 2024, hơn 350 vụ drone xâm nhập lại được phát hiện tại 100 cơ sở quân sự khác nhau ở Mỹ.
Tháng Mười Hai, 2024, loạt báo cáo nhìn thấy drone ở New Jersey đã gây ra cơn sốt truyền thông. Thống đốc tiểu bang cho biết chỉ trong một đêm đã có gần 50 lần phát hiện drone, buộc FAA phải áp đặt hạn chế bay quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu. Một lần nữa, giới chức vẫn không xác định được nguồn gốc “drone lạ,” thậm chí không thể xác nhận chắc chắn các vụ chứng kiến có thực hay không.
Chỉ riêng quý đầu năm 2025, FAA đã ghi nhận 411 vụ xâm nhập trái phép của drone tại các phi trường, tăng hơn 25% so với cùng kỳ 2024. Tất cả đang đặt ra câu hỏi quan trọng rằng, làm sao xác định ai đứng sau các hệ thống bay không người lái không rõ nguồn gốc, và quan trọng không kém, cơ quan nào thực sự chịu trách nhiệm xử lý những tình huống đó?
Không phải là mối đe dọa lý thuyết
Với thế giới ngày nay, drone dễ tiếp cận hơn bao giờ hết, từ những kẻ hành động đơn lẻ, các tổ chức tội phạm, cho đến các quốc gia thù địch. Trong tay cá nhân, những chiếc drone giá rẻ có thể trở thành công cụ khủng bố. Tháng Bảy, 2024, Thomas Crooks đã dùng drone khảo sát khu vực tổ chức cuộc vận động tranh cử ở Butler (Pennsylvania) trước khi nổ súng mưu sát ứng cử viên Donald Trump.
Ở cấp độ quốc gia, drone có thể dùng để gây rối loạn kinh tế. Tại châu Âu, nhiều cuộc tấn công gần đây – mà giới chức Châu Âu cho rằng tình báo Nga thực hiện – đã gây gián đoạn hoạt động hàng không. Tháng Chín, 2025, loạt hoạt động drone bất thường đã khiến phi trường Copenhagen và Oslo tạm đóng cửa. Tháng sau, sự cố tương tự gần phi trường Munich cũng làm gián đoạn chuyến bay của hơn 3,000 hành khách.
Năm 2022, chính quyền Biden công bố kế hoạch liên quan phòng thủ drone nhưng không thực hiện trên diện rộng, trong đó có việc lập cơ sở dữ liệu quốc gia để theo dõi các sự cố, đào tạo người điều khiển chống drone, huy động lực lượng thực thi pháp luật tiểu bang và địa phương tham gia hoạt động chống drone, đầu tư vào công nghệ mới và thông qua luật để làm rõ cơ quan nào chịu trách nhiệm về việc gì.
Tháng Sáu, 2025, chính quyền Trump ban hành sắc lệnh hành pháp “Khôi phục chủ quyền không phận Mỹ” (“Restoring American Airspace Sovereignty”), yêu cầu FAA thắt chặt các quy định về drone tại những địa điểm nhạy cảm, mở rộng quyền hạn và kinh phí thực thi pháp luật để chống lại hoạt động drone trái phép.
FAA cũng đưa ra Quy Tắc Nhận Dạng Từ Xa (Remote ID Rule), có hiệu lực vào Tháng Ba, 2024, yêu cầu người có giấy phép chỉ có thể sử dụng drone khi nó có “bảng số kỹ thuật số” (“digital license plate”) – tức phát sóng thông tin nhận dạng và vị trí. Tuy nhiên, việc tuân thủ diễn ra chậm và việc thực thi còn kém. Báo cáo của Văn Phòng Trách Nhiệm Giải Trình Chính Phủ (GAO) cho thấy trong nhiều trường hợp, các cơ quan thực thi pháp luật cấp tiểu bang và địa phương thậm chí không biết về quy định “Remote ID.”
Thực tế cho thấy chẳng có quốc gia nào trên thế giới thực sự an toàn. Nước Nga hiểu rõ điều này hơn ai hết. Mỹ cũng vậy. Vụ 9/11 mãi mãi là sự kiện không bao giờ được phép quên đối với bất kỳ chính quyền nào ở bất kỳ thời nào ở Mỹ.
Trong bối cảnh Mỹ lại đang gây thù chuốc oán với thế giới Hồi Giáo, mối đe dọa từ drone không còn là vấn đề mang tính lý thuyết. Nhiều sự kiện lớn đang đến gần, từ World Cup 2026 được tổ chức tại 11 thành phố Mỹ đến lễ kỷ niệm 250 năm độc lập vào Tháng Bảy. Chưa kể Olympic Los Angeles 2028. Đó là những mục tiêu hấp dẫn đối với khủng bố hoặc các cá nhân cực đoan. Trong khi đó, FBI cho biết họ chỉ có thể bảo vệ 0.05% trong hơn 240,000 sự kiện mà họ đủ điều kiện giám sát. [kn]
Bầu cử chỉ là hợp thức hóa vai trò giới chủ của dân
Trân Văn/Người Việt
Hôm 15 Tháng Ba, 2026, dân chúng Việt Nam phải đi bầu đại biểu Quốc Hội (ĐBQH) và đại biểu hội đồng nhân dân (HĐND) nơi họ cư ngụ.
Về lý thuyết ĐBQH và đại biểu HĐND là những cá nhân được dân chúng lựa chọn để đại diện cho ý chí và nguyện vọng của họ trong việc quản trị quốc gia và địa phương nơi họ sinh sống.
Những cá nhân được dân chúng chọn làm người đại diện cho họ phải bám sát ý chí và nguyện vọng của cử tri trong việc soạn thảo, bỏ phiếu thông qua các quy phạm pháp luật, đưa ra những quyết định quan trọng trong việc định hình chính sách (chẳng hạn sử dụng công quỹ thế nào, chi bao nhiêu, cho chuyện gì,…), giám sát hoạt động của hệ thống công quyền và báo cáo cặn kẽ với cử tri, nghe thêm ý kiến của cử tri để bảo đảm hoàn thành nghĩa vụ của một dân cử, nếu không, họ sẽ bị cử tri bãi nhiệm ngay trong nhiệm kỳ đó hoặc loại bỏ ở nhiệm kỳ sau.
Để dễ hình dung, có thể xem các ĐBQH và đại biểu HĐND là một bên trong hợp đồng với xã hội và phải chu toàn những nghĩa vụ như vừa đề cập. Tuy nhiên dựa trên các quy định và thực tế hoạt động của các ĐBQH và đại biểu HĐND cũng như các cơ quan dân cử tại Việt Nam, có thể thấy, bầu cử chỉ là hoạt động nhằm hợp thức vai trò giới chủ của dân.
Cứ vào Internet, xem những hướng dẫn, nhắc nhở của hệ thống công quyền và hệ thống truyền thông chính thức về cuộc bầu cử vừa diễn ra, tự nhiên sẽ tìm được đầy đủ bằng chứng. Cụ thể: Việt Nam xác định bầu cử là nghĩa vụ. Cử tri bị buộc phải chọn ứng cử viên (ƯCV) trong “danh sách chính thức,” không được bỏ phiếu trắng, không được loại tất cả ƯCV đã được chọn trước, không được tự giới thiệu người họ muốn.
***
Giống như các quốc gia khác, Hiến Pháp Việt Nam xác định, công dân tự do lựa chọn người đại diện họ. Đó cũng là lý do công dân các xứ khác tự do trong việc bỏ phiếu trắng (không chọn ai), gạch bỏ hết những ứng cử viên có tên trên phiếu bầu hoặc viết thêm tên người mà họ thích và muốn người đó đại diện cho họ (write-in). Việc buộc cử tri phải chọn ƯCV đã được chọn trước chính là hạn chế quyền tự do lựa chọn người mà cử tri thật sự tin cậy. Làm sao “quyền lực thuộc về nhân dân” trở thành hiện thực như hiến định khi nhân dân phải lựa chọn trong khuôn khổ đã được giới cầm quyền định sẵn? Khi dân chúng không thể tự do bày tỏ suy nghĩ của họ về các ƯCV qua là phiếu của họ thì lấy gì để tin tỷ lệ tín nhiệm là khả tín?
Không cần phải nhìn sang Âu Mỹ, cứ hỏi những người gốc Việt đang sống ở các quốc gia thuộc khu vực Đông Nam Á như Thái Lan, Philippines, Indonesia,… là có thể thấy sự khác biệt giữa chọn đại diện để thực thi dân chủ và hợp thức hóa vai trò giới chủ của dân. Ở Thái Lan, các phiếu bầu luôn có ô “No Vote” (không chọn ai). Nếu tỷ lệ “No Vote” ở khu vực bầu cử nào đó cao hơn tỷ lệ ƯCV dẫn đầu đạt được thì phải tổ chức bầu cử lại, các ƯCV có thể bị cấm tái tranh cử và điều này được xem như một kiểu loại bỏ ƯCV mà cử tri xem là bất xứng. Ở Philippines và Indonesia, tỷ lệ phiếu trắng và phiếu gạch chéo (loại bỏ toàn bộ ứng cử viên) được xem là yếu tố quyết định thành bại của cuộc bầu cử bởi đó chính là nhận định của cử tri về chất lượng ƯCV.
Ở khu vực Đông Á, cử tri Nhật có quyền viết thêm tên ƯCV lên phiếu bầu. Cử tri Nam Hàn, Đài Loan thì có thể chọn vô số ƯCV tự ứng cử chứ không phải ƯCV đã qua… “hiệp thương” (độc quyền đề cử). Nhờ cái gọi là “hiệp thương,” ƯCV này không cần thuyết phục cử tri rằng họ xứng đáng hơn ƯCV khác, các ƯCV cũng không cần cạnh tranh, thậm chí không thèm bận tâm đến chuyện cử tri nghĩ về họ như thế nào. Xét về bản chất, “hiệp thương” là ép chọn, thủ tiêu cả tự do lựa chọn lẫn tự do ứng cử. Gọi đó là dân chủ có khác gì nói lấy được?
***
Do tôn trọng “tự do lựa chọn,” rất nhiều quốc gia không ép buộc công dân đi bầu, không xem bầu cử là “nghĩa vụ.” Chỉ có khoảng 20 quốc gia xác định bầu cử là nghĩa vụ. Ở châu Âu có Bỉ, Luxembourg,… Châu Mỹ có Argentina, Brazil, Châu Úc có Úc, Châu Á có Singapore,… Tại những quốc gia xem bầu cử là nghĩa vụ, không đi bầu có thể bị phạt tiền, bị gạch tên khỏi danh sách cử tri, không thể tham gia những cuộc bầu cử trong tương lai. Có một số lý do khiến những quốc gia vừa kể xác định bầu cử là nghĩa vụ: Thứ nhất là để công dân không thờ ơ với chính trị. Thứ hai là buộc chính khách phải quan tâm đến tất cả các tầng lớp trong xã hội, lơ là người nghèo, người ít học có thể thất cử.
Tuy nhiên khác với Việt Nam, tại những quốc gia ấy, song hành với nghĩa vụ là nhiều quyền liên quan đến bầu cử. Ví dụ quyền tự ứng cử được tôn trọng một cách tuyệt đối, không ai, nơi nào có quyền sàng lọc ƯCV, cũng vì vậy ƯCV hết sức đa dạng,. Đồng thời quyền tự do lựa chọn của cử tri cũng được tôn trọng một cách tuyệt đối, cử tri có quyền bỏ phiếu trắng, có quyền gạch chéo, từ chối chọn tất cả ƯCV có tên trên phiếu bầu. Tại sao cử tri ở Việt Nam chỉ có “nghĩa vụ” mà không có những quyền vốn cũng đã được hiến định này?
Nếu những quốc gia theo mô hình “tổng thống chế” như Mỹ, Nam Hàn, Indonesia, Philippines,… không cho phép tổng thống, thủ tướng, các bộ trưởng kiêm nhiệm vai trò ĐBQH để bảo vệ nguyên tắc “kiểm soát và đối trọng” (checks and balances) giữa hành pháp (chính phủ) với lập pháp (quốc hội) thì những quốc gia theo mô hình đại nghị như Anh, Úc, Nhật, Thái,… chấp nhận kiêm nhiệm.
Thế nhưng khác với Việt Nam, sự hiện diện của các viên chức hành pháp trong cơ quan lập pháp ở những quốc gia vừa kể là để giải trình trực tiếp khi bị chất vấn và có thể bị bãi nhiệm ngay lập tức nếu giải trình ngớ ngẩn. Khi nào thì các thành viên trong chính phủ Việt Nam kiêm nhiệm ĐBQH sẽ xem việc bảo vệ lợi ích cử tri quan trọng hơn bảo vệ chính sách? Khi nào thì tại nghị trường, các ĐBQH bình thường bình đẳng với các cá nhân vừa là thành viên trong nội các, vừa là ĐBQH để chất vấn, truy cứu đến cùng về trách nhiệm đối với những chính sách khiến nhân tâm hoang mang, những vấn đề khiến dân chúng bất bình? Cứ bầu cử theo kiểu đã biết, đã thấy như trước nay thì ngày ấy còn thuộc tương lai xa lơ, xa lắc! [kn]
Indian Wells 2026: Medvedev chặn đứng chuỗi 16 trận thắng của Alcaraz tại bán kết
INDIAN WELLS, California (NV) – Giải quần vợt Indian Wells mở ra thế cờ mới sau khi “ông vua Indian Wells” Djokovic bất ngờ bị loại sớm và tiếp theo là số 1 thế giới Carlos Alcaraz bị đánh bại ở bán kết, theo ESPN ngày 14 Tháng Ba.
Chuỗi phong độ hủy diệt của Carlos Alcaraz từ đầu mùa 2026 với 16 trận thắng liên tiếp cuối cùng cũng phải dừng lại. Tại bán kết giải Masters 1000 ở Indian Wells 2026, tay vợt người Tây Ban Nha đã gục ngã trước Daniil Medvedev với tỷ số 3-6, 6-7(3).
Trận thua không chỉ khiến Alcaraz lỡ cơ hội vào chung kết mà còn làm dấy lên nhiều phân tích về cách các đối thủ “giải mã” lối chơi của tay vợt số 1 thế giới.
Trước khi bước vào bán kết Indian Wells, Alcaraz đang trải qua giai đoạn thăng hoa nhất trong sự nghiệp. Chuỗi chiến thắng đó bao gồm cả chức vô địch Úc mở rộng 2026 giúp Alcaraz hoàn tất bộ sưu tập danh hiệu Grand Slam trong sự nghiệp. Sau hào quang ở Melbourne, Úc, Alcaraz đến với mặt sân cứng ở Indian Wells và được điểm danh là ứng viên số 1 cho chức vô địch.
Tay vợt số 1 thế giới bước vào giải đấu với những chiến thắng khá nhẹ nhàng trước Arthur Rinderknech ở vòng 3, vượt qua Casper Ruud rồi vào tứ kết thắng Cameron Norrie không tốn nhiều sức lực với tỉ số 6-3, 6-4.
Chiến thắng trước Norrie nâng chuỗi thắng của Alcaraz từ đầu năm 2026 lên 16 trận và giúp tay vợt trẻ người Tây Ban Nha lập thêm kỷ lục về sự ổn định ở hệ thống Masters 1000.
Ai cũng nghĩ việc ít mất sức ở tứ kết là lợi thế cho Alcaraz tại bán kết. Nhưng bất ngờ đã xảy ra khi Medvedev trong một trận đấu không chỉ mất sức mà còn là đấu trí và đưa ra những chiến thuật hợp lý khi quá hiểu về nhau.
Medvedev đã đánh bại Alcaraz 6-3, 7-6 chấm dứt tham vọng tại Indian Well của tay vợt đang có chuỗi thăng hoa và những thành tích tốt nhất.
Chiến thuật của Medvedev được phân tích:
-Áp lực sớm giành break để kiểm soát thế trận. Tay vợt người Nga với cú trả giao bóng sâu vào cuối sân khiến Alcaraz khó triển khai các pha tấn công quen thuộc và thắng set đầu 6-3.
-Phòng thủ bền bỉ từ cuối sân nhờ khả năng “chịu đòn” và bất ngờ phản công ở baseline. Trước Alcaraz đầy sức mạnh, Medvedev đã cố tình kéo dài các pha rally, buộc Alcaraz phải mạo hiểm nhiều hơn và mắc lỗi.
-Tâm lý lạnh lùng ở thời điểm quyết định. Thể hiện ở set 2 với màn giằng co khi Alcaraz dẫn 3-1. Không nôn nóng đáp trả như trước, Medvedev kiên nhẫn gỡ hòa rồi thắng áp đảo ở loạt tie-break. Tay vợt người Nga đã ghi liền sáu điểm và kết thúc trận bằng một cú “ace.”
Chính Alcaraz sau thất bại đã thừa nhận đối thủ của mình đã chơi “gần như hoàn hảo.” Alcaraz cũng thừa nhận việc trở thành tay vợt số 1 thế giới khiến mình luôn là mục tiêu bị nghiên cứu kỹ.
Sau khi “gạch tên” Alcaraz ở bán kết, Medvedev bước vào trận chung kết gặp tay vợt số 2 thế giới người Ý, Jannik Sinner.
Sinner tại tứ kết đã giành chiến thắng trước tay vợt trẻ chủ nhà Learner Tien rồi bước vào bán kết vượt qua Zverev thật nhẹ nhàng với tỉ số 6-2, 6-4.
Chung kết Indian Wells 2026 là cuộc so tài thú vị khi Sinner, số 2 thế giới là tay vợt ổn định nhất tour trong khi Medvedev lại là “kẻ phá bĩnh” làm đảo lộn tất cả. (Yến Nhi) [kn]
Tòa ra lệnh chính quyền Trump tiếp tục trợ cấp cơ quan bảo vệ người tiêu dùng
SAN FRANCISCO, California (NV) – Một chánh án liên bang, hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, ra lệnh chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục trợ cấp Cơ Quan Bảo Vệ Tài Chính Người Tiêu Dùng (CFPB) vô thời hạn, theo Reuters.
Ông Edward Davila, chánh án liên bang ở California, cho hay giới chức hàng đầu chính quyền Tổng Thống Trump dựa vào lời cố vấn về pháp lý không đầy đủ để lấy cớ ngưng trợ cấp CFPB, mà như vậy là bất hợp pháp.
Ông Davila là chánh án thứ nhì phán quyết bất lợi cho chính quyền Tổng Thống Trump trong vấn đề trợ cấp CFPB. Hồi Tháng Mười Hai, một chánh án ở Washington cũng phán quyết tương tự.
Người đại diện CFPB chưa trả lời thư của Reuters yêu cầu nhận xét về phán quyết của Chánh Án Davila. Công việc chính của CFPB bao gồm giải quyết thủ đoạn tài chính, như cho vay nặng lãi, thu phí quá đáng và tính tiền nợ khám chữa bệnh vào điểm tín dụng.
Ngay từ những ngày đầu nhiệm kỳ thứ nhì của Tổng Thống Trump, chính quyền ông hầu như dẹp bỏ hết công việc của CFPB giữa lúc chính quyền cố gắng sa thải hàng loạt nhân viên liên bang.
Năm 2025, chính quyền Tổng Thống Trump từ chối trợ cấp CFPB. Hồi Tháng Mười Một, chính quyền loan báo theo lời cố vấn về pháp lý mà họ nhận được, họ không được phép lấy tiền Ngân Hàng Trung Ương (Fed) để trợ cấp CFPB, như Quốc Hội chỉ định, vì Fed đang làm ăn thua lỗ.
Trong phán quyết hôm Thứ Sáu, Chánh Án Davila kết luận ông Russell Vought, quyền giám đốc CFPB, hỏi ý kiến Bộ Tư Pháp (DOJ) “rõ ràng nhằm” dẹp bỏ CFPB bằng cách dựa vào lời diễn giải không đúng về tình trạng tài chính của Fed cũng như luật pháp, để cố né tránh mục tiêu của Quốc Hội là bảo vệ tính độc lập của CFPB.
Theo lệnh tòa, hồi Tháng Giêng, ông Vought, cũng là giám đốc Văn Phòng Quản Trị Ngân Sách (OMB), yêu cầu Fed chi $145 triệu để trợ cấp CFPB một quý tài chính, nhưng lưu ý ông miễn cưỡng làm như vậy.
Giới chức hàng đầu chính quyền Tổng Thống Trump cáo buộc CFPB làm việc mang tính chính trị và cản trở thị trường tự do, nhưng nhân viên và người ủng hộ cơ quan này bác bỏ lời cáo buộc đó. Nhân viên và người ủng hộ CFPB cho rằng dẹp bỏ cơ quan này là món quà cho những nhà tài trợ và thương gia có liên hệ với chính trị.
Đơn kiện này do một số tổ chức bảo vệ người tiêu dùng ở San Jose, California, nộp. (Th.Long) [kn]
Nghệ sĩ Thành Lộc gây tranh cãi khi ‘mắc cười’ về ‘ngày hội non sông’
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội hôm 15 Tháng Ba dấy lên tranh cãi xoay quanh một bài đăng trên trang cá nhân của nghệ sĩ Thành Lộc nói rằng ông “mắc cười” với khái niệm “ngày hội non sông” mà các báo tuyên truyền về bầu cử Quốc Hội.
Trong nhiều tuần qua, truyền thông Việt Nam được lệnh của Ban Tuyên Giáo và Dân Vận Trung Ương liên tục đưa tin rằng hôm bầu cử Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp là “ngày hội non sông.”
Bài đăng của ông Thành Lộc cho biết ông “đọc báo là đã mắc cười rồi nhưng mà tại vì cũng quen mắt quen nếp nghĩ luôn rồi nên thôi cũng hổng có gì phải sân với si làm chi nữa.”
Theo đoạn hội thoại với một “đứa em,” ông Thành Lộc chỉ nghĩ đơn giản hôm 15 Tháng Ba là ngày “Chúa Nhật” (Chủ Nhật), trong lúc người kia nhất định nói là “ngày hội non sông.”
Bài đăng của ông Thành Lộc, người được nhà nước Việt Nam trao danh hiệu “nghệ sĩ ưu tú,” lập tức khiến giới dư luận viên bàn tán, với đa phần ý kiến chỉ trích.
Trang Facebook “Công Chúa Vịt Quay – Phuket Auth” có 165,000 lượt follower, mỉa mai rằng ông Thành Lộc “không yêu đất nước này, căm hận chính quyền này nhưng vẫn phải sống nhờ tình yêu thương của đồng bào dân tộc.”
Trang này mô tả ông “sống cao sang ăn trên ngồi trốc, rửng mỡ hực lên ngày cả nước đi bầu.”
Bên dưới bài đăng, có nhiều ý kiến bày tỏ sự đồng tình, đặt câu hỏi cho rằng ông Thành Lộc “phản động mà sao lại được nhà nước cho danh hiệu ‘nghệ sĩ ưu tú.’”
Các Facebooker khác thì lại giải thích rằng nhiều phần ông Thành Lộc không được phong “nghệ sĩ nhân dân” nên “nảy sinh bất mãn với chế độ.”
Tuy vậy, cũng có một số ý kiến bênh vực nam diễn viên kịch kỳ cựu.
Facebooker Nguyễn Huỳnh Tâm cho biết: “Mỗi người điều có quyền bày tỏ ý kiến của riêng mình. Ông ấy nói gì sai? Ông ấy làm việc vẫn đóng thuế đầy đủ, đó là đóng góp cho xã hội, nên việc ông ấy sống ở đất nước này không phải là ăn nhờ. Toàn là ngụy biện công kích cá nhân. Thiển cận!”
Trước vụ này, ông Thành Lộc và sân khấu kịch Thiên Đăng do ông làm chủ ở Sài Gòn thường xuyên được các báo lăng xê.
Nửa tháng trước, tờ Người Lao Động đưa tin “Sân khấu Thiên Đăng chinh phục khán giả, nghệ sĩ Thành Lộc xuất thần với bốn vai mới.” (N.H.K) [kn]
Chính quyền Trump giảm 80% lệ phí từ bỏ quốc tịch Mỹ, từ $2,300 còn $450
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump giảm khoảng 80% phí lệ phí để từ bỏ quốc tịch Mỹ, theo AP hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
Sau nhiều năm tranh cãi về pháp lý với nhiều nhóm đại diện người Mỹ muốn từ bỏ quốc tịch Mỹ, hôm Thứ Sáu, trên công báo Federal Register, Bộ Ngoại Giao tuyên bố giảm mức lệ phí này từ $2,350 còn $450, có hiệu lực ngay lập tức.
Trước đó, năm 2023, thời Tổng Thống Joe Biden, Bộ Ngoại Giao hứa thu lệ phí $450 nhưng không bao giờ thực hiện. Mức phí này bằng với lúc Bộ Ngoại Ngoại Giao bắt đầu thu phí bỏ quốc tịch Mỹ hồi năm 2010.
Bỏ quốc tịch Mỹ là thủ tục có thể tốn công sức và dài dòng. Người muốn bỏ quốc tịch Mỹ phải liên tục xác nhận bằng văn bản và bằng lời nói với viên chức lãnh sự của Bộ Ngoại Giao rằng họ hiểu hệ quả của việc này, mới được cho phép tuyên thệ bỏ quốc tịch. Sau đó, Bộ Ngoại Giao phải xem xét lại thủ tục này.
Từ $450, lệ phí bỏ quốc tịch Mỹ vọt lên $2,350 năm 2015 để trang trải chi phí hành chánh giữa lúc số lượng người muốn bỏ quốc tịch Mỹ tăng mạnh, một phần do Mỹ bắt buộc công dân Mỹ sinh sống ở ngoại quốc cũng phải khai thuế ở Mỹ. Chính sách này làm nhiều người Mỹ bất bình.
Lệ phí bỏ quốc tịch Mỹ tăng quá cao bị nhiều tổ chức phản đối kịch liệt, như Hiệp Hội Vô Tình Là Người Mỹ, tổ chức ở Pháp đại diện người mang quốc tịch Mỹ chỉ vì sinh ở Mỹ nhưng chủ yếu sống ở ngoại quốc.
Hiệp hội này nộp hàng loạt đơn kiện về khoản lệ phí này, trong đó có đơn kiện cho rằng lẽ ra bỏ quốc tịch Mỹ không phải nộp bất cứ khoản phí nào.
“Hiệp Hội Vô Tình Là Người Mỹ hoan nghênh quyết định này vì thừa nhận rằng phải làm cho mọi người được hưởng quyền căn bản này,” ông Fabien Lehagre, chủ tịch hiệp hội, cho biết. “Thắng lợi này là kết quả trực tiếp của sáu năm đấu tranh pháp lý không ngơi nghỉ.”
Ở tòa án, hiệp hội này lưu ý từ khi Bộ Ngoại Giao loan báo giảm lệ phí bỏ quốc tịch Mỹ năm 2023, ít nhất 8,755 người Mỹ đóng $2,350 để bỏ quốc tịch. Bộ Ngoại Giao không công bố tổng cộng bao nhiêu người Mỹ bỏ quốc tịch. (Th.Long) [kn]
Một gia đình ở Hà Nội từ chối đi bầu vì ‘mất lòng tin vào Quốc Hội’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong lúc các báo tuyên truyền rằng có 79 triệu cử tri “nô nức” đi bầu đại biểu Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp, một Facebooker ở Hà Nội công khai tuyên bố từ chối bỏ phiếu vì “mất lòng tin vào Quốc Hội.”
Bài đăng trên Facebook Nguyễn Tâm hôm 15 Tháng Ba cho biết họ được Công An Phường Dương Nội đến tận nhà đưa năm tấm thẻ cử tri nhưng quyết định “cất giữ làm kỷ niệm cho con cháu” chứ không đi bầu.
Facebooker này giải thích: “Suốt gần hai chục năm khiếu kiện, gia đình tôi và bà con Dương Nội đã gửi đơn đến Quốc Hội quá nhiều. Riêng gửi đường bưu điện đến tất cả gần 500 đại biểu Quốc Hội khóa 13 là ba đợt, tôi còn cất giữ gần 1,500 biên nhận. Vậy mà vụ việc khiếu nại của chúng tôi đang bước sang năm thứ 19, mặc dù kiện đúng nhưng không được giải quyết.”
“Bao năm qua, Quốc Hội nhận hàng gánh đơn của đoàn chúng tôi và xử lý như thế nào? Quốc Hội đã không thực hiện chức năng giám sát, không đại diện cho ý chí nguyện vọng của gia đình tôi. Vậy nên gia đình tôi mất lòng tin vào Quốc Hội. Tôi tuyên bố không tham gia bầu cử Quốc Hội khóa 16,” bài đăng cho biết.
Facebooker Nguyễn Tâm được biết đến là bà Nguyễn Thị Tâm, 54 tuổi, dân oan Dương Nội và là tù nhân lương tâm, được ra tù sớm bảy tháng hồi Tháng Mười Một năm ngoái.
Bà Tâm, bị bắt năm 2020 cùng với bà Cấn Thị Thêu và hai con trai Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư. Một phiên tòa diễn ra năm 2022 kết án bà Tâm sáu năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước.” Đây là lần thứ ba bà bị kết án liên quan đến việc phản đối chính quyền cưỡng chế đất không bồi thường thỏa đáng cho người dân.
Hiện bà Tâm đang bị chính quyền địa phương áp lệnh ba năm quản chế.
Bên dưới bài đăng của bà Tâm, nhiều ý kiến bày tỏ sự tán đồng quyết định của nữ dân oan.
Facebooker Hùng Điêu Linh cho biết: “Tôi cũng đã khiếu nại tố cáo ở địa phương rất nhiều rồi, để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và nhân dân trong khu vực nhưng nhận được thực tế là zero và còn tai hại thêm, nên tôi không bầu gì hết.”
Facebooker này lập luận: “Bầu cử tự do dân chủ, công khai minh bạch là không được áp đặt hoặc dùng các hình thức khác như hù dọa, đe dọa và thúc giục người dân mà trái với ý chí của họ.”
Facebooker Bùi Mạnh Tiến cho hay: “Em cũng không đi bầu vì chẳng tin thằng nào nó [đảng] cử đại diện cho mình cả!” (N.H.K) [kn]
Cử tri trẻ tố cáo chuyện đi bầu Quốc Hội ‘có người gạch tên dùm’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có ít nhất hàng trăm ý kiến trên nền tảng mạng xã hội Threads của cử tri tại Việt Nam, tố cáo chuyện mình đi bầu hôm 15 Tháng Ba nhưng “có người [giới chức bầu cử địa phương] gạch dùm.”
Tại Việt Nam, dường như nền tảng Threads của hãng Meta đang được giới trẻ, hầu hết là những người ở độ tuổi 20, ưa chuộng hơn so với Facebook và TikTok, do họ có thể thoải mái trao đổi ý kiến về mọi vấn đề từ thời sự đến thời trang, ẩm thực, du lịch… mà không lo mình bị kiểm duyệt.
Danh khoản “joppi0508” viết trên mạng xã hội này: “Nay tôi dẫn bà đi ra nhà văn hóa để bầu cử. Đến lúc bà tôi được dẫn ra bàn để gạch tên trong phiếu bầu, tôi thấy các cô hướng dẫn chỉ bà tôi gạch ai với gạch ai. Bà tôi cũng không rõ lắm nên cũng gạch theo.”
“Xong tôi thấy vậy hỏi: ‘Là nhà em phải gạch theo ý các chị hay được quyền chọn”’ thì cô ấy nói ‘À các chị chỉ hướng dẫn nhà mình chọn thôi chứ mình được chọn em nhé.’”
Danh khoản “tuanhnguyen28052002” ở Hà Nội cho hay, người này đi bầu mà “có cô đứng ngay cạnh chỉ mình gạch ai luôn,” “cô đứng cạnh chỉ tay kêu mình gạch người A, người B, xong kêu ôi con bé này gạch nhanh quá không kịp chỉ!”
Danh khoản “_xaxi_07” cho biết mình là sinh viên năm nhất, năm nay được trải nghiệm lần đi bầu cử đầu tiên nhưng “khác khá xa so với những gì mình được học về quyền và nghĩa vụ bầu cử.”
“Em thấy việc quản lý ở đây khá lỏng lẻo, vì một người có thể bầu thay cho cả gia đình, hoặc có người cầm đến 40-50 tờ phiếu bầu. Điều đó khiến em cảm thấy không khách quan và kết quả cũng không mấy công bằng,” danh khoản nêu trên viết.
Danh khoản vforvendetta226 cảm thán: “Tôi thực sự không hiểu tại sao việc đi bầu cử lại bị biến thành một thủ tục bắt buộc ở trường đại học. Sinh viên thậm chí phải chứng minh là mình đã bầu cử, trong khi kết quả dường như đã an bài từ trước. Tại sao chúng ta vẫn phải thực hiện những thủ tục hình thức này chỉ để làm đẹp con số?”
Ngoài ra, một số danh khoản trên Threads tiết lộ rằng tại một số điểm bầu cử ở các tỉnh miền Bắc có chuyện cử tri sau khi hoàn tất thủ tục bầu cử thì được… phát tiền, từ 20,000-50,000 đồng (80 cent-$1.9) cho mỗi thẻ cử tri, tùy nơi.
Một hình chụp tại điểm bầu cử ở phường Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh, cho thấy mỗi cử tri nhận được 50,000 đồng sau khi ra khỏi phòng bỏ phiếu.
Hiện chưa rõ khoản tiền này có phải là cách để các điểm bầu cử tại địa phương thu hút cử tri để đạt chỉ tiêu “hơn 90% cử tri đi bầu” hoặc “đạt tỷ lệ tuyệt đối.” (N.H.K) [kn]
Reuters: Tô Lâm nắm thêm ghế chủ tịch nước vào đầu Tháng Tư
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngay trong ngày diễn ra bầu cử Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp ở Việt Nam, hãng tin Reuters loan báo ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, sẽ được công bố làm ứng viên duy nhất cho chức chủ tịch nước tại phiên khai mạc kỳ họp của Quốc Hội khóa 16.
Kỳ họp thứ nhất tại nghị trường Việt Nam dự trù khai mạc vào ngày 6 Tháng Tư.
Bản tin hôm 15 Tháng Ba của hãng truyền thông Anh Quốc cho biết, hàng chục triệu cử tri ở Việt Nam đã đi bỏ phiếu trong lúc 93% ứng cử viên đại biểu Quốc Hội được ghi nhận là đảng viên.
Cuộc bầu cử là một trong những chỉ dấu cho thấy thực tiễn dân chủ trong một quốc gia độc đảng được kiểm soát chặt chẽ, nơi các vị trí quyền lực nhất đã được đảng ấn định trước lúc người dân đi bầu.
Quốc Hội Việt Nam bị cho là hầu như không có quyền thách thức các quyết định quan trọng của đảng, bao gồm cả các vấn đề nhân sự, ngoại trừ đôi lần sửa đổi các dự luật.
Theo lịch trình phiên họp diễn ra ngày 6 Tháng Tư, Quốc Hội sẽ phê chuẩn các ghế lãnh đạo nhà nước do đảng đề cử trước đó, bao gồm chủ tịch nước và thủ tướng.
Việc ông Lâm giành lại ghế chủ tịch nước từ ông Lương Cường được xem như chỉ là thủ tục.
Như vậy, cựu Bộ Trưởng Công An Tô Lâm sẽ lại nắm giữ cả hai chức vụ quyền lực trong năm năm tới, giúp cơ cấu chính trị của Việt Nam gần gũi hơn với nước láng giềng Trung Quốc, nơi ông Tập Cận Bình cũng đang nắm hai ghế.
Một bản tin trước đó cũng của hãng Reuters cho hay, ông Tô Lâm dự kiến có chuyến đi Bắc Kinh gặp ông Tập trước cuối tháng này.
Đây là dấu hiệu chứng tỏ mối quan hệ giữa hai nước láng giềng Cộng Sản “đang ấm lên.”
Bên lề chuyến đi Trung Quốc của ông Tô Lâm, hãng viễn thông Mobifone nay thuộc sở hữu của Bộ Công An Việt Nam đang đàm phán với các công ty công nghệ Trung Quốc về hợp đồng mới liên quan việc thiết lập mạng 5G, bất chấp cảnh báo của Mỹ về rủi ro an ninh sau các thỏa thuận trước đó.
Mobifone sẽ tiếp nối các hãng Viettel và VNPT, những doanh nghiệp đã ký hợp đồng cung cấp 5G với ZTE và Huawei hồi năm ngoái, đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý sau nhiều năm thận trọng đối với công nghệ 5G của Trung Quốc.
Mobifone được cho là lên kế hoạch khởi động một cuộc đấu thầu để triển khai các trạm phát sóng 5G, dự kiến dẫn đến việc các công ty Trung Quốc mở rộng đáng kể mạng lưới của họ tại Việt Nam.
Hiện chưa rõ nhà cung cấp Trung Quốc nào có thể nhận được hợp đồng mới, nhưng một nguồn tin cho biết Mobifone đã thảo luận về cuộc đấu thầu với Huawei.
Một trong những trạm phát sóng 5G của Huawei hiện đã được lắp đặt trên mái nhà một cao ốc có logo của Mobifone, gần Tổng Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn.
Hồi năm 2020, Việt Nam tham gia sáng kiến ”Mạng Lưới Sạch” của chính phủ Hoa Kỳ, cam kết không sử dụng thiết bị 5G của hai công ty Trung Quốc ZTE và Huawei. (N.H.K) [kn]
3 bộ trưởng quan trọng của Trung Quốc đến Việt Nam đúng ngày bầu cử
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ba bộ trưởng Ngoại Giao, Quốc Phòng và Công An Trung Quốc được ghi nhận cùng có chuyến thăm Việt Nam vào hôm 15 Tháng Ba, đúng ngày bầu cử đại biểu Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp.
Theo tờ Thanh Niên, tại Hà Nội, Ngoại Trưởng Vương Nghị đã thảo luận về hợp tác chiến lược Việt-Trung với người đồng cấp Lê Hoài Trung.
Cuộc gặp giữa hai ông này diễn ra trong khuôn khổ “Hội nghị lần thứ nhất đối thoại chiến lược cấp bộ trưởng Ngoại Giao, Quốc Phòng, Công An Việt-Trung.”
Bản tin cho biết, hai ông Vương Nghị và Lê Hoài Trung họp về việc “chuẩn bị chu đáo cho các hoạt động giao lưu, tiếp xúc cấp cao và các cấp, ạo nên những đột phá mới trong hợp tác thực chất, đưa quan hệ hai đảng, hai nước lên tầm cao mới.”
Tuy vậy, đến nay, Bộ Ngoại Giao Việt Nam chưa công bố chuyến thăm Trung Quốc của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, nhiều khả năng diễn ra vào cuối tháng này, theo tiết lộ của hãng tin Reuters.
Cũng trong hôm 15 Tháng Ba, báo Quân Đội Nhân Dân cho biết, ông Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng, đã đưa người đồng cấp Đổng Quân đi thăm Lữ Đoàn Đặc Công Bộ 113 và xem các màn trình diễn tại thao trường.
Cùng thời điểm, ông Vương Tiểu Hồng, bộ trưởng Công An Trung Quốc đã đến Hà Nội để gặp ông Lương Tam Quang.
Đưa tin về chuyến thăm của ba bộ trưởng Trung Quốc diễn ra ngay lúc Việt Nam tổ chức bầu cử, đài CNA của Singapore bình luận, Bắc Kinh muốn phát tín hiệu rằng họ là “một lựa chọn thay thế đáng tin cậy, thay cho Tổng Thống Donald Trump thất thường, người đã áp đặt múc thuế quan đối ứng gây bất ổn cho thương mại toàn cầu.”
Thông cáo do Bộ Ngoại Giao Trung Quốc phát đi cho hay: “Trong bối cảnh quốc tế hiện nay đặc trưng bởi sự hỗn loạn và thay đổi đan xen, việc Bắc Kinh và Hà Nội tăng cường giao tiếp chiến lược và làm sâu sắc thêm sự phối hợp chiến lược là điều tất yếu.”
Trong khi đó, trang tin Modern Diplomacy bình luận: “…Bắc Kinh có thể tìm cách tăng cường lòng tin chính trị với Hà Nội vào thời điểm cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc tiếp tục leo thang. Trong diễn ngôn ngoại giao của Trung Quốc, cụm từ ‘tăng cường lòng tin chính trị’ thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thảo luận về việc củng cố quan hệ song phương.”
“Việt Nam và Trung Quốc hiện vẫn có mối liên hệ mật thiết, nhất là về hợp tác thương mại và kết nối kinh tế.”
“Tuy nhiên, quan hệ song phương cũng chứa đựng những yếu tố phức tạp, bao gồm tranh chấp lãnh thổ và sự ngờ vực về chiến lược,” trang tin nêu trên viết thêm. (N.H.K) [kn]
Bắt giữ cha mẹ 2 bé gái thiệt mạng trong vụ cháy nhà ở Murrieta
MURRIETA, California (NV) – Cha và mẹ của hai bé gái thiệt mạng trong vụ cháy nhà ở Murrieta bị bắt vì một loạt tội đại hình, giới chức loan báo hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, theo nhật báo The Orange County Register.
Ngay trước 4 giờ 45 phút sáng ngày 20 Tháng Mười Hai năm ngoái, cảnh sát Murrieta nhận được tin báo một căn nhà trong khu 41000 đường Knight bị cháy.
Khi tới nơi, cảnh sát và lính cứu hỏa thấy căn “mobile home,” nơi đậu xe, ba chiếc xe, hai nhà kho và cây thông lớn đang cháy.
Lính cứu hỏa mất khoảng 45 phút mới dập tắt đám cháy, nhưng hai bé gái và nhiều con thú nuôi trong nhà thiệt mạng và ba người khác bị thương.
Sau khi điều tra, giới chức tin có đủ bằng chứng bà Stacey Hales và ông Adam Keenan, cha mẹ hai bé gái, gây hỏa hoạn.
Tính tới Thứ Sáu, giới chức chưa công bố bằng chứng đó là gì.
Trước đó, người nhà và bạn bè xác nhận hai bé gái thiệt mạng là con bà Hales: Emma, 12 tuổi, và Abby, 11 tuổi. Ashley, em sinh đôi với Emma, sống sót. Sau vụ cháy, bà Hales tạm thời bị mất thị lực nhưng đang dần nhìn thấy lại, người nhà của bà cho biết.
Theo dự trù, Biện Lý Cuộc Riverside County sẽ truy tố bà Hales và ông Keenan một loạt tội đại hình.
Bà Hales bị bắt vì tội đốt cẩu thả làm chết người, đốt cẩu thả nơi có người ở, gây nguy hiểm cho trẻ em, tàn ác với thú vật, và sử dụng chất cấm, theo thông cáo báo chí Sở Cảnh Sát Murrieta (MPD).
Ông Keenan bị bắt vì tội gây nguy hiểm cho trẻ em và sử dụng chất cấm, MPD cho hay. Cảnh sát không nói rõ chất cấm đó là gì.
Bà Hales đang được tại ngoại sau khi nộp tiền thế chân $160,000. Tính tới Thứ Sáu, ông Keenan vẫn bị giam sau khi bị bắt cùng ngày.
MPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ cháy này thì gọi điều tra viên Velazquez số 951-461-6340, hoặc muốn giấu tên tên liên lạc thông qua trang web MPD murrietapolice.org. (Th.Long) [kn]
Trump kêu gọi các nước bảo vệ Hormuz khi hộ tống tàu dầu quá rủi ro. Liệu Mỹ sẽ đổ bộ Iran?
Trump kêu gọi các nước bảo vệ Hormuz khi hộ tống tàu dầu quá rủi ro. Liệu Mỹ sẽ đổ bộ Iran?
Hôm 14/3, Tổng thống Trump kêu gọi nhiều quốc gia gửi tàu chiến đến khu vực eo biển Hormuz, nhằm gây áp lực buộc Iran mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trump nhấn mạnh, các nước phụ thuộc vào dầu Trung Đông như Anh, Pháp, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc nên tham gia bảo vệ tuyến đường biển nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua mỗi ngày.
Hải quân Mỹ vốn mạnh nhất thế giới, vì sao Trump phải yêu cầu các nước chia sẻ trách nhiệm, thậm chí cả Trung Quốc?
Israel và Iran tiếp tục tấn công qua lại, Trump chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận
TEHRAN, Iran (NV) – Israel tiếp tục tấn công Iran, còn Iran tiếp tục không kích trả thù vào sáng Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, theo CNN.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, quân đội Israel loan báo họ mở “đợt tấn công lớn nhắm vào cơ sở hạ tầng của chế độ khủng bố của Iran ở miền Tây nước này cách đây không lâu.” Quân đội Israel nói với CNN họ dự tính đánh Iran thêm ít nhất ba tuần vì còn “hàng ngàn mục tiêu.” Giới chức Mỹ cũng tỏ ý nói cuộc chiến sẽ kết thúc sau vài tuần nữa hoặc “sớm hơn.”
Trong khi đó, quân đội Iran cho hay họ thực hiện hàng loạt cuộc không kích “mạnh” bằng “drone” (máy bay điều khiển từ xa) nhắm vào trung tâm an ninh và sở cảnh sát ở Israel từ sáng sớm Chủ Nhật. Quân đội Iran cho biết thêm họ tiếp tục “bảo vệ hợp pháp” người dân Iran.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố ông chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận với Iran để kết thúc cuộc chiến, đồng thời tiếp tục kêu gọi những quốc gia khác gửi chiến hạm tới Trung Đông giúp Mỹ bảo đảm an toàn Eo Biển Hormuz.
“Iran muốn đạt thỏa thuận, nhưng tôi không muốn vì điều khoản chưa đủ tốt,” ông Trump trả lời phỏng vấn của đài NBC News qua điện thoại, lưu ý bất cứ thỏa thuận nào cũng phải “rất chắc chắn.”
Khi NBC News hỏi điều khoản có thể là gì, Tổng Thống Trump từ chối nói cụ thể. “Tôi không muốn nói cho quý vị biết,” ông cho hay.
Tổng Thống Trump khẳng định “những quốc gia khác” sẽ gửi chiến hạm “cùng với” Mỹ để bảo vệ Eo Biển Hormuz.
Không rõ những quốc gia mà Tổng Thống Trump nói là quốc gia nào và liệu có quốc gia nào thực sự đồng ý gửi chiến hạm hay không. Sau đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết, “Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật, Nam Hàn, Anh, và nước khác” sẽ gửi chiến hạm tới Trung Đông.
Khi CNN hỏi, cả Trung Quốc lẫn Anh đều không xác nhận sẽ gửi chiến hạm tới vùng này.
Tổng Thống Trump cũng tỏ ra hoài nghi về tình trạng tân lãnh tụ tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei. Ông Trump lưu ý ông Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng từ khi được bầu làm lãnh đạo Iran hôm Chủ Nhật tuần trước.
“Tôi không biết ông thậm chí còn sống hay không. Tới nay, không ai có thể đưa ông ra,” ông Trump nói.
“Tôi nghe nói ông không còn sống, mà nếu còn sống, ông nên làm gì đó rất khôn khéo cho đất nước ông, và đó là đầu hàng,” ông Trump thêm.
Trong khi đó, hôm Chủ Nhật, Iran xác nhận ông Khamenei đang có “sức khỏe tốt” và “quản trị đất nước một cách mạnh mẽ.”
Cùng ngày, ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, chế giễu Tổng Thống Trump tuyên bố “đánh bại” Iran.
Trên mạng xã hội X, ông Ghaliba cho hay ông Trump “trong hai tuần qua chín lần tuyên bố ông ‘đánh bại’ chúng tôi. Thật mắc cười!”
Không rõ ông Ghalibaf nói chín lần nào, nhưng tới nay, ông Trump vài lần tuyên bố Mỹ đang thắng cuộc chiến với Iran.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump viết trên Truth Social rằng Mỹ “đánh bại và hoàn toàn hủy diệt Iran, cả về quân sự, kinh tế và mọi mặt khác.”
Hôm Thứ Sáu, ông viết Iran “bị đánh bại hoàn toàn và muốn đạt thỏa thuận – nhưng không phải thỏa thuận mà tôi sẵn sàng chấp nhận!” (Th.Long) [kn]
Phim tài liệu về Tô Lâm ra mắt ở Little Saigon, phơi bày sự thật về Việt Nam
Thiện Lê/Người Việt
SANTA ANA, California (NV) – Phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam” ra mắt cộng đồng người Việt ở Little Saigon hôm Thứ Bảy, 14 Tháng Ba, cho thấy sự thật về Việt Nam tuy đang phát triển nhưng có nhiều đàn áp xảy ra.
Bộ phim của nữ đạo diễn Laura Brickman được chiếu tại rạp Frida Cinema ở khu trung tâm thành phố Santa Ana, có sự hiện diện của nhiều đồng hương muốn hiểu biết thêm về những gì đang xảy ra ở quê nhà.
Tựa phim có nghĩa là “Đại Tướng: Việt Nam Trong Thời Tô Lâm,” nên cho khán giả thấy được cách ông Tô Lâm giành được quyền lực trong chính quyền Việt Nam, những thay đổi kinh tế và chính trị xảy ra trong một thập niên vừa qua khi ông làm bộ trưởng công an sau đó thành tổng bí thư đảng CSVN, và nói về những đàn áp chính trị xuyên quốc gia gây nguy hiểm cho nhiều người Việt Nam tị nạn chính trị.
Phim mở đầu bằng những cảnh đời sống ở Việt Nam, rồi có cảnh một người đang quay phim bằng điện thoại thì bị đánh từ phía sau. Tiếp theo là những hình ảnh duyệt binh, diễn hành quân sự của nhà nước Việt Nam, đi cùng với ca khúc “Sài Gòn” của nhạc sĩ Y Vân, được nữ ca sĩ TRACE trình bày, được hòa tấu chậm lại nên thể hiện nỗi nhớ và có thể nói sự đau buồn của nhiều người dân.
Ngay từ đầu bộ phim, đạo diễn Brickman nhấn mạnh về vụ án từng làm nổi sóng dư luận Việt Nam và cả thế giới. Đó là vụ bắt cóc ly kỳ ông Trịnh Xuân Thanh ở Berlin, Đức, năm 2017 mà ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu. Vụ này gây nên một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam khi Berlin “tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược” với Hà Nội hơn hai tháng sau khi sự việc xảy ra.
Gần như toàn bộ thời gian của cuốn phim là tiếng nói trực tiếp của những người đấu tranh nay đang bị giam cầm như Phạm Đoan Trang, Lê Hữu Minh Tuấn, Bùi Tuấn Lâm, và những người đang tị nạn ở ngoại quốc như nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài, những người đang phải lẩn trốn ở Thái Lan, và những bản án “bỏ tủi” nặng nề bất công mà họ phải gánh chịu.
Được thể hiện song song với những tiếng nói đấu tranh đó là quá trình ông Tô Lâm giành được quyền lực, trở thành người đứng đầu đảng CSVN bằng cách thanh trừng những đối thủ chính trị và những người chống đối. Không chỉ vậy, khán giả còn thấy được những phát triển kinh tế của Việt Nam, nhưng cái giá phải trả là nhiều đau khổ của người dân.
Thêm vào đó là những người đấu tranh đều bị kết tội vi phạm Điều 88, sau này thành Điều 117, trong Hiến Pháp Việt Nam, có nghĩa là tội lan truyền tư tưởng chống phá nhà nước.
Phim tài liệu kết thúc bằng hình ảnh của những tù nhân chính trị hay tù nhân lương tâm bị kết án tù vì Điều 88 hay Điều 117 trong phần danh đề, cũng có ca khúc “Sài Gòn” đệm theo chân dung của những người đó.
Ban tổ chức cho biết nữ đạo diễn Laura Brickman không thể trò chuyện với khán giả qua mạng được vì đang có biến cố ở Trung Đông, nhưng đại diện cho bà cô Luna, phó đạo diễn và là người dẫn chuyện cho phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam.”
Nữ phó đạo diễn gốc Việt này mở đầu bằng cách cho biết không thể hiện diện trên màn hình được, chỉ có thể trò chuyện với khán giả qua giọng nói vì muốn giữ an toàn cho gia đình. Nữ phó đạo diễn cũng không cho biết tên họ vì lý do an ninh cho bản thân.
Cô kể tham gia quá trình sản xuất phim tài liệu vào năm 2024 khi đạo diễn Brickman muốn tìm người cắt ghép các thước phim biết nói tiếng Việt, rồi mời cô làm phó đạo diễn.
Theo cô Luna, ban đầu, phim chỉ muốn tập trung vào chuyện của ông Trịnh Xuân Thanh ở Berlin, nhưng mở rộng thành các đấu tranh dân chủ và nhân quyền từ trước năm 2016 cho đến hiện nay sau khi cô và đạo diễn có nhiều thảo luận. Cô cho rằng cách tốt nhất để kết nối những sự kiện đó là mình làm người dẫn chuyện cho phim.
Khi nghiên cứu cho phim tài liệu, cô cho hay: “Khi mà tôi tìm và kết nối, tìm hiểu và đọc tư liệu nhiều để đại diện những nhân vật để mà kể cái câu chuyện của họ thì tôi rất là bất ngờ là số lượng người hoạt động nhân quyền ở Việt Nam và ở nước ngoài quá nhiều.”
“Một phần tôi không biết là do chính phủ Việt Nam cắt đứt những quan hệ của chúng tôi với nhau quá hiệu quả. Những người đứng lên nói về sự thật của Việt Nam là ngay lập tức tiếng nói của họ bị dập cho nên là khả năng mà chúng tôii tìm được nhau rất là khó,” cô nói.
Tuy cảm thấy đau buồn về những người bị đàn áp chính trị, cô Luna bày tỏ sự tự hào: “Tôi rất là bất ngờ là số người đấu tranh nhiều như vậy, và tôi cũng rất là vui, rất là bất ngờ và và rất là tự hào là người Việt Nam mình, những người Việt Nam mình mà có lòng dũng cảm đứng lên chống lại cái chế độ cộng sản.”
“The General: Vietnam in the Age of To Lam” làm nhiều khán giả bất ngờ, đồng thời cũng xác nhận suy nghĩ của những người đã biết về những gì đang xảy ra ở Việt Nam, có bề ngoài phát triển nhưng thật ra đang có nhiều đàn áp để đạt được những phát triển đó. [đ.d.]
—
Liên lạc tác giả: [email protected]
6 thành phố đáng sống tại Mỹ dành cho những người cảm thấy ‘mãi vẫn nghèo’
ORANGE COUNTY, California (NV) – Người mua nhà tại Mỹ đang bị sốc trước mức giá cao kỷ lục của thị trường địa ốc và cho đến nay trong năm 2026 vẫn chưa thấy nhiều tín hiệu giảm. Giá nhà vẫn tiếp tục nhích lên, dù với tốc độ chậm.
Theo Zillow, giá trị nhà trung bình trên toàn nước Mỹ tính đến ngày 31 Tháng Giêng là $357,445, tăng 0.2% so với cùng kỳ năm trước. Phân tích của Redfin cho thấy giá nhà tại Mỹ trong Tháng Giêng tăng 1.1% so với năm vừa qua, với mức giá bán trung vị (median) đạt $422,980.
Thành phố San Antonio, Texas. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Tuy vậy, theo GOBankingRates, đối với những người đang săn nhà giá rẻ, vẫn có một số lựa chọn đáng cân nhắc. Dưới đây là 6 nơi đáng sống trong năm 2026 nếu bạn cảm thấy chi phí sinh hoạt đang khiến mình “không dư dả.”
1. Fort Wayne, Indiana
Giá nhà trung bình: $234,437
Chỉ số chi phí sinh hoạt (so với mức bình quân quốc gia 100): 82
Theo Ben Mizes, một địa ốc viên lành nghề và đồng sáng lập công ty Clever Offers, Fort Wayne là một trong những “thành phố cỡ trung có chi phí phải chăng nhất ở Mỹ.”
Ông chia sẻ với GOBankingRates rằng: “Nền kinh tế của thành phố này khá đa dạng và đây là một trong số ít nơi mà giá nhà trung vị (median) vẫn tương đối phải chăng so với thu nhập trung vị của cư dân.”
2. Huntsville, Alabama
Giá nhà trung bình: $280,326
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 94.2
Sain Rhodes, địa ốc viên của Clever Offers, cho biết Huntsville không chỉ có nhà với giá phải chăng mà còn có chi phí sinh hoạt thấp hơn so với nhiều thành phố ven biển.
Ông nói với GOBankingRates rằng chi phí thực phẩm, tiện ích và giao thông tại đây đều thấp hơn so với nhiều thành phố cạnh tranh ở vùng ven biển.
“Nhìn chung, nơi này mang lại nhiều lợi thế cho cư dân tương lai. Đây là nơi chứng minh rằng bạn có thể vừa có sự nghiệp tốt vừa có khoản vay mua nhà dễ thở hơn,” Rhodes cho biết.
3. Oklahoma City
Giá nhà trung bình: $202,648
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 85.5
Theo Ksenia Levina, nhà sáng lập kiêm địa ốc viên của công ty Vienna Property Investment, Oklahoma City vừa có giá nhà phải chăng vừa có thị trường việc làm mạnh, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, hàng không vũ trụ, chính phủ và chăm sóc sức khỏe.
Công việc của Levina bao gồm nghiên cứu thị trường địa ốc Mỹ và hỗ trợ khách hàng quốc tế đầu tư mua nhà tại Mỹ.
Bà nói với GOBankingRates rằng sự kết hợp giữa giá nhà thấp và việc làm ổn định đã khiến Oklahoma City trở thành “một thị trường ổn định.”
4. Peoria, Illinois
Giá nhà trung bình: $126,819
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 75.6
Một trong những lợi thế lớn của Peoria là người mua có thể “mua những căn nhà có thể dọn vào ở ngay với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ so với các thành phố lớn khác ở vùng Trung Tây,” theo Mizes.
Điều này giúp nhiều người mua nhà lần đầu có cơ hội bước vào thị trường địa ốc dễ dàng hơn.
5. San Antonio, Texas
Giá nhà trung bình: $245,251
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 91.3
Theo Rhodes, San Antonio mang lại “một điều hiếm thấy.”
“Đó là mức giá của thị trường lớn nhưng lại có giá trị của thị trường thứ cấp,” ông nói.
Lợi thế này càng rõ hơn nhờ chính sách thuế của tiểu bang. “Và bởi vì Texas không có thuế thu nhập cá nhân, số tiền đó sẽ quay trở lại túi của cư dân mỗi năm,” Rhodes cho biết.
6. Toledo, Ohio
Giá nhà trung bình: $124,491
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 77.4
Theo Levina, Toledo là một trong số ít thị trường mà ở đó người mua nhà khởi đầu vẫn có khả năng sở hữu nhà.
Bà cho biết: “Nhưng chính sự kết hợp giữa nhà có giá phải chăng và nhiều cơ hội việc làm trong các ngành chăm sóc sức khỏe, logistics và sản xuất mới là yếu tố thu hút người mua nhà đến đây.” (Ng.Tr)[kn]
