SANTA ANA, California (NV) – Để mở rộng hoạt động ở nhiều nơi như Orange County, Cảnh Sát Di Trú (ICE) đang thuê văn phòng ở Irvine và Santa Ana, theo một số nguồn tin.
Theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Tư, 11 Tháng Hai, tạp chí Wired cho biết ICE đang dọn vào một khu văn phòng trên đường Main ở Irvine, gần phi trường John Wayne.
Khu nhà văn phòng trên đường Main ở Irvine mà ICE có thể đang thuê. (Hình: Google Maps)
Thi Trưởng Larry Agran của Irvine cho biết: “Đây là lần đầu tiên tôi nghe chuyện này. Chúng tôi ráng giữ liên lạc với Biên Phòng, với ICE và Bộ Nội An (DHS). Điều đó không dễ chút nào vì họ không hợp tác, không chịu nói cho chúng tôi nghe họ sẽ hoạt động như thế nào.”
Một phát ngôn viên của DHS không trả lời câu hỏi của OC Register về sự việc này.
Hồ sơ thuê nhà của Cơ Quan Dịch Vụ Tổng Hợp Hoa Kỳ (GSA), chuyên quản lý các tòa nhà liên bang, cho thấy có người đang thuê mặt bằng ở khu nhà trên đường Main, nhưng không nói rõ ai đang thuê và hợp đồng đến lúc nào.
Một tòa nhà liên bang khác ở Santa Ana, cũng nằm trong bản đồ của GSA, đang được thuê. Tòa nhà này gần trường học và những cơ quan chăm sóc trẻ em.
Hồ sơ Wired lấy được cho thấy các giới chức của DHS yêu cầu GSA giấu danh sách người thuê nhà vì lý do an ninh và bỏ đi các thủ tục thuê nhà bình thường. Một phát ngôn viên của GSA không trả lời câu hỏi về việc cho thuê mặt bằng ở Orange County.
Một thông cáo của GSA gửi qua email cho biết: “GSA luôn cam kết làm việc với các đối tác, trong đó có nhân viên công lực yêu nước như ICE, để đáp ứng nhu cầu không gian của họ. GSA luôn tập trung hỗ trợ mục tiêu của chính phủ liên bang, cung cấp chỗ làm việc tốt nhất cho các cơ quan liên bang để giúp họ hoàn thành nhiệm vụ.”
Tạp chí Wired cho biết những văn phòng ở Santa Ana và Irvine sẽ do luật sư và các cảnh sát viên ICE sử dụng.
Ông Kyle Oldoerp, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Irvine, cho hay: “Irvine biết được việc thuê các tòa nhà văn phòng qua tạp chí Wired. Địa điểm được thuê là một tòa nhà văn phòng tư nhân, và chúng tôi chưa có thông tin gì mới tại thời điểm này. Tuy biết cộng đồng đang chú ý, nhưng thành phố có rất ít tiếp xúc với quyết định thuê mặt bằng của liên bang. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi.”
Thị Trưởng Agran nói ông hiểu ICE muốn làm gì, và việc thuê mặt bằng là tăng cường sự hiện diện của họ ở Orange County.
Dân Biểu Liên Bang Dave Min (Dân Chủ-Irvine) cho biết ông cảm thấy “chấn động” khi nghe tin tức, cho biết ICE đang gây sợ hãi trong cộng đồng, và ông đang tìm câu trả lời. (TL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Andy Ogles (Cộng Hòa-Tennessee) yêu cầu chính thức điều tra màn trình diễn của ca sĩ nhạc rap Bad Bunny người Puerto Rico tại Super Bowl LX cuối tuần qua vì cho rằng nội dung không phù hợp, theo USA Today hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba.
Hôm Thứ Hai, ông Ogles gửi thư cho Dân Biểu Brett Guthrie (Cộng Hòa-Kentucky), chủ tịch Ủy Ban Năng Lượng và Thương Mại Hạ Viện, đề nghị điều tra Liên Đoàn Banh Bầu Dục Quốc Gia (NFL) và công ty truyền thông NBCUniversal vì họ “biết trước, xem xét và chuẩn thuận” màn trình diễn dài 13 phút của Bad Bunny trong chương trình ca nhạc giữa giờ của Super Bowl lần thứ 60 tối Chủ Nhật qua. Ủy ban này giám sát Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang (FCC).
Bad Bunny trình diễn trong chương trình ca nhạc giữa giờ của Super Bowl LX tại Levi’s Stadium ở Santa Clara, California. (Hình: Thearon W. Henderson/Getty Images)
Trên mạng xã hội, ông Ogles cho hay màn trình diễn của siêu sao 31 tuổi này “hoàn toàn tục tĩu” chứa “nhiều cảnh về hành vi tình dục đồng giới lộ liễu, phụ nữ quay cuồng khiêu khích, và Bad Bunny vừa mò háng vừa thủ dâm không hề xấu hổ.”
“Nếu như vậy vẫn chưa quá đáng,” ông Ogles cáo buộc lời bài hát bằng tiếng Tây Ban Nha của Bad Bunny “công khai ca ngợi sự thú dâm và vô số hành động trụy lạc không thể tả khác.” Ông Ogles nhấn mạnh “những hành vi trắng trợn, sỗ sàng này” không được phép chiếu trên sóng truyền hình công cộng.
Chương trình ca nhạc vừa qua là chương trình đầu tiên gần như hoàn toàn bằng tiếng Tây Ban Nha tại Super Bowl từ trước tới nay. Chương trình này thu hút hơn 128 triệu khán giả, nhiều thứ nhì trong lịch sử Super Bowl, sau màn trình diễn của Kendrick Lamar năm 2025.
NFL và NBC chưa trả lời thư của USA Today yêu cầu cho biết ý kiến về việc ông Ogles đòi điều tra màn trình diễn của Bad Bunny.
Ông Ogles không phải là dân biểu Cộng Hòa duy nhất bất bình với màn trình diễn của ca sĩ này. Hôm Thứ Hai, trên mạng xã hội X, Dân Biểu Randy Fine (Cộng Hòa-Florida) tuyên bố màn trình diễn này “bất hợp pháp.”
“Nếu anh ta nói những lời bài hát này – cũng như tất cả thứ tục tĩu và ghê tởm khác bằng tiếng Anh trên truyền hình trực tiếp – chương trình này sẽ bị kéo xuống và bị phạt nặng,” ông Fine viết. “Người Perto Rico là người Mỹ, và chúng ta đều sống bằng luật lệ giống nhau.”
Ông Fine cho hay ông sẽ liên lạc với ông Brendan Carr, chủ tịch FCC, yêu cầu “mạnh tay” với NFL, NBC, và bản thân Bad Bunny.
Ngoài ra, hôm Thứ Ba, trên kênh truyền hình Real America’s Voice, Dân Biểu Mark Alford (Cộng Hòa-Missouri) cho biết phía Cộng Hòa Hạ Viện đang “điều tra” màn trình diễn của Bad Bunny.
“Chương trình ca nhạc giữa giờ của trận Super Bowl này vô cùng kinh khủng, một trong những chương trình tệ nhất từ trước tới nay! Chẳng có ý nghĩa gì, sỉ nhục sự vĩ đại của Mỹ, và không đại diện cho tiêu chuẩn của chúng ta về sự thành công, sáng tạo, hay ưu tú,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
“‘Chương trình’ này đúng là ‘cái tát vào mặt’ đất nước chúng ta, trong khi đất nước chúng ta đang lập tiêu chuẩn và kỷ lục mới từng ngày.” (Th.Long) [kn]
Pam Bondi: ‘Trump là tổng thống minh bạch nhất trong lịch sử Mỹ’
Bộ Trưởng Tư Pháp Pam Bondi tuyên bố ông Donald Trump là “tổng thống công khai mọi chuyện nhất trong lịch sử’ trong lúc bị các dân biểu Dân Chủ “nướng” trong hồ sơ Epstein.
DALLAS, Texas (NV) – Một học sinh 12 tuổi ở Dallas, Texas, đạt được phản ứng tổng hợp nguyên tử (nuclear fusion) sau bốn năm thí nghiệm, trở thành người trẻ tuổi nhất làm được như vậy, theo UPI hôm Thứ Ba, 10 Tháng Hai.
Em Aiden McMillan, học sinh lớp Bảy của Học Khu Dallas, cho hay em bắt đầu thực hiện dự án thí nghiệm này năm 8 tuổi, và bỏ ra hai năm đầu học khái niệm vật lý nguyên tử trước khi xây dựng mô hình thí nghiệm.
Em Aiden McMillan đạt được phản ứng tổng hợp nguyên tử sau bốn năm thí nghiệm. (Hình: Chụp từ màn hình đài NBC DFW)
Em cho biết là đã phải tốn công trấn an mẹ khi bà thấy con trai mình suốt ngày hàn máy móc.
“Đúng vậy, mẹ em lo lắng. Mẹ nói, ‘Ố, ồ, ô, lui ra, nói cho mẹ biết cái gì có thể bị trục trặc, làm sao có thể bị trục trặc, và hãy bảo đảm đừng bị trục trặc,” em McMillan kể với đài NBC DFW.
Cuối cùng, cậu bé đạt được phản ứng tổng hợp nguyên tử.
“Đúng vậy, chúng ta có được neutron,” em McMillan cho hay. “Muốn khóc luôn vì giống như là, rất khó tả. Giống như là kết thúc chuyến đi dài thật dài.”
Em McMillan đang nộp hồ sơ cho tổ chức Kỷ Lục Guinness Thế Giới công nhận em là người trẻ tuổi nhất đạt được phản ứng tổng hợp nguyên tử. Kỷ lục này hiện do anh Jackson Oswalt ở Tennessee nắm giữ sau khi đạt được phản ứng này chỉ vài tiếng trước khi tròn 13 tuổi năm 2018. (Th.Long) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Hoạt động tái cấp vốn khoản vay mua nhà (refinance) đã tăng mạnh tuần thứ hai liên tiếp khi lãi suất tiếp tục giảm, nhưng đợt bùng nổ này có thể sắp chấm dứt, do lãi suất hiện đang đảo chiều tăng nhanh.
Theo CNBC, số đơn xin tái cấp vốn khoản vay mua nhà tăng 20% so với tuần liền kề trước đó, theo chỉ số đã điều chỉnh theo mùa của Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA). So với cùng kỳ một năm trước, lượng đơn đăng ký tái cấp vốn tăng tới 183%.
Một căn nhà rao bán ở Altadena, California. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Lãi suất trên hợp đồng bình quân đối với khoản vay mua nhà cố định kỳ hạn 30 năm, áp dụng cho các khoản vay tiêu chuẩn với dư nợ từ $832,750 trở xuống, đã giảm xuống còn 6.16% so với 6.18% của tuần trước đó. Điểm (points) giảm từ 0.56 xuống 0.54, đã bao gồm phí khởi tạo khoản vay, với giả định người vay trả trước khi vay mua nhà là 20%. Đây là mức lãi suất thấp nhất kể từ Tháng Chín, 2024.
“Lãi suất vay mua nhà tiếp tục giảm trong tuần qua, thúc đẩy thêm một tuần bùng nổ về nhu cầu tái cấp vốn, với mức độ hoạt động mạnh nhất kể từ Tháng Chín, năm 2025,” ông Joel Kan, phó chủ tịch kiêm phó kinh tế gia trưởng của MBA, cho biết.
“Mặt bằng lãi suất thấp hơn đã kích thích nhu cầu tái cấp vốn đối với cả các khoản vay thông thường và các khoản vay dành cho cựu chiến binh (VA), với mức tăng lần lượt là 29% và 26%. Số lượng hồ sơ tái cấp vốn chiếm hơn 60% tổng số đơn vay, đồng thời giá trị khoản vay bình quân cũng tăng lên.”
Lãi suất bắt đầu giảm từ tuần trước nữa, sau khi Tổng Thống Donald Trump tuyên bố sẽ yêu cầu hai ông lớn tài chính thế chấp là Fannie Mae và Freddie Mac mua $200 tỷ trái phiếu bảo đảm bằng thế chấp. Trong hai tuần qua, mặc dù lãi suất chỉ giảm tổng cộng 9 điểm cơ bản, nhưng mức độ đưa tin rộng rãi có thể đã khiến phản ứng của thị trường mạnh hơn bình thường. So với cùng kỳ năm trước, lãi suất vay cố định 30 năm hiện thấp hơn 86 điểm cơ bản.
Trong khi đó, số đơn đăng ký vay mua nhà để mua nhà ở tăng 5% trong tuần và cao hơn 18% so với cùng kỳ một năm trước. Người mua nhà vẫn đang phải đối mặt với giá nhà cao và những bất ổn kéo dài của nền kinh tế nói chung. Dù số lượng nhà rao bán đã có tăng, nhưng khả năng chi trả vẫn là rào cản lớn, ngay cả khi lãi suất đã có suy giảm nhẹ.
Bước sang đầu tuần này, lãi suất lại tăng mạnh khi thị trường trái phiếu bị bán tháo, trong bối cảnh ông Trump đe dọa áp thuế mới và căng thẳng leo thang liên quan đến Greenland. Theo một khảo sát khác của Mortgage News Daily (MND), lãi suất vay cố định 30 năm đã tăng thêm 14 điểm cơ bản.
“Mức này tương đương với thời điểm một ngày trước khi chính quyền công bố kế hoạch mua $200 tỷ trái phiếu thế chấp,” ông Matthew Graham, giám đốc vận hành của MND, viết. “Lần gần nhất lãi suất cao hơn như vậy là vào ngày 23 Tháng Mười Hai. Vậy vì sao lãi suất vay mua nhà không giảm tốt hơn sau thông báo đó? Đơn giản là thị trường đã phản ứng với thông tin này ở mức tối đa có thể.” (Ng.Tr) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Bộ Chăm Y Tế Công Cộng California (CDPH) đang kêu gọi cư dân chích ngừa sởi sau khi có nhiều vụ nhiễm xảy ra tại một số quận hạt.
Theo thông cáo đưa ra hôm Thứ Hai, 9 Tháng Hai, CDPH kêu gọi cư dân California kiểm tra tình trạng miễn nhiễm và đi chích ngừa sởi sau khi các sở y tế địa phương thông báo có những vụ nhiễm xảy ra. Tại Shasta County, có đến tám trường hợp nhiễm, và là vụ bùng phát đầu tiên ở California từ năm 2020 đến nay. Những người bị nhiễm ở Shasta County chưa chích ngừa hoặc không biết lịch sử chích ngừa như thế nào.
Vaccine sởi. (Hình minh họa: Jan Sonnenmair/Getty Images)
Cách đây một tuần, CDPH đưa ra báo động cho các cơ quan y tế phải đề phòng sởi trong những bệnh nhân bị sốt, phát ban, hoặc có những triệu chứng khác của sởi.
Bác Sĩ Erica Pan, giám đốc CDPH, cho biết: “Là bác sĩ nhi khoa và phụ huynh, tôi khuyên các gia đình nên chích ngừa sởi nếu chưa chích. CDPH sẽ tiếp tục điều phối và hỗ trợ các sở y tế địa phương trong nỗ lực phòng chống sởi lan truyền trong cộng đồng. Hoa Kỳ đang có nhiều người nhiễm, những vụ bùng phát, số người nhập viện và chết vì sởi nhiều nhất trong 30 năm, vì nhiều người dân không chích ngừa. Chúng ta cần sát cánh để nói về những dẫn chứng và lợi ích của y tế, cũng như sự an toàn mà vaccine sẽ tạo ra cho các gia đình với cộng đồng.”
Hiện nay, các quận hạt có người nhiễm sởi gồm có Los Angeles County, Orange County, San Bernardino County, Riverside County, và Shasta County. Hai người nhiễm sởi từng đến công viên giải trí Disneyland vào ngày 22 và 28 Tháng Giêng. Các giới chức y tế địa phương đang hợp tác với Disneyland để cảnh báo nhân viên và du khách liên lạc các cơ quan y tế nếu có triệu chứng sởi.
Đến ngày 9 Tháng Hai, California đang có 17 trường hợp nhiễm sởi. Hoa Kỳ thì đang có bùng phát sởi lớn nhất trong 30 năm, trong đó, tiểu bang South Carolina có đến 920 trường hợp nhiễm. (TL) [đ.d.]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giáp Tết Bính Ngọ, hành khách và người đưa đón đổ về phi trường Tân Sơn Nhất ở Sài Gòn khiến đường vào các nhà ga tắc nghẽn, bên trong nhiều quầy làm thủ tục đông nghẹt, hành khách ngao ngán chờ đợt mòn mỏi.
Theo ghi nhận của báo VnExpress hôm 11 Tháng Hai (24 Tháng Chạp), hàng ngàn xe hơi, xe gắn máy chen nhau trên đường vào phi trường Tân Sơn Nhất khiến giao thông kẹt cứng, nối dài gần 2 km trên đường Hoàng Văn Thụ đoạn gần cầu vượt và công viên đến đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa.
Cửa ngõ phi trường Tân Sơn Nhất, Sài Gòn, tắc nghẽn trong những ngày giáp Tết. (Hình: VnExpress)
Trong khi đó, bên trong phi trường cũng đông nghịt người chờ làm thủ tục để bay đi, bay về.
Theo Cục Hàng Không Việt Nam, phi trường Tân Sơn Nhất có khoảng 1,063 chuyến bay đi và đến, trong đó 963 chuyến chở khách với hơn 163,000 người, tăng khoảng 43,000 người so với ngày thường và 10% cùng kỳ năm ngoái.
Khách tập trung chính ở hai nhà ga nội địa T1 và T3, với gần 104,000 người, phần lớn đi về miền Bắc Việt Nam. Với ga quốc tế T2, khách cũng tăng cao với gần 57,000 người, trong đó cả chiều đi và đến xấp xỉ 30,000 lượt.
Tại khu vực cửa ngõ vào ga T1 và T2 luôn trong tình trạng đông nghẹt. Đặc biệt, lượng khách tại ga quốc tế T2 tăng mạnh khi nhiều người Việt từ hải ngoại về quê ăn Tết.
Năm nay, phi trường Tân Sơn Nhất có thêm nhà ga T3 với công suất 20 triệu khách/năm. Các hãng hàng không Vietnam Airlines, Bamboo Airways, Pacific Airlines, Vietravel Airlines, Vasco, Sun PhuQuoc Airways đã chuyển hoạt động sang ga T3 để phục vụ khách nội địa.
Nói với báo Dân Trí, anh Nguyễn Thơ, hành khách bay từ Tân Sơn Nhất đi phi trường Chu Lai, cho biết đã bấm đồng hồ và mất hơn một tiếng để xếp hàng làm thủ tục ký gửi hành lý và xuất vé lên máy bay, chưa tính thời gian soi chiếu an ninh.
Theo lực lượng an ninh hàng không, tình trạng quá sức chứa tại quầy thủ tục của các hãng hàng không cũng kéo theo việc làm thủ tục an ninh bị kẹt lối đi, hành khách phải chờ đợi rất lâu.
Hàng ngàn người dân từ khắp các tỉnh thành đã đổ về Tân Sơn Nhất chờ đợi để đón Việt kiều về quê ăn Tết. (Hình: Bảo Quyên/Dân Trí)
Tại nhà ga T1 hiện chỉ phục vụ cho hãng Vietjet và lưu lượng hành khách đi máy bay cũng tăng cao từ hôm qua 10 Tháng Hai. Thế nhưng, nhiều tài xế chưa biết về việc hãng này đã thay đổi sảnh phục vụ từ sảnh B sang sảnh A, dẫn đến việc vẫn dừng xe, thả khách ở sảnh B.
Lực lượng an ninh hàng không Tân Sơn Nhất cũng ghi nhận một số hành khách nhầm lẫn giữa nhà ga T3 và T1.
Trong giai đoạn cao điểm Tết Nguyên Đán như hiện nay, phi trường Tân Sơn Nhất khuyến cáo hành khách nên chủ động có mặt tại các nhà ga trước giờ bay ít nhất hai tiếng để tránh nguy cơ trễ chuyến bay do kẹt khách tại các nhà ga.
Theo số liệu thống kê của Cục Du Lịch Quốc Gia, Tháng Giêng, 2026, Việt Nam đón gần 2.5 triệu lượt khách quốc tế – một lượng khách cao nhất trong một tháng kể từ trước đến nay, tăng 18.5% so với cùng kỳ năm 2025. (Tr.N) [kn]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Một nhà sư phụ trách việc tu học của một nhóm chú tiểu ở cơ sở Thập Thiện, Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, bị cáo buộc đã nhiều lần xâm hại tình dục các đệ tử.
Hôm 11 Tháng Hai, Tòa Án Tỉnh Lâm Đồng đã xử sơ thẩm và tuyên phạt bị cáo Nguyễn Đắc Vũ, 39 tuổi, pháp danh Thích Nguyên Huy, Thích Vạn Chánh, ở Đà Lạt, 20 năm tù về tội “hiếp dâm người dưới 16 tuổi.” Đồng thời, buộc phải bồi thường cho hai trong sáu bị hại mỗi người 117 triệu đồng ($4,500).
Bị cáo Nguyễn Đắc Vũ tại tòa. (Hình: ĐTH/Phụ Nữ Việt Nam)
Hội Đồng Xét Xử đánh giá hành vi phạm tội của bị cáo Vũ là “đặc biệt nghiêm trọng, ảnh hưởng sâu sắc tới thể chất, tâm lý của các nạn nhân là trẻ em.”
Báo VNExpress dẫn cáo trạng cho biết, năm 2017, bị cáo Nguyễn Đắt Vũ được sư trụ trì Thiền Viện Vạn Hạnh giao quản lý cơ sở Phật Giáo Thập Thiện trên đường Kim Đồng, thành phố Đà Lạt, nay là phường Cam Ly-Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng, để trông coi, chăm sóc các chú tiểu được gửi đến tu tập và đi học.
Trong thời gian bị cáo Vũ quản lý cơ sở này, các chú tiểu gồm LVTH, TTH, NĐTQ, NBQ, NMT, NTM, BVT và LNNT khi đó có tuổi từ 9-16 được gia đình gửi đến để tu tập và đi học.
Thế nhưng, trong thời gian dài, ông “sư phụ” này đã nhiều lần xâm hại tình dục nhiều đệ tử của mình.
Trong hai hôm 26 và 27 Tháng Ba, 2025, các nạn nhân đã cùng gia đình đến công an tố cáo.
Qua điều tra, Công An Tỉnh Lâm Đồng làm việc với những người có liên quan, xác định từ khoảng Tháng Tám, 2023 đến Tháng Ba, 2025, bị cáo Vũ đã nhiều lần thực hiện hành vi xâm hại tình dục sáu chú tiểu và đe dọa các em không được tiết lộ sự việc với bất kỳ ai.
Bị cáo Vũ bị cáo buộc “có khoái cảm, thích thú, trong những lần đụng chạm vào bộ phận sinh dục những đứa trẻ nên nảy sinh ý định quan hệ tình dục. Việc xâm hại thường diễn ra trong phòng ngủ của ông ta hoặc phòng của các cháu và đều dặn các bị hại không được nói cho ai biết.”
Riêng với em BVT, kết luận điều tra cho biết, thời điểm bị cáo Vũ và em T. quan hệ tình dục, em này đã hơn 17 tuổi và có sự đồng thuận nên không có dấu hiệu phạm tội.
Cơ sở Phật Giáo Thập Thiện trên đường Kim Đồng, thành phố Đà Lạt, nơi diễn ra sự việc. (Hình: ĐTH/Phụ Nữ Việt Nam)
Theo lời những người trong cuộc thì cơ sở Phật Giáo Thập Thiện có khoảng 10 chú tiểu và có ba người đã rời đi.
“Chú tiểu lớn nhất sau khi đủ 18 tuổi đã rời đi, rồi sau đó quay về và hỏi các em ở đây đều kể bị bị can Vũ xâm hại. Sau đó, chú này liên hệ với phụ huynh các chú tiểu thông báo. Họ cùng đến công an tố giác,” Luật Sư Đỗ Ngọc Thanh, chi hội trưởng Chi Hội Luật Sư, Hội Bảo Vệ Quyền Trẻ Em TP.HCM, người hỗ trợ pháp lý cho các nạn nhân, cho biết.
Khi sự việc bị phát giác, để không mang tiếng xấu và né tránh trách nhiệm, khẳng định với các báo đài trong nước, đại diện Ban Thông Tin Truyền Thông Giáo Hội Phật Giáo CSVN Tỉnh Lâm Đồng, cho rằng nơi xảy ra sự việc “không phải là cơ sở (chùa) hợp pháp do giáo hội quản lý, mà là tư gia của một cá nhân và chủ hộ đã qua đời.”
Tuy nhiên, đại diện Ban Thông Tin Truyền Thông Giáo Hội đã “giấu đầu lòi đuôi” khi cho biết thêm hồi Tháng Mười Một, 2024, sau khi nắm thông tin bị cáo Vũ vi phạm giới luật, Giáo Hội đã “xử lý tẩn xuất, tước tăng tịch” của ông này. (Tr.N) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Hôm 11 Tháng Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Vĩnh Long đã khởi tố và cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bị can Nguyễn Thị Nga, 58 tuổi, ở phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long, với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Đây là vụ khởi tố thứ ba liên tiếp trong tháng này đối với những người phản tố xã hội bị quy chụp là “xúc phạm cơ quan, cán bộ thi hành án.”
Bà Nguyễn Thị Nga ở phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long, tại cơ quan công an. (Hình: Tuổi Trẻ)
Báo Tuổi Trẻ dẫn tin từ cơ quan điều tra quy kết rằng, từ Tháng Ba đến Tháng Sáu, 2025, bà Nga đã sử dụng hai danh khoản “Nguyễn Nga” và “Nguyễn Thi” đăng tải nhiều tin, bài viết “có thông tin không đúng sự thật, vu khống, xúc phạm uy tín, danh dự các cơ quan công an, Viện Kiểm Sát.”
Đồng thời, các bài viết này còn “xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của các lãnh đạo các cơ quan trên.”
Hành vi của bà Nga đã “gây dư luận xấu, tác động đến niềm tin của người dân, làm ảnh hưởng tình hình an ninh trật tự tại địa phương.”
Tuy nhiên, cũng như các vụ bị quy chụp là “xuyên tạc, xúc phạm cán bộ” trước đó, bản tin không dám làm rõ chi tiết cụ thể bà Nga đã xúc phạm tổ chức, cá nhân quan chức như thế nào.
Với cáo buộc tương tự, trước đó hôm 4 Tháng Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh An Giang đã khởi tố, bắt giữ, khám xét nhà bị can Nguyễn Thị Cẩm Chi, 52 tuổi, ở phường Bình Đức, tỉnh An Giang, cũng với cáo buộc “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.”
Công an đọc lệnh khởi tố bà Nguyễn Thị Cẩm Chi (thứ hai, trái) ngay tại nhà riêng. (Hình: Tuổi Trẻ)
Báo Người Lao Động dẫn tin từ cơ quan điều tra quy kết rằng, bà Cẩm Chi chỉ là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, không có tư cách đương sự trong vụ án “tranh chấp quyền sử dụng đất, bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm” xảy ra tại phường Bình Đức, tỉnh An Giang.
Bà Chi bị quy tội “đã lợi dụng quyền tự do dân chủ,” sử dụng mạng xã hội để đăng tải, phát tán nhiều video và tài liệu “có nội dung xuyên tạc thẩm phán Tòa Án Thành Phố Long Xuyên, chủ tọa phiên tòa sơ thẩm cùng một số tổ chức, cá nhân khác.”
Theo Sở Văn Hóa và Thể Thao Tỉnh An Giang, qua giám định các video clip và tài liệu thu giữ từ nền tảng TikTok, Facebook của bà Cẩm Chi, thì có nội dung “xúc phạm danh dự, nhân phẩm của các tổ chức, cá nhân liên quan.” (Tr.N) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – Britney Spears bán bản quyền catalog âm nhạc biểu tượng của cô với giá hàng trăm triệu đô la, theo báo giải trí TMZ hôm Thứ Ba, 10 Tháng Hai.
Ca sĩ từng đoạt giải Grammy này bán bản quyền catalog âm nhạc của cô cho Primary Wave, công ty xuất bản âm nhạc ở thành phố New York, hôm 30 Tháng Mười Hai, theo tài liệu mà TMZ có được.
Britney Spears trình diễn tại Nassau Veterans Memorial Coliseum ở Uniondale, New York, ngày 7 Tháng Mười Một, 2001. (Hình: Gabe Palacio/Getty Images)
Nguồn tin nội bộ cho TMZ hay giá trị của “thương vụ bước ngoặt” này có lẽ bằng khoảng số tiền $200 triệu mà Justin Bieber nhận được khi bán catalog âm nhạc của anh năm 2022.
Nguồn tin cho biết, Spears rất vui và ăn mừng với hai con trai cô, Sean Preston Federline, 20 tuổi, và Jayden James Federline, 19 tuổi. Cô có chung hai người con trai này với chồng cũ, Kevin Federline.
Catalog này bao gồm những bản ăn khách nhất của Spears, như những ca khúc trong album đầu tiên của cô, “… Baby One More Time” năm 1999.
Ngoài ra, catalog này cũng bao gồm album phòng thu thứ tư của Spears, “In The Zone,” trong đó có đĩa đơn “Toxic” năm 2003. Sau khi phát hành “Toxic,” Spears lần đầu tiên đoạt giải Grammy, cho Đĩa Nhạc Khiêu Vũ Hay Nhất năm 2005.
Thương vụ này cũng bao gồm những bài hát cuối thập niên 1990 và đầu 2000 của Spears, như “(You Drive Me) Crazy,” “…Baby One More Time,” “Oops!… I Did It Again,” “Everytime,” “Piece of Me,” “Hold It Against Me” và “Gimme More.”
Việc ca sĩ bán bản quyền catalog âm nhạc của họ là bình thường. Trước Spears, nhiều nghệ sĩ khác cũng làm như vậy, gồm Stevie Nicks, Shakira, KISS, Bruce Springsteen, Phil Collins và Bob Dylan.
Spears, 44 tuổi, bán bản quyền catalog âm nhạc của cô sau khi tuyên bố “không bao giờ trở lại kỹ nghệ âm nhạc” hồi Tháng Giêng, 2024.
Cô tung ra album cuối cùng, “Glory,” năm 2016, và ca khúc cuối cùng hát chung với nghệ sĩ khác, “Mind Your Business,” năm 2023, hát chung với will.i.am.
Lần cuối cùng Spears trình diễn trên sân khấu là năm 2018 ở Austin, Texas, trong chuyến lưu diễn “Piece of Me.” (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Một ngày sau khi hoàn tất hành trình 108 ngày đi bộ từ Texas đến thủ đô Washington DC, nhóm bộ hành gồm 19 vị sư Phật Giáo cùng chú chó Aloka, có mặt tại Đài Tưởng Niệm Peace Monument, gần tòa nhà Quốc Hội Hoa Kỳ hôm Thứ Tư, 11 Tháng Hai, trước khi tiến về Đài Tưởng Niệm Lincoln Memorial ở cuối National Mall, chính thức kết thúc cuộc đi bộ “Walk for Peace” (Hành Trình Vì Hòa Bình) dài 2,300 dặm, theo nhật báo the Los Angeles Times.
Trong suốt hơn ba tháng, đoàn bộ hành, bắt đầu từ chùa Hương Đạo, Fort Worth, Texas, ngày 26 Tháng Mười, 2025, đi qua nhiều tiểu bang miền Nam nước Mỹ — có lúc giữa thời tiết giá rét — thu hút đông đảo người dân tụ tập tại sân chùa, tòa thị chính, và quảng trường các thị trấn để chào đón.
Đoàn bộ hành Phật Giáo “Walk for Peace” dẫn đầu là Sư Tuệ Nhân đến Washington DC. (Hình: Facebook Walk for Peace)
Khi đến Washington DC, các nhà sư sẽ kiến nghị Quốc Hội Hoa Kỳ công nhận Vesak – ngày đản sinh và giác ngộ của Đức Phật – là ngày lễ liên bang.
Thông điệp hòa bình của đoàn chạm đến trái tim nhiều người trong và ngoài nước, giúp các hành giả thu hút hàng triệu người theo dõi trực tuyến.
Sáng Thứ Tư, các vị sư đi thành hàng một, phía sau là khoảng 100 tăng ni khác cùng tham gia tại Washington DC. Tiếp nối sau đó là “biển người” lặng lẽ bước đi, giơ cao biểu ngữ hòa bình.
Hơn 21,000 người khắp thế giới theo dõi buổi phát hình trực tiếp, để lại những lời nhắn bằng tiếng Tây Ban Nha, Hindi, Thái, và Sinhalese.
Đám đông đứng dọc hai bên đường vỗ tay và gửi lời cảm ơn khi đoàn sư đi bộ từ đại học George Washington University — nơi họ nghỉ qua đêm — đến khu vực tòa nhà Quốc Hội.
Đoàn bộ hành “Walk for Peace” hoàn thành hành trình 108 ngày, dài 2,300 dặm vì hòa bình. (Hình: Facebook Walk for Peace)
Hòa Thượng Bhikkhu Pannakara (tức Sư Tuệ Nhân), người dẫn đầu đoàn, đi chân trần, mỉm cười, và vẫy tay chào mọi người.
Nhiều người, trong đó có trẻ em, trao hoa cho các vị sư. Sư Tuệ Nhân cũng sẽ hướng dẫn một buổi thiền tâm tại đại học George Washington University.
Trước đó, hôm Thứ Ba, đoàn dừng chân tại đại học American University và nhà thờ Chính Tòa Quốc Gia Washington để tham gia một buổi đối thoại liên tôn, thu hút hàng ngàn người đến nghe Sư Tuệ Nhân chia sẻ.
Trong các bài pháp dọc hành trình, Sư Tuệ Nhân kêu gọi mọi người thực tập chánh niệm mỗi ngày và nuôi dưỡng hòa bình từ trong tâm. Ông đề nghị mỗi sáng khi thức dậy, hãy viết một câu xuống một mảnh giấy như sau: “Hôm nay sẽ là một ngày bình an của tôi.”
Hành trình không thiếu hiểm nguy. Vào Tháng Mười Một, 2025, gần Houston, Texas, chiếc xe hộ tống đoàn bị một xe tải đâm trúng khi họ đang đi bộ bên xa lộ.
Hai vị sư bị thương nặng. Hòa Thượng Maha Dam Phommasan bị cắt bỏ một chân. Tuy vậy, vị sư trụ trì ngôi chùa tại Snellville, Georgia, trở lại đoàn gần Washington DC, xuất hiện trên xe lăn tại hội trường đại học American University và tiếp tục đồng hành cùng đoàn đến Quốc Hội.
Hành trình 108 ngày khép lại, nhưng thông điệp hòa bình mà đoàn mang theo vẫn tiếp tục lan tỏa. (Hình: Facebook Walk for Peace)
Đi bộ vì hòa bình là một truyền thống được trân quý trong Phật Giáo Theravada. Một số vị sư đi chân trần hoặc chỉ mang vớ trong nhiều chặng đường để cảm nhận trực tiếp mặt đất, giúp họ an trú trong từng khoảnh khắc hiện tại.
Các vị sư thực hành và truyền dạy thiền Vipassana — phương pháp thiền cổ xưa của Ấn Độ do Đức Phật truyền dạy, tập trung vào hơi thở và sự kết nối giữa thân và tâm. Trong các buổi nói chuyện, Sư Tuệ Nhân cũng khuyến khích mọi người đặt điện thoại xuống và tìm sự bình an từ bên trong.
Chặng trở về dự kiến nhẹ nhàng hơn. Sau khi xuất hiện tại tòa nhà Quốc Hội Maryland, đoàn sẽ lên xe buýt trở lại Texas và dự kiến đến trung tâm thành phố Fort Worth vào sáng sớm Thứ Bảy. Từ đó, các vị sư sẽ tiếp tục đi bộ thêm sáu dặm để trở về chùa Hương Đạo, nơi hành trình bắt đầu.
Trước đó, hôm Chủ Nhật, 25 Tháng Giêng, đoàn được Dân Biểu Trí Tạ của Hạ Viện California vinh danh khi ông trao bằng tưởng lục cho họ tại chùa Phật Tích Vạn Hạnh, Raleigh, North Carolina. (T.Nhiên) [đ.d.]
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Hôm 11 Tháng Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố, bắt giữ các bị can Hà Thanh Tâm, Nguyễn Anh Quân, Trần Xuân Tiến, đều 32 tuổi và Nguyễn Trọng Phúc, 33 tuổi, cùng ở Hà Nội, về tội “xâm phạm quyền liên quan.”
Báo Người Lao Động dẫn tin điều tra cho hay, hơn một năm trước, anh Nguyễn Văn Hưng, 21 tuổi, ở xã Thắng Lợi, tỉnh Thanh Hóa, tố giác ứng dụng GoGreat Sport đã dẫn đường link đến trang web “dofustream.cloud,” nơi phát sóng các trận đấu Giải Bóng Rổ Nhà Nghề Mỹ (NBA), trong khi công ty FPT Telecom là đơn vị phát sóng và khai thác truyền thông hợp pháp giải đấu này tại Việt Nam.
Công an đọc lệnh khởi tố, bắt giữ nữ bị can Hà Thanh Tâm. (Hình: Người Lao Động)
Qua điều tra, công an xác định khoảng Tháng Chín, 2024, nữ bị can Hà Thanh Tâm rủ các bị can Quân, Tiến và Phúc tham gia xây dựng ứng dụng nhu liệu (app) cho phép người dùng xem miễn phí các giải thể thao tại Mỹ nhằm thu lợi từ quảng cáo trực tuyến.
Để thực hiện, nhóm này đã mua lại trang web dofustream.com và dofustream.cloud, xây dựng ứng dụng GoGreat Sport trên App Store dẫn link tới các trang web nêu trên để phát sóng trái phép các giải thể thao như NBA, NFL, MLB, NHL, NCAAF, đồng thời gắn quảng cáo của Google Ads và Unity Ads nhằm thu tiền.
Khi người dùng truy cập ứng dụng, hệ thống quảng cáo sẽ tự động hiển thị ở nhiều bước khác nhau, mỗi lượt tương tác quảng cáo sẽ mặc định mang lại nguồn thu cho nhóm.
Nhiều người ở Việt Nam rất thích xem các trận đấu bóng rổ nhà nghề của Mỹ. (Hình minh họa: Patrick McDermott/Getty Images)
Số tiền quảng cáo được đều đặn chuyển về tài khoản ngân hàng do hai nghi can Quân và Tiến đứng tên, với tổng số tiền ước tính lên tới 12 tỷ đồng ($461,580).
Hôm 3 Tháng Hai vừa qua, FPT Telecom khẳng định “không có bất kỳ thỏa thuận, ủy quyền nào với các trang web dofustream.com và dofustream.cloud.”
Nhà chức trách nhận định, đây là vụ án “có tính chất nghiêm trọng, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực thông tin, truyền thông” nên bắt giữ các nghi can. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trung Quốc yêu cầu gần 2,600 sản phẩm nhập cảng từ các quốc gia khác, trong đó có Việt Nam, phải có “thư xác nhận” của cơ quan thẩm quyền của nước này.
Các sản phẩm này bao gồm từ trái cây, rau tươi, trà, cà phê, ngũ cốc, cây giống, dược liệu đến các loại gia vị có nguồn gốc thực vật như ớt khô, hồ tiêu, quế, thảo quả, lá tía tô và nhiều nông thủy sản, là các mặt hàng xuất cảng chủ lực của Việt Nam.
Trái cây tươi Việt Nam phải có “thư xác nhận” của cơ quan thẩm quyền nếu muốn xuất cảng vào Trung Quốc. (Hình: C.Thu/Tuổi Trẻ)
Báo Tiền Phong hôm 11 Tháng Hai dẫn tin từ Văn Phòng Thông Báo và Điểm Hỏi Đáp Quốc Gia Về Vệ Sinh Dịch Tễ, Kiểm Dịch Động Thực Vật Việt Nam (SPS Việt Nam) thuộc Bộ Nông Nghiệp và Môi Trường, cho biết mới đây Trung Quốc loan báo doanh nghiệp ngoại quốc khi xuất cảng 2,589 sản phẩm thuộc 20 nhóm nông nghiệp nằm trong diện bắt buộc phải có “thư xác nhận” đáp ứng tiêu chuẩn của Tổng Cục Hải Quan Trung Quốc (GACC) trong hồ sơ nhập cảng. Quy định này có hiệu lực từ ngày 15 Tháng Mười Hai, 2025.
Theo ông Ngô Xuân Nam, phó giám đốc SPS Việt Nam, yêu cầu mới của Trung Quốc “không phải là lệnh hạn chế nhập cảng,” nhưng siết chặt hơn về hồ sơ.
Theo đó, khi làm thủ tục nhập cảng, doanh nghiệp ngoại quốc phải kê khai chính xác mã số ghi danh tại Trung Quốc trên tờ khai hải quan. Nếu một lô hàng có nhiều mặt hàng khác nhau, mã số phải được khai riêng cho từng sản phẩm và từng doanh nghiệp liên quan.
Với doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là nhóm xuất cảng gia vị, trái cây tươi và trà, yêu cầu này đồng nghĩa phải rà soát lại toàn bộ mã số ghi danh và hồ sơ pháp lý. Chỉ cần sai hoặc thiếu thông tin khi khai báo, lô hàng có thể bị kéo dài thời gian thông quan, làm tăng chi phí lưu kho và rủi ro hư hỏng.
Tôm cũng là mặt hàng xuất cảng thủy sản chủ lực của Việt Nam vào Trung Quốc. (Hình: Chí Quốc/Tuổi Trẻ)
Theo thống kê của Cục Hải Quan cho biết, kim ngạch xuất cảng rau quả của Việt Nam trong năm 2025 đạt hơn $8.56 tỷ, tăng gần 20% so với năm 2024. Trong đó, riêng thị trường Trung Quốc mang về cho Việt Nam khoảng $5.5 tỷ – mức tăng cao nhất từ trước đến nay, cả về quy mô tuyệt đối lẫn tỷ trọng đóng góp, chiếm hơn 64% tổng giá trị xuất cảng và trở thành “động lực quyết định cho tăng trưởng chung của toàn ngành.”
Tuy nhiên, trong bối cảnh Trung Quốc ngày càng siết chặt “rào cản kỹ thuật,” việc xuất cảng nông thủy sản của Việt Nam xem ra rất khó khan trong năm 2026, nhất là nhóm rau quả tươi như sầu riêng, chuối, mít… vốn đã chịu điều chỉnh bởi các nghị định thư song phương về kiểm dịch. (Tr.N) [kn]
CÀ MAU, Việt Nam (NV) – Nhờ hương vị đặc trưng và phẩm chất cao, tôm khô Cà Mau được nhiều người ưa chuộng, dù nhiều loại có giá tiền triệu mỗi ký (kg) nhưng vẫn không đủ hàng để bán, nhất là dịp Tết.
Tôm khô Cà Mau hiện là mặt hàng được nhiều người chọn mua làm quà Tết nên có sức bán mạnh, chiếm khoảng 40%-50% lượng tiêu thụ cả năm. Dù cả tỉnh có hàng trăm cơ sở sản xuất tôm khô, nhưng vì khách hàng khắp nơi đặt mua nên các làng nghề ở Cà Mau tăng công suất để kịp cung ứng cho thị trường.
Tôm khô Cà Mau được ưa chuộng chọn làm quà Tết. (Hình: Chúc Ly/VnExpress)
Nói với báo VnExpress hôm 11 Tháng Hai, bà Nguyễn Minh Thư, đại diện Hợp Tác Xã Tôm Khô Đang Diễm ở xã Tạ An Khương, cho biết riêng hai tháng Tết, hợp tác xã đã bán khoảng 3 tấn tôm khô các loại, trong đó tôm khô móng chim được khách hàng ưa chuộng.
Tôm khô Cà Mau rất đa dạng, từ tôm bạc đất đặc sản đến những dòng mới như khô tôm càng, tôm móng chim…
Nguyên liệu chính được các cơ sở chọn làm tôm khô là tôm đất, tôm bạc và tôm sú cho thịt dày được mua từ các vuông nuôi tự nhiên.
Tôm mua về sẽ được luộc, sấy, đập, tách vỏ và phơi khô. Trong đó, công đoạn bóc vỏ tôm khô được làm thủ công, đòi hỏi nhiều thời gian và nhân công. Sau khi thành phẩm, tôm khô có màu đỏ đều, dẻo và giữ hương thơm tự nhiên. Tôm khô được đóng gói đa dạng, giá bán 900,000-1.2 triệu đồng ($34 tới $46)/kg tùy loại.
Ngoài các loại tôm khô truyền thống, tôm khô móng chim có hình dáng đẹp mắt hiện rất được ưa chuộng. (Hình: Chúc Ly/VnExpress)
Ngoài các loại tôm khô phổ biến kể trên, hiện một số cơ sở chọn tôm càng xanh nuôi xen canh lúa ở Cà Mau làm tôm khô cao cấp, với giá bán khoảng 1-1.3 triệu đồng ($38.5 tới $50) mỗi kg, tùy kích cỡ.
Đặc biệt, các cơ sở còn làm tôm “móng chim” có dáng thẳng, đẹp mắt với quy trình công phu nên có giá bán cao hơn loại tôm khô truyền thống vài trăm ngàn đồng mỗi ký.
Cà Mau là một trong những “thủ phủ tôm” của Việt Nam với hơn 430,000 hécta nuôi trồng. Năm 2025, sản lượng đạt gần 600,000 tấn, cao nhất cả nước. (Tr.N) [kn]
PROSPER, Texas (NV) – Một ông ở Texas bị tố cáo bắn chết con gái ruột, khi cô từ nước Anh qua Texas thăm cha, sau khi hai người cãi nhau về Tổng Thống Donald Trump, theo BBC hôm Thứ Ba, 10 Tháng Hai.
Cô Lucy Harrison, 23 tuổi, cư dân Warrington ở Cheshire, Anh, bị ông Kris Harrison bắn trúng ngực tại nhà riêng ở Prosper, gần Dallas, Texas, hôm 10 Tháng Giêng, 2025.
Cô Lucy Harrison. (Hình: Cheshire Police)
Cảnh sát địa phương coi vụ này có thể là ngộ sát, nhưng ông Harrison không bị truy tố tội hình sự sau khi đại bồi thẩm đoàn ở Collin County từ chối buộc tội ông.
Hôm Thứ Ba, tòa án ở Cheshire mở phiên điều trần về vụ cô Harrison bị bắn chết. Tại tòa, anh Sam Littler, bạn trai cô Harrison, cho hay trước đó, hai cha con cô “cãi nhau rất lớn” về Tổng Thống Trump, lúc đó đang chuẩn bị nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhì.
Anh Littler cũng đi qua Mỹ với cô Harrison hôm đó. Anh cho biết cô thường bực bội với cha mỗi khi ông nói về sở hữu súng.
Tòa cũng phát giác ông Harrison từng đi cai nghiện rượu. Ông Harrison tới Mỹ định cư lúc cô Harrison còn nhỏ.
Ông Harrison không dự phiên điều trần mà gửi tuyên bố tới tòa, thú nhận hôm đó, ông uống khoảng nửa lít rượu vang trắng.
Anh Littler kể sáng hôm đó, cô Harrison hỏi cha trong lúc cãi nhau về Tổng Thống Trump: “Cha nghĩ sao nếu con là cô gái trong tình huống đó và con bị tấn công tình dục?”
Ông Harrison trả lời ông có hai người con gái khác sống với ông nên điều đó không làm ông bất bình nhiều.
Cô Harrion “khá bực bội” và chạy lên lầu, anh Littler nhớ lại.
Anh Littler kể sau đó cùng ngày, khoảng nửa tiếng trước khi họ phải ra phi trường, cô Harrison đang ở trong nhà bếp thì ông Harrison nắm tay cô dẫn xuống phòng ngủ của ông ở tầng dưới.
Anh Littler cho hay khoảng 15 giây sau, anh nghe tiếng nổ lớn và ông Harrison hét lên gọi vợ, bà Heather.
Trong tuyên bố gửi tới tòa, ông Harrison cho biết ông dẫn cô Harrison vào phòng ngủ để cho cô xem khẩu súng ông mua trước đó vài năm.
“Khi tôi nhấc khẩu súng lên cho con gái tôi xem, bất thình lình tôi nghe tiếng nổ lớn. Tôi không biết chuyện gì xảy ra. Lucy lập tức gục xuống,” theo tuyên bố của ông Harrison.
Ông nói ông không thể nhớ ngón tay của ông nằm trên cò súng hay không.
Ông thừa nhận ông từng nghiện rượu và có uống một chút vào hôm con gái ông thiệt mạng do ông xúc động vì cô sắp về Anh.
Phiên điều trần dự trù tiếp tục vào Thứ Tư tuần này. (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Tệ nạn tham nhũng của đám quan chức đảng viên CSVN vẫn rất trầm trọng dù những kẻ cầm đầu chế độ thời nào cũng cam kết trị tội “bất kể người đó là ai”.
Ngày Thứ Ba 10 Tháng Hai 2026, Tổ chức Minh bạch Quốc tế (Transparency International – TI) công bố bản biểu đồ chỉ số “Nhận thức tham nhũng” (Corruption Perceptions Index – CPI) hàng năm mà thống kê nghiên cứu của họ mới nhất cho năm 2025 tại 182 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới.
Trong vụ án ăn hối lộ của tập đoàn Phúc Sơn, hơn 40 quan chức CSVN bị kết án tù hồi Tháng Bảy 2025. Vụ án này liên quan tới ông Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng nên ông ta đã “xin thôi chức”, giữ thể diện cho đảng. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Nhìn vào chỉ số biểu đồ đó, người ta thấy tình trạng tham nhũng hối lộ ở khu vực Á Châu Thái Bình Dương vẫn rất trầm trọng, mà nói riêng khu vực 11 nước ASEAN trong đó có Việt Nam thì chẳng có gì để “hồ hởi phần khởi”. Trong đó, họ ghi nhận chỉ số tham nhũng tại Việt Nam với 41 điểm, xếp hạng 81 trên tổng số 182 nước và vùng lãnh thổ được nghiên cứu.
Tại ASEAN, nạn tham những ở khu vực này lại nhiều ít cách xa nhau một trời một vực. Singapore ít tham nhũng nhất, đứng thứ ba trên thế giới chỉ sau Đan Mạch (Denmark) và Phần Lan (Finland). Nhưng nước Cam Bốt, bên cạnh phía tây nam của Việt Nam lại xếp hạng 163, tức tồi tệ nhất khu vực. Vụ án tập đoàn Prince Group của Chen Zhi (Trần Chí) lũng đoạn kinh tế xã hội nước này qua hệ thống sòng bài và lừa đảo quốc tế bị phơi bày, gián tiếp liên quan đến những kẻ quyền thế nhất, tệ hại đến thế nào.
Thứ hạng 81 năm 2025 của Việt Nam thì “khá hơn” tí xíu so với năm 2024 khi bị xếp hạng thứ 82, tức nhúc nhích được một điểm thì cũng gần như “vũ như cẩn”. Sáu năm trước tức năm 2020, bản chỉ số nhận thức tham nhũng của TI cho Việt Nam được 37 điểm và xếp hạng thứ 96 trên thế giới. Tệ nạn tham những tại nước này giảm bớt phần nào nhờ các chiến dịch “đốt lò” của ông Tổng bí thư đảng CSVN Nguyễn Phú Trọng.
Ông Trọng đưa ra các lệnh chống tham nhũng “không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai”. Trong một lần họp với 500 đại biểu toàn quốc về dự hội nghị chống tham nhũng giữa năm 2022, ông ta nói rằng “khi lò đã cháy thì củi tươi cũng cháy”, tức những quan tham quyền cao chức trọng, khéo giấu diếm tội lỗi cũng không thoát được.
Hai ông Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ là những ông có chức tước cao nhất trong hệ thống đảng và nhà nước CSVN bị lôi xuống năm 2023 và 2024. Những ông này cũng từng thay mặt ông Trọng đả kích kịch liệt tệ nạn tham nhũng ở mọi cấp và đều lập lại khẩu hiệu chống tham nhũng “không có vùng cấm” tại nhiều cuộc họp.
Ngoài ba ông Phúc, Thưởng và Huệ, các ông phó thủ tướng, Bộ trưởng, thứ trưởng, tướng lãnh quân đội và công an, cũng như những cấp thấp hơn, tỉnh ủy, chủ tịch tỉnh v.v… đã bị ném vào lò đốt tham nhũng trong những năm qua. Những vụ án tham nhũng tập thể lớn như “chuyến bay giải cứu” người chạy về Việt Nam trốn COVID-19, rồi quan chức các cấp toa rập với nhau ăn hối lộ để dùng “kít xét nghiệm COVID-19” dỏm của công ty Việt Á, vụ án liên quan lừa đảo của bà Trương Mỹ Lan là những vụ tiêu biểu.
Chỉ số nhận thức tham nhũng tại khu vực ASEAN của Tổ chức Minh Bạch Quốc tế (TI) năm 2025. Việt Nam hạng 81. (Hình: TI)
Nó cho người ta thấy, ngoài mặt, chính những người lớn tiếng hô hào chống tham nhũng ở những cấp cao nhất của chế độ độc tài đảng trị CSVN, lại cũng là người ăn hối lộ của đám tài phiệt đỏ. Chỉ khi bị phanh phui, trở thành “đồng chí bị lộ” khi bị đồng đảng thuộc phe cánh khác hay muốn lấy lòng “chủ lò” thì khi ấy “quần chúng nhân dân” mới biết.
Các quan tham ngày một khôn ngoan hơn, không ăn hối lộ một mình để dễ bị lộ nên đã cấu kết với nhau thành một mạng lưới từ trên xuống dưới bao che cho nhau. Do vậy mới có những vụ án hàng chục ông bà ở các cấp bậc khác nhau trong đảng và nhà nước CSVN bị xét xử và kết án tập thể.
Khi được đồng đảng “nhất trí” rước ông ngồi lại cái ghế Tổng bí thư, ông Tô Lâm cam kết trước đại hội đảng ngày 23 Tháng Giêng vừa qua là “kiên trì, kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực” và “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” y như thời ông Nguyễn Phú Trọng. Nhưng bản kê khai tài sản hàng năm của đám đảng viên có chức có quyền thì lại không công khai để dân kiểm soát.
Với thứ hạng 81 của năm 2025, Việt Nam chứng tỏ vấn đề tham nhũng ở nước này vẫn còn rất nghiêm trọng, khó mà trừ diệt vì những lời tuyên truyền chống tham nhũng quyết liệt không đi đôi với minh bạch, công khai. Nói khác, nó chỉ là “đồng chí chưa bị lộ” xử tội “đồng chí bị lộ” mà thôi.(NTB)
QUẬN CAM, California (NV) – Không phải tự nhiên mà California là tiểu bang ủng hộ mạnh mẽ việc điện hóa xe hơi. Tiểu Bang Vàng bị nạn ô nhiễm khí thải từ xe hơi cao nhất nước Mỹ, cho nên xem xe điện là giải pháp bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cư dân.
Theo trang mạng xe hơi thedrive.com, một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí The Lancet Planetary Health, xem xét tác động của việc gia tăng số lượng xe điện (EV) và xe plug-in hybrid (PHEV) đối với ô nhiễm không khí ở California. Nghiên cứu kết luận rằng khi số lượng xe EV và PHEV nhiều hơn, chất lượng không khí sẽ được cải thiện.
Tiểu bang California hiện có số lượng xe cắm điện lớn nhất ở Hoa Kỳ; và con số này đã đủ lớn để ảnh hưởng tích cực đến chất lượng không khí. Theo nghiên cứu, từ năm 2019 đến năm 2023, cứ mỗi 200 xe điện hoặc xe plug-in hybrid được thêm vào, nồng độ khí nitrogen dioxide (NO2) giảm 1.1%. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu vệ tinh để theo dõi nồng độ NO2 thông qua cách nó hấp thụ và phản xạ ánh sáng mặt trời. NO2 là một khí có hại cho sức khỏe, có thể gây ra các cơn hen suyễn, viêm phế quản, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ.
Các lập luận ủng hộ xe điện thường tập trung vào việc làm chậm tình trạng biến đổi khí hậu thông qua việc giảm lượng khí thải carbon. Các nghiên cứu cũng tìm ra mối liên hệ giữa việc giảm khí thải và cải thiện chất lượng không khí. Nghiên cứu mới này là nghiên cứu đầu tiên chứng minh một cách chắc chắn bằng con số cụ thể mối liên hệ giữa việc gia tăng sử dụng xe điện và mức độ ô nhiễm thấp hơn.
Trong thời gian nghiên cứu, xe điện và xe plug-in hybrid đã tăng từ 2% lên 5% tổng số xe hơi mới đăng ký tại California. Để có cái nhìn chi tiết hơn, các nhà nghiên cứu đã chia tiểu bang thành 1,692 khu dân cư, sử dụng dữ liệu của DMV để theo dõi số lượng xe cắm điện được đăng ký ở mỗi khu vực. Trong suốt thời gian nghiên cứu, trung bình mỗi khu dân cư có thêm 272 xe điện và xe plug-in hybrid. Các nhà nghiên cứu đã không đưa số liệu năm 2020 vào kết quả chung để tránh sai số, vì có sự sụt giảm bất thường trong việc lái xe liên quan đến đại dịch COVID 19. Họ cũng xác nhận rằng các khu dân cư có số xe xăng tăng đã ghi nhận sự gia tăng ô nhiễm.
Nghiên cứu trên làm giới chuyên gia đặt lại câu hỏi về mức độ áp dụng xe điện. Mặc dù giá và cơ sở hạ tầng sạc chưa đầy đủ khiến xe điện chưa phù hợp với tất cả mọi người, nhưng nghiên cứu chứng minh rằng có nhiều xe điện đường phố là một mục tiêu đáng theo đuổi. Nếu California thực hiện được kế hoạch chấm dứt bán các loại xe xăng mới vào năm 2035, cư dân của tiểu bang sẽ được hưởng một môi trường sạch hơn. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Lãi suất vay mua nhà được kỳ vọng sẽ thấp hơn nhưng thị trường địa ốc tại vùng Houston vẫn tương đối khó khăn dù ổn định trong năm nay.
Vận mệnh của thị trường địa ốc gắn liền với các yếu tố toàn cục quốc gia (như lãi suất) và địa phương (nguồn cung nhà ở) – và việc sở hữu nhà vẫn là một phần của giấc mơ Mỹ vốn vẫn nằm ngoài khả năng tài chính của nhiều người.
Một căn nhà rao bán ở vùng Houston, Texas. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Theo trang AXIOS Houston, về tổng thể, Redfin dự báo lãi suất cố định kỳ hạn 30 năm sẽ ở mức trung bình 6.3%, dù có giảm từ 6.6% trong năm 2025 nhưng vẫn ở mức cao hơn nhiều so với thời đại đại dịch.
“Nhiều thách thức mà thị trường địa ốc đã và đang phải đối mặt – đó là, sự thiếu khả năng chi trả và ‘hiệu ứng khóa chặt lãi suất’ đối với những chủ nhà hiện tại – vẫn sẽ tồn tại trong năm 2026, nhưng sự kìm kẹp đang dần nới lỏng,” Danielle Hale, kinh tế gia trưởng của Realtor.com nói với Axios.
Theresa Hill, chủ tịch Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Houston (HAR), nói với Axios rằng doanh số bán nhà dự kiến sẽ ổn định, theo đúng quỹ đạo diễn biến của thị trường năm ngoái.
Vẫn tiếp tục có “nhu cầu ổn định” đối với nhà biệt lập, và những người bán đang “nhận ra rằng họ có thể phải thực hiện một số điều chỉnh giá khiêm tốn vì lượng nhà rao bán đang tăng lên.”
Doanh số bán nhà biệt lập tại vùng Houston vào năm 2025 đã tăng 3.8% so với cùng kỳ năm trước, từ 85,373 căn được bán trong năm 2024 lên 88,634 căn, theo báo cáo cả năm của HAR.
Giá nhà trung vị (median) đi ngang so với năm trước ở mức khoảng $335,000.
Một trong những xu hướng định hình năm 2025 là sự tiếp tục mở rộng của nguồn cung nhà ở.
Lượng nhà tồn kho tại vùng Houston đã tăng vọt lên mức kỷ lục vào Tháng Bảy, với 39,490 niêm yết nhà đang rao bán và tương đương với 5.5 tháng cung ứng – mức cao nhất kể từ năm 2012.
Bà Hill cho biết khu vực này đang cân bằng hơn và đã “trở lại các điều kiện giống như trước đại dịch,” mang lại cho người mua nhiều lựa chọn hơn và buộc người bán phải linh hoạt hơn về giá cả để bán được nhà.
Dù đúng là như vậy, nhưng những căn nhà đã được bán với giá trung bình khoảng 94% giá niêm yết vào năm ngoái, bà Hill cho biết. Tuy nhiên, thời đại của những cuộc chiến đấu thầu đã phai nhạt ở nhiều khu phố.
Nếu nhìn rộng ra, thì sẽ thấy rằng sự phân hóa vùng miền trong thị trường địa ốc sẽ không biến mất.
Giá nhà đang tăng nhanh hơn ở vùng Đông Bắc và Trung Tây, những nơi có ít nhà xây mới hơn.
Trái lại, ở tại miền Nam và miền Tây, giá đang hạ nhiệt khi làn sóng di cư thời đại đại dịch chậm lại và chi phí bảo hiểm tăng cao. (Ng.Tr) [kn]
Cuba, một nước cộng sản hiếm hoi còn sót lại trên mặt Địa Cầu, đang trải qua cuộc khủng hoảng trầm trọng nhất trong nhiều thập niên. Nguyên nhân cuộc khủng hoảng đang còn được bàn cãi nhưng hầu như các nhà quan sát đều nhận định, đảng Cộng Sản (ĐCS) cai trị Cuba đã hết đường lùi và nhiều phần Cuba sẽ phải thay đổi thể chế chính trị, càng sớm càng đỡ đau khổ cho người dân.
Xe cộ xếp hàng chờ mua xăng dầu ở thủ đô Hanana hồi cuối Tháng Giêng, 2026, khi Mỹ siết chặt hơn việc bao vây kinh tế với Cuba. (Hình minh họa: Adalberto Roque/AFP via Getty Images)
Thảm cảnh mang tên Cuba
Hãng tin Reuters phỏng vấn bốn chục người dân Cuba, từ người bán hàng rong, tài xế taxi, viên chức nhà nước ở thủ đô Havana và ghi nhận người Cuba mọi thành phần đang vật lộn để sinh tồn trong tình trạng mất điện kéo dài, giá thực phẩm, nhiên liệu và giao thông tăng vọt khi Mỹ siết chặt cái thòng lọng lên nước này.
Mirta Trujillo, một người bán hàng rong, bật khóc nức nở cho biết bà không còn gì để ăn. Trước kia, bà nhờ cuốn sổ tem phiếu, được nhà nước cung cấp thực phẩm căn bản, đủ dùng cho khoảng 10 ngày mỗi tháng, nhưng từ đại dịch COVID-19 đến nay, tem phiếu không còn giá trị vì các cửa tiệm quốc doanh không còn hàng hóa nữa.
“Tôi không chống đất nước mình, nhưng tôi cũng không muốn bị chết đói,” bà nói.
Theo nhiều tài liệu, mức lương trung bình hàng tháng ở Cuba năm 2024 chỉ tương đương $16, đủ để mua bốn chai dầu ăn hoặc 2.5 khay trứng, mỗi khay 30 quả, ở các cửa tiệm tư nhân, nếu có hàng để mua!
Tình trạng mất điện tới 20 tiếng đồng hồ mỗi ngày làm cho giao thông tê liệt, xe lửa, xe bus, xe taxi đều không chạy được, thậm chí các đài phát thanh truyền hình – chuyên tuyên truyền cho chính sách của ĐCS – cũng phải ngừng phát sóng vì không có dầu để chạy máy phát điện.
Mất điện làm người dân không thể tích trữ thực phẩm, thậm chí các vòi nước cũng khô cạn vì nhà máy nước không có điện để bơm nước. Không có nhiên liệu thì không có xe đi lấy rác, rác chất đống trên đường phố làm ruồi muỗi sinh sôi, cư dân bị nhiễm bệnh mà thuốc men lại vô cùng khan hiếm kể cả những loại thuốc thông thường.
Jorge R. Piñon, nhà nghiên cứu về năng lượng của Đại Học Texas, nhận định: “Hàng loạt sự kiện cho thấy nền kinh tế Cuba đã sụp đổ theo nghĩa đen, ngoài chợ không có thực phẩm, ngoài đường không còn xe chạy.”
Trong khi đó giá cả hàng hóa tăng vọt và kinh tế suy giảm trầm trọng. Số liệu thống kê ghi nhận năm ngoái sản lượng kinh tế của Cuba giảm 4%, khách du lịch giảm 70% và đồng peso gần như không còn giá trị trao đổi.
Cái thòng lọng cấm vận
Cho đến nay, nhiều người vẫn quan niệm rằng cuộc khủng hoảng kinh tế triền miên của Cuba là do lệnh cấm vận của Mỹ, đã kéo dài 66 năm qua 13 đời tổng thống. Cái thòng lọng của Mỹ càng siết chặt sau khi ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu, Tổng Thống Trump đã quyết định xếp Cuba vào danh sách “các quốc gia tài trợ khủng bố” (SST), cùng với Iran, Bắc Hàn và Syria. Việc bị xếp vào danh sách SST đã khiến Cuba không chỉ bị hạn chế về thương mại mà còn bị đẩy ra khỏi hệ thống tài chính toàn cầu. Ngay cả tiền kiều hối mà người Cuba sống ở Mỹ gửi về quê cũng bị ảnh hưởng vì các công ty chuyển tiền như PayPal, MoneyGram hay WesternUnion đều từ chối dịch vụ vì sợ bị chính quyền Mỹ coi là “giao dịch với khủng bố.”
Căng thẳng hơn nữa, ngày 29 Tháng Giêng, 2026, chính quyền Trump tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan tới “mối đe dọa bất thường và phi thường” từ Cuba để áp đặt mức thuế quan bổ sung đối với hàng hóa nhập cảng từ bất kỳ quốc gia nào bán xăng dầu cho Cuba.
Lập luận của chính quyền Trump là Cuba có những hoạt động đe doạ an ninh quốc gia của Mỹ như cho phép tình báo Nga đặt căn cứ theo dõi Mỹ và hỗ trợ những thế lực thù địch Iran, Hamas và Hezbollah dù không đưa ra bằng chứng cụ thể.
Hậu quả của việc Mỹ siết chặt thòng lọng là nguồn xăng dầu của Cuba bị tắc. Hai mươi năm qua Cuba sống nhờ nguồn xăng dầu của Venezuela và Mexico, bổ sung cho nguồn xăng dầu ít ỏi sản xuất trong nước. Thời ông Hugo Chavez làm tổng thống, Venezuela xuất sang Cuba mỗi ngày 90,000 thùng dầu giá rẻ; sang thời ông Nicolas Maduro, Venezuela không còn hào phóng nữa nhưng Caracas vấn tiếp tục cung cấp dầu cho Cuba, lúc thấp nhất là 35,000 thùng mỗi ngày vào cuối năm 2025.
Sau khi Mỹ đổ quân bắt sống Tổng Thống Venezuela Nicolas Maduro và kiểm soát nguồn cung ứng dầu của nước này thì dòng xăng dầu chảy sang Cuba bị khóa lại; nguồn dầu từ Mexico cũng chấm dứt. Không có dầu, cuộc sống ở Cuba gần như bị dừng lại, đóng băng.
Chính phủ Cuba tất nhiên lên án gay gắt chính quyền Washington phong tỏa nguồn cung cấp xăng dầu của Cuba, gọi đó là “vụ diệt chủng kinh tế.”
“Mỹ đang hành xử như kẻ tội phạm đe dọa hòa bình và an ninh không chỉ của Cuba, của bán cầu này mà cả thế giới,” Ngoại Trưởng Cuba Bruno Rodríguez viết trên mạng X và yêu cầu Cuba phải có quyền mua xăng dầu không bị can thiệp.
Chính phủ Nga hôm 9 Tháng Hai tuyên bố tình hình Cuba rất nghiêm trọng, tố cáo Mỹ “bóp nghẹt” nền kinh tế đảo quốc, Moscow hứa hẹn đoàn kết với Cuba chống lại mọi hành động can thiệp quân sự của Mỹ. Nhưng nói để mà nói, bản thân Nga cũng đang sống dở chết dở vì sa lầy trong cuộc xâm lược Ukraine chưa có lối ra.
Nhưng thủ phạm là chế độ
Các biện pháp cấm vận khắc nghiệt của Mỹ tất nhiên gây hậu quả xấu cho nền kinh tế Cuba mấy chục năm qua. Một tổ chức của Liên Hiệp Quốc dự tính, cấm vận làm cho Cuba mất đi mỗi ngày $20 triệu, tính chung 60 năm cấm vận đã làm Cuba mất đi khoảng $170 tỷ. Nhiều người cho rằng cấm vận không làm thay đổi đường lối của đảng Cộng Sản mà chỉ gây khốn khổ cho cuộc sống của người dân thường và Liên Hiệp Quốc đã nhiều lần yêu cầu Mỹ bãi bỏ các biện pháp cấm vận đó.
Nhưng theo nhiều kinh tế gia, lệnh cấm vận của Mỹ chỉ là “con dê tế thần thuận tiện” để quy trách nhiệm cho thất bại của Cuba trong khi thủ phạm thật sự nằm ở hệ thống độc tài đảng trị với mô hình kinh tế kiểu cộng sản.
Vào thời điểm 1959, khi Fidel Castro lên nắm quyền cai trị sau cuộc đảo chính lật đổ chế độ độc tài Fulgencio Batista, Cuba là quốc gia thịnh vượng nhất Trung Mỹ, GDP bình quân đầu người đạt $2,067, cao hơn Singapore và nhiều quốc gia Châu Âu.
Nhưng thay vì thực hiện cải cách kinh tế và mở rộng tự do chính trị như đã hứa, Fidel Castro đi theo mô hình chuyên chế độc đảng và kinh tế tập trung kiểu cộng sản, không thừa nhận quyền tư hữu và lấy doanh nghiệp nhà nước làm chủ đạo. Ông ta quốc hữu hóa nền kinh tế, tịch thu tài sản của các công ty nước ngoài trong các ngành ngân hàng, lọc dầu, mía đường, nông nghiệp, bán lẻ, khách sạn và nhà hàng.
Đến 1968, trong cuộc “tấn công cách mạng” (Revolutionary Offensive), chính quyền Cuba đã tịch thu 17,000 tiệm bán lẻ thực phẩm, 25,000 công ty công nghiệp và 11,000 nhà hàng, quán bar với lý do “khẳng định chủ quyền quốc gia, chấm dứt sự thống trị của nước ngoài và phân phối lại của cải.”
Việc tịch thu tài sản tư nhân không bồi thường, 90% là tài sản các công ty Mỹ, là một trong những lý do để Mỹ quyết định cấm vận Cuba, bắt đầu từ ngày 19 Tháng Mười, 1960, dưới thời Tổng Thống Dwight D. Eisenhower.
Chính sách phản quy luật đó đặt nền kinh tế dưới sự điều hành của một bộ máy quan liêu, ngồi bàn giấy mà quyết định ai sản xuất cái gì, bao nhiêu, giá bán thế nào, bán cho ai…
Xã hội vận hành theo tem phiếu, ăn mặc theo khẩu phần; của cải và quyền lực tập trung vào tay giới quân đội, an ninh và đảng viên đảng Cộng Sản. Họ theo đuổi những dự án đầu tư lãng phí khủng khiếp như xây khách sạn xa hoa để tiếp đãi quan chức các đảng Cộng Sản bạn bè mà không quan tâm tới mạng lưới điện cũ nát là một ví dụ.
Người nông dân không có động lực sản xuất, nhà công thương thì bị tước đoạt tài sản, trí thức chạy ra nước ngoài vì bị khinh rẻ, vì đồng lương chết đói… Mô hình kinh tế bất chấp quy luật thị trường ấy tất nhiên sẽ “xuống hố cả nút” (XHCN) giống như Việt Nam trước năm 1986.
Cho nên, hơn nửa thế kỷ đầy máu và nước mắt của Cuba trong ách kìm kẹp của gia tộc Castro là hậu quả tích luỹ giữa áp lực bên ngoài và những sai lầm chí tử của chế độ cộng sản, trong đó cấm vận của Mỹ chỉ là thứ yếu.
Lựa chọn nào cho đảng Cộng Sản Cuba?
Sau khi bắt sống Tổng Thống Maduro của Venezuela, trả lời báo chí, ông Trump nói Mỹ không cần hành động quân sự với Havana vì Cuba sẽ tự sụp đổ. Ngoại Trưởng Marco Rubio – một người Mỹ gốc Cuba – thì nói thẳng, ông muốn thấy Cuba thay đổi chế độ. Chỉ cách Florida 90 dặm, Cuba là mối đe dọa trực tiếp với an ninh của Mỹ chừng nào đảng Cộng Sản còn cai trị xứ này nên ước muốn thay đổi chế độ của ông Rubio là có thể hiểu được, nhất là vào lúc chính quyền Trump đang nỗ lực “giành lại” Tây Bán Cầu, đẩy các thế lực thù địch Nga, Trung Quốc và Iran ra khỏi “sân sau” của nước Mỹ.
Cuba không có tài nguyên dồi dào như Venezuela nên thay vì can thiệp quân sự, chính quyền Trump kêu gọi Havana đàm phán “trước khi quá trễ.” “Tôi nghĩ có lẽ họ [Cuba] sẽ đến và ký thoả thuận. Tình thế của họ rất tồi tệ. Họ không còn tiền. Họ không có dầu. Họ sống nhờ tiền và dầu của Venezuela và bây giờ những thứ đó không đến nữa,” ông Trump nói vào ngày cuối Tháng Giêng.
Đảng Cộng Sản Cuba đang đứng trước lựa chọn sinh tử: hoặc nhượng bộ các đòi hỏi của Washington hoặc tiếp tục lay lắt trong khủng hoảng. Nhượng bộ sẽ đe dọa quyền cai trị của đảng còn ngược lại có thể đối mặt với cuộc nổi loạn của những người dân đói khổ.
Đạo Luật Tự Do 1966 (The 1996 Liberty Act) quy định Quốc Hội Mỹ chỉ bãi bỏ cấm vận chừng nào có bằng chứng chắc chắn rằng nhà cầm quyền Cuba thực hiện đầy đủ các điều kiện về tự do hóa như trả tự do cho toàn bộ tù nhân lương tâm, phục hồi quyền tự do đảng chính trị, tự do ngôn luận và tổ chức bầu cử đa đảng có sự giám sát của Mỹ.
Khó khăn là ở chỗ, hơn 60 năm dưới chế độ cộng sản toàn trị, cũng như Việt Nam, Cuba không có một lực lượng đối lập chính trị vững chắc như Venezuela để có thể cạnh tranh sòng phẳng với đảng Cộng Sản trong bầu cử công bằng. Còn nếu trong bước đường cùng mà đảng Cộng Sản Cuba vẫn cố bám lấy quyền lực khiến người dân nổi loạn, có thể có sự tham gia của người Mỹ gốc Cuba, và họ bị chính quyền đàn áp đẫm máu như ở Iran vừa qua thì đó sẽ là thảm họa cho cả khu vực. [kn]
