Nghiên cứu của Harvard: Biến đổi khí hậu ảnh hưởng 18 triệu căn nhà ở Mỹ

ORANGE COUNTY, California (NV) – Hơn 18 triệu căn nhà thuê đang có người ở phải đối mặt với rủi ro liên quan đến khí hậu, Trung Tâm Nghiên Cứu Nhà Ở Chung của Đại Học Harvard cho biết trong một nghiên cứu mới đây, theo báo Business Insider.

Điều này có thể gây căng thẳng cho nguồn cung ứng nhà cho thuê, khiến giá thuê tăng và khiến số vụ trục xuất tăng vọt.

Cháy rừng và lụt lội là một trong những nguyên nhân gây thiệt hại nhà cửa ở Mỹ. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)

Nó cũng dẫn đến việc nhiều công ty bảo hiểm rút lui, trong khi phí bảo hiểm tăng lên để đáp ứng chi phí vì khí hậu.

Có đến 41% số căn hộ chung cư đang cho thuê ở Mỹ nằm ở những khu vực có nguy cơ bị đe dọa nghiêm trọng liên quan đến khí hậu.

Cụ thể, khoảng 18.2 triệu căn nhà cho thuê có nguy cơ bị thiệt hại đáng kể do bão, cháy rừng, lũ lụt, động đất và các hiểm họa tương tự. Con số này chiếm 35% đến 40% số tòa nhà dành cho nhiều hộ gia đình và 45% số nhà biệt lập cho thuê.

“Đáng chú ý là những căn hộ cho thuê mới hơn có nhiều khả năng dễ bị ảnh hưởng bởi các mối nguy hiểm liên quan đến thời tiết và khí hậu hơn. Gần một nửa số căn hộ cho thuê được xây dựng từ năm 2000 trở đi nằm ở những khu vực có nguy cơ đáng kể, gấp đôi con số 24% số căn hộ cho thuê được xây trước năm 1940,” báo cáo cho biết, trích dẫn rằng 52% căn nhà cho thuê đang gặp nguy cơ.

Tuy nhiên, nhà cho thuê cũ có tỷ lệ cũ kỹ cao nhất, khiến chúng dễ bị tổn hại bởi môi trường. Nguồn cung ứng nhà cho thuê ở Mỹ hiện đang có tuổi thọ ở mức già cỗi nhất từ trước đến nay, với hàng triệu căn hộ cho thuê xập xệ dưới một số hình thức. Việc nâng cấp hệ thống năng lượng cũng cần thiết khi nhiệt độ tăng và thời tiết thay đổi thúc đẩy người thuê nhà sử dụng năng lượng nhiều hơn.

Để hạn chế các mối đe dọa trong tương lai, báo cáo nhấn mạnh sự cần thiết phải đầu tư vào các chiến lược thích ứng và giảm thiểu trước thiên tai, giúp đảm bảo rằng nguồn cung nhà cho thuê đang cạn kiệt không bị suy giảm, đồng thời hạn chế các vụ trục xuất và tăng tiền thuê nhà thường xảy ra sau thảm họa liên quan đến khí hậu.

Năm ngoái, 28 vụ thiên tai do khí hậu đã gây thiệt hại $92.9 tỷ, mặc dù ước tính này có thể tăng lên, báo cáo Tháng Giêng của Trung Tâm Thông Tin Môi Trường Quốc Gia NOAA cho thấy.

Điều này dẫn đến chi phí bảo hiểm tăng cao hơn cho cả người thuê nhà và chủ sở hữu nhà, cũng như mức độ bảo hiểm ít hơn khi các công ty bảo hiểm rút lui khỏi các cộng đồng có chi phí cao.

Thị trường nhà ở vẫn đang điều chỉnh, với khoảng 39 triệu căn nhà vẫn được bảo hiểm ở mức giá không phản ánh các mối nguy hiểm về khí hậu ngày nay, được First Street Foundation đưa tin trước đây.

Rủi ro liên quan đến khí hậu cuối cùng cũng có thể làm giảm giá trị nhà, với 20% thị trường nhà ở có nguy cơ mất giá do thiệt hại của lũ lụt, Dave Burt của DeltaTerra dự đoán vào năm ngoái.

Trong số những người mua nhà, 4/5 số người hiện nay đang tính đến biến đổi khí hậu khi mua địa ốc, mặc dù có nhiều người vẫn chuyển đến các khu vực có nguy cơ cao do khả năng chi trả tốt hơn. (Ng.Tr) [kn]

Da đều màu, sáng mịn hơn với arbutin

SANTA MONICA, California (NV) – Nếu bạn đang muốn làm đều màu da, làm mờ các vết thâm và sẹo mụn, giảm chứng tăng sắc tố thì có lẽ bạn không nên bỏ qua arbutin.

So với vitamin C, retinol và glycolic acid từ trước đến nay đều nổi tiếng với các giải pháp đem lại cho bạn, arbutin ít được biết đến hơn nhưng không vì thế mà không hiệu quả, ngược lại, nó phù hợp với mọi loại da, đặc biệt là làn da nhạy cảm, theo trang mạng Byrdie.

Arbutin trong sản phẩm làm đẹp giúp da sáng mịn và đồng đều. (Hình minh họa: Lisa Maree Williams/Getty Images for Audi Fashion Festival)

ARBUTIN LÀ GÌ?

Theo Bác Sĩ Michael Lin, nhà sáng lập trung tâm thẩm mỹ Dr. Lin Skincare ở Los Angeles, arbutin là một phân tử được chiết xuất từ cây dâu tây (bearberry) có tác dụng ngăn ngừa sự hình thành melanin.

Các đốm nâu đến từ các sắc tố được tạo ra trong các tế bào gọi là melanocytes có chứa các tyrosinase enzyme. Chúng có thể kích hoạt bất cứ khi nào chúng tiếp xúc với tia UV, và đó là lý do tại sao bạn sẽ nhận thấy tàn nhang và đốm nắng bắt đầu phát triển nếu bạn dành quá nhiều thời gian dưới ánh nắng mặt trời. Và lúc này, khi arbutin xuất hiện, nó sẽ giúp ngăn chặn tyrosinase và ngăn ngừa các đốm đen có cơ hội phát triển.

ALPHA ARBUTIN VÀ BETA ARBUTIN

Sự khác biệt giữa hai thành phần này là alpha arbutin là dạng tổng hợp của arbutin trong khi đó beta-arbutin là dạng arbutin có nguồn gốc từ thực vật.

So với các thành phần có thể làm mờ vết thâm như kojic acid có nguồn gốc từ nấm và rễ cam thảo, arbutin cũng sẽ có thể tác dụng tương tự, đóng vai trò như chất ức chế tyrosinase, giúp sáng da mịn màng.

Trong khi đó, không giống như arbutin, hydroquinone, một loại làm mờ đốm đen khác, lại tương tác với các tế bào sản xuất melanin trên da, làm giảm quá trình sản xuất sắc tố.

Và thông thường, arbutin là sự lựa chọn nhẹ nhàng vì nếu sử dụng hydroquinone lâu dài có thể khiến da gây ngứa, mẩn đỏ hoặc bị viêm.

Sản phẩm có chứa arbutin giúp ức chế tyrosinase nên có thể ngăn ngừa các đốm đen trên da. (Hình minh họa: Ben Gabbe/Getty Images)

CÔNG DỤNG CỦA ARBUTIN ĐỐI VỚI DA

1. Chống nắng

Arbutin có thể làm giảm mức độ sạm da sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời bằng cách ngăn chặn việc sản xuất tyrosinase.

2. Không làm kích ứng da

Trong khi các chất làm sáng da khác có thể làm khô và kích ứng da thì arbutin lại ít gây kích ứng hơn. Theo Bác Sĩ Michael Lin, vì thành phần hoạt chất của arbutin được giải phóng chậm nên nó có thể ít gây kích ứng, rất phù hợp cho ai sở hữu làm da nhạy cảm.

3. Cải thiện làn da không đồng đều màu

Vì arbutin ức chế tyrosinase, một loại enzyme giúp sản xuất melanin, nên nó có thể ngăn ngừa các đốm đen hoặc thậm chí giúp làm mờ chúng, mang lại một làn da đều màu hơn.

4. Có thể sử dụng hai lần mỗi ngày

Để có kết quả tối đa, arbutin có thể được sử dụng cả vào buổi sáng và buổi tối mà không sợ bị kích ứng da.

5. Làm mờ sẹo hiệu quả

Cũng giống với khả năng làm mờ các vết thâm, arbutin cũng có tác dụng làm mờ các vết sẹo mụn màu đỏ tím tồn tại lâu sau khi mụn biến mất trên mặt. (YY) [qd]

Michael Keaton đóng sát thủ mất trí nhớ trong ‘Knox Goes Away’

HOLLYWOOD, California (NV) – Tài tử Michael Keaton sẽ đóng vai một sát thủ đang mất trí nhớ và gặp nhiều khó khăn để giúp con trai trong phim hành động “Knox Goes Away.”

Theo Hollywood Reporter, đoạn giới thiệu đầu tiên của “Knox Goes Away” cho thấy tài tử Keaton trong vai sát thủ John Knox bị rối loạn trí nhớ, nhưng sau đó phát hiện con trai Miles (James Marsden đóng) cần giúp đỡ sau khi giết một người.

Michael Keaton trong “Knox Goes Away.” (Hình: Saban Films)

Anh Miles nói trong phim: “Con chưa bao giờ nhờ bố điều gì, nhưng con đang tuyệt vọng.”

Trong đoạn giới thiệu đó, vai chính John Knox chấp nhận sức khỏe của mình ngày càng tệ “như một tấm màn đang hạ xuống và mình đang hết thời gian.”

Ngoài đóng vai chính, Michael Keaton còn làm đạo diễn cho “Knox Goes Away,” và đây là lần thứ hai ông làm đạo diễn, sau lần đầu là phim “The Merry Gentleman” của năm 2009.

Phim này còn có hai diễn viên đáng chú ý xuất hiện là Marcia Gay Harden và Al Pacino.

Tác phẩm này từng công chiếu ở đại hội phim Toronto vào Tháng Chín năm ngoái, và diễn xuất của Michael Keaton được khen ngợi rất nhiều, nhưng chỉ có một số phê bình về nội dung.

Hãng phim Saban Films công bố “Knox Goes Away” sẽ công chiếu khắp nơi vào ngày 15 Tháng Ba. (TL) [qd]

Cỏ và em thì thầm hôn nhau – Thơ Huỳnh Thị Quỳnh Nga

Huỳnh Thị Quỳnh Nga

Cỏ và em thì thầm hôn nhau 

Tôi bắt gặp ở đó em và cỏ hôn nhau. (Tranh: Đinh Trường Chinh)

Tôi bắt gặp ở đó mùa Xuân xanh như lụa
Tôi bắt gặp ở đó em và cỏ hôn nhau
Những dòng hoài niệm từ miền thơ ấu quay về
Trên cánh đồng mùa Xuân tôi trở lại
Tóc đuôi gà em và hương cỏ ban mai…

Thành phố trôi trên những cánh đồng.
Cơn mơ tôi ngập mùa phù sa đỏ
Những dòng sông và thanh âm tuổi trẻ
Rộn ràng tiếng đàn guitar…
Tôi và những chiếc lá tìm về quê nhà
Lắng nghe bên sông mùa xuân chín!
Tuổi hai mươi thanh xuân thơm giấc phố

Những ngọn đèn xanh ru giấc mơ xanh
Những cánh sen hồng thơm môi con gái
Thành phố xanh trong ban mai
Về nghe gió xanh cài lên mái tóc
Nghe mưa xanh và tiếng hát thanh xuân…

 

LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việ.” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)

 

Một vài tin tức đáng chú ý trên thị trường xe điện, xe hybrid

QUẬN CAM, California (NV) – Cho dù thị trường có chậm lại, tin tức về xe điện vẫn đang thu hút sự chú ý của những người lái xe ở Mỹ. Nếu các nhà sản xuất có thêm thời gian để hoàn thiện kỹ thuật, cơ sở hạ tầng, xe điện vẫn sẽ là mẫu xe của tương lai.

Trang mạng chuyên về xe điện insideevs.com vừa đưa ra một vài thông tin đáng chú ý trên thị trường xe điện. Đầu tiên là về sự khôn ngoan của các nhà sản xuất xe hơi Nhật Bản, khi tiếp tục phát triển dòng xe hybrid để làm cơ sở đầu tư cho ngành xe điện. Họ đã dùng khoảng 30% lợi nhuận từ việc bán xe hybrid để tài trợ cho việc phát triển xe điện.

2024 Toyota Prius, mẫu xe hybrid đang được ưa chuộng hiện nay. (Hình: Hung Doan/Người Việt)

Sự bùng nổ doanh số bán xe hybrid vào năm ngoái là một bằng chứng cho thấy những nhà sản xuất Nhật đã thận trọng nhưng khôn ngoan trong chiến lược xe điện. Đối với người lái xe, hybrid là một sự kết hợp tuyệt vời giữa xe xăng và xe điện. Đồng thời đối với các công ty xe hơi Nhật, xe hybrid là một nguồn tài trợ cho xe điện.

Các công ty Nhật dự đoán như cầu xe điện sẽ thực sự tăng mạnh vào nửa cuối thập kỷ 2020s. Lúc đó các điều kiện cơ sở hạ tầng đã phát triển tương đối đầy đủ. Đồng thời, nhiều mẫu xe điện mới cũng sẽ xuất hiện, với nhiều kỹ thuật mới hoàn thiện hơn. Đặc biệt phải nói đến bình điện thể rắn, với nhiều ưu điểm như rẻ hơn, nhẹ hơn, bền hơn, sạc nhanh hơn, dung lượng lớn hơn…

Trong thời gian hiện tại, các nhà sản xuất Nhật Bản tận dụng cơ hội kiếm tiền từ các dòng sản phẩm trung gian như hybrid, plug-in hybrid. Chiến lược “xây cầu lai cho tương lai xe điện” này đã từng bị chế giễu. Nhưng kết quả tài chính gần đây cho thấy chiến lược của người Nhật thật là hợp lý.

Báo cáo tài chính 2023 của Honda, Toyota và Mazda đều cho thấy doanh số bán xe hybrid tại thị trường nội địa tăng mạnh, lập kỷ lục về lợi nhuận, đặc biệt là với Toyota. Lưu ý rằng hybrid là dòng sản phẩm có tỷ suất lợi nhuận cao. Ngược lại, các hãng xe không có nhiều mẫu hybrid như Nissan và Mitsubishi có kết quả kinh doanh không khả quan bằng.

Với nguồn tài chính dồi dào, giới chuyên gia tiên đoán rằng trong vòng 5 đến 10 năm tới, Toyota, Honda, Mazda sẽ tung ra những mẫu xe điện thế hệ mới có sức cạnh tranh cao.

Một vấn đề đáng chú ý khác trong lĩnh vực xe điện, đó là tương lai không sáng sủa lắm cho các loại xe tự lái. InsideEV cho biết khoảng 60% các nhà lập pháp California muốn hạn chế các loại EV tự hành, vì người dân California tỏ ra không tin tưởng vào sự an toàn của chúng.

Vào ngày 12 Tháng Hai, các nhà lập pháp và liên đoàn lao động đã họp để kêu gọi các quy định chặt chẽ hơn đối với xe tự lái, đặc biệt là các loại xe tải tự hành, trong bối cảnh ngày càng có nhiều tin tức về các vụ tai nạn liên quan đến robotaxis.

Theo Reuters, các nhà lập pháp đang thúc đẩy hai dự luật để tăng cường sự an toàn cho cư dân California. Dự luật đầu tiên cho phép các thành phố địa phương kiểm soát giấy phép và đặt một số quy định đối với xe tự lái, trước đây thuộc quyền hạng cấp tiểu bang. Dự luật thứ hai yêu cầu những xe tải tự hành trên 10,000 pound khi lưu hành trên đường phố phải có người lái xe được đào tạo ngồi sau tay lái.

Năm ngoái, một phiên bản tương tự của dự luật xe tải đã được các nhà lập pháp tiểu bang thông qua. Tuy nhiên, nó đã bị Thống Đốc Gavin Newsom phủ quyết, vì cho rằng khung pháp lý hiện hành đã có đủ các biện pháp an toàn cho công chúng. Nhưng sau một loạt vụ tai nạn liên quan đến robotaxis trong năm qua, các nhà lập pháp đã giới thiệu lại dự luật này.

Cư dân ở những thành phố đang thử nghiệm xe tự hành hiện đang không hài lòng về vấn đề an toàn. Mới tuần trước, một chiếc xe Waymo đã tông vào một người đi xe đạp. Công chúng chỉ trích mạnh các hãng robotaxi. Và sau đó, tin tức về một chiếc xe Waymo bị đốt cháy trong dịp Tết Nguyên đán đã được loan truyền. Không rõ liệu hai vấn đề này có liên quan hay không.

Xe tự lái của GM cũng đang bị chỉ trích. Hiện nay đang có một cuộc điều tra về vụ tai nạn một chiếc xe tự lái Cruise kéo một người đi bộ tới 20 feet vào tháng 10 năm ngoái.
Hiện tại, các thành phố địa phương nóng lòng muốn được quản lý xe tự hành trên đường phố của họ. Văn phòng thống đốc Gavin Newsom cho biết sẽ đánh giá lại dự luật nếu nó được thông qua tại quốc hội California. (HD)

Ông gốc Việt Florida trúng số $1 triệu

ORLANDO, Florida (NV) – Một người đàn ông ở Orlando giành được phần thưởng trị giá $1 triệu trong tuần này khi chơi trò chơi cào số “500X THE CASH” của Sở Xổ Số Florida, theo Đài News 6 WKMG.

David Nguyễn nhận số tiền trúng thưởng vào Thứ Năm, 15 Tháng Hai tại Văn Phòng Quận Orlando của Sở Xổ Số Florida dưới dạng khoản thanh toán trong một lần, trị giá $820,000.

David Nguyễn mua tờ vé số trúng giải từ một siêu thị Publix nằm ở số 10250 đường Curry Ford Road. Siêu thị Publix này cũng sẽ nhận được số tiền thưởng $2,000 nhờ bán được tờ vé số trúng giải, thông cáo cho biết.

Trò chơi cào số “500X THE CASH” (Hình: Florida Lottery)

500X THE CASH là trò chơi trị giá $50 với phần thưởng cao nhất là $25 triệu, Sở Xổ Số Florida cho biết trong một tuyên bố, số tiền đó là giải thưởng lớn nhất từng được đưa ra trong bất kỳ trò chơi cào số nào của họ.

Tỷ lệ thắng của trò chơi nói chung là 1 trên 4.50, tuyên bố cho biết. (TTHN)

Hy Lạp hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, Giáo Hội phản đối

ATHENS, Hy Lạp (NV) – Hy Lạp là quốc gia có phần đông tín đồ theo Chính Thống Giáo Đông Phương đầu tiên hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới, theo Đài BBC.

Các đôi tình nhân đồng giới giờ đây cũng sẽ được phép nhận con nuôi một cách hợp pháp sau cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 176-76 tại quốc hội hôm Thứ Năm, 15 Tháng Hai.

Thủ Tướng Kyriakos Mitsotakis cho biết luật định mới sẽ “mạnh dạn xóa bỏ tình trạng bất bình đẳng nghiêm trọng.”

Tín đồ theo Chính Thống Giáo Đông Phương cầu nguyện phản đối việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới hôm 15 Tháng Hai, 2024 ở Athens, Hy Lạp (Hình: Milos Bicanski/Getty Images)

Nhưng việc hợp pháp hóa lại chia cắt Hy Lạp, với sự phản kháng quyết liệt của Giáo Hội Chính Thống hùng mạnh. Những người ủng hộ hôn nhân đồng giới tổ chức tuần hành phản đối tại Athens.

Nhiều người giương lên những tấm biểu ngữ, tay cầm thánh giá, đọc lời cầu nguyện và cất lời ca các đoạn Kinh Thánh tại Công Trường Syntagma ở Athens.

Người đứng đầu Giáo Hội Chính Thống, Đức Tổng Giám Mục Ieronymos, cho biết luật định mới sẽ “làm hỏng sự gắn kết trong xã hội Hy Lạp.”

Dự luật cần khối đa số đơn giản để thông qua quốc hội với 300 thành viên.

Thủ Tướng Mitsotakis ủng hộ dự luật nhưng cần sự ủng hộ của các đảng phái đối lập để vượt qua khuôn phép, sự việc đang vấp phải phản đối từ hàng chục dân biểu trong đảng cầm quyền trung hữu của ông.

“Những người vô hình này cuối cùng cũng được nhìn nhận xung quanh chúng ta và cùng với họ, nhiều em bé rồi cũng sẽ tìm được mái ấm xứng đáng cho mình,” Thủ Tướng nói với quốc hội trong buổi tranh luận trước cuộc bỏ phiếu.

“Sự cải cách làm cho cuộc sống của một vài đồng bào Hy Lạp trở nên khá hơn mà không lấy đi bất cứ điều gì từ cuộc sống của nhiều người.”

Cuộc bỏ phiếu được các tổ chức đồng giới chuyển giới LGBTQ tại Hy Lạp hoan nghênh.

“Đây quả là thời khắc lịch sử,” Stella Belia, người đứng đầu tổ chức cha mẹ đồng giới Rainbow Families, nói với hãng tin Reuters. “Đây đúng là một ngày vui.”

Mười lăm trong số 27 thành viên Liên Âu đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Hôn nhân đồng giới được phép thực hiện ở 35 quốc gia trên toàn thế giới.

Hy Lạp cho tới nay vẫn tụt hậu so với một số quốc gia láng giềng Âu Châu, phần lớn là do sự phản đối của Giáo Hội.

Đây là quốc gia Đông Nam Âu đầu tiên thực hiện bình đẳng hôn nhân. (TTHN)

Hội chợ Tết đại học Golden West College rền vang tiếng Xuân

Đằng-Giao/Người Việt

HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Hội chợ mừng Tết Giáp Thìn của đại học Golden West College, Huntington Beach, diễn ra từ trưa Thứ Ba, 13 Tháng Hai, nhằm Mùng Bốn Tết, trong rộn ràng, thân mật, và chào đón.

Nữ sinh Sabrina Nguyễn hãnh diện trước bàn thờ tổ tiên giữa sân trường đại học Golden West College. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Khu vực hội chợ nằm phía sau tòa nhà Student Services có đầy đủ sắc thái mùa Xuân lọt thỏm giữa khuôn viên đại học cộng đồng nhưng đỏ thắm sắc Xuân và tưng bừng âm tiết ngày vui đầu năm truyền thống Việt.

Từ xa, tiếng hò reo náo nhiệt, lời chào hỏi, chúc mừng nhau đã làm rộn ràng không gian lễ hội.

Giáo Sư Teresa Nguyễn, thành viên ban tổ chức, cho biết lần này ban tổ chức rút tỉa được rất nhiều kinh nghiệm từ hội chợ Tết năm ngoái.

“Năm ngoái, chúng tôi vô cùng ngạc nhiên vì mới tổ chức lần đầu tiên mà đã được rất đông giáo sư và sinh viên mọi chủng tộc ủng hộ. Nhờ vậy mà năm nay trường cho nhiều ngân quỹ hơn nữa để tổ chức,” nữ giáo sư vui vẻ khoe. “Đây là một sự khích lệ lớn lao.”

Tưởng nữ sinh có hai con, nhưng lại là Giáo Sư Teresa Nguyễn. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Giáo Sư Kay Nguyễn, phó hiệu trưởng, rất vui được tham gia hội chợ Tết năm nay. Bà đã hết lòng ủng hộ sự kiện văn hóa này từ năm ngoái.

“Tôi rất vui khi Golden West College có được một buổi sinh hoạt văn hóa như hôm nay để sinh viên mọi sắc tộc có dịp tham dự với nhau,” bà Kay Nguyễn cười.

Cô Juana Rodriguez, nữ sinh năm đầu, nói: “Tôi rất thích Golden West College có những buổi văn hóa như thế này để sinh viên có chút nghỉ ngơi, giải trí, và học hỏi thêm lẫn nhau. Trong lớp, tôi chỉ biết người gốc Việt học rất giỏi thôi chứ không biết gì hơn.”

Cô thêm: “Hôm nay, tôi thấy họ rất thân thiện và hiếu khách.”

Anh Tom Miller cười to: “Đây là lần đầu tiên tôi thấy trò chơi bầu cua của người Việt. Tôi coi nhiều phim về người Á Châu lắm nhưng chưa bao giờ thấy trò này. Tôi thắng được một nắm ‘fortune cookie.’ Tôi rất vui.”

Con lân vươn cao trong khuôn viên đại học Golden West College giữa tiếng trống hội mừng Xuân. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Anh Quý Nguyễn, sinh viên ngành sinh vật, chia sẻ rằng anh rất hãnh diện được tham dự hội chợ.

Anh nói: “Rất thú vị. Em không ngờ ở xứ người mà sinh viên ‘mình’ lại có một buổi mừng Xuân như thế này. Vừa vui Tết với nhau mà vừa chia sẻ văn hóa với các sinh viên nước khác. Ý nghĩa quá.”

Ông Xuân Hồ và bà Anh Thư Đỗ, hai sinh viên “đặc biệt” cùng phấn khởi đón Xuân.

“Chúng tôi học lớp thi quốc tịch ở đây hơn một tháng rồi và rất vui đến đây hôm nay. Vui hơn khi biết cô Teresa, người dạy chúng tôi, cũng có chân trong ban tổ chức,” ông Xuân nói.

Bà Anh Thư thêm: “Đây là cơ hội quá hay để sinh viên khác thấy được văn hóa của mình.”

Không gian trẩy hội của sinh viên Golden West College vui nhộn bất ngờ. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Sòng bầu cua vô cùng sôi động từ đầu đến cuối với những tiếng hò reo đắc chí thắng cuộc khi đông đảo sinh viên đứng vòng trong vòng ngoài, chăm chú theo dõi. Vòng trong hồi hộp đặt cuộc, vòng ngoài thắc mắc nhờ giải thích cách chơi.

Nhưng sôi động nhất vẫn là tiết mục múa lân, thu hút sự chú ý của cả hội chợ. Mọi người cùng ngồi bệt xuống đất, vừa nghỉ chân, vừa nghe những hồi trống rền vang, vừa ngắm lân biểu diễn. Sinh viên ngồi bên bạn, cha mẹ ngồi cạnh con, già trẻ lớn bé cùng vui Xuân giữa khuôn viên đại học.

Cụ Diệu Nguyễn, có lẽ là người cao tuổi nhất hội chợ, cười: “Tôi 83 tuổi rồi, không phải sinh viên đâu. Tôi đến đây vì đứa cháu gái muốn tôi cùng chung vui. Phải nói, hội chợ nhỏ nhưng tôi thật tình thấy rất vui. Phục mấy cháu sinh viên quá.”

Tuổi nào đến hội chợ Tết Golden West College cũng tươi như hoa. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)

Golden West College là một trong ba đại học cộng đồng thuộc Học Khu Coast Community College có văn phòng chính ở Costa Mesa. Hai trường kia là Orange Coast College, Costa Mesa, và Coastline College. Coastline College có văn phòng chính ở Fountain Valley, nhưng có nhiều chi nhánh tại hai thành phố Garden Grove và Westminster trong vùng Little Saigon, và Newport Beach.

Cả ba trường đại học cộng đồng này có số lượng sinh viên gốc Việt rất lớn, mà trong đó một số học nghề và một số chuyển lên đại học bốn năm sau khi hoàn tất chương trình hai năm ở đây. [đ.d.]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Bác Sĩ Tâm Nguyễn, chủ tịch OCTA, chia sẻ về mục tiêu giao thông Orange County

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Bác Sĩ Tâm Nguyễn, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Cơ Quan Giao Thông Orange County (OCTA), vừa có lời chúc Tết Giáp Thìn và chia sẻ những mục tiêu về giao thông trong năm 2024.

Bác Sĩ Tâm Nguyễn (thứ hai từ trái), chủ tịch Hội Đồng Quản Trị Cơ Quan Giao Thông Orange County (OCTA), chúc mừng năm mới. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Theo đó, trong buổi họp báo vào trưa Thứ Sáu, 9 Tháng Hai, tại phòng họp của trường thẩm mỹ Advance Beauty College, Garden Grove, ông Tâm cho biết các mục tiêu chính OCTA sẽ làm trong thời gian tới gồm: Cung cấp cho công chúng hệ thống giao thông bền vững và công bằng, trong đó cải thiện việc đi lại bằng cách tối ưu hóa độ tin cậy vào hệ thống và tăng cường các lựa chọn cách di chuyển; duy trì văn hóa làm việc hòa nhập và đa dạng; hỗ trợ các cộng đồng bằng cách thúc đẩy các cam kết về an toàn và bền vững trong quản lý môi trường…

Tân Chủ Tịch Tâm Nguyễn chia sẻ: “Tôi rất vui được phục vụ cộng đồng trong vai trò mới là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị OCTA. Tháng Mười Hai vừa qua OCTA đã xong dự án lớn nhất của tiểu bang California là mở rộng xa lộ 405 với $2.2 tỷ. Trong năm mới này sẽ xong dự án xe điện OC Streetcar dài 4.15 dặm ở Orange County với khoảng $600 triệu, kết nối hai thành phố Santa Ana và Garden Grove.”

Đối với dự án mở rộng xa lộ 405, từ tuyến phía Bắc Orange County đến xa lộ 73, kéo dài 14 dặm, với hai làn đường chung mới và hai làn đường tốc hành, gọi là Express Lane, đi ngang qua Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.

Điều này có nghĩa là đi về hướng Bắc, hoặc hướng Nam sẽ có thêm một làn đường chung mới và một làn đường Express Lane mới. Các làn đường carpool hiện tại dọc theo xa lộ 405 cũng đang được chuyển đổi thành làn đường Express Lane, mỗi chiều hai làn xe.

Bác Sĩ Tâm Nguyễn vừa được bầu làm chủ tịch OCTA trong phiên họp đầu năm hôm Thứ Hai, 8 Tháng Giêng. OCTA là cơ quan phụ trách lên kế hoạch, tài trợ, và cung cấp phát triển giao thông công cộng của Orange County, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, với ngân sách $1.7 tỷ/năm.

Ông là một nhà hoạt động cộng đồng, lãnh đạo giáo dục và kinh doanh, và làm từ thiện.

Một số vị dân cử chung vui, chúc mừng năm mới và chúc những dự án của OCTA mau chóng thành tựu. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Hiện nay, ông là đồng chủ nhân trường thẩm mỹ Advance Beauty College, Garden Grove, do cha mẹ ông sáng lập năm 1987.

Bác Sĩ Tâm Nguyễn hiện là giảng viên quản trị kinh doanh đại học Cal State Fullerton và là cựu chủ tịch Hiệp Hội Cựu Sinh Viên của trường.

Ông cũng là thành viên hội đồng quản trị một số doanh nghiệp và tổ chức như Genesis Bank, MemorialCare Orange Coast Medical Center & Saddleback Medical Center, Small Business Diversity Network, Orange County United Way, Pro Nails Association, Center for Family Business, Hội Đồng Cố Vấn Cảnh Sát Trưởng Garden Grove, và mới đây là thành viên hội đồng quản trị của Garden Grove Community Foundation, Phòng Thương Mại Việt-Mỹ, và Project Vietnam Foundation.

Bác Sĩ Tâm Nguyễn cùng gia đình đến California, Mỹ, năm 1975 khi mới 1 tuổi.

Ông có vợ và ba người con, đang cư ngụ tại Fountain Valley. Ông tốt nghiệp cử nhân đại học UCI, cao học quản trị kinh doanh đại học Cal State Fullerton, và bác sĩ đại học American University of the Caribbean.

Hội Đồng Quản Trị OCTA bao gồm 18 thành viên, trong đó có năm giám sát viên quận hạt, 10 thành viên hội đồng thành phố nằm trong năm địa hạt trong Hội Đồng Giám Sát Orange (mỗi địa hạt hai người), và hai thành viên đại diện công chúng, cộng với một giám đốc khu vực địa phương của Caltrans, người chỉ dự họp chứ không được bỏ phiếu. [qd]

Anaheim cho phép tịch thu đồ nghề bán hàng rong trên vỉa hè

ANAHEIM, California (NV) – Hội Đồng Thành Phố (HĐTP) Anaheim cho phép giới chức thành phố tịch thu đồ nghề bán hàng rong trên vỉa hè, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Năm, 15 Tháng Hai.

HĐTP thống nhất đưa ra quyết định này thông qua cuộc bỏ phiếu hôm Thứ Ba. Tại cuộc họp, giới lãnh đạo nói họ lo ngại về vấn đề an toàn của tình trạng bán hàng rong ngày càng nở rộ dọc những con đường đông đúc của thành phố.

Quán taco trên vỉa hè ở Orange County. (Hình minh họa: Thiện Lê/Người Việt)

“Chúng tôi nghĩ đây là dụng cụ tốt phải có trong hộp dụng cụ và là điều mà chúng tôi muốn được phép làm,” ông Ted White, giám đốc quy hoạch Anaheim, phát biểu.

Mục đích cuộc bỏ phiếu là cập nhật luật bán hàng rong trên vỉa hè của Anaheim để cho phép nhân viên công lực tịch thu đồ nghề của người bán mà không cần chờ thanh tra y tế quận hạt. Một số nghị viên và cư dân bày tỏ lo ngại về tình trạng bán hàng rong lan tràn trên vỉa hè mấy năm gần đây.

HĐTP sẽ phải bỏ phiếu thêm một lần nữa thì dự luật này mới chính thức trở thành luật. Người bán hàng rong nào vi phạm luật của thành phố, như không có giấy phép kinh doanh, chiếm vỉa hè quá nhiều, hoặc không đổ bỏ dầu mỡ đúng cách, có thể bị tịch thu đồ nghề.

Thành phố sẽ giữ đồ nghề tới 90 ngày và nếu không ai tới nhận thì coi như bỏ luôn. Dự luật này cũng bỏ bớt một số yêu cầu đối với người xin giấy phép bán hàng rong trên vỉa hè, như bỏ yêu cầu khai báo địa chỉ cũ và những lần từng bị kết tội hình sự.

Một trong những mối lo chính của giới chức thành phố là bảo đảm vỉa hè còn đủ chỗ cho người đi bộ.

Ông White cho hay, ban đầu, nhân viên công lực Anaheim chủ yếu nhắm tới những người bán thức ăn quy mô lớn mà thực chất là mở nhà hàng trên vỉa hè. Người bán hoa, trái cây và điện thoại chưa bị để ý, theo ông White.

Nghị Viên Norma Campos Kurtz nhớ đã nhìn thấy người bán hàng rong bày hàng ra dọc đường Harbor trong khu Anaheim Resort, khiến người đi bộ và người đẩy xe nôi em bé bước xuống lòng đường để né.

“Xe cộ phải dừng lại để những người đó đi xong,” bà Campos Kurtz cho biết. “Rất nguy hiểm cho người đi bộ, dù là du khách hay nhân viên ở khu vực đó, chúng ta phải giải quyết chuyện này. Nhìn là thấy sợ.”

Luật hiện nay của Anaheim đã cấm bán hàng rong ở phần lớn trong khu đó. Nhân viên công lực đi tuần tiễu sáu đêm một tuần, tới 11 giờ đêm, ông White cho hay.

Tại cuộc họp hôm Thứ Ba, vài nghị viên nói họ muốn có giai đoạn miễn phí xin giấy phép bán hàng rong để hỗ trợ người bán.

Trong phần phát biểu của công chúng, một số cơ sở thương mại ủng hộ nỗ lực của thành phố.

“Rõ ràng chúng ta đang gặp vấn đề lớn về người bán hàng rong ở Anaheim. Ngày nào cũng có thêm người bán hàng rong,” cô Mariam El Haj, chủ nhà hàng Calaca Mamas Cantina trên đường Harbor, nói. “Đây không chỉ là vấn đề an toàn sức khỏe và vệ sinh, mà họ còn bán thức ăn và nước uống mà tất cả chúng tôi phải có giấy phép và bị kiểm tra thường xuyên.” (Th.Long) [qd]

California cấm đưa phí phục vụ vô cuối hóa đơn tính tiền

SACRAMENTO, California (NV) – Kể từ mùa Hè năm nay, luật mới của California cấm đưa vô cuối hóa đơn tính tiền phí phục vụ và chi phí phụ khác, theo nhật báo The Los Angeles Times hôm Thứ Năm, 15 Tháng Hai.

Từ ngày 1 Tháng Bảy, Senate Bill 478, được Thống Đốc Gavin Newsom ký thành luật Tháng Mười năm ngoái, sẽ cấm thu “tạp phí” (junk fee) đối với hàng loạt doanh nghiệp, như bán vé trên mạng, khách sạn, nhà hàng, quán rượu và ứng dụng giao hàng.

California cấm đưa vô cuối hóa đơn tính tiền phí phục vụ và chi phí phụ khác từ mùa Hè 2024. (Hình minh họa: Frank Perry/AFP via Getty Images)

Hai thượng nghị sĩ tiểu bang, ông Bill Dodd (Dân Chủ-Napa) và bà Nancy Skinner (Dân Chủ-Berkeley), cùng soạn dự luật này. Họ nói dự luật này sẽ bảo vệ người tiêu dùng tốt hơn.

“Những thứ phí lừa bịp này làm chúng ta không biết ngay từ đầu sẽ phải trả bao nhiêu,” ông Rob Bonta, bộ trưởng Tư Pháp California, người đồng bảo trợ dự luật này, ra tuyên bố cho hay vào ngày Thống Đốc Newsom ký dự luật. “Những thứ phí này không tốt cho người tiêu dùng và không tốt cho cạnh tranh. …Dự luật SB478 được ký, California nay có đạo luật hiệu quả nhất đất nước để giải quyết vấn đề này. Sắp tới, cư dân California thấy giá bao nhiêu thì trả bấy nhiêu.”

Nhiều nhà hàng và quán rượu dùng phụ phí (surcharge) để lo phúc lợi cho nhân viên, như bảo hiểm y tế và tăng lương, và thường ghi chú trên thực đơn; có nơi ghi là “không bắt buộc,” tùy ý thực khách. Giữa lúc luật mới sắp có hiệu lực, một số nhà hàng cho hay hậu quả có thể nặng nề và “làm đảo lộn” kỹ nghệ này.

Nhà hàng sẽ phải tính phụ phí thẳng vào giá trên thực đơn, chứ không được thêm vô cuối hóa đơn, giới chức tiểu bang cho biết.

“Vào lúc này, chúng tôi sẽ phải tăng giá rất nhiều,” bà Caroline Styne, chủ hệ thống nhà hàng Lucques Group và giám đốc rượu vang của Hollywood Bowl Food & Wine, cho hay.

Chẳng hạn, món gà quay nổi tiếng Ode to Zuni tại nhà hàng A.O.C. ở Los Angeles giá hiện tại là $39 nhưng có thể sẽ lên $49 một khi đạo luật SB478 có hiệu lực, bà Styne giải thích.

“Nhà hàng đang lâm vô hoàn cảnh khó khăn,” bà Styne thêm. “Thời gian qua, chúng tôi chịu rất nhiều áp lực… Hầu hết nhà hàng đều đang tốn rất nhiều tiền.”

Mặc dù hầu hết luật mới của California có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Giêng, nhưng SB478 được cố ý áp dụng trễ hơn để nhà hàng, quán rượu và doanh nghiệp khác có thêm thời gian chuẩn bị, theo đại diện văn phòng bộ trưởng Tư Pháp California. Tiểu bang cũng dự trù công bố tài liệu giải thích rõ đạo luật mới này trước ngày 1 Tháng Bảy.

Khách trả tiền tại nhà hàng. (Hình minh họa: Storyblocks)

Theo thông báo trước đây của văn phòng bộ trưởng Tư Pháp California, SB478 sẽ không “cấm nhà hàng thu phí phục vụ,” báo San Francisco Chronicle đưa tin hồi Tháng Mười năm ngoái. “Tuy nhiên, những phí đó phải được công bố (nghĩa là không còn được che giấu) trong giá niêm yết của nhà hàng.”

Nay, theo văn phòng bộ trưởng Tư Pháp California, nhà hàng và quán rượu vẫn được phép thu phí phục vụ và chi phí phụ khác nhưng phải đưa thẳng vào giá trên thực đơn ngay từ đầu.

Khi SB478 có hiệu lực, thực khách có lẽ sẽ giật mình vì món ăn $35 có thể được ghi giá $42, còn nhà hàng có thể mất khách. Đưa phụ phí 1% tới 20% trở lên vô thực đơn cũng có thể làm phát sinh chi phí khác cho doanh nghiệp.

Bà Styne cho rằng đạo luật này chỉ khiến thêm nhà hàng đóng cửa giữa lúc kỹ nghệ này vẫn đang hồi phục sau đại dịch COVID-19 và những cuộc đình công mùa Hè năm ngoái. (Th.Long) [qd]

Tín đồ Phật Giáo Hòa Hảo Miền Nam California mừng Tết Giáp Thìn

Văn Lan/Người Việt

SANTA ANA, California (NV) – Với chủ đề “Tuổi Trẻ Mừng Xuân,” Ban Trị Sự Phật Giáo Hòa Hảo (PGHH) Miền Nam California tổ chức tiệc Tân Xuân Giáp Thìn năm 2024 do Thanh Niên Đoàn PGHH đảm nhiệm, vào sáng Chủ Nhật, 11 Tháng Hai, nhằm ngày Mùng Hai Tết Giáp Thìn, tại Hội Quán PGHH, số 2114 W. McFadden Ave., Santa Ana, CA 92704.

Em bé nhỏ tuổi nhất nhận lì xì đầu năm từ ông hội trưởng Trần Văn Tài. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Bắt đầu buổi tiệc Tân Niên, đoàn Lân Tiên Phong PGHH cùng tiếng trống rộn rã từ cổng chính tiến vào chánh điện chào mừng quan khách.

Ông Trang Văn Mến, thủ bổn Ban Trị Sự PGHH Miền Nam California, cho biết Đức Thầy đã để lại nhiều bài thơ Xuân rất nhiều ý nghĩa, tùy theo mùa, theo năm tháng đã đi vào lòng người.

Ông dẫn chứng Đức Thầy viết “Cô tủi thân cô lại bất bình/ Nhưng muộn quá tuổi Xuân không trở lại” khi lấy mùa Xuân có ý nói về tuổi tác như trong bài “Lấy Chồng Chệt.”

Hào hứng nhận lì xì mừng Tết từ Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Xuân cũng có nghĩa là năm, cứ theo một chu kỳ 12 tháng có bốn mùa, cứ hết Xuân Hạ đến Thu Đông: “Mịt mịt, mờ mờ mưa gió đạn/ Phong trần đày đọa mấy mươi Xuân,” hay “Mấy mươi Xuân vắng chúa trông hoài/ Thân gởi nơi người nợ chẳng vay.”

Xuân cũng có nghĩa là mùa vụ, mỗi mùa có ba tháng: “Mùa Xuân ấm áp khỏe người/ Mùa Hè nóng nực lửa trời náo nung/ Mùa Thu gió mát trăng trong/ Mùa Đông rét mướt gợi lòng xót xa.”

Trong mùa Xuân khí trời mát mẻ ôn hòa, không nóng nực như mùa Hè, không lạnh lẽo như mùa Đông, và rảnh rỗi không bận rộn cho mùa vụ, dân chúng nghỉ ngơi an dưỡng tinh thần, lo bề đạo đức trau giồi thân tâm nên tổ chức tận hưởng cái Tết thật vui.

Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu (trái) và ông hội trưởng Trần Văn Tài lần lượt phát biểu chúc mừng năm mới Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Nhưng theo thời gian, tục lệ đón Xuân không còn được như trước nữa mà thay vào đó là cảnh rượu trà, cờ bạc, chạy theo nhiều tệ nạn làm khổ bản thân, gia đình và xã hội. Trong bài “Cám Cảnh Dân Nghèo,” Đức Thầy nhắn nhủ mọi người: “Nhắn nhủ khắp nơi hỏi một bài/ Ba ngày Xuân nhựt bởi nơi ai?/ Rượu trà cờ bạc, ôi phung phí/ Chẳng biết lệ xưa của ai bày?”

Và đồng đạo Mến cảm niệm việc đón Xuân của mọi người trong xã hội: “Đối với những người dư dả thì mỗi khi Tết đến trẻ hay già đều nô nức đón Xuân sang, ngược lại trong những gia đình nghèo khó thì khi nghe nói đến Tết là rầu lo đủ chuyện. Nhưng mặc dù sống trong cảnh túng thiếu, Đức Thầy cũng khuyến khích chúng ta bền chí, giữ vững lập trường để lo tu hành tinh tấn vì đời thượng cổ cũng gần kề.”

Anh Trần Phú Cường đại diện Thanh Niên Đoàn PGHH trong diễn văn khai mạc tiệc mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ông Mến nói thêm: “Đức Thầy đã nhắc nhở dặn dò chúng ta ‘Hằng năm đến ba ngày Xuân thì ngày 29, 30 và Mùng Một phải ăn chay và cúng chay, qua đến ngày Mùng Hai có chi cúng nấy cũng được, đến ngày Mùng Ba ra mắt không nên sát sanh loài vật mà cúng tế trời đất, chỉ dùng bông hoa mà thôi.’ Đức Thầy đã dạy: ‘Chúc mừng năm mới, mới buổi qua/ Bỏ bớt dị đoan chẳng cúng gà/ Tre nêu phơ phất không còn thấy/ Ra mắt tiêu mòn buổi thứ ba.’”

Đồng đạo Lê Hữu Ky nói: “Trong gia đình, người PGHH là cư sĩ tại gia, vì vậy con cháu trong gia đình cứ nhìn theo cách phụng hành của cha mẹ, cách cha mẹ thờ cúng như thế nào thì thờ cúng theo như thế ấy, PGHH không bắt buộc con cháu nhứt định phải làm thế này thế kia.”

Đại gia đình ba thế hệ của ông bà Huỳnh Thoại Chân từ Dallas, Texas, về dự tiệc mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ông chia sẻ: “Cha mẹ là những người thực hành trước, làm gương cho con cháu noi theo. Mình tu theo Đức Thầy, cha mẹ theo ông bà đời trước cũng theo Đức Thầy hành đạo như thế nào thì gia đình chúng tôi hành theo, con cháu nhìn theo cũng sẽ tiếp nối truyền thống như thế ấy. PGHH không bắt buộc vì là đạo thực hành, để con cháu nhìn thấy lối sống của cha mẹ đúng hay không mà noi theo.”

“Những ngày lễ Tết hay ngày Đại Lễ 18 Tháng Năm năm nào con cháu cũng sắp xếp từ Dallas, Texas, bay về đây để mừng tuổi ông bà, cũng như thăm hỏi các ông bà cô bác trong hội quán đều là quen biết từ khi các cháu sinh hoạt lúc trước ở đây,” ông Ky nói thêm.

Gia đình ba thế hệ của ông bà Ngô Văn Ẩn từ San Diego về dự tiệc mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ông Huỳnh Thoại Chân, đại gia đình gồm ba thế hệ ông bà, cha mẹ, và con cháu, từ Dallas, Texas, về dự Tết tại hội quán, cho hay: “Dân Việt có tính cách gia đình sống có trách nhiệm với con, đó là văn hóa rất hay của người Việt. Con chúng tôi học trường Mỹ, họ rất ngạc nhiên khi thấy toàn thể gia đình chúng tôi gồm ông bà, cha mẹ, con cháu đều sống chung với nhau trong nhà, nhưng họ thì không.”

Gia đình ba thế hệ của ông bà Trần Văn Tài trong tiệc mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

“Tôi chợt nghĩ ra đó là nền văn hóa Việt, ông bà, cha mẹ có trách nhiệm đối với con cháu nhưng không nghĩ con cháu phải trả lại cho mình, như dòng nước cứ trên nguồn chảy xuống không mong gì chảy ngược lên. Người Việt thông minh, làm việc giỏi nhưng có đạo đức, con cái đối xử với mình như thế nào cũng là tùy duyên, tinh thần văn hóa Việt như vậy cũng nên giới thiệu cho người ngoại quốc hiểu,” ông chia sẻ.

“Tinh hoa giáo lý của PGHH rất hay ở lối sống, điều mong ước của chúng tôi là làm sao đáp đền ơn của những người có công gầy dựng trụ sở PGHH này để có sự phát triển và truyền thừa giáo lý. Đây là cơ sở chung để tín đồ không phân biệt vị trí đều góp công phát triển cơ sở truyền bá giáo lý PGHH,” ông Chân cảm kích nói.

Đại gia đình PGHH Miền Nam California trong ngày vui mừng Xuân Giáp Thìn. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Năm nay các gia đình gồm ba thế hệ cùng các em nhỏ theo gia đình dự tiệc mừng Xuân mới quá đông, nên cả hội quán vui rộn ràng hẳn lên khi Giáo Sư Nguyễn Thanh Giàu, hội trưởng Ban Trị Sự Trung Ương Giáo Hội PGHH Hải Ngoại, và ông Trần Văn Tài, hội trưởng Ban Trị Sự PGHH Miền Nam California, chúc Tết quý lão niên và đồng đạo, biếu quà cho các cụ. Sau đó các em lên nhận tiền lì xì chúc mừng năm mới.

Sau đó mọi người dùng cơm chay thân mật và xem chương trình văn nghệ mừng Xuân, có trình diễn áo dài truyền thống do các em Thanh Niên Đoàn PGHH đảm trách. [qd]

Jon Stewart chính thức quay lại ‘The Daily Show’ sau 9 năm

HOLLYWOOD, California (NV) – Danh hài Jon Stewart lần đầu quay lại dẫn chương trình cho “The Daily Show” sau khi quyết định giải nghệ vào năm 2015.

Theo Yahoo! Entertainment, ông từng là gương mặt của chương trình thời sự và chính trị pha hài kịch này từ năm 1999 đến 2015, sau đó quyết định giải nghệ và nhường lại vị trí người dẫn chương trình do danh hài người Nam Phi là Trevor Noah vào năm 2015.

Danh hài Jon Stewart đoạt giải Emmy cho chương trình “The Daily Show” vào năm 2015. (Hình: Alberto E. Rodriguez/Getty Images)

Đến Tháng Mười Hai, 2022, Trevor Noah công bố rời khỏi “The Daily Show” sau bảy năm dẫn chương trình, khiến đài truyền hình Comedy Central phải liên tục thay đổi người dẫn chương trình.

Đến Tháng Giêng năm nay, Comedy Central người từng giúp “The Daily Show” tìm được nhiều thành công là Jon Stewart quay lại dẫn chương trình, nhưng ông chỉ phụ trách ngày Thứ Hai vì Comedy Central vẫn chưa chọn được người chính thức.

Ông Stewart sẽ xuất hiện vào Thứ Hai hằng tuần từ đây cho đến mùa bầu cử tổng thống vào Tháng Mười Một. Ông còn làm nhà sản xuất chính vào Thứ Hai và sẽ giám sát “The Daily Show” cho đến năm 2025.

Hôm Thứ Hai, 11 Tháng Hai, là lần đầu tiên ông Stewart xuất hiện trên “The Daily Show” sau chín năm, và cho biết ông rất hào hứng khi trở lại.

Vẫn giữ đúng phong thái khôi hài quen thuộc, ông nói với khán giả: “Tôi từng phạm nhiều tội, nhưng theo những gì tôi biết thì những người dẫn chương trình trò chuyện được miễn tội. Nếu quý vị không hài lòng thì xin than phiền với những người lập quốc.”

Lời chào khán giả đó dựa theo lời nói của cựu Tổng Thống Donald Trump, cho rằng ông phải được miễn tội vì mình từng là tổng thống.

Vào năm 2021, ông Stewart từng quay lại truyền hình với chương trình “The Problem with Jon Stewart” của Apple TV+, nhưng chương trình đó bị hủy chỉ sau hai mùa vào cuối năm 2023. Ông cho rằng chương trình đó bị hủy vì các nhà điều hành không muốn ông gặp nguy hiểm vì những điều mình nói trên đài.

Vì vậy, ông nói sự trở lại với “The Daily Show” là cách để ông trình bày nhiều suy nghĩ khi vào mùa bầu cử. (TL) [qd]

Chiến tranh

Nhã Duyên/SGN

Với tôi, chiến tranh thật tàn nhẫn, chiến tranh gây nên những thảm cảnh tạo ra địa ngục trần gian, trong đó con người trở thành mãnh thú hoang dại, vô nhân tính.

Cuộc chiến giữa Ukraine và Nga chưa hồi kết thì lại nổ lớn những trận đánh chiếm, pháo kích, giết người của nhóm khủng bố Hamas vào dân Do Thái. Nhìn cảnh thành phố bị bắn phá hoang tàn, nhà tan cửa nát, dân lành chết thảm thương, máu nhuộm đỏ đất trời… tôi rùng mình sợ hãi…!

Ký ức trở về thuở ấu thơ tôi đã từng chứng kiến trên quê hương yêu dấu, một cuộc chiến tranh tương tàn với cảnh “nồi da xáo thịt” của một dân tộc, cùng chung một tiếng nói, một tổ tiên, một dải đất sống. Tôi luôn sợ hãi chiến tranh!

Tôi còn nhớ như in, câu chuyện não lòng xảy ra cho Bác Khâm, người bạn thân thiết của mẹ tôi. Bác trai là một giáo sư dạy văn; bác gái người xinh đẹp, hiền hậu. Họ có tám người con. Mẹ thường dắt tôi đến chơi với Thảo, Thúy và cu Bi, cu Bo con của bác Khâm. Cả bọn nhóc cùng chơi với nhau đủ trò như rồng rắn lên mây, năm mười, tạt lon, dzích hình, banh đũa,…

Lúc ấy tôi còn bé nhưng cũng lờ mờ hiểu biết những đau thương của cuộc chiến tranh đang diễn ra. Chú tôi và ông anh lớn thường đem về những vỏ thùng đựng đạn cho bố tôi đổ cát vào xây hầm tránh bom. Mỗi tối anh em tôi phải vào hầm ngủ, chật chội và nóng nực dù bố tôi đã mở cái quạt máy cho mát. Anh chị của tôi không thích ngủ dưới hầm đâu, nhưng có một hôm…

Bùm! một tiếng nổ long trời lở đất làm rung chuyển nhà cửa vào lúc nửa đêm về sáng, chị tôi gào lên “pháo kích” và những tiếng chân chạy nhanh xuống lầu, anh chị của tôi hốt hoảng chạy vào hầm trú ẩn vì sợ bom tiếp tục pháo. Hai đứa em tôi thì cứ ôm lấy mẹ khóc ỉ ôi. Cả nhà thao thức cho đến sáng, bố mẹ tôi cứ nằm thở dài, buồn khổ, lo lắng không biết bom rơi đạn lạc vào xóm nhà nào vì tiếng bom nổ nghe rất gần. Ai cũng mang nỗi lo sợ hãi hùng riêng cho đàn con của mình trong lúc dầu sôi lửa bỏng của cuộc chiến.

Nhà tôi nằm giữa chợ và nhà thờ, sáng ra những người đi lễ và đi chợ sớm đã xôn xao tụ họp vì trái bom đêm qua rơi trúng nhà bác Khâm. Bác trai và bốn đứa con nhỏ đã chết; bác gái và hai người con gái bị thương nhẹ; hai anh lớn chỉ bị xây xát. Căn nhà đổ nát vì lãnh trọn trái pháo. Hàng xóm chỉ bị văng miểng và vài người bị thương nhẹ.

Khi nghe tin, mẹ tôi òa khóc và chạy vội đến nhà bác Khâm. Tôi lẻn ra khỏi nhà và bám theo sau mà mẹ tôi không biết. Người ta bu quanh kín ngôi nhà đổ nát, tôi đành lang thang, quanh quẩn ở bên ngoài và mục kích một cảnh tượng thật hãi hùng khiến tôi không bao giờ quên được.

Những người bạn nhỏ cùng chơi đùa với tôi giờ đã chết vì bom bắn pháo vào Sài Gòn trong lúc đang say sưa ngủ. Thân xác lấm đầy đất và máu, cu Bi và cu Bo người còn dính đầy gạo, có lẽ bao gạo cũng bị đạn nổ tung tóe. Người ta đem xác bốn đứa bạn nhỏ ấy ra phông tên nước ở đầu chợ tắm rửa.

Tôi trố mắt sợ hãi nhìn vì lần đầu tiên trong đời tôi nhìn thấy xác chết. Cu Bo bé nhất đã mất hẳn đôi chân cụt đến đùi; thân thể cu Bi ghim vài mảnh đạn; chị Thảo (lớn hơn tôi hai tuổi) không còn nhận ra khuôn mặt; Thúy nhỏ bạn thân thương của tôi lòi cả ruột ra ngoài.

Tôi không thể tưởng tượng được rằng mới tối qua chúng tôi còn chơi đùa bên nhau mà giờ đây những người bạn của tôi đã trở thành những cái xác xanh xám, giập nát và bầy nhầy vì bom đạn. Bạn tôi chỉ là những đứa trẻ từ bốn đến chín tuổi, chẳng làm gì nên tội mà phải nhận cái chết đau thương như thế!?

Tôi không khóc được, nỗi sợ hãi làm tê cứng tuyến nước mắt, làm trái tim nhỏ bé của tôi đập loạn xạ khiến tôi hoảng hốt đi tìm mẹ nhưng không thể nào chen lấn vào đám đông. Vội ù té chạy về nhà, run rẩy ôm lấy bố, tôi bật khóc. Tôi òa khóc trong sợ hãi nhiều hơn là nỗi đau khổ vì mất bạn.

Tôi còn quá nhỏ để biết về cái chết. Bố ôm lấy tôi vỗ về. Đêm hôm đó và những ngày sau nữa tôi thường ngủ với cơn ác mộng hãi hùng… cùng chơi đùa với những thây ma gớm ghiếc. Bố cứ trách mẹ sao lại dắt tôi theo để thấy cái cảnh thê lương đầy ám ảnh ấy, nhưng thương cho mẹ bị oan vì không biết tôi đã lặng lẽ trốn theo sau.

Tối hôm đó, nhà tôi có họ hàng, bà con ở xa đến rất đông. Họ lo lắng đến hỏi thăm vì thấy mẹ tôi xuất hiện trên TV, dìu bác Khâm đang khóc lóc thảm thiết. Phóng viên nhà báo và đài truyền hình quay phim, chụp hình những nạn nhân trong vụ pháo kích vào thành phố giết hại thường dân. Những ngày sau, tôi mới thấm thía nỗi buồn mất bạn, nhớ bạn vì biết là sẽ không bao giờ cùng nhau vui đùa nữa.

Trên Trái đất này, chiến tranh là một bể khổ, một chốn địa ngục trần gian mà con người cố tình tạo ra để giết hại và hài tội lẫn nhau. Hãy nhìn những kẻ đã gây ra chiến tranh bạo tàn, dã man như:

Hitler với chiến dịch tiêu diệt người Do Thái (1933-1945). Có biết bao câu chuyện kể và rất nhiều phim ảnh (Schindler’s List, Life is beautiful, The Diary of Anne Frank, The Pianist…) đã vạch trần tội ác chiến tranh của Hitler.

Khmer Đỏ ở Campuchia (1975-1979) đã “cáp duồn” người Việt, cắt đầu bỏ trôi sông vì kỳ thị chủng tộc và giết hại giới trí thức vì thù ghét giai cấp, như được thấy trong phim “The Killing Fields, First They Killed My Father”.

Những trái pháo của Nga bắn vào làm Ukraine đổ nát, điêu tàn, người chết với đầy đau thương, tang tóc (2022-). Cuộc chiến vẫn còn đang tiếp diễn với nhiều máu và nước mắt. Rồi đây sẽ có cả thiên niên vạn hồi ký và phim ảnh phơi bày tội ác của cuộc chiến khiến cả thế giới phải rơi lệ xót thương. Bây giờ, Tháng Mười 2023, một cuộc chiến nóng bỏng lại nổ ra, khi phiến quân Hamas ở Dải Gaza đánh bom, vãi súng tấn công vào Do Thái khiến nhiều thảm cảnh nhiễu nhương, đau thương diễn ra mà chưa bút mực nào tả xiết…!

Những kẻ đã gây ra những cuộc chiến tranh tàn khốc, vô nhân đạo, khi chết họ sẽ đi về đâu? Họ đã để lại những vết thương hằn sâu, đau đớn không bao giờ lành trong lịch sử.

Ngày tôi đến Mỹ, trong lớp học tiếng Anh, tôi viết một đoạn văn về chiến tranh trên quê hương tôi, khiến cô giáo và các bạn cùng lớp rơi nước mắt. Trong chiến tranh, tất cả những gì ghê sợ, ghê tởm, ghê gớm nhất đã xảy ra. Những ai chưa từng nếm trải qua chiến tranh thì sẽ không bao giờ biết rõ được cái giá trị quý báu vô biên của một cuộc sống an lạc, thái bình. Muôn đời tôi yêu quý hòa bình.

Và như John Lennon trong ban The Beatles cũng yêu hòa bình với “ước vọng”…

Imagine all the people

Living life in peace…

Hãy tưởng tượng mọi người

Đều được sống trong yên bình an lạc…

Quê hương giờ đã xa xôi vạn dặm, chiến tranh đã qua đi nhưng niềm đau còn mãi, tôi vẫn u hoài nghe những tiếng ru buồn của một thời…

Đại bác đêm đêm dội vào thành phố

Người phu quét đường cầm chổi đứng nghe

Đại bác như kinh không mang lời nguyền

Trẻ thơ quên sống từng đêm nghe ngóng…

Và kinh hoàng với những đau thương, chết chóc…

Xác người nằm trôi sông

Phơi trên ruộng đồng

Trên nóc nhà thành phố

Trên những đường quanh co

Xác người nằm bơ vơ…

(Trịnh Công Sơn)

Chiến tranh trên quê hương tôi đã chấm dứt hơn nửa thế kỷ. Tóc xanh xưa nay đã phai màu, tôi không còn là một cô bé con mà đã có nhiều tuổi đời… Nhưng tôi vẫn không sao quên được những người bạn nhỏ của tôi bó chiếu nằm bên lề đường, phơi nắng, bị kiến bu, ruồi đậu, muỗi bám…! Viết những dòng này, nước mắt tôi lại chảy dài…

Cử tri MAGA và Trump bắt đầu run, vì Biden có thể tiếp đội KC Chiefs và Taylor Swift

Cử tri MAGA và Trump bắt đầu run, vì Biden có thể tiếp đội KC Chiefs và Taylor Swift
Tòa Bạch Ốc cho biết Tổng Thống Joe Biden sẽ tiếp đội KC Chiefs vừa vô địch Super Bowl và có thể có cả nữ danh ca Taylor Swift.

Việt Nam thu $14 triệu nhờ xuất cảng nhãn

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam thu được $14 triệu nhờ xuất cảng trái nhãn trong năm ngoái, tăng gần 2.5 lần so với năm 2022, theo dữ liệu của Tổng Cục Hải Quan.

Theo báo VNExpress hôm 15 Tháng Hai, đây là loại trái cây có mức tăng trưởng xuất cảng lớn thứ nhì trong năm ngoái, chỉ sau sầu riêng. Trong đó, Trung Quốc, Úc, Thái Lan và Nhật là những nước “ưa chuộng” trái nhãn Việt Nam nhất.

Nhãn Ido – một giống nhãn của Thái Lan, được trồng tại các nhà vườn miền Tây. (Hình: Linh Lam/VNExpress)

Với thị trường Thái Lan, tập đoàn Central Retail – nhà bán lẻ của nước này – cũng đẩy mạnh xuất cảng nhãn Việt Nam sang Thái. Ông Paul Le, phó chủ tịch Central Retail tại Việt Nam, cho biết người tiêu dùng Thái Lan “rất thích trái nhãn Việt Nam.”

Nhờ vậy mà sản lượng nhãn được tập đoàn này xuất cảng sang Thái hồi năm ngoái tăng khoảng 40% so với năm trước.

Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam cho rằng Trung Quốc là thị trường tiêu thụ trái nhãn Việt nhiều nhất và nhu cầu của nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới hiện “rất lớn.”

Do đó, nếu tận dụng được lợi thế và nâng cao tiêu chuẩn với hàng xuất cảng, trái nhãn của Việt Nam sẽ ngày càng thu hẹp khoảng cách với nhãn Thái tại thị trường tỷ dân.

Theo thống kê, hiện nhãn nằm trong top năm cây lấy trái có diện tích lớn nhất Việt Nam với hơn 80,000 hécta và sản lượng bình quân khoảng 600,000 tấn mỗi năm.

Ngoài trái nhãn xuất cảng tăng mạnh, hồi trước Tết Giáp Thìn 2024, nhờ người dân Trung Quốc đua nhau mua sầu riêng làm quà tặng Tết, nên giá sầu riêng của Việt Nam tăng mạnh.

Theo ghi nhận của báo Người Lao Động hồi trung tuần Tháng Giêng, các vựa thu mua tại đồng bằng sông Cửu Long thông báo sầu riêng Monthong loại 1 có giá từ 180,000 đến 195,000 đồng ($7.3 tới $7.9)/kg; Ri 6 loại 1 từ 125,000 đến 135,000 đồng ($5 tới $5.4)/kg…

Ông Lê Minh Trí, phó giám đốc Hợp Tác Xã Vĩnh Khang, tỉnh Tiền Giang, cho biết giá sầu riêng biến động liên tục. Có trường hợp doanh nghiệp thiếu hàng để lấp đầy container nên sẵn sàng tăng 20,000 đồng (81 cent)/kg sầu riêng để kịp chuyến đi. Giá sầu riêng Monthong mua xô tại vườn đang ở mức 150,000 đến 160,000 đồng ($6.1 tới $6.5)/kg, còn giống Ri 6 là 100,000 đến 110,000 đồng ($4 tới $4.4)/kg…

Theo ông Trí, giá sầu riêng cận Tết năm nay còn cao hơn năm ngoái do thị trường Trung Quốc hút hàng.

Ông Đặng Phúc Nguyên, tổng thư ký Hiệp Hội Rau Quả Việt Nam, cho hay lúc này là thời gian thu hoạch sầu riêng trái vụ tại một số vùng trồng ở đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên với số lượng hạn chế. Trong khi đó, Việt Nam hiện là nơi cung cấp sầu riêng tươi duy nhất cho Trung Quốc, trong khi nhu cầu biếu tặng sầu riêng dịp Tết tăng cao. Do đó, dự báo giá sầu riêng còn tiếp tục tăng khi nguồn cung khan hiếm.

Nhãn Việt Nam được ưa chuộng tại Nhật và các nước khác. (Hình: Công Thương)

Theo ông Nguyên, giá sầu riêng tươi Việt Nam tốt hơn so với các nước như Thái Lan, Malaysia và Philippines, trong khi phẩm chất ổn định, có trái quanh năm vì được ưu đãi do khí hậu và thổ nhưỡng, trong khi Thái Lan chỉ có theo vụ.

Theo công bố mới nhất của Tổng Cục Hải Quan Việt Nam, kim ngạch xuất cảng rau quả trong nước năm 2023 đạt $5.6 tỷ, tăng tới 66.7% (tương ứng tăng $ 2.24 tỷ) so với năm trước. Trong đó, chủ yếu nhờ xuất cảng quả sầu riêng “tăng cao đột biến,” đạt $2.1 tỷ, tăng tới $1.82 tỷ so với năm ngoái. (N.H.K) [qd]

Huntington Beach dùng người máy tự động để dọn rác sau bão

HUNTINGTON BEACH, California (NV) – Sau những ngày mưa bão thổi nhiều rác ra biển vào đầu Tháng Hai, vài người máy tự động đang dọn rác tại cảng Huntington Beach.

Theo đài ABC 7, đó là người máy của công ty Clean Earth Rovers, đang hợp tác với thành phố Huntington Beach trong chương trình thử nghiệm kéo dài hai tháng.

Người máy dọn rác biển của Clean Earth Rovers. (Hình: Facebook Clean Earth Rovers)

Ông Michael Arens, tổng giám đốc Clean Earth Rovers, cho biết những người máy này giống như người máy hút bụi Roomba, nhưng sử dụng ngoài biển. Người máy sẽ hút rác, cá chết, các loại rong biển, dầu và nhiều mảnh vụn nổi trên mặt nước.

Clean Earth Rovers đang hợp tác với Huntington Beach để dọn rác tại hai địa điểm ở cảng, và ông Arens cho hay dùng người máy là cách hiệu quả để chống ô nhiễm và giúp thành phố sử dụng nhân lực cho nhiều việc khác.

Ngoài ra, công ty này muốn biết những loại rác mà người máy hút được để lưu lại thành dữ liệu cho tương lai. Ông Arens hy vọng chương trình hợp tác với Huntington Beach sẽ thành công, và có thể làm việc dài hạn với thành phố sau hai tháng thử nghiệm. (TL) [qd]

Cảnh sát Irvine truy lùng một phụ nữ trộm $1,800 kẹo chewing gum

IRVINE, California (NV) – Cảnh sát đang truy lùng một phụ nữ trộm kẹo chewing gum tổng cộng khoảng $1,800 tại cửa hàng ở Irvine, theo OC Patch hôm Thứ Năm, 15 Tháng Hai.

Ngày 27 Tháng Giêng, camera an ninh quay được cảnh nghi can ăn cắp kẹo chewing gum tổng cộng khoảng $1,800 tại cửa hàng đó, Sở Cảnh Sát Irvine (IPD) cho hay.

Nghi can ăn cắp kẹo chewing gum tại cửa hàng ở Irvine, California. (Hình: Irvine Police Department)

Phụ nữ này ra khỏi cửa hàng mà không trả tiền rồi chất kẹo chewing gum lên xe, IPD cho biết.

Phụ nữ này bị nghi thực hiện nhiều vụ ăn cắp kẹo chewing gum tương tự khắp Orange County. IPD công bố hình ảnh nghi can với hy vọng công chúng có thể nhận diện.

Số hàng ăn cắp này có lẽ sẽ được bán lại cho nơi khác để lấy tiền mặt, theo IPD.

Cảnh sát lưu ý vụ trộm này khá đặc biệt, vì khi nói tới trộm cắp đồ ở cửa hàng, những món thường bị ăn cắp có giá cao hơn, như dao cạo râu hay sữa bột.

IPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới nghi can thì gọi cho cảnh sát số 949-724-7011 hoặc gửi email cho [email protected]. (Th.Long) [qd]

Lá phiếu 2024 và tương lai chính trị toàn cầu

Diện mạo thế giới 2024 thay đổi như thế nào trước loạt cuộc bầu cử quan trọng?

Huỳnh Hoa/SGN

Năm 2024 hai tỷ công dân của hành tinh sẽ đi bỏ phiếu trong hàng trăm cuộc bầu cử tổng thống, quốc hội của nhiều nước. Trong số này có 40 cuộc bầu cử quan trọng ở Nga, Mỹ, Liên minh châu Âu… mà kết quả có ảnh hưởng lớn đến cả khu vực và thế giới. Nếu như ở các chế độ độc tài người ta dễ dàng biết được kết quả bầu cử nhiều tháng trời thì ở các nền dân chủ, bầu cử là một cuộc lựa chọn khó khăn cho tương lai của đất nước, đôi khi là lựa chọn sinh tử.

Nước Nga sẽ đi bầu tổng thống vào ngày 15-17 Tháng Ba 2024. Nhưng ngay từ lúc này, ai cũng đã biết Vladimir Putin – nhà độc tài, tội phạm chiến tranh – sẽ tiếp tục tại vị, đảm nhiệm thêm một nhiệm kỳ tổng thống sáu năm, nghĩa là ông ta sẽ tiếp tục cầm quyền đến năm 2030, thậm chí đến năm 2036.

Các chính trị gia đối lập, hoặc đã bị thủ tiêu, hoặc đang ngồi tù nên sẽ không ai cạnh tranh với Putin. Con đường chuyên chế của nước Nga sẽ không thay đổi sau cuộc bầu cử, nếu như không có một biến cố động trời nào đó chưa ai hình dung được, buộc ông Vladimir Putin phải từ bỏ quyền lực. Vì vậy, cuộc bầu cử tổng thống ở Nga với ông Putin là vai diễn duy nhất hầu như không gây được sự chú ý của thế giới bên ngoài.

Đài Loan: Chiến tranh hay Hòa bình?

Ngay đầu năm 2024, 24 triệu người dân Đài Loan sẽ đi bỏ phiếu bầu tổng thống ngày 13 Tháng Giêng và kết quả bầu cử sẽ có ảnh hưởng to lớn không chỉ đến tương lai của đảo quốc, quan hệ giữa hai bờ eo biển Đài Loan mà cả đến cuộc cạnh tranh ảnh hưởng giữa Mỹ và Trung Quốc, đến hoà bình ổn định của cả khu vực Đông Á.

Đương kim Tổng thống Đài Loan Thái Anh Văn (Tsai Ing-wen) sẽ không tái tranh cử sau hai nhiệm kỳ cầm quyền. Đảng Dân Chủ Tiến Bộ đương quyền, gọi tắt là DPP, đã giới thiệu liên danh tranh cử gồm ông Lại Thanh Đức (Lai Ching-te, William Lai) và bà Tiêu Mỹ Cầm (Hsiao Bi-khim).

Ông Lại đang là phó của bà Thái, từng là Thủ tướng Đài Loan, còn bà Tiêu mới tháng trước là Đại diện Đài Loan tại thủ đô Washington, thực chất là đại sứ. Liên danh Lại-Tiêu tiếp tục đường lối của đảng DPP là bảo vệ chủ quyền của đảo quốc, dựa vào sự hỗ trợ của Hoa Kỳ và phương Tây. Tuy chủ trương không tuyên bố Đài Loan độc lập, nhưng DPP nỗ lực duy trì hiện trạng của eo biển, gia tăng năng lực quốc phòng để tự vệ trước đe dọa sử dụng vũ lực để thâu tóm của Trung Quốc.

Quốc Dân Đảng (Kuomintang), gọi tắt là KMT, đưa ra liên danh gồm ông Hầu Hữu Nghi (Hou You-yih), cựu Thị trưởng Tân Đài Bắc, và ông Triệu Thiểu Khang (Jaw Shaw-kong), một ông trùm truyền thông thân Bắc Kinh. Từ Hoa Lục chạy ra Đài Loan năm 1949, KMT đại diện cho tầng lớp thượng lưu có gốc gác từ Hoa Lục và các nhà kinh doanh Đài Loan muốn quan hệ kinh tế mật thiết với thị trường Trung Quốc. Về chính trị, KMT cam kết bảo vệ Đài Loan nhưng thông qua các cuộc đàm phán, đồng thuận và thỏa hiệp với Bắc Kinh. KMT phản đối chủ trương tăng cường năng lực tự vệ của Đài Loan vì lo ngại điều đó sẽ kích thích một cuộc xung đột nóng ở eo biển.

Đảng Nhân dân Đài Loan, gọi tắt là TPP, mới thành lập, cử ông Kha Văn Triết (Ko Wen-ji), cựu đô trưởng Đài Bắc và nữ dân biểu Ngô Hân Doanh (Wu Hsin-ying) – một nhà kinh doanh có quan hệ làm ăn mật thiết với Hoa Lục. Đảng TPP tự xưng là “lực lượng thứ ba”, có quan điểm dân túy, phản đối tình trạng tham nhũng và lạm quyền trong hàng ngũ quan chức cao cấp của đảng KMT đối lập, đồng thời không tán thành chủ trương cứng rắn với Bắc Kinh của đảng DPP cầm quyền. Đảng TPP cam kết hoà hoãn với Bắc Kinh nhưng không đánh mất chủ quyền và nền dân chủ của đảo quốc.

Liên danh Lại-Tiêu của đảng DPP bị Trung Quốc coi là đại diện cho thế lực “ly khai phản động”, thúc đẩy độc lập ở Đài Loan, và đe nẹt cuộc bầu cử ngày 13 tháng Giêng 2024 là sự lựa chọn giữa “chiến tranh và hòa bình”. Vương Tại Hy (Wang Zaixi), một cựu quan chức cao cấp của Bắc Kinh nhấn mạnh trên báo South China Morning Post nn 25 Tháng Mười Hai: “Một điều chắc chắn: Đài Loan độc lập có nghĩa là chiến tranh; nhấn mạnh Đài Loan độc lập sớm hay muộn cũng dẫn tới chiến tranh”.

Giới phân tích cho rằng, bầu cử Đài Loan sẽ cho thấy người dân lựa chọn giữa Mỹ và Trung Quốc, hoặc tăng cường năng lực quốc phòng để bảo vệ tự do và chủ quyền, hoặc sẽ tránh né chiến tranh bằng cách chấp nhận là một thực thể không tách rời của Trung Quốc và giảm căng thẳng với Bắc Kinh thông qua liên kết kinh tế. Chiến tranh xâm lược của Nga tại Ukraine buộc cử tri Đài Loan phải nghĩ tới một tình huống tương tự. Triển vọng thống nhất với Trung Quốc theo mô hình “một quốc gia, hai chế độ” cũng làm người Đài Loan lo sợ sau khi Bắc Kinh ra tay triệt hạ nền dân chủ ở Hong Kong.

Những cuộc thăm dò ý kiến cử tri gần đây cho thấy, cuộc bầu cử là cuộc đua sát nút giữa đảng DPP cầm quyền và đảng KMT đối lập, đảng TPP theo sau không xa. Từ khi Đài Loan thực hiện bầu cử tự do năm 1996 đến nay, đảng DPP đã giành được bốn trong bảy nhiệm kỳ tổng thống, nhưng trong cuộc bầu cử chính quyền địa phương năm 2022, đảng KMT đối lập đã vượt lên dẫn trước. Xem ra cử tri Đài Loan sẽ rất khó khăn trong việc lựa chọn một chính đảng để gửi gắm tương lai của đảo quốc.

Mỹ: Nền dân chủ tiếp tục đứng trước thử thách

Cuộc bầu cử có ảnh hưởng lớn nhất đến tương lai của thế giới và được theo dõi sít sao nhất sẽ diễn ra ngày 5 Tháng Mười Một 2024 ở Mỹ. Đến cuối Tháng Mười Hai 2023, hai đảng vẫn chưa lựa chọn được ứng cử viên đại diện cho đảng mình, dù dư luận có phần nghiêng về khả năng đây là cuộc tái đấu giữa hai “ông già” Joe Biden, Tổng thống thứ 46 và Donald Trump, cựu Tổng thống thứ 45.

Toà án tối cao bang Colorado ngày 19 Tháng Mười Hai ra phán quyết ông Donald Trump sẽ không có tên trên phiếu bầu tổng thống sơ bộ của tiểu bang do vi phạm khoản 3, Tu Chính Án số 14 vì kích động vụ nổi loạn tấn công Quốc Hội Hoa Kỳ ngày 6 Tháng Giêng 2021. Một tuần sau, ngày 27 Tháng Mười Hai, Tòa tối cao bang Michigan bác bỏ kháng cáo một quyết định của tòa cấp dưới, cho phép đưa tên ông Trump vào lá phiếu bầu của tiểu bang, ngược hẳn phán quyết của Colorado. Trump sẽ kháng cáo quyết định của Colorado lên Tối Cao Pháp Viện và cuộc tranh cãi pháp lý này còn kéo dài, kết quả thế nào chưa biết chắc được.

Cuộc song đấu giữa Trump và Biden không đơn giản là cuộc cạnh tranh giữa hai đường lối bảo thủ (conservative) của đảng Cộng Hòa và cấp tiến (liberal) của đảng Dân Chủ như thời trước. Gần đây, dưới ảnh hưởng của Donald Trump, đảng Cộng Hoà đã chuyển dần theo hướng cực hữu, gần với chủ nghĩa phát xít, còn một bộ phận của đảng Dân Chủ chuyển theo hướng cực tả, gần với chủ nghĩa xã hội.

Văn hoá chính trị Mỹ do vậy bị suy thoái trầm trọng: Hai chính đảng không còn nhìn nhau như những người bất đồng chính kiến cần phải đối thoại, thương lượng và thoả hiệp mà như những địch thủ cần bị đánh bại, loại trừ bằng mọi cách. Đối lập biến thành đối kháng, đảng Cộng Hòa dường như không còn chú trọng vào việc trị quốc mà chỉ nhắm ngăn cản đường lối chính sách của đảng cầm quyền. Tình trạng phân cực chính trị gay gắt đã khiến cho chính trường nước Mỹ bị tê liệt và có những tác động nguy hiểm đến thế giới bên ngoài.

Sự đối lập giữa hai đảng, giữa Biden và Trump, thể hiện rõ nhất trong các lĩnh vực đối ngoại, chính sách nhập cư và biến đổi khí hậu, bên cạnh những vấn đề nội bộ của nước Mỹ như chính sách kinh tế, vấn đề phá thai, bạo lực súng đạn và cải cách giáo dục.

Về chính sách đối ngoại, Joe Biden và đảng Dân Chủ xác định liên minh Nga-Trung Quốc là “đối thủ cạnh tranh chiến lược”, đang thách thức nghiêm trọng vị thế siêu cường của Mỹ và rắp tâm làm thay đổi trật tự thế giới hiện hành.

Ông Biden cho rằng cuộc chiến tranh đang xảy ra giữa Ukraine và Nga là cuộc đối đầu giữa dân chủ và độc tài mà thế giới tự do cần phải ủng hộ chính nghĩa của người Ukraine. Để đối phó với thách thức từ Nga và Trung Quốc, chính quyền Biden đã cố gắng củng cố các liên minh của Mỹ trên toàn thế giới, từ liên minh Mỹ-Nhật-Hàn ở Đông Á đến NATO ở châu Âu.

Trong khi đó đảng Cộng Hoà thì chuyển dần theo chủ nghĩa biệt lập, nước Mỹ trên hết và trước hết. Đảng Cộng Hòa đã quyết liệt ngăn chặn các khoản viện trợ quân sự cho các đồng minh Ukraine, Israel và Đài Loan mà chính quyền Biden đề nghị, dù ai cũng biết, mất đi nguồn viện trợ quân sự của Mỹ, Ukraine cầm chắc thất bại trước quân xâm lược Nga và nền dân chủ Đài Loan cũng khó đứng vững trước âm mưu thôn tính của Trung Cộng.

Cuộc khủng hoảng người nhập cư ở biên giới phía Nam đang làm cho chính quyền Biden và đảng Dân Chủ bị mất điểm trong mắt cử tri Mỹ. Số người vượt biên vào Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục kể từ khi Biden nhậm chức tổng thống. Đảng Cộng Hoà đổ lỗi cho chính sách nhập cư lỏng lẻo của chính quyền Biden và buộc chính phủ Mỹ phải giải quyết tình trạng mất an ninh ở biên giới nếu muốn kế hoạch viện trợ quân sự cho các đồng minh nước ngoài được thông qua.

Cả sáu ứng cử viên tranh chiếc vé đại diện đảng Cộng Hoà đều hứa hẹn sẽ thực thi những biện pháp chống nhập cư cứng rắn, như trục xuất những di dân không giấy tờ, gia tăng tuần tra kiểm soát biên giới, tống xuất những người vượt biên bất hợp pháp và chấm dứt việc nhập tịch tự động cho những trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ. Ứng cử viên Donald Trump thậm chí tuyên bố di dân bất hợp pháp “đang đầu độc dòng máu nước Mỹ” – một tuyên ngôn sặc mùi phát xít, lấy ra từ các bài diễn văn của trùm Đức Quốc Xã Adolf Hitler.

Nếu đảng Cộng Hòa thắng thế, sự an toàn của người nhập cư – người châu Á, châu Phi và Nam Mỹ – sẽ bị đe dọa bởi quan điểm thượng tôn da trắng. Chính sách tiếp nhận người tị nạn, bảo lãnh thân nhân từ nước ngoài đến Mỹ cũng sẽ bị hạn chế.

Ông Biden tin rằng hoạt động của con người là nguyên nhân hàng đầu gây ra tình trạng biến đổi khí hậu, và khí hậu biến đổi làm cho thời tiết trở nên khắc nghiệt hơn. Để làm giảm tiến trình biến đổi khí hậu, chính quyền Biden vừa dựa vào thế lực thị trường vừa ban hành những chính sách quản lý, như thiết lập hệ thống giảm thuế cho việc sử dụng năng lượng sạch, trợ cấp cho xe hơi chạy điện và các công nghệ thân thiện với môi trường.

Ông Trump thì cho rằng hoạt động của con người chỉ là một trong các nguyên nhân làm biến đổi khí hậu và ông không tin khí hậu biến đổi làm cho thời tiết khắc nghiệt hơn. Không dựa vào chính sách quản lý mà để cho thị trường quyết định, ông cam kết huỷ bỏ các chương trình trợ giá mua xe điện, giảm thuế cho năng lượng sạch. Ngược với ông Biden, ông Trump chủ trương khuyến khích khai thác và sử dụng nhiên liệu hóa thạch như dầu mỏ, than đá.

Tất cả các ứng cử viên Dân Chủ và Cộng Hoà đều thể hiện lập trường chống Trung Quốc mạnh mẽ. Nhưng cả sáu ứng cử viên Cộng Hoà đều không đưa ra được một chương trình hành động rõ ràng để đối phó với ảnh hưởng của Bắc Kinh trong khi chính quyền Biden thực hiện chính sách vừa hợp tác vừa kiềm chế Trung Quốc trên hầu hết các lĩnh vực, từ quân sự đến thương mại và công nghệ.

Về lý thuyết, chính quyền Biden đã có thành tích nổi bật trong công cuộc phục hồi kinh tế Mỹ sau đại dịch COVID-19; tăng trưởng GDP có quý đạt 5%/năm, thất nghiệp giảm, lương căn bản tăng mạnh, lạm phát được kiềm chế, sản xuất công nghiệp được đẩy mạnh và thị trường chứng khoán ổn định. Nhưng một bộ phận lớn người Mỹ không tin vào thành quả của Bidenomics.

Cả Biden và Trump đều tố cáo nhau phản bội nền dân chủ: Trump lên án Biden và đảng Dân chủ “vũ khí hoá” ngành tư pháp để tiến hành các vụ điều tra, truy tố ông ta vì lý do chính trị, trong khi Biden tố cáo Trump và đảng Cộng hòa cổ xúy bạo lực, phá hoại niềm tin của người Mỹ vào các định chế dân chủ của đất nước như Hiến pháp, hệ thống công quyền, hệ thống tư pháp.

Còn gần một năm nữa mới đến ngày bỏ phiếu nhưng nhìn chung cử tri Mỹ không mấy hứng thú với cuộc đua chính trị của đất nước. Các cuộc thăm dò dư luận cho biết chỉ khoảng 53% cử tri sẽ đi bầu; phần lớn giới trẻ sẽ không đi bầu vì không thấy tiếng nói của họ được phản ánh trong chương trình hành động của các ứng cử viên. Thăm dò dư luận mới nhất của Times/Sienna, thực hiện ngày 10-14 và công bố ngày 19 Tháng Mười Hai 2023 ghi nhận, nếu cuộc bầu cử được tổ chức vào hôm nay thì trong số cử tri đã ghi danh đi bầu có 46% bỏ phiếu cho ông Trump, 44% bỏ phiếu cho ông Biden.

EU: Tả hay Hữu?

Cuộc bầu cử Tháng Mười Một 2024 ở Mỹ như vậy có ý nghĩa quan trọng đối với nền dân chủ lâu đời của cường quốc số một thế giới. Cũng nên lưu ý một xu hướng toàn cầu, trong đó các đảng chính trị cánh hữu với chủ trương “biệt lập” – đặt lợi ích của quốc gia lên trên các nghĩa vụ toàn cầu, trên các quan hệ đồng minh và lập trường chống người nhập cư – đang thắng thế ở rất nhiều nước chứ không chỉ ở Mỹ. Tại châu Âu, một thành trì vững chắc của chế độ dân chủ, các đảng chính trị cánh hữu đã thắng thế ở Ý, Ba Lan, Hà Lan, Phần Lan và Thụy Điển sau khi củng cố vị trí quyền lực ở Hungary, Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong năm 2024, dự báo cánh hữu sẽ tiếp tục giành thế thượng phong trong các cuộc bầu cử Nghị viện Châu Âu (European Parliament) từ ngày 6 đến ngày 9 Tháng Sáu 2024, bầu cử ở Bồ Đào Nha ngày 10 Tháng Ba, ở Bỉ ngày 9 Tháng Sáu… Cử tri của 27 nước thành viên Liên minh châu Âu sẽ đi bỏ phiếu bầu ra nghị viện 720 nghị sĩ – cuộc bầu cử dân chủ trực tiếp duy nhất bao trùm toàn EU.

Nghị viện châu Âu sẽ chọn ra Ủy ban Châu Âu (European Commission) – tức là nhánh hành pháp của liên minh lớn nhất hành tinh. Bà Ursula von der Leyen, người Đức, đương kim Chủ tịch EC, sẽ tái tranh cử một nhiệm kỳ nữa, nhưng cho dù thắng cử thì chưa chắc bà Leyen còn giữ được chức vụ trong một bộ máy điều hành EU chắc chắn sẽ phải sắp xếp lại.

Trọng tâm tranh cãi về chính trị trong cuộc bầu cử của Liên minh châu Âu (EU) là sự đối lập giữa quan điểm tự do (liberal) hiện hành với đường lối bảo thủ (conservative) và khuynh hữu (far-right). Các đảng chính trị cánh hữu có đường lối chống người nhập cư, hoài nghi hiệu quả của cơ chế Liên minh châu Âu, hoài nghi tương lai của khối này (euroskeptic) và muốn tách ra khỏi khối như nước Anh đã làm cách đây mấy năm.

Lập luận chính của nhóm chính trị cực hữu là EU – với tư cách một liên minh – đã quá xa rời thực tế cuộc sống hằng ngày của người dân châu lục và trở thành một guồng máy quan liêu, vô cảm.

Kinh tế đình đốn sau thời đại dịch COVID, đời sống người dân khó khăn, căng thẳng với nước Nga của Vladimir Putin và làn sóng người nhập cư ồ ạt từ Bắc Phi và Trung Đông đang gây ra một cuộc khủng hoảng toàn diện về kinh tế xã hội trên toàn châu Âu và làm cho các đảng trung hữu, trung tả cầm quyền hiện nay bị mất uy tín trầm trọng trong cử tri của châu lục. Yêu cầu thay đổi đang nóng lên từng ngày trước cuộc bầu cử mà giới quan sát đều tin rằng sẽ định hình lại cơ cấu và tương lai của EU.

Tuy ở châu Âu thắng lợi của cánh hữu không gây chấn động dữ dội như thắng lợi của đảng Cộng hòa ở Mỹ nhưng sẽ dẫn tới nhiều thay đổi trong chính sách của EU, từ viện trợ cho cuộc kháng chiến chống Nga ở Ukraine đến điều chỉnh chính sách thuế khoá, phúc lợi xã hội cho đến các chính sách về di dân, nhập cư, siết chặt an ninh biên giới bên trong và bên ngoài khối EU. Ủng hộ Ukraine chẳng hạn, có thời được đồng thuận mạnh mẽ trong toàn EU 27 quốc gia, nay bắt đầu có dấu hiệu suy giảm và rạn nứt.

Những biến động to lớn trong vài năm gần đây, từ chiến tranh Nga-Ukraine, chiến tranh Hamas-Israel đến khủng hoảng khí hậu và suy thoái kinh tế đã làm cho cử tri thất vọng với các chính sách tự do, với toàn cầu hoá kinh tế, với sự cởi mở về văn hóa xã hội và điều đó sẽ quyết định sự lựa chọn của cử tri trong các cuộc bầu cử năm 2024.

Không khó để dự báo các xu hướng bảo thủ, biệt lập sẽ thắng thế, dẫn tới các chính sách đề cao quyền lợi quốc gia – kiểu như “nước Mỹ trước hết” (American First). Thế giới nên thích nghi với môi trường chính trị mới đó.

Ông Phạm Bá Cát

1...1,6471,6481,649...10,652Page 1,648 of 10,652

Tin mới cập nhật