Tây Ninh, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận chỉ trong vòng mười ngày qua, có ba người nhảy cầu tự sát tại tỉnh Tây Ninh nhưng mới chỉ tìm được một thi thể.
Theo tờ Người Lao Động hôm 11 Tháng Tư, trong vụ việc mới nhất xảy ra vào trưa cùng ngày, một người đàn ông chưa rõ danh tính, khoảng 50 tuổi, mặc áo thun đỏ, quần Tây đen, đạp xe trên quốc lộ N2 đến cầu Đức Hòa rồi bỏ xe, nhảy xuống dòng nước.
Trong vụ nhảy cầu Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh, vào trưa 11 Tháng Tư, người đàn ông bỏ lại xe đạp. (Hình: Người Lao Động).
Cây cầu này bắc qua sông Vàm Cỏ Đông, nối liền hai xã Đức Hòa và Thạnh Lợi.
Một số người đi đường phát giác sự việc nhưng không thể cứu vớt nạn nhân.
Do sông chảy xiết, mặt nước đầy lục bình nên lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn khi tìm kiếm thi thể người đàn ông.
Trước đó, vào sáng 9 Tháng Tư, tại cầu Tân An, phường Long An, tỉnh Tây Ninh, ông LQT, 32 tuổi, Cần Thơ, bất ngờ nhảy xuống sông Vàm Cỏ Tây rồi mất tích.
Tại hiện trường, nhà chức trách tìm thấy nhiều vật dụng cá nhân của nạn nhân để lại trên cầu, gồm một chiếc xe gắn máy, hai cái điện thoại di động, một đôi dép, một túi đồ và một nón bảo hiểm. Các bản tin cho biết nạn nhân không để lại thư tuyệt mệnh trong túi.
Hiện thi thể ông T. vẫn chưa được tìm thấy.
Nhà chức trách tìm thi thể cô LTYN, người nhảy cầu Tân An, tỉnh Tây Ninh, hôm 1 Tháng Tư. (Hình: Người Lao Động).
Trong một vụ khác xảy ra vào trưa 1 Tháng Tư, cô LTYN, 23 tuổi, quê Vĩnh Long, sinh viên năm tư ngành y của một trường đại học, được nhìn thấy trèo qua lan can cầu Tân An.
Tại hiện trường, nạn nhân để lại một chiếc xe gắn máy và một iPhone 14.
Hai ngày sau, thi thể cô N. được tìm thấy cách hiện trường khoảng 10 mét.
Theo kết quả xác minh ban đầu của Công An Tây Ninh, cô N. làm thủ tục vay 30 triệu đồng ($1,139) qua một ứng dụng (app) ngân hàng giả nhưng chưa kịp nhận tiền thì bị các nghi can lừa đảo, chiếm đoạt 180 triệu đồng ($6,834) từ tài khoản cá nhân.
Do không còn khả năng chi trả và rơi vào bế tắc, cô gái quyết định nhảy cầu quyên sinh. (N.H.K) [dt]
CÔN ĐẢO, Việt Nam (NV) – Một tuần sau khi bị phạt vạ 3 triệu đồng ($114) và tịch thu 42 cây mai, ông ĐVT, 38 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, cho biết ông sẽ “kiện tới cùng.”
Trước đó, vụ việc gây bàn tán sôi nổi trên mạng xã hội về chuyện những người trồng mai đón Tết có thể bị chính quyền địa phương gây khó dễ, phạt vạ nếu “không chứng minh được nguồn gốc cây mai.”
Những cây mai của ông ĐVT đã bị tịch thu. (Hình: VietNamNet).
Theo báo Tiền Phong hôm 11 Tháng Tư, ông T. cho biết mình đang làm thủ tục khiếu nại quyết định xử phạt hành chính của Hạt Kiểm Lâm Rừng Đặc Dụng Vườn Quốc Gia Côn Đảo.
Vào ngày 3 Tháng Tư, cơ quan này ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và ra lệnh tịch thu toàn bộ 42 cây mai của ông T. với lý do “không có bảng kê lâm sản.”
Ông T. cho hay, số cây mai này được ông T. chăm sóc trong khuôn viên trụ sở cũ của đồn Biên Phòng Côn Đảo.
Cả 42 cây mai đều được đưa từ đất liền ra Côn Đảo để trồng và chăm sóc trong thời gian dài và theo ông T., nhiều người dân địa phương “biết rõ chuyện này.”
Các cây mai có kích thước khá lớn với “bề hoành,” tức chu vi thân cây, khoảng 40-50 cm.
Ông T. khẳng định mình “không đồng tình với quyết định xử phạt” và “sẽ khiếu nại đến cùng.”
Đồng thời, ông cho biết mình đã mời luật sư trợ giúp pháp lý và bảo vệ quyền lợi trong vụ kiện.
Bản tin dẫn lời Luật Sư Lê Viết Phương ở Hà Nội) cho biết, trách nhiệm chứng minh hành vi vi phạm hành chính thuộc về người có thẩm quyền xử phạt.
Một trong những cây mai của ông ĐVT. (Hình: VietNamNet).
Người bị xử phạt không có nghĩa vụ chứng minh mình không vi phạm.
Trong khi đó, đại diện Ban Quản Lý Vườn Quốc Gia Côn Đảo vẫn bảo lưu quan điểm cho rằng, 42 cây mai trong vụ việc là “lâm sản ngoài gỗ” nhưng ông ĐVT “không có chứng từ hợp pháp theo quy định.”
Cơ quan này nói thêm rằng đến nay, ông T. “không cung cấp được chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp [của 42 cây mai].”
Ngoài ra, Ban Quản Lý Vườn Quốc Gia Côn Đảo cáo buộc rằng 42 cây mai của ông T. “được đào bới từ rừng tự nhiên ở Côn Đảo rồi đưa về cất giữ, chăm sóc.” (N.H.K) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Các cơ quan tình báo Mỹ vừa thu thập được thông tin cho thấy Bắc Kinh có thể đã chuyển giao một lô hỏa tiễn vác vai (MANPADS) cho Iran trong những tuần gần đây, theo nhật báo New York Times loan tin hôm Thứ Bảy, 11 Tháng Tư.
Mặc dù giới chức Washington xác nhận các dữ liệu hiện có chưa mang tính kết luận quyết định và cũng chưa có bằng chứng về việc vũ khí Trung Quốc được sử dụng trên chiến trường, nhưng đây được xem là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh đang dần thay đổi lập trường từ trung lập sang can thiệp trực tiếp.
Một khách tham quan chụp hình kế hình nhân mang hỏa tiễn phòng không vác vai TH-S311 của Trung Quốc tại buổi triển lãm vũ khí ở Chu Hải. (Hình minh họa: Mike Clarke/AFP via Getty Images)
Hỏa tiễn phòng không vác vai vốn là loại vũ khí có khả năng bắn hạ các phi cơ bay thấp, một mối đe dọa đáng kể đối với lực lượng không quân Mỹ và Israel trong khu vực. Nếu việc chuyển giao này được xác nhận, đây sẽ là bước leo thang nghiêm trọng, chứng minh rằng các nhà lãnh đạo Trung Quốc đang tích cực làm việc để thúc đẩy cho một thất bại quân sự của Mỹ tại Trung Đông.
Bên cạnh vấn đề hỏa tiễn vác vai, tình báo Mỹ đánh giá Trung Quốc đang âm thầm cho phép các công ty trong nước cung cấp cho Tehran những vật tư thiết yếu để sản xuất quân sự, bao gồm hóa chất, nhiên liệu và các linh kiện quan trọng dùng trong chế tạo hỏa tiễn và máy bay không người lái. Trong nhiều năm qua, Iran vốn phụ thuộc vào nguồn linh kiện “lưỡng dụng” này của Bắc Kinh để duy trì kho vũ khí của mình.
Cùng lúc đó, các cơ quan tình báo Mỹ cũng phát hiện Nga đang cung cấp cho Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) các dữ liệu tình báo vệ tinh chi tiết. Những thông tin này giúp Tehran nhắm mục tiêu chính xác vào các chiến hạm, căn cứ quân sự và cơ sở ngoại giao của Mỹ trên khắp Trung Đông. Sự phối hợp này cho thấy các đối thủ của Mỹ đang tận dụng cuộc chiến để làm tiêu hao sức mạnh và sa lầy quân đội Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài.
Những thông tin tình báo này xuất hiện vào thời điểm rất nhạy cảm khi Tổng Thống Donald Trump đang lên kế hoạch thăm Trung Quốc vào tháng tới để gặp Chủ Tịch Tập Cận Bình. Cuộc gặp gỡ thượng đỉnh này, vốn đã bị trì hoãn một lần do chiến tranh Iran, dự kiến sẽ tập trung vào các vấn đề gai góc về thương mại và công nghệ.
Phản ứng trước các cáo buộc, ông Lưu Bằng Vũ, phát ngôn viên Tòa Đại Sứ Trung Quốc tại Mỹ, bác bỏ mạnh mẽ, gọi đây là những thông tin “vô căn cứ” và khẳng định Trung Quốc chưa bao giờ cung cấp vũ khí cho bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột.
Các chuyên gia phân tích cho rằng Bắc Kinh đang phải thực hiện một hành động cân bằng khó khăn vừa muốn làm suy yếu vị thế của Mỹ qua tay Iran, vừa lo ngại chiến tranh lan rộng sẽ ảnh hưởng đến nguồn cung dầu hỏa từ vùng Vịnh và làm rạn nứt mối quan hệ kinh tế với các đối tác Ả Rập.
Sự can dự ngày càng sâu của Trung Quốc và Nga vào cuộc chiến Iran không chỉ đơn thuần là hỗ trợ một đồng minh mà còn là một phần trong bàn cờ địa chính trị lớn hơn nhằm tái định hình trật tự thế giới.
Việc biến Trung Đông thành một “vũng lầy” cho quân đội Mỹ sẽ giúp các đối thủ này rảnh tay ở những khu vực chiến lược khác. Tuy nhiên, nếu Bắc Kinh thực sự bước qua “lằn ranh đỏ” bằng cách cung cấp hỏa tiễn phòng không, quan hệ Mỹ – Trung có thể sẽ rơi vào một cuộc đối đầu trực diện mà không một nỗ lực ngoại giao nào có thể cứu vãn. (MPL) [dt]
SAN DIEGO, California (NV) – Nhóm phi hành gia Artemis II về lại trái đất an toàn sau khi phi thuyền Orion đáp xuống vùng biển Thái Bình Dương ngoài khơi San Diego vào lúc 8 giờ 7 phút tối, giờ miền Đông, Thứ Sáu, 10 Tháng Tư, đánh dấu chuyến bay vòng quanh Mặt Trăng đầu tiên của nhân loại sau hơn 50 năm, theo NBC News.
Sau hành trình xuyên qua bầu khí quyển Trái Đất đầy rẫy hiểm nguy kéo dài gần 15 phút, khoang tàu mang tên “Integrity” bung ba chiếc dù lớn và đáp xuống mặt nước một cách hoàn hảo. Sứ mệnh Artemis II kéo dài 10 ngày này không chỉ là một bước tiến về kỹ thuật mà còn thiết lập những kỷ lục mới cho lịch sử nhân loại.
Dân chúng mừng rỡ theo dõi cảnh vớt phi thuyền Orion hoàn thành sứ mệnh Artemis II qua màn ảnh ở Bảo Tàng Không Gian San Diego hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Tư. (Hình: Apu Gomes/AFP via Getty Images)
Phi hành đoàn gồm ba phi hành gia Mỹ là Reid Wiseman, Christina Koch, Victor Glover cùng phi hành gia người Canada, tên là Jeremy Hansen, trở thành những người đầu tiên được tận mắt chứng kiến toàn bộ vùng khuất (phía xa) của Mặt Trăng.
Đặc biệt, họ đã thiết lập kỷ lục mới về khoảng cách xa nhất mà con người từng đi vào không gian là 252,756 dặm, vượt qua kỷ lục cũ của phi hành đoàn Apollo 13 thiết lập năm 1970.
Artemis II là tên của một chương trình hay sứ mệnh (mission) của Cơ Quan Không Gian NASA. Mục tiêu của sứ mệnh này là đưa con người bay vòng quanh Mặt Trăng và trở về Trái Đất an toàn để kiểm tra các hệ thống sinh tồn.
Orion là tên của phi thuyền (Spacecraft).Đây là khoang tàu (capsule) nơi các phi hành gia sinh sống và làm việc trong suốt hành trình. Trong sứ mệnh Artemis II, phi thuyền Orion cụ thể được sử dụng mang tên là “Integrity,” bao gồm khoang điều khiển và lá chắn nhiệt để bảo vệ phi hành đoàn khi tái nhập bầu khí quyển.
Sự trở về thành công của Artemis II mang lại sự nhẹ nhõm lớn cho NASA sau những lo ngại về lỗi thiết kế của lá chắn nhiệt dưới đáy tàu Orion. Trước đó, trong chuyến bay thử nghiệm không người lái Artemis I vào năm 2022, vật liệu bảo vệ bị nứt và vỡ ra ở một số vị trí khi tiếp xúc với nhiệt độ lên tới 5,000 độ Fahrenheit trong quá trình trở lại bầu khí quyển.
Để giảm thiểu rủi ro cho phi hành đoàn, các chuyên gia của NASA phải điều chỉnh quỹ đạo đáp xuống nhanh hơn và dốc hơn nhằm rút ngắn thời gian tiếp xúc với nhiệt độ lên đến cực điểm. Theo Giám Đốc Không Trình Rick Henfling, con tàu đáp xuống mục tiêu với độ sai lệch chưa đầy một dặm, chứng minh độ chính xác tuyệt mỹ của hệ thống điều hướng.
Trong suốt hành trình, các phi hành gia chụp lại những bức ảnh chi tiết về địa hình gồ ghề, các miệng hố va chạm và những rặng núi cổ xưa trên bề mặt Mặt Trăng, cung cấp dữ liệu quý giá cho giới khoa học về lịch sử hình thành của vệ tinh này.
Thành công của Artemis II được coi là viên gạch nền tảng quan trọng nhất cho mục tiêu đưa con người trở lại cư trú lâu dài trên Mặt Trăng.
Theo chương trình được công bố, NASA dự kiến sẽ phóng Artemis III vào giữa năm 2027 để thực hiện các thử nghiệm công nghệ quan trọng trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp với các tàu đổ bộ của SpaceX hoặc Blue Origin. Tiếp đó, sứ mệnh đổ bộ lên bề mặt Mặt Trăng, Artemis IV, được hoạch định vào năm 2028.
Ông Amit Kshatriya, phó quản trị viên của NASA, khẳng định đầy cảm hứng rằng: “Lần tới, chúng ta quay trở lại để đáp xuống.” Với việc hoàn tất chặng bay Artemis II, rào cản tâm lý và kỹ thuật lớn nhất đã được tháo gỡ.
Tuy nhiên, thách thức phía trước vẫn còn rất lớn khi công tác phân tích kỹ thuật về hiệu suất của lá chắn nhiệt sẽ được tiến hành nghiêm ngặt tại Trung Tâm Không Gian Kennedy trong những ngày tới để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho những chuyến đi xa hơn trong tương lai. (MPL) [dt]
QUẬN CAM, California (NV) – Doanh số bán hàng của mẫu xe điện 2026 Leaf trong Quí I năm 2026 rất không khả quan đối với nhà sản xuất Nissan. Tuy nhiên, đây có thể là cơ hội tốt cho những người đang dự tính mua một chiếc xe có giá cả phải chăng cho công việc đi lại hằng ngày.
Theo trang mạng xe hơi https://motorillustrated.com, số liệu doanh số quý đầu tiên của năm 2026 là một bức tranh khá ảm đạm đối với mẫu xe Nissan Leaf ở Hoa Kỳ. Nissan chỉ bán được 668 chiếc 2026 Leaf trong ba tháng đầu năm, giảm 71.2% so với cùng ký năm ngoái. Trong cùng thời điểm, người dân Canada đã mua 1,330 chiếc 2026 LEAF, gấp đôi số lượng mà người Mỹ đã mua.
2026 Nissan Leaf có thể sẽ có một mức giảm giá hấp dẫn trong thời gian tới. (Hình: HD/Người Việt)
Tuy nhiên, doanh số thấp ở Mỹ không phải do chất lượng, giá cả của 2026 Leaf. Trên thực tế, mẫu crossover EV mới được thiết kế lại này có nhiều ưu điểm mà người mua mong đợi ở một chiếc xe điện. Xe mang lại giá trị sử dụng tuyệt vời so với mức giá bán. Phiên bản tiêu chuẩn có giá MSRP khởi điểm chỉ là $29,990, với phạm vi di chuyển ước tính theo tiêu chuẩn EPA là 303 dặm. Xe chuyển sang sử dụng Tiêu chuẩn sạc Bắc Mỹ (NACS), có thể sử dụng các trạm sạc của Tesla. 2026 Leaf có thiết kế mới mang tính khí động học, đẹp mắt và hiện đại.
Tưởng cũng nên nhắc lại rằng Nissan Leaf là mẫu xe điện (BEV) hiện đại đầu tiên được sản xuất hàng loạt và bán đại trà tại thị trường Mỹ, với mẫu xe đầu tiên được tung ra thị trường vào Tháng Mười Hai năm 2010. Những mẫu xe Leaf trước đây có nhược điểm lớn là phạm vi di chuyển không xa. Mọi thứ đã thay đổi với mẫu xe 2026 được thiết kế lại hoàn toàn mới, nằm trong chiến lược chung của Nissan là phát triển những mẫu xe phổ thông với giá cả phải chăng.
2026 Nissan Leaf nhận được nhiều giải thưởng đáng chú ý trong ngành công nghiệp xe hơi Bắc Mỹ: là Xe xuất sắc nhất năm 2026 của trang mạng xe hơi www.Cars.com ; Giải Xe của năm 2026 do nữ nhà báo bình chọn trên toàn thế giới (WWCOTY); Giải thưởng Buzz Awards (của các trang mạng xe hơi CarBuzz/HotCars/TopSpeed); Giải thưởng Lựa chọn của Tài xế (Drivers’ Choice Award) cho Xe điện xuất sắc nhất của tạp chí MotorWeek… Xe cũng lọt vào vòng chung kết của NACTOY, giải thưởng Xe của năm khu vực Bắc Mỹ 2026.
Lý do tại sao người mua tại Mỹ hiện đang quay lưng lại với mẫu xe có nhiều ưu điểm này? Nguyên nhân chính vẫn là những chính sách không ủng hộ xe điện, ưu tiên cho xe xăng của chính quyền Mỹ hiện tại: loại bỏ tín dụng thuế cho xe điện, áp đặt các mức thuế nhập khẩu góp phần làm nền kinh tế với lạm phát mất kiểm soát.
Tuy nhiên, những khó khăn đó có thể chỉ là tạm thời. Bất chấp chính quyền Mỹ quay lưng với xe điện, trên thế giới EV vẫn đang trở thành loại xe chủ lực trong tương lai gần. Còn phải kể đến tình hình giá xăng đang tăng vọt do hệ quả từ cuộc chiến tranh Iran, có thể mang lại lợi thế cho thị trường xe điện Mỹ trong Quý II.
Khuynh hướng chung của các nhà sản xuất là khi doanh số của một mẫu xe giảm mạnh, họ sẽ có những chương trình khuyến mãi để thúc đẩy doanh số bán hàng. Những người yêu thích xe điện nên lưu ý đến mẫu 2026 Nissan Leaf trong thời gian sắp tới. Rất có thể sẽ có một mức giảm giá hấp dẫn cho một chiếc xe tốt, được giới chuyên gia đánh giá cao. (HD)
ISLAMABAD, Pakistan (NV) – Sự kiện ngoại giao thu hút chú ý toàn thế giới đang diễn ra tại Islamabad ngày Thứ Bảy, 11 Tháng Tư, khi hai phái đoàn Mỹ và Iran gặp nhau thương thuyết tìm giải pháp hòa bình.
Phó Tổng Thống JD Vance và ông Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, gặp nhau dưới sự tiếp đón của ông Shehbaz Sharif, thủ tướng Pakistan, nhật báo New York Times tường trình.
Phó Tổng Thống JD Vance bước trên thảm đỏ trước ánh mắt quan sát của ông Jared Kushner (trái), con rể Tổng Thống Donald Trump tại phi trường ở thủ đô Islamabad của Pakistan (Hình: Jacquelyn Martin/Pool/AFP via Getty Images)
Theo ghi nhận của truyền thông, đây là cuộc gặp gỡ chính thức cấp cao nhất giữa hai quốc gia kể từ cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979, gần nửa thế kỷ đối đầu căng thẳng giữa Washington và Tehran.
Chuyến hành trình kéo dài 17 tiếng đồng hồ của ông JD Vance từ Washington đến Pakistan mang theo hy vọng chấm dứt hơn một tháng chiến tranh tàn khốc tại Trung Đông. Phái đoàn Hoa Kỳ còn có mặt các nhân vật then chốt như đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng Thống Donald Trump.
Hiện tại, thời điểm cụ thể và thể thức cho cuộc đàm phán vẫn rất mơ hồ, giữa lúc phía Iran liên tục đưa ra các yêu sách cứng rắn, bao gồm việc giải tỏa tài sản bị phong tỏa và mở rộng lệnh ngừng bắn sang cả lãnh thổ Lebanon.
Truyền thông nhà nước Iran đưa tin Washington đồng ý giải tỏa các tài sản của Iran đang bị đóng băng ở ngoại quốc. Tuy nhiên, khi nói chuyện với phóng viênNew York Times, một giới chức Mỹ giấu tên thẳng thừng bác bỏ thông tin này, khẳng định hiện tại “chưa có thỏa thuận nào được thống nhất chính thức.”
Trước đó vào Thứ Sáu, ông Ghalibaf gây áp lực bằng cách yêu cầu Washington phải trả lại các tài sản này như một điều kiện tiên quyết trước khi ngồi vào bàn đàm phán. Sự bất nhất trong thông tin cho thấy bầu không khí tại Islamabad vô cùng căng thẳng và đầy rẫy những màn đấu trí ngoại giao phức tạp.
Trong khi Phó Tổng Thống JD Vance nỗ lực thương thảo tại Pakistan, Tổng Thống Trump tung ra những thông điệp quyết liệt trên mạng xã hội Truth Social công kích giới truyền thông và khẳng định Iran đang “thua đậm.” Ông chủ Toà Bạch Ốc không ngần ngại khoe khoang về sức mạnh quân sự của Mỹ trong việc phá hủy hải quân, các nhà máy tên lửa và máy bay không người lái của Iran. Đặc biệt, ông Trump tuyên bố Hoa Kỳ đang bắt đầu quá trình dọn dẹp thủy lôi tại eo biển Hormuz như một “ân huệ” dành cho thế giới, dù thông tin này vẫn chưa được xác nhận độc lập.
Tại vùng Vịnh, tình hình ghi nhận một sự tĩnh lặng hiếm hoi trong sáng Thứ Bảy khi không có cuộc tấn công nào xảy ra. Trong năm tuần chiến tranh vừa qua, các quốc gia vùng Vịnh phải hứng chịu nhiều đợt hỏa tiễn và máy bay không người lái từ phía Iran để trả đũa các cuộc không kích của Mỹ. Đáng chú ý, Saudi Arabia vừa thông báo tiếp nhận lực lượng quân sự hỗ trợ từ Pakistan, bao gồm các phi cơ chiến đấu, dựa trên hiệp ước phòng thủ chung giữa hai nước.
Cuộc gặp tại Islamabad không chỉ là phép thử ngoại giao cho chính quyền ông Trump mà còn là một ván bài địa chính trị với cái giá cực kỳ đắt đỏ. Dù sự hiện diện trực tiếp của Phó Tổng Thống JD Vance và phái đoàn Mỹ cho thấy một nỗ lực hòa giải nghiêm túc, nhưng những tuyên bố cứng rắn của Tổng Thống Trump trên mạng xã hội và các yêu sách “được nước lấn tới” từ phía Tehran đang đặt lệnh ngừng bắn vào thế “ngàn cân treo sợi tóc.”
Nếu eo biển Hormuz không sớm được khai thông và niềm tin giữa hai bên không được thiết lập, mọi nỗ lực tại Pakistan có nguy cơ chỉ dừng lại ở một màn trình diễn ngoại giao không hồi kết. (MPL) [dt]
Luật di trú Hoa Kỳ là loại luật rất phức tạp, do đó, theo yêu cầu của đa số bạn đọc cần am tường và thấu hiểu về luật này, tòa soạn nhật báo Người Việt mời luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương của Tổ Hợp Luật Sư Nguyễn & Lưu, www.NguyenLuu.com và https://www.nguoi-viet.com/di-tru-tv/phụ trách mục “Tìm Hiểu Luật Di Trú,” đăng hàng tuần trên Người Việt.Luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương là luật sư thực thụ chuyên môn về luật di trú Hoa Kỳ. Luật di trú là luật liên bang nên ông có thẩm quyền đảm nhận hồ sơ và đại diện thân chủ trên toàn nước Mỹ cũng như tại các tòa án di trú ở Hoa Kỳ. Luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương là luật sư người Mỹ gốc Việt đầu tiên và duy nhất tại Orange County, California đã được Luật Sư Đoàn Tiểu Bang California chính thức công nhận là luật sư chuyên môn về ngành Luật Di Trú. Hiện nay California có trên 195,000 luật sư nhưng chỉ có 236 luật sư được cấp bằng chuyên môn về Luật Di Trú, trong số đó có Luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương. Luật sư Darren Nguyễn Ngọc Chương có nhiều kinh nghiệm trong việc thiết lập hồ sơ, bổ túc các tài liệu cần thiết để được Sở Di Trú chấp thuận, cũng như đại diện thân chủ trước Tòa Di Trú.
Darren Nguyen Ngoc Chuong, Esq.
Hồ sơ bị trả về có khi bị nghi là người khai “qua mặt” cơ quan xét duyệt. (Hình minh họa: Anastassia Anufrieva/Unsplash)
Như đã trình bày trong kỳ trước, nhiều đương sự không lưu giữ lại các chứng từ đã nộp cho Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ trong quá trình phỏng vấn. Tôi đã nêu ra hai lý do quan trọng giải thích vì sao đương sự nên giữ lại các bản sao này. Dưới đây, tôi xin trình bày một số trường hợp điển hình để quý vị có thể hiểu rõ hơn những lý do đã đề cập.
Trường hợp thứ nhất, Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ đã trả hồ sơ về cho Sở Di Trú (USCIS) với đề nghị từ chối, với lý do trong hồ sơ có một tờ giấy do người em viết, hướng dẫn người chị chuẩn bị và nộp các chứng từ như hình ảnh, thư từ… nhằm chứng minh mối quan hệ vợ chồng. Tòa Lãnh Sự cho rằng tờ giấy này cho thấy người em hướng dẫn người chị cách “qua mặt” cơ quan xét duyệt, và các chứng từ được nộp là nhằm tạo dựng để chứng minh mối quan hệ.
Sau khi nhận được thông báo từ chối, người bảo lãnh đã liên lạc với văn phòng chúng tôi để được đại diện. Khi nhận được Notice of Intent to Revoke (thông báo ý định thu hồi sự chấp thuận) từ Sở Di Trú, chúng tôi đã nộp phản hồi, đồng thời yêu cầu Sở Di Trú cung cấp bằng chứng liên quan đến tờ giấy nói trên. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng nộp bổ sung các chứng từ chứng minh mối quan hệ vợ chồng là chân thật.
Tuy nhiên, Sở Di Trú không cung cấp bất kỳ bằng chứng nào về tờ giấy đó, cũng không xem xét đầy đủ các lập luận và chứng cứ mà chúng tôi đưa ra, mà vẫn quyết định thu hồi sự chấp thuận của hồ sơ bảo lãnh. Chúng tôi tiến hành kháng cáo lên Tòa Kháng Cáo Di Trú (Board of Immigration Appeals).
Sau khi xem xét, tòa quyết định trả hồ sơ về cho Sở Di Trú và yêu cầu tái chấp thuận, với lý do Sở Di Trú không đưa ra được bằng chứng cụ thể, trong khi các chứng từ chúng tôi nộp đã đầy đủ để chứng minh mối quan hệ vợ chồng là chân thật.
Trường hợp điển hình thứ hai, Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ trả hồ sơ về cho Sở Di Trú với nhận định rằng người thừa hưởng đã thực hiện việc ly hôn giả. Điều đáng lưu ý là, tại thời điểm đó, người chồng cũ của đương sự đã có gia đình mới và có con với người vợ hiện tại, và những chứng từ này đã được nộp cho Tòa Lãnh Sự.
Khi hồ sơ được chuyển về Sở Di Trú, thông báo của Sở Di Trú cho rằng việc ly hôn là không hợp pháp và do đó hồ sơ bảo lãnh diện vợ chồng không hợp lệ. Tuy nhiên, chi tiết quan trọng ở đây là hồ sơ thực tế không phải diện vợ chồng, mà là hồ sơ bảo lãnh con độc thân của công dân Hoa Kỳ. Mặc dù chúng tôi đã chỉ ra rõ sai sót này, Sở Di Trú vẫn thu hồi sự chấp thuận.
Chúng tôi tiếp tục kháng cáo lên Tòa Kháng Cáo Di Trú. Tòa nhận định rằng Sở Di Trú đã áp dụng sai bản chất hồ sơ và yêu cầu Sở Di Trú tái xét. Tuy nhiên, sau đó Sở Di Trú lại đưa ra một lý do khác, không liên quan đến vấn đề ban đầu, để tiếp tục từ chối hồ sơ. Một lần nữa, chúng tôi phải nộp phản hồi, chỉ ra các sai sót và cung cấp toàn bộ chứng từ, bao gồm bằng chứng về việc người chồng cũ đã có gia đình và con riêng.
Cuối cùng, sau quá trình xem xét lại, Sở Di Trú đã chấp thuận hồ sơ và chuyển hồ sơ trở lại Tòa Lãnh Sự Hoa Kỳ để tiếp tục thủ tục cấp chiếu khán.
Qua hai trường hợp điển hình nêu trên, có thể thấy rằng việc lưu giữ các bản sao chứng từ đã nộp là vô cùng quan trọng. Trong cả hai trường hợp, chúng tôi đều phải sử dụng lại các chứng từ mà đương sự đã lưu giữ được để nộp cho Sở Di Trú. Nếu không có những tài liệu này, việc bảo vệ quyền lợi cho thân chủ sẽ trở nên rất khó khăn.
Ngoài ra, khi Sở Di Trú không có đầy đủ hồ sơ, họ có thể đưa ra quyết định dựa trên thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác. Việc nộp lại các chứng từ giúp đảm bảo rằng hồ sơ được xem xét một cách toàn diện hơn. Ngay cả trong trường hợp Sở Di Trú vẫn quyết định từ chối, những chứng từ này sẽ trở thành một phần của hồ sơ và được chuyển lên Tòa Kháng Cáo Di Trú khi tiến hành kháng cáo, từ đó tạo nền tảng vững chắc hơn để bảo vệ quyền lợi của đương sự.
Bảng thông tin chiếu khán cho Tháng Tư, 2026
Ưu tiên 1 – priority date là ngày 1 Tháng Năm, 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho những người con trên 21 tuổi chưa có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 2A – priority date là ngày 1 Tháng Hai, 2024, tức là Ưu Tiên được dành cho Vợ, Chồng, hoặc Con độc thân dưới 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 2B – priority date là ngày 22 Tháng Năm, 2017, tức là Ưu Tiên được dành cho Con độc thân trên 21 tuổi của thường trú nhân.
Ưu tiên 3 – priority date là ngày 22 Tháng Mười Hai, 2011, tức là Ưu Tiên được dành cho Con đã có gia đình của công dân Hoa Kỳ.
Ưu tiên 4 – priority date là ngày 8 Tháng Sáu, 2008, tức là Ưu Tiên được dành cho Anh, Chị hoặc Em của công dân Hoa Kỳ.
Quí vị có thể tự theo dõi bản thông tin chiếu khán cho hàng tháng tại website của Tổ Hợp Luật Sư NGUYEN & LUU, LLP tại: https://www.nguyenluu.com
MỌI THẮC MẮC XIN LIÊN LẠC: Luật Sư DARREN NGUYỄN NGỌC CHƯƠNG hoặc Luật Sư LƯU TRỌNG CẨM THƯƠNG của Tổ Hợp Luật Sư NGUYỄN & LƯU, LLP địa chỉ số 1120 Roosevelt, Irvine, CA 92620. Website www.NguyenLuu.com. Điện thoại (949) 878-9888.
(The Dallas Morning News) – Giá trị trung vị (median) của một căn nhà trong khu vực khoảng $375,000, nhưng số người hưởng lợi từ mức tăng tài sản này đang giảm.
Theo báo cáo mới từ công ty phân tích địa ốc Cotality, nhà tại Texas suy giảm vốn chủ sở hữu nhà. Một số người mua tại Dallas-Fort Worth chứng kiến mức giảm đáng kể trong phần vốn họ nắm giữ trong nhà.
Dallas-Fort Worth, Texas, nhìn từ trên cao. (Hình minh họa: Storyblocks)
Người dân Texas ghi nhận mức giảm vốn chủ sở hữu trung bình khoảng $19,000 so với cùng kỳ năm trước. Báo cáo đo lường vốn chủ sở hữu – phần giá trị nhà trừ đi khoản vay mua nhà còn nợ – trong khoảng từ quý thứ tư năm 2024 đến quý thứ tư năm 2025.
Mức vốn chủ sở hữu trung bình mỗi chủ nhà tại Texas khoảng $184,000, thấp hơn nhiều bang khác, đặc biệt là các bang ven biển.
Số căn nhà có vốn chủ sở hữu âm tăng 15% lên 1.1 triệu căn, tương đương 2% tổng số căn nhà có khoản vay mua nhà so với cùng kỳ năm trước. Tổng số căn nhà với vốn âm tăng 3.6% lên 1.2 triệu căn, chiếm 2.2% theo quý.
Tại khu vực Dallas-Fort Worth, vốn chủ sở hữu trung bình khoảng $228,000, giảm gần 8% so với cùng kỳ năm trước.
So với đỉnh điểm vào quý thứ hai năm 2022, vốn chủ sở hữu của chủ nhà tại khu vực này đã giảm hơn $50,000. Tháng Năm năm 2022, giá nhà trung vị tại Dallas–Fort Worth–Arlington đạt $430,000 sau khi tăng gần $145,000 chỉ trong 3 năm, theo Texas Real Estate Research Center.
Đến cuối năm 2025, giá nhà trung vị tại Dallas-Fort Worth giảm xuống còn khoảng $375,000.
Theo kinh tế gia trưởng Selma Hepp của Cotality, khi tốc độ tăng giá nhà trên toàn nước Mỹ chậm lại, vốn chủ sở hữu của chủ nhà cũng đi ngang, dù vẫn ở mức cao lịch sử.
“Trong thời gian tới, mức tăng giá nhà thấp hơn có thể hạn chế khả năng gia tăng thêm vốn chủ sở hữu. Nếu thị trường lao động suy yếu, áp lực tài chính lên các hộ gia đình sẽ tăng, đặc biệt với những người mua gần đây có mức vốn chủ nhà tích lũy được thấp hơn,” bà nói.
Các bang ở khu vực phía Nam nước Mỹ cũng ghi nhận xu hướng giảm tương tự. Trung bình mỗi người vay giảm khoảng $8,500 vốn chủ sở hữu trong giai đoạn báo cáo, nhưng vẫn còn khoảng $295,000 vốn tích lũy. (Ng.Tr)[kn]
(Barron’s) – Giá nhà tăng nhẹ cao hơn so với kỳ vọng khi bước vào năm 2026. Tuy nhiên, đà tăng có thể suy yếu nếu lãi suất vay mua nhà cao tiếp tục làm giảm sức mua của người mua.
Chỉ số S&P Cotality Case-Shiller 20 thành phố, theo dõi biến động giá tại 20 khu đô thị lớn nhất nước Mỹ, tăng 1.2% so với cùng kỳ năm trước trong Tháng Giêng. Mức này thấp hơn mức tăng 1.4% của Tháng Mười Hai, nhưng cao hơn dự báo 1.1% từ các phân tích gia được FactSet khảo sát.
(Hình minh họa: Storyblocks.com)
Nhìn vào chỉ số quốc gia, giá tăng 0.9% so với cùng kỳ năm trước trong Tháng Giêng, tuy nhiên chậm hơn mức 1.1% của tháng trước đó.
“Giá nhà dù vẫn ở mức cao, nhưng tốc độ tăng đã chậm lại đáng kể,” Nicholas Godec, trưởng bộ phận thu nhập cố định và hàng hóa của S&P Dow Jones Indices, cho biết.
Dữ liệu Tháng Giêng “phản ánh một thị trường không phục hồi rõ rệt, nhưng cũng không giảm mạnh,” ông nói thêm.
Phương pháp tính của chỉ số này dựa trên các giao dịch lặp lại trong khoảng thời gian 3 tháng, nhằm giảm sai lệch do khác biệt về loại hình hoặc quy mô nhà. Đây là lý do chỉ số được theo dõi sát.
Cũng vì cách tính này, dữ liệu thường chậm hơn khoảng 1.5 tháng so với các chỉ số khác, chẳng hạn như giá bán trung vị (median) do Hiệp hội Môi giới Địa ốc Quốc gia (NAR) công bố.
Dữ liệu Tháng Giêng còn có độ “trễ” hơn bình thường, vì phản ánh giai đoạn lãi suất đang giảm và tâm lý thị trường tích cực trước mùa Xuân. Kể từ đó, lãi suất vay mua nhà 30 năm đã tăng lên đến 6.55%, theo Mortgage News Daily (MND), cùng với kỳ vọng lạm phát và giá dầu.
Điều này có thể làm giảm ngân sách của người mua và đồng thời cũng làm kìm hãm đà tăng giá nhà. “Chúng ta có thể không thấy mức tăng giá như dự báo của cách đây một tháng,” kinh tế gia trưởng Brad Case của Homes.com cho biết.
Trong các thành phố được theo dõi, giá giảm tại 10 trong số 19 thành phố (Detroit không có dữ liệu do vấn đề thu thập).
Giá nhà giảm mạnh nhất ở tại Tampa, Denver và Phoenix, với mức giảm từ 1.6% đến 2.5%. Ngược lại, New York ghi nhận mức tăng giá cao nhất, 4.9%, tiếp theo là Chicago (4.6%) và Cleveland (3.6%). (Ng.Tr)[kn]
Ngừng bắn Mỹ-Iran sụp đổ vì Israel; Melania Trump và Epstein: Im lặng không là vàng
Câu Chuyện Thời Sự ngày 4/10 phân tích:
1. Tại sao thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran lại mong manh đến thế? Phải chăng TT Trump đang bị Thủ tướng Netanyahu “dẫn dắt” vào một cuộc chiến không có lợi, rất tốn kém cho Hoa Kỳ?
2. Cái giá 2 triệu Mỹ kim cho mỗi chuyến tàu qua eo biển Hormuz mà Iran đang đòi hỏi như một điều kiện ngưng chiến sẽ bóp nghẹt túi tiền của người tiêu thụ toàn cầu như thế nào?
3. Ý nghĩa phát biểu của Melania Trump: một nỗ lực minh oan chân thành, hay nhằm che đậy cả triệu trang tài liệu từ hồ sơ Epstein còn đang bị giữ lại tại Bộ Tư pháp?
ANAHEIM, California (NV) – Pháp Hội Mandala Quán Âm và cầu nguyện hòa bình thế giới do Hội Từ Bi Phụng Sự (Compassionate Service Society-CSS) tổ chức trong ba ngày Thứ Sáu, Thứ Bảy, Chủ Nhật, 3,4, và 5 Tháng Tư, tại Ananheim Convention Center, Anaheim.
Mandala Quán Âm tiếp dẫn chúng sinh trong pháp hội. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trong ba ngày tu học, đồng hương được hướng dẫn khai mở tâm bồ đề. Chương trình gồm có: Thuyết Pháp & Tu Pháp Tứ Liên Hoa Phát Khởi Bồ Đề Tâm; Tam Bộ Nhất Bái Cầu Nguyện Thế Giới An Lành, Trà Đạo, Thiền Tập, Thư Pháp; Trải Nghiệm Cảnh Giới Thâm Sâu, Tự Tại Vô Ngại; và ngày cuối cùng là Mandala Quán Âm Ngàn Tay Tiếp Dẫn Chúng Sinh.
Thầy Hằng Trường giảng rằng Mandala giúp xây dựng tinh thần vị tha, giữ lại sự bất biến, để con người giữ tâm thanh tịnh trước mọi sự thay đổi mạnh mẽ của cuộc sống vật chất. Thầy cho rằng khi các ngành kỹ thuật thay đổi thì lòng tin vào cái đúng ở con người cũng sẽ dễ dàng biến mất, và lòng tham thì luôn luôn theo đuổi để phá hoại cuộc sống an bình của con người.
Phòng “Uống trà, lắng tâm” trong Pháp Hội Mandala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
MC Tracy Anh Trâm, thành viên Ban Phục Vụ, cho biết chương trình năm nay đặc biệt được thiết lập để tinh thần Pháp Hội Mandala lan tỏa và gây ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều người, nhiều giới, và mọi lứa tuổi.
Có bốn phòng được thiết lập để Phật tử và đồng hương tham dự gồm phòng Trà Đạo, phòng Thiền Tập, phòng Viết Thư Pháp, và phòng Lý Sự Viên Dung, để cùng trải nghiệm con đường giải thoát theo Kinh Hoa Nghiêm.
Đêm cầu nguyện hòa bình thế giới và chia sẻ giáo pháp an bình nội tại diễn ra từ 6 giờ chiều đến 8 giờ 30 phút tối Thứ Bảy, 4 Tháng Tư, với 180 vị lãnh đạo tu sĩ các tôn giáo tham dự gồm có nhiều chư tôn đức tăng ni Phật Giáo và 50 vị thuộc Tăng Đoàn Sri Lanka. Ngoài ra, còn có các vị tu sĩ Tây Tạng, Hồi Giáo, Miến Điện, cũng như các tôn giáo bạn cùng tham dự buổi cầu nguyện này.
Trong phòng “Ngồi thiền, thấy sáng” trong Pháp Hội Mandala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Thầy Hằng Trường nói về ý nghĩa quan trọng của Pháp Hội Mandala được xây dựng bằng tinh thần bất biến, giúp người tham dự giữ lại giá trị vĩnh hằng là tâm thanh tịnh, vượt thắng kẻ thù duy nhất của Phật Giáo là sự vô minh.
Giải thích thêm về ý nghĩa Pháp Hội Mandala, Thầy Hằng Trường nhấn mạnh đến nhu cầu “trải nghiệm cảnh giới thâm sâu, tự tại vô ngại” của chúng sinh và với đàn tràng, sự cộng hưởng của hàng ngàn con người ngồi cạnh nhau để tập trung tâm thức, giúp Pháp Hội Mandala được tạo thành, sẽ đem lại sự an lạc, hạnh phúc cho mọi người, là niềm vui của tuổi già, chỉ cần lòng thành, sự nhiệt huyết của người vị tha, không ích kỷ.
Chư tôn đức trong nghi thức “Tam Bộ Nhất Bái” tại Pháp Hội Mandala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Thầy chia sẻ rằng Pháp Hội Mandala duy trì đều đặn suốt 17 năm qua không phải là bản sao của các quốc gia lân cận như Trung Quốc, Đài Loan, Ấn Độ, mà mang đặc điểm và bản sắc Việt Nam, do cộng đồng Việt Nam Nam California kiến lập và tạo dựng nên.
Bà Tô Ánh Tuyết, pháp danh Như Nguyện, cho hay rất hoan hỉ khi từ San Diego về tham dự pháp hội.
Bà nói: “Tôi rất ngưỡng mộ Thầy Hằng Trường, là một người trẻ với hạnh nguyện giúp người tu học. Cộng đồng Việt cũng như người Mỹ đến tham dự pháp hội cũng bắt đầu tìm hiểu, như lời Phật dạy ngài là đi trước, đã trải qua sự tu hành và giác ngộ, sau đó soi sáng chỉ đường, mỗi Phật tử phải tự thắp đuốc lên mà đi trên con đường tu tập.”
Phòng “Viết chữ, tỏ đạo,” trong Pháp Hội Mandala. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Cô Châu Mai từ Irvine và cô Quỳnh Giao ở Garden Grove bày tỏ rằng qua những giờ trong lớp Thư Pháp, họ ngộ ra một điều rất hay là “khi viết một chữ thư pháp tập trung hết tâm ý của mình, chữ viết sẽ bay bướm hơn, mỗi chữ viết là giây phút tâm ý thanh tịnh nhất, sẽ đưa đến một nét chữ đẹp.”
Quả thật vậy, mỗi chữ thư pháp là một “chủng tử tự,” trong Kinh Hoa Nghiêm, gieo vào lòng mỗi người một một hạt giống quang minh, gieo vào tâm sự khai mở một đặc tính nào đó trong Phật pháp vô cùng.
Bà Tâm Phạm, pháp danh Huệ Tâm, sau giờ ngồi thiền trong phòng Thiền Trà, cho hay thiền là pháp môn giúp người tu khi biết lắng lòng lại tâm sẽ thanh tịnh, giống như những bụi bẩn trong ly nước khi lắng đọng tại đáy ly, nước sẽ trong hơn, thật đơn giản.
Thầy Hằng Trường (thứ ba từ phải) cùng những nhà soạn bản giao hưởng trên nền tảng Kinh Hoa Nghiêm và một số thành viên ban tổ chức. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Thầy Dương Tùng Sơn cho hay, bài nhạc giao hưởng “Avatamsaka Hymn of Faith” được nghe trong phòng Lý Sự Viên Dung, là ý tưởng trong Kinh Hoa Nghiêm, phẩm Hiền Thủ, nói về tín là lòng tin, là điểm khởi phát, trưởng dưỡng tất cả mọi pháp lành, mở đường vô thượng tới chỗ bồ đề viên mãn, và các nhà soạn nhạc dùng lời kinh để diễn đạt bài nhạc này.
Tác giả của bài giao hưởng này là ông Paul Hopp (Thầy Hằng Kỳ, sư huynh của Thầy Hằng Trường) sáng tác trong lúc nhập định, ông Brent Fischer, soạn nhạc, và ông Matt Brownlie, kỹ sư thu âm, cùng hình thành bài opera này.
Pháp Hội Mandala do Hội Từ Bi Phụng Sự tổ chức với sự hướng dẫn của Thầy Hằng Trường duy trì liên tục suốt 17 năm qua tại Orange County, California, và một số tiểu bang của Hoa Kỳ để mọi người có thể tham dự sự kiện giúp khai mở tâm bồ đề, nhận biết về sự bất hoại trong cuộc sống, để ai cũng có thể bước đến với tâm thức cởi mở, lòng thành, nhiệt huyết và tinh thần vô tư giúp thành tựu viên mãn trên đường tu học. [đ.d.]
Chiến dịch quân sự của liên quân Mỹ-Israel đã vấp phải một trở ngại quan trọng: Eo biển Hormuz! Ngay trước khi ném những quả bom đầu tiên xuống Iran, các chỉ huy quân sự Mỹ đã lo ngại việc Tehran phong tỏa eo biển Hormuz trong một đòn phòng vệ bất đối xứng. Một chiến thuật như vậy đang được Trung Quốc cân nhắc nếu Mỹ can dự vào cuộc xâm lược Đài Loan mà Chủ Tịch Tập Cận Bình có thể khơi mào trước năm 2027.
Một tàu hộ vệ hỏa tiễn dẫn đường phóng pháo sáng trong cuộc diễn tập trên biển, gần cảng hải quân tại Cao Hùng, miền nam Đài Loan, vào ngày 27 Tháng Giêng, 2016. (Hình minh họa: Sam Yeh/AFP/SAM YEH via Getty Images)
Chơi tới cùng hay chớp mắt trước?
Khả năng Iran phong tỏa eo biển Hormuz được các nhà phân tích chiến lược Mỹ trình cho Tổng Thống Donald Trump cân nhắc khi quyết định đánh hay không đánh Iran. Nhưng Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel trấn an ông Trump rằng Iran sẽ không dám làm như vậy và chế độ thần quyền Tehran sẽ bị “chặt đầu” trước khi đám giáo sĩ lãnh đạo kịp liều lĩnh đóng eo biển Hormuz.
Nhưng thực tế diễn ra đúng như dự đoán của giới quân sự và tình báo Mỹ: ngày 28 Tháng Ba liên quân bắt đầu tấn công Iran thì ngay hôm sau ngày 1 Tháng Tư, Tehran tuyên bố phong tỏa eo biển Hormuz, dùng máy bay không người lái, xuồng cao tốc và thuỷ lôi nhắm vào các tàu chở dầu khí. Eo biển giữa Oman và Iran, nơi một phần tư nhu cầu dầu lửa và 20% nhu cầu khí tự nhiên của thế giới đi qua mỗi ngày bỗng trở thành một nút thắt, thế giới lập tức bị thiếu dầu, khí đốt, phân bón và hóa chất; giá xăng dầu tăng vọt khắp nơi đe dọa nền kinh tế thế giới…
Dù biết trước chuyện này nhưng phía Mỹ không chuẩn bị đối sách cần thiết. Lúc đầu ông Trump hứa sẽ cử chiến hạm Mỹ hộ tống tàu bè đi qua eo biển Hormuz, nhưng sau khi tính toán hơn thiệt, lời hứa đó không thực hiện được. Ông Trump kêu gọi các đồng minh NATO, các nước phụ thuộc vào dầu khí của vùng Vịnh Ba Tư, hãy đưa quân đội đến khai thông eo biển nhưng không nước nào hưởng ứng. Vụ Hormuz như đổ thêm dầu vào lửa, đốt cháy mối quan hệ đầy trục trặc giữa Mỹ và NATO.
Có lúc ông chán nản đòi bỏ mặc eo biển Hormuz cho thế giới giải quyết với Iran, viện cớ Mỹ mua rất ít dầu khí từ Trung Đông. Rồi có lúc ông điên tiết, ra tối hậu thư buộc Iran phải mở lại Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không ông sẽ cho ném bom các nhà máy điện, cầu cống của nước này, đưa Iran trở về thời đại đồ đá, xóa sổ một nền văn minh. Bị phản ứng quyết liệt, ông thay đổi ý kiến vào phút cuối, chấp nhận ngừng bắn trong hai tuần theo đề nghị của Pakistan, với điều kiện Iran mở lại Hormuz.
Những diễn biến này cho thấy, ông Trump là người không ngại chơi tới cùng, bất kể tội ác chiến tranh, nếu dòng chảy thương mại toàn cầu bị các thế lực đen tối khống chế, tự do hàng hải bị bóp nghẹt gây nguy hiểm cho nền kinh tế Mỹ.
Hai mạch máu kinh tế
So với eo biển Hormuz, eo biển Đài Loan chẳng những rộng hơn mà có ý nghĩa chiến lược hơn. Nếu eo biển Đài Loan bị đóng như Hormuz hiện nay, nền kinh tế thế giới có thể sụp đổ và chiến tranh thế giới là khó tránh.
Eo biển Hormuz là cửa ra vào kho dầu khí Trung Đông còn eo biển Đài Loan nằm ở trung tâm khu vực kinh tế sôi động nhất thế giới, cửa ngõ xuất nhập cảng của bốn nền kinh tế Trung Quốc, Nhật Bản, Nam Hàn và Đài Loan. Cả hai eo biển đều là mạch máu của thương mại quốc tế: thế giới phụ thuộc vào dòng dầu lửa đi qua Hormuz và vào bộ não công nghệ hiện đại (vi mạch bán dẫn) đi qua eo biển Đài Loan. Nếu Hormuz bị đóng, thế giới sẽ thiếu dầu, còn eo biển Đài Loan bị phong toả thì ngành công nghiệp digital sẽ ngừng hoạt động. Xe hơi không có xăng thì không chạy được, nhưng có xăng mà thiếu động cơ thì cũng phải nằm im phủ bụi trong garage.
Để dễ hình dung, hãy xem Nhật Bản năm 2022 nhập cảng khoảng 32% nhu cầu và xuất cảng khoảng 25% sản lượng, trị giá khoảng $444 tỷ; Nam Hàn nhập cảng khoảng 30% nhu cầu và xuất cảng khoảng 23% sản lượng, tương đương $357 tỷ qua eo biển Đài Loan. Trong lĩnh vực năng lượng, có 95% lượng dầu khí Nhật Bản mua từ Trung Đông được vận chuyển qua hai eo biển Hormuz và Đài Loan, tương tự Nam Hàn mua 67% dầu khí, cũng qua hai eo biển. Hiện chính phủ cả hai nước đang ngồi trên lửa khi dòng dầu khí qua eo biển Hormuz bị tắc, kho dự trữ khí hoá lỏng (LNG) của Nhật chỉ đủ dùng 18 ngày và của Nam Hàn chỉ đủ cho 30 ngày.
Về sản phẩm bán dẫn, Đài Loan xuất cảng khoảng 60% lượng vi mạch bán dẫn của thế giới, khoảng 90% chip bán dẫn tiên tiến. Nếu nguồn cung cấp vi mạch bị đình trệ thì các ngành điện tử và xe hơi của Mỹ, Nhật Bản, Nam Hàn và Châu Âu sẽ ngừng hoạt động như đã thấy trong một thời gian ngắn hồi đại dịch COVID-19.
Các công ty sản xuất máy vi tính, xe hơi, điện thoại, đồ dùng gia đình và vô số mặt hàng khác sẽ phải đóng cửa. Công nghệ trí tuệ nhân tạo (artificial intelligence) với những trung tâm dữ kiện (data center) khổng lồ – động lực của thị trường chứng khoán Mỹ hiện nay, cũng không phát triển nếu thiếu các loại chip tiên tiến mà Đài Loan sản xuất. Vì Đài Loan có vai trò thiết yếu trong thị trường bán dẫn mà cựu Tổng Thống Thái Anh Văn cho rằng nước này có “lá chắn bán dẫn” (silicon shield) chống lại “mọi ý đồ xâm lăng của các chế độ chuyên chế muốn làm gián đoạn chuỗi cung ứng” toàn cầu. Lập luận đó bị đảo ngược trong cuộc chiến Iran hiện nay.
Do tính chất sinh tử của các mạch máu này đối với kinh tế thế giới mà từ lâu Hoa Kỳ thiết lập “chiếc dù an ninh” che chở cả hai eo biển, bố trí các hạm đội hải quân hùng hậu trong vùng canh giữ để bảo đảm tự do hải hành, điều thiết yếu cho an ninh quốc gia Mỹ và trật tự thế giới dựa trên luật lệ.
Tuy vậy, cả hai eo biển đều hẹp, 35 km ở Hormuz và 120 km ở Đài Loan, dễ bị phong tỏa bởi thuỷ lôi, mìn biển, xuồng cao tốc hoặc hoả tiễn chống hạm bắn từ bờ biển, từ Iran trong trường hợp Hormuz và từ Trung Quốc trong trường hợp Đài Loan. Cả Tehran và Bắc Kinh đều đang tận dụng vị trí địa lý nằm bên bờ eo biển như một “lợi thế phi đối xứng” để chống lại các đối thủ bên ngoài.
Iran từ lâu đã dọa đóng Hormuz như một biện pháp răn đe hoặc một quân bài mặc cả đòi các đối thủ phải nhượng bộ; còn Trung Quốc coi eo biển Đài Loan là “vùng nội thuỷ” nằm giữa hai “tỉnh” Trung Quốc, thuộc quyền quản trị của Bắc Kinh và thường dọa không cho tàu bè các nước đi qua nếu không khai báo trước và được chấp thuận trước.
Trung Quốc phải thận trọng?
Trung Quốc theo dõi sát diễn biến chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống Iran suốt 40 ngày qua. Bắc Kinh vừa lén lút cung cấp thông tin vệ tinh để quân Iran nhắm mục tiêu chính xác vào các tài sản quân đội Mỹ, gửi cho Tehran năm chiếc tàu chở đầy sodium perchlorate – một hoá chất để chế tạo nguyên liệu rắn cho hoả tiễn, vừa quan sát chi tiết chiến thuật tấn công và phòng thủ của Mỹ. Mục đích của Trung Quốc không gì khác hơn là chuẩn bị cho chiến dịch tấn công Đài Loan trong tương lai, trong đó có việc phong tỏa eo biển Đài Loan để ngăn chặn hoạt động tiếp viện của quân đội Mỹ.
Trong một bài đăng trên tạp chí Foreign Affairs hôm nay 10 Tháng Tư, tác giả Carter Malkasian – phó giáo sư về chiến lược và chính sách thuộc đại học National War College, cho rằng, những thành công quân sự của Mỹ khiến Trung Quốc phải thận trọng. Theo tác giả, hiệu quả quân sự của quân đội Mỹ và Israel vượt xa mức kỳ vọng, cùng với khả năng tình báo và tấn công chính xác đến kinh ngạc mà tiêu biểu là vụ oanh tạc giết chết Giáo Chủ Ali Khamenei và 40 quan chức quân sự cao cấp của Iran chỉ trong một lần oanh tạc. Ông Malkasian tin rằng những thành công chiến thuật của Mỹ có thể khiến Chủ Tịch Tập Cận Bình trì hoãn các kế hoạch quân sự đối với Đài Loan.
Ông quên rằng tiềm lực quân sự của Trung Quốc mạnh hơn Iran gấp nhiều lần, vũ khí tinh vi hơn và có cả hệ thống vệ tinh trinh sát Bắc Đẩu (Beidou) độc lập với người Mỹ. Tuy vậy, ông cũng thừa nhận rằng Trung Quốc có thể học theo chiến thuật mà Mỹ và Israel áp dụng ở Iran, dựa vào vô số “supporters” nằm vùng trong dân chúng đảo quốc làm tai mắt tình báo để tấn công “chặt đầu” chính quyền dân chủ ở Đài Bắc hoặc phong toả eo biển Đài Loan, gây hỗn loạn trầm trọng cho kinh tế Mỹ và thế giới.
Thế khó của Mỹ
So với Hormuz, việc eo biển Đài Loan bị phong toả sẽ gây ra thảm họa kinh tế hơn rất nhiều cho nước Mỹ và cho cả thế giới. Để buộc Iran mở cửa Hormuz, ông Trump đòi “xóa sổ nền văn minh.” Nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan và phong tỏa eo biển Đài Loan trong năm 2027 hoặc sớm hơn thì liệu ông có chơi tới cùng? Nhiều chuyên gia quân sự cho rằng Hải Quân Mỹ sẽ có nguy cơ tổn thất nặng để khai thông eo biển.
Một nghiên cứu của Trung Tâm Chiến Lược Quốc Tế (CSIS) do Đại Tá Thuỷ Quân Lục Chiến Mark Cancian (đã về hưu) chủ trì thực hiện cho rằng, nếu xảy ra tình huống eo biển Đài Loan bị Trung Quốc phong tỏa thì Mỹ sẽ khó xử, hoặc chấp nhận để Đài Loan đầu hàng theo những yêu sách của Bắc Kinh, hoặc trực tiếp can dự vào xung đột với tổn thất được dự đoán là rất lớn. Tổng Thống Trump hoặc một tổng thống Mỹ sau ông sẽ phải cân nhắc lợi hại đối với nền kinh tế, với an ninh quốc gia để có lựa chọn thích hợp.
Tình hình eo biển Hormuz là một “tiền lệ”: ông Trump đã “chớp mắt trước” trong cuộc cạnh tranh cân não với Iran về eo biển Hormuz. Xung đột ở eo biển Đài Loan cũng có thể diễn ra với kết cục tương tự. Và đó là bài học có lẽ Bắc Kinh đã rút ra được sau hơn một tháng quan sát giao tranh giữa Mỹ-Israel và Iran hiện nay. [dt]
