MONTGOMERY, Alabama (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm, tạm thời chặn bản đồ địa hạt mới ở Alabama có lợi cho đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, theo CNN.
Ba chánh án liên bang phụ trách vụ kiện chia lại địa hạt của Alabama ra phán quyết cấm tiểu bang này đổi bản đồ địa hạt, ít nhất vào lúc này. Họ bắt buộc Alabama tiếp tục sử dụng bản đồ trong cuộc bầu cử năm 2024 như tòa chỉ định.
Biểu tình ủng hộ cử tri da đen ở Selma, Alabama, hôm 10 Tháng Ba, 2025. (Hình minh họa: Michael M. Santiago/Getty Images)
Luật sư đại diện cử tri da đen trong vụ kiện dai dẳng này ở Alabama yêu cầu tòa chặn bản đồ mới. Họ lập luận rằng, năm 2023, cũng ba chánh án này từng tuyên bố bản đồ bầu cử của tiểu bang này lúc đó cố ý kỳ thị cử tri da đen. Họ cũng lập luận rằng Alabama đang cố gây hỗn loạn bằng cách chia lại địa hạt giữa năm bầu cử.
Phán quyết này là thất bại cho đảng Cộng Hòa ở Alabama vì họ đang muốn dùng bản đồ mới có thể giúp đảng này giành lại chiếc ghế hiện do Dân Biểu Shomari Figures của Dân Chủ nắm giữ. Tuy nhiên, Alabama có quyền kháng cáo lên Tối Cao Pháp Viện (TCPV).
Đây là diễn biến mới nhất trong câu chuyện dài về pháp lý và chính trị sau khi hồi Tháng Tư, TCPV ra phán quyết lịch sử về Đạo Luật Quyền Bỏ Phiếu của liên bang.
Sau phán quyết đó, đảng Cộng Hòa ở một số tiểu bang phía Nam, như Alabama, bắt đầu vẽ lại những địa hạt có đông sắc dân thiểu số bỏ phiếu cho Dân Chủ từ trước tới nay.
Phong trào chia lại địa hạt là một phần trong kế hoạch của Tổng Thống Donald Trump cố gắng giữ thế đa số mong manh của đảng Cộng Hòa ở Hạ Viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào Tháng Mười Một. (Th.Long) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một cựu phóng viên cùng con trai và một người bạn đã “bẫy lỗi” những sai phạm, nhận tiền mãi lộ của hàng chục viên cảnh sát giao thông ở Sài Gòn để rồi ép chung tiền xóa chứng cứ.
Hôm 26 Tháng Năm, Tòa Án TP.HCM đã xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Lê Văn Lành, 63 tuổi, cựu phóng viên tạp chí Người Cao Tuổi, 15 năm tù, và bị cáo Lê Gia Bảo, 31 tuổi, con trai bị cáo Lành, 12 năm rưỡi tù về tội “cưỡng đoạt tài sản.”
Các bị cáo tại tòa. (Hình: Phan Thương/Thanh Niên)
Theo báo Pháp Luật TP.HCM, cùng tội danh nêu trên, bị cáo Nguyễn Tuấn Anh, 44 tuổi, quê Thái Nguyên, lãnh 12 năm tù.
Cáo trạng cho hay, bị cáo Lành biết nhiều cảnh sát giao thông ở Sài Gòn sợ bị người dân quay phim, ghi hình trong lúc xử phạt “kiếm bánh mì” (tiền mãi lộ) nên nảy sinh ý định dùng các hình ảnh ăn hối lộ của họ để gây áp lực, buộc đưa tiền.
Từ năm 2021, bị cáo Lành được cho là thường bám theo các tổ tuần tra giao thông của Công An TP.HCM, bí mật quay phim, chụp hình những tình huống “nhận bánh mì” để uy hiếp tinh thần.
Sau đó, ông ta tìm gặp ban chỉ huy các đội cảnh sát giao thông gây sức ép, yêu cầu đưa tiền. Nếu họ chậm hoặc không đưa thì bị cáo Lành gọi điện giả vờ hỏi thăm nhằm tiếp tục uy hiếp tinh thần, buộc họ phải đưa tiền.
Thời gian đầu, bị cáo Lành nhận tiền mặt để tránh bị phát hiện. Tuy nhiên, về sau số lượng cán bộ cảnh sát giao thông bị ông ta cưỡng đoạt tăng nhiều, nên đến đầu năm 2023, bị cáo Lành rủ thêm con trai Lê Gia Bảo và Nguyễn Tuấn Anh tham gia nhận tiền, trợ giúp quay phim các phi vụ của cảnh sát giao thông.
Đến hôm 22 Tháng Tư, 2025, bị cáo Tuấn Anh chở bị cáo Bảo bằng xe gắn máy chạy trên đường Võ Văn Kiệt, Sài Gòn, thì bị tổ Cảnh Sát Giao Thông Chợ Lớn chặn xe với lỗi “chuyển hướng mà không bật tín hiệu xi nhan.”
Hai bị cáo trên liền xưng là phóng viên nhưng không có thẻ nhà báo để trình. Nghi hai thanh niên giả danh phóng viên để làm chuyện mờ ám, Tổ Cảnh Sát Giao Thông Chợ Lớn mời về đồn làm việc.
Cảnh Sát Giao Thông TP.HCM chặn phạt người đi đường. (Hình: Thanh Niên)
Kiểm tra điện thoại di động của bị cáo Bảo, nhà chức trách phát giác nhiều giao dịch chuyển khoản đáng ngờ, mà người gửi là công an tại nhiều địa phương.
Các khoản tiền được chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng đứng tên Lê Gia Bảo, Nguyễn Tuấn Anh và người quen với các nội dung như “mua báo,” “tiền gạo” và “chuyển anh Lành” nhằm che đậy giao dịch.
Bị cáo Bảo khai đây là tiền khoán hằng tháng để nhóm không quay phim, chụp hình các phi vụ của công an.
Kết quả điều tra cũng cho biết, có khoảng 30 cảnh sát giao thông nộp tiền hơn 1.5 tỷ đồng ($56,932) cho bị cáo Lê Văn Lành và hai đồng phạm. (Tr.N) [kn]
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Hai tên cướp dùng súng cướp ngân hàng Vietcombank tại tỉnh Gia Lai, sau đó chôn xe gắn máy và đốt vật chứng để xóa dấu vết phạm tội.
Hôm 26 Tháng Năm, Tòa Án Tỉnh Gia Lai đã xét xử và tuyên phạt bị cáo Phạm Anh Tài, biệt danh Tài “đen,” 36 tuổi, ở phường Kon Tum, tỉnh Quảng Ngãi, 30 năm tù và đồng phạm Lê Văn Ân, 35 tuổi, ở phường Đăk Cấm, tỉnh Quảng Ngãi, 26 năm tù về các tội “cướp tài sản; tàng trữ, sử dụng vũ khí quân dụng và rửa tiền.”
Bị cáo Phạm Anh Tài tại tòa hôm 26 Tháng Năm. (Hình: Doãn Công/Dân Trí)
Hai bị cáo Phạm Anh Tài và Lê Văn Ân vốn là các tay côn đồ “thứ dữ” đã gây ra vụ cướp ngân hàng táo tợn tại Phòng Giao Dịch Vietcombank Hội Phú, chi nhánh Gia Lai, hôm 19 Tháng Giêng vừa qua.
Theo báo VnExpress, bị cáo Tài “đen” bị truy nã từ năm 2018 do liên quan vụ nổ súng tại một quán bar ở Kon Tum trước đây, nay thuộc tỉnh Quảng Ngãi, khiến hai người thiệt mạng. Trong khi đó, bị cáo Lê Văn Ân cũng là nghi can trong một vụ đánh người gây thương tích và đang lẩn trốn.
Cáo trạng cho hay, Tháng Mười Một, 2025, Tài “đen” rủ Lê Văn Ân đi cướp ngân hàng trên để lấy tiền tiêu xài.
Để thực hiện vụ án, hai bị cáo Tài-Ân đã lên kế hoạch chi tiết, kiểm tra địa hình và chuẩn bị đầy đủ các công cụ, phương tiện gây án (súng, quần áo, xe gắn máy, nơi cất giấu phương tiện, đồ vật dùng) để thực hiện vụ cướp.
Khoảng 3 giờ 30 phút 19 Tháng Giêng, 2026, bị cáo Ân chạy xe gắn máy Yamaha Exciter chở bị cáo Tài đến Phòng Giao Dịch Vietcombank Hội Phú, chi nhánh Gia Lai, để ra tay.
Khi vào bên trong ngân hàng, hai bị cáo Tài và Ân liền rút súng K59 đã lên đạn rồi uy hiếp, đe dọa nhân viên, bảo vệ của ngân hàng. Sau đó, bị cáo Tài trèo qua quầy giao dịch, gom khoảng 1.9 tỷ đồng ($721,050) ném ra ngoài để bị cáo Ân nhặt, bỏ vào ba lô rồi cùng nhau tẩu thoát.
Lấy tiền xong, cả hai tên cướp lên xe gắn máy chạy đến đồi thông cách phòng giao dịch khoảng 5 km, giấu xe gắn máy Exciter dưới hố, tiêu hủy trang phục và giả làm người dân tộc thiểu số, bỏ tiền vào gùi rồi chạy hai xe gắn máy cũ đi ngược hướng ra Biển Hồ, tỉnh Gia Lai.
Sau đó, cả hai tên cướp bỏ xe, bơi qua hồ nước để đi về hướng Kon Tum, rồi bắt xe đò đi ngược vào Sài Gòn nhằm xóa dấu vết. Số tiền cướp được, cả hai mang đi mua vàng rồi bán lại lấy tiền tiêu xài.
Chiếc xe gắn máy Yamaha Exciter gây án được giấu dưới hố sâu để đánh lạc hướng điều tra của công an. (Hình: VnExpress)
Sau nhiều ngày lẩn trốn không thể tìm ra, Bộ Công An phải kêu gọi người dân hỗ trợ và rồi nhờ sự “chỉ điểm” của năm người địa phương, hôm 6 Tháng Hai, 2026, hai bị cáo Lê Văn Ân và Phạm Anh Tài bị công an bắt giữ.
Khi bắt giữ Tài “đen,” công an tịch thu bốn khẩu súng ngắn, 46 viên đạn và 1kg đạn chì. Ngoài ra là khoản tiền mặt 930 triệu đồng ($35,838) được coi là tang vật vụ án, cùng hai cái nhẫn vàng.
Tuy nhiên, sau khi bắt giữ được hai tên cướp ngân hàng, điều khiến công luận quan tâm là Tỉnh Ủy Gia Lai chi 200 triệu đồng ($7,707) từ tiền thuế dân để trao thưởng cho Công An Gia Lai, trong khi “thành tích” này có được là nhờ năm người dân báo tin. (Tr.N) [kn]
QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Hôm 26 Tháng Năm, Cơ Quan Điều Tra Viện Kiểm Sát Tối Cao đã khởi tố, bắt giam bốn tháng bị can Nguyễn Thị Phương Lan, cựu chi cục trưởng Thi Hành Án Dân Sự Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình trước đây, nay thuộc Quảng Trị, để điều tra về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.”
Theo báo Thanh Niên, bị can Phương Lan là đảng viên thuộc Chi Bộ Phòng Kiểm Tra, Giải Quyết Khiếu Nại Tố Cáo Của Đảng Bộ Thi Hành Án Dân Sự Tỉnh Quảng Trị.
Bà Nguyễn Thị Phương Lan (giữa), chi cục trưởng Chi Cục Thi Hành Án Dân Sự Đồng Hới, lúc còn đương chức. (Hình: Nguyễn Phúc/Thanh Niên)
Sau khi khởi tố, Viện Kiểm Sát Tối Cao cũng đã có văn bản thông báo đến Ủy Ban Kiểm Tra Tỉnh Ủy Quảng Trị và Đảng Bộ Thi Hành Án Dân Sự Tỉnh Quảng Trị “xem xét, xử lý về mặt đảng” đối với bà này.
Bà Lan được xác định chịu trách nhiệm người đứng đầu về vi phạm, khuyết điểm theo kết luận của chánh Thanh Tra Bộ Tư Pháp.
Sự việc được xác định liên quan giữa bà Phạm Thị Ngọc Tú, giám đốc doanh nghiệp Thương Mại Du Lịch Green Star, với khoản vay phải trả hơn 53.1 tỷ đồng ($2 triệu) cho ngân hàng Cổ Phần Quân Đội (MB), với tài sản thế chấp là khách sạn Green Star.
Thi Hành Án Dân Sự Đồng Hới được giao thực thi nhiệm vụ.
Theo hồ sơ, sau khi bà Tú đã thanh toán phần lớn nghĩa vụ nợ, phần còn lại được phía ngân hàng đồng ý miễn giảm, MB đã có văn bản đề nghị Chi Cục Thi Hành Án Dân Sự Đồng Hới đình chỉ thi hành án và hoàn trả giấy tờ tài sản cho khách hàng.
Tuy nhiên, với tư cách người đứng đầu cơ quan này, bà Phương Lan không ra quyết định đình chỉ theo đề nghị, mà tiếp tục đưa khách sạn Green Star ra đấu giá nhiều lần.
Khách sạn Green Star tại thành phố Đồng Hới cũ, nay thuộc phường Đồng Hới, Quảng Trị, liên quan đến bà Phương Lan. (Hình: Nguyễn Phúc/Thanh Niên)
Sau đó, Viện Kiểm Sát Tỉnh Quảng Bình đã ban hành kháng nghị, cho rằng việc không đình chỉ thi hành án là “vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật.” Không chỉ vậy, Tổng Cục Thi Hành Án Dân Sự, Viện Kiểm Sát Tối Cao cũng nhiều lần yêu cầu giải quyết dứt điểm sự việc nhưng bà Phương Lan vẫn không được thực hiện.
“Bị can Nguyễn Thị Phương Lan không thực hiện nghiêm chỉ đạo của cấp trên, vi phạm nguyên tắc tập trung dân chủ, quy định về những điều đảng viên không được làm, làm giảm uy tín của bản thân, ảnh hưởng đến uy tín tổ chức đảng, cơ quan nơi công tác,” kết luận của chánh Thanh Tra Bộ Tư Pháp nêu.
Không thấy các báo lề đảng đưa tin bà chi cục trưởng Thi Hành Án Dân Sự Đồng Hới có mục đích gì khi không thực hiện trả lại tài sản cho doanh nghiệp. (Tr.N) [kn]
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – “Quán triệt mục tiêu đưa phi trường Long Thành, tỉnh Đồng Nai, vào khai thác thương mại trong 2026 không thay đổi, bắt buộc phải thực hiện.”
Đó là thông báo kết luận từ Văn Phòng Chính Phủ CSVN vừa được ông Phạm Gia Túc, phó thủ tướng thường trực ký ban hành, theo báo Dân Trí hôm 26 Tháng Năm.
Nhiều hạng mục kỹ thuật, đường kết nối phi trường Long Thành vẫn còn ngổn ngang. (Hình: Ngọc Tân/Dân Trí)
Ông Túc yêu cầu các bộ, ngành, địa phương liên quan “quán triệt định hướng phát triển kinh tế sân bay” với mục tiêu đầu tư xây dựng phi trường Long Thành đáp ứng tiêu chí “sáng, xanh, sạch, đẹp” trở thành “một trung tâm vận chuyển hàng không tầm khu vực, quốc tế hiện đại, đồng bộ.”
Qua phúc trình và thị sát thực tế trên công trường dự án Long Thành, ông Túc yêu cầu các bộ, ngành, sớm “rà soát, tập trung chỉ đạo triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới.”
Để dự án hoàn thành, đưa vào vận hành, khai thác hiệu quả, ông Túc yêu cầu toàn bộ các hạng mục từ hệ thống giao thông kết nối, nhà ga hành khách và hàng hóa, các công trình kỹ thuật, đài kiểm soát không lưu… phải hoàn thành đồng bộ.
Theo ông Túc, chỉ cần một hạng mục chưa hoàn thành cũng sẽ ảnh hưởng đến quá trình vận hành chung của dự án.
Tuy nhiên, báo Tuổi Trẻ hôm 25 Tháng Năm dẫn phúc trình từ tổng công ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV), cho hay dù đang ở giai đoạn nước rút nhưng tổng số nhân công trực tiếp tại công trường dự án phi trường Long Thành hiện chỉ có 6,562 người, trong khi để bảo đảm kế hoạch tiến độ chi tiết, cần gần 9,000 nhân công trực tiếp, chưa kể lực lượng nhân công gián tiếp khoảng 1,000 người.
Cụ thể, theo ACV, tại các gói thầu trọng điểm thuộc khu nhà ga, công trình phụ trợ và các khu vực vệ tinh, tình trạng thiếu hụt nhân công vẫn còn lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng triển khai đồng loạt các mũi thi công.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nhân sự tư vấn thiết kế và giám sát tại một số gói thầu cũng gây khó khăn cho công tác, quản lý phẩm chất, đồng thời ảnh hưởng đến tiến độ nghiệm thu, thanh toán của dự án.
Theo ACV, nhân lực rời bỏ công trường Long Thành ngày càng nhiều. (Hình: Nam Anh/Dân Trí)
Ngoài ra, nguồn nguyên vật liệu phục vụ thi công như xăng dầu, nhựa đường, xi măng, sắt thép… đang thiếu hụt và đồng loạt tăng giá do chi phí sản xuất và vận chuyển leo thang.
Đặc biệt, việc sửa đổi hợp đồng giữa ACV với các nhà thầu vẫn vướng mắc về trình tự, thủ tục phê duyệt điều chỉnh giá trong bối cảnh thị trường biến động khiến “khó càng thêm khó.”
Điển hình, các vướng mắc liên quan đến thanh toán tại gói thầu nhà ga hành khách phi trường Long Thành với nhà thầu IC ICTAS (Thổ Nhĩ Kỳ) đến nay vẫn chưa được các bên giải quyết…
Theo phúc trình của các nhà thầu, giá nhiên liệu tăng thời gian qua đã ảnh hưởng trực tiếp đến các gói thầu áp dụng hợp đồng đơn giá cố định. Nếu biến động giá không được xử lý kịp thời, nhà thầu sẽ chịu áp lực tài chính lớn. Thực tế đã xuất hiện tình trạng thi công cầm chừng, chờ nguồn cung ổn định hoặc chờ cơ chế điều chỉnh từ cơ quan quản lý. (Tr.N) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – Con gái hai tài tử kỳ cựu Michael Douglas và Catherine Zeta-Jones sẽ nối nghiệp của cha mẹ, theo People hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm.
Carys Douglas, 23 tuổi, sắp trình diễn trên sân khấu chuyên nghiệp lần đầu tiên, trong vở kịch “The Seagull” của Anton Chekhov ở thành phố New York.
Từ trái: Catherine Zeta-Jones, Michael Douglas và Carys dự buổi chiếu phim “Jeanne du Barry” tại Liên Hoan Phim Cannes lần thứ 76 ở Cannes, Pháp, Tháng Năm, 2023. (Photo: Hình Loic Venance/AFP via Getty Images)
Công ty sân khấu và điện ảnh Solid Flesh sẽ diễn vở kịch này từ ngày 20 tới 27 Tháng Sáu tại nhà thờ St. Lydia’s ở khu Brooklyn.
Tài tử Douglas, 81 tuổi, và Zeta-Jones, 56 tuổi, kết hôn từ năm 2000 tới nay. Họ có hai người con, Carys và Dylan Douglas, 25 tuổi. Douglas còn có con riêng, ông Cameron, 47 tuổi, với vợ cũ, bà Diandra Luker.
Trước đây, Carys cho hay cô hy vọng theo gót cha mẹ, hai diễn viên từng đoạt giải Oscar, vào lĩnh vực giải trí.
Tháng Mười năm ngoái, tại PAC NYC Icons of Culture Gala, cô cho tạp chí People biết kế hoạch sau khi tốt nghiệp ngành điện ảnh và quan hệ quốc tế tại Brown University.
“Tuổi thơ của tôi gắn liền với sân khấu. Tôi không học diễn xuất ở trường, nhưng đó là lý do tôi vui mừng được ở trong không gian nghệ thuật nhiều thông tin bổ ích như vậy, nên tôi hy vọng sẽ tiếp tục,” Carys cho hay lúc đó.
Dylan, anh của Carys, cũng tích cực tham gia kỹ nghệ giải trí. Anh đóng và sản xuất bộ phim ngắn “I Will Come to You,” bộ phim đầu tiên của mình. (Th.Long) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hai nghi can người Samoa nổ súng khiến một ông người Úc thiệt mạng, một trọng thương, khai nhập cảnh vào Việt Nam gây án theo chỉ đạo của “ông chủ.”
Hôm 26 Tháng Năm, Công An TP.HCM họp báo công bố đã bắt giữ hai nghi can Vaa Vaa, 27 tuổi, và Tafia Steve, 23 tuổi, đều quốc tịch Samoa, để điều tra về tội bắn chết nạn nhân Lemalu Lorenzo Tovia, 25 tuổi, quốc tịch Úc, và bắn ông Sauni Sam, 27 tuổi, quốc tịch Úc, trọng thương hiện đang được điều trị tích cực tại bệnh viện ở Sài Gòn.
Nghi can Vaa Vaa – người trực tiếp nổ súng bắn chết ông người Úc, tại trụ sở Công An TP.HCM. (Hình: VTV News)
Đồng thời công an ra lệnh “bắt giữ trong trường hợp khẩn cấp” tám người Việt Nam có liên quan vì đã không tố giác tội phạm, giúp sức cho quá trình lẩn trốn của hai hung thủ người Samoa.
Báo VnExpress dẫn lời ông Nguyễn Thành Hưng, thủ trưởng Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An TP.HCM, cho biết vụ nổ súng xảy ra tối 21 Tháng Năm, tại nhà hàng hải sản Cee’f trên đường Trương Định – khu vực trung tâm thành phố Sài Gòn.
Sau khi gây án, khoảng 11 giờ 15 phút khuya cùng ngày, hai nghi can Vaa Vaa – người trực tiếp nổ súng và đồng phạm Tafia Steve quay về chung cư tại khu đô thị phường Long Bình, Sài Gòn, rồi tiếp tục bỏ trốn.
Nhóm này sau đó đón taxi đi đến khu vực siêu thị Co.opmart Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh, rồi xuống xe và mất dấu.
Nhận tin báo, Công An TP.HCM phối hợp với Công An Tỉnh Tây Ninh tung lực lượng khoảng 1,000 người phong tỏa hiện trường, phát thông báo khẩn truy tìm hai nghi can “đặc biệt nguy hiểm người nước ngoài” cho người dân để cùng nhau truy bắt.
Sau gần bốn ngày truy xét điều tra, nhờ sự giúp sức của người dân, lực lượng hữu trách đã bắt giữ được hai nghi can khi đang lẩn trốn tại khu vực giáp biên giới Việt Nam-Cambodia.
Nghi can Tafia Steve tại trụ sở Công An TP.HCM. (Hình: VTV News)
Tại cơ quan điều tra, bước đầu hai nghi can Vaa Vaa và Tafia Steve khai nhận thực hiện vụ giết người theo chỉ đạo của “ông chủ ở ngoại quốc.”
Để thực hiện theo chỉ thị, hôm 14 Tháng Năm, cả hai nhập cảnh vào Sài Gòn qua phi trường Tân Sơn Nhất, sau đó theo dõi quy luật sinh hoạt của các nạn nhân trước khi nổ súng vào tối 21 Tháng Năm.
“Dù là công dân Việt Nam hay người ngoại quốc, nếu vi phạm pháp luật đều bị xử lý nghiêm,” ông Mai Hoàng, giám đốc Công An TP.HCM, nói và đề nghị cơ quan điều tra tiếp tục mở rộng vụ án, làm rõ trách nhiệm những người liên quan. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau khi xem xét đề nghị của Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương, Ban Bí Thư đã quyết định khai trừ đảng hai ông Nguyễn Đức Thành, phó chủ tịch thường trực Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Quảng Ninh, và Điệp Văn Chiến, trưởng Ban Nội Chính Tỉnh Ủy Quảng Ninh.
Tại cuộc họp hôm 26 Tháng Năm, Ban Bí Thư kết luận ông Nguyễn Đức Thành và Điệp Văn Chiến “đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; vi phạm quy định của đảng, pháp luật của nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.”
Ông Nguyễn Đức Thành, phó chủ tịch thường trực Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Quảng Ninh. (Hình: Quảng Ninh)
Hai ông này cũng bị xác định “vi phạm trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.”
Những vi phạm trên đã “gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bất bình, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị công tác.”
Cũng như thông lệ khi đưa tin về những vi phạm của cán bộ lãnh đạo cấp tỉnh, không thấy các bao lề đảng đưa thông tin sai phạm cụ thể của hai ông Thành và Chiến đã dính đến dự án nào, ăn hối hộ hay tham nhũng ra sao?
Việc cán bộ ở Việt Nam bị kỷ luật khai trừ đảng là dấu hiệu cho thấy sắp bị khởi tố, bắt giữ, điều tra và sau đó ra tòa lãnh án tù.
Trước đó, Hồi Tháng Tư vừa qua, Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Quảng Ninh đã bãi nhiệm tư cách đại biểu Hội Đồng đối với hai ông Nguyễn Đức Thành và Điệp Văn Chiến do “vi phạm tiêu chuẩn của đại biểu Hội Đồng Nhân Dân.”
Ông Điệp Văn Chiến, trưởng Ban Nội Chính Tỉnh Ủy Quảng Ninh, khi còn công tác. (Hình: Báo Quảng Ninh)
Ông Nguyễn Đức Thành, 56 tuổi, quê Hưng Yên, giữ chức phó chủ tịch Hội Đồng Nhân Dân Tỉnh Quảng Ninh từ Tháng Chín, 2025. Trước đó, ông Thành làm chủ nhiệm Ủy Ban Kiểm Tra Tỉnh Ủy Quảng Ninh.
Theo báo VnExpress, ông Thành có trình độ thạc sĩ Quản Lý Công; cử nhân Kinh Tế; cử nhân Tiếng Anh.
Trong khi đó, ông Điệp Văn Chiến, 50 tuổi, quê Quảng Ninh, có trình độ thạc sĩ Lý Luận và Lịch Sử Nhà Nước và Pháp Luật; cử nhân Luật; cử nhân Kinh Tế. Ông này giữ ghế trưởng Ban Nội Chính Tỉnh Ủy Quảng Ninh từ Tháng Mười Một, 2023. (Tr.N) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Giới chức Sở Cứu Hỏa Orange County vào sáng Thứ Ba, ngày 26 Tháng Năm, cho biết nhiệt độ của bồn chứa hóa chất bị quá nhiệt tại nhà máy kỹ thuật hàng không ở Garden Grove duy trì trạng thái ổn định qua đêm ở mức 92 độ F, theo nhật báo Orange County Register.
Các nhân viên cứu hỏa tháo dỡ một vòi nước chữa cháy vốn phun nước liên tục lên bồn chứa kể từ Thứ Sáu, giới chức giải thích vì sao có hành động ngừng lại này. “Mục tiêu là để xem xét liệu nhiệt độ trên bồn chứa đó giảm xuống thực tế ra sao,” ông Brian Yau, chỉ huy cứu hoả, cho biết. “Chúng tôi dừng một trong các biện pháp làm mát lại vì muốn theo dõi mức nhiệt độ thực chất mà không cần biện pháp phun nước như vậy.”
Cảnh phun nước vào bồn bị hư hệ thống van áp suất tại nhà máy GKN Aerospace. (Hình: Apu Gomes/Getty Images)
Bồn chứa này thuộc công ty GKN Aerospace trong khu vực khối nhà 12100 trên đường Western Avenue, vẫn đang được phun nước từ hệ thống của cơ sở này, ông Yau nói.
Khoảng 16,000 cư dân vẫn chưa được về nhà sau khi Cơ Quan Cứu Hỏa Orange County thu hẹp vùng di tản vào Thứ Hai, sau khi giới chức cho biết nguy cơ xảy ra một vụ nổ BLEVE, nổ phản ứng hóa nhiệt, được ngăn chặn, theo giới chức cho biết.
Các nhân viên cứu hoả cho biết một vết nứt trên bồn chứa, được phát hiện vào Chủ Nhật, khiến giúp giải phóng áp suất bên trong bồn.
Các lệnh di tản vẫn giữ nguyên hiệu lực đối với những cư dân nằm trong vùng được giới hạn tới đường Orangewood Avenue ở phía Bắc, đường Dale Street ở phía Đông, đường Knott Street ở phía Tây và đại lộ Garden Grove Boulevard ở phía Nam, các giới chức cho biết.
Hiện giới chức vẫn chưa xác định khung thời gian về việc khi nào cư dân có thể trở lại nhà của họ trong khu vực đó bị ảnh hưởng.
Ông Yau vào Thứ Ba cho biết lượng nước được sử dụng để làm mát bồn chứa sẽ chảy vào một cống thoát nước mưa và đi ra đại dương, và các chuyên viên đang tiến hành thử nghiệm sau khi phun trên bồn chứa để bảo đảm rằng nước không bị ô nhiễm.
“Nếu có chất độc hại trong nước, chúng tôi đã chuẩn bị sẵn thiết bị để lọc các chất đó” bằng các đập dòng chảy ngầm (underflow dams), một loại rào cản ngăn tràn chuyên dụng được sử dụng trong các vùng nước nông để lọc các chất ô nhiễm, ông Yau cho biết.
Công ty GKN Aerospace, có trụ sở tại Vương Quốc Anh, sở hữu 32 cơ sở sản xuất tại 12 quốc gia và có 16,000 nhân viên, theo trang web của công ty. Công ty này cung cấp cấu trúc thân máy bay, động cơ và càng đáp, cùng với các sản phẩm hàng không vũ trụ khác.
Công ty này, trong một tuyên bố vào Thứ Ba, ngày 26 Tháng Năm, cho biết vùng di tản đã được thu hẹp “dựa trên dữ liệu và sự tham vấn với các chuyên gia” và cho đến nay “chưa có vụ rò rỉ hay ô nhiễm nào xảy ra.”
“Chúng tôi đang tiếp tục làm việc ngày đêm với OCFA, Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường (EPA) và tất cả các cơ quan liên bang, tiểu bang và địa phương có liên quan,” đoạn tuyên bố viết.
“Chúng tôi xin lỗi vì sự gián đoạn đang diễn ra mà sự việc này gây ra, và ưu tiên của chúng tôi vẫn là sự an toàn của các cư dân láng giềng và cộng đồng của chúng ta,” tuyên bố tiếp tục.
“Chúng tôi yêu cầu tất cả những ai bị ảnh hưởng hãy làm theo các hướng dẫn được ban hành bởi giới chức địa phương và nhân viên khẩn cấp vào thời điểm này.”
Chất methyl methacrylate, còn được gọi là MMA, là một chất có độc tính cao có thể “tác động đến hệ hô hấp, gây kích ứng da và kích ứng mắt,” ông Craig Covey, chỉ huy trưởng Khu Vực 1 của Sở Cứu Hoả Orange County, cho biết.
Chất này được sử dụng như một thành phần trong các lớp phủ chịu nhiệt thuộc ngành công nghiệp hàng không vũ trụ và có lịch sử lâu dài như một thành phần trong các sản phẩm được sử dụng tại các tiệm nail, nhưng bị cấm tại các tiệm salon ở California kể từ ít nhất là năm 2015. (MPL) [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Nhiều trường học tại Garden Grove và Westminster mở cửa trở lại vào hôm Thứ Ba sau khi giới chức thu hẹp khu vực phải di tản liên quan đến vụ rò rỉ hóa chất tại một nhà máy kỹ thuật hàng không, nơi có một bồn chứa hóa chất dễ cháy và dễ bay hơi bị hư hệ thống van điều khiển áp suất khiến phát sinh nguy cơ bùng nổ.
Theo thông báo của Khu Học Chánh Garden Grove, chỉ còn ba cơ sở trường học vẫn nằm trong vùng phải di tản sau khi được điều chỉnh vào tối Thứ Hai, gồm Alamitos Intermediate, Lawrence Elementary và Wakeham Elementary. Chín trường khác trước đó bị ảnh hưởng hiện nay được giải tỏa và hoạt động bình thường trở lại vào Thứ Ba, 26 Tháng Năm, theo nhật báo Orange County Register.
Tình nguyện viên của World Central Kitchen phát thực phẩm cho những cư dân phải di tản tại Freedom Hall, Fountain Valley. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Giới chức cho biết quyết định thu hẹp vùng di tản được đưa ra sau khi có tiến triển trong việc bảo đảm an toàn cho bồn chứa bị trục trặc, chứa loại hóa chất dễ cháy, dễ bay hơi, thường được dùng trong ngành nhựa và sản xuất. Nhà máy liên quan nằm tại khu vực West Garden Grove, nơi các đội cấp cứu vẫn tiếp tục theo dõi và kiểm soát nguy cơ có thể xảy ra nổ nhỏ hoặc tràn hóa chất.
Khu Học Chánh Garden Grove trước đó khuyến cáo học sinh tại các trường còn nằm trong vùng di tản nên chuẩn bị chuyển sang học trực tuyến vào Thứ Ba nếu lệnh di tản tiếp tục kéo dài. Học chánh cũng cho biết các học sinh bị ảnh hưởng “không bị xử phạt chuyên cần và điểm số trong suốt khoảng thời gian khó khăn này.”
Tính đến tối Thứ Hai, giới chức Orange County cho biết khoảng 16,000 cư dân vẫn còn nằm trong diện di tản, và tình trạng này dự kiến không thay đổi qua đêm. Tuy nhiên, việc thu hẹp khu vực di tản đã cho phép nhiều gia đình và doanh nghiệp được trở về sau một kỳ nghỉ cuối tuần kéo dài trong tâm trạng lo lắng và bối rối.
Tại Khu Học Chánh Westminster, tất cả trường học thuộc khu hiện đã được giải tỏa và sẽ trở lại sinh hoạt trực tiếp bình thường vào Thứ Ba.
Các buổi lễ tốt nghiệp trung học của Khu Học Chánh Garden Grove, dự kiến bắt đầu vào Thứ Ba, hiện vẫn được tổ chức theo kế hoạch. Lễ tốt nghiệp của trường trung học Bolsa Grande High tại sân vận động của trường và Garden Grove High tại Sân Vận Động Tưởng Niệm Michael A. Monsoor dự kiến diễn ra lúc 2 giờ chiều Thứ Ba. Cả hai địa điểm đều nằm ngoài vùng di tản.
Vào lúc 6 giờ tối Thứ Ba, La Quinta High dự kiến tổ chức lễ tốt nghiệp tại sân vận động Bolsa Grande, trong khi Santiago High tổ chức tại Sân Vận Động Monsoor. Nhiều buổi lễ tốt nghiệp khác cũng được lên lịch vào Thứ Tư.
Sự việc rò rỉ hóa chất tại West Garden Grove đã làm đảo lộn sinh hoạt của hàng ngàn gia đình, học sinh và doanh nghiệp trong khu vực từ Thứ Sáu. Việc mở lại phần lớn trường học cho thấy giới chức tin rằng nguy cơ đã được thu hẹp, nhưng ba trường còn nằm trong vùng di tản cho thấy tình hình vẫn chưa hoàn toàn kết thúc.
Việc các trường học được mở cửa trở lại là dấu hiệu tích cực cho thấy nguy cơ trước mắt được giảm thiểu nhưng lệnh di tản đối với khoảng 16,000 người cho thấy giới chức vẫn đang chọn hướng thận trọng. Với sự việc liên quan đến hóa chất dễ cháy và dễ bay hơi, ưu tiên lớn nhất vẫn là bảo vệ cư dân, học sinh và nhân viên nhà trường trước khi hoàn toàn khôi phục sinh hoạt bình thường. (MPL) [kn]
NASSAU, Bahamas (NV) – Ông Donald Trump Jr., con trai cả Tổng Thống Donald Trump, cưới người mẫu Bettina Anderson trên hòn đảo tư nhân ở Bahamas hôm Thứ Bảy, 23 Tháng Năm, theo Page Six.
Đây là lần thứ nhì ông Trump Jr. cưới vợ.
Ông Donald Trump Jr. và cô Bettina Anderson tới dự đám cưới ông Dan Scavino, phó chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc, và cô Erin Elmore, nhân viên Bộ Ngoại Giao, tại Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida, hôm 1 Tháng Hai. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)
Lễ kết hôn diễn ra trước khoảng 40 người thân, trong đó có năm đứa con của ông Trump Jr., và vợ chồng mấy người em của ông, gồm cô Ivanka, ông Eric và cô Tiffany Trump.
Gia đình và một số bạn thân của cô Anderson cũng có mặt.
“Anh Don và chị Bettina rất tuyệt vời bên nhau. Tôi tự hào chứng kiến nhiều đoạn trên chặng đường họ đi chung với nhau. Họ thực sự tỏa sáng khi có nhau,” ông Eric Trump nói với Page Six. “Rất mừng cho họ trong ngày đặc biệt này.”
Lên kế hoạch cho lễ cưới này là Lewis Miller Design, công ty từng phụ trách lớp cắm hoa cho “baby shower” (lễ mừng em bé sắp chào đời) của diễn viên Meghan Markle – vợ Hoàng Tử Harry của Anh – và từng tổ chức nhiều chương trình cho nhà thiết kế thời trang Carolina Herrera. Bánh cưới do tiệm bánh Sweet Stacy’s ở Palm Beach, Florida, làm. Cửa hàng văn phòng phẩm Bernard Maisner thiết kế thực đơn bằng thư pháp.
Ban đầu, ông Trump Jr. và cô Anderson tính làm đám cưới ở Tòa Bạch Ốc, nhưng sau đó, họ quyết định giảm quy mô do cuộc chiến Iran. Tuy nhiên, họ dự định tổ chức lễ cưới lớn hơn, có bà con, bạn bè tham dự trong năm nay, có thể ở Tòa Bạch Ốc.
Hôm Thứ Sáu, một ngày sau khi họ làm giấy tờ kết hôn ở Palm Beach, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng Thống Trump loan báo ông sẽ không dự đám cưới vì “những tình huống liên quan tới chính phủ, và tình yêu thương của tôi dành cho nước Mỹ.”
Tháng Mười Hai năm ngoái, Page Six đưa tin ông Trump Jr., 48 tuổi, và cô Anderson, 39 tuổi, đính hôn. Họ bắt đầu quen nhau vào Tháng Mười Hai, 2024, khi ông chấm dứt mối quan hệ với vợ sắp cưới lúc đó, bà Kimberly Guilfoyle, 55 tuổi.
Ông Trump Jr. từng lập gia đình với bà Vanessa Trump từ năm 2005 tới 2018. Họ có năm đứa con. Tuần trước, bà Trump công bố bà bị ung thư vú.
Cô Anderson từng đính hôn với ông Beau Wrigley, người thừa kế công ty kẹo chewing gum Wrigley’s. Cô chưa bao giờ lấy chồng. Mẹ cô là nhà từ thiện ở Palm Beach, bà Inger Angerson, còn cha là chuyên viên ngân hàng đã qua đời, ông Harry Loy Anderson Jr. (Th.Long)
NEW YORK, New York (NV) – Tài tử Anne Hathaway tiết lộ từng bị mù một mắt suốt 10 năm do bệnh đục thủy tinh thể (cataract) và cuối cùng phải mổ, theo Page Six hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm.
Trên chương trình podcast “Popcast” của báo New York Times mới đây, Hathaway, 43 tuổi, cho hay cô bị mù một mắt suốt những năm 30 tuổi do bệnh đục thủy tinh thể sớm.
Anne Hathaway dự 2026 Met Gala tại Metropolitan Museum of Art ở thành phố New York hôm 4 Tháng Năm. (Hình: Dimitrios Kambouris/Getty Images for The Met Museum/Vogue)
“Có lẽ thông tin này quá nhiều,” cô nói. “Tôi từng bị mù một bên suốt 10 năm.”
“Nó ảnh hưởng tới thị lực nhiều tới mức tôi bị mù mắt trái và cuối cùng phải mổ,” cô tiếp. “Mà mãi tới khi thấy được đầy đủ, tôi mới biết nó trầm trọng như thế nào.”
“Từ đó tới nay, tôi đã bình tĩnh lại,” Hathaway thêm.
Ngôi sao trong phim “The Devil Wears Prada 2” này cho biết thị lực hiện tại của cô là “phép màu.”
“Tôi biết ơn vì còn nhìn được, vì tôi thực sự cảm thấy mỗi ngày thức dậy, tôi còn nhìn thấy là phép màu,” cô giải thích.
Mới đây, Hathaway bác bỏ tin đồn lan truyền trên mạng xã hội rằng cô làm giải phẫu thẩm mỹ, bất chấp cô có xu hướng “không bao giờ lên tiếng bất cứ chuyện gì” và “không muốn người ta chú ý” tới cô.
“Chúng ta đang ở thời kỳ mà người ta cảm thấy rất tự tin cho rằng những gì họ nghĩ là đúng, mà có lúc những gì họ nghĩ là chính xác, nhưng có lúc không,” Hathaway nói.
“Tin đồn này ngày càng rầm rộ tới mức mình thực sự cảm thấy phải nói lên sự thực,” cô tiếp.
Hathaway lưu ý giải phẫu thẩm mỹ là quyết định lớn về y tế.
“Tôi muốn chứng minh, không, tôi chưa đưa ra quyết định lớn nào về y tế. Chỉ thắt hai bím tóc thôi,” cô cho biết.
Rồi Hathaway thú nhận, “Nhân tiện, tôi muốn nói có lẽ ngày nào đó, tôi sẽ làm giải phẫu thẩm mỹ.” (Th.Long)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Sau cơn sốt nhà trong thời gian đại dịch, một số thị trường từng tăng giá nóng nhất nay cũng là những nơi giảm giá mạnh nhất. Khi phần giá bị đẩy lên quá cao từng bước hạ xuống, rủi ro giảm sâu thêm về lý thuyết cũng bớt đi, theo trang tin số Fast Company ngày 16 Tháng Năm.
Trong thời kỳ bùng nổ nhà ở do đại dịch, nhu cầu mua nhà tăng vọt nhờ lãi suất vay mua nhà cực thấp, các gói hỗ trợ của chính phủ và làn sóng làm việc từ xa. Các nhà nghiên cứu của Cục Dự Trữ Liên Bang ước tính lượng nhà xây mới lẽ ra phải tăng khoảng 300% mới đủ đáp ứng mức cầu tăng vọt trong giai đoạn đó.
Một khu dân cư xanh mát ở ngoại ô thành phố Austin, Texas, nhìn từ trên cao. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Tuy nhiên, nguồn cung nhà đã không thể tăng nhanh theo nhu cầu. Lượng nhà rao bán bị hút cạn, đẩy giá nhà lên rất cao. Đến Tháng Sáu, 2022, giá nhà tại Mỹ cao hơn 43.2% so với Tháng Ba, 2020.
Một số thị trường tăng còn mạnh hơn nhiều. Naples, Florida, tăng 73%; Austin, Texas, tăng 73%; Punta Gorda, Florida, tăng 71%; Cape Coral-Fort Myers, Florida, tăng 70%; và North Port-Bradenton-Sarasota, Florida, tăng 69%.
Sau khi lãi suất vay mua nhà tăng mạnh trong năm 2022, cơn sốt nhà thời đại dịch nhanh chóng hạ nhiệt. Từ Tháng Sáu, 2022, đến Tháng Ba, 2026, thị trường nhà ở Mỹ nói chung bước vào giai đoạn tái cân bằng. Giá nhà toàn quốc chỉ tăng thêm 2.2%, trong khi thu nhập hàng tuần của người lao động Mỹ tăng 14.7% trong cùng thời gian.
Tại một số nơi, quá trình tái cân bằng đi xa hơn và trở thành một đợt điều chỉnh giá rõ rệt. Theo phân tích của ResiClub dựa trên Chỉ Số Giá Trị Nhà Ở của Zillow, trong 300 thị trường khu đô thị lớn nhất nước Mỹ, 15 thị trường sau đây có giá nhà mùa Xuân năm nay thấp hơn ít nhất 10% so với đỉnh năm 2022:
Austin-Round Rock-Georgetown, Texas: giảm 27.8%
Punta Gorda, Florida: giảm 25.4%
Cape Coral-Fort Myers, Florida: giảm 18.9%
North Port-Sarasota-Bradenton, Florida: giảm 17.5%
New Orleans-Metairie, Louisiana: giảm 13.8%
Houma-Thibodaux, Louisiana: giảm 13.2%
Boulder, Colorado: giảm 11.8%
Phoenix-Mesa-Chandler, Arizona: giảm 11.6%
Naples-Marco Island, Florida: giảm 11.5%
Lake Charles, Louisiana: giảm 11.4%
San Antonio-New Braunfels, Texas: giảm 11.2%
San Francisco-Oakland-Berkeley, California: giảm 11.0%
Denver-Aurora-Lakewood, Colorado: giảm 10.6%
Dallas-Fort Worth-Arlington, Texas: giảm 10.1%
Boise City, Idaho: giảm 10.1%
Dù vậy, giá nhà thấp hơn đỉnh năm 2022 không đồng nghĩa với việc giá vẫn đang giảm. Chẳng hạn, số liệu mới nhất cho thấy giá nhà tại khu vực đô thị New Orleans tăng 2.1% so với một năm trước. Một số khu vực tại San Francisco cũng đang có biến động giá đáng chú ý trong mùa Xuân này.
Những thị trường điều chỉnh mạnh nhất hiện tập trung nhiều ở miền Nam và vùng Mountain West. Đây từng là các điểm nóng trong thời đại dịch, khi giá nhà tăng vọt nhờ làn sóng chuyển chỗ ở trong nước và xu hướng làm việc từ xa. Khi dòng người đổ về chậm lại, trong lúc lãi suất vay mua nhà tăng cao, các thị trường như Punta Gorda và Austin phải dựa nhiều hơn vào sức mua của cư dân địa phương để chống đỡ mặt bằng giá đã lên quá cao.
Nguồn cung nhà mới dồi dào tại vùng Sunbelt cũng khiến quá trình hạ nhiệt diễn ra nhanh hơn. Khi cần giữ doanh số, các công ty xây nhà thường sẵn sàng giảm giá hoặc đưa ra ưu đãi để giúp người mua dễ xoay xở hơn. Những ưu đãi trên thị trường nhà mới cũng tạo áp lực lên thị trường nhà cũ, vì một số người mua có thể chuyển sang nhà xây mới nếu nhận được thỏa thuận tốt hơn.
Ngược lại, nhiều thị trường ở Đông Bắc và Trung Tây ít phụ thuộc hơn vào làn sóng di dân thời đại dịch, đồng thời có ít nhà mới được xây hơn. Vì vậy, nguồn cung tại các khu vực này vẫn khá eo hẹp và ít chịu sức ép từ các chương trình ưu đãi lớn của giới xây dựng.
Theo ResiClub, những thị trường bị định giá quá cao trong quý hai năm 2022 thường giảm mạnh hơn từ đỉnh năm 2022 đến Tháng Ba, 2026. Khi phần tăng nóng đã hạ bớt, rủi ro giảm sâu thêm cũng có thể giảm theo, đặc biệt tại một số thị trường ở Texas và Florida (Ng.Tr) [TC]
QUẬN CAM, California (NV) – Với số lượng tài xế cao niên trên đường phố Mỹ đông đảo hơn bao giờ hết, các chuyên gia xe hơi từng lo ngại rằng số vụ tai nạn sẽ gia tăng. Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn khác. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), các tài xế cao tuổi lại nằm trong nhóm những người lái xe an toàn nhất!
Theo trang mạng bảo hiểm www.aarp.org, dù lái xe an toàn, các tài xế cao tuổi vẫn được xếp vào nhóm người có rủi ro cao, bởi vì họ dễ bị thương nặng hơn khi có tai nạn. Người cao tuổi thường có xu hướng sử dụng những mẫu xe đời cũ, thiếu các kỹ thuật an toàn mới, khiến họ có xác suất rủi ro cao hơn. Các hệ thống an toàn trên xe hơi là rất quan trọng. Vì thế, khi đi mua xe, người cao niên nên lưu ý đến những trang bị, tính năng an toàn sau đây.
Hệ thống cảnh báo xe cắt ngang phía sau. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
⦁ Túi khí: Trong các vụ va chạm trực diện, dây an toàn và túi khí phía trước là những bộ phận bảo vệ thiết yếu. Các mẫu xe hiện đại—thí dụ như chiếc Mazda CX-90 hoàn toàn mới—hiện được trang bị tới hơn 10 túi khí. Ngày nay, nhiều mẫu xe hơi và xe SUV không chỉ có túi khí phía trước, mà còn được trang bị thêm túi khí bên, túi khí bảo vệ hông, túi khí bảo vệ đầu gối nhằm tạo lớp đệm êm ái, bảo vệ cơ thể trong trường hợp xảy ra va chạm.
⦁ Hệ thống thắng khẩn cấp tự động: Đây là tính năng an toàn số một, với hiệu quả được kiểm chứng trong việc giảm cả xác suất lẫn mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn. Nhờ sự kết hợp giữa camera và cảm biến radar để giám sát xe cộ phía trước, hệ thống này có khả năng ngăn chặn khoảng một nửa số vụ va chạm từ phía sau (đâm đuôi xe) bằng cách phát ra cảnh báo, sau đó tự động kích hoạt thắng khi cần thiết. Trong vài thập niên qua, công nghệ thắng tự động đã có những bước phát triển vượt bậc, giúp mở rộng phạm vi và đa dạng hóa các tình huống bảo vệ an toàn. Thí dụ như hệ thống của một số mẫu xe Volvo có thể nhận diện động vật cỡ lớn, được thiết kế nhằm giúp tránh va chạm với hươu nai.
⦁ Hệ thống giám sát điểm mù: có thể giúp ngăn ngừa các vụ va chạm bên hông xe, cũng như giúp việc đổi lane an toàn.
⦁ Cảnh báo xe cắt ngang phía sau: giúp phòng tránh va chạm khi lùi xe, đặc biệt là trong những tình huống tầm nhìn bị che khuất bởi các vật cản. Hệ thống này sẽ phát tín hiệu cảnh báo khi phát hiện có xe đang di chuyển tới từ phía sau; trong một số mẫu xe hệ thống còn tự động kích hoạt thắng.
⦁ Hỗ trợ rẽ trái: Theo Viện Bảo hiểm An toàn Đường cao tốc (IIHS), đối với nhóm tài xế cao tuổi, việc rẽ trái tại các giao lộ đông đúc là khá nguy hiểm. Hệ thống này sẽ tự động kích hoạt ngay khi tài xế bật đèn báo rẽ trái, phát tín hiệu cảnh báo nếu nhận diện thấy nguy cơ va chạm sắp xảy ra.
Để có thể tận dụng tối đa những lợi ích của các công nghệ tiên tiến, các tài xế cao niên cần dành thời gian để học hỏi và làm quen với một số kỹ năng mới. Họ nên tìm hiểu nguyên lý hoạt động của từng hệ thống an toàn, từ đó có thể nhận biết và hiểu rõ ý nghĩa của các tín hiệu cảnh báo. (HD)
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Theo luật Hoa Kỳ một người lúc còn sống có quyền lập một “trương mục quản thủ” (custodian account) cho các con nhỏ dưới 18 tuổi. (Hình minh họa: Engin Akyurt/Pixabay)
Trên đất Mỹ đa số thành phần trung lưu có gia tài ở mức khiêm tốn không bõ lập tín mục cho con nhỏ. Tuy vậy họ vẫn quan tâm muốn dành dụm ít nhiều phòng trường hợp không may giữa đường đứt gánh trần tục thì vẫn có chút gì để lại cho đám con thơ sau này được sống đầy đủ đến khi chúng trưởng thành.
Theo luật Hoa Kỳ một người lúc còn sống có quyền lập một “trương mục quản thủ” (custodian account) cho các con nhỏ dưới 18 tuổi và chuyển tiền vào trương mục này qua chúc thư. Có hai bộ luật chi phối vấn đề này là “Luật Đồng Nhất về Tặng Phẩm cho Trẻ Em” (The Uniform Gift to Minors Act – viết tắt là UGMA) và “Luật Đồng Nhất về Sang Chuyển cho Trẻ Em” (The Uniform Transfer to Minors Act – viết tắt là UTMA) đã được hầu hết các tiểu bang công nhận. Phần đông tiểu bang cho phép cha mẹ được dùng di chúc làm phương tiện chuyển tiền vào “trương mục quản thủ” cho các con.
Trườc hết cả hai bộ luật UGMA hay UTMA cho phép tạo “trương mục quản thủ” cho con cái còn vị thành niên, dĩ nhiên các trương mục này khác hẳn với trương mục ngân hàng thông thường. Thủ tục theo luật này quá giản dị cho nên ai cũng tự mở lấy được tại ngân hàng hay tại các hãng tài chánh trung gian (brokage firm). Theo các luật trên ai cũng được quyền mở một “trương mục quản thủ” rồi ký thác tiền hay tài vật vào đó trong khi còn sống. Người ấy cũng tự phong cho mình là quản thủ viên (custodian) và chỉ định một người kế vị (a successor) đứng ra thay thế quản trị trương mục trong trường hợp thình lình bị chết khi con còn nhỏ dưới mười tám tuổi (hoặc hai mươi mốt hay hai mươi lăm tùy theo luật của một số tiểu bang). Khi mở “trương mục quản thủ” phải dùng số An Sinh Xã Hội (Social Security Number) của đứa trẻ.
Cả hai bộ luật trên đều cho quản thủ viên nhiều quyền hành nhưng luật UTMA có vẻ rộng rãi hơn, thí dụ theo luật UGMA không chuyển được bất động sản vào “trương mục quản thủ” nhưng luật UTMA thì được. Chính phủ liên bang sẽ đánh thuế tài sản trên các trương mục này khi đứa trẻ bắt đầu mười ba tuổi với giá biểu “thuế trẻ con” (kiddie tax) nhẹ hơn thuế người lớn. Còn trẻ con dưới tuổi này thì thuế tính theo cha mẹ. Cả hai luật UGMA lẫn UTMA có bất lợi ở điểm lúc đứa trẻ vừa đủ mười tám tuổi (hay tuổi thành niên theo luật tiểu bang) thì đương nhiên trở thành sở hữu chủ số tiền này và cha mẹ không còn quyền kiểm soát nữa dù rằng chưa đủ tin tưởng con mình biết nắm giữ tiền bạc. Lợi điểm chính của luật UGMA hay UTMA là giảm thiểu sự giám sát của tòa án cùng giấy tờ bắt buộc do đó bớt đi rất nhiều chi phí hành chánh. Nếu hầu hết của cải để lại cho con theo lối này thì có thể loại hẳn mọi dính dáng tới tòa án nên chẳng cần mất xu nào tiền lệ phí giấy tờ.
Tuy lấy của cải làm tặng phẩm cho con theo lối trên nhưng trong di chúc vẫn phải chỉ định giám hộ cá nhân (personal guardian) cho các trẻ vị thành niên. Đồng thời cũng vẫn phải chỉ định giám hộ tài sản (property guardian) để quản trị và điều hành những của cải con nhỏ nhận được trong trường hợp chết bất ngờ kể cả tài sản khác vô tình không chuyển vào trương mục theo luật UGMA hay UTMA. Có thể ủy nhiệm cùng một người đảm nhận đồng thời tất cả các trách vụ giám hộ cá nhân, giám hộ tài sản, quản thủ viên trương mục hoặc tín viên của tín mục.
Theo luật UGMA hay UTMA quản thủ viên đứng ra điều hành tài sản cho phúc lợi của đứa con vị thành niên và sẽ trao lại trọn vẹn số tiền cho đứa trẻ ấy khi đạt tuổi trưởng thành theo luật tiểu bang. Nếu bậc cha mẹ nào lo lắng con mình hãy còn non nớt khi nhận lãnh một số tiền quá lớn thì nên hội ý với luật sư trước khi đứa trẻ đáo hạn tuổi. Có hai giải pháp khả thi, một là thuyết phục đứa con đợi lúc trương mục UGMA hay UTMA chấm dứt thì chuyển tiền vào một tín mục để tiếp tục quản trị sinh lời cho tới khi đứa con hoàn toàn có khả năng nắm vững tiền bạc. Cách thứ hai là lập ra một “Tổ Hợp Gia Đình” (family partnership) theo đó cha mẹ có quyền kiểm soát tài chánh. Nếu đặt trương mục UGMA hay UTMA vào tổ hợp gia đình trước khi đáo hạn trả tiền cho đứa con thì cha mẹ vẫn còn nắm quyền tiếp tục đầu tư và kiểm soát số tiền phát ra cho đứa con.
Dĩ nhiên ai cũng muốn lo tương lai cho con nhỏ một cách chu đáo nhưng đôi khi vô tình lãng quên hay không kịp nhật tu di chúc mỗi khi có thay đổi tình trạng gia cảnh, thí dụ mới đẻ thêm con khiến di chúc không phù hợp với hiện trạng thật sự. Điều may mắn luật pháp cũng có điều khoản điều chỉnh để giải quyết những khó khăn này. Thí dụ một người sau khi lập di chúc mới sinh thêm con rồi sau đó người ấy bị chết bất đắc kỳ tử không kịp ghi tên đứa trẻ vào di chúc. Trong trường hợp này nhiều tiểu bang có luật “con bỏ sót” (pretermitted child) cho đứa trẻ đó được hưởng phần gia tài như các con khác. Tuy nhiên phần chia cho “con bỏ sót” được phân định khác nhau theo luật từng tiểu bang và còn tùy thuộc vào yếu tố đứa con đó có được hưởng gì qua hình thức khác như tín mục chẳng hạn. Thêm vào đó cũng còn tùy xem trong di chúc cha mẹ có còn chia cho trẻ nào khác không. Nói chung nếu người quá cố không có con nào khác thì đứa “con bỏ sót” sẽ được hưởng phần gia tài tương đương phần trẻ đó được hưởng trong trường hợp cha hay mẹ chết không trăn trối (không di chúc). Ngược lại nếu người quá cố còn có các con khác nhưng để lại toàn bộ gia tài chỉ cho người vợ hoặc chồng còn sống sót thì tất cả bầy con kể cả đứa con đẻ sau cũng cùng đều không được gì hết. Tuy nhiên nếu các con khác có hưởng gia tài thì đứa “con bỏ sót” cũng được cùng chia phần bằng các anh chị của nó. Lấy thí dụ một người trong di chúc để gia tài cho hai đứa con, sau đó người này sinh thêm đứa con thứ ba nhưng quên kể vào đó, nếu chết đi tòa án sẽ xử cho cả ba đứa con cùng được hưởng phần bằng nhau.
Nếu không muốn để tòa án phân chia gia tài theo luật như vậy tốt hơn hết nên thường xuyên cập nhật di chúc và xác định theo ý muốn con nào có, con nào không hay mỗi đứa được bao nhiêu tùy ý. Dĩ nhiên nếu không muốn chia phần cho các con chưa ra đời thì vẫn phải xác định như vậy trong di chúc thì luật “con bỏ sót” sẽ vô hiệu lực. Luật này thông thường cũng không áp dụng đối với các hình thức chia gia tài không qua thủ tục thanh toán di sản của tòa án thí dụ như tín mục chẳng hạn, do đó những ai không có ý định tước quyền thừa kế của các con đẻ sau thì không nên lập tín mục.
Cần nhắc lại rằng luật pháp Hoa Kỳ không bắt buộc ai cũng phải chia đều gia tài cho các con mặc dầu đây là thông lệ chung trong nhiều gia đình. Nhiều người cho các con ít nhiều dựa theo hoàn cảnh của mỗi đứa, thí dụ đứa lớn mới tốt nghiệp đại học hiển nhiên có ít nhu cầu hơn là đứa em bị tật nguyền còn đang lận đận học chưa xong trung học cần giúp nhiều hơn. Tuy nhiên muốn tránh vấn đề tâm lý không để các con có cảm nghĩ bất công thương đứa này hơn đứa kia, tốt hơn hết cha mẹ nên cẩn thận cân nhắc và giải thích rõ cho từng đứa mặc dù theo luật cha mẹ có toàn quyền muốn cho các con bao nhiêu thì cho. Bất kể chia gia tài cho các con đều hay không đều, cũng không bắt buộc cha mẹ phải đặt điều kiện giống nhau cho từng phần. Ngược lại nên chia theo nhiều lối khác nhau để không ai tỵ nạnh được ai cả.
Ngoài con ruột còn có con riêng của vợ hay chồng trước hoặc con nuôi (adopted child). Theo luật của nhiều tiểu bang trong di chúc con nuôi được coi như con ruột trừ phi có ấn định khác. Nếu trong di chúc chỉ viết câu tổng quát “chia gia tài cho các con tôi” (bequest to my children) thì tòa án sẽ chia đều cho tất cả các con ruột của người quá cố (do mọi hôn nhân) cộng thêm các con nuôi của người ấy. Mặt khác nếu người quá cố tái hôn với một người ly dị trước đó đã có con riêng (stepchildren), sau khi cưới lại không thừa nhận thì những đứa con riêng này không được hưởng gì trừ phi có ấn định trong di chúc. Tuy nhiên vài tiểu bang có ngoại lệ, nếu người quá cố là người cha để lại gia tài chung cho các con thì chỉ kể các con ruột (của nhiều đời vợ) cùng con nuôi như đã nêu trên, ngược lại nếu người quá cố là người mẹ để lại gia tài chung cho các con thì kể luôn tất cả con ruột (của nhiều đời chồng), con nuôi, lẫn con riêng của chồng. Ngoài ra luật này không những chỉ áp dụng cho các con người quá cố, nếu có chia gia tài cho con của thừa kế thì cũng áp dụng luật trên để phân định ai là người được (hay không được) hưởng phần trong số của cải để lại. [hp]
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
Chỉ số kinh tế tệ là một trong những yếu tố khiến Joe Biden bị đánh giá thấp và Dân Chủ phải trả giá bằng thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống 2024. Điều đó không có gì đáng để bênh vực. Tuy nhiên, việc cho rằng Cộng Hòa nói chung và Trump nói riêng điều hành kinh tế quốc gia tốt hơn là một ngộ nhận dai dẳng…
Được đánh giá là người tạo ra nền kinh tế bùng nổ nhất trong vòng 60 năm qua, Tổng Thống Bill Clinton đã biến những khoản thâm hụt ngân sách thành thặng dư. (Hình minh họa: Win Mcnamee/AFP via Getty Images)
“Quá ngu, đúng không?”
Với không ít người Mỹ, “trực giác mách bảo” cho họ thấy phe Cộng Hòa “luôn” vận hành kinh tế sáng sủa hơn Dân Chủ, nhất là khi người ta nói về Trump, được đánh giá với niềm tin tuyệt đối rằng ông là tay lão luyện đầy kinh nghiệm thương trường thì hẳn nhiên phải giỏi cách điều hành quốc gia.
Trong thực tế, dù Biden kém nhưng Trump tiếp nhận một nền kinh tế không quá tệ. GDP đã tăng 2.8% vào năm 2024. Mức tăng lương đạt 4.8%. Năm 2024 khép lại với tỷ lệ lạm phát 2.9% – dù vẫn cao nhưng giảm đáng kể so với 7% vào năm 2021 – thời điểm mà Biden vào Tòa Bạch Ốc thay Trump (nhiệm kỳ một). Trước thềm cuộc bầu cử 2024, khi so sánh với Liên Minh Châu Âu và Trung Quốc, tờ The Economist của Anh viết, kinh tế Mỹ là “nỗi thèm khát của cả thế giới.” Thế rồi khi Trump “trở về mái nhà xưa,” mọi thứ tuần tự đi xuống.
Tăng trưởng GDP trong quý đầu tiên năm nay, 2026, chỉ đạt 2%. Tổng kết một năm đầu tiên nhiệm kỳ hai của Trump, tăng trưởng GDP chỉ đạt 2.1% – thấp hơn đáng kể so với 2.9% mà Biden đạt được trong năm 2024. Thời điểm hiện tại, tỷ lệ lạm phát ở mức 3.8%, cao hơn nhiều so với con số ghi nhận trong năm 2024 (2.9%). Khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Trump đoan quyết ông giảm nợ công, cắt tối đa các khoản chi không cần thiết, tinh giảm bộ máy công quyền và mang lại việc làm cho người Mỹ. Chẳng điều nào trong số đó trở thành hiện thực.
Trong bài viết trên trang Common Dreams, cây bút bình luận nổi tiếng Robert Reich (từng làm việc trong chính quyền Gerald Ford và Jimmy Carter; bộ trưởng Lao Động thời Bill Clinton; được tạp chí Time chọn là một trong 10 thành viên nội các hiệu quả nhất thế kỷ 20), đã phẫn nộ nói: “Xin cho phép tôi nói thẳng. Trump đã biến nền kinh tế Mỹ thành đống cứt!” (“Trump Has Turned the US Economy Into Sh*t”).
Cuối Tháng Tư, nợ công của Mỹ đã lớn hơn toàn bộ nền kinh tế. Tính đến ngày 31 Tháng Ba, nợ quốc gia đã leo lên $31.265 ngàn tỷ, trong khi GDP của năm trước đó là $31.216 ngàn tỷ. Nợ công sẽ tiếp tục tăng bởi chính phủ liên bang hiện duy trì mức thâm hụt ngân sách hàng năm lớn chưa từng thấy trong lịch sử, với gần 6% GDP, khiến gánh nặng nợ chắc chắn thêm chồng chất.
Cụ thể, chính phủ liên bang hiện xài $1.33 cho mỗi $1 thu được. Với đà này, mức thâm hụt ngân sách trong năm nay dự báo chạm mốc $1.9 ngàn tỷ. Dĩ nhiên không thể đổ hết tội cho chính quyền Trump, bởi nợ quốc gia là vấn đề tích lũy từ nhiều đời tổng thống trước đó.
Điều đáng nói là Trump không có giải pháp cụ thể để nợ công giảm, hay chí ít làm cho nó dừng lại. Việc ông làm nhiều nhất là… đổ thừa, rằng mọi chuyện sẽ tốt, “từ từ rồi cháo cũng nhừ.” Khi được cật vấn về cái nhìn ảm đạm người dân về kinh tế, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent nói, “tận trong thâm tâm, ai cũng cảm thấy ổn.” Bản thân Trump tự chấm điểm cho kinh tế quốc gia là “A+++++” và “phi thường.”
Trong khi đó, có đến 55% ý kiến từ cuộc khảo sát Gallup nói rằng tình hình tài chính cá nhân họ ngày càng tồi tệ. Đây là năm thứ năm liên tiếp tỷ lệ ý kiến bi quan này tăng, và thậm chí tệ hơn bất kỳ năm nào trong giai đoạn Đại Suy Thoái trước đây.
Trong một thăm dò CBS News, hơn 70% người Mỹ chia sẻ rằng họ đang chật vật xoay xở để chi trả cho thực phẩm, xăng cộ, nhà ở và các loại nhu yếu phẩm. Và trong cuộc khảo sát CNN, hơn một nửa số người được hỏi đã nói rằng “bất định” (“uncertainty”) là từ mô tả chính xác nhất suy nghĩ của họ về tương lai tài chính bản thân. Đặc biệt, có đến 81% ý kiến giới trẻ cho rằng nền kinh tế đang ở mức “tồi” hoặc “tồi tệ khủng khiếp.”
Kể cả những người vốn có tài chính ổn định giờ cũng chật vật hơn bao giờ hết để có thể trụ vững và xoay xở cho cuộc sống thường nhật. Trong quý đầu tiên 2026, số hồ sơ tịch biên nhà đất, tức bị siết nợ nhà, đã tăng vọt tới 26% so với cùng kỳ năm 2025, chạm mức cao nhất trong vòng sáu năm qua.
Chỉ trong năm nay, tính đến thời điểm này, tỷ lệ nợ quá hạn đối với các khoản vay mua xe (40%), vay thế chấp (21%) và đặc biệt thẻ tín dụng (57%) đều tăng vọt so với thời điểm trong và trước đại dịch COVID-19 (“Americans: We’re Broke. Donald Trump: No, You’re Not”/Jacobin Magazine).
Khó có thể kể hết chi tiết những sai lầm trong chính sách của chính quyền Trump nhưng vấn đề nặng nề nhất và nóng hổi nhất là cuộc chiến với Iran. Vụ Iran và tác động trực tiếp của nó đã đẩy nhanh tất cả sai lầm trước đó của Trump thành cú knock-out hạ gục nhiều người Mỹ. Cần nhắc lại, năm 2020, Trump từng nói, “chúng ta đã bỏ ra $8 ngàn tỷ cho Trung Đông trong khi không lo sửa đường sửa sá ở đất nước này. Sao ngu dữ vậy. Quá ngu, đúng không?” (“Trump promised the MAGA base no new wars. Then he went to war with Iran”/NPR).
Cứ để “họ” tin…
Nhìn chung, một tổng thống Dân chủ thường “hốt hụi chót,” tức “đổ vỏ” cho “đống ốc” mà một tổng thống Cộng Hòa để lại. Không như “cổ tích hoang đường” thường được truyền tụng rằng kinh tế Mỹ luôn “đẹp” hơn ở thời tổng thống Cộng Hòa, trong khi tổng thống Dân Chủ chỉ “ăn hại đái nát” và làm cho đất nước khánh kiệt, trong thực tế, kể từ năm 1933, kinh tế Mỹ tăng trưởng nhanh hơn gần gấp đôi, tính trung bình, dưới thời các tổng thống Dân Chủ. Đây không phải là “cảm giác.” Số liệu lịch sử chứng minh như vậy.
Trong ba cuộc khủng hoảng kinh tế tồi tệ nhất trong vòng 100 năm qua, tất cả đều gây ra bởi một tổng thống Cộng Hòa. Trong quyển “Presidents and the U.S. Economy: An Econometric Exploration,” tác giả Alan Blinder và Mark Watson đã so sánh thành quả kinh tế của các nhiệm kỳ tổng thống, tập trung vào giai đoạn kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến – thời điểm mà dữ liệu về tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và việc làm bắt đầu được thu thập một cách nhất quán.
Họ nhận thấy GDP có xu hướng tăng trưởng nhanh hơn đáng kể dưới thời các tổng thống Dân Chủ – với trung bình 4.33%/năm; so với các tổng thống Cộng Hòa – trung bình 2.54%/năm (“Why does the economy do better when Democrats are in the White House?”/American Economic Review).
Và kể từ sau Đệ Nhị Thế Chiến, dưới thời các chính quyền Dân Chủ, tỷ lệ tạo việc làm trung bình đạt mức 1.7% mỗi năm, so với mức 1.0% ở thời các tổng thống Cộng Hòa. Tốc độ tăng trưởng GDP trong các nhiệm kỳ Dân Chủ cao hơn Cộng Hòa với tỷ lệ chênh lệch đáng kể lên tới 1.87 điểm phần trăm. Đây là số liệu thống kê trong giai đoạn hậu chiến, với 19 nhiệm kỳ tổng thống, từ thời Harry Truman đến Joe Biden.
Nếu nhìn xa hơn về quá khứ, cụ thể là thời Đại Khủng Hoảng, có nghĩa tính cả các đời Tổng Thống Herbert Hoover (Cộng Hòa) và Franklin D. Roosevelt (Dân Chủ), sự chênh lệch về tốc độ tăng trưởng nói trên thậm chí lớn hơn (“The Historical Puzzle of US Economic Performance under Democrats vs. Republicans”/Belfer Center-Harvard Kennedy School).
Nhìn chung, nước Mỹ hiện đại đã trải qua 11 cuộc suy thoái kinh tế; trong đó, có tới 10 vụ xảy ra dưới thời các tổng thống Cộng Hòa. Có lẽ đây không phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên. Cuộc Đại Khủng Hoảng (Great Depression) bắt đầu vào năm 1929 thời Tổng Thống Herbert Hoover. Cuộc Đại Suy Thoái (Great Recession) bắt đầu vào năm 2008 thời Tổng thống George W. Bush. Và cuộc suy thoái kinh tế do đại dịch năm 2020 khởi phát dưới thời Trump. Cả ba đều là các tổng thống Cộng Hòa. Trong khi đó, các tổng thống Dân Chủ (Franklin D. Roosevelt, Barack Obama và Joe Biden) luôn phải “xử lý” đống bùi nhùi do Cộng Hòa để lại.
Đó là chưa kể một tổng thống Dân Chủ, Bill Clinton, phải hốt mớ hỗn độn để lại từ Tổng Thống Cộng Hòa George H. W. Bush. Được đánh giá là người tạo ra nền kinh tế bùng nổ nhất trong vòng 60 năm qua, Bill Clinton đã biến những khoản thâm hụt ngân sách thành thặng dư.
Thế rồi George W. Bush lên nắm quyền và vụ nổ bong bóng bất động sản toàn quốc xảy ra. Đến lượt Barack Obama, khi rời nhiệm sở, ông để lại một thành quả ấn tượng với 75 tháng liên tiếp tăng trưởng việc làm và thâm hụt ngân sách giảm đáng kể. Và rồi Trump đến, lại đến lần nữa… và cuối cùng, “turned the US Economy Into Sh*t.”
Bất luận như vậy, người ta vẫn tin chỉ tổng thống Cộng Hòa mới giỏi điều hành kinh tế. Nhiều thập niên nay, niềm tin này gần như bất biến. Giá như niềm tin này có thể đổi được thành đô la để đi chợ, để đổ xăng, để đóng học phí cho con vào đại học… Thôi thì, nếu họ “thích” tin, cứ để họ sống với niềm tin đó. [kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Sở Cứu Hỏa Orange County (OCFA) vừa cho biết đã thu hẹp khu vực di tản trong vụ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove xuống 65% và thông báo khoảng 34,000 cư dân có thể trở về nhà.
Trong cuộc họp báo tại Los Alamitos lúc 6 giờ chiều Thứ Hai, 25 Tháng Năm, ông TJ McGovern, quyền chỉ huy OCFA, nói: “Sau khi xem xét tình hình, chúng tôi quyết định thu hẹp vùng di tản 65%, xuống còn 35%, và như vậy là 34,000 cư dân trong tổng số 50,000 người di tản có thể trở về nhà bắt đầu lúc 6 giờ chiều Thứ Hai, 25 Tháng Năm.”
Thị Trưởng Garden Grove Stephanie Klopfenstein (giữa) tại cuộc họp báo chiều 25 Tháng Năm, cho biết việc thu hẹp khu vực bắt buộc phải di tản có hiệu lực từ 6 giờ chiều Thứ Hai. (Hình: Facebook Stephanie Klopfenstein – Mayor of Garden Grove)
Có mặt tại cuộc họp báo Cảnh Sát Trưởng Amir El-Farra của Garden Grove cho biết: “Như vậy là khu vực vẫn còn lệnh di tản bây giờ chỉ còn từ đường Garden Grove lên đường Orangewood đi về hướng Bắc, và từ đường Knott qua đường Dale đi về hướng Đông. Điều này có nghĩa là còn khoảng 16,000 cư dân vẫn còn bị lệnh di tản ảnh hưởng.”
Ông cảnh sát trưởng nói thêm: “Trong lúc chúng tôi đứng ở đây thì bản đồ di tản mới đã được cập nhật trên mạng xã hội.”
Ông Amir El-Farra cũng cho biết cảnh sát vẫn đang phong tỏa khu vực di tản mới và khuyến cáo cư dân được trở về không vào khu vực này.
Ông Craig Covey, chỉ huy khu vực của OCFA, chia sẻ: “Mặc dù nguy hiểm nhất không còn nữa, chúng tôi vẫn đang tiếp tục làm việc để bảo đảm an toàn cho tất cả, và khi có thể, tất cả mọi người có thể trở về nhà an toàn. Chúng tôi biết quý vị rất thất vọng, chúng tôi cũng vậy. Tuy nhiên, an toàn của cư dân là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi.”
Trước đó, vào buổi sáng, OCFA thông báo có một vết nứt bên trong bồn hóa chất bị hư của công ty phụ tùng hàng không ở Garden Grove thực sự làm giảm áp lực bên trong bồn, nên các giới chức tin rằng bồn chứa này không còn nguy cơ nổ lớn.
Theo dữ liệu được lính cứu hỏa thu thập trong “sứ mệnh suốt đêm,” không còn nguy cơ xảy ra vụ nổ tàn khốc, ông TJ McGovern cho hay trong video cập nhật thông tin sáng Thứ Hai.
Khu vực di tản được thu hẹp lại, chỉ còn 35% của trước đây. (Hình: Facebook Garden Grove Police Department)
Sau nhiều ngày giới chức cứu hỏa và chuyên gia liên tục đưa ra lời cảnh cáo thảm khốc, thông tin sáng Thứ Hai là thông tin lạc quan nhất từ những người đang cố gắng ngăn chặn nguy cơ xảy ra vụ nổ gây thiệt hại lớn và xả hơi hóa chất độc hại vào không khí – gọi là BLEVE.
“Không còn mối đe dọa BLEVE,” ông McGovern khẳng định. “Mối đe dọa đó đã bị loại bỏ.”
Tuy nhiên, một vụ nổ nhỏ hơn vẫn có thể xảy ra, làm hóa chất tràn ra và mảnh vỡ bay tứ tung. Hoặc bồn hóa chất này bị rò rỉ. Trong cả hai trường hợp, gió có thể thổi hơi hóa chất độc hại vào cộng đồng.
Sự việc xảy ra khoảng 3 giờ 30 chiều Thứ Năm, khi một bồn chứa 34,000 gallon hóa chất sản xuất nhựa trong kỹ nghệ hàng không của một xí nghiệp ở trên đường Western, Garden Grove, bị rò rỉ làm cư dân một khu vực kéo dài từ đường Garden Grove về hướng Bắc, dọc theo đường Beach, lên tới đường Orangewood về hướng Tây, qua tới đường Western, phải di tản.
Đến 8 giờ 40 tối, OCFA dỡ bỏ lệnh di tản, nhưng đến sáng Thứ Sáu thì tình hình thay đổi, và cơ quan này lại kêu gọi người dân di tản, khoảng 50,000 người, bao gồm khu vực từ đường Trask lên đến đường Ball về phía Bắc, và từ đường Valley View qua đường Dale về phía Đông.
Vụ rò rỉ này cũng làm Thống Đốc Gavin Newsom và Tổng Thống Donald Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp sau khi nhiều dân cử các cấp gởi thư đến hai nhà lãnh đạo tiểu bang và liên bang. (Đ.D.) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump ký chuẩn thuận đơn của California yêu cầu Ban Bố Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang để đối phó với cuộc khủng hoảng rò rỉ hóa chất độc hại tại công ty phụ tùng hàng không ở Garden Grove, Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ-California) loan báo hôm Thứ Hai, 25 Tháng Năm.
Tổng Thống Trump ký chuẩn thuận đơn này ngay sau ngày ông Derek và hai thượng nghị sĩ (TNS) Dân Chủ liên bang của California, ông Alex Padilla và ông Adam Schiff, gửi thư hối thúc vị tổng thống Cộng Hòa làm như vậy, theo thông cáo báo chí của ông Derek.
Cảnh sát Orange County chặn đường Western tại đường Katella giữa lúc đường sá vẫn bị phong tỏa do vụ rò rỉ hóa chất ở Garden Grove. (Hình: Blake Fagan/AFP via Getty Images)
“Bốn ngày qua, hơn 50,000 người hàng xóm của của chúng tôi trải qua tình trạng hỗn loạn và bất định chưa từng thấy. Tôi biết ơn nhân viên tình trạng khẩn cấp vì không ngừng nỗ lực bảo đảm an toàn cho cộng đồng và làm giảm nhẹ cuộc khủng hoảng,” ông Derek cho hay trong thông cáo.
“Tôi chân thành cảm ơn Thống Đốc [Gavin] Newsom và hai TNS Padilla và Schiff vì kiên quyết cam kết tìm mọi tài nguyên sẵn có để bảo đảm an toàn cho cư dân Orange County. Ban Bố Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang sẽ cung cấp thêm những thứ cần thiết để bảo vệ sức khỏe công chúng, bảo vệ môi trường, và trang trải chi phí lớn của cuộc khủng hoảng.”
Thông qua Ban Bố Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang, chính phủ liên bang sẽ cung cấp thêm tài nguyên hỗ trợ những hoạt động cứu mạng người, theo thông cáo của ông Derek.
Chẳng hạn, các cơ quan liên bang sẽ phối hợp giúp đỡ chính quyền tiểu bang và địa phương bảo đảm an toàn cho sức khỏe công chúng và môi trường, và chính phủ liên bang sẽ chịu 75% chi phí bất cứ tài nguyên liên bang nào được sử dụng.
Dịch vụ mà các cơ quan liên bang cung cấp có thể bao gồm theo dõi phẩm chất không khí, làm mô hình dự đoán hơi độc phát ra như thế nào, đánh giá môi trường, kiểm soát chất độc hại, và những biện pháp khác bảo vệ sức khỏe công chúng, ông Derek cho biết.
Trong thư gửi Tổng Thống Trump hôm Chủ Nhật, ông Derek, ông Padilla và ông Schiff nhắc lại cuộc khủng hoảng tại công ty GKN ở Garden Grove.
“Ngày 21 Tháng Năm, 2026, một vụ rò rỉ hóa chất độc hại xảy ra tại công ty GKN Aerospace ở Garden Grove, California,” ba nhà lập pháp này cho hay. “Mặc dù nhân viên tình trạng khẩn cấp làm việc cật lực để giảm nhẹ sự việc, tới hôm nay, cuộc khủng hoảng vẫn chưa được giải quyết và vẫn còn mối nguy hiểm rò rỉ hóa chất độc hại hoặc phát nổ.”
Họ thêm, “Tình huống rất bất ổn này buộc khoảng 40,000 cư dân và nhiều cơ sở thương mại di tản do loại hóa chất này cực kỳ dễ cháy và rủi ro tức thì cho sức khỏe công chúng. Hiện vẫn chưa rõ những gia đình này sẽ bị mất chỗ ở bao lâu, nên liên bang cần hỗ trợ, điều phối, và hành động để giúp đỡ tiểu bang và địa phương.”
Cuộc khủng hoảng xảy ra tại GKN Aerospace Transparency Systems Inc. số 12122 Western Ave. ở Garden Grove hôm Thứ Năm, khi bồn methyl methacrylate (MMA) – chất lỏng dễ bay hơi và dễ cháy dùng để sản xuất nhựa acrylic – của công ty này bị hư. Bồn này chứa 7,000 MMA, và nếu phát nổ, có thể làm hư hại hàng trăm căn nhà, tòa nhà, và tạo ra hơi độc.
Hôm Thứ Hai, giới chức cho hay lính cứu hỏa xác nhận vết nứt bên trong bồn hóa chất này thực sự làm giảm áp lực bên trong bồn, nên họ tin rằng bồn không còn nguy cơ nổ lớn. (Th.Long) [kn]
