Giáo sư Nguyễn Văn Canh

Những chiêu trò lừa đảo người mua xe cũ nên tránh

QUẬN CAM, California (NV) – Trong thời buổi vật giá đắt đỏ, người Mỹ tìm mua xe cũ nhiều hơn. Mặc dù biết rằng mua xe cũ có chứng nhận ở các đại lý là an toàn, nhưng nhiều người vẫn tìm mua trực tiếp từ chủ xe để có giá rẻ hơn. Nhưng đây cũng là một phương thức mua nhiều rủi ro.

Theo trang mạng xe hơi www.slashgear.com, luôn cảnh giác với những trò lừa đảo khi mua xe cũ. Một lời khuyên căn bản nhất để tránh bị lừa: Hãy tin vào trực giác của mình. Nếu có điều gì đó cảm thấy không ổn, hoặc nghe có vẻ “tốt đến mức khó tin”, hãy thận trọng, không nên vội vàng mua. Không có xe này thì sẽ có xe khác. Sau đây là một số cách lừa đảo phổ biến trong thị trường mua bán xe cũ:

Mua xe cũ của đại lý an toàn hơn mua từ tư nhân. (Hình minh họa: HD/Người Việt)

⦁ Nên tận mắt kiểm tra xe: Trừ khi mua xe từ một người quen đáng tin cậy đang sinh sống ở xa, nên trực tiếp đến tận nơi xem xe. Người bán có thể dùng hình ảnh hoặc video để thuyết phục người mua rằng tình trạng của xe còn tốt. Sau đó người mua được yêu cầu chuyển tiền đặt cọc để giữ xe; hoặc yêu cầu thanh toán toàn bộ. Khi người mua đến để nhận xe mới biết rằng chiếc xe không hề tồn tại, người bán không trả lời điện thoại, tin nhắn. Hoặc là người bán đưa hình ảnh một chiếc xe trông còn tốt, nhưng thực tế có những lỗi kỹ thuật nghiêm trọng có thể tốn hàng ngàn đô la để sửa chữa. Cách tránh chiêu trò này rất đơn giản: đến tận nơi để kiểm tra chiếc xe, yêu cầu được lái thử xe.

⦁ “Curbstoning” (Bán xe trái phép): “Curbstoning” là bất hợp pháp, trong đó một người chuyên mua bán xe kiếm lời (car flipper) không có giấy phép kinh doanh giả danh là chủ xe để bán nhanh các chiếc xe cũ. Họ thường rao bán trực tiếp ngay tại lề đường, bãi đất trống hoặc trên mạng. Bằng cách giả vờ là chủ xe, họ cố tình lách những luật bảo vệ người tiêu dùng (thí dụ “lemon laws”), né thuế và các quy định về giấy phép kinh doanh đại lý.
Việc yêu cầu người bán cho xem giấy chủ quyền xe (title) là yêu cầu chính đáng. Nếu thấy tên trên giấy tờ không trùng khớp với tên của người đang bán xe, đó là một dấu hiệu lừa đảo. Ngoài ra, việc kiểm tra lịch sử của chiếc xe là cần thiết. Carfax là một cách nhanh chóng và rẻ tiền để kiểm tra. Nếu có điều kiện, nên chi thêm khoảng $100 – $200 để thuê chuyên gia kiểm định chất lượng xe cũ. Hoặc kiếm một người quen biết am hiểu về xe cộ cùng đi để xem xét và đánh giá chiếc xe.

⦁ Sửa giấy tờ xe (Title washing): Đây là hành vi bất hợp pháp. “Title washing” là sửa thông tin trên title, thí dụ như xóa bỏ thông tin về khoản vay, xóa thông tin cho thấy chiếc xe từng bị hư hại hoặc bị đánh cắp, hay che giấu số dặm đi thực tế của xe.
Những kẻ lừa đảo sử dụng nhiều cách để thay đổi giấy tờ xe. Đôi khi chính bản gốc của giấy tờ xe bị làm giả hoặc sửa đổi. Người bán cũng có thể làm thủ tục xin cấp lại title mới, cố tình không khai báo lịch sử của xe. Đây là hành vi phạm pháp. Nếu không may bị lừa đảo theo cách này, người mua có thể liên lạc với cơ quan thực thi pháp luật tại địa phương, Văn phòng Tổng chưởng lý, hoặc Cục Bảo vệ Người tiêu dùng để được hỗ trợ. Không nên chỉ dựa vào title khi quyết định mua. Nên yêu cầu người bán cung cấp số VIN (số khung) của xe, sau đó tự kiểm tra lịch sử của xe. Nhiều kẻ gian thường hay sử dụng cụm từ “bán theo hiện trạng” (as-is) để bán những chiếc xe có vấn đề, do đó nên tránh xa những tin rao bán kiểu này. (HD)

Tòa ra lệnh Trump gỡ tên khỏi Kennedy Center trong 2 tuần

WASHINGTON, DC (NV) – Trong một phán quyết đưa ra vào ngày Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, Chánh Án Christopher Cooper của tòa liên bang ở Washington, DC ra lệnh phải gỡ tên của Tổng Thống Donald Trump ra khỏi tòa nhà Trung Tâm Biểu Diễn Nghệ Thuật Donald J. Trump và John F. Kennedy Center vì nó được gắn vào một cách bất hợp pháp.

Theo AP, phán quyết của tòa cũng đi kèm lệnh chặn kế hoạch đóng cửa dài hạn địa điểm văn hóa quốc gia quan trọng này.
Công nhân gắn bảng hiệu “The Donald J. Trump and The John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts” ngày 19 Tháng Mười Hai, 2025. (Hình: Heather Diehl/Getty Images)

Chánh Án Christopher Cooper ra lệnh trong vòng hai tuần, chính quyền phải gỡ bỏ mọi bảng hiệu tại Kennedy Center có gắn tên ông Trump, đồng thời cập nhật trang web để loại bỏ mọi đường dẫn đến tên gọi “Trung Tâm Kennedy Trump Center” hay “Trung Tâm Biểu Diễn Nghệ Thuật Donald J. Trump và John F. Kennedy.”

Theo lệnh của tòa, hội đồng quản trị trung tâm đã vượt quá thẩm quyền pháp lý khi bỏ phiếu gắn tên Tổng Thống Trump lên tòa nhà và tiến hành kế hoạch đóng cửa dài hạn. Chánh Án Cooper nói Quốc Hội là cơ quan đặt tên cho Kennedy Center, và chỉ Quốc Hội mới có quyền đổi tên.

Phán quyết này là một thất bại lớn đối với nỗ lực của ông Trump nhằm tái định hình một trong những địa điểm văn hóa quan trọng nhất tại Washington, DC.

Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, ông Trump đã trực tiếp can dự vào hoạt động của trung tâm này, tự bổ nhiệm một hội đồng quản trị mới và tự bổ nhiệm mình làm chủ tịch hội đồng. Tên của ông sau đó được gắn lên mặt tiền tòa nhà, từ lâu là đài tưởng niệm quốc gia dành cho cố Tổng Thống John F. Kennedy.

Chánh Án Cooper đặc biệt chỉ trích cuộc bỏ phiếu ngày 16 Tháng Ba của hội đồng quản trị nhằm đóng cửa trung tâm để sửa chữa, gọi quyết định này là “thiếu hiểu biết và dường như đã được định sẵn.” Ông viết trong phán quyết, các ủy viên có thể đã xem xét tính phù hợp của việc đóng cửa “theo nhiều cách thận trọng,” nhưng nói thêm: “Đây không phải là một trong những cách đó.”

“Không có bằng chứng nào cho thấy hội đồng đã cân nhắc toàn bộ các nghĩa vụ pháp định của mình khi xác định rằng việc đóng cửa hoàn toàn Trung Tâm Kennedy Center là phù hợp,” ông Cooper viết trong một phán quyết dài do CNN thu thập được. “Tóm lại, không có bằng chứng nào được trình trước tòa án cho thấy hội đồng quản trị trung tâm đã xem xét cách thức thực hiện trọn vẹn sứ mệnh lập pháp của mình trong suốt thời gian đóng cửa.”

Một trong những bảng hiệu của Trung Tâm Kennedy Center mà tòa ra lệnh phải gỡ bỏ chữ “Trump.” (Hình: Mandel Ngan/AFP via Getty Images)

Phán quyết được đưa ra sau một vụ kiện do các tổ chức văn hóa và bảo tồn lịch sử đệ trình. Một vụ khác do Dân Biểu Joyce Beatty (Dân Chủ-Ohio), người giữ vai trò là thành viên đương nhiệm trong hội đồng quản trị Kennedy Center, khởi kiện. Chánh Án Cooper bác đơn của các nhóm bảo tồn, nhưng chấp nhận yêu cầu của Dân Biểu Beatty nhằm chặn việc đổi tên và đóng cửa trung tâm, theo AP.

Dân Biểu Beatty kiện Tổng Thống Trump và những người liên quan hồi Tháng Mười Hai, 2025, lập luận rằng hội đồng quản trị không có thẩm quyền đổi tên John F. Kennedy Center for the Performing Arts. Khi công bố vụ kiện, bà nói: “Chỉ Quốc Hội mới có thẩm quyền đổi tên Kennedy Center. Tổng Thống Trump và những người xu nịnh ông ấy không được phép chà đạp luật liên bang và qua mặt Quốc Hội để phục vụ cái tôi của ông ấy.”

Bà Beatty cũng lập luận rằng sau vụ ám sát ông Kennedy, Quốc Hội đã chỉ định trung tâm này là đài tưởng niệm quốc gia duy nhất tại Washington, DC dành cho cố tổng thống, vì vậy bất kỳ thay đổi tên nào cũng phải do Quốc Hội thông qua.

Ngay sau phán quyết của tòa, ông Trump có phàn nàn đôi chút, nhưng có vẻ “miễn cưỡng” chấp nhận.

Tổng thống viết trên Truth Social: “…Điều không may là Chánh Án Cooper và nhóm cánh tả muốn thấy nó (trung tâm) CHẾT hơn là có Tổng Thống Trump thay đổi nói thành một cái gì đó mà tất cả mọi người có thể tự hào…”

“Trừ khi tôi được tự do làm điều mà tôi làm tốt hơn bất kỳ ai khác, đưa nơi này trở lại vị thế vốn có về mặt vật chất, tài chính, và nghệ thuật, tôi không có hứng thú tiếp tục một hành trình chỉ có thể là vô vọng vào “MIỀN ĐẤT KHÔNG BAO GIỜ.” Chưa từng có một tổng thống nào của Hoa Kỳ bị các tòa án đối xử bất công như tôi, nhưng không sao cả, tôi sẽ tiếp tục làm điều được xem là một công việc tuyệt vời cho những người dân tuyệt vời của đất nước chúng ta. Tôi đã chỉ đạo Bộ Thương Mại thực hiện mọi sắp xếp cần thiết với Quốc Hội để cho phép chuyển giao đầy đủ và hoàn toàn tòa nhà này, trao cho họ trách nhiệm về vận hành, bảo trì, và quản trị,” ông Trump viết tiếp. (K.L) [đ.d.]

Làm thế nào để cản lại quyền lực vô biên của AI?

Trúc Phương/Người Việt

Chẳng có chủ đề thời sự xã hội nào nóng bằng sự bùng nổ của AI (trí tuệ nhân tạo). Tuy nhiên, khi ngày càng len lỏi sâu vào đời sống thì AI càng bị nhiều người ghét. Một tỷ lệ đáng kể giới trẻ đang tẩy chay AI Thậm chí Đức Giáo Hoàng Leo XIV cũng nhắc đến AI trong thông điệp giáo hoàng (encyclical) đầu tiên của ngài.

Một robot hình người và một người mẫu trình diễn các thiết kế tại “Mach33: Physical AI Fashion Show” của Galaxy Corporation ở Seoul vào ngày 28 Tháng Năm. (Hình minh họa: Pedro PARDO/AFP via Getty Images)

AI dưới lăng kính Đức Giáo Hoàng Leo XIV

Trong thông điệp giáo hoàng “Magnifica Humanitas” đọc ngày 25 Tháng Năm, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh sự trỗi dậy của AI cùng những thách thức về mặt đạo đức, tâm linh và xã hội mà lĩnh vực công nghệ số một thời đại này đặt ra cho xã hội. Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhận định chính xác rằng AI chỉ có thể “mô phỏng một số chức năng nhất định của trí tuệ con người,” chứ không hề có tri giác thực sự.

Đức Giáo Hoàng kêu gọi cần phải “giải giáp” AI, dĩ nhiên không phải theo nghĩa quân sự mà là để “phóng thích nó khỏi những lối suy nghĩ giúp biến nó thành công cụ thống trị, loại trừ và hủy diệt.” Điều đáng sợ là ngay thời điểm hiện tại, AI đang phục vụ những thứ như vậy. Ngài nói thêm, “việc tích hợp công nghệ vào một tầm nhìn mang tính quan hệ và lấy con người làm trung tâm là một chuyện; còn việc để bản thân bị dẫn dắt bởi một thế giới quan coi nhẹ những giới hạn con người và hứa hẹn một hình thức cứu rỗi thuần túy mang tính kỹ thuật lại là một chuyện hoàn toàn khác…”

Ngài giải thích thêm, sự hữu hạn của đời người là một đặc điểm thiết yếu trong trải nghiệm nhân sinh, không chỉ theo quan điểm Kitô giáo về ân sủng cứu độ, mà còn theo nhiều khía cạnh khác. Ngài viết, “sự hữu hạn – khi được đón nhận một cách chân thực – không hề làm suy giảm giá trị của chúng ta, mà ngược lại, còn mở lối để ta nhận ra dung mạo của Thiên Chúa và của những người khác… Quả thực, chính vì chúng ta trải nghiệm những giới hạn – như sự mong manh, nỗi khổ đau và thất bại – nên chúng ta mới có thể nhận ra phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người, trong đó có cả phẩm giá của chính ta lẫn người quanh ta.”

Đức Giáo Hoàng Leo XIV bày tỏ lo ngại rằng AI sẽ đẩy nhanh “cuộc khủng hoảng chân lý” – một cuộc khủng hoảng mang lại những hệ lụy khôn lường đối với sự an lạc của nhân tâm và xã hội. Ngài cảnh báo, “việc tìm kiếm chân lý là một yếu tố thiết yếu của nền dân chủ, vốn tự thân là một phương tiện góp phần kiến ​​tạo lợi ích chung… Khi những câu hỏi về bản chất của chân lý không còn sức hấp dẫn, và khi chủ nghĩa thực dụng, với sự lên ngôi của tâm thế chỉ thỏa mãn những gì mang lại lợi ích cá nhân hoặc mang đến mức độ hiệu quả cho đời sống cá nhân thì đời sống dân chủ sẽ bị suy tàn.”

Làn sóng tẩy chay AI

Trong thực tế, việc cảnh báo tác hại khủng khiếp của AI, dù nó đang thay đổi thế giới ở những khía cạnh chưa từng có trong lịch sử nhân loại, là điều vô cùng cần thiết. Đã có không biết bao nhiêu bài báo nói về mặt trái AI không tên, không tuổi, không giới tính, không dung mạo, không tiếng nói…, nhưng lại trở thành thủ phạm gần như trực tiếp gây ra nhiều vụ tự tử lẫn giết người, như trường hợp sinh viên Phoenix Ikner được ChatGPT tư vấn cặn kẽ để thực hiện vụ thảm sát giết chết hai nạn nhân và làm bị thương sáu người tại Florida State University vào Tháng Tư, 2025.

Mỹ là nơi khai sinh các chatbot AI và Mỹ cũng là nơi đang phản kháng dữ dội chống lại sự bùng nổ AI. Trong cuộc khảo sát toàn quốc được NBC News công bố vào Tháng Ba, đa số cử tri, chiếm 57%, cho biết họ tin rằng những rủi ro từ AI lớn hơn so với lợi ích mà nó mang lại. Tỷ lệ này cao hơn hẳn so với 34% cử tri có quan điểm ngược lại. Điều đáng chú ý nhất là chính thế hệ trẻ, đặc biệt Gen Z (sinh trong khoảng từ 1997 đến 2012), là những người chống AI mạnh nhất.

Hoàn toàn trái ngược những câu chuyện hào nhoáng được thêu dệt bởi các công ty công nghệ như OpenAI hay Google, khảo sát cho thấy sinh viên và giới trẻ thuộc Gen Z nói chung đang đóng vai trò quan trọng trong làn sóng phản kháng AI. Họ phẫn nộ trước một hiện tại u ám lẫn một tương lai mơ hồ được định hình bởi những thứ giả tạo mà AI mang lại. Nhiều người có cảm giác bức bối khi bị buộc phải chấp nhận thực tế rằng AI đang ào ạt ập đến cuộc đời và cuốn phăng tương lai họ.

Điều khiến giới trẻ bất bình nữa là sự hủy hoại tư duy phản biện và các kỹ năng xã hội mà AI tạo ra. Điều trớ trêu có vẻ nghịch lý là càng dùng nhiều AI, người ta càng nhận ra mặt trái và càng ghét nó.

Một nghiên cứu gần đây do Harvard và Gallup phối hợp thực hiện cho thấy, 74% thanh niên được khảo sát tại Mỹ cho biết họ sử dụng chatbot ít nhất một lần mỗi tháng. Một nghiên cứu khác cho biết, hơn một nửa sinh viên Mỹ thừa nhận họ sử dụng các công cụ AI cho việc học tập hàng tuần.

Song song với đó, 79% được Gallup khảo sát “bày tỏ sự lo ngại việc AI khiến con người trở nên lười biếng hơn,” và 65% cho rằng việc sử dụng chatbot “chỉ thúc đẩy tâm lý muốn thỏa mãn tức thì chứ không mang lại sự thấu hiểu thực sự.” Và trong một thăm dò ​gần đây hơn của Gallup, quan điểm của Gen Z đã chạm mức thấp kỷ lục: Chỉ 18% bày tỏ kỳ vọng vào AI, giảm từ mức 27% năm 2025; và chỉ 22% cho biết họ cảm thấy hào hứng xài AI, giảm từ mức 36%.

Đa số sinh viên đang bày tỏ bất mãn khi AI được đưa vào giảng đường. Tháng Ba, 2026, ban biên tập tờ báo sinh viên thuộc đại học University of Pennsylvania chỉ trích gay gắt việc hội đồng trường áp dụng công cụ chatbot và tích hợp các chủ đề AI vào hầu hết chương trình giảng dạy.

Bài báo lên tiếng: “Trí tuệ nhân tạo không thể cùng tồn tại với giáo dục. Nó chỉ có thể làm suy thoái giáo dục. Khi công nghệ phát triển và người lao động bị thay thế bởi máy móc, trường học đáng lý phải là nơi còn lại để khám phá và đấu tranh bằng tư duy con người… Trí tuệ nhân tạo đang làm tha hóa những không gian thiêng liêng hiếm hoi đó và khiến chúng ta không còn nơi nào nữa để nghiên cứu học thuật thực sự” (“The more young people use AI, the more they hate it”/The Verge).

Trung tuần Tháng Năm, khi đến đại học University of Arizona dự lễ tốt nghiệp và đọc diễn văn, ông Eric Schmidt, cựu giám đốc điều hành Google không được sinh viên vỗ tay; thay vào đó là những tiếng la ó phản đối khi ông Schmidt nói về “cuộc chuyển đổi công nghệ” do AI mang lại sẽ diễn ra “quy mô hơn, nhanh hơn và mang đến những ảnh hưởng sâu rộng hơn bất cứ điều gì từng xuất hiện trước đây.”

Cần nhắc lại, Tháng Tư, Daniel Moreno-Gama, 20 tuổi, đã ném chất nổ tự chế vào tư dinh ông Sam Altman, giám đốc điều hành OpenAI. Vài ngày trước đó, một kẻ lạ mặt nổ 13 phát súng vào trước nhà ủy viên hội đồng thành phố Indianapolis, Ron Gibson, khi ông bỏ phiếu thông qua dự án xây trung tâm dữ liệu AI tại địa phương.

Ngày 7 Tháng Tư, cử tri thành phố Festus (Missouri) bỏ phiếu bãi nhiệm bốn thành viên hội đồng thành phố chỉ một tuần sau khi họ duyệt dự án xây một trung tâm dữ liệu AI trị giá $6 tỷ. Trong 39 vấn đề chính trị được công ty thăm dò ý kiến ​​Blue Rose Research nghiên cứu trong năm 2025, AI là vấn đề có mức độ quan trọng tăng nhanh nhất. Theo Data Center Watch, năm 2025, sự bùng nổ phản đối từ cử tri địa phương trên khắp nước Mỹ làm chặn lại hoặc trì hoãn ít nhất 48 dự án AI, với tổng giá trị khoảng $156 tỷ (“The American Rebellion Against AI Is Gaining Steam”/Wall Street Journal).

Không dễ gì cản lại đà phát triển AI. Gần như không quốc gia nào không bỏ tiền của vào AI. Tại Mỹ, giới tỷ phú công nghệ AI không chỉ đầu tư vào nghiên cứu mà còn dốc hầu bao mạnh cho các chiến dịch vận động hành lang bằng những cuộc quyên góp đảng phái. Chủ đề nóng hổi nhất – liệu chính phủ liên bang có nên hạn chế các tiểu bang trong việc kiểm soát AI – vẫn chưa được phân định rõ ràng theo ranh giới đảng phái.

Trong nội bộ đảng Cộng Hòa, nhiều người tiếp tục phản bác chủ trương đầu tư mạnh vào AI của chính quyền Trump. Cho đến giờ, Quốc Hội vẫn chưa thông qua bất kỳ đạo luật toàn diện liên quan phát triển và kiểm soát AI. Chỉ trong năm 2025, các nhà lập pháp cấp tiểu bang khắp nước Mỹ đã đệ trình hơn 1,000 dự luật dính dáng AI.

Trong mớ bùng nhùng AI, có lẽ điều cần được lắng nghe là ý kiến của Đức Giáo Hoàng Leo XIV. Ngài nói:

“Những thứ được gọi là trí tuệ nhân tạo không hề trải qua các kinh nghiệm sống, không sở hữu một thân xác, không cảm nhận được niềm vui hay nỗi đau, không trưởng thành qua các mối tương quan, và cũng không thể thấu hiểu từ nội tâm ý nghĩa thực sự của tình yêu, công việc, tình bạn hay trách nhiệm… Chúng cũng không hề có lương tâm luân lý, bởi lẽ chúng không thể phân định thiện ác, không thể thấu suốt ý nghĩa tối hậu của các tình huống, hay gánh vác trách nhiệm về những hệ quả gây ra.” [dt]

Vũ Đình Trung tham dự chiến trường Mộc Hóa

Lâm Hoài Thạch/Người Việt

LITTLE SAIGON, California (NV) – Khi đi yểm trợ cho các chiến sĩ Sư Đoàn 7 tại Mộc Hóa, Trung Tá Mỹ ra lệnh: Thiếu Úy Hiền, trung đội trưởng Trung Đội Xe Xích đi theo Thiết Đoàn 6 Kỵ Binh, còn Thiếu Úy Vũ Đình Trung và Thiếu Úy Long dẫn hai Trung Đội Sửa Chữa đi theo Bộ Tư Lệnh Hành Quân Chiến Trường của Sư Đoàn 7, với nhiệm vụ yểm trợ sửa chữa cho tất cả các đơn vị vào giải tỏa tỉnh Mộc Hóa, đang bị ba Trung Đoàn Việt Cộng bao vây.

Vũ Đình Trung (phải) và cựu Kỵ Binh Phạm Hữu Phước, trong Đại Hội Cựu SVSQ Thủ Đức 2025 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Công tác yểm trợ chiến trường

Trong khi đó ba Đại Đội Trinh Sát và các tiểu đoàn tác chiến cùng với pháo binh của Sư Đoàn 7 BB đã được trực thăng vận và Quân Vận Sư Đoàn 7 đưa quân vào Mộc Hóa trước một ngày.

Ông Trung kể lại: “Theo lộ trình hành quân yểm trợ của Tiểu Đoàn 7 Tiếp Vận cho các tiểu đoàn tác chiến, Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động đi đầu. Tôi ngồi trên chiếc xe Dodge với súng M16 cầm tay đi trước, theo sau là hai xe cơ xưởng vũ khí, truyền tin, máy phát điện, một chiếc GMC kéo nước, và xe Cần Trục Wrecker 543. Sau đó là Trung Đội 2 có xe Jeep 151 A2  của Tiểu Đoàn Trưởng, và hai cận vệ. Còn Trung Đội Sửa Chữa Xe Xích của Thiếu Úy Hiền đi sau cùng.”

Trên đường vào giải tòa Mộc Hóa không bị pháo kích và cũng không bị địch đặt mìn bẩy trên đường di chuyển. Khi Trung Đội 1 đang tìm chỗ đóng quân cho an toàn, nhằm bảo vệ cho hai xe cơ xưởng. Thiếu Úy Trung ra lệnh hai xe cơ xưởng đóng tại núi đất và sát sân bay, còn các xe còn lại thì tìm chỗ trống đậu. Chưa kịp hoàn tất đội hình thì tiền sát viên Việt Cộng đã cho pháo kích ba, bốn quả pháo chào mừng Trung Đội Sửa Chữa Lưu Động.

Liền sau đó, Minh Mạng là danh xưng của Trung Tá Mỹ gọi truyền tin cho đơn vị của Thiếu Úy Trung: “Minh Mạng đây Tango 1 (danh xung của Thiếu Úy Trung) có sao không? Binh Nhất Sử đang giữ máy truyền tin trao ống liên hợp lại cho Thiếu Úy Trung. Ông liền báo cáo với cấp chỉ huy của mình: “Địch chào mừng mấy quả cam (quả pháo của địch) trước đầu xe tôi. Nhưng mọi việc đều OK, Anh Năm (danh xưng của tiểu đoàn trưởng), Tôi sẽ zulu đi chỗ khác.”

Sau đó, Thiếu Úy Trung lệnh cho Trung Đội ra sân vận động có các tàn cây lớn che chở, nếu bị địch pháo kích thì sẽ được an toàn hơn.

Tiếp tục hành quân yểm trợ cho các đơn vị tác chiến tại Mộc Hóa, Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động thường đi sửa chữa các vũ khí nặng của Sư Đoàn 7 BB đang đóng quân tại Ấp Bắc, Bình Thạnh Thôn, Vĩnh Trị, Thạnh Trị… Trong khi Sư Đoàn 7 đang giải tỏa Mộc Hóa, đơn vị của Thiếu Úy Trung mỗi ngày buổi sáng ra chiến trường để tu bổ và sửa chữa những khẩu trọng pháo của Pháo Binh.

Ông Trung cho biết: “Công tác thường xuyên của chúng tôi là thay những nòng súng Đại Bác của đơn vị Pháo Binh tại chiến trường. Nhưng trong vùng chiến không thể vận chuyển những nòng Đại Bác bằng phương tiện đường bộ, nên chúng tôi phải vận chuyển những nòng súng Đại Bác bằng phương tiện trực thăng vận tải Chinook CH-47 đưa những nòng súng Đại Bác và những nhân viên của chúng tôi đến tận chiến trường. Còn về sửa chữa Thiết Giáp tại chiến trường thì có Trung Đội Sửa Chữa Xe Xích đặc biệt đến tận chiến trường để sửa chữa hoặc tu bổ cho những Thiết Giáp sau khi đụng trận với địch quân.”

Những công tác yểm trợ chiến trường thông thường Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động xuất phát từ buổi sáng sớm, nếu xong công tác sớm thì các quân nhân sửa chữa sẽ trở về hậu cứ tiền phương vào buổi chiều. Trên đường di chuyển bằng đường bộ để rời khỏi vùng chiến, thì những nhân viên của Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động thường bị vài tên Việt Cộng phục kích quấy rối. Nhưng cuối cùng thì địch cũng bị các chiến sĩ của Sư Đoàn 7 hạ gục.

: Vũ Đình Trung (đứng giữa) và gia đình cựu SVSQ Khóa 1/70 Trừ bị Thủ Đức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

Hành quân sang Kampuru, Cambodia

Khi Mộc Hóa được hoàn toàn giải tỏa, Sư Đoàn 7 BB được lệnh tiếp tục hành quân vượt biên giới sang Kampuru, Cambodia để tiêu diệt quân Cộng Sản Bắc Việt đang đóng quân tại xứ Chùa Tháp, và Trung Đội 1 Sửa Chữa cũng phải đi theo bộ chỉ huy chiến trường của Sư Đoàn 7.

Ông Trung kể lại: “Khoảng giữa Tháng Bảy, 1972, Trung Đội 1 Sửa Chửa đang đóng tại Kampuru, Cambodia, thì khoảng 3 giờ 30 sáng, Việt Cộng tấn công vào Trung Đội của tôi và Trung Đội Pháo Binh đóng quân bên cạnh. Một xe cơ xưởng truyền tin bị cháy, và bốn chuyên viên truyền tin ngủ trên xe đều bị thương. Lúc đó, tôi đang mắc võng nằm ngủ dưới gầm xe cơ xưởng vũ khí, nên chỉ bị thương nhẹ, do các miểng đạn nhỏ ghim vào tay trái và mông của tôi. Sau đó, các các chiến sĩ Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động liền kích quả hai trái mìn Claymore, đồng thời Pháo Binh của Sư Đoàn 7 hạ nòng đại bác bắn trực xạ vào đám Việt Cộng đang tấn công chúng tôi, và nếu không có sự hỗ trợ của các chiến sĩ tác chiến thì Trung Đội chúng tôi hoàn toàn bị địch tiêu diệt.”

Bị địch phục kích tại Cai Lậy, Mỹ Tho

Cuối Tháng Mười, 1972, Thiếu Úy Trung được tiểu đoàn trưởng cấp cho bốn ngày nghỉ phép để về thăm gia đình. Nghỉ phép xong, trên đường trở về đơn vị đến Cai Lậy, ông gặp Chuẩn Úy Trọng chi đội trưởng Comandocar V100 (loại thiết giáp chạy bằng bánh xe) đang ngồi nhậu, trong lúc chờ đúng 10 giờ thì Chuẩn Úy Trọng và đoàn Comandocar V100 mới hành quân mở đường để yểm trợ trục giao thông trên tuyến đường từ Cai Lậy đến hậu cư tiền phương của Sư Đoàn 7 BB.

Ông Trung kể: “Vừa thấy tôi, Chuẩn Úy Trọng, khóa đàn em của tôi ngoắc tôi lại và mời tôi uống vài chai beer, trong lúc chờ mở đường. Vì tửu lượng tôi kém nên tôi chỉ uống được một chai beer mà thôi. Đúng 10 giờ sáng, Chuẩn Úy Trọng chỉ huy bốn chiếc Comandocar V100 mở đường đi vào Mộc Hóa. Tôi và Trọng đi chiếc đầu tiên. Trên đường di chuyển, tôi cảm thấy rất hồi hộp, vì tại vùng này Việt Cộng thường phục kích những đoàn xe quân đội đi vào vùng hỏa tuyến.”

Ông kể thêm: “Đoàn xe di chuyển chừng mười phút, lúc đó linh tính của tôi hình như có chuyện gì bất an sẽ xảy đến, và cũng vì nhiệm vụ của tôi là trung đội trưởng Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động, mà đơn vị của tôi đang chờ tôi tại vùng hỏa tuyến. Tôi mới bảo Chuẩn Úy Trọng ngừng xe lại để cho tôi đến ngồi xe thứ nhì.”

Sau đó đoàn xe mở đường tiếp tục di chuyển. Thiếu Úy Trung ngồi trên pháo tháp chiếc thứ nhì cùng với một xạ thủ Đại Liên M50. Đoàn xe di chuyển khoảng năm phút thì chiếc xe Comandocar dẫn đầu của Chuẩn Úy Trọng bi cán trúng mìn của Việt Cộng gài trên đường. Một tiếng nổ thật lớn rung chuyển cả mặt đất, chiếc Comandocar do Trọng chỉ huy bị tung cao khỏi ngọn cây, Chuẩn Úy Trọng và bốn quân nhân trên xe đều tử trận.

Ông Trung nhớ lại: “Thật là một cảnh tượng rất kinh hoàng! Ba chiếc xe còn lại, trên pháo tháp ba cây Đại Liên M 50 được các chiến sĩ Comandocar của Sư Đoàn 7 BB kích hoạt liên tục vào hai bên đường. Tôi lấy lại bình tĩnh và nói: ‘Mấy anh đừng bắn lầm vào nhà dân, tội nghiệp họ.’ Nhưng sau đó, tôi nghe một tiếng nổ rất lớn sát bên mình làm tôi bất tỉnh. Đến khi tỉnh dậy, thì thì tôi thấy đầu mình rất đau đang bị quấn băng trắng và đang nằm trong bệnh viện Dã Chiến Mỹ Tho.”

Vũ Đình Trung (bìa phải) và gia đình cựu SVSQ Thủ Đức đến từ San Diego. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)

“Mấy ngày sau, Thiếu Úy Xo, trung đội trưởng Trung Đội 3 Sửa Chữa Lưu Động trên đường đi công tác tại Cần Thơ, sẵn dịp ông ghé nhà tôi cho mẹ tôi hay, ‘Trong vụ đụng trận với địch quân vừa rồi, Thiếu Úy Trung và Chuẩn Úy Trọng không biết ông nào đã tử trận. Nghe tin, mẹ tôi điếng hồn vội vàng chạy vào căn cứ Đồng Tâm để hỏi thăm tin tức, rồi sau đó mẹ tôi đến thăm tôi tại bệnh viện Dã Chiến Mỹ Tho. Lúc đó, theo lời mẹ tôi kể lại thì tôi mới biết chiếc Comandocar thứ nhì cũng bị cán mìn của Việt Cộng, tài xế chiếc này đã bị tức hơi chết tại chỗ, chỉ có tôi và hai xạ thủ Đại Liên M30 và M50 còn sống,” ông Trung cho biết thêm.

Sau khi sức khỏe được hồi phục, Thiếu Úy Vũ Đình Trung trở về trình diện đơn vị trưởng của mình, và tiếp tục lên đường chinh chiến.

Đầu năm 1973, Tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 7 Tiếp Vận và Trung Đội 1 Sửa Chữa Lưu Động được lệnh rút về hậu cứ Đồng Tâm. Lúc đó tại Mộc Hóa chỉ còn Trung Đội Sửa Chữa Xe Xích yểm trợ cho Thiết Đoàn 6 Kỵ Binh, còn Trung Đội 2 Sửa Chữa của Thiếu Úy Long trở lại Vĩnh Bình. [dt]

Một người đồng tính có thể đại diện Huntington Beach tại Quốc Hội Liên Bang

HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Huntington Beach, thành phố bảo thủ nổi tiếng ở Orange County, nơi từng cấm treo cờ Pride, biểu tượng của người đồng tính, tại tòa thị chính và hiện có hội đồng thành phố do phe MAGA kiểm soát 7-0, nhiều khả năng sẽ được một dân cử cấp tiến đại diện tại Hạ Viện Liên Bang. Người đó là Dân Biểu Robert Garcia, một đảng viên Dân Chủ, người đồng tính công khai, người nhập cư gốc Peru và là tiếng nói chỉ trích mạnh mẽ Tổng Thống Donald Trump, theo Reuters cho hay hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm.

Reuters nhận định sự thay đổi này không đến từ việc Huntington Beach bỗng chuyển màu sắc chính trị, mà từ việc California vẽ lại bản đồ địa hạt quốc hội. Sau cuộc tái phân chia này, Huntington Beach được ghép vào địa hạt có Long Beach, nơi Dân Biểu Garcia đang có thế mạnh chính trị. Ông từng là thị trưởng Long Beach, được bầu vào Quốc Hội năm 2022, tái đắc cử năm 2024 với cách biệt 36 điểm phần trăm, và hiện là thành viên Dân Chủ cao cấp nhất trong Ủy Ban Giám Sát Hạ Viện.

Dân Biểu Robert Garcia (Dân Chủ-California), cựu thị trưởng Long Beach. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)

Việc vẽ lại bản đồ theo quyết định của cử tri California khi thông qua đề nghị Proposition 50 đưa đến một nghịch lý chính trị cho Huntington Beach, một thành phố từng tự xem là thành trì chống chính sách cấp tiến của Sacramento, từng đối đầu với Sacramento về nhận dạng cử tri, nhà ở, và biểu tượng LGBTQ+, nay có thể sẽ được đại diện bởi một chính trị gia công khai đồng tính, ủng hộ di trú, khí hậu, chăm sóc sức khỏe, và thường xuyên đối đầu với nghị trình MAGA.

Ông Pat Burns, nghị viên thành phố, phản ứng gay gắt. Trong văn phòng của ông, nơi có tượng bán thân Trump từng được đặt trên bục họp hội đồng thành phố, Burns nói: “Vậy, hai cái sai làm thành một cái đúng sao?” Ông gọi đây là “thứ chính trị bẩn thỉu của California,” nói phe Dân Chủ chỉ quan tâm đến nghị trình của họ chứ không quan tâm đến người dân California.

Một số cư dân bảo thủ cũng bày tỏ sự bất bình. Ông Dominic McGee, thành viên Planning Commission của Huntington Beach, nói việc tái phân chia địa hạt là một phần trong nỗ lực của Đảng Dân Chủ nhằm củng cố quyền lực tại California và “cai trị bằng mệnh lệnh.” Bà Janet Jacobs, một người ủng hộ MAGA, đội nón đỏ có dòng chữ “Make Huntington Beach Great Again” và “7-0,” nói Trump đang “làm một công việc tuyệt vời” và “Chúa đứng về phía ông ấy.”

Nhưng câu chuyện Huntington Beach không thể được hiểu riêng rẽ khỏi cuộc chiến tái phân chia địa hạt đang lan rộng trên toàn quốc. 

Reuters cho biết làn sóng này bắt đầu sau khi Tổng Thống Trump gây áp lực lên các tiểu bang, khởi đầu từ Texas, vẽ lại bản đồ bầu cử theo hướng có lợi cho đảng Cộng Hòa trước cuộc bầu cử Tháng Mười Một, trong lúc quyền kiểm soát Hạ Viện là cuộc chiến có chiều bất lợi cho phe bảo thủ.  Tiểu bang California sau đó đáp trả bằng kế hoạch được cử tri thông qua, nhắm vào năm ghế Cộng Hòa. 

Hiện tại, những người bảo thủ ở Huntington Beach đang khó chịu vì bị ghép vào một địa hạt mới có thể đưa một dân biểu đại diện họ. Nhưng chính cơn bão tái phân chia này lại được khởi động từ chiến lược toàn quốc của ông Trump và đảng Cộng Hòa nhằm giành thêm ghế tại các tiểu bang đỏ. 

California chỉ đáp trả bằng cùng một thứ vũ khí chính trị : Gerrymandering, tức vẽ bản đồ bầu cử để tối đa hóa lợi thế đảng phái.

Điểm khác biệt nằm ở mức độ thiệt hại chính trị. Huntington Beach vẫn còn tiếng nói, vẫn còn cử tri, vẫn còn chính quyền thành phố MAGA, và vẫn có thể vận động chống Garcia tại thùng phiếu. Nhưng tại nhiều tiểu bang đỏ, cuộc chiến vẽ lại bản đồ không chỉ làm cử tri khó chịu mà làm mất luôn hoặc làm suy yếu nặng nề các địa hạt nơi cử tri Da Đen từng có cơ hội bầu ra người đại diện do họ chọn.

Tại Alabama, một tòa liên bang đã chặn bản đồ do Cộng Hòa vẽ vì bản đồ này sẽ loại bỏ một trong hai địa hạt Hạ Viện có đa số hoặc gần đa số cử tri Da Đen. Tòa gọi kế hoạch này là có dấu hiệu phân biệt chủng tộc có chủ ý, và yêu cầu Alabama dùng bản đồ do tòa chuẩn thuận cho bầu cử 2026.

Tại Louisiana, phe Cộng Hòa tiểu bang cũng tạo áp lực để đưa ra một bản đồ mới xóa bỏ một địa hạt đa số Da Đen do Dân Chủ nắm giữ, theo Reuters. Bản đồ này có thể giúp Cộng Hòa giành năm trong sáu ghế Hạ Viện của Louisiana, thay vì bốn ghế như trước. 

South Carolina cũng từng có nỗ lực nhằm thay đổi bản đồ theo hướng có thể xóa hoặc làm suy yếu địa hạt Dân Chủ duy nhất và đa số Da Đen của tiểu bang, dù kế hoạch này bị đình lại sau phản ứng trong nội bộ Cộng Hòa.

Vì vậy, khi Huntington Beach than phiền rằng họ có thể bị đại diện bởi Robert Garcia, cần đặt sự khó chịu đó vào một bức tranh lớn hơn. Ở Huntington Beach, cử tri bảo thủ có thể không thích người đại diện mới vì khác biệt ý thức hệ, văn hóa và chính trị. Nhưng ở Alabama, Louisiana hoặc South Carolina, vấn đề không chỉ là người đại diện “không giống mình.” Vấn đề là các cộng đồng Da Đen có thể bị chia nhỏ, pha loãng, hoặc mất khả năng bầu người đại diện phản ánh lịch sử và quyền lợi chính trị của họ.

Dân Biểu Garcia, về phần mình, nói ông không xem khác biệt chính trị là lý do để đối đầu. “Tôi đã đại diện cho những người mà tôi không đồng ý về mọi chuyện trong suốt thời gian làm thị trưởng, và hiện nay trong vai trò dân biểu,” ông nói. “Điều đó không sao cả. Đó là America.” Ông cũng nói có thể hợp tác với Huntington Beach, Newport Beach và các cộng đồng bảo thủ hơn vì cuối cùng họ cũng muốn các vấn đề địa phương được giải quyết.

Dân Biểu Garcia nêu một vấn đề có thể đoàn kết địa hạt mới là khoan dầu ngoài khơi. Ông nói dù ở Huntington Beach, Newport Beach hay Seal Beach, đây đều là mối quan tâm lớn, đặc biệt trong bối cảnh chính quyền Trump có các bước đi hướng tới mở lại vùng duyên hải California cho sản xuất dầu.

Huntington Beach có quyền khó chịu nếu cảm thấy bản đồ mới không phản ánh bản sắc chính trị của thành phố. Nhưng sự khó chịu ấy chỉ là một phần nhỏ trong cuộc chiến lớn hơn về quyền đại diện tại Quốc Hội. Khi ông Trump thúc Texas và các tiểu bang đỏ vẽ bản đồ để giúp Cộng Hòa giữ Hạ Viện, ông đã mở một cuộc chơi mà California nay dùng lại để giúp Dân Chủ. Cái giá của cuộc chơi đó là cử tri bị kéo qua lại như những quân cờ.

Tuy nhiên, phải phân biệt giữa khó chịu vì bất đồng ý thức hệ và mất quyền đại diện vì bị pha loãng chủng tộc. Huntington Beach có thể không thích ông Robert Garcia, nhưng họ vẫn có cơ hội tranh luận, phản đối, vận động và bỏ phiếu. Còn các cộng đồng Da Đen tại một số tiểu bang đỏ đang đối diện nguy cơ bị xóa hoặc làm suy yếu những địa hạt từng giúp họ có tiếng nói thật sự tại Quốc Hội. Một bên là nỗi bực bội chính trị; bên kia là câu hỏi căn bản của dân quyền: Lá phiếu của ai còn sức nặng, và lá phiếu của ai bị chia nhỏ cho đến khi mất tiếng nói. (MPL)

Tượng Messi cao 70 feet ở Ấn Độ phải dỡ bỏ

KOLKATA, Ấn Độ (NV) – Bức tượng Lionel Messi khổng lồ cao 70 feet (21 mét) tại thành phố Kolkata Ấn Độ ra mắt vào ngày 13 Tháng Mười Hai, 2025 trong khuôn khổ chuyến du đấu GOAT India Tour 2025 nhưng chưa đầy nửa năm thì chính quyền địa phương quyết định dỡ bỏ, theo Telegraph India ngày 29 Tháng Năm.

Các báo tại Anh chơi chữ với dòng tin “Trước World Cup, Messi khổng lồ tại Ấn Độ bị rung lắc và có nguy cơ sụp đổ.”

Tượng Messi khổng lồ tại Ấn Độ được buộc bằng dây thừng để phòng ngừa trong mùa mưa bão, trước khi được dỡ bỏ. (Hình: Dibyangshu Sarkar/AFP via Getty Images)

Những báo chính thống tại Ấn Độ thông tin chi tiết hơn, đồng thời trích dẫn lời những giới chức tiểu bang Tây Bengal đề cập bức tượng cao 70 feet mô phỏng hình ảnh Messi nâng cao cúp vô địch World Cup 2022 buộc phải tháo dỡ vì hiện tượng rung lắc dữ dội khi có gió mạnh. Các kỹ sư sau khi kiểm tra kết luận rằng kết cấu không đủ an toàn để bức tượng trên tiếp tục tồn tại ở vị trí hiện nay.

Từ hiện tượng trên, các cơ quan chức năng tại Ấn Độ còn đặt câu hỏi về quy trình cấp phép xây dựng cũng như việc sử dụng quỹ đất công cho dự án Messi cầm cúp này.

Bức tượng trên khi chưa hoàn thành được quảng bá rầm rộ là một trong những bức tượng lớn nhất thế giới dành riêng cho một ngôi sao bóng đá. Thế nhưng chỉ vài tháng ngắn ngủi sau khi khánh thành, người dân địa phương phàn nàn rằng tượng Messi khổng lồ đang có dấu hiệu rung lắc mạnh và có nguy cơ sụp đổ gây tai nạn, nhất là khi vào mùa mưa bão.

Trước dấu hiệu thiếu an toàn và mức độ nguy hiểm tăng cao, mới đây, chính quyền địa phương và các kỹ sư thuộc sở công trình công cộng tại Ấn Độ ra lệnh tháo dỡ tượng Messi vì lý do an toàn.

Số phận của bức tượng ngay từ ngày khánh thành có nhiều tranh luận và những điềm xấu. Thời điểm hình thành bức tượng vào thời điểm chuyến ghé thăm quảng bá của Messi tại sân vận động Salt Lake ở Kolkata. Hơn 80,000 người hâm mộ mua vé để được gặp biểu tượng người Argentina.

Tuy nhiên sự kiện được mong đợi của người hâm mộ lại chỉ vỏn vẹn có 20 phút. Thời gian bị hạn chế do trục trặc từ việc quản lý yếu kém và công tác an ninh sơ sài, buộc nhân vật chính Messi phải rời sân sớm hơn dự kiến. Từ đó dẫn đến hàng nghìn người hâm mộ tức giận nổi loạn, đập phá, ném đồ vật và tràn xuống sân thành vụ bạo loạn.

Riêng bức tượng sau khi trình làng, một số cơ quan chức năng còn đặt câu hỏi về quy trình cấp phép xây dựng cũng như việc sử dụng quỹ đất công cho dự án làm tượng Messi khổng lồ.

Trong thời gian chờ tháo dỡ theo quyết định của chính quyền địa phương tượng Messi được ràng, buộc cố định dây thừng xung quanh để hạn chế những bất trắc xảy ra khi phần kết cấu được xác định là không bảo đảm an toàn.

Khi hay tin này, Messi không có ý kiến gì và nhiều người nói rằng ngay khi khánh thành bức tượng, siêu sao người Argentina này đã không mấy hồ hởi bởi bức tượng khổng lồ mô phỏng mình đoạt cúp vô địch World Cup 2022 quá khác xa so với hình ảnh thật của mình.

Việc dựng tượng cầu thủ không chỉ có mình Messi, khi Cristiano Ronaldo có tượng tại quê nhà Madeira và trở thành điểm du lịch nổi tiếng. Tuyển thủ người Thụy Điển, Zlatan Ibrahimovic cũng được Liên Đoàn Bóng Đá Thụy Điển dựng tượng đồng năm 2019 tại Malmo… Tuy nhiên về độ lớn để được gọi là khổng lồ thì mới chỉ có tượng Messi tại Ấn Độ, nhưng tiếc là “tuổi thọ” tượng chỉ vỏn vẹn 6 tháng. (Yến Nhi) [dt]

Ít nhất 3.5 triệu người nghèo mất food stamp vì ‘Big Beautiful Bill’

WASHINGTON, DC (NV) – Ít nhất 3.5 triệu người Mỹ mất quyền nhận trợ cấp thực phẩm từ chương trình Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP, hay quen gọi là food stamp), trong giai đoạn từ Tháng Bảy đến Tháng Hai, sau khi các quy định mới trong đạo luật “Big Beautiful Bill” của Tổng Thống Donald Trump bắt đầu có hiệu lực, theo một phân tích được CNBC tường thuật hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.

SNAP là chương trình liên bang giúp các cá nhân và gia đình thu nhập thấp mua thực phẩm, rất cần thiết trong lúc giá thức ăn, xăng, nhà ở, chăm sóc sức khỏe và các nhu cầu căn bản khác đã và đang gây áp lực lên đời sống người dân. 

(Hình minh hoạ: Michael M. Santiago/Getty Images)

Đạo luật mà ông Trump gọi là “Big Beautiful Bill” được đảng Cộng Hòa quảng bá như một kế hoạch giảm lãng phí, tăng trách nhiệm giải trình và siết điều kiện nhận trợ cấp. Nhưng trong thực tế, các con số ban đầu cho thấy gánh nặng đang rơi thẳng vào nhóm yếu thế nhất là những người nghèo, người lớn tuổi, người bệnh, người vô gia cư, cựu quân nhân, trẻ em trong hệ thống foster care, cha mẹ nghèo có con vị thành niên, và cả một số cư dân hợp pháp nhưng chưa là công dân Mỹ. 

Trong tài khóa 2025, gần 42 triệu người nhận SNAP, theo số liệu mới nhất của Department of Agriculture. Nhưng sau khi luật mới bắt đầu được các tiểu bang thực hiện, số người tham gia chương trình giảm ở mọi tiểu bang. Phân tích của Center on Budget and Policy Priorities (CBPP), một viện nghiên cứu chính sách phi đảng phái, cho thấy gần 9% người từng nhận SNAP trên toàn quốc mất trợ cấp, theo CNBC.

Đạo luật Big Beautiful Bill của đảng Cộng Hòa bao gồm $187 tỷ cắt giảm đối với SNAP, theo cơ quan Ngân Sách Quốc Hội (Congressional Budget Office -CBO) gọi đây là “đợt cắt giảm lớn nhất trong lịch sử chương trình.” Trong cùng một mô hình chính sách quen thuộc, chính quyền ông Trump và đảng Cộng Hòa dùng ngôn ngữ “kỷ luật ngân sách” và “chống lãng phí” để cắt chương trình cho người nghèo, trong lúc các chính sách thuế của họ lại thường đem lợi ích lớn cho giới giàu có, doanh nghiệp lớn, và những người có tài sản đầu tư. 

Nói một cách đơn giản là người giàu được giảm thuế bằng chữ “tăng trưởng,” còn người nghèo bị cắt trợ cấp bằng chữ “trách nhiệm.” Luật mới không chỉ cắt tiền mà còn chuyển một phần trách nhiệm chi trả và hành chính sang các tiểu bang. Trước đây, trợ cấp SNAP là nghĩa vụ của liên bang. Nay các tiểu bang phải gánh thêm chi phí. Để giảm phần phải đóng góp, các tiểu bang có động cơ hạ tỷ lệ sai sót trong chi trả, gồm cả trả thiếu và trả thừa. Nhưng theo CBPP, khi các tiểu bang tìm cách giảm sai sót quá mạnh, nhiều người có thể bị mất quyền nhận trợ cấp vì giấy tờ, thủ tục, hoặc quyết định hành chính sai. 

Đây là chỗ mà chính sách trở thành đời sống thật. Một người nghèo không chỉ cần đủ điều kiện mà họ còn phải vượt qua một mê cung giấy tờ. Ông Joseph Llobrera, giám đốc cao cấp nghiên cứu thuộc nhóm trợ giúp thực phẩm của CBPP, nói có cả một “núi giấy tờ” mà các gia đình phải nộp để nhận SNAP. Ông nói người dân bị cắt trợ cấp vì họ không vượt qua được quy trình, giấy tờ không được chấp thuận, hoặc họ bị từ chối sai. 

Tiểu bang Arizona là nơi chịu tác động nặng nhất trong dữ liệu của CBPP vì bị mất 51% số người thụ hưởng SNAP. Ông Claudio Rodriguez, phó giám đốc phát triển cộng đồng tại Community Food Bank of Southern Arizona, nói khoảng 400,000 người Arizona mất quyền tiếp cận SNAP vì các quy định liên bang mới. Người nhận SNAP trung bình tại Arizona chỉ nhận khoảng $168 mỗi tháng. Nhưng với thủ tục kéo dài, nhiều người cảm thấy không đáng để tiếp tục nộp giấy tờ và gọi điện thoại chỉ để nhận một khoản trợ giúp khiêm tốn như vậy. 

Các tiểu bang như Louisiana mất khoảng 20% người nhận SNAP, Tennessee gần 16%, Virginia gần 15%. Và đây mới chỉ là giai đoạn đầu. Nhiều tiểu bang chưa thực hiện đầy đủ các quy định mới, nên các chuyên gia cảnh báo số người mất trợ cấp sẽ còn tăng. 

Tại California, ông Jared Call, giám đốc chính sách công và vận động của California Food Banks, nói các ngân hàng thực phẩm đang “chuẩn bị chịu tác động.” California dự kiến áp dụng giới hạn ba tháng trợ cấp mở rộng từ ngày 1 Tháng Sáu. Những người không đáp ứng yêu cầu mới sau ba tháng có thể mất trợ cấp, theo đó mỗi tháng có khoảng 55,000 đến 60,000 người California có thể mất trợ cấp, theo ước tính của ông Call. California Food Banks hiện phục vụ 6 triệu người mỗi tháng, cao hơn cả mức đỉnh thời COVID-18, thời điểm mà họ phục vụ 4.5 triệu người mỗi tháng. 

Tại New York, bà Krista Hesdorfer của Hunger Solutions New York nói “điều tệ nhất vẫn còn ở phía trước.” Ở New York có khoảng 150,000 người mất SNAP, tính đến Tháng Hai, trước khi các quy định liên bang mới được thực hiện đầy đủ. Khoảng 300,000 đến 400,000 người New York dự kiến sẽ bị ảnh hưởng, đúng lúc họ đang vật lộn với giá thực phẩm tăng, cùng với chi phí nhà ở, chăm sóc sức khỏe và chăm sóc trẻ em. 

Những người ủng hộ luật nói yêu cầu làm việc sẽ khuyến khích người dân đi làm. Nhưng thực tế phức tạp hơn nhiều. Luật mới mở rộng yêu cầu làm việc sang nhóm 55 đến 64 tuổi, cha mẹ có con vị thành niên từ 14 tuổi trở lên, người vô gia cư, cựu quân nhân và những trẻ em từng trong hệ thống foster care. Những người này trước đây có thể được miễn trừ hoặc ít bị ràng buộc hơn. Trong khi lịch làm việc thay đổi liên tục, người lao động nghèo có thể làm nhiều giờ nhưng vẫn khó chứng minh đủ tiêu chuẩn đúng mẫu giấy tờ. 

Bà Crystal FitzSimons, chủ tịch Food Research and Action Center, nói việc đặt giới hạn thời gian nhận trợ cấp nhằm khuyến khích làm việc có thể “có vấn đề,” nhất là tại các cộng đồng có tỷ lệ thất nghiệp cao. Bà nói xã hội nên bảo đảm mọi người có quyền tiếp cận SNAP, nếu họ cần chương trình này để có được thực phẩm hàng ngày. 

Các ngân hàng thực phẩm đang cố gắng bù đắp, nhưng họ không thể thay thế chính phủ liên bang. Tổ chức Community Food Bank of Southern Arizona ghi nhận quyên góp tăng 17% trong đợt vận động gần đây, cho thấy người dân biết hàng xóm của họ đang cần giúp. Nhưng các chuyên gia nói thực phẩm từ thiện không thể lấp khoảng trống SNAP. 

Đáng chú ý hơn, American Public Health Association đang kêu gọi khôi phục $187 tỷ bị cắt khỏi SNAP và đảo ngược các thay đổi trong luật của ông Trump, gồm yêu cầu làm việc mở rộng. Bà Tia Williams, giám đốc Center for Public Health Policy của APHA, nói các cắt giảm này sẽ “tàn phá” sức khỏe cá nhân và cộng đồng, đồng thời đi ngược mục tiêu giảm bệnh mãn tính.

Center for American Progress, một tổ chức nghiên cứu chính sách cấp tiến, ước tính việc mất SNAP do yêu cầu làm việc mới có thể dẫn đến 70,000 ca tử vong trên toàn quốc vào năm 2040. 

Nhìn tổng thể, “Big Beautiful Bill” của Tổng Thống Trump cho thấy một lựa chọn đạo đức và chính trị rất rõ. Khi chính phủ cần tiền cho người nghèo ăn, người ta nói phải kiểm soát lãng phí. Khi chính phủ cắt thuế cho người giàu, người ta gọi đó là thúc đẩy kinh tế. Nhưng một nền kinh tế không thể được gọi là mạnh nếu hàng triệu người bị đẩy khỏi chương trình thực phẩm giữa lúc giá cả tăng. Một xã hội không thể được gọi là công bằng nếu người nghèo phải chứng minh từng giờ làm việc, từng hóa đơn, từng tờ giấy, trong khi người giàu nhận ưu đãi bằng các dòng luật thuế mà họ không bao giờ phải xếp hàng để xin. (MPL) [dt]

Việt Nam đặc xá hơn 130 tù nhân là ‘quan’ trong các đại án tham nhũng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Lê Văn Tuyến, thứ trưởng Công An Việt Nam, xác nhận trong số gần 10,000 tù nhân đủ điều kiện đặc xá, tức được thả tù sớm, có 133 tù nhân trong các đại án tham nhũng.

Việc thả tù sớm dự kiến diễn ra vào ngày 1 Tháng Sáu.

Họp báo về đợt đặc xá năm 2026 tại Hà Nội. (Hình: VnExpress)

Theo báo VnExpress hôm 30 Tháng Năm, khác với mọi năm “đặc xá” vào dịp Tết, lễ, đợt thả tù sớm năm nay là để “chào mừng thành công” của Đại Hội Đảng 14 và cuộc bầu cử Hội Đồng Nhân Dân các cấp.

Danh sách 133 tù nhân là quan tham không được làm rõ.

Ông Tuyến nhấn mạnh, quy trình xét duyệt các tù nhân thuộc diện được thả tù sớm “đảm bảo minh bạch, công khai, chặt chẽ và chính xác.”

Hồi năm ngoái, Việt Nam có hai đợt “đặc xá” dịp 30 Tháng Tư và 2 Tháng Chín, với tổng cộng hơn 22,000 tù nhân – số lượng “lớn nhất từ trước tới nay.”

Liên quan vụ này, báo VnExpress hồi cuối Tháng Tư năm ngoái cho hay, trong số các quan tham được thả tù sớm có ba người nổi bật là Nguyễn Nhân Chiến (cựu bí thư Tỉnh Ủy Bắc Ninh), Đỗ Hữu Ca (cựu giám đốc Công An Hải Phòng) và Phạm Xuân Thăng (cựu bí thư Hải Dương).

Theo bản tin, ông Đỗ Hữu Ca, cựu giám đốc Công An Hải Phòng, chỉ ngồi tù hai năm là được thả tù sớm, dù án bảy năm tù với cáo buộc nhận tiền giúp “chạy án.”

Ông Đỗ Hữu Ca, cựu giám đốc Công An Hải Phòng, chỉ ngồi tù hai năm là được thả tù sớm, dù án bảy năm tù với cáo buộc nhận tiền giúp “chạy án.” (Hình: Tuổi Trẻ)

Ông Phạm Xuân Thăng cũng chỉ ngồi tù khoảng hai năm rưỡi, dù bị kết án năm năm tù với cáo buộc nhận hối lộ $100,000 từ ông chủ Việt Á.

Trong khi đó, ông Nguyễn Nhân Chiến chỉ ngồi tù vỏn vẹn hơn một năm, dù lãnh bốn năm rưỡi tù về tội “nhận hối lộ” trong vụ án liên quan đến công ty AIC của bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn.

Thông thông lệ, các đợt “đặc xá” tại Việt Nam không xét đến tù nhân bị kết tội liên quan đến an ninh quốc gia như “phản bội tổ quốc,” “gián điệp,” “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân,” “phá rối an ninh,” “bạo loạn”… Điều này đồng nghĩa với việc các tù nhân lương tâm khó có cơ hội được thả tù sớm, ngoại trừ một số trường hợp được thỏa thuận riêng, do có sự can thiệp của Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, Canada, Đức… (N.H.K) [dt]

Sài Gòn: Truy lùng chủ công ty lừa tiền định cư Mỹ diện EB-3 đang bỏ trốn

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Công An TP.HCM thông báo truy lùng nghi can Trần Tôn Nữ Kiều Loan, 47 tuổi, chủ công ty TCL VN, với cáo buộc chiếm đoạt 15.6 tỷ đồng ($592,876) tiền làm thủ tục định cư Mỹ theo diện visa EB-3.

EB-3 là chương trình định cư Mỹ diện lao động, thông qua bảo lãnh của một công ty Mỹ.

Nghi can Trần Tôn Nữ Kiều Loan. (Hình: Tuổi Trẻ)

Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 30 Tháng Năm, từ năm 2015 đến năm 2017, ông NTP và 19 người khác liên lạc với bà Trần Tôn Nữ Kiều Loan để tìm hiểu về chương trình định cư Mỹ theo diện visa EB-3 mà công ty TCL VN rao quảng cáo.

Nghi can Loan hứa hẹn dịch vụ trọn gói gồm chuẩn bị hồ sơ, thủ tục để được cấp visa và thẻ cư trú, xin việc làm để khách hàng làm việc và định cư tại Mỹ.

Sau khi nộp cho công ty TCL VN tổng cộng là 15.6 tỷ đồng, một số khách hàng được Đại Sứ Quán Mỹ phỏng vấn nhưng không được cấp visa. Những người còn lại đến nay chưa được sứ quán phỏng vấn.

Đến thời điểm hiện tại, không có bất kỳ khách hàng nào của TCL VN được đi làm và định cư tại Mỹ theo như cam kết của nghi can Loan.

Phía công ty TLC và bà Loan cũng không có biện pháp gì để giải quyết khiếu nại của khách hàng.

Nghi can Trần Tôn Nữ Kiều Loan, người đang bị cáo buộc hành vi “”lừa đảo chiếm đoạt tài sản,” được xác định không có mặt tại địa phương, tức đã bỏ trốn.

Đáng nói, bản tin nêu trên được đăng tải trong lúc hôm 30 Tháng Năm, trang Facebook Loan Ton Nu Kieu Tran có hơn 2 triệu lượt follower, được cho là của nữ nghi can, vẫn liên tục đăng bài quảng cáo dịch vụ định cư Mỹ theo diện visa EB-3.

Bài đăng quảng cáo đơn vị định cư Mỹ diện visa EB-3 trên trang cá nhân của nghi can Trần Tôn Nữ Kiều Loan. (Hình: Chụp qua màn hình)

Một bài đăng của nữ nghi can hứa hẹn mức lương $34,000 mỗi năm và khách hàng “không cần bằng cấp cao” mà vẫn được lo cho đi Mỹ, “hưởng bảo hiểm sức khỏe ‘medical, dental, vision’ cho cá nhân và gia đình, bảo hiểm nhân thọ do công ty chi trả và có y tá chăm sóc tại nơi làm việc.”

Trang cá nhân của nghi can Loan cũng đăng nhiều hình chụp màn hình visa giống như tin nhắn được cho là khách hàng của bà ta “đã chính thức nhận visa EB-3,” “đạt cột mốc quan trọng đánh dấu hành trình chinh phục giấc mơ làm việc và định cư tại Mỹ.” (N.H.K) [dt]

Mỹ điều tra việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ của Việt Nam

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chính quyền Trump mở cuộc điều tra về việc thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam, có khả năng dẫn đến việc áp thuế mới hoặc các biện pháp trừng phạt thương mại khác, theo Reuters hôm 30 Tháng Năm.

Vị trí địa lý của Việt Nam được Văn Phòng Đại Diện Thương Mại Hoa Kỳ (USTR) xác định là “quốc gia ưu tiên giám sát” hồi cuối Tháng Tư, “do liên tục không giải quyết được những lo ngại lâu dài về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ,” thông cáo của cơ quan này viết.

Trung tâm thương mại Saigon Square và chợ Bến Thành được coi là hai nơi bán nhiều hàng giả, hàng nhái các thương hiệu quốc tế. (Hình: TTXVN)

Bộ Ngoại Giao Việt Nam cho biết cuộc điều tra “là thủ tục được thực hiện theo luật pháp Hoa Kỳ” và các vấn đề sẽ được giải quyết thông qua tham vấn, đồng thời kêu gọi một “đánh giá khách quan và công bằng.”

Ông Jamieson Greer, trưởng USTR, được dẫn lời trong thông cáo rằng mặc dù Việt Nam đã có một số bước đi trong những năm gần đây để giải quyết các vấn đề về sở hữu trí tuệ, nhưng hành vi vi phạm “vẫn tiếp tục làm suy yếu vị thế cạnh tranh của các nhà đổi mới và sáng tạo của Hoa Kỳ.”

“Chúng ta cần thấy Hà Nội thực sự giải quyết những mối lo ngại lâu dài này, bao gồm một loạt các vấn đề thực thi sở hữu trí tuệ, một cách bền vững và ngăn chặn các hành vi vi phạm sở hữu trí tuệ trong tương lai,” ông Greer nói.

Ông Leif Schneider, người đứng đầu công ty luật quốc tế Luther tại Việt Nam, nhận định: “Khó khăn của Việt Nam luôn nằm ở khâu thực thi hơn là lập pháp. Việc thực thi hành chính vẫn chưa đồng đều, các hình phạt thường thiếu tính răn đe, và tình trạng vi phạm bản quyền trực tuyến tiếp tục vượt xa khả năng quản lý của nhà chức trách.”

Cuộc điều tra nêu trên diễn ra trùng với thời điểm xuất cảng của Việt Nam sang Hoa Kỳ tăng mạnh, dẫn đến thâm hụt thương mại của Hoa Kỳ với Việt Nam lên tới $54.8 tỷ trong ba tháng đầu năm nay, cao hơn so với các nước xuất cảng chính như Trung Quốc và Mexico, theo số liệu của Hoa Kỳ.

Ông Jamieson Greer (trái), trưởng đại diện Thương Mại Hoa Kỳ, tiếp ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, tại Washington DC hồi Tháng Hai. (Hình: TTXVN)

Theo ghi nhận của phóng viên Reuters, các loại hàng giả vẫn được bày bán tràn lan, công khai tại một chợ đầu mối lớn ở Hà Nội trong tuần này.

Cùng lúc, các trang web phát trực tuyến hoạt động từ Việt Nam vẫn tiếp tục cung cấp nội dung vi phạm bản quyền, bất chấp chiến dịch trấn áp của chính quyền được phát động vào đầu Tháng Năm.

Chính quyền Việt Nam tiến hành một đợt trấn áp tương tự vào năm ngoái sau khi chính quyền Trump công bố áp thuế 46% đối với hàng nhập cảng từ Việt Nam, sau đó giảm xuống còn 10%.

Việt Nam đàm phán với Washington, thị trường xuất cảng lớn nhất của nước này, về một thỏa thuận thương mại trong suốt năm qua, nhưng vẫn chưa ngã ngũ. (N.H.K) [dt]

Thẩm phán chặn “quỹ đen” 1,8 tỷ USD của Trump. Vụ kiện IRS bị “soi”

play-rounded-fill

Thẩm phán chặn “quỹ đen” 1,8 tỷ USD của Trump. Vụ kiện IRS bị “soi”

Vào hôm thứ Sáu 5/29, “quỹ chống vũ khí chính phủ” 1.8 tỷ của Trump hứng chịu hai đòn pháp lý liên tiếp.

1. Một thẩm phán liên bang ra lệnh chính quyền Trump đóng băng quỹ cho đến phiên điều trần vào ngày 12 Tháng 6 để tòa xem xét liệu lệnh đình chỉ có nên kéo dài.

2. Một thẩm phán liên bang khác đã mở lại vụ Trump kiện IRS 10 tỷ, để yêu cầu nguyên đơn trả lời các cáo buộc rằng Trump hoặc luật sư của ông đã thực hiện hành vi “gian lận” đối với tòa án, qua việc có thể đã trình bày không trung thực với tòa trong tiến trình dàn xếp vụ kiện

Chiến tranh Iran khoét sâu hố ngăn cách giàu nghèo tại Mỹ

WASHINGTON, DC (NV) – Cuộc chiến với Iran đang đẩy sự bất bình đẳng kinh tế tại Mỹ lên mức lịch sử, tạo ra một hố ngăn cách sâu sắc giữa giới đầu tư thịnh vượng và người lao động bình dân, một thực tế mà ngay cả một thỏa thuận hòa bình sắp tới cũng khó lòng cứu vãn, theo phân tích của đài CNBC hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.

Đối với một thiểu số người dân Mỹ, áp lực tài chính từ cuộc chiến kết thúc ngay khi vừa bắt đầu. Nhóm công dân sở hữu cổ phiếu chứng kiến chỉ số S&P 500 chỉ giảm khoảng 8% lúc chiến sự bùng nổ, trước khi tăng bùng nổ 19% từ cuối Tháng Ba, bù đắp hoàn toàn mọi tổn thất. Chỉ số này hiện tăng 10.7% trong năm nay, hướng tới năm thứ tư liên tiếp đạt mức tăng trưởng hai con số.

Biểu ngữ phản đối cuộc chiến Iran làm giá xăng tăng kéo theo vật giá leo thang. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)

Tổng Thống Donald Trump liên tục ca ngợi các thành tích này tại các cuộc họp nội các: “Chúng ta có các tài khoản 401(k) ở mức cao kỷ lục mọi thời đại, song hành cùng một thị trường chứng khoán cao nhất từ trước đến nay.” Ông khẳng định những kết quả này đạt được bất chấp bối cảnh chiến tranh.

Đại đa số người Mỹ kiệt quệ

Tuy nhiên, thực tế đời sống của hàng triệu người dân thường phải đổ xăng hằng ngày lại phơi bày một câu chuyện hoàn toàn trái ngược. Gánh nặng kinh tế thực sự của cuộc chiến nặng nề hơn nhiều so với những con số hào nhoáng trên sàn chứng khoán.

Loạt dữ liệu mới từ Cơ Quan Phân Tích Kinh Tế Mỹ (BEA) cho thấy sức mua của người dân đang sụt giảm nghiêm trọng. Thu nhập khả dụng thực tế của người Mỹ giảm 0.2% trong Tháng Ba và tiếp tục lao dốc thêm 0.5% vào Tháng Tư. Để chống chọi với cuộc khủng hoảng năng lượng, người dân phải cắt giảm tối đa khoản tiền tiết kiệm, đưa tỷ lệ tiết kiệm cá nhân chạm mốc thảm hại 2.6% vào tháng trước. Tăng trưởng kinh tế Quý 1 cũng bị điều chỉnh giảm xuống chỉ còn 1.6%.

Sự ngắt kết nối này thể hiện rõ qua việc các tập đoàn lớn thuộc S&P 500 vẫn ăn nên làm ra và lợi nhuận doanh nghiệp bùng nổ, nhưng tỷ lệ thu nhập của người lao động trong tổng thu nhập quốc nội lại giảm xuống 51%, mức thấp nhất trong vòng 79 năm qua.

Nghiên cứu của Ngân Hàng Liên Bang New York vạch rõ kể từ khi chiến tranh bắt đầu, những người có thu nhập dưới $40,000 một năm ở vùng Đông Bắc phải cắt giảm gần 10% lượng xăng tiêu thụ, trong khi nhóm người kiếm được trên $125,000 vẫn thoải mái lái xe với nguồn thu nhập dồi dào. 

Theo phân tích từ Moody’s, trung bình mỗi người Mỹ phải chi thêm $447.19 cho chi phí năng lượng kể từ khi tiếng súng vang lên.

Thỏa thuận hòa bình không thể giải quyết gốc rễ vấn đề

Hôm Thứ Sáu, Tổng Thống Trump cho biết ông đang đưa ra quyết định cuối cùng về một thỏa thuận tiềm năng với Iran, mở đường tái lập dòng chảy của các tàu dầu qua eo biển Hormuz. Trước đó, việc cả Mỹ và Iran cấm các tàu qua lại đã khiến khoảng 100 triệu thùng dầu mỗi ngày không thể tiếp cận thị trường toàn cầu. Thông tin này lập tức khiến giá dầu thô Brent tương lai giảm $1.70, xuống dưới $92 một thùng, thúc đẩy chứng khoán tiếp tục tăng.

Dù vậy, giới phân tích cảnh báo thị trường tài chính có thể thích ứng trong vài giây, nhưng nền kinh tế thực chiến phải mất nhiều tháng để phục hồi. Hiện có khoảng 2,000 con tàu đang bị mắc kẹt bên trong Vịnh Ba Tư.

Ông Mike Wirth, tổng giám đốc Chevron, trả lời hãng tin Bloomberg: “Trước hết phải rà phá thủy lôi, sau đó điều phối các con tàu này qua eo biển. Bạn cần nhiều tuần lễ để đưa số tàu đó ra ngoài.” Việc điều hướng lại các tàu chở năng lượng từ Mỹ sang Châu Á và ngược lại cũng mất nhiều tháng.

Đồng thời, các doanh nghiệp và chính phủ, bao gồm cả quốc gia khát năng lượng như Trung Quốc, sẽ phải thu mua ồ ạt để bù đắp lượng hàng tồn kho đã cạn kiệt. Nhu cầu dầu toàn cầu sẽ cao hơn giai đoạn trước chiến tranh, đẩy mặt bằng giá cả tăng cao hơn so với những ngày trước chiến sự để đáp ứng nhu cầu này.

Ảnh hưởng bầu cử giữa kỳ vào Tháng Mười Một

Tình trạng bất bình đẳng trầm trọng đang gây tổn hại lớn đến uy tín kinh tế của tổng thống. Ông Trump từng giành chiến thắng trở lại Tòa Bạch Ốc nhờ vào lời hứa kiềm chế giá cả tiêu dùng, một cam kết mà cử tri có thể cảm thấy chưa được thực hiện khi bước vào phòng bỏ phiếu. Hiện tại, có đến 60% người Mỹ không tán thành cách điều hành đất nước của ông, so với 37% người ủng hộ, theo dữ liệu từ công cụ tổng hợp thăm dò Strength in Numbers.

Hệ quả từ hố sâu giàu nghèo này chắc chắn sẽ đè nặng lên kết quả tranh cử của đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một tới, đồng thời làm xáo trộn cả nội bộ đảng Dân Chủ trong dài hạn. Sự chia rẽ cay đắng giữa những người Mỹ giàu lên nhờ cơn sốt chứng khoán do trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy và những người bị bỏ lại phía sau đang trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. (MPL) [dt]

Du khách Úc ‘không bình thường,’ đập phá quán cà phê ở Đà Nẵng

ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách thành phố Đà Nẵng xác nhận vụ bắt giữ một nam thanh niên Úc với cáo buộc vô cớ đập phá một quán cà phê ở Đà Nẵng nhưng không công bố danh tính nghi can.

Theo báo VnExpress hôm 30 Tháng Năm, trong sự việc xảy ra vào lúc gần nửa đêm 29 Tháng Năm, người đàn ông Úc vào quán Gé, phường Hải Châu, Đà Nẵng, trò chuyện với một nam thanh niên người Việt.

Nam thanh niên Úc trong đoạn video clip do nhân chứng ghi lại. (Hình: Chụp qua màn hình)

Sau đó, anh ta bất ngờ giữ điện thoại di động của nam thanh niên này và nhất định không chịu trả lại, khiến nhân viên quán phải gọi điện báo công an.

Khoảng 5 phút sau, nam nghi can bất ngờ cởi áo, đạp đổ bàn ghế khiến khách hàng, trong đó có nhiều khách ngoại quốc và nhân viên hoảng sợ bỏ chạy ra ngoài.

Anh ta tiếp tục dùng ghế đập phá nhiều tài sản tại tầng trệt, bao gồm máy pha cà phê, máy xay, dụng cụ pha chế và nhiều món đồ cổ trang trí.

Khi công an phường xuất hiện, nghi can Úc bỏ chạy lên lầu, kẹp cổ một nam thanh niên tại đây trong khoảng hai phút.

Công an viên cùng một số người lao vào khống chế, áp giải nam nghi can về đồn.

Chủ quán Gé cho biết toàn bộ máy móc pha chế cùng nhiều món đồ lưu niệm, đồ cổ sưu tầm bị hư hỏng. Cửa kính của quán cũng bị vỡ nát. Ước tính quán cà phê này thiệt hại khoảng 500 triệu đồng ($19,002). Một số khách hàng của quán thiệt hại 70 triệu đồng ($2,660), trong đó có người bị đập gãy MacBook.

Cảnh tan hoang trong quán cà phê Gé tại khu trung tâm thành phố Đà Nẵng. (Hình: VnExpress)

Một giới chức ẩn danh của phường Hải Châu được dẫn lời: “Thấy du khách gây rối, nhiều khách chạy ra ngoài không kịp mang theo tài sản và bị đập phá.”

Liên quan vụ này, các báo khác đưa tin nam thanh niên Úc “có dấu hiệu thần kinh không bình thường” khi ra lệnh cho mọi người trong quán “có 10 giây để ra khỏi đây!” trước lúc đập phá.

Vụ việc xảy ra trong khi báo The Guardian của Anh đưa tin, định lượng du khách Úc đến Việt Nam tăng hơn gấp đôi trong vòng một thập niên, đưa Việt Nam trở thành điểm đến được yêu thích thứ ba ở khu vực Đông Nam Á.

Tổng số du khách Úc trở lại sau các chuyến du lịch ngắn ngày tại Việt Nam được ghi nhận tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2016, từ 246,000 lượt lên 528,000 lượt trong năm nay. (N.H.K) [dt]

Tây Ban Nha hợp pháp hóa nửa triệu di dân

BARCELONA, Tây Ban Nha (NV) – Chính phủ Tây Ban Nha đang thực hiện một tiến trình hợp pháp hóa đặc biệt quy mô lớn, dự kiến cấp tư cách pháp nhân cho hơn 500,000 di dân lậu. Biện pháp này phản ánh một chiến lược hoàn toàn trái ngược với các chiến dịch bắt giữ và trục xuất hàng loạt đang diễn ra tại Mỹ.

Theo chương trình do chính phủ Tây Ban Nha công bố, nếu được phê duyệt, giấy phép lao động và cư trú có thời hạn một năm sẽ được cấp cho những người di dân trưởng thành, những người sau đó phải chứng minh có việc làm để duy trì giấy phép. Đối với trẻ vị thành niên, tư cách pháp nhân sẽ được hợp pháp hóa trong vòng năm năm.

Di dân xếp hàng để nộp đơn hợp pháp hóa nhân thân tại thủ đô Madrid của Tây Ban Nha. (Hình: Thomas Coex/ AFP via Getty Images)

Sự đón nhận cộng đồng di dân đối với chính sách này vô cùng lớn. Sau khi thời gian nộp đơn mở ra vào ngày 16 Tháng Tư, chương trình nhận được hơn 43,000 hồ sơ chỉ trong vòng ba ngày. Trong vòng một tháng, số lượng đơn ghi danh tăng vọt lên mức 549,596. Hạn chót để nộp hồ sơ là ngày 30 Tháng Giêng, 2027, và tiến trình xét duyệt dự kiến kéo dài ba tháng sau khi nộp đủ giấy tờ.

Ông Pedro Sánchez, thủ tướng Tây Ban Nha, nhận định hành động này là một bước đi nhằm “bình thường hóa,” khẳng định những người di dân được hưởng những quyền lợi vốn là một phần trong cuộc sống hằng ngày của người dân bản xứ.

Để đủ điều kiện nộp đơn, người di dân phải chứng minh họ có mặt tại Tây Ban Nha trước ngày 1 Tháng Giêng, 2026, và cư trú liên tục ít nhất năm tháng tại thời điểm nộp đơn thông qua giấy chứng nhận ghi danh cư trú, hồ sơ y tế hoặc bằng chứng có con đi học. Họ cũng phải nộp lý lịch tư pháp trong sạch từ quốc gia gốc hoặc nơi cư trú trong năm năm qua.

Bà Verónica Jaramillo, luật sư tại Quỹ Bayt al-Thaqafa, nhận định đây là lần thứ nhì Tây Ban Nha thực hiện hợp pháp hóa quy mô lớn trong vòng 20 năm qua, sau chiến dịch dưới thời chính phủ Zapatero. Luật Sư Jaramillo nhấn mạnh biện pháp này mang tính thực tế cao: “Bất kỳ quốc gia tự trọng nào cũng nên làm như Tây Ban Nha, đó là bổ sung thêm nguồn nhân lực có thể đóng góp vào hệ thống an sinh xã hội.”

Chính sách này mang lại lợi ích to lớn cho nền kinh tế Tây Ban Nha, nơi đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số trầm trọng. Chỉ số già hóa của quốc gia này chạm mức cao kỷ lục vào năm ngoái, với tỷ lệ 148 người trên 64 tuổi đối với mỗi 100 người dưới 16 tuổi.

Mặc dù mang lại lợi ích kinh tế, sắc lệnh này vấp phải sự phản đối gay gắt từ phe cánh hữu. Các đảng bảo thủ cáo buộc biện pháp này là vô trách nhiệm và có nguy cơ làm sụp đổ hệ thống dịch vụ công vốn đang bị quá tải.

Bà Isabel Díaz Ayuso, chủ tịch chính quyền vùng Madrid thuộc phe bảo thủ, lên án chính sách này là một hình thức “thao túng cuộc điều tra dân số,” “biến đổi văn hóa Tây Ban Nha,” và nhằm mục đích “phá hoại các cuộc bầu cử.” Tuy nhiên, giới chức trách làm rõ rằng những người di dân được hợp pháp hóa thông qua tiến trình này hoàn toàn không có quyền bỏ phiếu.

Bất chấp các tranh cãi chính trị, đối với hàng trăm ngàn người di dân, sắc lệnh này là chiếc phao cứu sinh mở ra triển vọng về một cuộc sống an toàn, ổn định và hợp pháp tại quê hương mới. (MPL) [dt]

Ấn Độ ký thỏa thuận bán hỏa tiễn BrahMos cho Việt Nam

NEW DELHI, Ấn Độ (NV) – Vài tuần sau chuyến thăm Ấn Độ của ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, New Delhi xác nhận việc ký thỏa thuận cung cấp hỏa tiễn BrahMos cho Hà Nội. Hỏa tiễn này do Ấn Độ, cùng phát triển với Nga.

Theo bản tin của hãng Reuters hôm 30 Tháng Năm, ông Rajesh Kumar Singh, bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ công bố tin này bên lề sự kiện Đối Thoại Shangri-La.

Ông Tô Lâm (trái), tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, và Thủ Tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Hình: TTXVN)

Ông Singh cũng cho biết thêm, một thỏa thuận tương tự với Indonesia đang trong “giai đoạn cuối.”

“Ấn Độ có cam kết mạnh mẽ với các quốc gia ASEAN,” ông Singh nói nhưng không tiết lộ thêm chi tiết về các thỏa thuận liên quan đến hỏa tiễn chống hạm siêu thanh BrahMos.

BrahMos được biết đến là loại hỏa tiễn hành trình siêu thanh ứng dụng công nghệ tàng hình có thể phóng từ tàu, tàu ngầm, phi cơ hay các trạm phóng lưu động trên mặt đất.

Nó được phát triển dựa trên sự hợp tác nghiên cứu giữa NPO Mashinostroeyenia của Nga và tổ chức nghiên cứu và phát triển bộ quốc phòng của Ấn Độ với dự án BrahMos Aerospace Private Limited (mở rộng tầm hoạt động của BrahMos trên không).

Tên BrahMos được viết tắt từ hai dòng sông Brahmaputra của Ấn Độ và Moskva của Nga.

Theo Wikipedia, BrahMos được tuyên bố là có khả năng tấn công các mục tiêu trên mặt nước với độ cao thấp hơn 10 mét. Nó có thể đạt vận tốc 2.8 Mach và có tầm hoạt động tối đa là 290 cây số. Mẫu hỏa tiễn phóng từ tàu được gắn đầu đạn 200kg còn mẫu phóng từ phi cơ (BrahMos A) có thể mang đầu đạn 300kg.

Ấn Độ, quốc gia đang xây dựng ngành sản xuất quốc phòng trong nước để sử dụng nội địa và xuất cảng, được ghi nhận đã bán loại hỏa tiễn hành trình siêu thanh này cho Philippines trước khi đàm phán với Việt Nam và Indonesia.

Thỏa thuận với Việt Nam về cung cấp hỏa tiễn BrahMos có thể trị giá khoảng $629 triệu (60 tỷ rupee), bao gồm cả huấn luyện và hỗ trợ hậu cần, Reuters đưa tin trước đó.

Tính đến đêm 30 Tháng Năm (giờ Việt Nam), chưa thấy các báo trong nước đưa tin này. (N.H.K) [dt]

Hegseth né nhắc đến Biển Đông-Đài Loan tại Shangri-La, dấu ấn gặp gỡ Trump-Tập tại Bắc Kinh

SHANGRI-LA, Singapore (NV) – Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth tại diễn đàn quốc phòng Shangri-La Dialogue ở Singapore gửi đi một tín hiệu ngoại giao rất đáng chú ý đó là Washington vẫn xem Trung Quốc là thách thức an ninh lớn tại Pacific, nhưng giọng điệu công khai đã mềm hơn rõ rệt sau cuộc gặp giữa Tổng Thống Donald Trump và Chủ Tịch Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Theo nhật báo South Trung Quốc Morning Post (SCMP) nhận định hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm, khác với bài phát biểu năm trước, ông Hegseth năm nay không trực tiếp gọi Bắc Kinh là “mối đe dọa,” không nhắc Đài Loan trong bài phát biểu chính, và cũng không đề cập Biển Đông . Thay vào đó, ông nói Mỹ không tiếp cận thách thức này bằng “đối đầu không cần thiết,” mà bằng “sức mạnh có đo lường và có chủ ý.” 

Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth tại diễn đàn quốc phòng Shangri-La Dialogue ở Singapore. (Hình: Jam Sta Rosa / AFP via Getty Images)

Điểm này rất quan trọng vì năm trước, Bộ Trưởng Hegseth từng nói “mối đe dọa Trung Quốc đặt ra là có thật,” và nhắc đến việc ông Tập Cận Bình yêu cầu Quân Đội Trung Quốc phải có khả năng tấn công Đài Loan trước năm 2027. Nhưng năm nay, chỉ hai tuần sau hội nghị Trump-Tập, bộ trưởng quốc phòng Mỹ tránh lặp lại ngôn ngữ cứng rắn đó. 

Đây không phải là một sự quên hay bỏ sót mà là một lựa chọn chính trị và ngoại giao.

Dấu ấn Trump-Tập trong bài phát biểu của Hegseth

Sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump, chính sách Mỹ tại Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương dường như chuyển sang một trạng thái mới là vẫn cạnh tranh với Trung Quốc, nhưng cố giảm va chạm công khai. Ông Hegseth vẫn nói Mỹ và các quốc gia trong khu vực có cùng nhận định rằng một Thái Bình Dương bị bất kỳ bá quyền nào thống trị sẽ phá vỡ cán cân quyền lực khu vực. Ông Hegseth nói chiến lược của Mỹ tập trung vào ‘răn đe bằng phủ nhận’ (Deterrence by denial) tại “chuỗi đảo thứ nhất,” nghĩa là xây dựng một hệ thống phòng thủ đủ mạnh để khiến Trung Quốc hiểu rằng họ không thể dễ dàng dùng vũ lực thay đổi hiện trạng tại Đài Loan, Biển Đông hoặc khu vực Thái Bình Dương.

Nói cách khác, nội dung chiến lược chưa đổi là Mỹ vẫn muốn răn đe Trung Quốc. Nhưng ngôn ngữ chính trị đổi khi tránh gọi tên các điểm nóng như Đài Loan và Biển Đông .

Đây là dấu ấn rõ nhất của Tổng Thống Trump. Với nhà lãnh đạo Toà Bạch Ốc, quan hệ với Chủ Tịch Tập không chỉ là cạnh tranh chiến lược dài hạn, mà còn là một quan hệ lãnh tụ-với-lãnh tụ, nơi các hồ sơ như thương mại, Iran, Đài Loan, vũ khí, và ổn định khu vực có thể bị kéo vào một bàn mặc cả lớn hơn. Vì vậy, ông Hegseth tại Singapore không nói như một Bộ Trưởng Quốc Phòng Mỹ tự do phát tín hiệu cứng rắn tối đa mà nói như một thành viên nội các đang phải giữ đường dây ngoại giao mà ông Trump vừa thiết lập với ông Tập.

Né Đài Loan, đồng minh nghe thấy điều gì?

Theo SCMP, ông Trump vẫn chưa phê chuẩn gói vũ khí trị giá $14 tỷ cho Đài Loan vì đây là điểm nhạy cảm nhất trong mối quan hệ với ông Tập.

Khi được hỏi, Bộ Trưởng Hegseth không xác nhận thương vụ có đi tiếp hay không mà nói quyết định đó “thuộc về” ông Trump. Ông Hegseth cũng nói không có thay đổi trong lập trường của Mỹ, nhưng chưa đưa ra cam kết cụ thể về thời điểm hoặc số phận gói vũ khí. 

Với Đài Loan, câu trả lời này không đủ trấn an, họ không chỉ cần nghe Mỹ nói “không có gì thay đổi.” Đài Bắc cần biết vũ khí có đến đúng lúc hay không. Trong răn đe quân sự, chậm trễ cũng là một tín hiệu. Nếu Bắc Kinh thấy Washington tránh nhắc Đài Loan trong diễn văn, để gói vũ khí nằm chờ Trump quyết định, và giảm giọng sau cuộc gặp Trump-Tập, Trung Quốc có thể hiểu rằng Đài Loan đang trở thành một con bài khó lường trong quan hệ Mỹ-Trung.

Ông Yang Nien-dzu, cựu bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Đài Loan, nói ông Hegseth “cố ý tránh” nhắc đến Đài Loan vì chỉ ông Trump mới có thể quyết định chuyện bán vũ khí. Ông Yang không lo thương vụ bị hủy, nhưng thừa nhận có thể bị trì hoãn. 

Đó là cách nói ngoại giao. Nhưng đằng sau đó là một nỗi lo thật sự là Đài Loan có thể vẫn nhận được vũ khí, nhưng trong lúc chờ đợi, Bắc Kinh có thêm thời gian, còn các đồng minh Mỹ có thêm lý do để nghi ngờ sự nhất quán của Washington.

Né Biển Đông, thông điệp đáng chú ý cho cử tri Việt Nam 

Điểm đáng nói nhất đối với người Việt, đặc biệt là những ai ủng hộ Trump vì tin ông “cứng với Trung Quốc,” là Bộ Trưởng Hegseth không nhắc Biển Đông  trong bài phát biểu năm nay.

Năm trước, ông cáo buộc Trung Quốc đe dọa các quốc gia láng giềng và nói bất kỳ nỗ lực nào nhằm thay đổi hiện trạng ở Biển Đông  hoặc chuỗi đảo thứ nhất đều không thể chấp nhận. Năm nay, theo SCMP, ông hoàn toàn không nhắc đến Biển Đông . 

Đối với cộng đồng Việt Nam, đây là chi tiết không thể bỏ qua. Biển Đông là nơi Trung Quốc đã xây đảo nhân tạo, quân sự hóa các thực thể tranh chấp, đe dọa ngư dân, gây áp lực lên Việt Nam, Philippines và các nước Đông Nam Á. 

Nếu một bộ trưởng Bộ Quốc Phòng Mỹ đứng tại diễn đàn an ninh lớn nhất Asia mà không nhắc Biển Đông, trong lúc vừa diễn ra cuộc gặp Trump-Tập, thì câu hỏi phải đặt ra là phải chăng Washington đang sợ làm Bắc Kinh phật ý?

Đối với cử tri Việt Nam ủng hộ Trump, sự việc này tạo ra một nghịch lý. Nhiều người ủng hộ Tổng Thống Trump vì tin ông đối đầu mạnh với Trung Quốc. Nhưng trong thực tế chính sách, khi cần giữ quan hệ với Tập, chính quyền Trump có thể giảm giọng về những vấn đề sống còn đối với Việt Nam như Biển Đông và Đài Loan.

Chống Trung Quốc bằng khẩu hiệu là một hành động tranh cử, còn thực tế né tránh nhắc đến Biển Đông trước mặt các bộ trưởng quốc phòng Asia là chuyện khác.

Bài phát biểu của Bộ Trưởng Hegseth tại Shangri-La cho thấy chính sách Mỹ sau chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump đang đi theo hướng “dịu giọng.” Mỹ có thể chưa bỏ chiến lược răn đe Trung Quốc, nhưng đang tránh ngôn ngữ đối đầu trực tiếp để không phá vỡ không khí “bạn bè tốt” giữa hai nhà lãnh đạo Washington và Bắc Kinh.

Về mặt chiến thuật, điều này có thể giúp giảm căng thẳng ngắn hạn. Nhưng về mặt chiến lược có thể làm đồng minh lo ngại. Đài Loan nghe thấy sự lưng chừng. Philippines nghe thấy sự im lặng về Biển Đông. Nhật và Nam Hàn nghe thấy lời khen gia tăng chi phí quốc phòng nhưng cũng hiểu rằng mỗi cam kết của Mỹ dưới thời Trump đều có thể bị cân đo theo lợi ích chính trị của tổng thống.

Đối với cử tri Việt Nam, đây là bài học cần nhìn thẳng vào thực chất, chính quyền ông Trump có thể nói rất cứng về Trung Quốc trong tranh cử, nhưng khi vào bàn cờ quyền lực với Chủ Tịch Tập, Biển Đông có thể bị đẩy xuống hàng thứ yếu. 

Nếu người Việt quan tâm đến chủ quyền, an ninh hàng hải và sức ép của Trung Quốc tại Đông Nam Á, thì không nên chỉ nghe khẩu hiệu “cứng với Trung Quốc.” Phải nhìn xem trong những diễn đàn quan trọng nhất, Mỹ có dám nhắc đến Biển Đông hay không.

Lần này, Bộ Trưởng “Chiến Tranh” Hegseth không nhắc. Và sự im lặng đó nói rất nhiều các khẩu hiệu tranh cử. (MPL)

 

Chi phí sở hữu tăng, hồ sơ xiết nhà nhiều nhất sáu năm qua

ORANGE COUNTY, California (NV) – Số hồ sơ xiết nhà tại Mỹ tăng lên mức cao nhất trong sáu năm, khi nhiều chủ nhà chịu thêm áp lực từ thuế nhà đất, bảo hiểm chủ nhà và phí hiệp hội chủ nhà (HOA), theo WSJ.

Công ty dữ liệu địa ốc ATTOM ghi nhận có gần 119,000 căn nhà tại Mỹ vướng hồ sơ xiết nhà trong quý đầu năm 2026, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ quý đầu năm 2020.

Chi phí sở hữu nhà tăng đang đẩy nhiều gia đình ở Mỹ đến nguy cơ bị xiết nhà. (Hình minh họa: Storyblocks.com)

Mức xiết nhà hiện nay được các chuyên gia đánh giá giống như sự trở lại gần với mức bình thường trước đại dịch hơn là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng rộng lớn. Nhiều chủ nhà vẫn đang giữ khoản vay mua nhà lãi suất thấp và có vốn chủ sở hữu khá lớn nhờ giá nhà tăng trong những năm gần đây.

Tuy vậy, mức tăng gần đây cho thấy nhiều gia đình đang gặp khó khăn hơn. Áp lực rõ nhất rơi vào những chủ nhà bị tăng bảo hiểm, thuế nhà đất hoặc phí HOA, khiến chi phí hàng tháng vượt khỏi tính toán ban đầu. Một số người vay còn phải trả lại khoản vay sinh viên, trong khi tỷ lệ trễ hạn thẻ tín dụng và vay mua xe cũng tăng.

Nhóm dễ tổn thương nhất là những người mua nhà trong vài năm gần đây. Họ thường vay ở mức lãi suất cao hơn, chưa tích lũy được nhiều vốn chủ sở hữu, và tại một số khu vực còn gặp cảnh giá nhà giảm. Vì vậy, họ có ít cách xoay xở hơn so với giai đoạn đại dịch.

Bà Marina Walsh, kinh tế gia của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), cho biết nhiều chủ nhà đang bị “sốc thanh toán” vì thuế và bảo hiểm tăng, trong khi nguy cơ mất việc làm hoặc thu nhập bấp bênh cũng lớn hơn. Với người mua nhà gần đây, nhiều áp lực cộng lại có thể tạo thành khó khăn tài chính đáng kể.

Theo Insurify, hóa đơn bảo hiểm nhà trung bình hằng năm lên tới $2,948 trong năm ngoái, tăng 12% so với năm 2024. Thuế nhà đất cũng tăng lên. ATTOM cho biết thuế trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3%, tức $4,427.

Khi bảo hiểm và thuế cùng tăng, nhiều chủ nhà bắt đầu tìm đến trợ giúp pháp lý. LegalShield cho biết số yêu cầu trợ giúp liên quan đến xiết nhà trong Tháng Ba tăng 20% so với cùng kỳ năm trước.

Bà Rebecca Carter, luật sư của LegalShield chuyên làm việc với khách hàng tại vùng Mid-Atlantic và Đông Bắc, cho biết nhiều người khi mua nhà vẫn thấy khoản trả hàng tháng còn vừa sức. Nhưng chỉ sau một đến ba năm, bảo hiểm và thuế tăng đã đẩy tổng chi phí vượt khỏi mức tiền họ dự trù.

Một số chương trình hỗ trợ người vay thời Covid-19 cũng đã bị thu hẹp. Từ Tháng Mười, Cơ Quan Quản Lý Nhà Ở Liên Bang (FHA) giới hạn việc chủ nhà dùng điều chỉnh khoản vay, hoặc một lựa chọn tương tự để tránh xiết nhà, ở mức một lần trong mỗi 24 tháng.

WSJ nêu ví dụ về trường hợp bà Mary Merenda, 63 tuổi, ở Barnesville, Pennsylvania. Sau khi chồng qua đời, bà chậm trả thuế nhà đất và hủy bảo hiểm nhà để tiết kiệm. Dù đã trả hết khoản vay mua nhà, năm ngoái bà phải dùng khoản vay thế chấp ngược để trả phần thuế còn thiếu và tránh bị mất nhà.

Phí HOA và phí condo cũng tạo thêm áp lực. Theo công ty công nghệ địa ốc Benutech, các hiệp hội chủ nhà đã nộp khoảng 285,000 lien trong năm 2025, tăng gần 9%. Lien là quyền đòi nợ gắn với tài sản, có thể dẫn đến các bước pháp lý nghiêm trọng hơn nếu chủ nhà tiếp tục không trả.

Trước đây, người trễ hạn có thể tái cấp vốn khoản vay mua nhà ở lãi suất thấp để giảm khoản trả hằng tháng. Nay lãi suất vượt 6%, việc điều chỉnh khoản vay đôi khi lại làm khoản phải trả tăng thêm, khiến người vay càng khó bắt kịp.

Nhiều chủ nhà vẫn có thể bán nhà để trả nợ. Nhưng người mua nhà gần đây không phải lúc nào cũng còn lựa chọn đó, nhất là tại một số khu vực miền Nam và miền Tây, nơi giá nhà đang giảm. Theo Auction.com, phần lớn các cuộc đấu giá xiết nhà trong Tháng Ba liên quan đến các khoản vay mua nhà được cấp từ năm 2021 đến 2025. (Ng.Tr) [T.C.]

Canada nới lỏng luật quốc tịch, thu hút mạnh người Mỹ

TORONTO, Canada (NV) – Trong lúc quan hệ Mỹ-Canada trở nên căng thẳng dưới thời Tổng Thống Donald Trump, dữ liệu về việc được chấp thuận quốc tịch Canada theo quy định mới mở rộng cho thấy nhiều người Mỹ muốn có cơ hội trở thành công dân Canada, Reuters loan tin hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.

Theo luật mới, có hiệu lực từ Tháng Mười Hai, con cháu của công dân Canada ngoài thế hệ thứ nhất cũng có thể xin quốc tịch, thay vì trước đây chỉ giới hạn cho thế hệ đầu tiên sinh ra ở ngoại quốc.

(Hình minh hoạ: Vaughn Ridley/Getty Images)

Dữ liệu từ cơ quan di trú Canada cho thấy số đơn được chấp thuận về bằng chứng quốc tịch theo huyết thống tăng hơn 1,000 trường hợp mỗi tháng từ đầu năm nay.

Con số này cao hơn nhiều so với chỉ 275 trường hợp được chấp thuận thêm trong Tháng Mười Hai, khi luật mới bắt đầu có hiệu lực.

Dữ liệu cũng cho thấy khoảng 48% số trường hợp được chấp thuận thêm tính đến Tháng Hai có nguồn gốc từ Mỹ.

Các luật sư di trú nói tỷ lệ cao từ người Mỹ phản ánh mối liên hệ lịch sử gần gũi giữa hai nước láng giềng, đồng thời cho thấy nhiều người Mỹ xem Canada là nơi hấp dẫn để sinh sống hoặc học tập, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn chính trị gần đây tại Mỹ.

Ông Nick Berning, một luật sư di trú tại Mỹ, nói phần lớn công dân mới được chấp thuận theo luật này nhiều khả năng vẫn sống ở ngoại quốc, nhưng nhiều người muốn giữ một lựa chọn dự phòng.

“Sự quan tâm hiện nay đối với quốc tịch Canada chắc chắn bị ảnh hưởng bởi chính trị Mỹ,” Luật Sư Berning nói. “Họ muốn ở lại Mỹ, nhưng nếu mọi chuyện trở nên không thể chịu nổi, họ muốn có một lối thoát.”

Sự chia rẽ chính trị đào sâu mối chia rẽ tại Mỹ, nơi các cuộc thăm dò cho thấy mức bất mãn gia tăng đối với chính quyền Trump.

Quan hệ giữa Mỹ và Canada cũng trở nên căng thẳng kể từ khi Tổng Thống Trump áp thuế quan nặng lên hàng hóa Canada và nói đến chuyện sáp nhập Canada thành tiểu bang thứ 51.

Theo dữ liệu Cơ Quan Di Trú Canada, gọi tắt là IRCC, cung cấp cho Reuters, số trường hợp được Canada chấp thuận trong năm nay theo hạng mục mới về bằng chứng quốc tịch là 1,140 trong Tháng Giêng, 1,255 trong Tháng Hai, và 1,405 trong Tháng Ba.

Luật quốc tịch mới của Canada được đưa ra sau một phán quyết tòa năm 2023, trong đó tòa cho rằng việc giới hạn quốc tịch chỉ cho thế hệ đầu tiên sinh ra ở ngoại quốc là vi hiến.

Những người sống bên ngoài Canada qua nhiều thế hệ hiện nay có thể được xem là công dân, nếu chứng minh được huyết thống Canada. Điều này trái ngược rõ rệt với nỗ lực của chính phủ Canada trong những năm gần đây nhằm hạ chỉ tiêu di trú.

Tuy nhiên, Luật Sư Berning lưu ý rằng những công dân mới chưa từng sống ở Canada không thể truyền quốc tịch vô hạn cho con cái sinh ra ở ngoại quốc. (MPL) [dt]

Chính sách mới của USCIS: tín hiệu siết chặt việc cấp thẻ xanh

Luật di trú Hoa Kỳ là loại luật rất phức tạp, do đó, theo yêu cầu của đa số bạn đọc cần am tường và thấu hiểu về luật này, tòa soạn nhật báo Người Việt mời luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, www.NguyenLuu.com, phụ trách mục “Tìm Hiểu Luật Di Trú,” đăng hàng tuần trên Người Việt. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tại Orange County, California được Luật Sư Đoàn Tiểu Bang California công nhận chuyên môn về ngành Luật Di Trú Hoa Kỳ. Hiện nay California có trên 195,000 luật sư nhưng chỉ có 236 luật sư có bằng chuyên môn về Luật Di Trú, trong số đó có luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong đã từng làm việc cho Sở Di Trú Hoa Kỳ (INS). Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết lập hồ sơ và bổ túc các tài liệu cần thiết để được Sở Di Trú chấp thuận.

Darren Nguyen Ngoc Chuong, Esq.

Sở Di Trú có thể sẽ áp dụng quyền tùy nghi một cách nghiêm khắc hơn trên diện rộng khi xét các hồ sơ di trú. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)

Trong những ngày gần đây, rất nhiều người lo lắng sau khi đọc một bản hướng dẫn chính sách mới của Sở Di Trú Hoa Kỳ liên quan đến hồ sơ xin điều chỉnh tình trạng di trú, tức là xin thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ. Bản hướng dẫn này nêu rằng việc điều chỉnh tình trạng di trú là một “extraordinary act of administrative grace,” tạm dịch là một sự ưu ái hành chính mang tính đặc biệt và ngoại lệ. Đồng thời, bản hướng dẫn cũng yêu cầu các sĩ quan di trú áp dụng tiêu chuẩn xét duyệt khắt khe hơn khi quyết định các hồ sơ xin thẻ xanh trong nội địa Hoa Kỳ.

Ngay sau khi bản hướng dẫn này được công bố vào ngày 22 Tháng Năm, nhiều người bắt đầu hoang mang và cho rằng chính phủ Hoa Kỳ sắp hủy bỏ thủ tục xin thẻ xanh trong nội địa Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rất rõ rằng: bản hướng dẫn này KHÔNG hủy bỏ thủ tục điều chỉnh tình trạng di trú. Bản hướng dẫn này cũng KHÔNG xóa bỏ quyền xin thẻ xanh tại Hoa Kỳ theo luật hiện hành.

Luật về điều chỉnh tình trạng di trú vẫn còn nguyên vẹn trong Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch Hoa Kỳ, cụ thể là Điều 245 của Bộ Luật Di Trú. Điều luật này được Quốc Hội Hoa Kỳ ban hành từ nhiều thập niên trước và đã được áp dụng cho hàng triệu hồ sơ xin thẻ xanh tại Hoa Kỳ.

Một bản hướng dẫn nội bộ của cơ quan hành pháp không thể tự động xóa bỏ những quyền lợi đã được Quốc Hội quy định trong luật liên bang. Chính phủ không thể dùng một bản ghi nhớ chính sách để hủy bỏ Điều 245 của Luật Di Trú. Nhưng chính phủ hoàn toàn có thể thay đổi cách xét duyệt hồ sơ và yêu cầu các sĩ quan di trú áp dụng tiêu chuẩn khắt khe hơn khi sử dụng quyền tùy nghi của họ.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mọi hồ sơ hội đủ điều kiện theo luật sẽ tự động được chấp thuận. Điều chỉnh tình trạng di trú vẫn là một quyền lợi mang tính tùy nghi, nghĩa là viên chức di trú có quyền xem xét toàn bộ hoàn cảnh của đương đơn trước khi quyết định chấp thuận hay từ chối hồ sơ. Và chính điểm này là điều mọi người cần đặc biệt lưu ý sau bản hướng dẫn chính sách mới.

Đây mới chính là điểm quan trọng và đáng lo ngại nhất của bản hướng dẫn mới.

Liệu các hồ sơ di trú trong tương lai có thể trở nên khó khăn hơn hay không? Câu trả lời là chắc chắn có. Liệu sẽ có nhiều cuộc phỏng vấn hơn, nhiều thư yêu cầu bổ túc bằng chứng hơn, thời gian xét duyệt kéo dài hơn, và việc kiểm tra lịch sử di trú của đương đơn khắt khe hơn hay không? Rất có thể!

Quan trọng hơn, khả năng hồ sơ bị từ chối trong những trường hợp mà trước đây có thể đã được chấp thuận cũng có thể gia tăng đáng kể, đặc biệt đối với những hồ sơ có vấn đề về lịch sử di trú, làm việc không phép, khai báo thiếu chính xác, hoặc có những yếu tố khiến viên chức di trú cho rằng đương đơn không xứng đáng được hưởng sự chấp thuận tùy nghi.

Thực tế cần lưu ý là việc không có yếu tố bất lợi không đồng nghĩa với việc hồ sơ sẽ được chấp thuận, mà hồ sơ vẫn cần có những yếu tố tích cực đủ mạnh để thuyết phục cơ quan xét duyệt đưa ra quyết định thuận lợi.

Thật ra, việc xét duyệt khắt khe không phải là điều hoàn toàn mới. Từ trước đến nay, mức độ khó hay dễ của một hồ sơ di trú luôn phụ thuộc vào: (1) hoàn cảnh riêng của từng hồ sơ, (2) lịch sử di trú của đương đơn, (3) chất lượng bằng chứng được nộp, và (4) đôi khi còn phụ thuộc vào viên chức Sở Di Trú đang xét hồ sơ đó.

Tuy nhiên, bản hướng dẫn mới này cho thấy Sở Di Trú có thể sẽ áp dụng quyền tùy nghi một cách nghiêm khắc hơn trên diện rộng. Điều này có nghĩa là những sai sót mà trước đây có thể được bỏ qua hoặc không bị xem là quá nghiêm trọng, nay có thể trở thành lý do để từ chối hồ sơ.

Do đó, đây không phải là lúc để chủ quan hoặc cho rằng mọi việc sẽ diễn ra như trước đây.

Điều quan trọng hiện nay là phải chuẩn bị hồ sơ thật cẩn thận, trung thực và đầy đủ để sẵn sàng đối diện với mức độ xét duyệt nghiêm ngặt hơn trong thời gian tới. Trong bối cảnh di trú hiện nay, quý vị cũng nên tham khảo ý kiến và cân nhắc việc có luật sư chuyên về luật di trú đại diện và trực tiếp xử lý hồ sơ, nhằm hạn chế những rủi ro không cần thiết.

Thông tin chiếu khán cho Tháng Sáu năm 2026

Ưu tiên 1 – priority date là ngày 1 Tháng Chín năm 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 2A – priority date là ngày 1 Tháng Giêng năm 2025, tức là Ưu Tiên được dành cho Vợ, Chồng, hoặc Con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 2B – priority date là ngày 22 Tháng Chín năm 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho Con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.

Ưu tiên 3 – priority date là ngày 15 Tháng Hai năm 2012, tức là Ưu Tiên được dành cho Con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.

Ưu tiên 4 – priority date là ngày 8 Tháng Mười Một năm 2008, tức là Ưu Tiên được dành cho Anh, Chị hoặc Em của công dân Hoa Kỳ.

Quí vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hàng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư NGUYEN & LUU, LLP tại: https://www.nguyenluu.com

MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN LẠC: Luật Sư DARREN NGUYỄN NGỌC CHƯƠNG hoặc Luật Sư LƯU TRỌNG CẨM THƯƠNG của Tổ Hợp Luật Sư NGUYỄN & LƯU, LLP địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Website www.NguyenLuu.com. Điện thoại (949) 878-9888.­­

Tin mới cập nhật