ORANGE COUNTY, California (NV) – Số hồ sơ xiết nhà tại Mỹ tăng lên mức cao nhất trong sáu năm, khi nhiều chủ nhà chịu thêm áp lực từ thuế nhà đất, bảo hiểm chủ nhà và phí hiệp hội chủ nhà (HOA), theo WSJ.
Công ty dữ liệu địa ốc ATTOM ghi nhận có gần 119,000 căn nhà tại Mỹ vướng hồ sơ xiết nhà trong quý đầu năm 2026, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất kể từ quý đầu năm 2020.
Chi phí sở hữu nhà tăng đang đẩy nhiều gia đình ở Mỹ đến nguy cơ bị xiết nhà. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Mức xiết nhà hiện nay được các chuyên gia đánh giá giống như sự trở lại gần với mức bình thường trước đại dịch hơn là dấu hiệu của một cuộc khủng hoảng rộng lớn. Nhiều chủ nhà vẫn đang giữ khoản vay mua nhà lãi suất thấp và có vốn chủ sở hữu khá lớn nhờ giá nhà tăng trong những năm gần đây.
Tuy vậy, mức tăng gần đây cho thấy nhiều gia đình đang gặp khó khăn hơn. Áp lực rõ nhất rơi vào những chủ nhà bị tăng bảo hiểm, thuế nhà đất hoặc phí HOA, khiến chi phí hàng tháng vượt khỏi tính toán ban đầu. Một số người vay còn phải trả lại khoản vay sinh viên, trong khi tỷ lệ trễ hạn thẻ tín dụng và vay mua xe cũng tăng.
Nhóm dễ tổn thương nhất là những người mua nhà trong vài năm gần đây. Họ thường vay ở mức lãi suất cao hơn, chưa tích lũy được nhiều vốn chủ sở hữu, và tại một số khu vực còn gặp cảnh giá nhà giảm. Vì vậy, họ có ít cách xoay xở hơn so với giai đoạn đại dịch.
Bà Marina Walsh, kinh tế gia của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA), cho biết nhiều chủ nhà đang bị “sốc thanh toán” vì thuế và bảo hiểm tăng, trong khi nguy cơ mất việc làm hoặc thu nhập bấp bênh cũng lớn hơn. Với người mua nhà gần đây, nhiều áp lực cộng lại có thể tạo thành khó khăn tài chính đáng kể.
Theo Insurify, hóa đơn bảo hiểm nhà trung bình hằng năm lên tới $2,948 trong năm ngoái, tăng 12% so với năm 2024. Thuế nhà đất cũng tăng lên. ATTOM cho biết thuế trung bình đối với nhà biệt lập tăng 3%, tức $4,427.
Khi bảo hiểm và thuế cùng tăng, nhiều chủ nhà bắt đầu tìm đến trợ giúp pháp lý. LegalShield cho biết số yêu cầu trợ giúp liên quan đến xiết nhà trong Tháng Ba tăng 20% so với cùng kỳ năm trước.
Bà Rebecca Carter, luật sư của LegalShield chuyên làm việc với khách hàng tại vùng Mid-Atlantic và Đông Bắc, cho biết nhiều người khi mua nhà vẫn thấy khoản trả hàng tháng còn vừa sức. Nhưng chỉ sau một đến ba năm, bảo hiểm và thuế tăng đã đẩy tổng chi phí vượt khỏi mức tiền họ dự trù.
Một số chương trình hỗ trợ người vay thời Covid-19 cũng đã bị thu hẹp. Từ Tháng Mười, Cơ Quan Quản Lý Nhà Ở Liên Bang (FHA) giới hạn việc chủ nhà dùng điều chỉnh khoản vay, hoặc một lựa chọn tương tự để tránh xiết nhà, ở mức một lần trong mỗi 24 tháng.
WSJ nêu ví dụ về trường hợp bà Mary Merenda, 63 tuổi, ở Barnesville, Pennsylvania. Sau khi chồng qua đời, bà chậm trả thuế nhà đất và hủy bảo hiểm nhà để tiết kiệm. Dù đã trả hết khoản vay mua nhà, năm ngoái bà phải dùng khoản vay thế chấp ngược để trả phần thuế còn thiếu và tránh bị mất nhà.
Phí HOA và phí condo cũng tạo thêm áp lực. Theo công ty công nghệ địa ốc Benutech, các hiệp hội chủ nhà đã nộp khoảng 285,000 lien trong năm 2025, tăng gần 9%. Lien là quyền đòi nợ gắn với tài sản, có thể dẫn đến các bước pháp lý nghiêm trọng hơn nếu chủ nhà tiếp tục không trả.
Trước đây, người trễ hạn có thể tái cấp vốn khoản vay mua nhà ở lãi suất thấp để giảm khoản trả hằng tháng. Nay lãi suất vượt 6%, việc điều chỉnh khoản vay đôi khi lại làm khoản phải trả tăng thêm, khiến người vay càng khó bắt kịp.
Nhiều chủ nhà vẫn có thể bán nhà để trả nợ. Nhưng người mua nhà gần đây không phải lúc nào cũng còn lựa chọn đó, nhất là tại một số khu vực miền Nam và miền Tây, nơi giá nhà đang giảm. Theo Auction.com, phần lớn các cuộc đấu giá xiết nhà trong Tháng Ba liên quan đến các khoản vay mua nhà được cấp từ năm 2021 đến 2025. (Ng.Tr) [T.C.]
TORONTO, Canada (NV) – Trong lúc quan hệ Mỹ-Canada trở nên căng thẳng dưới thời Tổng Thống Donald Trump, dữ liệu về việc được chấp thuận quốc tịch Canada theo quy định mới mở rộng cho thấy nhiều người Mỹ muốn có cơ hội trở thành công dân Canada, Reuters loan tin hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.
Theo luật mới, có hiệu lực từ Tháng Mười Hai, con cháu của công dân Canada ngoài thế hệ thứ nhất cũng có thể xin quốc tịch, thay vì trước đây chỉ giới hạn cho thế hệ đầu tiên sinh ra ở ngoại quốc.
(Hình minh hoạ: Vaughn Ridley/Getty Images)
Dữ liệu từ cơ quan di trú Canada cho thấy số đơn được chấp thuận về bằng chứng quốc tịch theo huyết thống tăng hơn 1,000 trường hợp mỗi tháng từ đầu năm nay.
Con số này cao hơn nhiều so với chỉ 275 trường hợp được chấp thuận thêm trong Tháng Mười Hai, khi luật mới bắt đầu có hiệu lực.
Dữ liệu cũng cho thấy khoảng 48% số trường hợp được chấp thuận thêm tính đến Tháng Hai có nguồn gốc từ Mỹ.
Các luật sư di trú nói tỷ lệ cao từ người Mỹ phản ánh mối liên hệ lịch sử gần gũi giữa hai nước láng giềng, đồng thời cho thấy nhiều người Mỹ xem Canada là nơi hấp dẫn để sinh sống hoặc học tập, đặc biệt trong bối cảnh bất ổn chính trị gần đây tại Mỹ.
Ông Nick Berning, một luật sư di trú tại Mỹ, nói phần lớn công dân mới được chấp thuận theo luật này nhiều khả năng vẫn sống ở ngoại quốc, nhưng nhiều người muốn giữ một lựa chọn dự phòng.
“Sự quan tâm hiện nay đối với quốc tịch Canada chắc chắn bị ảnh hưởng bởi chính trị Mỹ,” Luật Sư Berning nói. “Họ muốn ở lại Mỹ, nhưng nếu mọi chuyện trở nên không thể chịu nổi, họ muốn có một lối thoát.”
Sự chia rẽ chính trị đào sâu mối chia rẽ tại Mỹ, nơi các cuộc thăm dò cho thấy mức bất mãn gia tăng đối với chính quyền Trump.
Quan hệ giữa Mỹ và Canada cũng trở nên căng thẳng kể từ khi Tổng Thống Trump áp thuế quan nặng lên hàng hóa Canada và nói đến chuyện sáp nhập Canada thành tiểu bang thứ 51.
Theo dữ liệu Cơ Quan Di Trú Canada, gọi tắt là IRCC, cung cấp cho Reuters, số trường hợp được Canada chấp thuận trong năm nay theo hạng mục mới về bằng chứng quốc tịch là 1,140 trong Tháng Giêng, 1,255 trong Tháng Hai, và 1,405 trong Tháng Ba.
Luật quốc tịch mới của Canada được đưa ra sau một phán quyết tòa năm 2023, trong đó tòa cho rằng việc giới hạn quốc tịch chỉ cho thế hệ đầu tiên sinh ra ở ngoại quốc là vi hiến.
Những người sống bên ngoài Canada qua nhiều thế hệ hiện nay có thể được xem là công dân, nếu chứng minh được huyết thống Canada. Điều này trái ngược rõ rệt với nỗ lực của chính phủ Canada trong những năm gần đây nhằm hạ chỉ tiêu di trú.
Tuy nhiên, Luật Sư Berning lưu ý rằng những công dân mới chưa từng sống ở Canada không thể truyền quốc tịch vô hạn cho con cái sinh ra ở ngoại quốc. (MPL) [dt]
Luật di trú Hoa Kỳ là loại luật rất phức tạp, do đó, theo yêu cầu của đa số bạn đọc cần am tường và thấu hiểu về luật này, tòa soạn nhật báo Người Việt mời luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, www.NguyenLuu.com, phụ trách mục “Tìm Hiểu Luật Di Trú,” đăng hàng tuần trên Người Việt. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong là người Việt Nam đầu tiên và duy nhất tại Orange County, California được Luật Sư Đoàn Tiểu Bang California công nhận chuyên môn về ngành Luật Di Trú Hoa Kỳ. Hiện nay California có trên 195,000 luật sư nhưng chỉ có 236 luật sư có bằng chuyên môn về Luật Di Trú, trong số đó có luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong. Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong đã từng làm việc cho Sở Di Trú Hoa Kỳ (INS). Luật sư Darren Nguyen Ngoc Chuong có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết lập hồ sơ và bổ túc các tài liệu cần thiết để được Sở Di Trú chấp thuận.
Darren Nguyen Ngoc Chuong, Esq.
Sở Di Trú có thể sẽ áp dụng quyền tùy nghi một cách nghiêm khắc hơn trên diện rộng khi xét các hồ sơ di trú. (Hình minh họa: John Moore/Getty Images)
Trong những ngày gần đây, rất nhiều người lo lắng sau khi đọc một bản hướng dẫn chính sách mới của Sở Di Trú Hoa Kỳ liên quan đến hồ sơ xin điều chỉnh tình trạng di trú, tức là xin thẻ xanh ngay tại Hoa Kỳ. Bản hướng dẫn này nêu rằng việc điều chỉnh tình trạng di trú là một “extraordinary act of administrative grace,” tạm dịch là một sự ưu ái hành chính mang tính đặc biệt và ngoại lệ. Đồng thời, bản hướng dẫn cũng yêu cầu các sĩ quan di trú áp dụng tiêu chuẩn xét duyệt khắt khe hơn khi quyết định các hồ sơ xin thẻ xanh trong nội địa Hoa Kỳ.
Ngay sau khi bản hướng dẫn này được công bố vào ngày 22 Tháng Năm, nhiều người bắt đầu hoang mang và cho rằng chính phủ Hoa Kỳ sắp hủy bỏ thủ tục xin thẻ xanh trong nội địa Hoa Kỳ. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rất rõ rằng: bản hướng dẫn này KHÔNG hủy bỏ thủ tục điều chỉnh tình trạng di trú. Bản hướng dẫn này cũng KHÔNG xóa bỏ quyền xin thẻ xanh tại Hoa Kỳ theo luật hiện hành.
Luật về điều chỉnh tình trạng di trú vẫn còn nguyên vẹn trong Đạo Luật Di Trú và Quốc Tịch Hoa Kỳ, cụ thể là Điều 245 của Bộ Luật Di Trú. Điều luật này được Quốc Hội Hoa Kỳ ban hành từ nhiều thập niên trước và đã được áp dụng cho hàng triệu hồ sơ xin thẻ xanh tại Hoa Kỳ.
Một bản hướng dẫn nội bộ của cơ quan hành pháp không thể tự động xóa bỏ những quyền lợi đã được Quốc Hội quy định trong luật liên bang. Chính phủ không thể dùng một bản ghi nhớ chính sách để hủy bỏ Điều 245 của Luật Di Trú. Nhưng chính phủ hoàn toàn có thể thay đổi cách xét duyệt hồ sơ và yêu cầu các sĩ quan di trú áp dụng tiêu chuẩn khắt khe hơn khi sử dụng quyền tùy nghi của họ.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là mọi hồ sơ hội đủ điều kiện theo luật sẽ tự động được chấp thuận. Điều chỉnh tình trạng di trú vẫn là một quyền lợi mang tính tùy nghi, nghĩa là viên chức di trú có quyền xem xét toàn bộ hoàn cảnh của đương đơn trước khi quyết định chấp thuận hay từ chối hồ sơ. Và chính điểm này là điều mọi người cần đặc biệt lưu ý sau bản hướng dẫn chính sách mới.
Đây mới chính là điểm quan trọng và đáng lo ngại nhất của bản hướng dẫn mới.
Liệu các hồ sơ di trú trong tương lai có thể trở nên khó khăn hơn hay không? Câu trả lời là chắc chắn có. Liệu sẽ có nhiều cuộc phỏng vấn hơn, nhiều thư yêu cầu bổ túc bằng chứng hơn, thời gian xét duyệt kéo dài hơn, và việc kiểm tra lịch sử di trú của đương đơn khắt khe hơn hay không? Rất có thể!
Quan trọng hơn, khả năng hồ sơ bị từ chối trong những trường hợp mà trước đây có thể đã được chấp thuận cũng có thể gia tăng đáng kể, đặc biệt đối với những hồ sơ có vấn đề về lịch sử di trú, làm việc không phép, khai báo thiếu chính xác, hoặc có những yếu tố khiến viên chức di trú cho rằng đương đơn không xứng đáng được hưởng sự chấp thuận tùy nghi.
Thực tế cần lưu ý là việc không có yếu tố bất lợi không đồng nghĩa với việc hồ sơ sẽ được chấp thuận, mà hồ sơ vẫn cần có những yếu tố tích cực đủ mạnh để thuyết phục cơ quan xét duyệt đưa ra quyết định thuận lợi.
Thật ra, việc xét duyệt khắt khe không phải là điều hoàn toàn mới. Từ trước đến nay, mức độ khó hay dễ của một hồ sơ di trú luôn phụ thuộc vào: (1) hoàn cảnh riêng của từng hồ sơ, (2) lịch sử di trú của đương đơn, (3) chất lượng bằng chứng được nộp, và (4) đôi khi còn phụ thuộc vào viên chức Sở Di Trú đang xét hồ sơ đó.
Tuy nhiên, bản hướng dẫn mới này cho thấy Sở Di Trú có thể sẽ áp dụng quyền tùy nghi một cách nghiêm khắc hơn trên diện rộng. Điều này có nghĩa là những sai sót mà trước đây có thể được bỏ qua hoặc không bị xem là quá nghiêm trọng, nay có thể trở thành lý do để từ chối hồ sơ.
Do đó, đây không phải là lúc để chủ quan hoặc cho rằng mọi việc sẽ diễn ra như trước đây.
Điều quan trọng hiện nay là phải chuẩn bị hồ sơ thật cẩn thận, trung thực và đầy đủ để sẵn sàng đối diện với mức độ xét duyệt nghiêm ngặt hơn trong thời gian tới. Trong bối cảnh di trú hiện nay, quý vị cũng nên tham khảo ý kiến và cân nhắc việc có luật sư chuyên về luật di trú đại diện và trực tiếp xử lý hồ sơ, nhằm hạn chế những rủi ro không cần thiết.
Thông tin chiếu khán cho Tháng Sáu năm 2026
Ưu tiên 1 – priority date là ngày 1 Tháng Chín năm 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 2A – priority date là ngày 1 Tháng Giêng năm 2025, tức là Ưu Tiên được dành cho Vợ, Chồng, hoặc Con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 2B – priority date là ngày 22 Tháng Chín năm 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho Con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 3 – priority date là ngày 15 Tháng Hai năm 2012, tức là Ưu Tiên được dành cho Con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 4 – priority date là ngày 8 Tháng Mười Một năm 2008, tức là Ưu Tiên được dành cho Anh, Chị hoặc Em của công dân Hoa Kỳ.
Quí vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hàng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư NGUYEN & LUU, LLP tại: https://www.nguyenluu.com
MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN LẠC: Luật Sư DARREN NGUYỄN NGỌC CHƯƠNG hoặc Luật Sư LƯU TRỌNG CẨM THƯƠNG của Tổ Hợp Luật Sư NGUYỄN & LƯU, LLP địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Website www.NguyenLuu.com. Điện thoại (949) 878-9888.
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về một thỏa thuận có thể gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran, sau cuộc họp kéo dài khoảng hai giờ tại Tòa Bạch Ốc, CNBC loan tin hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm.
Dù trước đó ông Trump nói sẽ đưa ra quyết định cuối cùng trong cuộc họp này, nhưng một giới chức chính quyền cho biết tổng thống rời cuộc họp mà chưa công bố liệu ông có chấp thuận thỏa thuận nhằm tạm ngưng cuộc chiến Iran kéo dài suốt ba tháng qua hay không.
Tổng Thống Donald Trump bước trên sân cỏ Toà Bạch Ốc chuẩn bị bay về Mar-a-Lago hôm 28 Tháng Ba. (Hình: Andrew Thomas/Middle East Images/AFP via Getty Images)
Trong khi đàm phán bị kẹt, tình hình quân sự vẫn căng thẳng tại vùng Vịnh. CNBC cho biết Ngũ Giác Đài nói Iran phóng một hỏa tiễn đạn đạo về phía Kuwait và triển khai drone tấn công trong và quanh eo biển Hormuz. Cùng lúc, Bộ Ngân Khố Mỹ công bố các biện pháp cấm vận mới nhắm vào nỗ lực của Tehran nhằm kiểm soát giao thông qua eo biển này.
Trước đó, Tổng Thống Trump viết trên Truth Social rằng Iran phải đồng ý không bao giờ có vũ khí hạt nhân, eo biển Hormuz phải được mở ngay lập tức, không thu phí, và mọi thủy lôi trong tuyến hàng hải này phải bị phá hủy.
NBC News cũng tường thuật rằng tuy các giới chức Mỹ và Ả Rập trong nhiều ngày qua nói thỏa thuận đã gần hoàn tất, văn kiện này vẫn chưa được cả Washington lẫn Tehran chính thức phê chuẩn. Gần một tuần trước, Ngoại Trưởng Marco Rubio từng nói có thể có “tin tốt” trong vài giờ, nhưng sau đó ông Trump nói ông sẽ không “vội vàng” ký thỏa thuận.
Trọng tâm của dự thảo là một bản ghi nhớ 60 ngày nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh đã có từ đầu Tháng Tư và mở đường cho các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân Iran. Theo CNBC, bản ghi nhớ này cũng dự kiến dỡ bỏ các hạn chế tại eo biển Hormuz, yêu cầu Iran gỡ toàn bộ thủy lôi khỏi tuyến đường biển trong vòng 30 ngày, trong khi Mỹ dỡ phong tỏa tương ứng.
Phía Iran phản bác mạnh mẽ
Hãng tin Fars của Iran nói bài đăng của ông Trump “nêu ra các vấn đề mâu thuẫn với các điều khoản trong văn bản thỏa thuận,” trong đó không có điều khoản nào về việc eo biển Hormuz không được thu phí, cũng không có phần nào nói Iran phải tháo dỡ hoặc phá hủy vật liệu hạt nhân. Fars còn nói “phần quan trọng nhất” của thỏa thuận là việc thanh toán ngay lập tức $12 tỷ tài sản bị đóng băng của Iran, và Tehran sẽ từ chối đàm phán tiếp nếu khoản tiền này không được giải ngân.
Ông Mohsen Rezaei, một giới chức cao cấp Iran và cựu tổng tư lệnh Vệ Binh Cách Mạng, cáo buộc ông Trump đang “phản bội ngoại giao.” Theo NBC News, ông Rezaei nói bằng việc tiếp tục phong tỏa hải quân và theo đuổi “những đòi hỏi quá mức,” chứng minh rằng ông Trump “không thuộc mẫu người muốn đàm phán” và đang theo đuổi mục tiêu khác.
Một giới chức Ả Rập cao cấp trực tiếp tham gia trung gian giữa Washington và Tehran nói với NBC News rằng các nhà đàm phán hai bên đã đồng ý các điều khoản của một thỏa thuận ngừng chiến vài ngày trước tại Doha, nhưng cả hai phía đều trì hoãn việc hoàn tất và công bố. Giới chức này mô tả tình trạng hiện nay là “trò con gà và quả trứng,” và gọi sự trì hoãn “gây bực bội.”
Bộ trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth nói tại diễn đàn quốc phòng Shangri-La Dialogue ở Singapore rằng Tổng Thống Trump “kiên nhẫn” và muốn một “thỏa thuận tuyệt vời” để bảo đảm Iran không có vũ khí hạt nhân. Nhưng ông cũng nói Mỹ sẵn sàng tái khởi động các cuộc tấn công nếu không đạt được thỏa thuận, khẳng định kho dự trữ quân sự của Mỹ “dư sức” cho chiến dịch này, theo Reuters. (MPL) [dt]
QUẬN CAM, California (NV) – Chạy quá tốc độ là một trong những nguyên nhân gây ra nhiều tai nạn giao thông. Giới hữu trách luôn tìm mọi cách để ngăn chặn bớt vi phạm an toàn giao thông kiểu này. Biển báo giới hạn tốc độ thường bị nhiều tài xế nghĩ là chỉ mang tính gợi ý; một số người thậm chí không quan tâm đến giới hạn tốc độ được ghi trên biển báo. Trên thực tế, những biển báo gợi ý có màu vàng, thí dụ như những biển báo gợi ý tốc độ chậm ở các khúc cua trên đường quanh co. Nhưng các biển báo giới hạn tốc độ hình chữ nhật chữ đen trên nền trắng là có tính pháp lý.
Theo trang mạng xe hơi www.jalopnik.com, một cơ sở tái chế chất thải rắn ở Appleton, Wisconsin, cách Milwaukee khoảng 107 dặm về phía Bắc, nghĩ ra một cách để thu hút sự chú ý của những tài xế thường xuyên chạy quá tốc độ: bảng giới hạn tốc độ 17.3 dặm/giờ! Họ đã đặt biển báo bất thường này trên lối vào khu đất của mình vào cuối Tháng Tư năm 2026, nhằm thu hút sự chú ý của các tài xế đi qua, buộc mọi người phải nhận ra giới hạn tốc độ thấp kỳ lạ và cụ thể này.
Biển báo giới hạn tốc độ với số thập phân gây sự chú ý của các tài xế. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)
Trong một bài đăng trên Facebook, Cơ sở Tái chế Chất thải rắn Quận Outagamie cho biết: “Tại sao lại là 17.3? Bởi vì nó khiến tài xế phải dừng lại. Nó khiến tài xế phải nhìn kỹ lại. Và quan trọng nhất, nó phá vỡ cảm giác ‘tự động’ mà tất cả chúng ta đều có thể mắc phải khi lái xe trên những tuyến đường quen thuộc.” Có nhiều cách hiệu quả để chống lại việc chạy quá tốc độ, nhưng đây chắc chắn là một cách mới lạ. Sau khi đặt biển báo giới hạn tốc độ bất thường này, giám đốc cơ sở nhận thấy các xe đi qua đã bắt đầu di chuyển chậm lại.
Đây không phải là lần đầu tiên biển báo với số thập phân được sử dụng. Vài năm trước, một bãi đậu xe ở Colorado Springs, Colorado, đã đặt giới hạn tốc độ còn thấp hơn, 8.2 dặm/giờ. Nó cũng thu hút sự chú ý tương tự từ những người lái xe đi ngang qua.
Nhưng một nghiên cứu từ Sở Giao thông Vận tải Colorado cho thấy rằng việc thay đổi giới hạn tốc độ ban đầu không làm giảm tốc độ của tài xế. Việc thay đổi biển báo không phải là phương pháp hiệu quả nhất để ngăn chặn tình trạng chạy quá tốc độ. Những thay đổi trong thiết kế đường sá, thí dụ như gờ giảm tốc, vòng xuyến, phần lề đường mở rộng…thường mang lại hiệu quả cao hơn so với việc chỉ thay đổi biển báo.
Tóm lại, mục đích của những tấm biển báo giới hạn tốc độ kỳ lạ này là nhằm khiến các tài xế bất ngờ, giúp họ thoát khỏi trạng thái lái xe theo quán tính. Cách làm này có thể có tác dụng trong một hoặc hai lần đầu tiên tài xế đi ngang qua biển báo. Tuy nhiên, cũng giống như mọi sự việc khác trong cuộc sống, tính mới lạ—và theo đó là hiệu quả—của chúng có thể sẽ dần mai một đối với những người thường xuyên đi lại. Ý thức của chính tài xế về an toàn khi lái xe mới là điều quan trọng. (HD)
WASHINGTON, DC (NV) – Chiến đấu cơ F-15 bị bắn rơi trên vùng tây nam Iran hồi tháng trước, dẫn đến một nhiệm vụ giải cứu phi công ngặt nghèo, có lẽ bị một hỏa tiễn vác vai do Trung Quốc chế tạo bắn rơi, NBC News hôm Thứ Bảy, 30 Tháng Năm, dẫn lời từ ba người biết rõ sự việc.
Trong những ngày đầu của cuộc xung đột, Trung Quốc cũng có thể đã cung cấp cho Iran một hệ thống radar cảnh báo sớm tầm xa có khả năng phát hiện phi cơ tàng hình vốn được thiết kế để tránh bị phát hiện, theo một trong những người này và một giới chức Mỹ biết rõ sự việc, cũng theo NBC News.
Chiến đấu cơ F-15E Strike Eagle. (Hình: James Harper/U.S. Air Force/Getty Images)
Quân đội Mỹ đang tích cực điều tra hoàn cảnh chiếc F-15E Strike Eagle này bị bắn hạ hồi Tháng Tư, các nguồn tin cho biết. Đây là lần đầu tiên trong nhiều thập niên một chiến đấu cơ Mỹ bị hỏa lực đối phương bắn rơi.
Hiện chưa rõ hoả tiễn phòng không vác vai đang đề cập được chuyển giao khi nào. Nhưng việc Iran sử dụng vũ khí do Trung Quốc chế tạo làm phức tạp thêm quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh, trong lúc Tổng Thống Donald Trump đang tìm kiếm sự hỗ trợ của Trung Quốc để chấm dứt cuộc xung đột.
Vụ này đang mở ra một câu hỏi lớn hơn chiến sự Iran đó là Trung Quốc không chỉ là đối thủ kinh tế và chính trị của Mỹ mà ngày càng là một đối thủ trên thị trường vũ khí và trong các cuộc chiến ủy nhiệm toàn cầu.
Về mặt kỹ thuật, F-15E Strike Eagle không phải là chiến đấu cơ tàng hình theo nghĩa hiện đại như F-22 hay F-35. “Máy bay tàng hình” là loại phi cơ được thiết kế để giảm khả năng bị radar, hồng ngoại, âm thanh hoặc các hệ thống dò tìm khác phát hiện, thường bằng hình dáng đặc biệt, vật liệu hấp thụ sóng radar, giảm tín hiệu nhiệt, và hạn chế phản xạ điện từ. Tuy nhiên, NBC News cho biết Trung Quốc cũng có thể đã cung cấp cho Iran một radar cảnh báo sớm tầm xa, gọi là YLC-8B, có khả năng phát hiện các phi cơ tàng hình vốn được thiết kế để né tránh radar.
Điều này mới là điểm đáng chú ý chiến lược. Một hỏa tiễn vác vai có thể bắn hạ phi cơ bay thấp. Nhưng một hệ thống radar có khả năng nhìn thấy phi cơ tàng hình, nếu thật sự được triển khai hiệu quả, sẽ đánh vào một trong các nền tảng quan trọng nhất của ưu thế quân sự Mỹ đó là khả năng tiến vào vùng trời đối phương mà không bị phát hiện sớm.
Trong bối cảnh đó, phản ứng của Tổng Thống Trump đối với Trung Quốc càng đáng chú ý. Tòa Bạch Ốc dẫn lại lời ông Trump nói rằng Chủ Tịch Tập Cận Bình có hứa rằng Trung Quốc sẽ không cấp vũ khí cho Iran: “Chủ Tịch Tập hứa với tôi rằng ông ấy không gửi bất kỳ vũ khí nào cho Iran. Đó là một lời hứa đẹp. Tôi tin lời ông ấy.”
Một Tổng Thống Mỹ phải công khai nói rằng ông tin lời hứa của lãnh đạo Trung Quốc về việc không cấp vũ khí cho Iran là một tín hiệu chính trị rất lớn. Câu nói của ông chủ Toà Bạch Ốc cho thấy chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông không chỉ đối diện Iran mà còn phải tính đến cái bóng của Bắc Kinh. Nếu Trung Quốc cung cấp vũ khí, radar, vệ tinh, linh kiện lưỡng dụng hoặc dữ liệu hỗ trợ cho Iran thì mỗi kế hoạch hành quân của Mỹ đều phải tính thêm rủi ro từ một cường quốc thứ ba.
NBC News cho biết Trung Quốc từng bán số lượng lớn vũ khí cho Iran trong thập niên 1980 và 1990, gồm hỏa tiễn đạn đạo, hỏa tiễn chống hạm, xe tăng, pháo binh và chiến đấu cơ. Sau khi Liên Hiệp Quốc áp đặt cấm vận vũ khí đối với Iran năm 2006, Trung Quốc giảm các thương vụ vũ khí lớn, nhưng tiếp tục cung cấp linh kiện và kỹ thuật có thể dùng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự.
Đầu tháng này, chính quyền Trump cũng cáo buộc Trung Quốc cho phép Iran tiếp cận vệ tinh Trung Quốc để giúp Tehran nhắm mục tiêu vào lực lượng Mỹ trong khu vực. Bộ Ngoại Giao Mỹ cấm vận ba công ty vệ tinh Trung Quốc mà Washington nói đã cung cấp hình ảnh và dữ liệu để Iran tấn công lực lượng Mỹ tại Middle East. Tuy nhiên, Trung Quốc phủ nhận cáo buộc này.
Một giới chức Mỹ nói Washington biết rõ mọi điều Trung Quốc đang làm để hỗ trợ Iran, nhưng cho rằng sự hỗ trợ đó “không đáng kể” và “không có tác động tác chiến quyết định.” Tuy nhiên, nếu một hỏa tiễn Trung Quốc trong tay Iran có thể bắn rơi một chiến đấu cơ Mỹ, thì câu hỏi không chỉ là tác động có “quyết định” hay không. Câu hỏi là chi phí chiến tranh của Mỹ đã tăng lên bao nhiêu khi đối thủ của Mỹ cung cấp cho Iran các công cụ đủ rẻ, đủ nhỏ, nhưng đủ nguy hiểm.
Vai trò của Trung Quốc giờ đây thay đổi trên bàn cờ quyền lực thế giới. Bắc Kinh không còn chỉ là công xưởng của thế giới, hay đối thủ thương mại của Washington. Trung Quốc đang trở thành một nhà cung cấp kỹ thuật quân sự, linh kiện lưỡng dụng, radar, vệ tinh và hệ thống phòng không có thể làm suy yếu ưu thế của Mỹ trong các chiến trường xa. Nếu Nga là đối thủ quân sự truyền thống thì Trung Quốc là đối thủ công nghiệp-quân sự kiểu mới trước việc Bắc Kinh không nhất thiết phải trực tiếp tham chiến, nhưng có thể làm cho đối thủ quân sự của Mỹ bắn chính xác hơn, nhìn xa hơn, và sống sót lâu hơn.
Sự việc F-15 bị bắn rơi không có nghĩa Trung Quốc thắng Mỹ trên chiến trường nhưng phơi bày một thực tế mới đó là một cuộc chiến giữa Mỹ và Iran nhanh chóng trở thành bài kiểm tra năng lực vũ khí Trung Quốc. Và khi Washington phải vừa đánh Iran, vừa nài Bắc Kinh đừng tiếp thêm vũ khí cho Tehran, cán cân quyền lực toàn cầu không còn giống thời Mỹ độc quyền bước vào chiến trường và quyết định nhịp độ cuộc chơi. (MPL)
Báo cáo Emerson mà Newsweek trích dẫn cho thấy, trong khảo sát gần nhất Ngoại Trưởng Rubio đạt 34.6% so với 35.5% của Phó Tổng Thống JD Vance, trong khi vài tháng trước Vance dẫn rất cao (52% so với Rubio 20% vào tháng 2).
HƯNG YÊN, Việt Nam (NV) – Một dự án sân golf và khu dân cư cao cấp mang thương hiệu Trump trị giá $1.5 tỷ ở Hưng Yên, Việt Nam đang vấp phải sự phẫn nộ của người dân địa phương, khi dân làng buộc phải giao đất nông nghiệp và bốc mộ người thân để nhường chỗ cho dự án.
Tờ Financial Times (FT) đưa tin nông dân tại xã Châu Ninh, tỉnh Hưng Yên, bắt đầu tháo dỡ một nghĩa trang tồn tại nhiều thập niên giữa những vườn cây ăn trái. Người dân ở đây bị yêu cầu di dời các ngôi mộ, lấy đất cho dự án rộng 990 hecta (hơn 3,822 dặm vuông) của Trump Organization và đối tác Việt Nam là Tổng Công Ty Phát Triển Đô Thị Kinh Bắc thực hiện. Dự án dự trù bao gồm các sân golf, khách sạn năm sao, biệt thự cao cấp và khu dân cư.
Một phụ nữ đạp xe ngang qua tấm biển tại lễ khởi công dự án khu nghỉ dưỡng và sân golf Trump International, Hưng Yên thuộc tỉnh Hưng Yên vào ngày 21 Tháng Năm, 2025.(Hình: Nhac NGUYEN/AFP via Getty Images)
Vụ việc này chạm đến một vấn đề rất sâu trong văn hóa Việt Nam, nơi mồ mả tổ tiên được xem là thiêng liêng. Tại nghĩa trang, theo FT, những bảng tên bị vỡ, chân nhang cháy dở và các bia mộ bị đánh dấu cho thấy phần hài cốt nào đã được di dời.
“Vì dự án này mà người dân bị buộc phải chuyển đi,” ông Trần Minh Hải, một nông dân trồng hoa ly, nói. Nhắc đến quan niệm của người Việt rằng mồ mả nên được để yên, ông nói thêm: “Đây là chuyện tâm linh, người ta không muốn động đến mồ mả.”
Dự án được khởi công vào Tháng Năm, 2025, không lâu sau khi chính quyền Việt Nam phê duyệt đầu tư. Khi đó, hãng Reuters đưa tin ông Eric Trump, con trai của Tổng Thống Trump, phó chủ tịch điều hành của Trump Organization, dự lễ khởi công cùng thủ tướng Việt Nam lúc đó là ông Phạm Minh Chính. Ông Chính nói chuyến thăm của ông Eric Trump đã “tạo động lực để chúng tôi đẩy nhanh dự án này,” và yêu cầu chính quyền địa phương hỗ trợ để khu nghỉ dưỡng hoàn thành đúng tiến độ. Ông Eric Trump nói các dự án được phát triển tại Việt Nam sẽ là “niềm ao ước của toàn Châu Á và cả thế giới.”
Thời điểm của dự án là khi Việt Nam, một nền kinh tế phụ thuộc lớn vào xuất cảng, đang tìm cách duy trì quan hệ tốt với Washington trong lúc đàm phán về thuế quan của Mỹ. Theo Reuters, Việt Nam phê duyệt kế hoạch đầu tư $1.5 tỷ này khi đang tìm cách tránh mức thuế nhập khẩu 46% mà ông Trump từng đề xuất. FT ghi nhận lễ khởi công diễn ra sáu tuần sau khi ông Trump tuyên bố thuế quan “ngày giải phóng” và dự án được nhiều người nhìn nhận như một phần trong nỗ lực của Hà Nội nhằm giữ thiện cảm với chính quyền Trump.
Ông Nguyễn Khắc Giang, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện ISEAS-Yusof Ishak, nói với FT: “Ngày càng có cảm giác rằng Việt Nam cần làm nhiều hơn để lấy lòng chính quyền Trump về thương mại, thuế quan và mối quan ngại gần đây về quyền sở hữu trí tuệ.”
Nhưng đối với dân làng, vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của họ. Bài báo của FT ghi nhận, một số cư dân nói mức bồi thường đất thấp hơn nhiều so với giá trị thực tế và không đủ để thay thế sinh kế của họ. Một số người dân phàn nàn về sự đe dọa, thiếu minh bạch trong khảo sát đất và việc định giá hoa màu không công bằng.
Ông Hoàng Đô, 72 tuổi, nói ông nhận khoảng 70 triệu đồng để di dời mộ cha mẹ và con trai. “Đau lắm,” ông nói. “Tôi phẫn nộ về giá bồi thường thu hồi đất.”
Ông Hoàng Anh Xa, người có năm thân nhân được chôn trong nghĩa trang, đặt câu hỏi vì sao mồ mả gia đình ông phải bị di dời. “Mộ của cụ tôi đã ở đó từ năm 1967, trước khi đất nước này được thành lập, vậy tại sao tôi phải chuyển đi?” ông nói với FT. Ông Xa cũng nói dự án đe dọa sinh kế của ông. “Tôi sẽ không thể tìm được việc khác,” ông nói. “Chúng tôi không phản đối chính sách của Đảng và nhà nước. Chúng tôi chỉ xin một điều duy nhất, giá đất phải cao hơn.”
Trump Organization nói dự án này là một khoản đầu tư lớn vào tương lai của Việt Nam. Trong thông cáo chính thức, công ty mô tả Trump International, Vietnam là dự án sân golf và khu dân cư đầu tiên mang thương hiệu Trump tại Việt Nam. Ông Eric Trump nói Việt Nam là “một trong những thị trường năng động và nhiều triển vọng nhất thế giới hiện nay,” và gọi dự án này là “một cam kết về sự xuất sắc, một sự tôn vinh văn hóa và một khoản đầu tư lâu dài vào tương lai của Việt Nam.”
Nhưng trên thực địa ở Hưng Yên, dự án xa hoa được hứa hẹn ấy trở thành biểu tượng đau đớn của sự di dời. Với nhiều nông dân, tranh chấp này không chỉ là chuyện tiền bạc. Đó là chuyện đất đai, tổ tiên, ký ức, và câu hỏi liệu những người dân bình thường có thật sự có tiếng nói khi có một dự án mang ý nghĩa chính trị lớn hay không. (K.L) [dt]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Hợp đồng mua nhà tại Mỹ tăng trong Tháng Tư, đánh dấu tháng tăng thứ ba liên tiếp, cho thấy một số người mua đã quay lại thị trường khi lãi suất vay mua nhà có lúc hạ nhiệt, theo Reuters ngày 19 Tháng Năm.
Tuy nhiên, lãi suất vẫn ở mức cao, khiến đà phục hồi của thị trường nhà ở vẫn còn rất mong manh.
Một căn nhà đã hoàn tất hợp đồng giao dịch mua bán. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Theo Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR), chỉ số hợp đồng mua nhà đã ký nhưng chưa hoàn tất giao dịch tăng 1.4% trong Tháng Tư, lên 74.8 điểm. Mức tăng này cao hơn dự báo 1.0% của các kinh tế gia được Reuters khảo sát. So với cùng kỳ năm trước, chỉ số này tăng 3.2%.
Chỉ số này, thường được gọi là pending home sales, phản ánh các hợp đồng mua nhà cũ đã ký và thường chuyển thành giao dịch hoàn tất sau một hoặc hai tháng. Vì vậy, đây được xem là tín hiệu sớm về sức mua trên thị trường nhà ở.
Tuy nhiên, nhiều kinh tế gia cho rằng mức tăng vừa qua chưa đủ mạnh để cho thấy thị trường đang phục hồi rõ rệt. Lãi suất vay mua nhà vẫn cao so với đầu năm, nguồn cung còn hạn chế, nhất là ở phân khúc nhà giá vừa tầm, trong khi giá nhà vẫn neo ở mức cao.
Ông Oliver Allen, kinh tế gia cao cấp của Pantheon Macroeconomics, nhận định khả năng thị trường nhà ở phục hồi mạnh trong ngắn hạn còn thấp. Theo ông, tăng trưởng dân số chậm lại, một phần do nhập cư giảm mạnh, cùng thị trường lao động yếu hơn và niềm tin người tiêu dùng đi xuống, có thể tiếp tục đè nặng lên nhu cầu mua nhà.
Diễn biến theo vùng cũng khác nhau. Hợp đồng mua nhà tăng mạnh nhất ở miền Đông Bắc, với mức tăng 6.6%. Miền Trung Tây tăng 3.0%, miền Tây tăng nhẹ 0.4%, trong khi miền Nam giảm 0.7%.
Theo Freddie Mac, lãi suất vay mua nhà cố định 30 năm, loại phổ biến nhất tại Mỹ, tăng lên 6.46% vào đầu Tháng Tư. Trước đó, lãi suất từng giảm còn 5.98%. Nhưng sau khi chiến sự liên quan đến Mỹ, Israel và Iran bùng phát, giá dầu và lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ tăng, kéo lãi suất vay mua nhà đi lên. Đến cuối Tháng Tư, lãi suất lùi về 6.30%, rồi nhích lên 6.36%.
Lãi suất vay mua nhà thường đi theo lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ. Khi lợi suất tăng, chi phí vay mua nhà cũng tăng, khiến khoản trả hằng tháng của người mua nặng hơn.
Từ đầu năm đến nay, thị trường nhà ở Mỹ vẫn chịu nhiều áp lực. Ngoài chi phí vay cao, các mức thuế quan áp lên hàng nhập cảng, trong đó có gỗ xẻ xây dựng, cũng làm chi phí tăng. Cùng lúc, nguồn cung nhà vẫn thấp, giá nhà còn cao, khiến nhiều người mua, đặc biệt là người mua lần đầu, khó bước vào thị trường.
Đầu tư vào nhà ở, gồm xây dựng nhà và hoa hồng môi giới, đã giảm trong năm quý liên tiếp. Khảo sát công bố hôm Thứ Hai cho thấy giới xây dựng nhà vẫn kém lạc quan trong Tháng Năm, do lãi suất vay mua nhà cao, kinh tế bất định vì chiến sự ở Trung Đông, cùng chi phí đất, nhân công và xây dựng còn đắt đỏ.
Nguồn cung nhà cũ hiện vẫn thấp hơn xa mức trước đại dịch. Thiếu hụt rõ nhất nằm ở phân khúc nhà giá vừa tầm cho người mua lần đầu. Theo dữ liệu mới nhất của Cơ Quan Tài Chính Nhà Ở Liên Bang (FHFA), giá nhà biệt lập trung vị (median) tăng 1.7% trong 12 tháng, tính đến Tháng Hai.
Bà Nancy Vanden Houten, kinh tế gia trưởng phụ trách thị trường Mỹ của Oxford Economics, cho biết lãi suất đã tăng gần 25 điểm cơ bản kể từ cuối Tháng Tư. Theo bà, lãi suất cao hơn, triển vọng kinh tế bất định và giá xăng tăng đang gây áp lực lên ngân sách gia đình. Những yếu tố này được dự báo có thể tiếp tục cản trở doanh số bán nhà cho đến cuối năm nay. (Ng.Tr) [T.C.]
CA-45: Derek Trần bảo vệ phúc lợi Medi-Cal, Food Stamps cho địa hạt và Little Saigon
Một trong những cuộc đua sơ bộ ngày 2 tháng 6, 2026 được chú ý nhất tại Nam California là Địa Hạt Quốc Hội 45, nơi có Little Saigon, thủ phủ tinh thần của cộng đồng người Việt tị nạn CS tại Hoa Kỳ.
Năm 2024, Derek Trần đã tạo nên bất ngờ lớn khi lật ngược thế cờ, đánh bại đương kim dân biểu Cộng Hòa để giành chiếc ghế CA-45 với cách biệt chỉ 653 phiếu.
Năm nay, DB Derek Trần tái tranh cử nhiệm kỳ thứ hai và đối đầu với 5 ứng cử viên Cộng Hòa, trong đó có 4 ứng cử viên là người gốc Việt.
Tô Lâm ‘gây bão’ ở diễn đàn quốc tế Singapore, gặp bộ trưởng quốc phòng 3 nước ‘đại gia’
Ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, vừa có một bài diễn văn “gây bão” tại Diễn Đàn Shangri-La ở Singapore hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm, đồng thời gặp bộ trường quốc phòng ba nước lớn.
Mong ước của hàng triệu tín đồ “túc cầu giáo” khắp thế giới đến Mỹ để hòa mình vào không khí những trận đấu bóng đá đỉnh cao mùa World Cup 2026 vừa bị dội một gáo nước lạnh từ chính sách mới của Bộ An Ninh Nội Địa Hoa Kỳ (Department of Homeland Security – DHS), theo đó việc nhập cảnh Mỹ trở nên khó khăn hơn bội phần. Chính sách mới cũng là một đòn mạnh giáng vào các ngành hàng không và du lịch Mỹ đang ốm yếu mong được vực dậy nhờ World Cup. Tại sao chính quyền Trump lại có một lựa chọn chính sách tai hại như vậy?
Các hành khách xếp hàng bên trong phi trường quốc tế Newark Liberty International Airport tại Newark, New Jersey, cửa ngõ chính vào nước Mỹ của các cổ động viên và người hâm mộ túc cầu từ Âu Châu và nhiều nước khác. (Hình minh họa: Kena Betancur/AFP via Getty Images)
“Bất ngờ và đáng tiếc”
Hôm Thứ Ba 26 Tháng Năm, trong chương trình Sean Hannity trên đài Fox News, bộ trưởng DHS Markwayne Mullin cho biết chính quyền Trump có kế hoạch ngừng việc làm thủ tục cho hành khách và hàng hóa quốc tế tại các phi trường lớn nằm trong các “thành phố trú ẩn” (sanctuary cities) – tức là những thành phố từ chối hợp tác với chiến dịch trấn áp di dân của Tổng Thống Trump. “Nếu không có lực lượng biên phòng và hải quan (CBP) xử trí các chuyến bay quốc tế thì khi phi cơ hạ cánh, khách đi trên đó sẽ không được nhập cảnh vào Mỹ,” ông Mullin nói và cho biết ông đã thảo luận với Toà Bạch Ốc.
Hôm Thứ Năm 28 Tháng Năm, ông Mullin tiếp tục khẳng định trên đài Fox News rằng chính quyền Trump sẽ sớm chấm dứt hoạt động của hải quan và biên phòng tại phi trường quốc tế Newark vì các cơ quan công lực địa phương New Jersey không hỗ trợ viên chức di trú liên bang. “Nếu không có gì thay đổi, chúng tôi sẽ làm bước này tương đối nhanh,” ông Mullin nói. Ông than phiền cảnh sát địa phương không bảo đảm cho các viên chức di trú liên bang được ra vào một trung tâm giam giữ người nhập cư bất hợp pháp chờ trục xuất ở New Jersey và ông cảnh báo DHS sẽ sớm điều chuyển các nhân viên CBP khỏi phi trường quốc tế Newark.
Phi trường quốc tế Newark Liberty International Airport (mã EWR) nằm cách sân vận động MetLife Stadium, East Rutherford, New Jersey chỉ 12 dặm. Sân vận động MetLife đăng cai tổ chức tám trận đấu World Cup quan trọng nhất, gồm năm trận đấu vòng bảng (vòng loại, tính điểm) có các đội bóng lừng lẫy như Brazil, Pháp, Na Uy, Đức, Anh… một trận bán kết, một trận tranh huy chương đồng và đặc biệt là trận chung kết giành giải vô địch World Cup 2026 diễn ra ngày 19 Tháng Bảy. Có thể coi EWR là cửa ngõ chính vào nước Mỹ của các cổ động viên và người hâm mộ túc cầu từ Âu Châu và nhiều nước khác.
Nếu du khách không được vào Mỹ qua ngả phi trường Newark để xem các trận đấu này thì quả là một điều rất bất ngờ và đáng tiếc. Bình thường khi không có World Cup, Newark đã là một trong ít phi trường đông đúc nhất nước Mỹ. Năm 2025, ba phi trường lớn của vùng đô thị New York tiếp nhận tới 50 triệu hành khách quốc tế.
Điểm danh các “thành phố trú ẩn”
Khi quyết định ngừng công việc xét nhập cảnh du khách quốc tế tại một số phi trường lớn, Bộ DHS cho rằng đó là biện pháp cần thiết để đối phó với các “thành phố trú ẩn” không hợp tác với lực lượng hải quan và di trú của chính quyền liên bang.
“Thành phố trú ẩn” không phải là một thuật ngữ pháp lý, không có định nghĩa chính thức mà chỉ là cách nói dân dã để chỉ một số địa phương hạn chế hợp tác với chính quyền liên bang trong việc cưỡng bức trục xuất di dân không giấy tờ. Những hạn chế như vậy bao gồm việc từ chối yêu cầu của lực lượng Cảnh Sát Di Trú (ICE) giam giữ phạm nhân quá thời hạn được phóng thích, nếu không có trát của tòa án, không chia sẻ với viên chức liên bang thông tin về tình trạng cư trú của người nhập cư, không cung cấp ngân quỹ, nhân lực và phương tiện di chuyển cho hoạt động truy quét người nhập cư của chính quyền liên bang… Một số địa phương còn cấm nhân viên ICE che mặt khi thi hành công vụ và cấm vào nhà dân lục soát khi chưa có lệnh của toà án.
Tháng Tám năm ngoái, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (DOJ) đưa ra danh sách các tiểu bang và thành phố mà DOJ tố cáo đang cản trở chính sách di trú của chính quyền Trump, trong đó có một số thành phố có những phi trường quốc tế quan trọng gần các địa điểm thi đấu World Cup là Boston, Denver, Philadelphia, Chicago, Los Angeles, New York, Newark, Seattle và San Francisco.
Đã có nhiều đồn đoán rằng sau phi trường quốc tế Newark, DHS sẽ tiếp tục thực hiện kế hoạch của ông Mullin, giảm hoặc rút lực lượng CBP tại tất cả các thành phố này.
Hàng không và du lịch, trầm lắng và suy thoái
Lo ngại trước tác động tiêu cực do chính sách mới của DHS gây ra, nhiều hiệp hội nghề nghiệp cảnh báo rằng việc rút lực lượng CBP khỏi các phi trường quốc tế sẽ “phá hủy” nền kinh tế.
“Giảm nhân viên hải quan và biên phòng ở các phi trường quan trọng sẽ có tác động phá huỷ ngành hàng không và du lịch, tạo ra sự gián đoạn nghiêm trọng trong hoạt động của các hãng hàng không, du khách và dòng vận chuyển hàng hoá quốc tế,” thông cáo của Airlines For America – đại diện các hãng hàng không, bao gồm American Airlines, United Airlines và Delta Air Lines – cảnh báo.
Còn theo US Travel Association – đại diện ngành du lịch và khách sạn – trong cuộc họp với bộ trưởng Mullin tháng trước, hiệp hội cảnh báo kế hoạch của DHS sẽ “phá huỷ ngành du lịch và các cộng đồng dựa vào khách du lịch quốc tế.”
Kế hoạch của DHS đưa ra trong một thời điểm không thể tệ hơn. Cả hàng không và du lịch Mỹ đều đang trong tình trạng kinh doanh trầm lắng và suy thoái. Chiến tranh Trung Đông đẩy giá xăng dầu lên cao làm cho chi phí các chuyến bay tăng vọt; một số hãng đã tính phụ thu nhiên liệu vào giá vé máy bay, một số hãng cắt giảm bớt số tuyến bay không sinh lợi, và đã có một hãng hàng không tuyên bố phá sản do không gánh nổi chi phí.
Ngành du lịch Mỹ đang trải qua một năm điêu đứng: lượng khách du lịch quốc tế vào Mỹ năm 2025 giảm 5.5%, khoảng 4 triệu người so với năm 2024 và số tiền chi tiêu của khách giảm $8.4 tỷ, theo dữ liệu của Hội Đồng Du Lịch và Lữ Hành Thế Giới (World Travel and Tourism Council).
Đáng chú ý Mỹ là quốc gia duy nhất mà ngành du lịch suy giảm trong lúc du lịch toàn cầu tăng trưởng vững chắc; số người đi du lịch nước ngoài trong năm 2025 tăng hơn năm trước 80 triệu người, nhưng hầu hết không đến Mỹ. Khách quốc tế cho rằng những phát ngôn thù địch và chính sách thị thực cứng rắn của chính quyền Trump là hai trong số nhiều lý do làm cho họ không muốn đến thăm Mỹ như trước, theo CNN.
Điều đó không chỉ gây khốn đốn cho những người làm việc trong ngành du lịch và dịch vụ mà còn ảnh hưởng xấu tới uy tín của nước Mỹ trên thế giới và nền kinh tế nói chung. “Chúng ta từng là quốc gia mà các nước khác bắt chước, nhưng câu chuyện đó không còn nữa,” bà Juliette Kayyem, phụ trách Dự Án An Ninh Nội Địa của trường Kennedy thuộc đại học Harvard University than thở với CNN.
World Cup không cứu được!
World Cup 2026 được Mỹ tổ chức cùng với Canada và Mexico, nhưng phần lớn các trận đấu quan trọng sẽ diễn ra trên đất Mỹ. Văn Phòng Du Lịch và Lữ Hành Quốc Gia (National Travel and Tourism Office – NTTO) hy vọng giải túc cầu lớn nhất hành tinh này sẽ đưa khoảng 1 triệu du khách quốc tế đến Mỹ, tương đương với số khán giả của 100 trận Super Bowl. Nhưng như vậy vẫn không đủ bù cho sự suy giảm đang xảy ra. Dữ liệu về số phòng khách sạn được đặt chỗ trong thời gian World Cup mà NTTO thu thập được đến thời điểm hiện nay cho thấy lượng khách quốc tế đến tham dự không nhiều như dự đoán. Đó là chưa tính tới tác động của sự thay đổi ở các phi trường quốc tế như công bố của DHS.
Nói ngắn gọn, thay vì tận dụng World Cup để thúc đẩy sự hồi phục của ngành du lịch, hàng không và nền kinh tế nói chung, DHS đang xát muối vào một vết thương đang mưng mủ, chưa có dấu hiệu liền da.
Chính sách di trú khắc nghiệt
Chính sách nhập cư cứng rắn của chính quyền Trump từ lâu đã xung khắc với một số tiểu bang, “thành phố trú ẩn” do đảng Dân Chủ điều hành vốn có phạm vi tự trị rộng rãi. Nên để ý, “thành phố trú ẩn” không phải là nơi dung túng tội phạm, cũng không ngăn cản lực lượng thực thi di trú của chính quyền liên bang thực hiện những chiến dịch truy lùng, bắt giữ và trục xuất người nhập cư bất hợp pháp miễn là lực lượng đó hành xử đúng pháp luật và tôn trọng phẩm giá con người.
Kế hoạch của chính quyền Trump giảm lực lượng CBP tại các phi trường quốc tế nói trên được coi là một biện pháp trừng phạt, gây áp lực để buộc các địa phương này phải tích cực hợp tác với liên bang thực thi chính sách di trú khắc nghiệt của ông Trump.
Có điều, kế hoạch thiếu cân nhắc cẩn trọng đó gây thiệt hại kinh tế quá lớn, giống như người chồng giận vợ thay vì nói điều phải trái với vợ lại đi đốt nhà làm cho cả gia đình không còn nơi sinh sống!
Một quan chức cao cấp trong chính quyền cho biết, kế hoạch này còn nhắm chuyển luồng du khách quốc tế sang những phi trường nằm ở các thành phố và tiểu bang do đảng Cộng Hòa kiểm soát, từ đó thúc đẩy kinh tế địa phương của những tiểu bang “đỏ” vốn đang bị tụt hậu khá xa so với các tiểu bang “xanh.” Tuy nhiên, hầu hết các chuyên gia về hàng không và du lịch đều cho rằng, không thể nào chuyển luồng khách quốc tế, thiết lập lại mạng lưới các tuyến đường hàng không trong một sớm một chiều mà chỉ có thể thực hiện sau nhiều năm nghiên cứu, xây dựng cơ sở hạ tầng dịch vụ thích hợp.
Chỉ vì một xung khắc chính sách giữa trung ương và địa phương mà chính quyền Trump lại thực hiện cả một kế hoạch gây tác hại to lớn cho nền kinh tế quốc gia, rõ ràng kế hoạch này không thể chấp nhận được. [dt]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Với mùa bầu cử đang cận kề, Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tiếp tục phỏng vấn những ứng cử viên thống đốc California. Người tham dự hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, là tỷ phú Tom Steyer, nói về di trú, y tế, và giá cả.
Tỷ phú Tom Steyer. (Hình: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Trong phát biểu mở đầu, ông Steyer cho biết ông là “ứng cử viên thay đổi,” sẽ tập trung vào người lao động ở California thay vì chú ý đến lợi ích của các tập đoàn. Ông cho biết lý do ứng cử là vì cư dân California không thể nào trang trải cuộc sống ở tiểu bang được nữa vì các tập đoàn đang làm giá cả leo thang.
Ông hứa hẹn sẽ xây 1 triệu nhà ở giá rẻ, sẽ chống lại vận động hành lang của các công ty bảo hiểm để có y tế một người trả, và sẽ phá độc quyền kinh doanh điện để giảm chi phí năng lượng. Theo ông, công ty điện và gas Pacific Gas & Electricity (PG&E) cùng Hiệp Hội Địa Ốc California bỏ ra hàng triệu đô la để chống ông ra tranh cử, nên cho rằng họ biết ông sẽ thực hiện được những hứa hẹn.
Ngoài ra, ông còn nói từng thành công và có công ty đầu tư $38 tỷ cách đây 14 năm, nhưng ông muốn phục vụ cư dân California. Ông từng thành công trong việc kiếm tiền cho giáo dục và y tế, thành lập một ngân hàng cộng đồng bất vụ lợi giúp xây dựng 17,000 nhà ở cho người có thu nhập thấp, và mang lại nhiều bữa ăn miễn phí trong trường học.
Về vấn đề di trú, ông Steyer ủng hộ người nhập cư, cho biết họ là nền tảng của California, nên muốn có nhiều người khắp thế giới nhập cư vào California để tạo ra một “liên đoàn cầu vồng” giúp tiểu bang phát triển.
Ông cũng muốn hủy bỏ Cảnh Sát Di Trú (ICE) và khởi tố cơ quan này vì cho rằng “họ là tổ chức tội phạm vi phạm luật pháp ở California.” Tuy không thể dùng quyền lực thống đốc California để hủy bỏ một cơ quan liên bang, ông Steyer hứa sẽ dùng sức mạnh của tiểu bang để chống lại ICE, nhất là khởi tố những nhân viên kỳ thị hay bạo lực với cư dân.
Ông cũng muốn kiểm tra các trại giam của ICE ở California để bảo đảm họ không vi phạm luật pháp hay ngược đãi những người bị giam. Một điểm khác là ông muốn bảo vệ người nhập cư bằng pháp lý, do chính tiểu bang cung cấp chi phí, để giúp đỡ những người bị “bắt cóc” và có thể bị trục xuất.
Tiếp là y tế, và ông Steyer nhấn mạnh y tế là quyền lợi cho mọi cư dân California, cho rằng hệ thống y tế hiện nay không ổn định vì giá cả leo thang, làm nhiều gia đình và doanh nghiệp điêu đứng.
Điểm đầu tiên ông đưa ra là muốn có hệ thống y tế một người trả, và nhiều quốc gia khác trên thế giới có hệ thống này nhưng chi phí chỉ bằng một nửa chi phí y tế của Hoa Kỳ trong khi phẩm chất vẫn tốt. Ông hứa sẽ tìm cách thực hiện điều này từ ngày đầu nếu đắc cử.
Tuy vậy, ông công nhận tạo ra một hệ thống y tế một người trả cho cả tiểu bang rất phức tạp và cần có sự hỗ trợ từ liên bang. Để làm được điều đó, ông cho rằng cần có một chính quyền mới ở Washington, DC.
Một điểm quan trọng khác của y tế là ông hứa sẽ đối đầu với các công ty công nghệ sinh học và các hãng thuốc lớn để giảm giá thuốc. Ông tố cáo các hãng thuốc điều khiển hệ thống y tế và mua chuộc nhiều chính trị gia để thương thảo giá cao. Vì vậy, ông hứa sẽ sử dụng khả năng của một doanh gia để bảo vệ cư dân.
Sau đó là thiếu hụt ngân sách cho y tế của California, và ông Steyer chỉ trích chính quyền của tiểu bang hiện nay vì làm Medi-Cal mất đến $9 tỷ sau các thay đổi từ liên bang.
Ông nhấn mạnh cam kết sẽ xây dựng lại hệ thống y tế của California, và điều đó giúp ông nhận được sự ủng hộ của Hiệp Hội Y Tế California.
Cuối cùng là vấn đề giá cả ở California. Ông Steyer cho hay hiện nay cư dân không thể sống được ở California nữa là vì các tập đoàn độc quyền và nhiều lợi ích đặc biệt đang làm giá cả leo thang.
Giá nhà lúc nào cũng là một vấn đề gây khó khăn cho cư dân California, và ông Steyer hứa sẽ xây 1 triệu nhà ở giá rẻ, cũng như sẽ đối đầu với Hiệp Hội Địa Ốc California để tìm cách giảm giá nhà.
Một giá cả khác ông hứa sẽ giảm cho cư dân là điện, nước, và gas, hứa hẹn sẽ giảm 25%. Để làm được điều đó, ông Steyer sẽ đối đầu với PG&E bằng cách thay đổi cách họ được Ủy Ban Sinh Hoạt Công Cộng kiểm soát, và còn tạo ra cạnh tranh địa phương để giảm giá.
Cuối cùng là giá xăng. Ông Steyer cho biết những hãng xăng dầu lớn như Chevron đang lợi dụng xung đột quốc tế để kiếm lời đến hàng chục tỷ đô la trong khi người tiêu dùng phải chịu giá cả leo thang. Vì vậy, ông đề nghị đánh thuế lợi nhuận những hãng xăng dầu đó để giúp đỡ cư dân California. [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Dân Mỹ vừa phải gánh chịu giá xăng tăng mạnh, nay lại đối mặt thêm một áp lực mới từ chợ búa và siêu thị: giá thực phẩm có thể tiếp tục leo thang trong những tháng tới, Bloomberg đưa tin ngày 27 Tháng Năm.
Thời tiết bất lợi, thuế quan, đàn bò giảm mạnh, chiến sự Iran, giá phân bón tăng và nguy cơ El Niño đang cùng lúc đẩy chi phí thực phẩm lên cao. Các kinh tế gia cảnh báo áp lực này có thể kéo dài sang năm 2027.
Giá thực phẩm tiếp tục tăng, khiến nhiều người Mỹ phải thắt chặt chi tiêu hàng tháng. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA) dự báo giá thực phẩm bán tại chợ và siêu thị sẽ tăng 3.2% trong năm nay, theo một báo cáo công bố hôm Thứ Sáu. Tuy nhiên, ông Ricky Volpe, giáo sư kinh doanh nông nghiệp tại California Polytechnic State University, cho rằng mức tăng có thể cao hơn, từ 4% đến 4.5%.
“Năm nay sẽ là một năm đầy khó khăn,” ông Volpe nói. “Giá thực phẩm sẽ ngày càng cao hơn so với khả năng chi trả của nhiều người, và người tiêu dùng nên chuẩn bị cho điều đó.”
Áp lực giá thực phẩm tăng xuất hiện ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Tháng Mười Một, khiến chi phí sinh hoạt trở thành vấn đề chính trị nổi bật. Giá xăng có thể giảm nhanh nếu thị trường năng lượng hạ nhiệt, nhưng giá thực phẩm thường khó giảm ngay. Lý do là nguồn cung cho mùa Thu phụ thuộc vào những quyết định gieo trồng mà nông dân đưa ra từ mùa Xuân.
Nhiều người tiêu dùng bắt đầu thắt chặt chi tiêu. Ông James Giese, 62 tuổi, sống một mình tại Madison, Wisconsin, cho biết ông giảm mua thực phẩm chế biến sẵn và thịt. Ông còn tiết kiệm khoản chợ búa bằng cách thử trồng khoai tây trong sân sau nhà.
“Tôi rất lo,” ông nói. “Tôi nghĩ mình thuộc tầng lớp trung lưu, nhưng mọi thứ từ đây bắt đầu siết lại rồi.”
Giá thực phẩm tăng mạnh từ đầu năm đến nay vì nhiều sức ép cùng lúc: thời tiết bất lợi, chính sách thương mại và biến đổi khí hậu. Riêng nông dân Mỹ phải đối mặt với nắng nóng kỷ lục, lạnh bất thường, mưa đá lớn và cả nạn cháy rừng.
Theo Trung Tâm Thông Tin Môi Trường Quốc Gia (NCEI), nước Mỹ trải qua giai đoạn đầu năm nóng nhất từng được ghi nhận. Tính đến cuối Tháng Tư, nhiệt độ trung bình cao hơn bình thường khoảng 6 độ F, tức 3 độ C. Ông Brad Rippey, nhà khí tượng học của Bộ Nông Nghiệp Mỹ (USDA), cho biết nắng nóng đến sớm khiến một số cây trồng nở hoa trước mùa, rồi bị sương giá sau đó làm hư hại.
Giá thịt bò tăng mức kỷ lục trong Tháng Tư, khi đàn bò tại Mỹ giảm số lượng xuống mức thấp nhất trong 75 năm qua vì hạn hán kéo dài và chi phí sản xuất cao.
Đàn bò tại Mỹ hiện giảm xuống mức thấp nhất vì hạn hán và chi phí chăn nuôi cao, góp phần đẩy giá thịt bò lên mức kỷ lục. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Giá cà chua cũng tăng 33% trong hai tháng qua. Hai trận bão mùa Đông gây thiệt hại nặng tại Florida đúng cao điểm mùa trồng trọt, trong khi lượng cà chua nhập từ Mexico giảm sau khi chính quyền Trump áp thuế nhập cảng.
Nắng nóng và hạn hán tại miền Tây và miền Trung Mỹ có thể tiếp tục đẩy giá thực phẩm lên. California chiếm gần một nửa doanh thu rau củ hằng năm của Mỹ, và ba phần tư doanh thu trái cây và hạt. Tuy nhiên, lượng tuyết tích tụ tại Sierra Nevada năm nay chỉ bằng 23% mức thông thường tính đến giữa Tháng Tư, làm tăng lo ngại về nguồn nước tưới.
Hạn hán cũng lan rộng tại vùng trồng lúa mì của Mỹ. Trung Tâm Giảm Thiểu Hạn Hán Quốc Gia tại University of Nebraska-Lincoln (NDMC) cho biết, tính đến ngày 19 Tháng Năm, 70% sản lượng lúa mì mùa Đông của Mỹ nằm trong khu vực hạn hán, cùng với 25% sản lượng bắp.
Các nhà dự báo cho rằng El Niño có thể xuất hiện vào Tháng Tám, với khả năng trở thành một đợt mạnh bất thường và kéo dài sang năm 2027. El Niño có thể làm cho California có mưa nhiều hơn, nhưng cũng có thể gây hạn hán tại nhiều vùng trồng lúa gạo, cà phê, ca cao và các nông sản khác ngoài nước Mỹ.
Chiến sự Iran cũng gây cú sốc lớn cho thị trường phân bón toàn cầu, vì Trung Đông là nguồn cung quan trọng của nhiều nguyên liệu đầu vào. Theo chỉ số Green Markets (GM) tại Bắc Mỹ, giá phân bón tăng 20% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Điều này có thể khiến giá thực phẩm tăng thêm vào mùa thu hoạch. Nếu nông dân giảm lượng phân bón sử dụng, cây trồng cũng dễ bị thiệt hại hơn trước nắng nóng, hạn hán, hoặc lũ lụt.
Giá nhiên liệu cao cũng sẽ đẩy giá thực phẩm tăng lên. Nông dân phải trả nhiều hơn cho dầu diesel chạy máy kéo, các công ty vận chuyển tốn thêm chi phí xe tải, còn chi phí cho bao bì nhựa làm từ dầu mỏ cũng đắt hơn.
Các chuỗi siêu thị lớn đang cố kìm giá. Tổng giám đốc Kroger cho biết công ty chuẩn bị đẩy mạnh các chương trình giảm giá để cạnh tranh với Walmart, một tập đoàn luôn nỗ lực giữ giá thấp trong năm qua.
Walmart tiếp tục giữ không tăng giá để thu hút người tiêu dùng trong lúc chi phí thực phẩm tại Mỹ leo thang. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Dù tốc độ lạm phát thực phẩm đã chậm lại, thời gian qua, người tiêu dùng quá mệt mỏi vì hóa đơn đi chợ vẫn tăng. Ông Andrew Harig, phó chủ tịch Hiệp Hội Công Nghiệp Thực Phẩm (FMI), nói nhiều người vẫn so hóa đơn hiện nay với thời trước COVID-19, vào năm 2019 hoặc đầu năm 2020, và thấy mình đang phải trả tiền cao hơn rất nhiều.
“Họ đang cảm nhận rất rõ gánh nặng đó,” ông nói. (T.C.) [dt]
ATLANTA, Georgia (NV) – Trong một nền tư pháp vốn thường yêu cầu mọi người đứng trước tòa phải nói thật, một thẩm phán liên bang trong Địa Hạt Tư Pháp Liên Bang Số 11th lại bị phát giác không chỉ có quan hệ ngoài hôn nhân với một viên cảnh sát cấp cao, mà còn quan hệ tình dục ngay trong phòng làm việc tại tòa, trong giờ hành chánh, tiếng rên rỉ to đến mức nhân viên có thể nghe được, theo kết quả điều tra của hệ thống tòa án liên bang, AP tường thuật hôm Thứ Sáu, 29 Tháng Năm.
Nếu tòa án là nơi người ta thường nghe tiếng búa gõ, tiếng luật sư tranh luận, tiếng nhân chứng tuyên thệ, thì trong sự việc này, các thư ký luật lại nghe những âm thanh mà không ai được đào tạo trong trường luật để ghi vào hồ sơ. Đáng nói hơn, khi bị chất vấn ban đầu, vị thẩm phán này gọi các cáo buộc là “quá đáng” và phủ nhận từng điểm một, trước khi cuối cùng thừa nhận có quan hệ tình dục ngoài hôn nhân với viên cảnh sát.
(Hình minh hoạ: Gil Cohen Magen-Pool/Getty Images)
Theo AP, Địa Hạt Tư Pháp Liên Bang Số 11, gồm Alabama, Florida và Georgia, quyết định vị thẩm phán này chỉ nhận một hình thức “khiển trách riêng tư.” Tên của đương sự, cũng như địa điểm tòa án cụ thể, không được công bố. AP cũng không thể xác nhận danh tính của người này.
Trong hệ thống liên bang, chức vụ thẩm phán được bổ nhiệm trọn đời. Họ có thể bị kỷ luật bằng khiển trách công khai hoặc riêng tư, bị tạm ngưng giao hồ sơ, nhưng chỉ có thể bị bãi nhiệm thông qua thủ tục luận tội tại Quốc Hội. Nói cách khác, một người dân thường nói dối trước tòa có thể đối diện cáo buộc hình sự; còn một thẩm phán nói dối trong điều tra nội bộ về hành vi của chính mình thì có thể tiếp tục ngồi ghế xét xử, miễn là ủy ban tin rằng người đó còn “khả năng hối cải.”
Báo cáo điều tra nói viên chánh án và sĩ quan cảnh sát “quan hệ tình dục trong văn phòng của chánh án trong giờ làm việc, và tạo tiếng ồn đến mức nhân viên có thể nghe được.” Ngoài ra, thẩm phán này còn tham dự một sự kiện chính trị đảng phái, điều bị xem là không phù hợp với chuẩn mực trung lập tư pháp.
Ủy ban kỷ luật nói họ chọn khiển trách riêng tư vì đương sự rút lại các lời khai sai, chấm dứt mối quan hệ, hứa không dự các sự kiện chính trị đảng phái trong tương lai, và có “thành tích phục vụ tòa án vốn gương mẫu.” Đây là một kiểu lý luận kiểu bao che nếu trước đây phục vụ tốt, sau này hứa ngoan thì hiện tại có thể được dấu tên.
Nhưng không phải ai cũng hài lòng. Ông Lester Tate, một luật sư thường bảo vệ các thẩm phán Georgia trong các vụ sai phạm tư pháp, nói hình thức kỷ luật này giống như một “cái vỗ nhẹ vào cổ tay.” Ông nói ông bị sốc vì không có hình phạt nghiêm khắc hơn đối với các lời khai sai của đương sự trong quá trình điều tra. Luật Sư Tate nói một người được bổ nhiệm trọn đời và ngồi xét xử người khác cần phải trung thực về chính sai sót của mình.
Cuộc điều tra bắt đầu khi một thư ký luật báo cáo rằng thẩm phán này nhiều lần có hoạt động tình dục với viên cảnh sát trong văn phòng. Sau đó, Chánh Án William Pryor của Địa Hạt Tư Pháp Số 11th yêu cầu trả lời. Đương sự phủ nhận ngay trong ngày, rồi hôm sau còn gợi ý rằng thư ký luật có thể bịa chuyện để trả đũa vì bị yêu cầu làm việc tại văn phòng.
Nhưng nhật ký ra vào và hình ảnh an ninh cho thấy sĩ quan cảnh sát thường xuyên đến phòng làm việc của vị chánh án trong đồng phục, vào khoảng giờ ăn trưa. Sáu thư ký luật nhớ thấy một người phù hợp với mô tả của sĩ quan này; ba người nói họ từng nghe những âm thanh có thể là hoạt động tình dục trong văn phòng đương sự.
Đây là chi tiết vừa bi hài vừa đáng xấu hổ. Trong một cơ quan công quyền, nơi từng chữ trong hồ sơ đều có thể định đoạt tự do, tài sản, danh dự của người dân, nhân viên lại phải làm việc trong một môi trường mà người đứng đầu vừa thiếu kiểm soát hành vi cá nhân, vừa ban đầu thiếu trung thực khi bị điều tra.
Đương sự sau đó đồng ý viết thư xin lỗi sáu thư ký luật, không nhận chức chánh án địa hạt khi đủ điều kiện, và không phục vụ trong các ủy ban. Những điều này nghe có vẻ như hình phạt, nhưng so với việc vẫn được giữ ghế, vẫn được giữ danh tính bí mật, và vẫn tiếp tục mang danh thẩm phán liên bang, thì công chúng có quyền hỏi nếu đây là người dân thường, liệu họ có được “khiển trách riêng tư” nhẹ nhàng như vậy không? (MPL)
