PERTH, Úc (NV) – “The Legacy of the Vietnamese Boat People” là tựa đề một cuốn sách của tác giả Lê Quang Vinh có mục đích đưa giới trẻ gốc Việt về cội nguồn để cùng nhau xây dựng quê hương Việt Nam với vị trí xứng đáng tại Đông Nam Á.
Bìa sách “The Legacy of the Vietnamese Boat People” cho thấy công trình ròng rã suốt ba năm của tác giả Lê Quang Vinh. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Ngày 30 Tháng Tư, 1975, ông Lê Quang Vinh là đại đội trưởng Đại Đội 2 Tiểu Đoàn 64 Biệt Động Quân; do đó, “The Legacy of the Vietnamese Boat People” gói ghém tâm tư yêu nước của một cựu chiến sĩ Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa cũng như ý thức thông thoáng của một nhà biên soạn với tầm nhìn hướng tới tương lai dân tộc và đất nước.
“The Legacy of the Vietnamese Boat People” được viết bằng tiếng Anh.
Tác giả nói với nhật báo Người Việt: “Hiện nay thế hệ thứ hai và thứ ba của người Việt tị nạn không còn đọc tiếng Việt thông thạo như những người đi trước. Do đó, cần phải có tác phẩm bằng Anh Ngữ để đáp ứng nhu cầu tìm hiểu về lịch sử và chiến tranh Việt Nam cho thế hệ trẻ trong tương lai.”
“Tôi cũng muốn truyền đạt sự thật về lịch sử Việt đến những người Mỹ muốn tìm hiểu về người Việt trên đất họ, do chính người Việt viết chứ không phải do người Mỹ viết,” ông thêm.
“The Legacy of the Vietnamese Boat People” được ông Lê Quang Vinh chia thành sáu chương.
Chương một, ông ôn lại huyền sử về Lạc Long Quân và Âu Cơ cùng sự hình thành của Việt Nam và những cuộc chiến bảo vệ đất nước.
Chương hai, ông kể về cuộc khởi nghĩa của Vua Ngô Quyền chấm dứt gần 1,000 năm Bắc thuộc đến lúc Chúa Nguyễn Ánh-Gia Long mở đường cho thực dân Pháp vào Việt Nam.
Chương ba bắt đầu với sự đô hộ của người Pháp tại Việt Nam và chấm dứt lúc Vua Bảo Đại bị Việt Minh truất ngôi.
Chương bốn nói về Hồ Chí Minh và sự phát triển của chủ nghĩa Cộng Sản tại Việt Nam.
Chương năm, ông dành cho hai nền Đệ Nhất và Đệ Nhị Cộng Hòa cũng như sự tham chiến của người Mỹ tại miền Nam Việt Nam cho đến lúc “đứt phim” cuối Tháng Tư, 1975.
Chương sáu nói về cuộc vượt biển độc nhất vô nhị của thuyền nhân Việt Nam nhưng cũng nhấn mạnh đến những đấu tranh chống Cộng trong nước bất chấp lao tù đày đọa cũng như những đóng góp quan trọng của người gốc Việt tại quê hương thứ hai của mình.
Tác giả Lê Quang Vinh trong một lần đến California. (Hình: Chụp từ màn hình đài truyền hình SET)
Tác giả Lê Quang Vinh vượt biên và định cư tại Perth, thuộc miền Tây nước Úc từ 1978 đến giờ. Ông dạy thế giới sử tại trung học Perth Modern.
“The Legacy of the Vietnamese Boat People” là bộ lược sử Việt Nam đầy ý nghĩa cho giới trẻ tìm hiểu cội nguồn. Sách có bán trên Amazon. [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chính phủ Việt Nam đề nghị Quốc Hội cấp thị thực điện tử (e-visa) cho công dân tất cả nước và vùng lãnh thổ khi nhập cảnh vào Việt Nam.
Báo Tiền Phong dẫn thông báo tại phiên họp hôm 25 Tháng Ba từ Văn Phòng Chính Phủ, cho biết Thường Trực Chính Phủ đã đồng ý miễn thị thực đơn phương của Việt Nam cho công dân các nước và một số chính sách mới trong quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người ngoại quốc tại Việt Nam.
Người ngoại quốc du lịch ở Việt Nam. Hình: Nguyễn Đông/VNExpress)
Theo đó, giao Bộ Công An, Bộ Tư Pháp hoàn thiện hồ sơ đề nghị Quốc Hội nâng thời hạn e-visa từ 30 ngày lên ba tháng, có giá trị một lần hoặc nhiều lần; cấp thị thực điện tử cho công dân tất cả nước và vùng lãnh thổ. Thời hạn tạm trú của người ngoại quốc nhập cảnh thuộc diện đơn phương miễn thị thực cũng được đề nghị nâng từ 15 ngày lên 45 ngày nhằm thu hút khách du lịch quốc tế.
Hiện, e-visa do Cục Quản Lý Xuất Nhập Cảnh cấp cho người ngoại quốc thông qua hệ thống giao dịch điện tử có giá trị một lần, thời hạn không quá 30 ngày.
Năm 2023, Việt Nam đặt mục tiêu đón 8 triệu lượt khách quốc tế và 102 triệu lượt khách nội địa, tổng doanh thu dự kiến 650,000 tỷ đồng ($27.6 tỷ).
Tuy nhiên, theo báo VNExpress do thủ tục phức tạp, website xin visa thiếu chuyên nghiệp, thời gian phản hồi lâu khiến nhiều người ngoại quốc ngán ngẫm, phải nhờ tới dịch vụ.
Trường hợp chị Melissa, du khách Úc, dự định đến Việt Nam từ Indonesia cùng ba thành viên trong gia đình hôm 21 Tháng Mười Hai, 2022, nên đã xin e-visa trước đó 10 ngày, nộp phí đầy đủ.
Website của Cục Xuất Nhập Cảnh Việt Nam thông báo “e-visa sẽ được xử lý trong ba ngày làm việc kể từ khi cục nhận được hồ sơ hoàn chỉnh và phí thị thực đầy đủ.” Một tuần sau khi ghi danh, hồ sơ của chị Melissa được chấp thuận, nhưng ba hồ sơ của chồng và hai con được trả về kèm yêu cầu cung cấp hình chân dung khác.
Gia đình Melissa gửi lại ảnh, đồng thời lùi lịch trình ba ngày. Thế nhưng quá thời gian vẫn không có phản hồi nào. Họ ra phi trường vào ngày ấn định với hy vọng có thể đến Việt Nam, nhưng bị từ chối.
Gia đình chị Melissa trở lại Bali, tìm kiếm dịch vụ làm visa nhanh, uy tín để vào Việt Nam. Họ tìm được một người Việt nhận làm dịch vụ này với giá hơn $100 một người, trong khi chi phí thực tế là $25. Nữ du khách nói chuyến đi Việt Nam “rất tuyệt” nhưng các thủ tục về visa khiến chị ngán ngẩm.
Nhân viên của một đơn vị làm dịch vụ visa có trụ sở ở quận Nam Từ Liêm, Hà Nội, cho biết nhiều khách tìm đến họ vì gặp vấn đề này.
Website xin e-visa của Việt Nam bị nhiều du khách đánh giá trông “thiếu uy tín.” (Hình: Chụp qua màn hình evisa.xuatnhapcanh.gov.vn)
Tại mục “Hình ảnh người ngoại quốc,” Cục Xuất Nhập Cảnh Việt Nam có đưa ra hai hình mẫu nhưng không có hướng dẫn cụ thể.
Anh Sterre Kardinaal, du khách Hòa Lan, từng đến Việt Nam đầu năm 2023, cho rằng trang web Cục Xuất Nhập Cảnh Việt Nam “như một trang giả mạo.”
Tương tự, anh Subhadeep Pal, du khách Ấn Độ, nói anh bị “rối não” bởi vì quá nhiều website nộp visa Việt Nam với giao diện đẹp hơn website chuẩn.
Đây cũng là điều ông Phạm Hà, tổng giám đốc Lux Group, từng đề cập. Đại diện doanh nghiệp này nói trang web làm e-visa của Việt Nam có tên miền khó nhớ, khách vào xem chỉ có hai ngôn ngữ lựa chọn là tiếng Anh và tiếng Việt. Giao diện “cổ lỗ,” khó trả tiền và nộp xong cũng không biết được chấp thuận không.
Mặt khác, ông Hà cũng nói thêm không chỉ e-visa, visa on arrival của Việt Nam cũng có vấn đề. Thay vì khách đến phi trường và dán visa, trả tiền, Việt Nam yêu cầu khách phải có giấy duyệt visa trước mới được phép lên máy bay. Để có giấy duyệt visa, du khách phải xuất trình vé máy bay hai chiều. Ông Hà cho rằng khâu này “phức tạp, không tiện cho khách.” (Tr.N) [qd]
TUSTIN, California (NV) – Một phụ nữ ngất xỉu trong Target ở Tustin sau khi bị một nhóm thiếu niên úp xô lên đầu cho một trò quậy phá đang lan truyền trên mạng xã hội.
Theo đài KTLA, sự việc xảy ra hôm Chủ Nhật, 26 Tháng Ba. Nạn nhân là cô Lana Clay-Monaghan, mới sinh đôi hai con trai, đi Target để mua nhiều thứ cho hai em bé.
Cô Lana Clay-Monaghan trong bệnh viện. (Hình: Facebook Lana Clay-Monaghan)
Cô kể một nhóm thiếu niên úp xô lên đầu mình rồi đứng quay phim, sau đó bỏ chạy ra khỏi cửa hàng Target.
“Lúc đó tôi đang nhìn các loại xà bông em bé, cúi xuống thì mọi thứ hoàn toàn thay đổi. Mọi thứ lúc đó hoàn toàn im lặng, tối tăm và không có không khí. Tôi tháo được thứ đang trùm trên đầu mình ra rồi nhìn qua vai thì thấy một nhóm thiếu niên quay phim mình, có thể cho một trò quậy phá hay cho TikTok,” cô Clay-Monaghan kể lại.
Là một người từng bị ung thư, sau đó bị động kinh, cô ngất xỉu vì không thở được sau khi bị úp xô lên đầu, rồi được đưa vào bệnh viện sau khi một khách hàng khác gọi 911.
Sự việc này ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và tâm lý của cô vì phải nhập viện và phải lo lắng nhìn chung quanh khi đến những chỗ đông người.
Sở Cảnh Sát Tustin đang xem video từ camera an ninh của Target để nhận dạng bốn thiếu niên, và cho biết trò úp xô lên đầu người lạ là một trò quậy phá đang lan truyền trên mạng xã hội TikTok.
Trung Úy Ryan Co cho hay đây là một vụ tấn công người khác, và cảnh sát sẽ điều tra theo hướng đó. (TL) [qd]
DETROIT, Michigan (NV) – Nước Mỹ đang trải qua một đợt lạm phát kể từ sau đại dịch Covid-19, khiến cho vật giá tăng, trong đó có giá xe hơi. Nhiều người đang chờ mua xe mới vẫn hy vọng là từ đây đến cuối năm giá xe có thể giảm, với lý do là ngành công nghiệp xe hơi đang phục hồi trở lại.
Hy vọng này xem ra khó có thể thành hiện thực. Theo trang mạng xe hơi caranddriver.com, các nhà lãnh đạo của hãng xe hơi Toyota tin rằng giá xe mới sẽ tiếp tục tăng. Vấn đề chênh lệch cung-cầu và thiếu nguyên vật liệu sản xuất là nguyên nhân chính.
Giá bán trung bình xe mới ở Mỹ sẽ vượt quá $50,000 trong năm 2023. (Hình minh họa: Brandon Bell/Getty Images)
Theo J.D. Power, vào Tháng Hai vừa qua, giá xe mới trung bình đạt mức kỷ lục, tăng 4,8% so với năm 2022, lên đến $46,229. Chiều hướng này có nhiều khả năng sẽ tiếp tục cho đến cuối năm 2023. Theo ông Jack Hollis, người đứng đầu bộ phận bán hàng của Toyota tại Bắc Mỹ, giá bán xe mới trung bình sẽ chạm mốc $50,000 USD trong năm 2023.
Bất chấp một cuộc suy thoái kinh tế có thể sẽ diễn ra, có vẻ như nhu cầu về xe hơi mới vẫn rất cao. Đó là một trong những nguyên nhân chính khiến giá xe không giảm. Ông Hollis cho biết Toyota sẽ dễ dàng bán hết mọi mẫu xe mà họ sản xuất trong năm nay. Điều duy nhất cản trở Toyota sản xuất nhiều xe hơn là do chuỗi cung ứng nguyên vật liệu vẫn chưa hồi phục hoàn toàn trên toàn cầu.
Ông Hollis cho rằng thị trường xe hơi Mỹ có thể đạt doanh số gần 17 triệu chiếc trong năm 2023. Nhưng nguồn cung cấp vật liệu sản xuất không đáp ứng đủ, cho nên số xe bán ra dự đoán chỉ là khoảng 15 triệu chiếc. Sự thiếu hụt 2 triệu xe cho thị trường sẽ giữ giá bán tiếp tục cao.
Một nhà lãnh đạo Toyota phụ trách nguồn cung cấp vật liệu sản xuất cho biết giá tăng còn là do chi phí nguyên vật liệu cao hơn. Mặc dù đang bắt đầu có những cải tiến trong lĩnh vực này, nhưng Toyota tiên đoán không có việc giảm giá nguyên vật liệu sản xuất cho đến năm 2024.
Toyota và Lexus bán được khoảng 2.1 triệu chiếc xe ở Mỹ vào năm 2022. Con số này có thể tăng thêm 100,000 chiếc trong năm 2023. Nhưng Toyota vẫn phải cân nhắc vì giá vật liệu quá cao có thể ảnh hưởng đến vấn đề lợi nhuận của công ty.
Toyota dự kiến vào cuối năm 2023 sẽ chỉ có khoảng 30,000 xe tồn kho tại các đại lý, tương tự với những gì đã xảy ra trong năm 2022. Có nghĩa là cung vẫn không đủ cầu, cho nên người mua khó mà có được giá rẻ! (HD)
QUẬN CAM, California (NV) – Trong thời đại bùng nổ thông tin hiện nay, hiện tượng tin giả, tin bịa đặt tràn lan trên mạng, khiến cho nhiều người không thể phân biệt được đâu là thật, đâu là giả. Từ chính trị, kinh tế, cho đến cả trong lĩnh vực xe hơi.
Trang mạng worldtravelling.com có đưa ra một số những thông tin không đúng trong lĩnh vực xe hơi, nhưng vẫn được lan truyền rộng rãi. Một vài thông tin có thể đúng trong quá khứ, nhưng đã lạc hậu trong thời điểm hiện tại, nhưng vẫn được nhiều người tin là “chân lý.”
Xe màu đỏ không được cảnh sát chú ý nhiều hơn bất kỳ màu nào khác. (Hình minh họa: Marco Bertorello/AFP via Getty Images)
Sau đây là một số kiến thức sai lạc khá phổ biến về xe hơi:
1- Phải thay nhớt sau mỗi 3,000 mile. Đây là một kiến thức đã lạc hậu. Việc thay nhớt máy thường xuyên là cần thiết. Từ một vài thập kỷ trước, những loại nhớt làm từ dầu mỏ yêu cầu thay sau 3,000 mile lái xe. Nhưng hiện nay có nhiều loại nhớt tổng hợp có thể sử dụng đến 5,000 hoặc 10,000 mile. Nên hỏi thợ máy về loại nhớt sử dụng.
2- Xe số tay tiết kiệm nhiên liệu hơn xe số tự động. Trong nhiều thập kỷ, kỹ thuật về hộp số xe đã được cải tiến rất nhiều. Hộp số tay trước đây từng là tiêu chuẩn, nhưng nay hộp số tự động trở thành kiểu xe được ưa chuộng nhất. Đúng là ngày xưa hộp số tự động có làm hao xăng hơn, nhưng kỹ thuật hiện đại giúp chúng tiết kiệm xăng hơn xe số tay.
3- Xe hơi màu đỏ hay bị cảnh sát phạt, và có phí bảo hiểm cao. Nhiều người nhìn thấy những chiếc xe thể thao màu đỏ phóng nhanh trên xa lộ, và sau đó nghe thấy tiếng còi hú của xe cảnh sát đuổi theo. Họ nghĩ rằng cảnh sát hay “canh” những xe màu đỏ! Kỳ thực kiểu lái xe của tài xế mới làm cảnh sát để ý, chứ không phải màu sắc của chiếc xe. Xe màu đỏ không được cảnh sát chú ý nhiều hơn bất kỳ màu nào khác.
Tương tự, màu sắc của xe không ảnh hưởng đến giá bảo hiểm, mặc dù nhiều người tin rằng xe màu đỏ có phí bảo hiểm cao hơn. Điều quan trọng là thành tích của người lái xe và mẫu xe.
4- Hệ thống Start-Stop gây lãng phí nhiên liệu.
Rất nhiều xe đời mới có trang bị hệ thống ngừng-khởi động máy xe mỗi khi xe dừng lại trên đường đi. Một số người đồng rằng hệ thống này làm hao xăng hơn. Tuy nhiên, sau nhiều nghiên cứu và thử nghiệm, hệ thống này được xác nhận là tiết kiệm xăng hơn, trong một số trường hợp có thể lên đến 15%. Điều này tốt cho cả ví tiền lẫn môi trường.
5- Chạy xe pickup hạ cửa sàn xe sẽ tiết kiệm nhiên liệu. Một số tài xế xe pickup thích để mở cửa sàn xe thường trực, để khỏi phải mất công đóng mở. Họ còn tin điều này cho phép không khí lưu thông dễ dàng hơn xung quanh xe, cho nên tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, xe pickup được thiết kế để có cửa sàn xe đóng mà không làm hao thêm nhiên liệu.
6- Các tính năng hỗ trợ lái an toàn sẽ bù đắp cho thói quen lái xe ẩu. Các xe đời mới hiện nay có nhiều tính năng an toàn, nhưng không có nghĩa là người lái xe có thể yên tâm lái xe bất cẩn! Công nghệ nhằm nâng cao khả năng lái xe an toàn, nhưng không thể bù đắp cho những thói quen xấu khi lái xe. Tài xế vẫn là quan trọng nhất.
7- Cố gắng đổ đầy ắp bình xăng. Đổ đầy bình xăng là một ý kiến hay. Nhưng có nhiều người ráng bơm thêm cho đến khi xăng tràn ra khỏi bình là không tốt! Bình xăng nên có một khoảng không khí ở trên cùng, để ngăn không cho xăng tràn ra ngoài có thể gây ra những tác hại khó lường. (HD)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà tranh đấu nhân quyền Trương Văn Dũng bị kết án sáu năm tù trong một phiên tòa ngắn ngủi ở Hà Nội. Ông tố cáo bị nhục hình trong nhà giam.
Phiên tòa Việt Nam xử ông Trương Văn Dũng bị vu cho tội “tuyên truyền chống nhà nước…” diễn ra trong buổi sáng Thứ Ba, 28 Tháng Ba, ở Hà Nội dựa vào mấy audio clip cáo buộc ông “phỉ báng chính quyền…,” “tuyên truyền bịa đặt…”
Ông Trương Văn Dũng biểu tình chống nhà cầm quyền che đậy vụ công ty Formosa xả hóa chất ra biển làm chết thủy sản bốn tỉnh miền Trung. (Hình: Facebook Dũng Trương)
Theo Luật Sư Ngô Anh Tuấn, một trong hai luật sư bào chữa, tòa án Việt Nam tại thành phố Hà Nội tuyên án ông sáu năm tù bất chấp luận cứ dựa trên luật lệ và Hiến Pháp của chế độ, chứng minh ông Dũng không phạm tội. Bản án mà ông Trương Văn Dũng cũng như tất cả những người từng bị nhà cầm quyền bỏ tù trước ông, chỉ chứng tỏ cho mọi người thấy tại Việt Nam nhân quyền, dân chủ không có.
“Quan điểm của ông Dũng và luật sư thì chúng tôi nói là ông Dũng không phạm tội và các luật sư đều đồng nhất quan điểm là trả tự do tại tòa. Còn lại là nhận định và kết luận của phía đại diện Viện Kiểm Sát và Hội Đồng Xét Xử thì họ vẫn tuyên ông Dũng có tội và tuyên sáu năm tù,” Luật Sư Ngô Anh Tuấn nói với đài Á Châu Tự Do (RFA) sau phiên xử.
Chỉ có bà Nghiêm Thị Hợp, vợ ông Trương Văn Dũng là được cho vào tòa dù phiên xử được loan báo là “xét xử công khai.” Facebooker Tụ Tinh Thần thông báo rằng ông và rất nhiều bằng hữu của ông Dũng sống ở Hà Nội đã bị công an canh giữ không cho bước chân ra khỏi nhà. Tất cả các phiên tòa xử những người bất đồng chính kiến, vận động dân chủ nhân quyền tại đâu ở Việt Nam cũng đều như vậy.
Trong phiên xử, bà Nghiêm Thị Hợp cho hay, ông Dũng tố cáo ông đã bị công an tra tấn nhục hình trong khi hỏi cung. Theo lời bà, ông bị công an đánh tàn ác đến độ phải đưa đi “cấp cứu suốt 15 ngày, có ngày cấp cứu hai lần.”
Luật Hình Sự Việt Nam ban hành năm 2015, Điều 373 cấm điều tra viên dùng nhục hình với nghi can. Việt Nam cũng ký tên vào Công Ước Quốc Tế “Chống tra tấn và các hình thức trừng phạt hay đối xử tàn ác, vô nhân đạo hoặc hạ thấp nhân phẩm con người” nhưng trên thực tế, bức cung nhục hình vẫn xảy ra tại Việt Nam. Nhiều nghi can đã bị công an đánh chết chỉ sau vài giờ bị bắt rồi đổ cho họ là “tự tử” hay “chết bệnh.”
Ông Trương Văn Dũng, năm nay 65 tuổi, được bạn bè đồng chí hướng vận động dân chủ, nhân quyền tại Việt Nam đặt cho biệt danh là “Trương Tráng Sĩ” vì tính nết khẳng khái, can đảm, không bao giờ khuất phục trước cường quyền, bạo lực. Rất nhiều lần ông một mình cầm biểu ngữ biểu tình trên đường phố Hà Nội, thậm chí đứng giữa đường mà chẳng sợ bị bắt hay bị công an đánh đập.
Ông Trương Văn Dũng (trái) chuyển quà của người Việt tại nước Úc giúp đỡ dân oan tập trung khiếu kiện đất đai ở Hà Nội. (Hình: Facebook Dũng Trương)
Hai ngày trước khi có phiên tòa, tổ chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW) thúc giục nhà cầm quyền Việt Nam trả tự do cho ông nhưng ông vẫn bị kết án tù. Các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, ngay cả Ủy Ban Nhân Quyền Liên Hiệp Quốc, các chính phủ Tây phương kêu gọi Hà Nội tôn trọng nhân quyền cũng không hề có tác dụng.
Ngày 20 Tháng Ba vừa qua, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ công bố bản báo cáo nhân quyền hằng năm trên thế giới. Ngay trong phần đầu giới thiệu bản tường trình nhân quyền Việt Nam trong năm 2022 xuyên qua các dẫn chứng, bản báo cáo lên án Việt Nam làm ngược lại các cam kết quốc tế về nhân quyền.
Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ nói rằng Việt Nam dung dưỡng cho công an lạm dụng quyền hành nhưng không bị trừng phạt. Dân chúng bị siết các quyền tự do căn bản, từ tự do ngôn luận đến cư trú, tự do bầu cử ứng cử, còn nhà cầm quyền thì tham nhũng. (TN) [qd]
Các nước củng cố mối liên kết an ninh để đề phòng sự bành trướng của Trung Quốc, hình thành một thế trận mới ở Châu Á-Thái Bình Dương.
Ông Ferdinand Marcos Jr. (trái), tổng thống Philippines, thăm Nhật hôm 9 Tháng Hai, được ông Fumio Kishida, thủ tướng Nhật, đón tiếp. Philippines ngày càng gần Mỹ, Nhật, Úc, Nam Hàn vì cách hành xử nói một đằng làm một nẻo của giới lãnh đạo Trung Quốc. (Hình minh họa: Kimimasa Mayama – Pool/Getty Images)
Chuyến thăm Nhật kéo dài năm ngày của ông Ferdinand Marcos Jr., tổng thống Philippines, hồi giữa Tháng Hai đánh dấu một sự thay đổi quan trọng trong chính sách đối ngoại của Manila. Không chỉ dẫn theo 240 nhà lãnh đạo doanh nghiệp ký kết các hợp đồng và thỏa thuận đầu tư, tài chính với các công ty Nhật trị giá tới $13 tỷ, ông Marcos còn đồng ý với ông Fumio Kishida, thủ tướng Nhật, để đơn giản hóa các thủ tục cho phép các lực lượng phòng vệ Nhật Bản (Self-Defense Force – SDF) được bố trí ở Philippines khi cần thiết, chẳng hạn như trong các thảm họa thiên tai hoặc cứu trợ nhân đạo.
Philippines xoay trục
Thỏa thuận đơn giản hóa thủ tục bố trí lực lượng SDF tại Philippines là bước mở đầu tiến tới một hiệp ước về thăm viếng lẫn nhau giữa các lực lượng Nhật và Philippines, gọi là Visiting Force Agreement (VFA) tương tự như hiệp định đã có giữa Philippines và Hoa Kỳ.
Trước đó vài ngày, ông Marcos cũng đã thỏa thuận với ông Lloyd Austin, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, mở rộng sự hiện diện của quân đội Mỹ tại đảo quốc này từ ở năm căn cứ hiện nay lên chín căn cứ, trong đó có một căn cứ ở tỉnh Palawan giáp quần đảo Trường Sa.
Sau khi từ Tokyo trở về, Tổng Thống Marcos đã mời ông Richard Marles, bộ trưởng Quốc Phòng Úc, đến hội đàm hôm 22 Tháng Hai và hai bên đồng ý tổ chức những cuộc đối thoại thường xuyên cấp bộ trưởng Quốc Phòng của hai nước. Giữa Philippines và Úc đã có hiệp định VFA, và nếu Nhật cùng tham gia thì ba đồng minh quan trọng của Mỹ ở Thái Bình Dương đã có thể phối hợp nhau cùng tập trận và tuần tra trên Biển Đông, chia sẻ một phần gánh nặng của Hải Quân Mỹ – lực lượng vẫn đang thực hiện đều đặn các chiến dịch tuần tra bảo vệ tự do hải hành (FONOPs) trên tuyến hàng hải đông đúc nhất thế giới này.
Mục tiêu của những thỏa thuận này không gì khác hơn là đối phó với sự hung hăng và chèn ép của Trung Quốc.
Bắc Kinh tất nhiên không hài lòng với bước chuyển biến của Manila. Ngay trước khi ông Marcos đến Tokyo, tàu Hải Cảnh Trung Quốc đã chiếu tia laser “cấp độ quân sự” vào một tàu Tuần Duyên của Philippines đang chở nhu yếu phẩm tiếp tế cho lính của họ ở Bãi Cỏ Mây trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines, làm mù mắt tạm thời các thủy thủ hôm 6 Tháng Hai. Hành động của Trung Quốc được cho là lời cảnh cáo Manila chớ có tăng cường quan hệ với Nhật và Mỹ.
Trước đó, trong chuyến thăm của ông Marcos tới Bắc Kinh hồi Tháng Giêng, hai bên đã ký kết các hợp đồng trị giá $22.8 tỷ và thỏa thuận “quản lý thích hợp những sự khác biệt bằng các phương thức hòa bình.” Nhưng sau đó, Trung Quốc vẫn hành động càn rỡ, liên tục đe dọa và chèn ép Philippines ở Biển Đông. Bộ Ngoại Giao Philippines lên án hành vi chiếu tia laser của Trung Quốc là “hành động gây hấn” xảy ra ngay sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng Thống Marcos.
Từ những sự việc như vậy, người Philippines thất vọng não nề với cách hành xử nói một đằng làm một nẻo của giới lãnh đạo Trung Quốc. Nếu tìm một nguyên nhân cho sự “xoay trục” của chính quyền Marcos – trái ngược với chính sách chống Mỹ, thân Bắc Kinh của người tiền nhiệm Rodrigo Duterte – thì đó chính là cách hành xử của Trung Quốc.
Các liên minh không chính thức
Trong các diễn biến liên quan, hai nhóm tương trợ an ninh không chính thức trong vùng Châu Á-Thái Bình Dương đã có những bước tiến mới.
Tại một căn cứ Hải Quân ở San Diego, ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, cùng ông Rishi Sunak, thủ tướng Anh, và ông Anthony Albanese, thủ tướng Úc, đã công bố chi tiết kế hoạch giúp Úc đóng các tàu ngầm chạy bằng năng lượng nguyên tử trong khuôn khổ hiệp ước an ninh AUKUS. Thỏa thuận còn bao gồm việc Mỹ và Anh bố trí luân phiên các đội tàu ngầm nguyên tử của hai nước tại các hải cảng miền Tây Úc, sau này sẽ có thêm sự tham gia của đội tàu ngầm lớp Virginia mà Úc mua được – tất cả tạo thành “xương sống” của lực lượng tàu ngầm tân tiến canh chừng Biển Đông
Rồi trong tuần đó, bộ trưởng Quốc Phòng ba nước Anh, Nhật và Ý gặp nhau ở Tokyo để thỏa thuận hợp tác chế tạo chiến đấu cơ phản lực thế hệ thứ 6, do ba tập đoàn công nghệ quốc phòng lớn nhất của ba nước – gồm Mitsubishi Heavy Industries của Nhật, BAE System của Anh và Leonardo của Ý – thực hiện. Trước tiên thỏa thuận đặt cơ sở cho việc phát triển và nâng cấp các công nghệ truyền thông và thông tin của các chiến đấu cơ mới, sẽ ra mắt vào giữa thập niên tới. Sự tham gia của hai quốc gia Châu Âu-Anh và Ý vào các thỏa thuận vũ khí mới ở Châu Á cho thấy đang có sự mở rộng đáng kể quan hệ hợp tác an ninh giữa Thái Bình Dương và Đại Tây Dương để cùng đối phó với những thế lực chuyên chế đang nổi lên.
Trong chiều hướng tương tự, ông Olaf Scholz, thủ tướng Đức, dẫn phần lớn nội các của chính phủ Đức đến Tokyo để tham dự “hội nghị tham vấn” với nội các của chính phủ Nhật lần đầu tiên hôm 17 Tháng Ba. Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau hội nghị, Thủ Tướng Kishida nói hai chính phủ Nhật và Đức đã đồng ý tăng cường chuỗi cung ứng khoáng sản, chất bán dẫn, pin xe hơi và các lĩnh vực chiến lược khác, nhằm “chống lại sự ép buộc kinh tế, nỗ lực của nhà nước nhằm mua lại công nghệ một cách bất hợp pháp và các hành vi phi thị trường.” Ông không đề cập trực tiếp tới Trung Quốc nhưng rõ ràng ám chỉ các hành động của Bắc Kinh. Nên để ý, Nhật và Đức là hai nước bại trận và bị tàn phá nặng nề trong Đệ Nhị Thế Chiến nhưng sau đó đã vươn lên từ đống tro tàn, trở thành hai nền dân chủ, hai nền kinh tế hàng đầu của thế giới. Sự hợp tác giữa hai nước này có một sức nặng đáng kể về địa chính trị ở cả Châu Âu và Châu Á.
Mới đây Nhật và Nam Hàn, hai cựu thù và cũng là hai nền dân chủ quan trọng nhất ở Đông Á, đã quyết định hòa giải với nhau, giải quyết hậu quả lịch sử của việc Nhật xâm lược và chiếm đóng Nam Hàn từ 1910 đến 1945 gây nhiều tội ác đối với người dân nước này, cùng đoàn kết để đối phó Trung Quốc.
Ông Yoon Suk Yeol, tổng thống Nam Hàn, nói rằng Nhật “đã chuyển hóa từ chế độ quân phiệt xâm lăng thành một quốc gia có thể hợp tác vì chia sẻ những giá trị phổ biến” và hai nước Nhật-Hàn cần liên kết với nhau “trong các lĩnh vực an ninh, kinh tế, khoa học và kỹ thuật” để “bảo vệ tự do, hòa bình và thịnh vượng không những cho hai nước mà còn cho cả thế giới.” Đáp lại ông Kishida, thủ tướng Nhật, nói “Nam Hàn là một láng giềng quan trọng mà chúng ta cần cộng tác để đối phó với nhiều thử thách trong cộng đồng quốc tế.” Thử thách đó chính là Trung Quốc cùng chính sách bành trướng hung hăng của đảng Cộng Sản mà cả Tokyo và Seoul đều biết họ không thể đơn phương chống lại được.
Kỷ sở bất dục…
Từ chuyển biến của Philippines, chiến lược gia tăng phòng thủ của Nhật, Nam Hàn và sự củng cố các liên minh kinh tế quân sự của Mỹ, Úc, Châu Âu, không khó để nhận ra một thế trận mới bao quanh Trung Quốc ở Châu Á-Thái Bình Dương đang hình thành. Thế trận đó không hoàn toàn do Mỹ dàn dựng mà tự các nước lo sợ một nước lớn và tham lam ở ngay trước ngưỡng cửa của họ.
Bắc Kinh tất nhiên đổ lỗi cho Hoa Kỳ và tố cáo Washington có chính sách “bao vây, cô lập và chèn ép Trung Quốc” như phát biểu mới đây của ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, chỉ đích danh Hoa Kỳ cản trở sự phát triển của Trung Quốc. Nhưng cổ nhân có dạy “tiên trách kỷ, hậu trách nhân” – trách mình trước rồi hãy đổ lỗi cho người; kinh sách Nho giáo cũng nói “Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân” – điều gì mình không muốn thì chớ làm cho người khác. Ông Tập Cận Bình dường như đã quên hết những châm ngôn này.
Thực tế, những sự thay đổi nói trên là phản ứng tất nhiên khi cán cân sức mạnh của khu vực xấu đi nhanh chóng sau hơn một thập niên Bắc Kinh đầu tư rất mạnh vào hiện đại hóa quân đội theo chỉ đạo của ông Tập Cận Bình. Việc canh tân quân đội của ông Tập tập trung vào gia tăng năng lực tấn công của các lực lượng Hải Quân, Không Quân, hỏa tiễn chiến lược của Trung Quốc bao trùm lên cả khu vực Châu Á-Thái Bình Dương. Hiện đại hóa quân đội đi cùng với những chính sách bành trướng lãnh thổ, đe dọa và chèn ép các nước nhỏ làm cho tất cả các láng giềng của Trung Quốc phải tìm cách liên kết với nhau, và với Mỹ, để tồn tại. Để xảy ra tình huống này ông Tập nên tự trách mình thay vì đổ lỗi cho người khác. [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bà Đỗ Thị Nhàn, cựu cục trưởng Cục Thanh Tra Giám Sát Ngân Hàng II thuộc Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, bị khởi tố do liên quan đến vụ án Vạn Thịnh Phát.
Trong cuộc họp báo chiều 28 Tháng Ba, báo Dân Trí dẫn lời Thiếu Tướng Nguyễn Văn Thành, phó cục trưởng Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Tham Nhũng, Kinh Tế, Buôn Lậu, cho biết đây là vụ án lớn, từ Tháng Mười, 2022 tới nay, Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm đã khởi tố nhiều bị can với nhiều tội danh khác nhau. Đến nay, cơ quan điều tra vẫn đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ án.
Trụ sở Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam ở trung tâm thành phố Hà Nội, nơi có nhiều cán bộ liên quan vụ án Vạn Thịnh Phát. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)
“Trong Tháng Ba, Cơ Quan Điều Tra Bộ Công An đã khởi tố năm bị can đoàn thanh tra liên ngành Ngân Hàng Nhà Nước. Trong đó, có bà Đỗ Thị Nhàn về tội ‘lợi dụng chức vụ khi thi hành công vụ.’ Bà Nhàn là trưởng đoàn thanh tra Vạn Thịnh Phát đã cùng các thành viên trong đoàn thanh tra báo cáo không đúng sự thật, dẫn đến Ngân Hàng Nhà Nước không giám sát kiểm, kiểm sát ngân hàng SCB kịp thời. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng,” ông Thành nêu rõ.
Trước đó tại buổi họp báo hồi cuối Tháng Mười Hai, 2022, lãnh đạo Cục Cảnh Sát Điều Tra Tội Phạm Về Tham Nhũng cho biết đã khởi tố hai vụ án và 27 bị can liên quan vụ Vạn Thịnh Phát. Trong đó ngoài bà Trương Mỹ Lan, chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bị khởi tố, bắt tạm giam còn có các bị can: Trương Huệ Vân, tổng giám đốc công ty Cổ Phần Tập Đoàn Quản Lý Bất Động Sản Windsor; Hồ Bửu Phương, cựu phó tổng giám đốc phụ trách tài chính công ty Cổ Phần Tập Đoàn Vạn Thịnh Phát…
Các bị can (từ trái qua, từ trên xuống): Trương Mỹ Lan, Trương Huệ Vân, Nguyễn Phương Hồng, Hồ Bửu Phương tại cơ quan điều tra. (Hình: Tuổi Trẻ)
Kết quả điều tra ban đầu xác định các bị can “đã có hành vi gian dối trong việc phát hành, mua bán trái phiếu trái quy định của pháp luật để chiếm đoạt hàng ngàn tỷ đồng của người dân trong thời gian 2018-2019.”
“Cơ quan cảnh sát điều tra đang tập trung điều tra, xem xét xử lý triệt để sai phạm trên tinh thần thượng tôn pháp luật, không có vùng cấm, không ngoại lệ. Đồng thời cũng tập trung thu hồi triệt để tài sản bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bị hại,” ông Thành nói thêm với báo Tuổi Trẻ. (Tr.N) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Cứ bốn người Mỹ trưởng thành thì có ba người tin rằng cựu Tổng Thống Donald Trump từng làm điều gì đó trái pháp luật hoặc trái đạo đức, theo CNBC trích dẫn kết quả khảo sát mới nhất của NPR/PBS NewsHour/Marist hôm Thứ Hai, 27 Tháng Ba.
Ngoài ra, hầu hết người được hỏi đều nghĩ rằng các cuộc điều tra về ông Trump, dù ở cấp độ địa phương, tiểu bang hoặc liên bang, đều công bằng. Khảo sát này diễn ra từ ngày 20 Tháng Ba đến ngày 23 Tháng Ba với sự tham gia của 1,327 người trưởng thành.
Người biểu tình trương biểu ngữ “bắt giam Trump” trước Tòa Hình Sự Manhattan, New York. (Hình: Spencer Platt/Getty Images)
Hồi cuối tuần trước, cựu tổng thống tiếp tục tuyên bố vô căn cứ trên mạng xã hội rằng ông ta sẽ bị bắt trong tuần tới vì cuộc điều tra của Biện Lý Cuộc Manhattan. Thông báo sai sự thật này gây sốt trên mạng xã hội, đẩy cuộc điều tra về khoản tiền bịt miệng ngôi sao khiêu dâm Stormy Daniels lên đầu bảng tin.
Chưa rõ khi nào các bồi thẩm viên sẽ bỏ phiếu quyết định có nên truy tố ông Trump hay không. Tuy nhiên nhiều hãng thông tấn trước đó đưa tin rằng cuộc điều tra dường như đang ở giai đoạn cuối.
Ngoài Manhattan, ông Trump cũng đang bị điều tra ở Fulton County, Georgia, Bộ Tư Pháp New York và Bộ Tư Pháp Liên Bang.
Trong khảo sát, khi được hỏi về những cuộc điều tra liên quan đến ông Trump, 46% tin rằng ông từng làm điều gì đó trái pháp luật. Trong số đó có 78% người đảng Dân Chủ, 41% người phe trung lập và 10% người đảng Cộng Hòa.
Ngoài ra, 29% người được hỏi khác (gồm 43% người đảng Cộng Hòa và 33% người phe trung lập) nghĩ rằng ông Trump làm điều gì đó trái đạo đức, nhưng không phải trái pháp luật.
Chỉ có 23% người Mỹ trưởng thành nhận định rằng ông Trump chưa làm sai điều gì.
Về tính công bằng của các cuộc điều tra, 56% tin rằng giới chức đang làm việc công bằng, còn 41% (gồm 80% người đảng Cộng Hòa) cáo buộc đó là những cuộc “săn phù thủy.” Đây là cụm từ mà ông Trump rất thường sử dụng trong nhiệm kỳ tổng thống của mình, dùng để chỉ các hành động điều tra về ông mà ông cho rằng có động cơ phía sau hoặc không công bằng.
Kết quả khảo sát được công bố chỉ vài ngày sau khi ông Trump tổ chức cuộc vận động chính thức đầu tiên cho chiến dịch tranh cử tổng thống 2024. Ông vẫn là cái tên dẫn đầu trong danh sách các ứng cử viên của đảng Cộng Hòa. Tuy nhiên, hiện nay đảng Cộng Hòa chưa có nhiều người tuyên bố ra ứng cử.
Sức ảnh hưởng của ông Trump trong đảng Cộng Hòa dường như bị suy yếu sau sự kiện bạo loạn 6 Tháng Giêng, 2021, và sau thành tích mờ nhạt của những ứng cử viên được ông ủng hộ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022. (MPL) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Vụ bốn nữ tiếp viên hãng hàng không quốc gia Vietnam Airlines mang lô hàng chứa hơn 11 kg ma túy về Việt Nam còn liên quan một nữ tiếp viên khác cũng của hãng.
Theo nguồn tin của báo Zing hôm 27 Tháng Ba, nữ tiếp viên này cũng bị tạm giữ ngay sau khi Hải Quan phi trường Tân Sơn Nhất phát hiện sự việc.
Hơn 11 kg ma túy tổng hợp giấu trong tuýp kem đánh răng được bốn nữ tiếp viên Vietnam Airlines đưa từ Pháp về Tân Sơn Nhất. (Hình: Tuổi Trẻ)
Cụ thể, vào tối 16 Tháng Ba, Chi Cục Hải Quan Tân Sơn Nhất đã triệu tập và tạm giữ tiếp viên BTPT do xác định người này đã cung cấp số điện thoại đầu mối gửi hàng tại Pháp cho tiếp viên Trần Thị Thu Ngân nhận hàng và chia hàng cho ba tiếp viên còn lại là Nguyễn Thanh Thủy, tiếp viên trưởng; Đặng Phương Vân và Võ Tú Quỳnh mang về Việt Nam.
Cả năm nữ tiếp viên trên đều bị tạm giữ. Sau đó, cơ quan điều tra tại Sài Gòn cho phép gia đình bảo lãnh để họ được về nhà, song phải phối hợp điều tra khi có yêu cầu, vì… “chưa đủ cơ sở khởi tố.”
Cùng với việc thả năm tiếp viên, Công An ở Sài Gòn vẫn đang tạm giữ hai nghi can liên quan đến vụ án.
Tờ Tuổi Trẻ hôm 22 Tháng Ba dẫn lời giải thích của ông Tô Ân Xô, phát ngôn viên Bộ Công An Việt Nam: “Các tiếp viên không biết bên trong 327 tuýp kem đánh răng nhận vận chuyển, có 157 tuýp đã bị trà trộn, cất giấu ma túy. Do đó, các cơ quan chức năng xác định chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự bốn tiếp viên hàng không của Vietnam Airlines.”
Ông Tô Ân Xô nói thêm, kết quả điều tra sơ bộ xác định khi bốn tiếp viên hàng không nêu trên đang lưu trú tại Pháp thì có một nghi phạm người Việt Nam nhờ chuyển hàng tiêu dùng là 327 tuýp kem đánh răng và 17 chai nước súc miệng về Việt Nam qua phi trường Tân Sơn Nhất, để “gửi cho người nhà.”
Tuy nhiên ông Xô không cho biết thêm chi tiết về nhân thân của người gửi hàng cũng như người nhận hàng tại Sài Gòn trong vụ này.
Phát ngôn của ông Tô Ân Xô được cho là “bất nhất” với tường thuật của các báo ở Việt Nam trước đó.
Thuốc lắc được giấu trong các tuýp kem đánh răng. (Hình: Kiến Tường/VNExpress)
Báo Dân Trí hôm 21 Tháng Ba ghi nhận lời khai ban đầu của bốn tiếp viên Vietnam Airlines là họ “đã nhận lô hàng kem đánh răng hàng chục kg thông qua một đồng nghiệp làm chung hãng, rồi chia ra cho từng người để đưa về Tân Sơn Nhất.”
Thù lao của họ trong vụ chuyển lô hàng này là “10 triệu đồng ($425).”
Bốn nữ tiếp viên cũng cung cấp các đoạn tin nhắn thỏa thuận tiền công vận chuyển với người giao hàng tại Pháp.
Trước đó, bốn nữ tiếp viên này đã bị tạm giữ ngay khi về đến phi trường Tân Sơn Nhất sáng 16 Tháng Ba, sau chuyến bay từ sân bay Paris Charles de Gaulle, Pháp.
Khi kiểm tra những tuýp kem đánh răng, nước súc miệng trong hành lý của bốn nữ tiếp viên, Hải Quan Tân Sơn Nhất phát giác 11.4 kg thuốc lắc và ma túy tổng hợp.
Người mang ma túy nhiều nhất trong số bốn cô được xác định là Đặng Phương Vân với tổng cộng 4 kg ma túy trong hành lý của cô này. (Tr.N) [qd]
NASHVILLE, Tennessee (NV) – Nghi can trong vụ nổ súng tại trường The Covenant School ở Nashville, Tennessee, hôm Thứ Hai, 27 Tháng Ba, được xác định là một phụ nữ, đảo ngược những “khuôn mẫu” tội phạm điển hình trong các vụ nổ súng, theo Newsweek.
Chiều Thứ Hai, giới chức và Sở Cảnh Sát Metropolitan Nashville xác nhận rằng hung thủ trang bị vũ khí hạng nặng, tiến vào trường và bắn chết ba học sinh cùng ba nhân viên là một phụ nữ 28 tuổi, tên Audrey Hale.
Một phụ nữ cầu nguyện trước cổng trường The Covenant School, Nashville, Tennessee, cho những nạn nhân tử vong vì bạo lực súng. (Hình: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Điều này khác hoàn toàn với các vụ nổ súng khét tiếng như Columbine 1999 ở Colorado, Sandy Hook 2012 ở Connecticut, Parkland năm 2018 ở Florida và Uvalde năm ngoái ở Texas, khi tất cả nghi can của những vụ này đều là nam thanh niên.
Ông Reid Meloy, người từng là cố vấn cho Đội Phân Tích Hành Vi (BAU) của Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI), nói rằng sai lầm của một bộ phận công chúng là nghĩ rằng những kẻ nổ súng đều có một khuôn mẫu nhất định.
Ông Peter Langman, một chuyên gia tâm lý về những kẻ nổ súng trường học, cũng bày tỏ quan điểm tương tự, đồng thời khuyến nghị nên giáo dục công chúng để tránh đặt khuôn mẫu cho loại tội phạm kiểu này.
Nghiên cứu của Viện Tư Pháp Quốc Gia (NIJ) công bố Tháng Hai năm ngoái chỉ ra rằng 97.7% trong số 172 cá nhân liên quan đến những vụ nổ súng hàng loạt ở nơi công cộng từ năm 1966 đến 2019 là nam giới.
Độ tuổi trung bình của các tay súng là 34.1.
Tỷ lệ chủng tộc bao gồm 52.3% người da trắng, 20.9% người da đen, 8.1% người gốc Nam Mỹ, 6.4% người Châu Á, 4.2% người Trung Đông và 1.8% người Mỹ bản địa.
Dữ liệu từ Dự Án Bạo Lực cho thấy 98% cá nhân gây ra các vụ nổ súng hàng loạt là nam giới. Còn thống kê từ Cơ Quan Mật Vụ Mỹ cho thấy 96% thủ phạm các vụ tấn công hàng loạt (một phân loại rộng hơn, bao gồm cả những vụ không liên quan súng đạn) là nam giới.
Trước cổng trường The Covenant School vào buổi chiều Thứ Hai, 27 Tháng Ba, sau vụ nổ súng. (Hình: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Một danh sách khác của FBI cho thấy 42 thủ phạm nổ súng năm 2020 chỉ có ba người là nữ. Còn trong số 61 nghi can năm 2021 chỉ có một nữ.
Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Journal of Social Psychology hồi năm ngoái chỉ ra rằng 95% nghi can các vụ nổ súng ở trường phổ thông là nam giới, 61% là người da trắng, độ tuổi trung bình là 15.
Bất chấp những nghiên cứu cho thấy phần lớn tay súng là nam giới, thì các chuyên gia cảnh báo rằng không nên sử dụng giới tính, tuổi tác và chủng tộc như các yếu tố để xác định và ngăn chặn những vụ nổ súng hàng loạt ở trường học. Mặc dù rất hiếm, thế nhưng vẫn có những vụ mà các tay súng là nữ giới.
Chẳng hạn thủ phạm nổ súng ở trụ sở YouTube tại San Bruno, California, năm 2018 là một phụ nữ 38 tuổi, bà Nasim Najafi Aghdam. Thủ phạm vụ nổ súng năm 2006 ở Goleta, California là bà Jennifer San Marco, 44 tuổi. Bà Najafi Aghdam bắn bị thương ba người, còn bà San Marco bắn chết sáu người.
Trong vụ thảm sát ở trường Covenant School, bà Hale trang bị hai khẩu súng trường tấn công và một khẩu súng lục. Sau đó bà này bị cảnh sát bắn chết.
Theo ông Langman, thay vì chú trọng vào tuổi tác, giới tính, chủng tộc hay danh tiếng xã hội, thì điều cần quan tâm nhất là hành vi của cá nhân trước khi thực hiện nổ súng. Ông chỉ ra rằng trong hầu hết các vụ tấn công, thì chỉ sau khi thảm kịch xảy ra và giới chức điều tra, thì người ta mới vỡ ra là từng có một hoặc nhiều người bày tỏ lo ngại về cá nhân thủ phạm.
Giáo dân tụ họp tại nhà thờ Woodmont Christian tưởng niệm các em học sinh và những người lớn tử vong vì bạo lực súng ở trường The Covenant School. (Hình: Seth Herald/Getty Images)
Hay nói cách khác, thay vì cẩn trọng với một học sinh cô độc hoặc xem nhẹ nguy cơ từ một lớp trưởng, thì điều người ta cần chú ý ở đây nên là việc một học sinh nào đó nói rằng muốn mang súng đến trường.
Ông John Van Dreal, nhà tâm lý học trường học, bày tỏ suy nghĩ tương tự. Ông cho rằng thay vì cố gắng xác định khuôn mẫu tay súng, thì cần xác định “các hoàn cảnh và tình huống cho thấy dấu hiệu rằng cá nhân đó có nguy cơ thực hiện hành động bạo lực có chủ đích.”
Ông Mark Follman, tác giả cuốn sách “Trigger Points: Inside the Mission to Stop Mass Shootings in America,” nói rằng không phải đặc trưng nào của thủ phạm nổ súng trường học đều có thể dự đoán được, nhưng tin tốt là trước các cuộc tấn công luôn có một dấu hiệu cảnh báo nào đó. Trong nhiều trường hợp nếu được phát hiện, thì sẽ có cơ hội can thiệp trước khi quá muộn. (MPL) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hà Nội biểu diễn đu dây giữa hai trung tâm quyền lực Washington và Bắc Kinh qua một loạt diễn biến thời sự chính trị mới xảy ra.
Hôm Thứ Ba, 28 Tháng Ba, ông Bùi Thanh Sơn, ngoại trưởng Việt Nam, đã điện đàm với người đồng cấp Trung Quốc Tần Cương. Cùng ngày, Việt Nam cho ông Trần Lưu Quang, phó thủ tướng, tiếp ông Marc Knapper, đại sứ Mỹ tại Việt Nam, để “chuẩn bị tốt nhất cho các hoạt động tiếp xúc cấp cao” trong thời gian tới.
Dân Hà Nội biểu tình chống chuyến thăm Việt Nam của ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, hối năm 2015. (Hình minh họa: AFP/Getty Images)
Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) đưa tin ông Bùi Thanh Sơn “khẳng định” qua điện thoại với ông Tần Cương rằng Việt Nam “coi trọng quan hệ láng giềng hữu nghị, đối tác chiến lược toàn diện với Trung Quốc; đây là lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại” của Hà Nội. Đồng thời còn tăng cường trao đổi cấp cao “nhằm củng cố hơn nữa độ tin cậy chính trị.”
Để chứng minh thêm cho Bắc Kinh biết Hà Nội nghiêm chỉnh thế nào trong mối quan hệ với phương Bắc, ngày có cuộc điện đàm Bùi Thanh Sơn và Tần Cương, cả ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư, và ông Phạm Minh Chính, thủ tướng, đều hồ hởi tiếp ông Vương Ninh, bí thư Tỉnh Ủy Vân Nam của Trung Quốc. Ông Trọng thúc giục tỉnh Vân Nam “tiên phong trong thực hiện nhận thức chung giữa lãnh đạo cấp cao.”
TTXVN nói rằng hai ông bộ trưởng Ngoại Giao Việt Nam và Trung Quốc đều hô hò “đẩy mạnh và nâng cao hiệu quả hợp tác cùng có lợi trên các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư.” Không thấy TTXVN nói gì nhưng Tân Hoa Xã khi viết bản tin về cuộc điện đàm này lại nói hai bên “cổ võ nâng mối quan hệ song phương lên tầm cao mới.”
Có vẻ như một cử chỉ ve vuốt Bắc Kinh, Hà Nội không để chủ tịch nước hay thủ tướng tiếp mà cho phó thủ tướng tiếp đại sứ Mỹ khi hai bên thảo luận về các nhân vật cấp cao Hoa Kỳ có thể đến Việt Nam từ nay đến cuối năm. Những nhân vật chính trị hay an ninh quốc phòng hàng đầu nào của Mỹ sẽ đến Việt Nam không thấy tiết lộ.
Dân chúng Sài Gòn biểu tình chống dự luật Đặc Khu Kinh Tế vì người ta nghi ngờ nhà nước nhượng đặc quyền cho Trung Quốc. (Hình minh họa: Kao Nguyen/AFP/Getty Images)
Năm ngoái, Hà Nội từng làm rùm beng chuyện ông Joe Biden, tổng thống Mỹ, nhận lời đến thăm Việt Nam nhưng đến nay vẫn không thấy gì. Ngay cả một cuộc điện đàm để ông Trọng nói chuyện với ông Biden cũng được làm rùm beng là “phối hợp chuẩn bị tốt” nhưng suốt từ Tháng Mười Một năm ngoái đến nay vẫn thấy im lìm, dù chỉ cầm điện thoại lên, bấm mấy con số.
Nhiều hơn một lần, các giới chức hàng đầu của Mỹ đã bắn tiếng đề nghị nâng cấp mối quan hệ nhiều mặt giữa Washington và Hà Nội từ “Đối tác toàn diện” lên thành “Đối tác chiến lược” nhưng Việt Nam đều tránh né.
Tuy Tân Hoa Xã đưa tin là hai ông bộ trưởng Ngoại Giao hô hò đưa mối quan hệ song phương “lên tầm cao mới” nhưng lại không thấy TTXVN viết gì ngoài những lời đề cập “đối tác hợp tác toàn diện.” (TN) [qd]
IRVINE, California (NV) – Một ông ở Los Angeles bị bắt vì bị tố cáo “khoe của” trong thư viện ở Orange County và tấn công tình dục một bé gái 9 tuổi.
Theo đài ABC 7, Sở Cảnh Sát Irvine cho biết nghi can có tên Christopher Eduard, 53 tuổi, bị bắt tại nhà hôm Thứ Sáu, 24 Tháng Ba, sau khi nhân viên công lực lục soát nhà ông.
Nghi can Christopher Eduard. (Hình: Sở CẢnh Sát Irvine)
Các điều tra viên cho biết sự việc xảy ra tại Thư Viện Orange County trên đường Yale ở Irvine vào ngày 21 Tháng Ba, và nạn nhân đi cùng mẹ đến thư viện.
Bé gái đang tìm sách tại khu vực sách cho trẻ em thì ông Eduard đến gần, rồi nhờ bé gái quay một đoạn phim bằng điện thoại và cho nạn nhân đọc mấy câu viết trên thẻ.
Khi bé gái đang quay phim, ông Eduard cởi quần áo và tấn công tình dục nạn nhân. Bé gái sau đó kể lại sự việc với mẹ, và bà gọi cảnh sát.
Nhờ video từ camera an ninh, nhân viên công lực nhận dạng được xe hơi của nghi can là một xe Kia Soul đời 2019 màu xanh lá cây.
Sở Cảnh Sát Irvine cho biết họ tìm được bằng chứng tại nhà ông Eduard, nhưng không nói rõ bằng chứng đó là gì. Ông có thể bị truy tố tội xâm phạm trẻ em, thu hình ảnh khiêu dâm trẻ em và giam cầm trẻ em bất hợp pháp.
Vì nghi can cư ngụ ở Los Angeles và phải bỏ nhiều thời gian để đến Orange County, nhân viên công lực cho rằng ông có liên quan đến nhiều tội khác.
Ngoài ra, Biện Lý Cuộc Orange County chưa nói gì về sự việc này. (TL) [qd]
QUẢNG TRỊ, Việt Nam (NV) – Một video clip dài 1 phút 6 giây ghi lại cảnh một bữa nhậu được cho là có sự tham gia nhiệt tình của cựu giám đốc Công An tỉnh và trưởng Phòng Tổ Chức Công An tỉnh Quảng Trị đang lan truyền và gây xôn xao trên mạng xã hội.
Báo Tiền Phong hôm 28 Tháng Ba dẫn hình ảnh từ clip ghi lại bữa nhậu này có hai bàn tròn, khoảng hơn 10 người tham gia. Góc máy cho thấy, người quay video clip ngồi cùng bàn với “người giống” Đại Tá Trần Đức Việt, cựu giám đốc Công An tỉnh Quảng Trị.
Người được cho là Đại Tá Trần Đức Việt, cựu giám đốc Công An tỉnh Quảng Trị, trong bữa nhậu. (Hình: Chụp từ video clip)
Trong clip có hai phụ nữ đứng hát một làn điệu dân ca, người nghi là Đại Tá Việt ngồi vỗ tay theo nhịp, còn “người giống” Thượng Tá NVL, trưởng Phòng Tổ Chức Công An tỉnh Quảng Trị, đứng dùng dụng cụ gõ nhịp.
Đặc biệt, tại giây thứ 40, một ông chưa rõ danh tính ngồi phía đối diện Đại Tá Việt kéo cổ một phụ nữ ôm hôn thắm thiết. Đến giây thứ 50, thì “người giống” Đại Tá Việt liên tục rút các tờ tiền mệnh giá 500,000 đồng ($21) từ một cục tiền cùng mệnh giá để trên bàn nhậu “bo” cho các phụ nữ và đưa tiền cho Thượng Tá L. để ông này phát cho phụ nữ đứng hát bên cạnh.
Ngay sau khi clip xuất hiện, báo Tiền Phong đã gọi điện thoại liên lạc với Đại Tá Việt và Thượng Tá L. để xác minh, nhưng hai ông này không bắt máy, thậm chí nhắn tin hỏi cũng không trả lời.
Tương tự, Đại Tá Nguyễn Văn Thanh, giám đốc Công An tỉnh Quảng Trị, cũng không bắt máy và không trả lời tin nhắn của báo Tiền Phong.
Liên lạc với ông Hồ Đại Nam, trưởng Ban Tuyên Giáo Tỉnh Ủy Quảng Trị, ông Nam xác nhận “đã có người báo cáo sự việc” nhưng đến nay, phía Công An tỉnh Quảng Trị vẫn chưa có phúc trình chính thức với Tỉnh Ủy Quảng Trị.
Những tờ tiền 500,000 đồng được cho là của Đại Tá Trần Đức Việt (phải), cựu giám đốc Công An tỉnh Quảng Trị, “bo” liên tục cho các phụ nữ tham gia cuộc chơi. (Hình: Chụp từ video clip)
Trong khi đó, ông Lê Quang Tùng, bí thư Tỉnh Ủy Quảng Trị, cho biết theo báo cáo sơ bộ từ phía công an, video này được quay từ năm 2019. Khi đó Đại Tá Trần Đức Việt đang làm giám đốc Công An tỉnh Quảng Trị.
“Công an có những quy định của công an, ông nào vi phạm thì ông ấy bị xử lý. Còn về trách nhiệm của đảng viên, thông thường sau khi có báo cáo và đối tượng thuộc Tỉnh Ủy quản lý thì sẽ xem xét,” ông Tùng nói. (Tr.N) [qd]
