An toàn cá nhân, an toàn công cộng thuộc loại ‘không có gì quý’?

Trân Văn

Thảm nạn khiến ba thế hệ của một gia đình (năm người) ngụ tại Hà Nội (phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, quận Đống Đa) cùng thiệt mạng vào rạng sáng 11 Tháng Mười, 2025, đã không còn dấu vết nào.

Một trạm sạc xe hơi điện ở Hà Nội. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Sau khi xác định nguyên nhân khiến căn nhà bốn tầng chìm trong biển lửa làm một đứa trẻ 6 tuổi chết ngạt cùng với cha mẹ, ông bà nội của bé là vì xe hai bánh để ở tầng trệt phát hỏa, cả hệ thống truyền thông lẫn hệ thống công quyền chỉ nói thêm với công chúng rằng, trong ba chiếc xe hai bánh ở tầng trệt, có một là xe điện. Không ai biết nhãn hiệu của những chiếc xe tại hiện trường cũng như xe xăng hay xe điện phát hỏa và gây cháy…

Cách nay ba tháng, hồi thượng tuần Tháng Bảy, thảm nạn tương tự từng xảy ra ở TP.HCM (phường Phú Thọ Hòa, quận Tân Phú). Lửa bùng lên từ nơi để xe của một căn hộ trong chung cư Độc Lập rồi lan rộng. Tám người là cha mẹ, con cái của hai gia đình không còn ai sống sót. Dẫu các nhân chứng khẳng định, chỗ để một chiếc xe hơi chạy bằng điện là điểm phát hỏa nhưng cả hệ thống công quyền lẫn hệ thống truyền thông nhất mực khẳng định, nguyên nhân là do điện chập chạm gây cháy.

Các nạn nhân trong cả hai vụ cháy vừa kể đều kêu cứu cho đến khi tuyệt mạng vì không có đường thoát và mọi người bó tay!

Tại Việt Nam, không ít vụ cháy khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương mà nguyên nhân được cho là có liên quan đến xe điện. Hạ tuần Tháng Năm năm ngoái, một nhà trọ năm tầng ở Hà Nội (phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy) bốc cháy. Hậu quả khiến thiên hạ choáng váng: 14 người chết và ba người bị thương. Vụ cháy này cũng không được xác định là từ xe điện. Giới hữu trách và các cơ quan truyền thông chỉ bảo rằng, tầng trệt của nhà trọ vừa có một tiệm sửa xe điện, vừa là nơi người ở trọ để xe, một số xe để ở đó là xe điện.

Đến Tháng Mười Hai năm ngoái, một nhà trọ bốn tầng ở TP.HCM (phường 12, quận Tân Bình) bốc cháy khiến hai người chết, 14 người bị thương, chỉ có lần này nguyên nhân mới được xác định là do xe hai bánh chạy bằng điện tự phát cháy!

Trên thực tế, tại Việt Nam, chuyện xe điện tự phát hỏa xảy ra khắp nơi cả trong nhà lẫn trên đường. Thậm chí không ít vụ xe điện tự phát hỏa thiêu rụi toàn bộ xe trong bãi để xe và có thể dùng hai vụ cháy, một vào Tháng Năm và một vào Tháng Bảy, 2024, cùng ở Quảng Nam (tại hai bãi đậu xe khác nhau ở phường Tân An, Hội An) làm ví dụ. Đáng lưu ý, dẫu xe điện là một loại ẩn họa nhưng chính quyền Việt Nam vẫn không hề tỏ ra họ có quan tâm đến an toàn tính mạng, tài sản của công dân và an toàn công cộng!

***

Xe điện đã trở thành phương tiện có xu hướng phổ biến toàn cầu song khác với Việt Nam, bên cạnh việc khuyến khích phát triển, sử dụng các loại xe dùng điện, chính quyền nhiều quốc gia đã cũng như đang liên tục cảnh báo về rủi ro hỏa hoạn, hướng dẫn công chúng bảo vệ cả an toàn cá nhân lẫn an toàn công cộng khi sử dụng xe điện, đồng thời tổ chức tái huấn luyện – tái trang bị cho lực lượng cứu hỏa để  ứng phó với việc xe điện hoặc các loại xe sử dụng vừa nhiên liệu, vừa điện (hybrid) phát cháy.

Nếu dùng “electric vehicle safety” làm từ khóa, ắt sẽ tìm thấy trên Internet vô số hướng dẫn của những cơ quan công quyền thuộc đủ mọi ngành, ở đủ mọi cấp và các tổ chức dân sự, các doanh nghiệp tư nhân,… về những điều nên, cũng như không nên làm khi sử dụng xe điện.

Vì an toàn cá nhân và an toàn công cộng,  Bộ Năng Lượng Mỹ đã tập hợp và giới thiệu hàng loạt nguồn cung cấp thông tin cho những cá nhân làm công việc ứng phó khẩn cấp để hỗ trợ quản lý an toàn và giải quyết rủi ro liên quan đến xe điện.

Riêng tại Mỹ, trong vài năm vừa qua, truyền thông cũng dành sự quan tâm thích đáng cho vấn đề vừa đề cập thông qua tường thuật về các cuộc thảo luận, giới thiệu những ý kiến liên quan đến sự an toàn của xe điện, mời các viên chức hữu trách, đặc biệt là những cá nhân chịu trách nhiệm ứng phó tức thời khi xảy ra thảm họa hướng dẫn công chúng kiến thức, kỹ năng cần thiết khi đối diện với xe điện cháy.

Cho dù tỷ lệ xe điện phát hỏa chỉ ở mức 25.1 vụ cháy/100,000, thấp hơn xe dùng xăng (1,529.9 vụ cháy/100,000 xe) và xe hybrid (3,474.5 vụ cháy/100,000 xe) nhưng theo ông Bill O’Connor – chuyên viên cao cấp của Hiệp Hội Cứu Hỏa Mỹ (NFPA), số  liệu thống kê về xe điện phát hỏa có thể sẽ thay đổi khi số lượng xe điện cũ tăng lên.

Khi xe điện phát cháy, lượng nước để dập lửa rất lớn, chỉ cần khoảng 1,800 – 3,600 lít nước để dập một vụ cháy xe xăng nhưng muốn dập một vụ cháy xe điện phải dùng hơn 170,000 lít nước. Đó cũng là lý do trong một số trường hợp, lực lượng cứu hỏa để xe điện cháy rụi nhưng họ lại không thể làm như thế nếu xe điện phát cháy ở những nơi đông dân cư, hoặc nhiều cơ sở cần bảo vệ (nhà cửa, trường học, trung tâm thương mại,…).

Căn nhà bị cháy vào sáng 11 Tháng Mười, khiến năm người thiệt mạng ở Hà Nội. (Hình: VnExpress)

Cũng theo ông O’Connor, chữa cháy xe điện phức tạp còn vì thiết kế các loại xe điện khác nhau. Khi đến hiện trường, điều đầu tiên lực lượng cứu hỏa phải làm là ngăn chặn pin điện phát cháy nhưng mỗi hãng lại đặt pin điện ở những vị trí khác nhau. Công việc chữa cháy xe điện không ngưng khi lửa đã tắt vì pin xe điện có thể phát hỏa trở lại trong vài phút, vài giờ, thậm chí là vài ngày sau hỏa hoạn…

Do xe điện đã có mặt ở khắp nơi, ngoài việc cảnh báo công chúng, nhiều quốc gia đã tổ chức tái huấn luyện và tái trang bị cho lực lượng cứu hỏa.

Trong khi các hãng sản xuất xe hơi của Mỹ hợp tác để thiết lập một trang web giúp lực lượng cứu hỏa tra cứu tức thời những thông tin cần thiết như tháo gỡ pin xe điện thế nào, bảo quản ra sao thì Cơ Quan An Ninh Năng Lượng Mỹ thiết lập một trung tâm, cung cấp thông tin 24/7 nhằm hỗ trợ lực lượng cứu hỏa có thể tra cứu tức thời cách xử lý xe điện và xe hybrid cháy sao cho đúng cách (vừa dập được lửa, vừa không làm xe hư hại nặng hơn để sau đó có thể sửa chữa, phục hồi).

Có tiểu bang như Wisconsin đã gửi đến tư gia của những người đang sử dụng xe điện và xe hybrid một nhãn, yêu cầu họ dán nhãn ấy lên biển kiểm soát xe để lực lượng cứu hỏa dễ dàng xác định đang chữa cháy cho loại xe nào vì cách thức chữa cháy có khác biệt. Một đài truyền hình ở Wisconsin đã mời một chỉ huy trưởng lực lượng cứu hỏa hướng dẫn khán giả nhận biết nguy cơ khiến xe điện phát cháy ngay cả khi chưa thấy lửa.

Một số tiểu bang như Montana thì thảo luận về việc dành công quỹ cung cấp phương tiện hỗ trợ chữa cháy xe điện như mua các loại mền dập lửa dùng một lần (khoảng $1,550/tấm) hoặc mền dập lửa dùng nhiều lần (khoảng $2,600/tấm). Quốc hội Montana cũng đã thảo luận về việc buộc dán nhãn lên bảng kiểm soát xe để hỗ trợ lực lượng cứu hỏa.

NPRA – nơi ông O’Connor làm việc thì đang tiếp tục thực hiện những nghiên cứu về việc chữa các vụ cháy xe điện sao cho bớt tốn kém vì tài nguyên của lực lượng cứu hỏa, kể cả nhân lực không phải vô hạn.

***

Nếu tính mạng, tài sản công dân thực sự quan trọng, vì sao hệ thống công quyền Việt Nam không làm như thiên hạ: Cảnh báo về những rủi ro từ xe điện, hướng dẫn ngăn ngừa, nhận diện, cách thức ứng phó; đặt định những tiêu chuẩn về kỹ thuật, chất lượng và các biện pháp nâng cao năng lực quản lý an toàn; đầu tư phương tiện, thiết bị, tái huấn luyện lực lượng cứu nạn để ứng phó với các vụ cháy những phương tiện dùng pin lithium-ion hiệu quả hơn? Chẳng lẽ an toàn cá nhân, an ninh công cộng không thuộc phạm trù “độc lập, tự do” nên “không có gì quý”? [kn]

Đảo quốc Cape Verde, với nửa triệu dân, đi vào lịch sử World Cup

PRAIA, Cape Verde (NV) – Lịch sử đã gọi tên đội tuyển bóng đá Cape Verde sau chiến thắng 3-0 trước Eswatini. Quốc đảo nhỏ phía Tây Phi Châu với dân số chỉ hơn 500,000 người đã tưng bừng trong lễ hội bóng đá khi lần đầu đoạt chiếc vé tham dự một vòng chung kết World Cup, theo FIFA ngày 14 Tháng Mười.

Sau khi đoạt vé tham dự vòng chung kết World Cup 2026, lịch sử bóng đá thế giới ghi nhận Cape Verde là quốc gia thứ hai có dân số thấp nhất dự giải vô địch thế giới sau Iceland lần đầu dự World Cup 2018 (dân số hơn 400,000 người).

Bóng đá Cape Verde đi vào lịch sử sau trận thắng Eswatini, lên đầu bảng D, vượt qua cả Cameroon trên bảng xếp hạng, đoạt vé dự World Cup 2026. (Hình: Queila Fernandes/AFP via Getty Images)

Lễ hội bóng đá tại Praia với đủ mọi màu sắc và kiểu ăn mừng đặc biệt của người hâm mộ Cape Verde. Người hâm mộ ôm nhau ăn mừng với  cờ, hoa và banderole phủ kín đường phố náo nhiệt bởi tiếng kèn inh ỏi.

Lọt vào vòng chung kết giải bóng đá thế giới là kỳ tích thể thao đáng tự hào của người dân Cape Verde. Ngoài thành tích sân cỏ chiến công ấy còn mang ý nghĩa lớn hơn nơi một đất nước có dân số khiêm tốn và nguồn lực hạn chế so với nhiều cường quốc bóng đá Phi Châu.

Trở lại trận đấu quyết định với Eswatini tại Praia, ngay trong hiệp một, cả ban huấn luyện lẫn người hâm mộ Cape Verde sốt ruột khi trận đấu diễn ra với nhịp độ chậm do hàng thủ Eswatini tổ chức kỷ luật rất thận trọng. Phải sang hiệp hai mới có sự khác biệt đến từ hàng công của chủ nhà hóa giải thế bế tắc bằng những pha phối hợp nhanh và tận dụng tốt các cơ hội từ hai biên.

Bàn thắng được mong đợi cho chủ nhà Cape Verde đến ở đầu hiệp hai làm sân Quốc Gia như muốn nổ tung. Rocha Livramento, người mở tài khoản cho Cape Verde đã thổi bùng ngọn lửa ở cả trên sân lẫn khán đài và tiếp thêm hưng phấn cho toàn đội.

Quốc đảo với hơn 500,000 dân với niềm hạnh phúc trong ngày hội bóng đá mừng Cape Verde chiến thắng giành vé tham dự World Cup vào mùa Hè 2026. (Hình: Queila Fernandes/AFP via Getty Images)

Willy Semedo nhân đôi cách biệt bằng một pha dứt điểm quyết đoán ở giữa hiệp hai và những phút cuối trận, hậu vệ kỳ cựu Stopira ấn định tỷ số 3-0 đưa bóng đá Cape Verde đi vào lịch sử với vị trí đầu Bảng D với 23 điểm vượt qua cả “ông lớn” giàu truyền thống như Cameroon – đội bóng cùng thời điểm không thể thắng Angola nên buộc phải đi play-off chờ vào chiếc vé vớt.

Cape Verde hiện đứng thứ 70 trên bảng xếp hạng FIFA nhưng điều khiến cả thế giới phải ngả mũ chào tân binh ở vòng chung kết World Cup khi giá trị đội hình của họ chỉ xấp xỉ $32 triệu. (Anh Khoa) [kn]

Gucci, Chloé, Loewe bị phạt hơn $180 triệu vì thông đồng ấn định giá

MILAN, Ý (NV) – Ủy Ban Âu Châu (EC) phạt ba công ty thời trang sang trọng Gucci, Chloé và Loewe tổng cộng hơn 157 triệu euro (gần $183 triệu) vì thông đồng ấn định giá (price fixing), hạn chế cho cửa hàng bán lẻ tự ra giá cho sản phẩm, theo AP hôm Thứ Tư, 15 Tháng Mười.

EC tuyên bố hành động của ba công ty này vi phạm luật cạnh tranh của Liên Âu và gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Ba công ty này bị phát giác thông đồng ấn định giá trong cuộc điều tra năm 2023.

Cửa hàng thời trang Gucci ở Rome, Ý. (Hình minh họa: Alberto Pizzoli/AFP via Getty Images)

“Quyết định này gửi tín hiệu mạnh mẽ cho kỹ nghệ thời trang và kỹ nghệ khác rằng chúng tôi không chấp nhận kiểu làm ăn như vậy ở Âu Châu, và rằng sự cạnh tranh công bằng và việc bảo vệ người tiêu dùng được áp dụng cho mọi người, bình đẳng,” bà Teresa Ribera, phó chủ tịch EC, cho hay trong thông báo của EC hôm Thứ Ba.

Kering, công ty làm chủ Gucci, thừa nhận hình phạt này “liên quan tới cách làm ăn cũ” của họ và tuyên bố vụ này được giải quyết nhanh chóng nhờ họ hợp tác. Gucci được giảm một nửa tiền phạt, còn gần 120 triệu euro, vì hợp tác trong cuộc điều tra, tiết lộ thêm những cách làm khác vi phạm luật, theo EC. Kering loan báo đã để riêng tiền nộp phạt trong sáu tháng đầu năm 2025.

Chloé, do tập đoàn Richemont làm chủ, được giảm 15% tiền phạt, còn gần 20 triệu euro. Hãng thời trang Pháp này ra tuyên bố cho biết, từ khi bị điều tra năm 2023 tới nay, họ gia tăng huấn luyện nhân viên tuân thủ luật pháp và tiến hành nhiều biện pháp bảo đảm tuân thủ “nghiêm ngặt” luật cạnh tranh.

LVMH, công ty làm chủ Loewe, chưa trả lời câu hỏi của AP về việc bị phạt. Hãng thời trang này cũng được giảm một nửa tiền phạt, còn 18 triệu euro, vì hợp tác với điều tra viên. (Th.Long) [kn]

Nhẫn sapphire Kashmir 16.58 carat dự trù bán được tới $1.2 triệu

LONDON, Anh (NV) – Một chiếc nhẫn đính viên sapphire Kashmir 16.58 carat dự trù bán đấu giá được tới $1.2 triệu, theo ARTnews hôm Thứ Tư, 15 Tháng Mười.

Viên đá quý kiểu cabochon này được đính trên chiếc nhẫn bạch kim gắn kim cương hai bên, dự trù bán được từ $800,000 tới $1.2 triệu.

Chiếc nhẫn sapphire Kashmir 16.58 carat. (Hình: Christie’s)

Chiếc nhẫn shapphire Kashmir này là ngôi sao trong đợt bán đấu giá trang sức trên mạng của nhà đấu giá Christie’s từ ngày 14 tới 23 Tháng Mười.

Đợt bán đấu giá này có hơn 150 món trang sức đắt tiền của Cartier, Tiffany & Co., Van Cleef & Arpels, và nhiều công ty khác, và bao gồm một số chiếc nhẫn sapphire Kashmir đáng chú khác, như chiếc nhẫn sapphire và kim cương tám cạnh 5.82 carat (dự trù bán được $200,000 tới $300,000) và chiếc nhẫn sapphire và kim cương 4.81 carat (dự trù bán được $150,000 tới $250,000).

Sapphire Kashmir được coi là sapphire tốt nhất thế giới, có giá trị cao vì đẹp, hiếm và quan trọng về văn hóa. Loại sapphire này được phát giác ở nơi hẻo lánh trong vùng núi Himalaya sau khi trận lở tuyết trên dãy núi Zanskar năm 1881 làm lộ ra mỏ sapphire lớn.

Từ năm 1882 tới 1887, thợ đào mỏ đào được vài viên sapphire thuộc loại lớn nhất và đẹp nhất ở vùng Padar của Kashmir, trước khi mỏ sapphire này cuối cùng cạn kiệt. (Mỏ sapphire này ngưng hoạt động suốt hàng chục năm sau đó, nhưng Tháng Năm năm ngoái, chính quyền Kashmir công bố kế hoạch khai thác trở lại.)

Sapphire Kashmir trở thành trang sức được giới quý tộc Âu Châu thế kỷ thứ 19 ưa chuộng và hiện vẫn được giới sưu tập trang sức săn tìm. Một số nền văn hóa thậm chí tin rằng sapphire Kashmir có thể giúp tĩnh tâm, giảm căng thẳng, và tạo nên lòng chung thủy và sự thông thái. (Th.Long) [kn]

Mỹ tịch thu $15 tỷ bitcoin của ‘ông trùm’ điều hành các trại lừa đảo ở Cambodia

NEW YORK, New York (NV) – Chính phủ Mỹ tịch thu $15 tỷ bitcoin của “ông trùm” lừa đảo tiền số bị cáo buộc điều hành các trại cưỡng bức lao động ở Cambodia, nơi những người bị giam giữ bị ép buộc lường gạt nạn nhân khắp thế giới, giới chức loan báo hôm Thứ Ba, 14 Tháng Mười.

Công tố viên liên bang ở Brooklyn, thành phố New York, công bố vụ tịch thu này cùng với bản cáo trạng dành cho ông Chen Zhi, người sáng lập và chủ tịch tập đoàn Prince Holding Group ở Cambodia bị cáo buộc là thủ lĩnh băng lường gạt này.

Ông Zhi, 37 tuổi (người Anh, gốc Cambodia) bị truy tố tội đồng lõa lừa đảo và đồng lõa rửa tiền. Tính tới Thứ Ba, nghi can này vẫn đang lẩn trốn.

Di dân tới Cambodia tìm việc làm được Prince Group mướn rồi ép buộc lường gạt nạn nhân khắp thế giới. (Hình: U.S. District Court, Eastern District of New York)

Ông Zhi và những người đồng lõa với ông dùng tiền mà họ lường gạt của nạn nhân để mua du thuyền, phi cơ, và tranh Picasso tại nhà bán đấu giá ở New York, công tố viên cho hay.

Băng lường gạt này liên lạc với nạn nhân bằng tin nhắn hoặc mạng xã hội, rồi thuyết phục nạn nhân đầu tư vào quỹ tiền số giả mạo của họ, công tố viên cho biết.

Sau đó, băng này chiếm đoạt tiền của nạn nhân rồi biến mất, theo công tố viên.

Hàng ngàn di dân tới Cambodia tìm việc làm được Prince Group mướn rồi giam giữ trong những khu nhà có “phòng ngủ tập thể rộng bao la, có tường cao và kẽm gai vây quanh,” công tố viên cho hay.

Ông Zhi điều hành hơn 10 khu nhà như vậy, và cho phép đàn em đánh đập những di dân đó để ép buộc họ vâng lời, công tố viên cho biết.

“Trang trại điện thoại” của Prince Group. (Hình: U.S. District Court, Eastern District of New York)

Prince Group còn bị cáo buộc điều hành “nhiều trang trại điện thoại” lớn – trong đó có dãy hàng rào treo 1,250 cái điện thoại có thể vào 76,000 tài khoản mạng xã hội.

Tập đoàn này còn bị cáo buộc dùng mạng lưới địa phương, trong đó có một mạng lưới ở Brooklyn, để giúp rửa khoảng $18 triệu họ chiếm đoạt của hơn 250 nạn nhân thông qua công ty giả mạo. (Th.Long) [kn]

Nghệ An: Ông bố ôm 2 con nhỏ nhảy cầu Bến Thủy tự tử

NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Nhiều người đã bật khóc khi chứng kiến cảnh người mẹ trẻ gào khóc gọi tên hai con gái bên bờ sông Lam, khi bị người cha ôm theo nhảy cầu Bến Thủy 1 tự tử.

Hôm 15 Tháng Mười, lãnh đạo Ủy Ban Nhân Dân Phường Trường Vinh, cho biết thi thể anh Võ Văn Dũng, 32 tuổi; cùng hai con gái là VHB, 5 tuổi; và VGT, 4 tuổi; ở thôn 6, xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An, được tìm thấy trên sông Lam sau gần hai ngày người cha ôm hai con nhảy cầu Bến Thủy 1 tự tử.

Người dân theo dõi việc tìm kiếm thi thể ba cha con anh Dũng. (Hình: Hoàng Lam/Dân Trí)

Theo báo Dân Trí, trưa cùng ngày, lực lượng tìm kiếm đã tìm thấy thi thể hai bé gái ở hạ nguồn sông Lam, gần cầu Cửa Hội, cách vị trí phát hiện dấu vết ban đầu ở cầu Bến Thủy 1 khoảng 18 km.

“Hai bé gái trên người vẫn mặc áo đồng phục học sinh. Địa phương đang phối hợp cùng gia đình xác nhận danh tính và làm thủ tục theo quy định,” vị lãnh đạo phường Trường Vinh cho hay.

Gần một tiếng sau, thi thể người cha cũng được tìm thấy ở đoạn hạ nguồn sông Lam gần biển Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.

Theo chính quyền địa phương, anh Dũng và vợ là cô BTY, 26 tuổi, quen nhau trong thời gian làm việc ở ngoại quốc và kết hôn hơn năm năm trước.

Khoảng hai tháng trước, do mâu thuẫn, cô Y. đưa các con về nhà ngoại ở tỉnh Hưng Yên sống. Tuy nhiên, một thời gian sau, hai bé được cha đón về nhà ở xã Kim Liên, tỉnh Nghệ An.

Chiều 13 Tháng Mười, anh Dũng đến trường mầm non đón hai con gái về sớm hơn khi, đồng thời gọi cho vợ thông báo về việc sẽ ôm con nhảy cầu tự tử.

Khoảng 10 giờ tối cùng ngày, người dân đi qua cầu Bến Thủy 1, nối hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, phát hiện chiếc xe gắn máy đứng tên anh Dũng cùng cặp sách học sinh của hai đứa con để gần lan can cầu nên trình báo cơ quan hữu trách.

Khi nghe tin dữ, cô Y. từ Hưng Yên tức tốc vào Nghệ An, đau đớn gào khóc bên bờ sông Lam, cầu mong chồng con bình an.

“Mẹ đưa cặp đến đón hai con về đi học đây này… cô giáo và các bạn đang chờ. Mẹ về tổ chức sinh nhật cho con đây, con còn nói mẹ hứa mua bánh mà…” cô Y. gào khóc.

Người thân gục ngã trước nỗi đau quá lớn. (Hình: Tâm Phạm/Tuổi Trẻ)

Nhiều người chứng kiến không cầm được nước mắt, trong khi dòng sông Lam cuộn chảy đục ngầu sau mưa lũ.

Nhận được tin báo, hàng trăm lính cứu hỏa của Phòng Cảnh Sát Phòng Cháy Chữa Cháy và Cứu Nạn Cứu Hộ, Công An Tỉnh Nghệ An cùng người dân đem nhiều ca nô, thuyền máy chia thành nhiều tổ để tìm kiếm ba nạn nhân.

Các ca nô liên tục quần thảo khu vực dưới cầu Bến Thủy 1 nhưng không có kết quả. Sau đó, các đội cứu hộ đã mở rộng phạm vi tìm kiếm phía hạ nguồn sông Lam.

Một số người đã mang theo flycam tình nguyện tìm kiếm ba cha con anh Dũng trên sông Lam. Và rồi cả ba cha con cũng được tìm thấy. Nguyên nhân dẫn đến vụ việc hiện chưa được cơ quan điều tra công bố. (Tr.N) [kn]

CSVN đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% cho 5 năm tới

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Nhà cầm quyền CSVN đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao hơn trong những năm tới dù đang đối diện với những thử thách nghiêm trọng.

Một bản dự thảo về kinh tế xã hội, dự trù trình bày trong kỳ đại hội đảng vào đầu năm 2026, viết như vậy hôm Thứ Tư, 15 Tháng Mười, theo hãng tin Reuters. Trong đó, người ta thấy nhà cầm quyền thúc đẩy tăng trưởng mỗi năm 10% cho giai đoạn 2026-2030.

Công nhân sử dụng máy cắt vải tự động để may quần áo xuất cảng tại một cơ sở ở tỉnh Thái Nguyên. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)

Ở kỳ đại hội đảng đầu năm 2021, CSVN đặt chỉ tiêu tăng trưởng từ 6.5% đến 7% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025. Nhưng giai đoạn từ 2021 đến 2024, tăng trưởng kinh tế chia trung bình thì chỉ được 5.7%. Riêng năm nay, CSVN đốc thúc tăng trưởng “8.5% hay cao hơn” nhưng các định chế tài trợ cho rằng kinh tế xứ này chỉ tăng trưởng 6.6% cho năm nay.

Sang năm 2026, mức tăng trưởng của Việt Nam tụt xuống còn 6.1% vì nhiều yếu tố bất lợi từ bên ngoài, qua các chính sách thuế quan của Mỹ cũng như tác động của cuộc thương chiến gay gắt giữa Mỹ với Trung Quốc.

Bản dự thảo kinh tế năm năm tới dự trù đưa ra đầu năm 2026 là đường hướng kinh tế xã hội mà CSVN đưa ra mỗi kỳ họp đại hội đảng như kim chỉ nam theo đó mà đi tới. Nhưng nền kinh tế lại tăng trưởng phần lớn dựa vào các nhà đầu tư ngoại quốc đầu tư sản xuất hàng tiêu dùng tại Việt Nam rồi xuất cảng. Mỹ là thị trường lớn nhất của Việt Nam nên chế độ đang cố giữ lấy.

Dự thảo nói trên, công bố trên trang mạng của họ, ước tính lợi tức trung bình đầu người ở Việt Nam sẽ được $8,500 vào năm 2030 trong khi họ chỉ dự trù đạt được từ $4,700 đến $5,000 cho giai đoạn 2021-2025. Theo báo cáo được hệ thống tuyên truyền đưa ra thì lợi tức trung bình đầu người Việt Nam năm 2024 là $4,700.

Dự thảo viết rằng: “Cho năm năm tới, Việt Nam sẽ đối diện với nhiều khó khăn và thử thách mà nhiều mặt còn khó khăn hơn, nghiêm trọng hơn năm năm vừa qua.”

Một phụ nữ vẫn rong ruổi đạp xe bán hoa tại khu vực hồ Hoàn Kiếm ngày 10 Tháng Mười, 2025. Ai mua hoa cho bà khi nhiều khu vực tại thủ đô Hà Nội vẫn còn ngập lụt kéo dài vì bão lũ và thủy điện xả nước. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)

Kinh tế Việt Nam dựa vào xuất cảng để nuôi guồng máy cai trị, hiện đang bị Mỹ đánh thuế quan 20% cho hàng của Việt Nam sản xuất, còn các loại cho Trung Quốc “mượn đường” xuất cảng để trốn thuế quan cao, còn bị Mỹ đánh thuế quan đến 40%. Hiện các cuộc điều đình về các loại thuế quan “trung chuyển” này chưa thấy đã đạt được nên giới đầu tư vẫn còn phập phồng.

Hà Nội biết rằng trong số các thử thách phải đối phó, kỹ nghệ nội tại của Việt Nam chậm chạp cải tiến kỹ thuật, nói khác là lạc hậu. Trong khi đó, dân số thì đang có khuynh hướng “già hóa” vì tỉ lệ sinh sản mồi năm có khuynh hướng giảm xuống. Đã vậy, ảnh hưởng từ thay đổi khí hậu, thiên tai bão lũ hạn hán thì vẫn nghiêm trọng hàng năm. Chống tham nhũng thì vẫn chống “không có vùng cấm,” và “bất kể người đó là ai,” nhưng có vẻ chỉ là khẩu hiệu.

Nhằm bù đắp mức tăng trưởng không đạt từ thương mại, chế độ Hà Nội cố thúc đẩy gia tăng giải ngân các dự án phát triển hạ tầng, tức đầu tư công. Tham vọng tăng trưởng kinh tế cao của chế độ Hà Nội tiến hành được hay không khi tình hình thế giới biến chuyển nhanh chóng và bất thường về mọi mặt, không loại trừ cả nguy cơ chiến tranh ảnh hưởng đến cả Việt Nam. (NTB) [kn]

Hàng ngàn người không muốn Bad Bunny hát ở Super Bowl vì sợ ‘chống Trump’

WASHINGTON, DC (NV) – Hàng ngàn người ký thỉnh nguyện thư kêu gọi không cho Bad Bunny, ca sĩ nhạc ráp từng đoạt giải Grammy, hát ở trận chung kết Super Bowl 2026, theo New York Post hôm Thứ Ba, 14 Tháng Mười.

Hôm 28 Tháng Chín, NFL và Apple Music loan báo Bad Bunny là ca sĩ chính trong chương trình ca nhạc vào giờ nghỉ của Super Bowl tại vận động trường Levi’s ở Santa Clara, California, ngày 8 Tháng Hai, 2026.

Ca sĩ Bad Bunny trình diễn ở San Juan, Puerto Rico, hôm 20 Tháng Chín. (Hình: Gladys Vega/Getty Images)

Mấy tuần qua, thông tin này gây tranh cãi rầm rộ vì nhiều người, trong đó có những người lập thỉnh nguyện thư nêu trên, lo lắng rằng chàng ca sĩ 31 tuổi người Puerto Rico có thể biến màn trìn diễn của anh thành “màn trình diễn chính trị” vì anh thường xuyên chỉ trích Tổng Thống Donald Trump.

Thỉnh nguyện thư này được đăng lên trang web “Change.org” hôm 1 Tháng Mười, và tới nay thu được hơn 10,000 chữ ký.

Thỉnh nguyện thư này đề nghị thay Bad Bunny bằng George Strait, 73 tuổi, “Vua Nhạc Đồng Quê” có hơn 60 ca khúc dẫn đầu bảng xếp hạng, với hy vọng dòng nhạc của ông có thể giúp chương trình ca nhạc ở Super Bowl thực sự “tri ân di sản phong phú của nền âm nhạc Mỹ.”

“Chương trình ca nhạc ở Super Bowl nên đoàn kết đất nước chúng ta, tôn vinh văn hóa Mỹ, và vẫn thân thiện với gia đình ở Mỹ, chứ không nên bị biến thành màn biểu diễn chính trị. Bad Bunny không hề đại diện bất cứ giá trị nào như vậy; phong cách và những màn trình diễn đồng tính của anh trái ngược với những gì gia đình ở Mỹ mong nhìn thấy trên sân khấu lớn nhất của môn bóng bầu dục,” theo thỉnh nguyện thư này.

“Một lần nữa, George Strait là hiện thân của tình đoàn kết, truyền thống, và dòng nhạc Mỹ bất hủ xứng đáng được lên sân khấu Super Bowl 2026.”

Một số thỉnh nguyện thư khác, thu được từ 1,000 tới 11,000 chữ ký, kêu gọi loại bỏ Bad Bunny mà không đề nghị ai thay thế.

Về phần Tổng Thống Trump, mới đây, ông nói mời Bad Bunny hát trong trận chung kết Super Bowl 2026 là “hết sức tào lao,” mặc dù ông cũng thú nhận “chưa bao giờ nghe tên” ngôi sao ca nhạc toàn cầu này, theo tạp chí Variety.

“Tôi chưa bao giờ nghe tên anh ta,” ông Trump cho hay trong chương trình phỏng vấn “Greg Kelly Reports” của NewsMax. “Tôi không biết anh ta là ai… Tôi không biết tại sao họ làm như vậy. Đúng là điên. Rồi họ đổ lỗi cho người bầu sô nào đó mà họ thuê. Tôi nghĩ chuyện này hết sức tào lao.”

Mặc dù chưa chính thức phản ứng với lời chỉ trích nêu trên, Bad Bunny, tên thật là Benito Antonio Martínez Ocasio, nhắc tới vụ này khi điều hợp chương trình “Saturday Night Live” hôm 3 Tháng Mười.

“Tôi rất vui,” chàng ca sĩ nói về cơ hội trình diễn ở Super Bowl. “Mà tôi nghĩ mọi người đều vui. Kể cả Fox News.” (Th.Long) [kn]

Đại Học Bách Khoa Hà Nội mua robot Trung Quốc gắn logo của trường rồi đi triển lãm

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Mẫu robot hai chân TRON 1 của công ty Công Nghệ LimX Dynamics, có trụ sở tại tỉnh Thâm Quyến, Trung Quốc, bị che hoàn toàn logo và nhãn mác, thay vào đó là logo của trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội để mang ra triển lãm “Thành tựu đất nước 80 năm hành trình Độc Lập-Tự Do-Hạnh Phúc,” tại gian hàng của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo hồi lễ 2 Tháng Chín, nhằm “tâng công” với lãnh đạo và khoe mẽ với người dân.

Đại Học Bách Khoa Hà Nội (tên tiếng Anh là Hanoi University of Science and Technology – HUST) thành lập từ năm 1956 và được xem là trường đại học kỹ thuật đầu tiên, lớn nhất và uy tín nhất tại Việt Nam.

Mẫu robot hai chân TRON 1 của công ty Công Nghệ LimX Dynamics, Trung Quốc, bị trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội dán chồng logo, nhận của mình. (Hình: Một Thế Giới)

Sự việc “dậy sóng” khi một thành viên trực tiếp tham gia quá trình phát triển sản phẩm robot hai chân tại HUST phản ảnh đến báo Giáo Dục Việt Nam, vì cho rằng việc dán chồng logo như vậy sẽ gây hiểu nhầm về nguồn gốc sản phẩm.

Do vậy, cần phải làm rõ sự việc vì nếu chỉ nhập về phần cứng rồi phát triển phần mềm và thuật toán điều khiển riêng, thì nên nói rõ là “Phần mềm ‘Made by HUST’ trên một nền tảng phần cứng nhập cảng.” Dán đè logo lên như vậy thì khác gì HUST sản xuất 100%.

Sau khi sự việc bị báo đài trong nước phản ảnh, HUST cho rằng robot được “nhập cảng hợp pháp phần cứng” từ Trung Quốc thông qua công ty Cổ Phần Nghiên Cứu Kỹ Thuật Cơ Khí Chính Xác (RPMEC), một doanh nghiệp trực thuộc nhà trường, và đã được nhà sản xuất cấp giấy ủy quyền sử dụng cho mục đích “phát triển, đào tạo, nghiên cứu và triển lãm tại Việt Nam.”

Theo HUST, trên nền tảng phần cứng robot này, một nhóm nghiên cứu do giảng viên uy tín của nhà trường chủ trì “đã phát triển các thuật toán điều khiển hoàn toàn mới,” nhằm giúp robot “hoạt động ổn định và ưu việt hơn so với nguyên bản.”

Đại diện HUST nhấn mạnh rằng, các buổi trình diễn trong thời gian triển lãm nhằm mục đích “giới thiệu thuật toán điều khiển” do HUST phát triển. Trong đó, tính năng “nổi bật rất mới và phức tạp” được phát triển là khả năng giúp robot leo được cầu thang cong.

Về thắc mắc tại sao logo của HUST lại được dán đè lên, che khuất hoàn toàn logo và nhãn mác của nhà sản xuất Trung Quốc, trả lời báo Một Thế Giới hôm 15 Tháng Mười, ông Ngô Quế Lân, phó giám đốc Trung Tâm Truyền Thông và Tri Thức Số Đại Học Bách Khoa Hà Nội, cho biết hiện giờ “chưa có thông tin chính thức, các bộ phận liên quan đang rà soát, chuẩn bị các nội dung cần thiết.”

“Đại Học Bách Khoa Hà Nội sẽ có câu trả lời cụ thể sau khi kiểm tra lại quy trình trưng bày sản phẩm ở triển lãm. Khi có thông tin chính thức, nhà trường sẽ tổng hợp trong một thông báo để mọi người có thể hiểu rõ được vấn đề thật sự,” ông Lân nói.

Tuy nhiên, lời giải thích trên chưa thỏa mãn công luận, bởi câu hỏi lớn nhất vẫn còn. Đó là việc dán logo của HUST lên sản phẩm của người khác, dù với mục đích gì đi nữa, có đúng hay không? Liệu đây có phải là một hành vi thiếu chuẩn mực, gây hiểu nhầm về sở hữu trí tuệ, nhất là trong một môi trường học thuật luôn đề cao sự minh bạch?

Trên trang Facebook cá nhân, cựu nhà báo Trần Thị Sánh bất bình viết: “Đại Học Bách Khoa Hà Nội lâu nay được coi là trường đại học có uy tín, danh giá hàng đầu Việt Nam, vậy mà lại cả gan mang robot Trung Quốc gắn logo của trường vào để triển lãm nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc Khánh 2 Tháng Chín vừa rồi.

Robot hai chân TRON 1 mà trường Đại Học Bách Khoa Hà Nội mang đến trình diễn tại triển lãm. (Hình: Nguyễn Hạnh/Thanh Niên)

“Triển lãm thu hút hơn 10 triệu người xem. Có lẽ Tổng Bí Thư Tô Lâm và Thủ Tướng Phạm Minh Chính và nhiều người hiểu robot này do Đại Học Bách Khoa Hà Nội chế tạo và do người Việt Nam làm ra.”

“Thói háo danh và chạy theo thành tích vẫn ăn sâu vào đầu các lãnh đạo. Thật xấu hổ và buồn cho ngành cơ khí nước nhà …”

Còn trên trang cá nhân của mình, nhà báo Mai Quốc Ấn, chua xót: “…Trong cuộc triển lãm của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo-nơi mà Đại Học Bách Khoa Hà Nội trình diễn thứ logo ‘đội lốt,’ tôi thực sự rất thắc mắc là lãnh đạo nhà nước [Việt Nam] tham dự sẽ nghĩ gì. Và những người thực hiện việc ‘đội lốt’ công nghệ sẽ đạt được gì cho học trò? Một nền giáo dục dạy học trò ‘đội lốt’ sẽ tạo ra những cán bộ ‘đội lốt’ lẫn những chính sách ‘dán logo vì nhân dân’ để đè lên mục đích thật là thu vén quyền lực hay lợi ích cá nhân.”

Trong khi đó, bà Phan Ngọc Minh, một doanh nhân, kết: “Ở Việt Nam, cái loại dán đè logo như robot Đại Học Bách Khoa Hà Nội nhiều lắm. Có gì đâu mà bất ngờ.” (Tr.N) [kn]

Kim Kardashian kể về cuộc hôn nhân ‘độc hại’ với Kayne West

NEW YORK, New York (NV) – Ngôi sao truyền hình thực tế Kim Kardashian kể về chuyện hôn nhân “độc hại” của cô với ca sĩ nhạc rap Kayne West, theo tạp chí People hôm Thứ Tư, 15 Tháng Mười.

Trong chương trình podcast “Call Her Daddy” của Alex Cooper hôm Thứ Tư, Kardashian, 44 tuổi, lần đầu tiên công khai tiết lộ chuyện tình cảm của cô kể từ khi ly dị West, 48 tuổi.

Kim Kardashian và Kanye West dự 2020 Vanity Fair Oscar Party sau Lễ Trao Giải Oscar lần thứ 92 tại Wallis Annenberg Center for the Performing Arts ở Beverly Hills, California, hôm 9 Tháng Hai, 2020. (Hình: Jean-Baptiste Lacroix/AFP via Getty Images)

“Tôi thực sự có vấn đề là chỉ nhớ chuyện tốt,” Kardashian nói về những mối quan hệ tình cảm cũ. “Tôi là người dễ tha thứ, nhưng kể từ khi ly dị, tôi thực sự không hẹn hò kiểu đó để có những mối quan hệ độc hại như vậy.”

Cô thêm, “Tôi nghĩ khi lớn tuổi, người ta không chấp nhận điều tệ hại đó. Không có thời gian.”

Tháng Mười Một, 2022, Kardashian hoàn tất thủ tục ly dị West sau khi nộp đơn đầu năm 2021. Hai ngôi sao này cưới nhau hồi Tháng Năm, 2014. Sau West, mối quan hệ công khai duy nhất của cô là với diễn viên Pete Davidson từ Tháng Mười, 2021, tới Tháng Tám, 2022.

Sau đó trong chương trình “Call Her Daddy” hôm Thứ Tư, Kardashian nói kỹ hơn về việc ly dị West.

“Có thể người ta nói có nhiều dấu hiệu, nhưng lúc đó, tôi không để ý,” cô cho hay.

Cô cho biết thêm West không “chịu thay đổi những điều” mà cô nghĩ sẽ “rất lành mạnh và hữu ích.”

“Rất khó tiếp tục mối quan hệ có thể độc hại,” cô nói. “Khi có con, ra đi thì chắc chắn khó hơn ở lại. Vì làm như vậy thì cuộc sống của mọi người bị thay đổi mãi mãi.”

Nhưng cuối cùng, Kardashian cho hay cô muốn làm gương tốt cho bốn đứa con của họ – North, 12 tuổi; Saint, 9 tuổi; Chicago, 7 tuổi; và Psalm, 6 tuổi – bằng cách ly dị West.

Kardashian nói, mấy ngày gần đây, con gái đầu của cô, North West, hối thúc mẹ tìm bạn trai mới.

Tuy nhiên, Kardashian khẳng định không hề hối tiếc thời gian sống chung với West.

“Hơn 10 năm sống chung, có bốn đứa con xinh đẹp, thì không thể nói thất bại,” cô cho hay.

Người đại diện của West chưa trả lời thư của People yêu cầu cho biết ý kiến.

Ca sĩ nổi tiếng này từng tiết lộ ông bị chẩn đoán mắc chứng rối loạn lưỡng cực (bipolar disorder) khi ra mắt album “Ye” năm 2018.

Trước đó, Tháng Mười Một, 2016, ông phải vào bệnh viện vì “tình trạng khẩn cấp về tâm thần” sau khi hủy chuyến lưu diễn Saint Pablo.

Năm 2020, một nguồn tin cho People hay West vừa bị trầm cảm vừa bị hưng cảm liên quan tới chứng rối loạn lưỡng cực. (Th.Long) [kn]

Sau Gaza, Trump lại thấy ‘cơ hội hòa bình’ từ khói lửa Afghanistan-Pakistan

play-rounded-fill
Sau Gaza, Trump lại thấy ‘cơ hội hòa bình’ từ khói lửa Afghanistan-Pakistan
Giao tranh đã bùng phát dọc biên giới Afghanistan – Pakistan với ít nhất 12 người thiệt mạng. Tổng thống Donald Trump, trong vai “người chữa cháy toàn cầu”, tuyên bố ông có thể sẽ can thiệp để mang lại hòa bình.

Chiến dịch trục xuất của Trump có thể làm giá thực phẩm tiếp tục tăng

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Lao Động (DOL) cảnh báo chiến dịch trục xuất hàng loạt của Tổng Thống Donald Trump có thể làm giá thực phẩm tăng vì thiếu người lao động trong khi nhu cầu nông sản tươi tăng, theo The Hill hôm Thứ Ba, 14 Tháng Mười.

Trong quy định tạm thời đăng trên công báo Federal Register hôm 2 Tháng Mười, DOL cho hay tình trạng số người lao động nhập cư giảm sẽ “càng làm trầm trọng sự bất cân xứng vốn đã trầm trọng trên thị trường lao động nông nghiệp và khiến người trồng trọt bị mất nguồn lao động rẻ hơn khá nhiều mà họ phụ thuộc lâu nay.”

Ông Travis Hutchison, nông dân trồng đậu nành, kiểm tra cánh đồng đậu nành chuẩn bị thu hoạch tại trang trại gia đình ông ở Cordova, Maryland, hôm 10 Tháng Mười. (Hình: Roberto Schmidt/AFP via Getty Images)

“Mặc dù lương tăng, không có dấu hiệu người lao động Mỹ bị thất nghiệp hoặc bị gạt ra bên lề sẽ tham gia lực lượng lao động nông nghiệp với số lượng đáng kể,” DOL thêm. “Nếu không giải quyết nhanh, giới chủ nông nghiệp sẽ không thể duy trì hoạt động, và nguồn cung thực phẩm cho đất nước sẽ gặp nguy hiểm.”

Quy định tạm thời này tỏ ý cho hay nếu DOL không “lập tức ra tay cung cấp nguồn lao động ổn định và hợp pháp, mối nguy hiểm này sẽ tăng lên.” DOL đề nghị hạ mức lương để mướn người có visa H-2A làm nông nghiệp theo mùa.

Thông qua visa này, người lao động được chủ trang trại bảo lãnh định cư một năm, nhưng không có quyền thương lượng và phải chấp nhận mức lương tối thiểu do chính phủ liên bang đưa ra mà không gây “ảnh hưởng bất lợi” cho người lao động Mỹ.

Hiện tại, cứ năm người lao động nông nghiệp ở Mỹ thì gần một người có visa H-2A, tăng gần gấp 10 so với cách đây 20 năm, theo tạp chí trực tuyến American Prospect.

Từ khi Tổng Thống Trump nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhì hồi Tháng Giêng tới nay, chính quyền ông quyết liệt trấn áp người nhập cư không giấy tờ, gia tăng trục xuất và giảm số người vượt biên vào Mỹ.

Phản ứng với quy định của DOL, một giới chức cấp cao của Tòa Bạch Ốc khẳng định với The Hill chính quyền Tổng Thống Trump vẫn cam kết cải tổ chương trình visa lao động tạm thời.

“Hệ thống nhập cư của chúng ta bị bể hàng chục năm nay, nhưng cuối cùng, chúng ta có vị tổng thống đang thi hành luật pháp và ưu tiên sửa chữa những chương trình mà nông dân và chủ trang trại đang phụ thuộc nhằm tạo ra nguồn thực phẩm an toàn và phong phú nhất thế giới,” giới chức này thêm.

DOL chưa trả lời câu hỏi của The Hill về quy định này.

Kỹ nghệ nông nghiệp Mỹ đang lao đao giữa lúc thuế quan của Tổng Thống Trump bắt đầu gây ảnh hưởng. Mấy tháng gần đây, giá thực phẩm, như thịt bò, cà phê và nhiều món thông dụng khác, cũng tăng.

Đặc biệt, nông dân trồng đậu nành ở Mỹ đang bị áp lực tài chính nặng nề vì Trung Quốc, nước nhập cảng đậu nành Mỹ nhiều nhất, chuyển qua mua đậu này của Argentina để trả đũa thuế quan của Tổng Thống Trump.

“Người nhập cư không giấy tờ bị chặn gần như hoàn toàn, cộng với thiếu lực lượng lao động hợp pháp có sẵn, khiến chi phí sản xuất bị ảnh hưởng đáng kể và đe dọa làm mất ổn định sản lượng thực phẩm nội địa cũng như giá cả cho người tiêu dùng Mỹ,” DOL cho hay.

Tháng trước, bà Brooke Rollins, bộ trưởng Nông Nghiệp, tỏ ý có thể chính quyền Tổng Thống Trump sẽ dùng tiền thu được từ thuế quan để hỗ trợ nông dân đối phó với chi phí tăng.

“Chúng tôi đang làm việc với đồng nghiệp ở Quốc Hội và theo dõi sát sao thị trường mỗi ngày để đánh giá chúng tôi cần hỗ trợ thêm bao nhiêu vào mùa Thu này,” bà Rollins cho biết.

Từ Tháng Giêng tới nay, giá thực phẩm ở Mỹ tăng 0.2% tới 0.4% hầu như mỗi tháng, hãng tin AP dẫn dữ liệu Cơ Quan Thống Kê Lao Động (BLS) cho hay. (Th.Long) [kn]

2 bệnh viện ở Bình Dương xây xong rồi bỏ phế suốt 7 năm

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong khi các bệnh viện quá sức chứa thì hai bệnh viện chuyên khoa Tâm Thần Bình Dương và Lao Phổi Bình Dương xây dựng xong từ năm 2018, nhưng đến nay không hoạt động, bỏ hoang phế khiến người dân bất bình.

Theo báo VNExpress hôm 15 Tháng Mười, bệnh viện chuyên khoa Tâm Thần Bình Dương, ở huyện Tân Uyên, tỉnh Bình Dương trước đây, nay là phường Bình Dương, Sài Gòn, được xây dựng hồi năm 2013, quy mô 300 giường, có vốn đầu tư gần 250 tỷ đồng ($9.48 triệu). Thế nhưng sau khi hoàn thiện, đến nay bệnh viện vẫn hoang vắng.

Bệnh viện chuyên khoa Tâm Thần Bình Dương, phường Bình Dương, Sài Gòn, hiện vẫn bị bỏ hoang. (Hình: VNExpress)

Công trình nằm ở bốn mặt tiền đường với hai dãy nhà. Nhìn từ trên cao, hai dãy nhà dần hoang phế theo thời gian, khuôn viên cỏ mọc um tùm. Khoảng sân bên trong các dãy nhà hoang hóa, ẩm mốc hơn trong mùa mưa.

Bên trong bệnh viện, cỏ mọc cao phủ kín hết khuôn viên. Các lối đi rêu bám đen kịt, lớp gạch lát nền bị sụt lún, bong tróc…

Những mảng tường của các dãy nhà rêu mốc, lớp sơn bong tróc, hệ thống máy lạnh lắp đặt cho các phòng bệnh bị rỉ sét do không được bảo trì. Đáng chú ý, hệ thống phòng cháy chữa cháy hư hỏng, không có ống dây dẫn.

Hầu hết phòng đều đóng kín cửa, hành lang thành nơi để đồ đạc ngổn ngang. Một số bậc tam cấp vào bên trong các phòng chức năng, khu điều trị bệnh xuống cấp, ngập lá cây, rác thải.

Hiện các lối vào bệnh viện đều đóng kín cửa, xung quanh ngập rác, cây bụi mọc kín vỉa hè do không được cắt tỉa.

Giải thích với báo đài, giới hữu trách cho rằng lý do bệnh viện chưa hoạt động là trong lúc nghiệm thu, chủ đầu tư phát hiện “một số hạng mục chưa thực hiện theo thiết kế ban đầu” hoặc “không đạt yêu cầu” nên chưa thể nhận bàn giao.

Đối diện bệnh viện Tâm Thần Bình Dương là bệnh viện Lao Phổi Bình Dương, cũng được xây dựng từ năm 2013, với quy mô giai đoạn một 150 giường, tổng mức đầu tư gần 280 tỷ đồng ($10.6 triệu).

Bệnh viện Lao Phổi Bình Dương xây xong năm 2018 nhưng đến nay vẫn chưa hoạt động, cỏ bủa vây cao quá đầu người. (Hình: VNExpress)

Năm 2018, công trình hoàn thành nhưng không hoạt động. Tuy vậy, hồi năm 2020, Sở Y Tế Tỉnh Bình Dương đầu tư thêm một số hạng mục cải tạo khu cấp cứu, nhà để xe cho cán bộ, nhân viên, thân nhân người bệnh và xe cứu thương… phục vụ hoạt động của Khoa Nhi.

Sau dịch COVID-19, một phần công trình được chuyển làm Khoa Nhiễm thuộc bệnh viện Đa Khoa Bình Dương.

Hiện bên trong các dãy nhà dần xuống cấp, một số phòng chức năng bỏ hoang, cỏ mọc kín lối đi…

Sau khi Bình Dương sáp nhập với Sài Gòn, ông Nguyễn Hải Nam, quyền chánh Văn Phòng Sở Y Tế TP.HCM, đã kiến nghị Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM chấp thuận chủ trương cho sửa chữa lại hai bệnh viện trên để đưa vào hoạt động, song không biết đến khi nào. (Tr.N) [kn]

Vỡ đê bao ở Đồng Tháp Mười, hàng trăm hécta cây ăn trái, lúa mất trắng

TÂY NINH, Việt Nam (NV) – Nước lũ dâng nhanh ở Đồng Tháp Mười làm vỡ đê bao khiến hàng trăm hécta mít, sầu riêng, lúa… chìm trong nước, nông dân trắng tay.

Theo báo Thanh Niên hôm 15 Tháng Mười, những ngày qua, mưa lớn kết hợp với nước lũ từ thượng nguồn đổ về khiến hàng trăm hécta đất nông nghiệp tại các xã vùng đầu nguồn khu vực Đồng Tháp Mười như Vĩnh Thạnh, Khánh Hưng, Vĩnh Hưng, Vĩnh Châu, Tuyên Bình…tỉnh Tây Ninh, bị ngập nặng.

Lũ ở Đồng Tháp Mười dâng cao làm vỡ đê bao khiến hàng trăm hécta mít, sầu riêng, lúa chìm trong nước, thiệt hại nhiều tỷ đồng. (Hình: Hoàng Nam/VNExpress)

Hiện mực nước lũ trên sông tại khu vực Đồng Tháp Mười khoảng 2.82 mét, cao hơn cùng kỳ 0.38 mét và cao hơn đỉnh lũ năm 2024 gần 0.32 mét.

Trong khi đó, một số điểm trên tuyến đê Kênh Hậu, đường 737 thuộc xã Vĩnh Châu đã bị vỡ, người dân trắng đêm gia cố.

Ông Nguyễn Hồng Phúc, 48 tuổi, ở xã Vĩnh Châu, đầu tư hơn 3 tỷ đồng (gần $114,000) trồng hơn 3,000 cây mít, nay cây được 18 tháng tuổi chuẩn bị cho trái đợt đầu thì tối 10 Tháng Mười, mưa lớn làm vỡ đê bao khiến vườn mít bị nước lũ nhấn chìm.

“Do ngập lũ khá lâu nên nhiều khả năng chỉ có thể cứu được khoảng 50% diện tích và nếu được chăm sóc tốt, ít nhất một năm nữa mới có thể nuôi trái,” ông Phúc nói với báo VNExpress.

Với hy vọng giữ được phân nửa, ông Phúc phải huy động gần 20 người cùng xe múc và hàng chục máy bơm, vừa bơm nước ra ngoài vừa đắp lại bờ bao, với chi phí ước tính những ngày qua lên đến hàng trăm triệu đồng.

Cách đó hơn 20 cây số, vợ chồng ông Nguyễn Văn Hát, 45 tuổi, quê Tiền Giang, cũng “mất ăn mất ngủ” vì hơn tuần nay vườn sầu riêng chìm trong nước lũ cao hơn 2 mét.

Nói với báo VNExpress, ông Hát cho biết gần hai tháng trước, gia đình quyết định đến xã Vĩnh Thạnh lập nghiệp nên bán hết đất đai, nhà cửa cùng với số tiền vay mượn được khoảng 3 tỷ đồng ($113,865). Ông Hát dùng hơn 2 tỷ đồng (gần $76,000) mua 1.6 hécta vườn sầu riêng hơi hai năm tuổi. Số vốn còn lại mua đất, cất nhà.

Lo nước lũ, ông Hát đã chi vài chục triệu đồng thuê nhân công gia cố đê bao bằng bạt phủ, đồng thời đặt bốn máy bơm để rút nước, dự định chăm sóc thêm khoảng hai năm nữa cây cho trái là có thể bán thu hồi vốn.

Thế nhưng khoảng một tuần trước, mưa lớn đã làm vỡ đê nước tràn vào vườn, khiến hơn 210 gốc sầu riêng chết héo hoàn toàn.

“Coi như trắng tay, chỉ biết chờ nước rút nhổ bỏ vườn cây chết để trồng cây mới. Tiền cây giống, sửa lại bờ bao cũng phải vài trăm triệu không biết xoay sở ra sao. Hiện vườn sầu riêng không còn, tôi dự định sẽ cho thuê kho để vớt vát chút đỉnh,” ông Hát lo lắng nói.

Nhiều tuyến đê xung yếu tại xã Vĩnh Thạnh, Vĩnh Châu… bị vỡ khiến nước tràn vào bên trong ô đê bao. (Hình: Hoàng Nam/VNExpress)

Cạnh vườn ông Hát, nhờ bờ bao chắc chắn nên vườn sầu riêng 2 hécta của người hàng xóm vẫn còn cầm cự. Tuy nhiên, mực nước lũ bên ngoài đang cao hơn bên trong vườn khoảng 1 mét. Chủ vườn phải dùng bạt nylon gia cố thêm phía ngoài bờ bao nhằm ngăn mưa gió, sóng đánh làm vỡ đê.

Không chỉ có vườn cây ăn trái, theo Sở Nông Nghiệp và Môi Trường Tỉnh Tây Ninh, lũ cao bất thường đã khiến hàng chục hécta lúa Thu Đông sắp thu hoạch tại xã Vĩnh Thạnh cũng bị ngập trong nước.

Trong khi đó, Đồng Tháp Mười có gần 6,000 hécta lúa, hiện có khoảng 750 hécta lúa giai đoạn từ trổ đồng đến chín tại các xã Khánh Hưng, Vĩnh Hưng và Tuyên Bình cũng đang bị lũ uy hiếp.

“Nếu nước tiếp tục dâng thêm 20 cm trong ba ngày tới, nhiều tuyến đê bao cấp 3 tại Đồng Tháp Mười có thể bị tràn, gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp,” Chi Cục Thủy Lợi Tây Ninh cảnh báo. (Tr.N) [kn]

2 công ty ở Hà Nội làm giả hơn 3 triệu bình chữa cháy, thu lợi hơn $41 triệu

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Công An Thành Phố Hà Nội đã phát hiện hai công ty sản xuất bình chữa cháy giả và tiêu thụ hơn 3 triệu sản phẩm, thu về hơn $41 triệu.

Chiều 14 Tháng Mười, Phòng Cảnh Sát Kinh Tế Công An Thành Phố Hà Nội cho biết đang củng cố hồ sơ để khởi tố vụ “sản xuất, buôn bán hàng giả” và các bị can, liên quan đến việc sản xuất bình chữa cháy giả nhãn hiệu Dragon.

Hàng triệu bình chữa cháy giả nhãn hiệu Dragon đã được đưa ra tiêu thụ thì mới bị giới hữu trách phát hiện. (Hình: Tiểu Vy/Vietnam Finance)

Báo Dân Việt hôm 15 Tháng Mười dẫn tin từ Phòng Cảnh Sát Kinh Tế cho biết, sự việc bị phát hiện khi một số vụ cháy nổ xảy ra ở Hà Nội trong thời gian vừa qua, dù được người dân dùng bình xịt chữa cháy đúng lúc nhưng chúng không dập được lửa.

Qua điều tra, công an nhận thấy phần lớn sản phẩm mang nhãn hiệu Dragon do công ty Sản Xuất Thương Mại và Dịch Vụ Vietlink ở khu công nghiệp Hải Sơn, xã Đức Hòa, tỉnh Tây Ninh, sản xuất.

Công ty Vietlink do ông Đặng Quốc Hoàng, 51 tuổi, làm giám đốc, và vợ là bà Nguyễn Thị Kim Ngân, 47 tuổi, trực tiếp điều hành. Họ mua dây chuyền, nguyên vật liệu từ ngoại quốc để sản xuất hàng tại Hà Nội và Tây Ninh rồi phân phối, tiêu thụ trên thị trường.

Sau khi xác minh cho thấy, bình chữa cháy Dragon “không đạt hiệu quả dập lửa,” do nguyên liệu bột chữa cháy nhập từ ngoại quốc về “có tỷ lệ hàm lượng chất chữa cháy rất thấp.” Các loại bột này “đều không bảo đảm phẩm chất, tiêu chuẩn,” gây ảnh hưởng tính mạng, tiền, tài sản của người tiêu dùng.

Thế nhưng, từ đầu năm 2025, công ty Vietlink đã chuyển nhượng công nghệ sản xuất cho công ty Cổ Phần Điện và Chiếu Sáng An Phú do ông Phùng Hữu Lợi, 42 tuổi, làm đại diện pháp luật.

Nhận công nghệ, ông Lợi tiếp tục phối hợp với vợ chồng Hoàng-Ngân sản xuất bình chữa cháy giả bằng thủ đoạn như trên. Các sản phẩm được phân phối ra thị trường qua hai đại lý cấp 1 và tập kết tại bảy địa điểm ở Hà Nội, Sài Gòn và Tây Ninh.

Kết quả trưng cầu giám định tại Viện Khoa Học Hình Sự Bộ Công An xác định “các bình bột, bình chữa cháy nhãn hiệu Dragon là hàng giả.”

Trong đó, đa số các mẫu “không có chất chữa cháy, không có hai hoạt chất chính quyết định hiệu quả chữa cháy là NH4H2P04, (NH4)2SO4.”

Cơ quan điều tra cáo buộc, từ năm 2018 đến nay, công ty Vietlink đã sản xuất làm giả phẩm chất và đưa ra tiêu thụ trên thị trường khoảng 3 triệu bình chữa cháy các loại, thu về khoảng 1,000 tỷ đồng ($37.96 triệu).

Riêng công ty An Phú, từ Tháng Giêng, 2025 đến khi bị phát hiện đã tiêu thụ ra thị trường 250,000 bình chữa cháy các loại, đạt doanh thu khoảng 100 tỷ đồng ($3.79 triệu).

Khám xét tại các nhà xưởng sản xuất và kho hàng của hai công ty Vietllink, An Phú và các đại lý phân phối có liên quan, công an đã thu giữ gần 168,000 bình chữa cháy Dragon các loại, cùng dây chuyền sản xuất và nhiều tài liệu có liên quan.

Đây là vụ sản xuất bình chữa cháy giả với số lượng lớn thứ hai bị công an phát hiện.

Kho hàng sản xuất các bình chữa cháy giả của công ty Vietlink. (Hình: VNExpress)

Mười ngày trước, hôm 5 Tháng Mười, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Phú Thọ đã khởi tố, bắt giữ hai bị can Phan Thế Hoài, giám đốc công ty Phòng Cháy Chữa Cháy Tomoken Việt Nam, và Phan Bạch Thông, giám đốc công ty Tomoken Quảng Ninh, về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả.”

Theo báo Người Lao Động, bước đầu, công an xác định từ năm 2023 đến nay, hai công ty trên đã bán ra thị trường trên 2.2 triệu bình chữa cháy giả các loại (bình bột, bình bọt, bình khí…) thu về 834 tỷ đồng ($31.6 triệu).

Bày tỏ trên trang cá nhân, Facebooker Nguyễn Hữu Vinh, viết: “Người trong thiên hạ làm giả và bán được mọi thứ, từ thuốc Tây giả, thực phẩm bổ sung giả, sữa giả, phân bón giả, mỹ phẩm giả… Giờ tới bình chữa cháy giả. Thuốc Tây giả thì không thể chữa bệnh, sữa giả hại thân thể trẻ em, phân bón giả giết chết đồng ruộng, mỹ phẩm giả khiến nhan sắc quý bà bị ‘tẩu hỏa nhập ma…’ Còn bình chữa cháy giả thì khi có cháy làm sao dập được lửa để cứu người? Làm giả mọi thứ để lừa đảo và kiếm tiền, chính người dân giết người dân.” (Tr.N) [kn]

Cambodia bắt giữ 8 công dân Việt Nam chuyên lừa đảo qua mạng

PHNOM PENH, Cambodia (NV) – Cảnh Sát Phnom Penh đột kích một tụ điểm lừa đảo, bắt giữ tám công dân Việt Nam, trong đó có ba phụ nữ, với cáo buộc “tham gia lừa tiền trên mạng.”

Báo VNExpress dẫn tin từ Khmer Times cho hay, hôm 14 Tháng Mười, Ban Chỉ Huy Liên Ngành chính quyền quận Chbar Ampov cùng phó công tố viên thủ đô Phnom Penh đã tiến hành đột kích một tụ điểm nghi ngờ liên quan đến các vụ lừa đảo trực tuyến qua mạng ở làng Svay Ta Ok, Sangkat Veal Sbov, quận Chbar Ampov, thủ đô Phnom Penh.

Tám nghi can Việt Nam bị bắt ở Phnom Penh, Cambodia. (Hinh: VNExpress)

Trong cuộc đột kích, giới chức quận Chbar Ampov đã bắt giữ tám công dân người Việt Nam, trong đó có ba phụ nữ, thu giữ 10 máy tính để bàn, bốn điện thoại di động dùng để lừa đảo. Danh tính những nghi can chưa được tiết lộ.

Qua điều tra ban đầu cho thấy, các nghi can đã điều hành một tổng đài điện thoại tại Cambodia, giả dạng nhân viên thông báo trúng thưởng gọi điện dụ các nạn nhân ở Việt Nam tiết lộ thông tin thẻ Visa, rồi dùng dữ liệu đó để hack tài khoản ngân hàng và chiếm đoạt tiền.

Giới chức Cambodia đang khởi động quy trình tố tụng những nghi can này.

Vụ bắt giữ trên diễn ra chưa đầy một tuần, khi trước đó hôm 9 Tháng Mười, Cảnh Sát Chbar Ampov đã tiến hành bắt giữ hai nghi can Phan Thanh Dat và Phan Huu Khanh, công dân Việt Nam, với cáo buộc “lừa đảo trực tuyến trên địa bàn quận,” thu giữ 20 màn hình và bảy CPU máy tính.

Liên quan đến việc công dân Việt Nam qua Cambodia lập đường dây lừa đảo trực tuyến, báo Tuổi Trẻ hôm 15 Tháng Mười, cho biết Tòa Án Tỉnh Nghệ An đã xét xử các bị cáo trong đường dây giả danh công an, điện lực lừa đảo người Việt để chiếm đoạt tài sản do bị cáo Phan Văn Phượng, 34 tuổi, ở xã Quang Đồng, tỉnh Nghệ An, cầm đầu.

Theo cáo trạng, cuối năm 2022, bị cáo Phượng có nhiều năm sống tại Cambodia và quen biết với một người Đài Loan tên “A Minh” thành lập công ty chuyên lừa đảo người Việt.

Bị cáo Phan Văn Phượng (đứng) tại phiên tòa. (Hình: Doãn Hòa/Tuổi Trẻ)

Để có người làm việc cho mình, bị cáo Phượng về Việt Nam tuyển hàng chục người, chủ yếu là người thân, bạn bè ở các huyện Yên Thành, Thanh Chương, Con Cuông, tỉnh Nghệ An trước đây, với hứa hẹn “việc nhẹ, lương cao,” rồi đưa sang Cambodia giả danh cán bộ công an, nhân viên điện lực gọi điện lừa đảo, chiếm đoạt hơn 14.1 tỷ đồng ($535,306) của các nạn nhân ở Hà Nội, Sài Gòn, Thái Nguyên…

Sau ba ngày xử sơ thẩm, tòa án tuyên phạt bị cáo Phan Văn Phượng tù chung thân, với vai trò chủ mưu, cầm đầu, tổ chức và trực tiếp lừa đảo. Ngoài ra, 32 đồng phạm khác trong đường dây nhận mức án từ bảy đến 16 năm tù.

Theo Liên Hợp Quốc, hàng trăm ngàn người đang làm việc tại những trung tâm lừa đảo trực tuyến hoạt động bất hợp pháp trên khắp Đông Nam Á.

Phúc trình của Liên Hợp Quốc năm 2023 ước tính, các mạng lưới lừa đảo này mang về nguồn lợi nhuận phi pháp trị giá hàng tỷ đô la mỗi năm. (Tr.N) [kn]

2025 Volkswagen Golf GTI/R: Xe Của Năm MotorTrend

QUẬN CAM, California (NV) – Hằng năm, giải thưởng Xe Của Năm (Car of The Year) do MotorTrend bình chọn gây sự chú ý đặc biệt trong ngành công nghiệp xe hơi Hoa Kỳ. Trong năm nay, giải thưởng danh giá này thuộc một hãng xe Đức, 2025 Volkswagen Golf GTI/R.

Theo trang mạng xe hơi motortrend.com, đây là lần thứ ba Golf giành được danh hiệu Xe Của Năm do MotorTrend bình chọn. Ở Mỹ, VW chỉ có Mỹ phiên bản GTI và R, nhưng cả hai đều có đủ những đặc điểm đã tạo ra sự khác biệt của thương hiệu. Golf vượt qua 14 đối thủ cạnh tranh, vượt trội trên sáu tiêu chí chính của MotorTrend: thiết kế tiên tiến, kỹ thuật xuất sắc, vận hành theo đúng chức năng, giá trị, an toàn và hiệu suất.

2025 Volkswagen Golf GTI/R: Xe Của Năm do MotorTrend bình chọn. (Hình của nhà sản xuất Volkswagen)

Thiết kế tiên tiến
VW cải tiến Golf mà không làm mất đi bản sắc của mình. Qua nhiều thập niên, mẫu xe này vẫn luôn là chuẩn mực trong cả phân khúc xe nhỏ gọn và xe hatchback hiệu suất cao. Phiên bản 2026 với những tinh chỉnh tinh tế, mang đến vẻ ngoài chững chạc, tự tin hơn. Các nhà thiết kế đổi mới diện mạo của Golf với đèn pha được nâng cấp, cản xe được thiết kế lại, huy hiệu GTI tinh tế tạo thêm nét sắc sảo.

Nội thất cũng có những thay đổi đáng kể. Hệ thống thông tin giải trí được thiết kế lại và màn hình lớn hơn. Mỗi chiếc Golf đều được trang bị tiêu chuẩn màn hình thông tin giải trí 12.9 inch. Phần mềm nhanh hơn, trực quan hơn và nhiều tiện ích hàng ngày. Lệnh thoại có thể trò chuyện và hồi đáp nhanh, có khả năng xử lý mọi thứ, từ điều chỉnh cài đặt điều hòa đến định vị nhà hàng, cửa hàng… Với trợ lý giọng nói tích hợp ChatGPT, người lái có thể yêu cầu những câu chuyện cười, ý tưởng công thức nấu ăn dựa trên những thứ có trong tủ lạnh.

Kỹ thuật Xuất sắc
Ban giám khảo xác nhận những nâng cấp của dàn nhúng đã tạo ra sự khác biệt rõ rệt, cho cảm giác lái nhanh nhẹn, mạnh mẽ, tinh tế đáng kinh ngạc, đặc biệt khi lái trên những con đường quanh co. Cả Golf GTI và R đều được trang bị động cơ bốn xi-lanh tăng áp 2.0 lít. Ở phiên bản GTI, động cơ có công suất 241 mã lực và mô-men xoắn 273 lb-ft, hộp số ly hợp kép bảy cấp, dẫn động cầu trước. Golf R có động cơ công suất 328 mã lực và mô-men xoắn 295 lb-ft, cũng kết hợp với hộp số ly hợp kép bảy cấp nhưng có hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian.

Sự vận hành
Cảm giác lái cân bằng giữa độ cứng cáp và sự thoải mái, GTI và R chứng minh Golf vẫn giữ được sự hấp dẫn, lôi cuốn với người lái. Cả GTI và R đều mang lại cảm giác thoải mái trên đường phố, nhưng trên những cung đường quanh co, cá tính của GOlf mới thực sự tỏa sáng.

An toàn
Tất cả các chiếc GTI và R đều được trang bị tiêu chuẩn hệ thống hỗ trợ người lái tiên tiến IQ.Drive của Volkswagen, bao gồm kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn đường, cảnh báo va chạm phía trước với phanh khẩn cấp tự động, giám sát điểm mù và cảnh báo xe phía sau.

Hiệu suất
Với mức tiêu thụ nhiên liệu 24/32/27 mpg theo đánh giá của EPA trong điều kiện đường thành phố/cao tốc/kết hợp, GTI mang lại khả năng tiết kiệm nhiên liệu đáng nể mà không ảnh hưởng đến sự mạnh mẽ của một chiếc hot hatch. Golf R cũng không thua kém nhiều, với mức tiêu thụ 22/31/25 mpg. Cả hai mẫu xe đều có phạm vi di chuyển hơn 350 dặm cho mỗi bình xăng đầy.

Giá trị
Volkswagen GTI 2025 mang đến một trong những giá trị tốt nhất trong phân khúc hatchback. Những nâng cấp về hiệu suất và công nghệ giúp chiếc xe trở nên mạnh mẽ và linh hoạt hơn, trong khi mức tăng giá vẫn ở mức khiêm tốn. Phiên bản GTI cơ bản có giá khởi điểm $33,670, chỉ tăng $480 so với phiên bản trước. Golf R cũng có những điều chỉnh giá nhẹ, với giá khởi điểm từ $48,325.

Trong một thị trường xe hơi bị thống trị bởi loại xe crossover và SUV, 2025 Volkswagen Golf nổi bật với chất lượng chế tạo, cảm giác lái lôi cuốn, thiết kế hiện đại, công nghệ tiên tiến, với giá cả phải chăng, xứng đáng được MotorTrend vinh danh là Xe Của Năm. (HD)

‘Bắt bài’ sợ thị trường xuống của Trump, Tập tự tin chiến thắng trong ván bài tariff

play-rounded-fill
‘Bắt bài’ sợ thị trường xuống của Trump, Tập tự tin chiến thắng trong ván bài tariff

Trung Quốc không sợ suy thoái, nhưng Trump sợ mất điểm Dow Jones. Khi Bắc Kinh tung đòn trừng phạt đất hiếm và trói nguồn cung công nghệ, Tập đang chơi ván cờ dài hơi, tin rằng Trump — vì lo thị trường và bầu cử — sẽ là người chớp mắt trước.

Thương chiến Mỹ-Trung quanh vũ khí ‘đất hiếm’

Hiếu Chân/Người Việt

Hôm Thứ Sáu, 10 Tháng Mười, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố sẽ tăng thuế quan thêm 100% lên hàng hóa Trung Quốc để đáp trả việc Bắc Kinh thắt chặt kiểm soát xuất cảng kim loại đất hiếm, gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia của Mỹ.

Đất hiếm là thành phần chính để sản xuất các loại chip bán dẫn cho kỹ thuật cao. (Hình minh họa: STRSTRSTR/AFP via Getty Images)

Phản ứng của ông Trump được đưa ra sau khi Trung Quốc siết chặt đáng kể việc xuất cảng đất hiếm, loại nguyên liệu cần thiết cho nhiều sản phẩm công nghệ.

Theo thông báo mới hôm 9 Tháng Mười của chính phủ Trung Quốc, từ ngày 1 Tháng Mười Hai, 2025, các công ty nước ngoài phải có giấy phép đặc biệt để xuất cảng bất kỳ sản phẩm nào chứa hơn 0.1% đất hiếm có nguồn gốc Trung Quốc hoặc được sản xuất bằng công nghệ tinh chế đất hiếm của nước này; việc xuất cảng thiết bị, công nghệ tách chiết và tinh chế đất hiếm bị nghiêm cấm; công dân Trung Quốc cũng bị cấm làm việc cho các dự án khai thác và chế biến đất hiếm ở nước ngoài.

Những hạn chế như vậy cho thấy Bắc Kinh đang biến đất hiếm thành một vũ khí địa chính trị quan trọng nhất trong cuộc cạnh tranh với Mỹ về thương mại và công nghệ.

Vũ khí đất hiếm

Đất hiếm gồm 17 nguyên tố kim loại có từ tính và quang điện đặc biệt, được sử dụng rộng rãi trong sản xuất điện thoại, chip bán dẫn, động cơ xe điện, thiết bị y tế và cả vũ khí chính xác. Các nguyên tố như neodymium và praseodymium giúp chế tạo nam châm vĩnh cửu cho xe điện và tuabin gió, terbium, europium và yttrium tạo nên màu sắc sống động cho màn hình.

Một báo cáo của Bộ Quốc Phòng Mỹ cho biết, có hơn 1,900 hệ thống vũ khí của họ phụ thuộc vào đất hiếm; một chiến đấu cơ F-35 cần hơn 420 kg đất hiếm, còn một tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia cần tới 4 tấn.

Đất hiếm thật ra không hiếm mà có nhiều trong vỏ trái đất. Tài liệu của Cơ Quan Địa Chất Mỹ (USGS) cho biết, Trung Quốc có trữ lượng đất hiếm lớn nhất với 44 triệu tấn, tiếp theo là Brazil 21 triệu tấn, Ấn Độ 6.9 triệu tấn, Úc 5.7 triệu tấn, Nga và Việt Nam mỗi nước có 3.8 triệu tấn; Mỹ có 1.9 triệu tấn…

Mỹ từng đi đầu trong công nghệ khai thác và tinh chế đất hiếm; đến năm 1974, mỏ đất hiếm Mountain Pass trong sa mạc Mojave ở California vẫn còn cung cấp tới 78% sản lượng đất hiếm ra thị trường toàn cầu.

Nhưng sản xuất đất hiếm gây ô nhiễm môi trường rất trầm trọng, lợi nhuận thấp, lại không cạnh tranh được về giá với các nhà sản xuất Trung Quốc nên hầu hết các nhà sản xuất đất hiếm quốc tế, kể cả người Mỹ, đều lặng lẽ từ bỏ lĩnh vực này.

Trung Quốc đến sau nhưng dần dần vượt lên thành “ông trùm” trong việc khai thác và chế biến đất hiếm và sản phẩm liên quan. Theo báo cáo của Bộ Năng Lượng Mỹ công bố năm ngoái, Trung Quốc chiếm khoảng 89% công suất phân tách đất hiếm, 90% công suất tinh luyện và 92% sản lượng nam châm toàn cầu. Năng lực đó mang lại cho Trung Quốc lợi thế vô cùng lớn trong các cuộc đàm phán thương mại vì Mỹ phải nhập cảng hầu hết đất hiếm và nam châm từ Trung Quốc để dùng trong các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Đất hiếm và cuộc thương chiến Mỹ-Trung

Thật ra không phải đến bây giờ Trung Quốc mới sử dụng đất hiếm làm “vũ khí thương mại.” Năm 2010, trong cuộc xung đột về chủ quyền tại quần đảo Senkaku của Nhật Bản (Trung Quốc gọi là đảo Điếu Ngư), Bắc Kinh đã đình chỉ xuất cảng đất hiếm sang Nhật, buộc các công ty Nhật phải nỗ lực tìm nguồn cung cấp mới, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Tháng Bảy, 2023, Trung Quốc công bố hạn chế xuất cảng gali và germani – hai nguyên tố đất hiếm quan trọng để sản xuất chất bán dẫn và mạch điện tử sau khi chính quyền Joe Biden cấm xuất cảng sang Trung Quốc các loại chip điện tử tân tiến nhất và đe dọa đóng cửa mạng TikTok. Để ứng phó, Bộ Quốc Phòng Mỹ dưới thời Biden đã nỗ lực tài trợ để khôi phục sản xuất ở mỏ đất hiếm Mountain Pass, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc, nhưng công việc này phải mất nhiều năm chứ không thể hoàn thành một sớm một chiều.

Mùa Xuân năm nay, ông Trump nổ phát súng đầu tiên tăng thuế lên hàng hóa Trung Quốc, có lúc lên tới 145%; Trung Quốc trả đũa bằng mức thuế 125% và hạn chế xuất cảng bảy loại nguyên tố đất hiếm. Đối mặt với sự gián đoạn sản xuất xe hơi do thiếu nguyên liệu đất hiếm, chính quyền Trump phải ngồi vào bàn đàm phán với Trung Quốc, đồng ý giảm thuế quan xuống còn 30% đổi lấy việc Trung Quốc nới lỏng các hạn chế xuất cảng từ Tháng Sáu 2025 và giảm thuế nhập cảng hàng Mỹ xuống còn 10%.

Cuộc “đình chiến” giữa Mỹ và Trung Quốc kéo dài qua mùa Hè và người ta hy vọng hai bên sẽ sớm ký một thỏa thuận thương mại bền vững. Ông Trump đã có lúc nới lỏng kiểm soát việc xuất cảng sang Trung Quốc các dòng chip tân tiến của Nvidia và AMD, đã đình hoãn và sau đó giải quyết việc tiếp tục hoạt động của mạng TikTok tại Mỹ nhưng rồi hai quyết định mà Bắc Kinh ban hành ngày 9 Tháng Mười về kiểm soát xuất cảng đất hiếm đã làm thay đổi tất cả; khiến ông Trump nổi giận và phục hồi thuế quan 100% lên hàng hóa Trung Quốc (đưa mức thuế tổng lên 130%).

Không chỉ Mỹ dính đòn

Về chính sách hạn chế xuất cảng đất hiếm của Bắc Kinh, Bộ Trưởng Tài Chính Mỹ Scott Bessent nói với báo The Financial Times hôm 13 Tháng Mười rằng Trung Quốc hoảng sợ vì kinh tế tăng trưởng chậm nên muốn “kéo mọi người chìm xuồng cùng họ.” Ông Trump thì cho biết mức thuế quan 100% sẽ chỉ áp dụng nếu từ đây đến ngày 1 Tháng Mười Một, Bắc Kinh không thay đổi chính sách.

Tuy vậy, không ai tin rằng Trung Quốc sẽ thay đổi. Trong khi quyết định tăng thuế của ông Trump có vẻ như là một phản ứng tức thời, từ một cơn giận dữ bất chợt thì chính sách của Trung Quốc là kết quả của một quá trình nghiên cứu, hoạch định kỹ lưỡng và lâu dài, có tính toán từng bước đi thích hợp cho từng thời điểm.

Rõ ràng là với biện pháp hạn chế xuất cảng đất hiếm – cùng với việc ngừng nhập cảng đậu nành của Mỹ, chuyển sang mua đậu nành của Brazil và Argentina – Bắc Kinh đang gây nhiều thách thức cho chính quyền Trump và phơi bày tính chất dễ tổn thương của nền kinh tế Mỹ.

Không chỉ các công ty Mỹ hoặc Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến mà hầu như mọi công ty lớn đều vô tình lâm vào cảnh “trâu bò húc nhau ruồi muỗi chết.”

Ở mặt hàng đất hiếm chẳng hạn, Phòng Thương Mại Châu Âu tại Bắc Kinh cho biết trong Tháng Chín 2025 các công ty Châu Âu đã nộp 141 hồ sơ xin giấy phép xuất cảng nhưng chỉ 19 hồ sơ được duyệt. Các quan chức Trung Quốc còn đòi đối tác Châu Âu phải nộp bản thiết kế sản phẩm có sử dụng đất hiếm – một bí mật công nghệ nhạy cảm – để xem xét cấp giấy phép xuất cảng!

Tình thế căng thẳng đến mức các quan chức ngoại giao và thương mại Châu Âu phải họp khẩn ở Đan Mạch hôm nay để tìm cách đối phó. “EU cần đoàn kết và phản ứng cứng rắn với Trung Quốc, với tư thế khối thương mại lớn nhất thế giới. Nhưng chúng ta cũng cần thực tế. Vì chúng ta có chung lợi ích với Mỹ nên nếu liên kết với Mỹ chúng ta có thể gây áp lực buộc Trung Quốc hành động đúng đắn hơn,” Ngoại Trưởng Đan Mạch Lars Rasmussen nói tại cuộc họp.

Ông Trump sẽ quay xe?

Về phía Mỹ, nhiều quan sát viên nhận định, ông Trump sẽ nhượng bộ. “Về căn bản, Trung Quốc có lợi thế hơn Mỹ. Vào lúc này, khả năng của Trung Quốc gây hại cho kinh tế Mỹ thì mạnh hơn nhiều so với chiều ngược lại,” nhà bình luận Edward Luce của báo The Financial Times nhận định.

Theo ông Luce, vị thế thống trị thị trường đất hiếm của Trung Quốc đã vượt xa sự thống trị của Mỹ trong lĩnh vực chip bán dẫn và Trung Quốc có khả năng thích nghi, phát triển chuỗi cung ứng nội địa về chip bán dẫn trong khi Mỹ chưa thể làm như vậy với chuỗi cung ứng đất hiếm và nam châm vĩnh cửu.

Trên trang The National Interest, nhà kinh tế Desmond Lachman cũng nhận định Trung Quốc đang ở tư thế mạnh hơn. “Một yếu tố mà ông Trump thường bỏ qua là đảng Cộng Sản Trung Quốc có thể chịu đựng khó khăn kinh tế theo cách mà chính phủ Mỹ không thể chịu nổi.” Rất có thể thị trường chứng khoán Mỹ sẽ trải qua một cuộc điều chỉnh lớn để buộc ông Trump phải rút lại biện pháp thuế quan với Trung Quốc, theo ông Lachlan.

Khả năng ông Trump lại “quay xe” là có thật. Bộ Trưởng Scott Bessent cho báo chí biết, Tổng Thống Trump sẽ hội kiến với Chủ Tịch Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị thường niên Diễn Đàn Kinh Tế Châu Á Thái Bình Dương diễn ra ở Nam Hàn cuối tháng này, trái với tuyên bố trước đây của ông Trump rằng ông thấy có lý do gì để gặp ông Tập sau khi công bố mức thuế quan 100%.

“Đừng lo cho Trung Quốc, họ sẽ tốt thôi. Chủ Tịch Tập rất tôn kính chỉ mới trải qua khoảnh khắc tồi tệ. Ông ấy không muốn đất nước bị suy thoái, và tôi cũng không muốn. Nước Mỹ muốn giúp Trung Quốc chứ không phải gây tổn thương. Tổng Thống DJT,” chính ông Trump đã viết như vậy trên mạng Truth Social hôm 12 Tháng Mười.

Câu hỏi là bao giờ ông sẽ “quay xe?” [kn]

D’Angelo, ngôi sao R&B đoạt giải Grammy, qua đời vì ung thư ở tuổi 51

NEW YORK, New York (NV) – D’Angelo, ngôi sao nhạc R&B từng đoạt giải Oscar và có công sáng tạo dòng nhạc neo soul những năm 1990, qua đời vì ung thư hôm Thứ Ba, 14 Tháng Mười, gia đình ông loan báo, theo The Hollywood Reporter.

D’Angelo năm nay 51 tuổi. Ông mất vì ung thư tụy, một nguồn tin xác nhận với tạp chí People. Ông qua đời ở thành phố New York, theo báo giải trí TMZ.

Ca sĩ D’Angelo trình diễn trên sân khấu 2012 BET Awards ở Los Angeles, California, hôm 1 Tháng Bảy, 2012. (Hình: Christopher Polk/Getty Images For BET)

“Ngôi sao sáng của gia đình chúng tôi đã tắt ánh sáng trên cuộc đời này,” gia đình D’Angelo’s ra thông báo cho hay. “Chúng tôi đau lòng báo tin, sau thời gian dài can đảm chống chọi với ung thư, Michael D’Angelo Archer, được người hâm mộ khắp thế giới biết đến bằng tên D’Angelo, đã từ trần hôm nay, 14 Tháng Mười, 2025.”

D’Angelo sinh ở South Richmond, Virginia, năm 1974, và bắt đầu ca hát từ khi còn nhỏ. Ông trở nên nổi tiếng lần đầu tiên nhờ sáng tác ca khúc “U Will Know” cho ban nhạc Black Men United năm 1994.

Một năm sau, D’Angelo thành công trong vai trò ca sĩ sau khi tung ra album đầu tay –  “Brown Sugar” – năm 1995. Album này được giới phê bình đánh giá là album khai sinh dòng nhạc neo soul, đồng thời, đưa đĩa đơn đầu tay của ông – “Lady” – vào top 10 bài hát được yêu thích nhất thời đó. Trong khi đó, “Brown Sugar” trở thành album bạch kim, bán được hơn 1 triệu bản.

Năm 2000, D’Angelo ra mắt “Voodoo,” album dẫn đầu bảng xếp hạng 200 album hay nhất của Billboard và đoạt giải Grammy album R&B xuất sắc nhất 2001. Đĩa đơn của album này – “Untitled (How Does It Feel)” – đoạt giải Grammy màn trình diễn R&B hay nhất.

Ngoài hát solo, D’Angelo còn hợp tác với nghệ sĩ tiên phong như Erykah Badu và Lauryn Hill. Ông song ca với Hill trong đĩa đơn “Nothing Even Matters” thuộc album “The Miseducation of Lauryn Hill” của nữ ca sĩ này. Ca khúc đó giúp họ được đề cử giải Grammy màn song ca R&B hay nhất.

Sau Voodoo, D’Angelo không đưa ra album hay đĩa đơn nào suốt 10 năm. Mãi tới năm 2014, ông giới thiệu “Black Messiah,” đoạt giải Grammy album R&B hay nhất năm 2016, còn đĩa đơn “Really Love” đoạt giải ca khúc R&B hay nhất. Album này cũng được đề cử album của năm. (Th.Long)[kn]

Tin mới cập nhật