SANTA CLARA, California (NV) – Silicon Valley Bank (SVB), một trong những ngân hàng lớn nhất vùng Silicon Valley và lớn thứ 16 ở Mỹ, “sập tiệm” hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Ba, làm rung chuyển thị trường toàn cầu và làm mắc kẹt hàng tỷ đô la của nhiều công ty và nhà đầu tư, theo Reuters và AP.
SVB sụp đổ sau khi khách hàng đổ xô tới rút tiền trong tuần này do lo lắng về tình trạng tài chính của ngân hàng này. Đây là vụ sụp đổ ngân hàng lớn thứ nhì lịch sử Mỹ sau vụ ngân hàng Washington Mutual sụp đổ năm 2008 vào thời kỳ khủng hoảng tài chính.
Nhân viên thông báo với khách hàng trụ sở SVB ở Santa Clara, California, đóng cửa hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Ba. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Giới chức điều hành ngân hàng California lập tức đóng cửa SVB và chỉ định Cơ Quan Bảo Hiểm Tiền Gửi Liên Bang (FDIC) là nơi nhận tiền bán tài sản SVB sau này.
Văn phòng chính cũng như toàn bộ chi nhánh SVB sẽ mở cửa lại vào Thứ Hai, 13 Tháng Ba, và tất cả khách hàng có bảo hiểm sẽ được rút hết tiền gửi có bảo hiểm trễ nhất là sáng hôm đó, FDIC loan báo.
Tuy nhiên, tính tới cuối năm 2022, 89% trong số $175 tỷ tiền gửi ở SVB không có bảo hiểm, theo FDIC. Cơ quan này chưa biết tính sao với số tiền đó.
SVB chủ yếu phục vụ nhân viên công nghệ và công ty mới mở.
Nhiều công ty, như Roblox Corp – công ty sản xuất trò chơi điện tử, và Roku Inc – công ty sản xuất thiết bị xem video trực tuyến, cho hay họ gửi hàng trăm triệu đô la ở SVB. Roku cho biết phần lớn tiền gửi của họ ở SVB không có bảo hiểm, khiến cổ phần công ty rớt giá 10%.
Nhân viên công nghệ lãnh lương thông qua SVB đang lo lắng không biết sẽ lãnh lương như thế nào. Chi nhánh SVB ở San Francisco dán thông báo trên cửa yêu cầu khách hàng gọi cho một số điện thoại miễn phí.
FDIC tuyên bố họ sẽ tìm cách bán tài sản SVB và người gửi tiền không bao hiểm có thể sẽ được trả tiền lời cổ phần trong tương lai. (Th.Long) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Số đơn vận chuyển quốc tế giảm khiến lượng hàng hóa đi bằng đường hàng không trong hai tháng đầu năm 2023 tại Việt Nam sụt 28% so với cùng kỳ 2022.
Báo VNExpress dẫn tin từ đại diện một hãng vận chuyển hàng hóa chuyên dụng bằng đường hàng không tại Việt Nam, cho biết đơn hàng đi quốc tế “đang có dấu hiệu giảm dần do ảnh hưởng của suy thoái toàn cầu.”
Hàng hóa vận chuyển bằng đường máy bay ở Việt Nam đi quốc tế đang có dấu hiệu giảm dần. (Hình minh họa: Hoàng Tuyết/Tin Tức)
Theo vị này, tại doanh nghiệp của ông, trong hai tháng đầu năm 2023, lượng đơn hàng vận chuyển từ Việt Nam sang Nhật sụt 20%. Tương tự, các đường bay khác đều “chưa có dấu hiệu phục hồi từ hậu COVID-19.”
Không chỉ ngoại quốc, tại các hãng hàng không nội địa, tình hình vận chuyển hàng hóa cũng khá ảm đạm.
Nói với báo VNExpress hôm 5 Tháng Ba, ông Đỗ Xuân Quang, phó tổng giám đốc VietJet Air, cho rằng vận tải hàng hóa nội địa và quốc tế vẫn khó phục hồi khi chuỗi cung ứng trên thế giới đã bị đứt gãy.
Tại VietJet Air, nếu trước dịch COVID-19, mỗi năm hãng vận chuyển gần 100,000 tấn hàng hóa, thì nay doanh nghiệp chỉ duy trì quanh mức 65,000 tấn, giảm 35%.
Tương tự, ông Đặng Anh Tuấn, trưởng Ban Truyền Thông Vietnam Airlines Group, cũng cho rằng vận tải hàng hóa vẫn khó tăng trưởng sau COVID-19. Hiện, số lượng hàng hóa vận chuyển bằng đường hàng không hai tháng đầu năm 2023 “vẫn thấp hơn so với cùng kỳ các năm trước.”
Số liệu thống kê từ Cục Hàng Không Việt Nam cho thấy, sản lượng hàng hóa thông qua các cảng hàng không ở Việt Nam trong hai tháng đạt 168,000 tấn, giảm hơn 28% so với cùng kỳ năm 2022. Trong đó, hàng hóa quốc tế là 117,000 tấn, giảm hơn 37% so với cùng kỳ.
Phúc trình cũng cho thấy, việc vận chuyển hàng hóa do các hãng hàng không Việt Nam đảm trách trong hai tháng đầu năm chỉ đạt 42,500 tấn, giảm 14.2% so với cùng kỳ năm 2022.
Các hãng hàng không trong nước vẫn dư tải. Hiện, việc vận chuyển hàng hóa của các hãng ở mức 1.5-2 triệu tấn, nhưng công suất vận chuyển chỉ gần 1 triệu tấn một năm. Với đường bay nhộn nhịp nhất Việt Nam là Sài Gòn-Hà Nội, lượng hàng hóa vận chuyển chỉ chiếm một phần ba.
Nguyên nhân dẫn tới sự sụt giảm trên, theo ông Đỗ Xuân Quang là do suy thoái kinh tế toàn cầu ngày càng lan rộng. Thị trường lớn là Trung Quốc đã mở cửa, nhưng nguyên phụ liệu từ quốc gia này vẫn chưa tỏa đi nhiều nhà máy sản xuất trên thế giới. Do đó, các hợp đồng về vận chuyển hàng hóa quốc tế chưa được thực hiện nhiều. Ngoài ra, Nga xâm lăng Uraina khiến hàng hóa xuất cảng trên toàn cầu bị hạn chế di chuyển, dù giá cước đã giảm mạnh.
Không chỉ ngoại quốc, tại các hãng hàng không nội địa, tình hình vận chuyển hàng hóa cũng khá ảm đạm. (Hình minh họa: Lao Động)
Theo lãnh đạo Hiệp Hội Doanh Nghiệp Dịch Vụ Logistics Việt Nam (VLA), hoạt động giao nhận bằng đường hàng không sẽ phục hồi trong năm nay, nhưng chậm do thị trường hàng hóa toàn cầu đang bất ổn. Còn các hãng Air Cargo trên thế giới đang trong tín hiệu “chờ xem” để có quyết định cụ thể.
Theo thống kê của Cục Hàng Không, Việt Nam có gần 70 hãng hàng không quốc tế và bốn hãng hàng không Việt Nam khai thác hơn 130 đường bay quốc tế, kết hợp vận chuyển hành khách và hàng hóa. Trong số này, có 29 hãng hàng không ngoại quốc chuyên chở hàng hóa bằng máy bay chuyên dụng, chiếm hơn 80% thị phần. (Tr.N) [qd]
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Quân đội Trung Quốc cần có khả năng bắn hạ vệ tinh quỹ đạo tầm thấp Starlink, cũng như bảo vệ xe tăng và trực thăng chống lại hỏa tiễn vác vai FGM-148 Javelin nếu trong tương lai có xảy ra xung đột với các lực lượng do Mỹ dẫn đầu ở Châu Á, theo Reuters tổng hợp từ gần 100 bài nghiên cứu trên hơn 20 tạp chí quốc phòng của Trung Quốc.
Các tạp chí này bao gồm nhiều công trình của các nhà nghiên cứu nằm trong mạng lưới trường đại học, cơ sở sản xuất vũ khí và cơ quan tình báo của Quân Đội Giải Phóng Nhân Dân (PLA), nghiên cứu về chiến tranh Nga-Ukraine với mục đích xem xét kỹ lưỡng tác động của vũ khí và kỹ thuật Mỹ có thể được triển khai chống lại lực lượng Trung Quốc trong cuộc chiến ở Đài Loan, nếu xảy ra.
Ông Tập Cận Bình, chủ tịch Trung Quốc, duyệt binh tại căn cứ quân đội Trung Quốc ở Hồng Kông hồi năm 2017. (Hình minh họa: Dale De La Rey/AFP via Getty Images)
Mặc dù giới chức Trung Quốc thường tránh phê bình công khai hành động hoặc hiệu quả trên chiến trường của Moscow, thế nhưng những bài nghiên cứu đánh giá thẳng thắn hơn về những thiếu sót của Nga.
Bộ Quốc Phòng Trung Quốc không đưa ra bình luận về những nghiên cứu này. Reuters không thể xác định những kết luận từ nghiên cứu phản ảnh như thế nào suy nghĩ của lãnh đạo quân sự Trung Quốc.
Hai tùy viên quân sự và một nhà ngoại giao giấu tên cho biết Quân Ủy Trung Ương Đảng Cộng Sản, đứng đầu là Chủ Tịch Tập Cận Bình, là bên ra lệnh và chỉ đạo các nhu cầu nghiên cứu.
Bất chấp những khác biệt với hoàn cảnh địa lý Đài Loan, nghiên cứu về cuộc chiến Ukraine vẫn đem đến những hiểu biết sâu sắc về vũ khí khối Tây phương, đặc biệt là Mỹ, cho Trung Quốc.
Một quân nhân Ukraine vác hỏa tiễn chống tăng FGM-148 Javelin trên xe thiết giáp trong một cuộc duyệt binh tại Kiev năm 2018. (Hình minh họa: Genya Savilov/AFP via Getty Images)
Vệ tinh Starlink
Gần 10 bài nghiên cứu của các nhà nghiên cứu PLA nhấn mạnh mối quan tâm của Trung Quốc về hệ thống vệ tinh Starlink (Mỹ), vì đây là phương tiện kỹ thuật tối tân giúp bảo đảm thông tin liên lạc của quân đội Ukraine trong bối cảnh Nga liên tục dùng hỏa tiễn tấn công vào mạng lưới điện nước này.
Theo một bài nghiên cứu hồi Tháng Chín từ đại học Army Engineering University của quân đội Trung Quốc, hiệu suất tuyệt vời của Starlink trong cuộc chiến Nga-Ukraine chắc chắn sẽ khiến Mỹ và các nước Tây phương sử dụng chúng rộng rãi trong những đợt xung đột nếu có ở Châu Á. Vậy nên các tác giả nhận định Trung Quốc có mục tiêu “cấp bách” là phát triển mạng lưới vệ tinh tương tự.
Đồng thời, chiến tranh Ukraine khiến các nhà nghiên cứu Trung Quốc đồng tình rằng họ cần đầu tư nhiều hơn vào máy bay không người lái (drone). Trong thời gian gần đây Trung Quốc đang thử nghiệm máy bay không người lái ở bầu trời xung quanh Đài Loan.
Xe tăng Nga bị tiêu diệt tại Ukraine. (Hình minh họa: Genya Savilov/AFP via Getty Images)
Một bài nghiên cứu khác trên tạp chí chính thức của chính quyền Trung Quốc hồi Tháng Chín chỉ ra rằng quốc gia này nên cải thiện khả năng bảo vệ thiết bị quân sự trước thiệt hại mà hỏa tiễn Stinger và Javelin gây ra đối với các thiết bị bọc thép và chiến hạm của Nga.
Ngoài kỹ thuật tiên tiến, Trung Quốc còn nghiên cứu hoạt động vận hành của lực lượng Ukraine. Theo nhận định từ chuyên gia, đây là chuyện dễ hiểu bởi vì Trung Quốc giống Nga, đều di chuyển binh lính và vũ khí bằng hỏa xa, loại hình rất dễ bị phá hoại.
Đài Loan, và hơn thế nữa
Một số bài nghiên cứu nhấn mạnh mối liên quan từ Ukraine đến nguy cơ xảy ra xung đột trong khu vực giữa Trung Quốc và Mỹ cùng đồng minh, có thể là về Đài Loan. Mỹ có chính sách chính trị mơ hồ. Họ không thể hiện rõ mình liệu có can thiệp quân sự để bảo vệ Đài Loan hay không, nhưng theo luật họ phải cung cấp vũ khí cho hòn đảo này để tự vệ.
Ông William Burns, giám đốc Cơ Quan Tình Báo Trung Ương Mỹ (CIA), nói rằng ông Tập ra lệnh cho quân đội Trung Quốc sẵn sàng xâm lăng Đài Loan vào năm 2027, nhưng đồng thời vị lãnh đạo Trung Quốc cũng không hề yên tâm trước tình hình của Nga tại Ukraine.
Bốn nhà ngoại giao cho biết các nhà phân tích PLA từ lâu luôn lo ngại về ưu thế của quân đội Mỹ. Thế nhưng chiến tranh Nga-Ukraine càng khiến Trung Quốc thêm lo ngại, khi một cường quốc như Nga lại không thể chiến thắng một nước nhỏ hơn nhưng có hỗ trợ từ Tây phương như Ukraine.
Tình cảnh này có thể so sánh với Đài Loan. Mặc dù vậy vẫn có những điểm khác nhau, đặc biệt là việc Đài Loan dễ bị tổn thương hơn, vì Trung Quốc có thể tiến hành phong tỏa. Còn trường hợp Ukraine thì các nước Châu Âu láng giềng có thể cung ứng bằng đường bộ.
Một quân nhân Ukraine chụp hình họa phẩm “Thánh Javelin” vẽ trên tường một tòa nhà ở Kiev. (Hình minh họa: Christopher Furlong/Getty Images)
Ngoài ra, có một số bài nghiên cứu phân tích sức mạnh phản kháng của Ukraine, đặc biệt các hoạt động phá hoại của những lực lượng đặc biệt bên trong nước Nga, hoặc sử dụng Telegram để khai thác thông tin tình báo dân sự và bảo vệ nhà máy thép Azovstal ở Mariupol.
Tình hình bên phía Nga cũng được đưa ra nghiên cứu, chẳng hạn thành công của Nga trong các cuộc tấn công sử dụng hỏa tiễn đạn đạo Iskander, hoặc những sai lầm quân sự, các chiến thuật lỗi thời, chỉ huy không thống nhất, không can thiệp đủ để ngăn chặn NATO cung cấp tình báo cho Ukraine.
Ngoài tình hình chiến trường, một số nghiên cứu đề cập đến cuộc chiến thông tin. Ở mảng này trong cuộc chiến Nga-Ukraine, các nhà nghiên cứu kết luận Ukraine và đồng minh là người chiến thắng. Một bài nghiên cứu kêu gọi Bắc Kinh cần chuẩn bị trước cho phản ứng dữ dội từ cộng đồng quốc tế, cũng như xây dựng nền tảng đối đầu nhận thức và thắt chặt kiểm soát mạng truyền thông xã hội nhằm ngăn chặn chiến dịch thông tin của Tây phương ảnh hưởng đến người dân Trung Quốc. (MPL) [qd]
MEMPHIS, Tennessee (NV)- Trang mạng tin tức nytimes.com đưa tin cảnh sát tại nhiều thành phố trên toàn quốc cảnh báo rằng số vụ trộm xe tăng vọt. Nhiều kẻ trộm xe hiện nay ở tuổi teen, học được cách trộm một số mẫu xe Kia và Hyundai trên các trang mạng xã hội như TikTok, Youtube.
Theo New York Times, cảnh sát Memphis cho biết gần 11,000 chiếc xe hơi bị đánh cắp tại thành phố này vào năm 2022, tăng gần gấp đôi so với năm 2021. Khoảng một phần ba những chiếc xe bị đánh cắp là Kia và Hyundai.
Một số mẫu xe Kia bị hướng dẫn cách trộm trên TikTok và Youtube. (Hình minh họa: Kenzo Tribouillard/AFP via Getty Images)
Kẻ trộm không cần nhiều thời gian và công sức, chỉ cần một chìa vặn vít, dây USB. Cách trộm “nối dây nóng” (hot-wire) được tìm thấy trên các video trên mạng xã hội.
Cảnh sát còn cho biết hơn một nửa trong số 175 người bị bắt vì tội trộm xe trong năm 2023 ở Memphis là thanh thiếu niên. Họ trộm xe như một thử thách, hoặc sử dụng chúng vào các tội khác như đi cướp. Và họ thấy việc trộm những mẫu xe Kia & Hyundai là khá dễ làm.
Chủ nhân các chiếc xe Kia và Hyundai bắt đầu cảnh giác. Họ phát hiện ra và trình báo cảnh sát rằng dường như có một phong trào thách thức trên TikTok. Một số người tự gọi mình là “các chàng trai Kia” (Kia boys), đưa lên mạng những video chỉ cách trộm xe.
Những mẫu xe Kia và Hyundai thường bị đánh cắp có chung một đặc điểm: không dùng chìa khóa điện tử, một thiết bị an toàn khiến xe không thể khởi động nếu không có chìa khóa.
Hai thương hiệu xe Đại Hàn này đang ngày càng phổ biến ở Mỹ, chiếm khoảng 1/10 doanh số bán xe ở Mỹ vào năm ngoái. Gần đây, họ tuyên bố đang giải quyết vấn đề của những mẫu xe dễ bị đánh cắp bằng cách cung cấp một nhu liệu mới miễn phí. Ước tính có khoảng 4.5 triệu chiếc Kia và 3.8 triệu chiếc Hyundai nằm trong số những xe dễ bị trộm.
Ngoài ra, Kia và Hyundai còn gởi đến các sở cảnh sát trên toàn quốc những loại khóa tay lái để cung cấp miễn phí cho chủ nhân những mẫu xe dễ trộm.
Giám đốc điều hành của Kia và Hyundai cho biết liên tục theo dõi TikTok và YouTube để tìm các video hướng dẫn cách ăn cắp xe của họ, thông báo cho hai công ty mạng xã hội này để xóa những video đó.
Đại diện của YouTube và TikTok cho biết đã xóa một số video được gọi là “Thử Thách Kia” (Kia Challenge) trong những tháng gần đây. Người phát ngôn của TikTok cho biết họ không chấp nhận loại video này, sẽ xóa ngay lập tức nếu tìm thấy chúng.
Giới hữu trách cho biết các vụ trộm xe Kia và Hyundai còn tăng ở nhiều thành phố khác như Milwaukee, Seattle, Columbus Cleveland, St. Louis… Một số thành phố đã hoặc đang đe dọa kiện hai nhà sản xuất Kia và Hyundai, vì không cài đặt công nghệ chống trộm cho xe của mình.
Hơn 37,560 vụ trộm xe diễn ra tại 30 thành phố lớn trên toàn quốc trong năm 2022. Cảnh sát cho biết nhiều chiếc xe bị đánh cắp có liên quan đến các tội ác khác, các vụ tai nạn chết người khác.
Ở St. Louis vào năm 2022, hai chủ nhân của hai chiếc xe bị đánh cắp, một Huyndai, một Kia, tham gia vào những cuộc đấu súng. Và một phụ nữ cũng ở St. Louis bị buộc tội giết người, sau khi bà dò tìm ra chiếc xe Hyundai bị đánh cắp của mình, và bắn chết hai kẻ trộm xe.
Ở Buffalo, bốn thiếu niên lái chiếc Kia bị đánh cắp thiệt mạng vào năm ngoái khi đâm vào tường chắn trên xa lộ.
Ở Minneapolis, những chiếc Kia và Hyundai bị đánh cắp có liên quan đến 5 vụ giết người, 13 vụ xả súng, 36 vụ cướp, và 265 vụ tai nạn xe cộ trong năm 2022. (HD)
Việt Nam được kỳ vọng sẽ thay thế Trung Quốc trong vai trò “công xưởng của thế giới,” nối lại chuỗi cung ứng hàng hóa bị gián đoạn và cứu công cuộc toàn cầu hóa. Thực tế chứng tỏ kỳ vọng đó sẽ không thành sự thực vì những khiếm khuyết trong chính sách của chính Việt Nam. Hãng tin tài chính Bloomberg đã cảnh báo như vậy trong một bài bình luận vào tuần trước.
Công nhân tại nhà máy lắp ráp xe hơi Ford tại Hải Dương ăn trưa. (Hình minh họa: Hoang Dinh Nam/AFP via Getty Images)
Xung đột thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, những biện pháp “không COVID-19” khắc nghiệt của Bắc Kinh làm gián đoạn chuỗi cung ứng hàng hóa tới các thị trường ở Phương Tây, đồng thời thúc đẩy xu hướng “tách ra” (decoupling). Các tập đoàn đa quốc gia chuyển dần cơ sở sản xuất khỏi Trung Quốc, đến các nước khác theo công thức “Trung Quốc + 1,” không đặt hết trứng vào một giỏ.
Xu hướng chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc bắt đầu đã nhiều năm nhưng chỉ tăng tốc sau khi cựu Tổng Thống Donald Trump áp đặt các mức thuế trừng phạt đối với hàng hóa Trung Quốc nhập cảng vào Hoa Kỳ và Tổng Thống Joe Biden sau đó đặt các hạn chế xuất cảng sang Trung Quốc những sản phẩm công nghệ cao của Hoa Kỳ.
Việt Nam được cho là nước hưởng lợi nhiều nhất từ xu hướng dịch chuyển này. Việt Nam có vị trí gần kề thị trường tiêu thụ rộng lớn của Trung Quốc, có lực lượng lao động dồi dào với mức lương thấp, có chính sách đãi ngộ tối đa cho nhà đầu tư nước ngoài, và có chế độ chính trị tương đối ổn định. Về phần mình, nhà nước Việt Nam cũng nhiều lần đề cao tham vọng “lót ổ cho đại bàng,” tức là chuẩn bị những điều kiện thuận lợi để thu hút dòng vốn đầu tư của các công ty chuyển ra khỏi Trung Quốc.
Nhưng nói dễ làm khó, nhiều sự kiện xảy ra gần đây khiến cho giới đầu tư không mặn mà, hoặc ngần ngại khi tính tới việc làm ăn ở Việt Nam, thậm chí nhiều công ty đã bắt đầu chọn những nơi ít rủi ro hơn như Indonesia.
Nhà đầu tư nước ngoài làm sao yên tâm chuyển hoạt động tới Việt Nam khi chính những doanh nghiệp của người Việt Nam cũng chật vật tìm cách tồn tại? Báo Tuần Việt Nam ngày 2 Tháng Ba tường thuật chỉ trong hai tháng đầu năm 2023, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là 51,400 đơn vị, tăng 14.5%, bình quân một tháng có 25,700 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
“Đây là con số báo động vì nó gấp đôi con số bình quân 12,000 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường một tháng trong năm 2021, năm thực hiện phong tỏa gắt gao [vì COVID-19],” tác giả Hoàng Tư Giang viết.
Và nhìn rộng ra, bức tranh kinh tế gần như toàn những màu tối. Tất cả các thị trường như chứng khoán, bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, nhiên liệu, vốn, và đặc biệt là lao động đều đang co lại rất nhanh, trái ngược hẳn với những báo cáo màu hồng của cơ quan thống kê và những phát biểu nổ tung trời của các quan chức chính phủ Việt Nam.
Ở khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), báo chí trong nước ghi nhận thực tế trong hai tháng đầu năm 2023, tổng số vốn nước ngoài cam kết đem vào Việt Nam chỉ đạt gần $3.1 tỷ, giảm 38% so với cùng kỳ năm 2022, mà năm 2022 đã giảm 11% so với năm 2021.
Công ty Pouyen của Đài Loan – nhà cung cấp lớn nhất các sản phẩm giày cho các thương hiệu quốc tế như Nike và Adidas, đã quyết định cắt giảm 6,000 công nhân các nhà máy ở Sài Gòn trong quý 1 năm nay, thu hẹp sản xuất và giảm đầu tư – một ví dụ cho thấy làn sóng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam đang đảo chiều theo hướng xấu đi.
Tại sao lại như vậy?
Nhà cầm quyền ở Hà Nội thường khoe khoang với nhà đầu tư rằng, chính trị Việt Nam rất ổn định, không có những vụ đảo chính quân sự như Thái Lan, Miến Điện, thậm chí không có những cuộc biểu tình kéo dài của giới lao động như nhiều nước khác. Nhưng dưới bề ngoài có vẻ ổn định nhờ các biện pháp đàn áp của chế độ công an trị, chính trị Việt Nam luôn tiềm ẩn những cuộc tranh giành quyền lực giữa các phe phái trong đảng Cộng Sản cầm quyền, dẫn tới những xáo trộn về tổ chức nhân sự và những quyết sách lộn xộn, bất nhất.
Công cuộc “đốt lò” của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng trong vài tháng gần đây triệt hạ hàng loạt nhân vật cấp cao như Chủ Tịch Nước Nguyễn Xuân Phúc, hai phó thủ tướng Phạm Bình Minh và Vũ Đức Đam, cùng nhiều bộ trưởng làm phát sinh nhiều hậu quả không lường trước.
Một là, các nhà đầu tư hoảng sợ. Ngay sau khi vụ thanh trừng xảy ra, Giáo Sư Zachary Abuza của Học Viện Chiến Tranh Quốc Gia Mỹ, đã cảnh báo trên báo Nikkei Asia Review: “Các nhà đầu tư nước ngoài rất bối rối, nhất là khi các nạn nhân [bị thanh trừng] là những nhà điều hành được coi là trung thực và có năng lực. Do cuộc cạnh tranh quyết liệt ở Châu Á nhằm thu hút các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm một nơi thay cho Trung Quốc, Việt Nam sẽ thua cuộc nếu chính quyền Việt Nam không còn được coi là ổn định và biết làm việc.”
Hai tháng sau, dự báo của ông Abuza thành hiện thực. Một ví dụ, công ty Samsung Electronics – hiện lắp ráp hơn một nửa số điện thoại thông minh Galaxy ở Việt Nam – đã quyết định chuyển dây chuyền lắp ráp dòng Galaxy S23 sang Ấn Độ thay vì tiếp tục công việc ở Thái Nguyên và Bắc Ninh.
Quan điểm của một số nhà bình luận trong nước rằng đảng Cộng Sản Việt Nam cai trị theo nguyên tắc lãnh đạo tập thể nên việc thay đổi nhân sự sẽ không ảnh hưởng tới chính sách và hoạt động kinh tế, đã tỏ ra không thuyết phục được các nhà đầu tư về sự ổn định của nền chính trị.
Hai là, cuộc tranh giành quyền lực đã gây ra sự trì trệ khủng khiếp trong tất cả các lĩnh vực xã hội vì cán bộ nhà nước lo sợ bị “biến thành củi.” Giao thông đình trệ vì nhiều cơ sở đăng kiểm xe cơ giới ngừng hoạt động sau khi hơn 400 giám đốc và nhân viên đăng kiểm bị bắt giam hoặc chờ truy tố. Các bệnh viện công lớn nhất nước hoạt động cầm chừng vì không mua được thuốc men và thiết bị y tế. Khi cán bộ thà ngồi im để khỏi bị đổ lỗi thì người kinh doanh lãnh đủ, các thủ tục xét duyệt dự án, cấp giấy phép, nộp thuế… đều kéo dài thời gian hơn bình thường, nhiều khi làm cho nhà đầu tư bị mất cơ hội.
Thay đổi bộ máy nhân sự cấp cao diễn ra theo hướng chuyển dần quyền lực điều hành đất nước vào tay đảng Cộng Sản, ưu tiên cho an ninh chính trị hơn là phát triển kinh tế xã hội theo quan điểm của ông Trọng, nhà lãnh đạo cộng sản giáo điều, càng làm cho giới đầu tư thêm lo lắng cho tài sản của họ.
Trên bình diện thực tế, lợi thế lớn nhất của Việt Nam là nguồn lao động rẻ cũng đã không còn.
Trong ba thập niên qua, tiền lương của giới công nhân Trung Quốc tăng nhanh hơn năng suất nên nhiều nhà đầu tư những ngành nghề sử dụng nhiều lao động như dệt may, da giày, đồ gỗ, chế biến thực phẩm… chuyển sang Việt Nam để khai thác nguồn lao động rẻ.
Nhưng gần đây, Cambodia, Bangladesh, và cả Ấn Độ nữa, nổi lên như những đối thủ cạnh tranh với Việt Nam, không chỉ cung cấp được công nhân với giá rẻ hơn cả Việt Nam mà còn lành nghề hơn, thích hợp hơn với nền sản xuất tự động hóa, số hóa.
Trong khi đó, người lao động Việt Nam – phần lớn là nông dân từ nông thôn lên thành thị tìm việc ở các khu công nghiệp và sinh sống trong những khu nhà trọ tồi tàn – dường như đã quá ngưỡng chịu đựng. Tiền lương thấp, lao động nặng nhọc, bị chủ đối xử tệ mà không được tổ chức nào bảo vệ, khiến họ phải phản ứng. Trong năm 2022, có ít nhất 28 cuộc đình công của công nhân. Hồi Tháng Giêng, 1,600 công nhân công ty Toyo Precision Co. của Nhật tại Sài Gòn chuyên sản xuất linh kiện máy may đình công để phản đối khoản tiền thưởng cuối năm quá ít ỏi.
Bất ổn trong cơ chế chính trị ở thượng tầng và đánh mất lợi thế về lao động, Việt Nam không có khả năng thay thế vai trò của Trung Quốc trong chuỗi sản xuất và cung ứng hàng hóa cho thế giới. Do điều hành kém cỏi và từ chối cải cách, Việt Nam lại một lần nữa đánh mất cơ hội tận dụng mâu thuẫn giữa Trung Quốc và Mỹ để vực dậy nền kinh tế mà tiếp tục phụ thuộc ngày càng sâu vào nền kinh tế Trung Quốc thay vì trở thành “công xưởng của thế giới” – vị trí mà Trung Quốc bỏ lại để bước lên bậc cao hơn trong chuỗi cung ứng. [đ.d.]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong nhiều năm liền trước khi lọt vào “tứ trụ,” ông Võ Văn Thưởng được ghi nhận liên tiếp có phát ngôn cảnh báo về “thế lực thù địch.”
Mới đây, hôm 10 Tháng Ba, tại một hội nghị ở Sài Gòn, Thông Tấn Xã Việt Nam dẫn lời tân Chủ Tịch Nước Võ Văn Thưởng tiếp tục yêu cầu “Thành phố cũng cần tiếp tục giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội; chủ động phòng ngừa, đấu tranh kiên quyết làm thất bại âm mưu diễn biến hòa bình; phòng ngừa, vô hiệu hóa âm mưu hoạt động chống phá của các thế lực thù địch.”
Ông Võ Văn Thưởng, chủ tịch nước, tại hội nghị diễn ra hôm 10 Tháng Ba. (Hình: Sỹ Đông/Thanh Niên)
“Thế lực thù địch” là khái niệm mà quan chức ở Việt Nam dành để chỉ những nhân vật bất đồng, nhà hoạt động, giới xã hội dân sự thường xuyên đưa ý kiến phản biện chủ trương, chính sách của đảng và nhà nước.
Đây là lần đầu tiên ông Thưởng tham dự một buổi họp ở Sài Gòn với tư cách chủ tịch nước sau một tuần ngồi ghế này nhờ được đảng “chỉ định bầu.”
Cũng tại hội nghị này, ông Thưởng chỉ đạo ông Nguyễn Văn Nên, bí thư Thành Ủy, cùng thuộc cấp rằng phải “xử lý tốt các vấn đề về thông tin và truyền thông, không để kẻ xấu lợi dụng tạo thành điểm nóng gây mất an ninh trật tự và ổn định chính trị xã hội.”
Hồi năm 2019, khi còn làm trưởng Ban Tuyên Giáo Trung Ương, ông Thưởng được báo Thanh Niên dẫn lời: “Những cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, tự diễn biến, tự chuyển hóa trong bộ máy chính trị là nhóm thế lực thù địch không khó để nhận ra nhưng rất khó đấu tranh.”
Ông Võ Văn Thưởng (phải), bắt tay ông Lê Trương Hải Hiếu, trưởng Ban Kinh Tế-Ngân Sách Hội Đồng Nhân Dân thành phố, và là con trai ông Lê Thanh Hải, cựu bí thư Thành Ủy. (Hình: Sài Gòn Giải Phóng)
Thời điểm đó, ông Thưởng cũng bình luận rằng các thế lực thù địch “sử dụng các thủ đoạn, phương thức chống phá rất muôn hình vạn trạng, đặc biệt là sử dụng truyền thông đại chúng, sử dụng Internet và truyền thông xã hội.”
Hồi sáu năm trước, tại một hội nghị, ông Võ Văn Thưởng còn mạnh miệng tuyên bố, đảng CSVN “không sợ đối thoại và tranh luận” và “có thể mở ra những cuộc đối thoại với những người có ý kiến khác biệt với đảng.”
Tuy vậy, theo giới quan sát, ông Thưởng “chỉ nói cho vui miệng,” vì tới nay, công luận không hề thấy ông này thực hiện việc “đối thoại” mà cũng không thanh minh là tại sao mình chưa làm việc này. (N.H.K) [qd]
MADRID, Tây Ban Nha (NV) – Giải Bóng Đá Vô Địch Quốc Gia Tây Ban Nha (LaLiga) đã đệ đơn khiếu nại lên chính quyền Tây Ban Nha sau khi cựu cầu thủ Aday Benitez nói rằng anh được đưa hối lộ để thua một trận đấu ở giải hạng hai khi còn khoác áo Girona, theo ESPN ngày 9 Tháng Ba.
Cựu cầu thủ Benitez, 35 tuổi, giải nghệ vào mùa Hè năm 2021 sau bảy mùa giải khoác áo Girona.
Aday Benitez (phải), khi còn khoác áo cho Girona, tranh bóng với Mario Gaspar của Villarreal trong một trận đấu năm 2017. Aday Benitez vừa tố cáo là có hối lộ để dàn xếp tỉ số trong bóng đá Tây Ban Nha. (Hình minh họa: David Ramos/Getty Images)
“Trong bóng đá, có những chiếc vali tiền, những khoản thanh toán giấu giếm… Cá nhân họ đã đề nghị với tôi điều đó và tôi đã không nhận lời,” cựu cầu thủ người Tây Ban Nha cho biết. “Họ đề nghị tôi gần 50,000 euro nếu thua một trận. Thật vô lý khi chấp nhận vì năm đó chúng tôi được thăng hạng Nhất. Chúng tôi còn một trận ở giải Vô Địch Quốc Gia. Tôi sẽ không làm hỏng cả mùa giải vì một trận đấu.”
Girona được thăng lên hạng trực tiếp tham gia LaLiga lần đầu tiên trong lịch sử 87 năm của câu lạc bộ trong mùa giải 2016-17 sau khi đứng thứ hai trên bảng xếp hạng sau câu lạc bộ Levante.
Tiền vệ Benitez cũng mô tả phương thức hoạt động của âm mưu dàn xếp trận đấu bị cáo buộc.
“Họ liên hệ với một cầu thủ để kết nối với những người đáng tin cậy trong phòng thay đồ,” anh nói. “Bạn chỉ cần ‘mua’ được một trong ba cầu thủ chính, thủ môn, trung vệ hoặc tiền đạo. Điều này thực tế có thể làm được. Nhưng rõ ràng là không thể một lúc mua cả ba cầu thủ.”
LaLiga cho biết trong một tuyên bố rằng họ đã báo cáo những tiết lộ của Benitez cho ban chuyên đặc trách về liêm chính trong thể thao và cờ bạc (CENPIDA) của cảnh sát quốc gia Tây Ban Nha.
LaLiga cũng có ban chuyên lo về vấn đề an ninh và liêm chính với mục tiêu là ngăn chặn, phát hiện và báo cáo bất kỳ hành vi nào vi phạm luật chơi công bằng “fair play” có thể làm xáo trộn trận đấu.
“Việc xác định trước kết quả là một tội ác, cũng như chứng minh ý định duy nhất của việc gợi ý dàn xếp tỉ số của trận đấu,” theo LaLiga.
Ông Javier Tebas, chủ tịch La Liga, hồi năm 2017. (Hình minh họa: Olivier Matthys/Getty Images)
Trận đấu được đề cập là trận thắng 8-0 ở vòng đầu tiên của Levante trước Huracan Melilla, diễn ra vào ngày 2 Tháng Mười Hai, 2021.
LaLiga đã làm việc trong những năm gần đây với các nhà thực thi pháp luật và các chuyên gia công nghệ để bảo đảm rằng các trận đấu không bị mua chuộc cũng như tổ chức các hội thảo để hướng dẫn các cầu thủ hầu để ngăn chặn vấn đề dàn xếp tỉ số.
Trong khi số lượng các vụ dàn xếp tỷ số trong bóng đá chuyên nghiệp đã giảm đáng kể, thì tháng trước, LaLiga xác nhận một cuộc điều tra đang được tiến hành liên quan đến một trường hợp dàn xếp tỷ số có thể xảy ra trong giải Copa del Rey mùa trước. (KV) [đ.d.]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Lương Văn Tới, 61 tuổi, ở huyện Tương Dương, tỉnh Nghệ An, vừa bị tòa án tỉnh này kết án 17 năm tù vì tội “giết người.”
Báo Tuổi Trẻ hôm 10 Tháng Ba dẫn cáo trạng của vụ án cho biết, đêm 21 Tháng Tám, 2022, trên đường đi uống rượu về, ông Lương Văn Tới gọi điện thoại cho vợ, bà KTH, nhưng bà này không nghe máy.
Bị cáo Lương Văn Tới tại phiên tòa. (Hình: Tuổi Trẻ)
Về đến nhà, thấy vợ nằm trong buồng, ông Tới hỏi vợ sao không nghe điện thoại rồi hai vợ chồng lời qua tiếng lại.
Bà H. bỏ ra ngoài, ông Tới cầm một khẩu súng tự chế gí vào bụng để dọa vợ. Người con nằm trong phòng ngủ nghe tiếng cha mẹ cãi nhau nên chạy ra can ngăn và cất khẩu súng.
Ông Tới bỏ ra ngoài được 5 phút thì quay về, bảo con trai đưa súng cho mình.
Lúc này, thấy vợ ở dưới bếp, ông Tới xuống xin tiền vợ đi mua nước ngọt để “giải rượu” nhưng bà này không cho. Hai người tiếp tục cãi nhau.
Tới về buồng ngủ lấy súng, gí vào người vợ nói: “Tao giết mày, mày chết trước rồi tao chết.” Nói xong, ông Tới bắn vợ.
Người nhà đưa bà H. đi cấp cứu nhưng nạn nhân đã chết. Gây án xong, ông Tới bỏ trốn rồi ra công an đầu thú.
Ngoài án tù, tòa còn tuyên buộc bị cáo Lương Văn Tới chịu trách nhiệm dân sự, cấp dưỡng cho mẹ vợ 300,000 đồng ($13) mỗi tháng.
Tòa án tỉnh Nghệ An. (Hình: Nghệ An)
Đáng nói, dù chính quyền Việt Nam không cho phép người dân sở hữu súng, nhưng cứ vài tháng lại xảy ra một vụ chồng dùng súng bắn chết vợ, hầu hết là ở các tỉnh phía Bắc.
Trong một vụ xảy ra vào giữa Tháng Mười năm ngoái tại thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, theo tường thuật của báo Tin Tức và Tiền Phong, nghi can Phạm Văn Tám đã dùng súng quân dụng bắn chết vợ là bà PTH ngay tại phòng trọ của bà này.
Điều tra sơ bộ cho hay, do mâu thuẫn gia đình, bà H. bỏ chồng đi thuê phòng trọ sống ly thân.
Trước khi sự việc đau lòng xảy ra, ông Tám đã nhiều lần tìm đến phòng trọ níu kéo tình cảm nhưng bà H. không chịu quay về. Cho rằng bà H. có tư tình với chủ nhà trọ, ông Tám dùng súng bắn chết vợ và bắn chủ nhà trọ bị thương. Ông chủ nhà trọ may mắn sống sót nhờ kêu cứu và những người gần đó vào khống chế nghi can. (N.H.K) [qd]
MIAMI, Florida (NV) – Có thể không còn thời gian để Novak Djokovic được phép vào Hoa Kỳ thi đấu quần vợt tại giải Indian Wells, nhưng các chính trị gia Mỹ, đặc biệt là ông Ron DeSantis, thống đốc tiểu bang Florida, đang vận động hành lang để thay đổi các quy định và cho phép tay vợt số 1 thế giới được nhập cảnh vào Mỹ kịp thời cho giải quần vợt Miami Open, theo CNN Sports, ngày 9 Tháng Ba.
Hoa Kỳ vẫn yêu cầu du khách quốc tế phải chích ngừa COVID-19 và tay vợt người Serbia trước đó cho biết anh vẫn chưa làm điều này, nhưng xác nhận rằng anh có xin phép đặc biệt để vào Mỹ trước cả hai giải đấu.
Novak Djokovic, người không chích vaccine COVID-19 đang muốn vào Mỹ để thi đấu quần vợt. (Hình: Francois Nel/Getty Images)
Tuy nhiên, ban tổ chức giải Indian Wells thông báo vào Chủ Nhật, 5 Tháng Ba, rằng Djokovic đã rút khỏi giải đấu trước cuộc bốc thăm chính thức bắt đầu vào Thứ Tư, 8 Tháng Ba.
Thống Đốc DeSantis cho biết ông sẽ “lái thuyền từ đảo Bahamas” (nơi Djokovic đang nghỉ mát) để đưa tay vợt số 1 thế giới này tới Mỹ để thi đấu giải quần vợt Miami Open vào cuối tháng này.
“Tôi sẽ lái một chiếc thuyền từ Bahamas đến đây cho anh ấy. Tôi sẽ làm điều đó một trăm phần trăm,” ông DeSantis nói trong một cuộc họp báo ở Tampa, Florida, hôm Thứ Tư. “Tôi nghĩ người hâm mộ anh đang mong đợi điều đó, và tôi không chắc đó là cách họ muốn đến đất nước này, điều mà tôi hiểu. Tôi nghĩ đó sẽ là một khoảnh khắc tuyệt vời, nhưng bạn biết đấy, tuy nhiên… ”
Theo giám đốc Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (CDC), bằng chứng về việc chích ngừa COVID-19 là bắt buộc đối với những người không phải là công dân Hoa Kỳ, hành khách không phải là người nhập cư từ nước ngoài đến Hoa Kỳ bằng đường hàng không, mặc dù điều đó áp dụng cho các hình thức du lịch khác.
Thống Đốc Ron DeSantis nói ông sẽ lái thuyền chở Novak Djokovic từ Bahamas đến Florida để thi đấu quần vợt. (Hình: Joe Raedle/Getty Images)
Vào Thứ Ba, Thống Đốc DeSantis kêu gọi Tổng Thống Joe Biden can thiệp và cho phép Djokovic thi đấu tại giải đấu.
“Điều duy nhất ngăn cản Novak Djokovic tham gia giải quần vợt Miami Open là yêu cầu chích ngừa COVID-19. Đây là sai lầm và phản khoa học của Tổng Thống Biden đối với du khách nước ngoài,” ông DeSantis, người từng tuyên bố sẽ vĩnh viễn ngăn cấm quy định bắt buộc chích vaccine để ngăn chặn sự lây lan của virus khi ông cân nhắc tranh cử tổng thống, cho biết trên Twitter.
“Thưa tổng thống, hãy dỡ bỏ các hạn chế của ông và để Djokovic thi đấu,” ông nói thêm.
Hai thượng nghị sĩ đảng Cộng Hòa của Florida, ông Rick Scott và ông Marco Rubio, cũng kêu gọi ông Biden cho phép Djokovic vào Mỹ để thi đấu. (KV) [đ.d.]
NINH THUẬN, Việt Nam (NV) – Hơn tám tháng sau vụ nữ sinh Hồ Hoàng Anh, 18 tuổi, ở thành phố Phan Rang-Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, bị tông chết, nghi can là một thiếu tá quân đội mới bị truy tố.
Cái chết của nữ sinh trên đường đi học hôm 28 Tháng Sáu năm ngoái gây rúng động công luận vì các báo ở Việt Nam đưa nhiều thông tin trái ngược nhau, thậm chí thoạt đầu còn cáo buộc nữ sinh “có nồng độ cồn trong máu” để “minh oan” cho nghi can.
Hiện trường vụ bị can Hoàng Văn Minh lái xe hơi tông chết nữ sinh Hồ Hoàng Anh. (Hình: Duy Ngọc/Tuổi Trẻ)
Theo báo Công An Nhân Dân hôm 10 Tháng Ba, nghi can Hoàng Văn Minh, thiếu tá, cựu trợ lý tài chính Trung Đoàn 937, Sư Đoàn Không Quân 370, Quân Chủng Phòng Không-Không Quân, bị Viện Kiểm Sát Quân Sự khu vực 2 truy tố về tội danh “Vi phạm các quy định về tham gia giao thông.”
Ông Minh là người lái xe hơi tông vào chiếc xe gắn máy của nữ sinh Hồ Hoàng Anh trên đường 16 Tháng Tư ở phường Mỹ Bình, thành phố Phan Rang-Tháp Chàm. Cú tông xe được giải thích là do ông Minh “thiếu quan sát khi đánh lái xe hơi rẽ vào chi nhánh ngân hàng Vietinbank Ninh Thuận.”
Trong vụ án này, bà Huỳnh Thị Kim Hằng, vợ nghi can Minh, cùng ông Phạm Văn Võ, chú của nghi can, cũng bị truy tố về tội danh “Khai báo gian dối.”
Báo Công An Nhân Dân cho biết thêm, để “giải cứu” nghi can Minh, ông Phạm Văn Võ đã mạo nhận mình lái chiếc xe hơi gây ra vụ tai nạn và được bà Huỳnh Thị Kim Hằng hỗ trợ với tư cách nhân chứng.
Cơ Quan Điều Tra Hình Sự khu vực 3, Quân Chủng Phòng Không-Không Quân kết luận ông Võ cùng bà Hằng “đã có hành vi khai báo gian dối.”
Nhằm làm nhẹ tội cho nghi can, sau khi vụ tông xe xảy ra, bệnh viện Đa Khoa tỉnh Ninh Thuận công bố nồng độ cồn của nữ sinh Hồ Hoàng Anh là “0.79 mg/100 ml máu.”
Bị can Hoàng Văn Minh (khoanh đỏ) tại hiện trường. (Hình: Công An Nhân Dân)
Tờ Tuổi Trẻ hồi đầu Tháng Tám dẫn ý kiến của giới bác sĩ phân tích rằng kết quả nồng độ cồn trong máu dưới 0.5023 mg/ml thì được coi là “không có nồng độ cồn” và kết quả nồng độ cồn của nữ sinh Hồ Hoàng Anh tương đương với 0.0079 mg/ml thì “coi như bình thường.”
Sau đó, để xoa dịu sự phẫn nộ của công luận, ông Thái Phương Phiên, giám đốc bệnh viện Đa Khoa Ninh Thuận, đến nhà xin lỗi gia đình nạn nhân. Một số giới chức của bệnh viện này cũng bị cảnh cáo và khiển trách do kết quả xét nghiệm “chưa được kiểm chứng, không đủ độ tin cậy và không phù hợp với tình trạng của bệnh nhân.”
Theo các báo ở Việt Nam, vụ án này được Tòa Án Quân Sự khu vực 2, Quân Chủng Phòng Không-Không Quân thụ lý nhưng hiện chưa rõ thời điểm phiên tòa sơ thẩm được mở. (N.H.K) [qd]
