Phát biểu với báo chí tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, Tổng Thống Trump cho rằng quan điểm của Florida “quá cứng rắn” vì theo ông, một số loại vaccine “không hề gây tranh cãi.”
Bác sĩ chích ngừa HPV cho cô gái 13 tuổi tại Miller School of Medicine ở Miami, Florida, hôm 21 Tháng Chín, 2011. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
“Tôi nghĩ chúng ta phải rất cẩn thận. Có một số loại vaccine rất hay,” ông Trump cho biết, nêu ví dụ là vaccine bại liệt và vaccine COVID-19, loại vaccine được bào chế trong nhiệm kỳ đầu của ông.
“Có một số loại vaccine rất tốt. Tôi nghĩ phải rất cẩn thận mỗi khi nói người nào đó không cần chích ngừa,” ông Trump tiếp. “Đó là quan điểm quá cứng rắn. Tôi mới nghe hôm qua.”
Ông thêm: “Có những loại vaccine hiệu nghiệm. Hoàn toàn hiệu nghiệm. Những loại vaccine đó không hề gây tranh cãi, do đó, tôi nghĩ nên dùng những loại vaccine đó, nếu không, người ta sẽ mắc bệnh rồi gây nguy hiểm cho người khác.”
Ông Ron DeSantis (Cộng Hòa), thống đốc Florida, và ông Joseph Ladapo, tổng y sĩ Florida, loan báo kế hoạch nêu trên hôm Thứ Tư.
Ông Ladapo tuyên bố mọi quy định chích ngừa đều “vừa sai vừa đầy sự khinh khi và đầu óc nô lệ.”
Bộ Y Tế Florida sẽ lập tức tiến hành thủ tục bỏ toàn bộ quy định chích ngừa mà luật pháp không bắt buộc, ông Ladapo cho hay. Sau đó, Quốc Hội tiểu bang này sẽ xem xét đưa ra dự luật bỏ bất cứ quy định nào còn lại, theo ông DeSantis.
Cũng như học khu khắp nước Mỹ, học khu ở Florida bắt buộc chích ngừa bại liệt, bạch hầu, sởi, rubella, quai bị, uốn ván, ho gà và bệnh truyền nhiễm khác.
Florida công bố kế hoạch này giữa lúc tỉ lệ trẻ em chích ngừa ở Mỹ hiện đã giảm và giữa lúc chính phủ liên bang không còn khuyến cáo chích ngừa COVID-19 cho trẻ em khỏe mạnh.
Ông Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế của chính quyền Tổng Thống Trump, bị đánh giá là có quan điểm phản đối chích ngừa.
Từ khi phụ trách Bộ Y Tế tới nay, ông Kennedy tự ý thay đổi khuyến cáo chích ngừa COVID-19, hủy nghiên cứu kỹ thuật bào chế vaccine mRNA, sa thải toàn bộ 17 thành viên ủy ban cố vấn chích ngừa của Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) rồi thay họ bằng những người do ông chọn, trong đó có vài người nghi ngờ vaccine COVID-19, và mới đây, sa thải giám đốc CDC.
Ông Kennedy bị cả nhà lập pháp Dân Chủ – và thậm chí một số thượng nghị sĩ Cộng Hòa từng bỏ phiếu chuẩn thuận ông làm bộ trưởng Y Tế – chỉ trích vì những việc đó. (Th.Long) [qd]
Tháng Bảy, 2025, Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 hiện nay, có tên Tenzin Gyatso, bước sang tuổi 90. Với phần đông nhân loại, đó là một cột mốc hiếm hoi của tuổi thọ. Nhưng với người Tây Tạng, sự kiện này không chỉ mang tính biểu tượng. Nó mở ra một câu hỏi chính trị và tôn giáo gai góc: bối cảnh sau Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 sẽ là gì? Ai sẽ kế vị? Và quan trọng hơn, ai có quyền quyết định người kế vị?
Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, nhà lãnh đạo tinh thần Tây Tạng, vừa bước sang tuổi 90 hôm 6 Tháng Bảy. (Hình: Elke Scholiers/Getty Images)
Đằng sau cuộc tranh luận tôn giáo tưởng chừng thần bí lại là một ván cờ chính trị khốc liệt, nơi chính quyền Cộng Sản vô thần Trung Quốc muốn áp đặt quyền lực của mình lên tiến trình kế vị vốn được coi là linh thiêng nhất trong Phật Giáo Tây Tạng.
Bắc Kinh và trò chơi quyền lực tôn giáo
Trong hơn sáu thập niên, vị Đạt Lai Lạt Ma hiện tại đã trở thành gương mặt quốc tế của cuộc đấu tranh Tây Tạng. Ông không chọn con đường bạo lực mà theo đuổi chiến lược “Trung Đạo” (con đường trung dung): từ bỏ mục tiêu độc lập tuyệt đối, chỉ yêu cầu một mức độ tự trị văn hóa-tôn giáo trong khuôn khổ “tự do tôn giáo” của Trung Quốc.
Với hình ảnh hiền hòa, thông điệp bất bạo động và nụ cười đặc trưng, Đức Đạt Lai Lạt Ma đã xây dựng uy tín vượt xa cộng đồng Tây Tạng. Giải Nobel Hòa Bình năm 1989 không chỉ vinh danh một nhà sư mà còn đưa vấn đề Tây Tạng trở thành biểu tượng toàn cầu của khát vọng nhân quyền.
Sự ra đi của ông chắc chắn để lại một khoảng trống lớn. Không ai trong cộng đồng lưu vong có thể sánh được tầm vóc và uy tín đầy sự thuyết phục của Đức Đạt Lai Lạt Ma. Câu hỏi kế vị không chỉ là chuyện thần học mà là một bài toán sống còn về chính trị.
Tại sao một chính quyền Cộng Sản vô thần như Trung Quốc lại quan tâm đến việc “chọn” Đạt Lai Lạt Ma? Câu trả lời nằm ở hai chữ: tính chính danh. Bắc Kinh muốn chứng minh rằng họ có quyền kiểm soát mọi lĩnh vực của Tây Tạng, kể cả tôn giáo. Bằng cách can thiệp vào việc kế vị, họ muốn biến Đạt Lai Lạt Ma tương lai thành công cụ chính trị, qua đó xóa bỏ vai trò của cộng đồng lưu vong.
Tiền lệ đã có. Năm 1995, khi Đức Đạt Lai Lạt Ma công nhận một cậu bé 6 tuổi là Panchen Lama (“Ban Thiền Lạt Ma”) thứ 11 – vị trí tôn giáo quan trọng thứ hai sau Đức Đạt Lai Lạt Ma – chính quyền Trung Quốc đã ngay lập tức bắt cóc đứa trẻ. Đến nay, số phận của nạn nhân vẫn còn là một bí ẩn.
Thay vào đó, Bắc Kinh dựng lên một Panchen Lama khác, được “rút thăm” qua “chiếc bình vàng” (Kim Bình) – nghi thức mà nhà Thanh từng áp đặt để kiểm soát Tây Tạng. Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, vị Ban Thiền Lạt Ma mà Bắc Kinh chọn gần đây đã gặp ông Tập Cận Bình, chủ tịch, và cam kết trung thành với đảng Cộng Sản.
Không chỉ là vấn đề của người Tây Tạng
Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại và cộng đồng Tây Tạng lưu vong đã chuẩn bị một số bước đi. Năm 2015, Đức Đạt Lai Lạt Ma thành lập Gaden Phodrang Trust (“Cam đan phả chương”), một tổ chức pháp lý nhằm quản lý di sản và có thể giữ vai trò then chốt trong quá trình kế vị. Các cố vấn của ông cho biết đây là nơi có thể đưa ra quyết định cuối cùng về việc tìm và công nhận người kế vị.
Ai sẽ thắng? Câu trả lời không đơn giản. Bắc Kinh có sức mạnh quân sự và kiểm soát lãnh thổ, nhưng thiếu uy tín tinh thần. Cộng đồng lưu vong có tính chính danh tôn giáo và sự ủng hộ quốc tế, nhưng thiếu quyền lực thực tế. Vũ khí của trận chiến này là sự kiên nhẫn và niềm tin.
Vấn đề Đạt Lai Lạt Ma vượt ra ngoài phạm vi Tây Tạng. Nó chạm tới những câu hỏi lớn hơn. Nhất là vấn đề bản sắc văn hóa. Người Tây Tạng đang đứng trước nguy cơ bị hòa tan trong làn sóng Hán hóa khốc liệt. Chùa chiền bị giám sát, tu sĩ bị ép trung thành với đảng, ngôn ngữ Tây Tạng bị “bức tử.” Việc giữ được một Đạt Lai Lạt Ma chính danh cũng đồng nghĩa với việc giữ một ngọn lửa văn hóa.
Ở một mức độ nào đó, câu chuyện Đạt Lai Lạt Ma còn là phép thử cho thế giới: liệu cộng đồng quốc tế có dám bảo vệ quyền tự quyết tinh thần của một dân tộc nhỏ bé trước sức ép từ một siêu cường kinh tế? Hay tất cả sẽ chỉ dừng lại ở những tuyên bố đạo đức mà không đi kèm hành động?
Khi một dân tộc đặt cược vào tương lai
Năm 2020, Mỹ thông qua Đạo Luật Chính Sách và Hỗ Trợ Tây Tạng, đe dọa áp lệnh trừng phạt các quan chức Trung Quốc can thiệp vào tiến trình lựa chọn Đạt Lai Lạt Ma. Liên minh Âu Châu bày tỏ ủng hộ tự do tôn giáo ở Tây Tạng nhưng chưa đưa ra lập trường chính thức về vấn đề tái sinh, tức tiến trình chọn vị Đạt Lai Lạt Ma thứ 15.
Theo Viện Chính Sách Di Cư (Migration Policy Institute), một tổ chức nghiên cứu độc lập đặt tại Washington DC, hiện có khoảng 100,000 người Tây Tạng sống lưu vong, phần lớn ở Ấn Độ.
Năm năm một lần, người Tây Tạng khắp thế giới đi bỏ phiếu bầu tổng thống và Quốc Hội lưu vong. Các cuộc bầu cử này có tỷ lệ tham gia cao – 77% cử tri đi bầu trong năm 2021 – và được các tổ chức độc lập đánh giá là tự do, công bằng. Chúng cũng thu hút sự quan tâm của người Tây Tạng trong nước, vốn theo dõi lén lút qua các chương trình phát thanh của đài Á Châu Tự Do (RFA) và đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA). Đáng tiếc, cả VOA lẫn RFA đều đang sống dở chết dở.
Trong hồi ký phát hành vào Tháng Ba, Đức Đạt Lai Lạt Ma tái khẳng định sức mạnh của cộng đồng lưu vong nằm ngoài tầm với của Bắc Kinh. Phật tử Tây Tạng ở ngoài Trung Quốc có thể tiếp tục thúc đẩy sự nghiệp Tây Tạng ngay cả khi Bắc Kinh gia tăng áp lực.
Đức Đạt Lai Lạt Ma viết: “Với tuổi tác của tôi, dễ hiểu khi nhiều người Tây Tạng lo lắng điều gì sẽ xảy ra sau khi tôi không còn. Về mặt chính trị, trong cuộc vận động cho tự do của nhân dân Tây Tạng, giờ đây chúng ta có một cộng đồng đáng kể sống ở thế giới tự do, vì vậy cuộc đấu tranh của chúng ta sẽ tiếp tục, dù thế nào đi nữa.”
Trong bài viết trên Foreign Affairs ngày 1 Tháng Chín, hai tác giả Tenzin Dorjee và Gyal Lo nhận định rằng, bất kỳ động thái trắng trợn nào của Bắc Kinh nhằm kiểm soát quá trình chọn vị Đạt Lai Lạt Ma tiếp theo đều có thể phản tác dụng, thổi bùng sự phẫn nộ của người Tây Tạng thành cuồng nộ. Với Trung Quốc, đây là bài toán chính trị quyền lực; với người Tây Tạng, đây là vấn đề tồn sinh và thiêng liêng.
Hai tác giả viết: “Không có gì ngạc nhiên khi Bắc Kinh lo sợ người Tây Tạng dưới sự dẫn dắt của Đức Đạt Lai Lạt Ma: khó có nhóm nào đe dọa chế độ toàn trị hơn một phong trào dân tộc tự quyết mà chính quyền không thể kiểm soát, lại được hậu thuẫn bởi một cộng đồng lưu vong không thể bị bịt miệng. Nếu Bắc Kinh tiếp tục cứng rắn trong vấn đề kế vị, các lãnh đạo toàn cầu có thể hỗ trợ người Tây Tạng bằng cách gia tăng hậu quả quốc tế đối với Trung Quốc thông qua trừng phạt kinh tế, áp lực ngoại giao và ủng hộ công khai nhằm chống lại sự xóa bỏ văn hóa và tôn giáo. Những hành động này có thể chưa thay đổi được lập trường Bắc Kinh trong ngắn hạn, nhưng sẽ duy trì di sản của Đạt Lai Lạt Ma và tiếp thêm sức mạnh cho cuộc đấu tranh không ngừng của người Tây Tạng vì quyền tự quyết.”
Tuy nhiên, đó là nhận định rất lạc quan, có phần thiếu thực tế và đánh giá quá thấp sự bất chấp của Bắc Kinh trong khi đánh giá quá cao sức ép nếu có của cộng đồng quốc tế. Hạ tuần Tháng Tám, 2025, ông Tập Cận Bình đã thực hiện chuyến công du hiếm hoi tới thủ phủ Tây Tạng, thể hiện quyết tâm duy trì kiểm soát chặt chẽ đối với Phật Giáo Tây Tạng, thúc đẩy chính quyền địa phương thực hiện chính sách Hán hóa toàn diện hơn, tất cả nhằm bảo đảm rằng vùng đất từng nổi loạn này nằm chắc dưới sự cai trị bằng bàn tay sắt của Bắc Kinh.
Rất có thể sẽ xuất hiện tình huống cùng lúc có hai vị Đạt Lai Lạt Ma – một người đứng đầu chính phủ Tây Tạng lưu vong, và một Đạt Lai Lạt Ma bù nhìn do Trung Quốc dựng lên. Nếu kịch bản này xảy ra, người Tây Tạng bên ngoài Trung Quốc sẽ đi theo vị Đạt Lai Lạt Ma lưu vong, trong khi những người ở trong Trung Quốc sẽ chịu áp lực chính trị để chấp nhận nhân vật do chính quyền dựng lên. Thách thức cho cả hai bên là phải tạo ra một nhà lãnh đạo có tầm vóc như Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện nay.
Ở tuổi 90, Đức Đạt Lai Lạt Ma hiện tại đã đi một hành trình dài: từ cậu bé trên thảo nguyên Amdo, thành lãnh tụ tinh thần của Tây Tạng, rồi thành biểu tượng nhân quyền toàn cầu. Ông đã mang Phật Giáo Tây Tạng ra thế giới và để lại một di sản khổng lồ. Câu hỏi kế vị, vì thế, không chỉ là ai sẽ ngồi lên chiếc ngai vàng tinh thần, mà là liệu một dân tộc có thể tiếp tục duy trì kháng cự trong bối cảnh họ dần bị Trung Quốc nuốt chửng hay không. [qd]
Cảnh sát nhận được tin báo về vụ ăn cắp khoảng 0 giờ 50 phút sáng Chủ Nhật, 31 Tháng Tám, tại nhà hàng Renaissance Banquet Hall số 1236 S. Central Ave., Trung Sĩ Jose Barajas, phát ngôn viên Sở Cảnh Sát Glendale (GPD), cho hay.
Nghi can Armean Shirehjinican (trái) và nghi can Andranik Avetisyan. (Hình: Glendale Police Department)
“Nhân chứng kể, không lâu sau nửa đêm, một người đàn ông lẻn vào nhà hàng, lấy thùng tiền mừng đám cưới rồi tẩu thoát bằng lối thoát hiểm,” ông Barajas cho biết. “Video từ camera an ninh cho thấy nghi can leo lên ghế hành khách xe SUV Mercedes màu đen mới rồi chiếc xe chạy khỏi hiện trường.”
Suốt tuần qua, bằng video từ camera an ninh và phương tiện của GPD, điều tra viên xác định nghi can chính là ông Armean Shirehjini, cư dân Los Angeles, theo GPD.
Hôm Thứ Sáu, điều tra viên bắt giữ ông Shirehjini và ông Andranik Avetisyan, cũng cư dân Los Angeles, người bị nghi là tài xế chở ông Shirehjini tẩu thoát, tại nhà ông Shirehjini trong khu Sherman Oaks ở Los Angeles.
Tang vật bị tịch thu tại nhà hai nghi can. (Hình: GPD)
Khi khám xét nhà cả hai nghi can, điều tra viên tìm thấy “nhiều tiền mặt và hàng chục tờ ngân phiếu” gửi cho cô dâu và chú rể hôm đó, GPD cho hay. Điều tra viên còn tịch thu vài khẩu súng và nhiều loại ma túy tại nhà hai nghi can.
Chú rể George Farahat kể với đài KTLA “bữa tiệc rất vui cho tới xảy ra vụ này.”
Cảnh sát kêu gọi ai biết thông tin liên quan thì gọi GPD số 818-548-3127. (Th.Long) [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Nhiều đồng hương đến dự Lễ Cúng Tạ Ơn các anh hùng tử sĩ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) và đồng minh từng tham chiến tại Việt Nam, do Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh và Quả Phụ VNCH, cùng một số hội đoàn cựu quân nhân đồng tổ chức vào sáng Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt Mỹ, Westminster.
Ban tổ chức thắp hương tưởng niệm các chiến sĩ trận vong. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Đây là thông lệ hằng năm, sau khi tổ chức Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh, hội sẽ tổ chức buổi Lễ Cúng Tạ Ơn hương linh các chiến sĩ Quân Lực VNCH và đồng minh đã nằm xuống trong cuộc chiến bảo vệ miền Nam Việt Nam trước năm 1975.
Bà Nguyễn Thanh Thủy, hội trưởng, đứng trước bàn thờ có nhiều lễ vật cúng tế, gồm hoa trái, nhang đèn và hai heo quay. Bà thành tâm khấn vái các hương linh tử sĩ về nhập cuộc, và chứng giám cho ban tổ chức cùng đồng hương với lòng thánh kính và tri ơn những người đã từng chiến đấu vì sự sống còn của đồng bào miền Nam Việt Nam.
Sau nghi thức Lễ Cúng Tạ Ơn, các thành viên trong ban tổ chức và đồng hương tuần tự đến bàn thờ các hương linh để khấn vái và thắp hương tưởng niệm những anh hùng tử sĩ đã nằm xuống vì chính nghĩa quốc gia và sự vẹn toàn lãnh thổ miền Nam Việt Nam trước năm 1975.
Bà Nguyễn Thanh Thủy nói với nhật báo Người Việt: “Đặc biệt năm nay cũng là năm kỷ niệm 50 năm người Việt rời khỏi quê hương, vì không chấp nhận sống chung với Cộng Sản. Cộng đồng người Việt sống trên xứ người lúc nào cũng biết ơn những chiến sĩ Quân Lực VNCH và đồng minh đã hy sinh mồ hôi nước mắt cùng mạng sống để bảo vệ sự ấm no, hạnh phúc cho đồng bào miền Nam Việt Nam, trong đó có rất nhiều thương phế binh VNCH đang còn sống tại quê nhà.”
“Theo tôi, Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh được thành công trong nhiều năm qua cũng nhờ sự che chở của các hương linh tại nơi này, để ban tổ chức có ngân khoản hằng năm gởi về cho những đồng đội thương phế binh đang còn sống lê lết, tật nguyền tại quê hương mình. Vì thế hằng năm chúng tôi đều tổ chức Lễ Cúng Tạ Ơn họ trong dịp Rằm Tháng Bảy Âm Lịch,” bà cho biết thêm.
Bà Nguyễn Thanh Thủy (giữa), hội trưởng Hội H.O. Cứu Trợ Thương Phế Binh và Quả Phụ VNCH, phát biểu. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Hằng năm, đến dự Lễ Cúng Tạ Ơn ngoài đồng hương tại Little Saigon và nhiều nơi khác còn có nhiều cựu quân nhân Quân Lực VNCH. Họ cùng đến đây để thắp nén hương tưởng niệm những chiến hữu đồng đội và đồng minh đã nằm xuống vì đại nghĩa trong cuộc chiến tại miền Nam Việt Nam.
Chiến hữu Võ Ý, cố vấn hội, khấn đến các hương linh: “Kính thưa hương linh các chiến sĩ Quân Lực VNCH. Quý vị đã hy sinh mạng sống để cho chúng tôi được sống còn. Vì thế, quý vị chính là ân nhân của chúng tôi và cũng là người con yêu của đất nước. Lễ Cúng Tạ Ơn hôm nay, xin quý vị chứng giám lòng thành kính và biết ơn của chúng tôi với quý vị.”
Sau đó, ông nói với mọi người: “Kính thưa quý đồng hương, thương phế binh VNCH là ân nhân của tất cả chúng ta. Họ là những người đã cùng chung một tiền đồ, màu cờ và cùng chung lý tưởng quốc gia, dân tộc với chúng ta. Họ đã từng chiến đấu và đã hy sinh một phần thân xác để bảo vệ sự an bình, hạnh phúc cho đồng bào miền Nam Việt Nam trước 1975, và hiện giờ vẫn còn rất nhiều người đang sống trong cảnh nghèo khó tại quê nhà. Chúng ta không thể nào quên họ được, nên Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh được tổ chức hằng năm, nhằm để có ngân khoản, chút quà mọn để tạ ơn những thương phế binh đang còn sống tại quê nhà.”
Trong những chương trình Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh, thường có sự trình diễn của hai nghệ sĩ Phillip Nam và Cẩm Thu. Nhưng hôm nay là lần đầu tiên họ mới có mặt trong Lễ Cúng Tạ Ơn các chiến sĩ VNCH và đồng minh.
Nghệ sĩ Phillip Nam tâm tình: “Thật ra lúc trước chúng tôi chưa biết là hằng năm, hội có tổ chức Lễ Cúng Tạ Ơn các anh hùng tử sĩ VNCH và đồng minh. Vì thế, hôm nay tôi mới có mặt lần đầu tiên trong lễ cúng này. Tuy tôi không phải là một cựu quân nhân, nhưng gia đình chúng tôi đã có rất nhiều người từng là cựu quân nhân của Quân Lực VNCH. Sự thành công của Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh thì ít nhiều gì cũng nhờ sự hỗ trợ tâm linh của những anh hùng tử sĩ VNCH. Vì thế, sau khi Đại Nhạc Hội Cám Ơn Anh thành công, thì mình cũng phải tỏ lòng biết ơn họ.”
Đồng hương thắp hương tưởng niệm các chiến sĩ trận vong. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Bà Frances Thế Thủy Nguyễn, ủy viên giáo dục Học Khu Westminster, tâm tình: “Là một ủy viên giáo dục, chúng tôi rất cần hiểu biết về lịch sử Việt Nam để lưu truyền cho tuổi trẻ hiểu được nguồn cội của mình, trong đó có những chiến sĩ VNCH đã từng chiến đấu để bảo vệ lãnh thổ miền Nam Việt Nam, và những anh hùng tử sĩ cũng như những thương phế binh VNCH là những người mà chúng ta và tuổi trẻ Việt Nam tại hải ngoại phải biết ơn họ và những đồng minh.”
Chiến hữu Võ Ý (trái) và bà Frances Thế Thủy Nguyễn, ủy viên giáo dục Học Khu Westminster, thắp hương tưởng niệm các chiến sĩ trận vong. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Chiến hữu Đặng Kim Thu, một trong những thành viên cố vấn của hội, nói: “Theo tục lệ của ông bà ngày xưa để lại, thì Lễ Cúng Rằm Tháng Bảy Âm Lịch hằng năm, ngoài để con cháu tưởng nhớ đến công ơn của tổ tiên, ông bà, cha mẹ, đồng thời cũng để tạ ơn những người khuất mày, khuất mặt đã có công dựng nước và giữ nước, trong đó có hương linh của những chiến sĩ VNCH và đồng minh. Vì thế, hôm nay chúng tôi đến đây với tính cách là một cựu quân nhân cùng đến tưởng niệm và tri ơn các anh hùng tử sĩ đã hy sinh cho sự sống còn của chúng ta đến ngày hôm nay.”
Hai nghệ sĩ Phillip Nam (trái) và Cẩm Thu trước tượng chiến sĩ VNCH và Hoa Kỳ. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Buổi tổ chức đúng thời điểm vào Tiết Trung Nguyên, hay còn gọi là Tiết Vu Lan, ngày lễ chính là vào ngày Rằm Tháng Bảy Âm Lịch. Tục lệ này đã trở thành lễ hội truyền thống của dân tộc Việt Nam, vừa mang ý nghĩa tâm linh, vừa mang ý nghĩa xã hội trong sự kết hợp giữa tôn giáo và nhân gian. Đó là Vu Lan Báo Hiếu, Vu Lan Thắng Hội, ngày Xá Tội Vong Nhân, ngày cám ơn tổ quốc và nhân loại. Nên ban tổ chức chọn vào Tiết Trung Nguyên để tổ chức Lễ Cúng Tạ Ơn các anh hùng tử sĩ tại Little Saigon. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
NEW DELHI, Ấn Độ (NV) – Bộ trưởng Tài Chính Ấn Độ hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, tuyên bố nước này vẫn mua dầu mỏ của Nga vì giá rẻ, bất chấp chính quyền Tổng Thống Donald Trump của Mỹ quyết định áp thuế quan nặng nề đối với Ấn Độ vì mua dầu của Nga, theo Reuters.
Thời gian qua, trong lúc Âu Châu và Mỹ tránh mua dầu mỏ của Nga để phản đối vụ xâm lăng Ukraine, Ấn Độ lợi dụng cơ hội này để mua dầu với giá rẻ và trở thành khách hàng lớn nhất của Nga.
Công nhân đóng gói hộp nhựa đựng thức ăn tại nhà máy ở ngoại ô Kolkata, Ấn Độ, hôm 8 Tháng Tám. (Hình minh họa: Dibyangshu Sarkar/AFP via Getty Images)
Ấn Độ cho hay nhờ họ mua dầu mỏ của Nga nên thị trường mới cân bằng.
Tổng Thống Trump nói hành động này của Ấn Độ giúp Nga có tiền tiếp tục tấn công Ukraine trong khi ông Trump đang cố gắng làm trung gian chấm dứt cuộc chiến. Tháng trước, ông Trump tăng thuế nhập cảng Mỹ đối với sản phẩm Ấn Độ từ 25% lên 50% để trừng phạt nước này.
Hôm Thứ Sáu, trên kênh truyền hình Ấn Độ CNN-News18, bà Nirmala Sitharaman, bộ trưởng Tài Chính Ấn Độ, tuyên bố quốc gia nhập cảng và tiêu thụ dầu mỏ nhiều thứ ba thế giới này không có ý định ngưng mua dầu của Nga.
“Chúng ta phải quyết định làm việc nào phù hợp nhất cho chúng ta. Nên chắc chắn chúng ta sẽ tiếp tục mua,” bà Sitharaman cho hay, và cho biết thêm Ấn Độ dùng hầu hết ngoại tệ của nước này để mua dầu thô và nhiên liệu.
Hôm Thứ Sáu, ông Howard Lutnick, bộ trưởng Thương Mại Mỹ, thúc giục Ấn Độ ủng hộ đồng đô la, tiếp tục đàm phán thương mại với Mỹ và ngưng mua dầu mỏ của Nga.
“Chúng ta luôn sẵn sàng đàm phán. Trung Quốc bán hàng cho chúng ta. Ấn Độ bán hàng cho chúng ta. Họ sẽ không thể bán cho nhau. Chúng ta là quốc gia tiêu thụ của thế giới,” ông Lutnick cho hay trên chương trình “Bloomberg Surveillance.”
“Một là ủng hộ đồng đô la, ủng hộ Mỹ, ủng hộ khách hàng lớn nhất của quý vị – người tiêu dùng Mỹ. Hai là, tôi nghĩ quý vị sẽ đóng thuế quan 50%. Mà để coi chuyện này kéo dài bao lâu,” ông Lutnick nói. Ông đoán, một hay hai tháng nữa, Ấn Độ sẽ trở lại bàn đàm phán thương mại với Mỹ, xin lỗi Tổng Thống Trump và cố đạt thỏa thuận. (Th.Long) [qd]
BUENOS AIRES, Argentina (NV) – Lionel Messi chưa giã từ sân cỏ nhưng trận Argentina – Venezuela trên sân Monumental tại Buenos Aires tối 4 Tháng Chín được anh thừa nhận là trận đấu cuối chính thức trong màu áo đội Argentina, theo Daily Mail.
Messi đã bật khóc khi khởi động trong trận đấu áp chót Vòng Loại World Cup 2026 và là trận cuối của Argentina trên sân nhà với Venezuela. Anh hiểu rằng ở tuổi 38, World Cup 2026 sẽ là giải cuối cùng của anh với đội tuyển Argentina và đây chính là trận cuối trên sân nhà của mình trong màu áo xanh-trắng truyền thống.
Lionel Messi xúc động với những gì khán giả Argentina dành cho mình trong trận cầu được ví như “lễ tri ân” và hình ảnh của anh được đặt chung với tượng đài bóng đá thế giới Maradona. (Hình: Marcos Brindicci/Getty Images)
Buổi tối đặc biệt trên sân Monumental, Buenos Aires ấy đã hóa thành lễ tri ân khi Messi. Anh nhìn khắp khán đài đông nghịt người hâm mộ trong đó có cả vợ con anh, nhìn cờ, hoa cùng những băng rôn nói lời cám ơn, tri ân mình mà không kìm nổi cảm xúc.
Chiến thắng 3-0 trước Venezuela càng ý nghĩa hơn với Messi. Anh giơ tay chào mọi người, mắt rơm rớm nước mắt giữa tiếng vỗ tay và những bài ca dành cho “La Pulga” – biệt danh thân thương người hâm mộ Argentina dành cho anh, thật giàu cảm xúc.
Trên phương diện chuyên môn, đêm ấy Messi đã đáp lại tình cảm khán giả bằng màn trình diễn phẩm chất. Anh mở tỉ số từ pha phối hợp sắc bén ở cuối hiệp 1 và làm mọi người không ngớt hò reo với bàn ấn định tỷ số 3-0. Giữa hai bàn thắng của Messi là bàn nâng tỉ số 2-0 của tiền đạo Lautaro Martinez.
Argentina đã có một vòng loại thảnh thơi với những chiến thắng như chẻ tre và sớm nhận vé dự vòng chung kết World Cup 2026 tại Mỹ, Canada và Mexico, nhưng đấu trận tri ân và cũng là chia tay với Messi trên sân nhà của Argentina mang ý nghĩa rất lớn với cá nhân Messi và sự tri ân của người hâm mộ dành cho ngôi sao lớn của Argentina.
Những hình ảnh trước giờ bóng lăn, những bài ca, những âm thanh cổ vũ mỗi khi Messi chạm bóng và tiếng vỗ tay kéo dài sau tiếng còi kết thúc trận đấu được báo chí quốc tế mô tả là “lời chia tay đầy trang trọng.”
Ở góc độ đội tuyển Argentina, ngoài ý nghĩa của trận đấu cuối của Messi trên sân nhà, người hâm mộ không khó nhận ra huấn luyện viên Lionel Scaloni đang cố cân bằng giữa hai thế hệ trong đội tuyển Argentina bằng việc bố trí những nhân tố trẻ vào đội hình.
Lionel Messi cùng các con trong trận đấu gặp Venezuela, trận đấu nhiều ý nghĩa và đầy cảm xúc, được xem là trận cuối của Messi trong màu áo đội tuyển Argentina trên sân nhà. (Hình: Marcos Brindicci/Getty Images)
Giới chuyên môn đánh giá cao huấn luyện viên Scaloni khi ông để Messi giữ vai trò dẫn dắt trên sân như một cách gìn giữ và tôn trọng biểu tượng mà vẫn tính được cho bài toán kế thừa. Họ gọi đó là sự khéo léo trong việc “chuyển giao có kiểm soát” đối với nhà vô địch thế giới.
Sau trận đấu đầy cảm xúc trên, Messi tỏ ra trầm tư về tương lai, anh thừa nhận khoảnh khắc ở trận đấu cuối trên sân nhà rất đặc biệt đối với mình, đồng thời anh vẫn bỏ ngỏ việc khẳng định sẽ có mặt ở vòng chung kết World Cup 2026. Khi bị truyền thông “dí” về việc dự World Cup vào mùa Hè tới, Messi rất tế nhị và trả lời: “We’ll see.”
Dù có thế nào đi nữa thì bóng đá thế giới nói chung và Argentina nói riêng vẫn phải cám ơn Messi rất nhiều bởi vì những gì anh đã mang đến suốt thời gian dài cống hiến và cháy hết mình với bóng đá. (Anh Khoa) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Một cảnh tượng khó tin nhưng có thật đang diễn ra ở Sài Gòn: Cả trăm người được nhìn thấy chen chúc suốt đêm trước một cửa hàng vàng SJC trong lúc giá mỗi lượng đã lên đến 135 triệu đồng ($5,113).
Báo Thanh Niên hôm 6 Tháng Chín ghi nhận, nhiều người cho biết họ đã thức trắng đêm, nhịn ăn, xếp hàng trên vỉa hè hơn 15 giờ mà vẫn chưa lấy được số để vào cửa hàng SJC mua vàng.
Hàng người xếp hàng chờ mua vàng cạnh ngã tư Nguyễn Thượng Hiền-Nguyễn Thị Minh Khai, Sài Gòn. (Hình: Thanh Niên)
Theo quan sát của phóng viên, đa phần trong dòng người xếp hàng cạnh ngã tư Nguyễn Thượng Hiền-Nguyễn Thị Minh Khai là những bà nội trợ, người cao niên, nhân viên giao hàng, tài xế xe công nghệ…
Một phụ nữ được nêu tên tắt là Kiêm, cho biết cô cùng một người bạn trong tình trạng kiệt sức sau 15 giờ xếp hàng.
“Tụi em đã đứng đây từ 6 giờ rưỡi tối hôm qua đến giờ. Ăn uống thì tạm ở cửa hàng tiện lợi. Tụi em muốn mua 1 chỉ hoặc nhẫn 5 phân thôi, coi như tích cóp,” cô Kiêm cho biết.
Khoảng 10 giờ sáng 6 Tháng Chín, một nhân viên bảo vệ cửa hàng SJC ra thông báo: “Tính đến giờ này, 50 khách đầu tiên vẫn chưa giao dịch xong, nên mọi người thông cảm. Ai mệt có thể về, hoặc chờ tiếp thì tùy.” Tin này khiến nhiều người thất vọng, nhưng đa phần vẫn bám trụ trên vỉa hè vì “công sức cả đêm không thể bỏ phí.”
Cùng ngày, theo báo VNExpress, ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam, chỉ đạo “không để tình trạng thao túng, găm hàng, đội giá trên thị trường vàng.”
Ông Chính yêu cầu thanh tra của Ngân Hàng Nhà Nước và chính phủ “vào cuộc.”
Bên dưới bản tin của VNExpress, một độc giả bình luận: “Vàng là vật ngang giá chung, hãy để vận hành theo cơ chế thị trường và theo giá thế giới.”
Người phụ nữ trong hình cho biết bà đã thức trắng một đêm trên vỉa hè chờ lấy số mua vàng. (Hình: Thanh Niên)
Hồi trung tuần tháng trước, các báo Việt Nam loan tin, cơ chế nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng dành cho công ty SJC bị bãi bỏ, thay vào đó doanh nghiệp và ngân hàng đủ điều kiện sẽ được tham gia.
Tuy vậy, sau thông báo nêu trên, giá vàng tại Việt Nam được ghi nhận tăng từng ngày, thậm chí đắt hơn 20 triệu đồng ($757) so với giá vàng thế giới.
Hồi năm ngoái, chính phủ Việt Nam từng có biện pháp siết chặt kiểm soát những người mua vàng SJC nhằm kéo giá vàng xuống nhưng bất thành. (N.H.K) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Hàng ngàn người xuống đường biểu tình ở Washington, DC hôm Thứ Bảy, 6 Tháng Chín, phản đối chính quyền liên bang giành quyền kiểm soát cảnh sát thủ đô nước Mỹ, theo AP.
Giương biểu ngữ màu đỏ tươi ghi “HÃY CHẤM DỨT CHIẾM ĐÓNG DC” bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha, người biểu tình tuần hành hơn 2 dặm từ công viên Meridian Hill Park tới Freedom Plaza gần Tòa Bạch Ốc để phản đối Vệ Binh Quốc Gia (VBQG) và đặc vụ liên bang tuần tiễu đường phố DC tới nay là tuần thứ tư.
Biểu tình phản đối khai triển Vệ Binh Quốc Gia ở Washington, DC hôm Thứ Bảy, 6 Tháng Chín. (Hình: Amid Farahi/AFP via Getty Images)
Cuộc biểu tình có tên “Chúng Ta Đều Là DC,” do những nhà tranh đấu cho quyền tự trị ở DC và Liên Đoàn Dân Quyền Hoa Kỳ (ACLU) tổ chức. Đây có lẽ là cuộc biểu tình có tổ chức lớn nhất chống Tổng Thống Donald Trump khai triển VBQG và đặc vụ liên bang ở DC.
Tháng trước, ông Trump tuyên bố ông làm như vậy để giải quyết nạn phạm pháp và vô gia cư ở thành phố này, bất chấp giới chức địa phương xác nhận tỉ lệ tội ác bạo lực liên tục giảm mấy năm gần đây, thậm chí xuống thấp nhất trong 30 năm hồi năm ngoái, và hiện đang thấp hơn hồi nhiệm kỳ đầu của ông Trump.
Tổng Thống Trump nhắm vào DC sau khi đưa VBQG tới Los Angeles hồi đầu mùa Hè để trấn áp làn sóng biểu tình phản đối chiến dịch bố ráp người nhập cư không giấy tờ.
Sự xuất hiện của binh lính mang súng ngoài đường phố khiến tình hình ở DC căng thẳng suốt mấy tuần qua và gây ra hàng loạt vụ biểu tình, đặc biệt trong các khu phố ở đó. Tình trạng khẩn cấp mà Tổng Thống Trump tuyên bố để đưa quân đội tới DC sẽ hết hạn vào Thứ Tư tuần sau.
Cũng hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump một lần nữa đe dọa đưa Chicago, Illinois, vào danh sách thành phố Dân Chủ ông muốn khai triển binh lính. Cũng như DC, dữ liệu phạm pháp ở Chicago gần đây cho thấy thành phố này không phải vùng chiến sự như ông Trump liên tục ví von.
Tội ác bạo lực ở Chicago giảm mạnh sáu tháng đầu năm 2025 và giảm nhiều nhất 10 năm qua, theo dữ liệu thành phố này. Số vụ nổ súng giảm 37%, số vụ giết người giảm 32%, còn tội ác bạo lực nói chung giảm hơn 22%.
Đáp lại lời đe dọa của Tổng Thống Trump, ông JB Pritzker (Dân Chủ), thống đốc Illinois, gọi ông Trump là “người muốn làm nhà độc tài” và đang “đe dọa gây chiến với thành phố của Mỹ.”
“Chuyện này không phải chuyện đùa,” ông Pritzker viết trên mạng xã hội X. “Chuyện này không bình thường.” (Th.Long) [qd]
Dịch giảHuỳnh Phan Anh tên thật là Huỳnh Thanh Tâm, sinh năm 1940 tại Bình Dương, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Đà Lạt và là giáo sư triết học tại miền Nam. Nhưng sự nghiệp của ông gắn liền với hoạt động dịch thuật và phổ biến tác phẩm văn chương triết từ các nước đến với người đọc Việt Nam từ trước 1975.
Ông qua đời lúc 16h45 ngày 30-8-2020 tại San Jose, California, Hoa Kỳ sau một thời gian nằm bệnh, hưởng thọ 81 tuổi.
Dịch giả Huỳnh Phan Anh. (Hình: Tuổi Trẻ_
Anh Tâm. Tôi thường gọi thân mật theo tên thật Huỳnh Thành Tâm, anh giải thích về bút danh Huỳnh Phan Anh của anh, Huỳnh tức họ Huỳnh trong khai sinh, Phan là họ của mẹ, Anh là từ tên Ánh của người chị bỏ dấu sắc, một bút danh như gom cả gia đình. Tâm còn hiểu như tâm hồn, như trái tim.
Đa phần đều biết nhà văn dịch giả nhà nghiên cứu phê bình qua các tác phẩm đáng chú ý như: Văn Chương Và Kinh Nghiệm Hư Vô (Nhà xuất bản (NXB) Hoàng Đông Phương, 1968); Đi Tìm Tác Phẩm Văn Chương (NXB Đồng Tháp, 1972), tập truyện Người Đồng Hành (NXB Đêm Trắng, 1969), truyện vừa Những Ngày Mưa (NXB Đêm Trắng), Chuông Gọi Hồn Ai (tiểu thuyết, Ernest Hemingway, NXB Văn học), Tình Yêu Bên Vực Thẳm (tiểu thuyết, Erich Maria Remarque, NXB Trẻ), Sa Mạc (tiểu thuyết, J.M.G Le Clézio, NXB Hội Nhà văn), Một Mùa Địa Ngục (thơ Arthur Rimbaud, NXB Văn học), Tuyển Thơ Tình Yêu (Paul Eluard, NXB Hội Nhà văn), Thơ Yves Bonnefoy (NXB Hội Nhà văn), Thế Giới Của Sophie (NXB Thế Giới)…
Nhưng rất ít người biết anh là nhà thơ, đây, xem anh có lời mở trong tập Thơ Tự Do (*): “Dường như thơ tự do đã có từ lâu mà không được gọi tên, ngày nay nó đã trở thành tiếng thơ toàn cầu và không ai buồn gọi tên nó nữa, đơn giản thơ tự do là thơ. Những bài Nhã Ca trong Kinh Thánh là những bài thơ tình rất tự do, và hàng ngàn năm trước công nguyên, kinh Vệ Đà, thơ Homère nào có chịu sự chi phối bởi luật trắc, vần điệu máy móc nào nếu không nói đó là những câu thơ tự do đầu tiên…”
Xin trích một đoạn bài thơ của anh trong Thơ Tự Do 10 Tác giả, do tôi tập hợp:
Ánh Sáng Cong
Ngày cong xuống trên lối đi
Qua đồ vật đóng bang
Lời nói như đá cuội
Rơi tỏm vào đáy sâu
Theo con nước ngọc ngà của ánh bạc
Xác lá cùng cỏ khô
Ôm bước chân tôi
Và tôi ngủ
Giấc ngủ cuộn tròn ẩm ướt
Rơi vào khoảng trống
Rơi vào sự rơi rụng
Và khởi đầu, khởi đầu. (Huỳnh Phan Anh)
Từ yêu thơ ông viết nhiêu tiểu luận về thơ:
Huỳnh Phan Anh nhận định “Hàn Mặc Tử hay là hiện hữu của thơ” đã băn khoăn với hàng loạt câu hỏi: “Trong ám ảnh của cái chết, trong thôi thúc của thời gian, trong khả hữu của hư vô toàn diện, đâu là cơ hội sau cùng của thi sĩ? Đâu là sự cứu rỗi cho phận số hữu hạn? Phải chăng đó là niềm tin ở một đấng? Phải chăng đó là phút huy hoàng mãnh liệt và đầy ắp? Phải chăng đó là sự kêu đòi hay nguyện cầu vô vọng?”
Anh đã dịch nhiều thơ, như Tuyển thơ tình yêu của Paul Eluard, thơ Yves Bonnefoy…, và đặc biệt Rimbaud toàn tập, anh làm việc đầy trách nhiệm với lời hứa hẹn đúng thời hạn với nhà xuất bản; đến nỗi dịch cả ngày dêm, trước giờ lên máy bay, kết quả anh bị đột quỵ và sức khỏe yếu đi; ra phi trường phải nhờ người em dìu ra.
Anh là người đam mê tiểu thuyết mới, anh rất thích Phan Thị Vàng Anh và đã viết một tiểu luận Bước vào thế giới truyện ngắn của Phan Thị Vàng Anh, vì tác giả “Khi Người Ta Trẻ” có bút pháp tân truyện cùng tần số với anh.
Mỗi thời đại có tiếng nói riêng của nó. Tiểu thuyết mới trước hết là nỗ lưc làm mới ngôn ngữ. Mỗi nhà văn thực hiện một cách thế sử dụng ngôn ngữ… Xa hơn ngôn ngữ, tiểu thuyết mới đánh dấu sự trưởng thành của kỹ thuật tiểu thuyết. Tiểu thuyết không chỉ là câu chuyện kể một cách dung dị thơ ngây. Ðó là sự tìm kiếm một lối kể, một cách viết, một kỹ thuật. Ðây là vấn đề nội dung và hình thức. Có người cho rằng trong hình thức có nội dung và ngược lại. Kafka nói: “Văn chương chỉ là kỹ thuật.”
Thời còn ở Sài Gòn, anh sống rất khó khăn, eo hẹp tài chánh, có khi ngồi lai rai với tôi, anh mua bánh mì làm mồi. Chị Ý Nhi nhờ anh dịch những cuốn sách tiếng Pháp, chị rất quí anh và thường đưa đủ thù lao, chứ không ứng trước phần % như những ông “bầu” khác, đáp lại nồng nhiệt của chị, anh giao “hàng” đúng như lời hứa. Tuy khó khăn như vậy nhưng anh muốn ở lại Việt Nam, vì ngôi nhà thừa tự và còn một người em trai, con gái anh là Huỳnh Thị Thanh Tuyền đòi bảo lãnh anh ra nước ngoài, anh dùng dằng không muốn đi, đến nỗi cháu Tuyền phải ra tối hậu thư,” nếu ba không qua với tụi con, con sẽ không lấy chồng,” cuối cùng anh lên đường, để lại ngôi nhà cho người em trai.
Ngày xưa Nhóm Sáng Tạo gôm Mai Thảo, Thanh Tâm Tuyền, Doãn Quốc Sỹ, Trần Thanh Hiệp… là một tạp chí làm cuộc cách mạng văn chương, lừng lẫy. Anh Huỳnh Phan Anh và Dương Văn Ba (dân biểu), gửi Thư gửi nhóm Sáng Tạo trên Tuần báo Mã Thượng Sài Gòn, lúc ấy anh mới 21 tuổi, “phản ứng” lại nhóm, xin trích đăng một đoạn:
Nếu các anh trách nghệ thuật tiền chiến say ngủ mơ màng trước vận động diễn hành của đời sống, [như vậy là] bao gồm ý nghĩ bất lực, đớn hèn, thì ngày nay ý thức “làm mới, lay động, đốt cháy, sáng tạo sự vật” của các anh cũng đã nói lên sự thất bại trước cuộc sống. Chiến thắng trước đời sống không có nghĩa là tiêm vào ý thức nghệ thuật niềm khát vọng cải tạo cuộc đời, như những người của nghệ thuật tượng trưng đã có thời tham vọng thực hiện. Chiến thắng trước đời sống chỉ có nghĩa là chấp nhận nó, trần truồng, mới nguyên, và trọn vẹn, không cần thắc mắc, không cần tra hỏi và tách biệt hẳn những ám ảnh của những môn học sách vở đầy ngập những chủ nghĩa, lý thuyết, phán đoán, danh từ. Một nụ cười viên mãn, một nét nhăn đăm chiêu nổi loạn, hai thái độ này không cần thiết cho một thái độ trưởng thành đối diện với thực-tại-từng-phút-từng-giây.
Trước một kích thích, tôi đã biểu tỏ một phản ứng. Tôi lập lại, những ý nghĩ trên đây không ở chỗ tiếp nhận hay bác bỏ. Vì chúng chỉ nói lên một phản ứng tự phát và độc lập.
Tuy anh phản ứng nhóm Sáng Tạo ‘nhẹ nhàng” vậy, nhưng khi Thanh Tâm Tuyền tái bản cuốn Bếp Lửa lần thứ tư vào năm 1973 lại nhờ anh viết lời Bạt: Mấy ghi nhận về Bếp Lửa; tài năng trân trọng tài năng, văn chương chân chính là ở chỗ đó.
Tôi thường trò chuyện với anh Huỳnh Phan Anh qua messenger, nhưng gần đây do bệnh nặng nên thấy anh không còn trao đổi với tôi, cách nay khoảng một tháng, tôi có viết bài về cuốn Bãi Hoang do anh dịch của Jean-René Huguenin, con gái anh đọc được và chuyển cho anh, anh xem và nhờ con gái, con nói cho ba gửi lời cám ơn chú Quang, vì không dùng vi tính được. Không ngờ đó là những ngày gần cuối anh ra đi, sáng ngày 31/8/2020 anh mất, dĩ nhiên sống là đi đến cõi vô cùng, nhưng tôi bàng hoàng đăng bản tin ngắn vội vàng chia buồn trên Facebook không nói được hết ý.
Không còn tôi và anh ngồi tay đôi với nhau, Trống Đồng bây giờ trống vắng người bạn thiết, một giá trị một tên tuổi, người tôi kính trọng và khâm phục. Vĩnh biệt anh, xin thắp cho anh nén nhang và cúi đầu đưa tiễn anh từ xa. Anh Tâm!
Vũ Trọng Quang
—–
(*) Thơ Tự Do 10 Tác Giả: Huỳnh Phan Anh, Nguyễn Quốc Chánh, Trần Hữu Dũng, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Đạt, Vũ Trọng Quang, Nguyễn Quyến, Nguyễn Thị Minh Thái, Nguyễn Quang Thiều, Khiêm Lê Trung. (NXB Trẻ, 1998)
ANAHEIM, California (NV) – Hội Ái Hữu Trung Học Châu Văn Tiếp Phước Tuy Nam California vừa có buổi hội ngộ Hè với chủ đề “Trường Xưa Còn Mãi Trong Ta,” được tổ chức tại nhà hàng Golden Sea, Anaheim, vào chiều Chủ Nhật, 31 Tháng Tám.
Toàn thể thầy cô và cựu học sinh trường trung học Châu Văn Tiếp Phước Tuy trong ngày vui hội ngộ Hè “Trường Xưa Còn Mãi Trong Ta.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Ngày hội ngộ cũng là để kỷ niệm 70 năm thành lập trường Châu Văn Tiếp Phước Tuy (1955-2025). Ngoài các cựu học sinh từ Nam, Bắc California, còn có nhiều đồng môn từ các tiểu bang khác về tham dự, cùng các hội đoàn bạn như Hội Cảnh Sát Quốc Gia Nam California, Hội Quảng Nam Đà Nẵng, Hội Đồng Hương Bà Rịa-Vũng Tàu…
Sự kiện còn có sự hiện diện của các giáo sư Lê Tinh Thông, Trần Kim Sa, Phạm Thanh Mai, Dương Bảo Kính, và Cao Thị Ngọc Điệp, cùng các niên trưởng đàn anh.
Ông Lê Duy Cần, hội trưởng Hội Ái Hữu Châu Văn Tiếp-Phước Tuy, phát biểu khai mạc: “Hội ngộ Hè 2025 được tổ chức không ngoài mục đích tạo cơ hội để thầy và trò chúng ta có cơ hội ngồi bên nhau để hàn huyên tâm sự, chia sẻ buồn vui, một việc tưởng chừng như đơn giản nhưng không hề dễ dàng trong điều kiện tuổi tác và không gian xa cách hiện nay. Thay mặt ban tổ chức, chúng em xin kính chúc quý thầy cô, thân hữu và đồng môn, cùng gia đình luôn mạnh khỏe, hạnh phúc và an lành trong cuộc sống hàng ngày.”
Nhân tiện, ông hội trưởng cũng thông báo đến mọi người là hội dự định sẽ tổ chức đại hội 70 năm ngày thành lập trường vào hai ngày 5 và 6 Tháng Chín, 2026.
Hội Đồng Hương Bà Rịa-Vũng Tàu trong vũ khúc “Bóng Hồng Việt Nam.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đại diện đồng hương Phước Tuy, Giáo Sư Lê Tinh Thông ngỏ lời cám ơn bà con và ban tổ chức đã tạo cơ hội cho mọi người được gặp nhau nơi đất khách quê người để cùng chia sẻ niềm vui trong cuộc sống xa quê hương. Ông cũng ước mong đồng hương Phước Tuy và quan khách hiện diện siết chặt tình đoàn kết thắm thiết hơn nữa, hy vọng sẽ có nhiều cơ hội nữa để gặp lại nhau.
Giáo Sư Trần Kim Sa, một trong tám vị cựu hiệu trưởng của trường, cho biết: “Hội Ái Hữu Châu Văn Tiếp Phước Tuy hai năm họp mặt một lần, bắt đầu từ San Jose, sau vì nhân sự lớn tuổi, nên hiện nay chỉ còn hội ở Bắc và Nam California cùng vài hội ở các tiểu bang khác còn sinh hoạt.”
Các giáo sư Châu Văn Tiếp Phước Tuy trong ngày hội ngộ với học trò cũ. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Giáo sư kể trường được thành lập ngày 7 Tháng Bảy, 1955, là ngày Song Thất, ngày mở đầu nền Đệ Nhất Cộng Hòa khi Thủ Tướng Ngô Đình Diệm chấp chánh, thành lập nội các, tiếp đến là thành lập các trường.
Ông tiếp: “Cách đặt tên trường trung học ở miền Nam rất hay, khi lấy địa danh nơi có trường để đặt tên trường đó. Riêng trường trung học công lập, lấy tên của một vị anh hùng để đặt tên trường. Như vậy, mỗi địa phương chỉ có một tên trường duy nhất thôi. Thứ hai là những trường tư thục được đặt tên theo ý của ông hiệu trưởng, nhưng không được lấy tên của trường đã được đặt tên trước đó đặt tên cho trường mình.”
Do quy định đặt tên trường trung học này, nên chỉ có một tên trường duy nhất, không được có tên ở một địa phương thứ hai nào nữa.
Thí dụ như các trường Gia Long-Sài Gòn, Nguyễn Huệ-Bình Định, Phan Thanh Giản-Cần Thơ, Phan Bội Châu-Phan Thiết, Thoại Ngọc Hầu-Long Xuyên, Lý Thường Kiệt-Hóc Môn Gò Vấp…
Nhóm múa Châu Văn Tiếp và liên trường trong vũ điệu “Mộng Ban Đầu.” (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Trường mang tên Châu Văn Tiếp là vì lăng của ông Châu Văn Tiếp tại huyện Long Điền ở ngay Phước Tuy. Ông là một trong “Gia Định Tam Hùng” thời Vua Gia Long, đó cũng là cách ghi nhận công ơn của ông.
Giáo Sư Sa tiếp: “Trường trung học Châu Văn Tiếp Phước Tuy lúc đầu chỉ có hai lớp Đệ Thất mượn tạm của trường tiểu học, tiếp tục xây dựng qua tám đời hiệu trưởng cho đến năm 1973 có 54 lớp từ lớp Đệ Thất (lớp Sáu) tới Đệ Nhất (lớp Mười Hai) với hơn 160 giáo sư và nhân viên, cùng hơn 2,000 học sinh. Trường tuy ít thầy cô, nhưng đều có thiện chí, do các giáo sư tốt nghiệp từ các Đại Học Sư Phạm Sài Gòn, Đà Lạt, đến giảng dạy, cho ngày cuối cùng vào năm 1975.”
Ông Lê Duy Cần, hội trưởng Hội Ái Hữu Trung Học Châu Văn Tiếp Phước Tuy Nam California, phát biểu khai mạc. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
“Nhiều người có trình độ trong một chiến đoàn quân sự Úc gần đó, tình nguyện đến giảng dạy Anh Văn đàm thoại và xây dựng một thư viện sách tiếng Anh cho học sinh của trường, cùng một phòng thí nghiệm lý hóa rất đầy đủ. Học sinh được học với những tiêu chuẩn giáo dục tốt nhất, được học bổng du học các nước, trở về làm việc trong những dự án quốc gia như ‘Kế Hoạch Sông Cửu Long’ hoặc những người tài giỏi được làm trong chương trình của NASA của Mỹ,” ông kể thêm.
Cựu học sinh Nguyễn Hữu Nhân tâm tình: “Năm 1992, cách đây 33 năm, chúng tôi thành lập hội chỉ có bảy người, nay chỉ còn bốn. Xin quý đồng môn ghi nhớ những anh chị ấy đã đóng góp rất nhiều cho sự hình thành của hội hôm nay. Rất mừng sau 33 năm, thầy trò chúng ta vẫn còn cơ hội gặp lại nhau tại đây. Xin kính chúc quý thầy cô, quý niên trưởng, và đồng môn có một ngày vui, mong gặp lại vào năm tới nhân dịp 70 năm thành lập trường.”
Nghi thức khai mạc buổi hội ngộ Châu Văn Tiếp Phước Tuy. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Xa quê hơn nửa vòng trái đất, buổi họp mặt của cựu học sinh Châu Văn Tiếp Phước Tuy đầy ắp tâm tình qua những gương mặt thân quen của các cựu học sinh và thầy cô, làm sống lại những kỷ niệm dưới mái trường xưa luôn được ghi dấu trong tim. [đ.d.]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nghi can Nguyễn Thị Hường, 32 tuổi, chủ thẩm mỹ viện Ho.pital SW ở Sài Gòn, bị bắt giữ với cáo buộc không được cấp phép dịch vụ làm đẹp nhưng vẫn quảng cáo, nhận hút mỡ bụng cho 500 khách, thu lợi 10 tỷ đồng ($378,788).
Thẩm mỹ viện này tọa lạc tại phường Bàn Cờ, quận 3 trước đây.
Nghi can Nguyễn Thị Hường, chủ thẩm mỹ viện Ho.pital SW. (Hình: Công An TP.HCM)
Theo báo VNExpress hôm 6 Tháng Chín, nghi can Hường và hai thuộc cấp Nguyễn Minh Khải và Dương Tấn Long, cùng bị bắt với cáo buộc “lừa dối khách hàng.”
Làm theo chỉ đạo của nghi can Hường, nghi can Long, nhân viên marketing, đưa thông tin không đúng sự thật về “các bác sĩ, chuyên gia” đang cộng tác với thẩm mỹ viện, thuê một số người làm “chim mồi” đóng giả khách đến hút mỡ để quảng cáo dịch vụ trên mạng xã hội.
Trong khi đó, nghi can Khải dù không có chứng chỉ hành nghề chuyên khoa giải phẫu tạo hình thẩm mỹ nhưng được bà chủ cho “đóng vai” bác sĩ, thực hiện các ca hút mỡ cho khách hàng.
Vụ bắt giữ ba nghi can nêu trên diễn ra trong bối cảnh có hàng loạt vụ tai biến sau khi hút mỡ tại Sài Gòn.
Hồi cuối Tháng Năm, nhà chức trách Sài Gòn xác nhận vụ bà PTTD, 32 tuổi, thiệt mạng sau khi làm giải phẫu nâng ngực và hút mỡ bắp tay cùng lúc tại bệnh viện Răng Hàm Mặt Thẩm Mỹ Paris ở quận 3, Sài Gòn.
Báo Tuổi Trẻ thời điểm đó cho biết, sau khi sự việc xảy ra, thẩm mỹ viện nêu trên bị cho ngưng các giải phẫu, thủ thuật làm đẹp.
Trong sự việc xảy ra vào sáng 29 Tháng Năm, Sở Y Tế TP.HCM đã lập tổ công tác gồm các chuyên gia thuộc các chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ, hồi sức tích cực, ngoại tổng hợp và gây mê hồi sức đến bệnh viện nêu trên để xử trí cấp cứu nhưng không kịp.
Nhiều công an xuất hiện tại thẩm mỹ viện Ho.pital SW. (Hình: Công An TP.HCM)
Liên quan vụ này, theo báo Người Lao Động, sau khi ca giải phẫu hút mỡ bắp tay hoàn tất, bà D. được nâng ngực ngay.
Thời điểm đó, bà D. bất ngờ xuất hiện cơn nhịp nhanh, nghi bị ngộ độc thuốc tê.
Mặc dù êkíp đã xử trí theo phác đồ nhưng bệnh nhân nhanh chóng rơi vào tình trạng ngưng tim, không đo được huyết áp và SpO2 (độ bão hòa oxy trong máu).
Dù được hồi sinh tim phổi và kích hoạt báo động đỏ, tình trạng của bà vẫn diễn biến xấu. Sau một giờ, bà D. được ghi nhận có mạch trở lại nhưng tiếp tục rơi vào rung thất lần hai.
Bà D. được chuyển đến bệnh viện Thống Nhất trong tình trạng hôn mê, phải thở máy và sử dụng vận mạch liều cao trước khi qua đời tại đây.
Bản tin của báo Tuổi Trẻ cho biết thêm, hồi năm ngoái, bệnh viện Răng Hàm Mặt Thẩm Mỹ Paris bị Thanh Tra Sở Y Tế TP.HCM ra hai lệnh phạt vi phạm hành chính liên quan các tai nạn y khoa do giải phẫu thẩm mỹ. (N.H.K) [qd]
SEOUL, Nam Hàn (NV) – Chính phủ Nam Hàn hôm Thứ Bảy, 6 Tháng Chín, họp khẩn cấp và tuyên bố sẽ nhanh chóng ứng phó với vụ hàng trăm công dân nước này bị bắt khi đặc vụ di trú liên bang Mỹ đột kích nhà máy Hyundai ở tiểu bang Georgia, theo BBC.
Chính phủ Nam Hàn cử nhà ngoại giao tới nhà máy ở Ellabell, Georgia, còn LG Energy Solution, công ty điều hành nhà máy này với Hyundai, loan báo sẽ tạm dừng hầu hết chuyến công tác ở Mỹ.
Đặc vụ di trú liên bang đột kích nhà máy Hyundai ở Ellabell, Georgia, hôm 4 Tháng Chín. (Hình: ICE)
“Họ là người ngoại quốc bất hợp pháp và ICE (Cảnh Sát Di Trú) chỉ làm đúng nhiệm vụ,” Tổng Thống Donald Trump cho hay hôm Thứ Sáu.
Video do ICE công bố cho thấy nhiều công nhân Á Châu bị xích lại phía trước một tòa nhà, một số người mặc áo màu vàng có tên “Hyundai” và “LG CNS.”
“Người có visa ngắn hạn hoặc visa du lịch không được phép làm việc ở Mỹ,” ICE loan báo, cho biết thêm rằng chiến dịch này là cần thiết để bảo vệ việc làm cho người Mỹ.
Nam Hàn, đồng minh thân cận của Mỹ, từng hứa đầu tư hàng chục tỷ đô la mở nhà máy sản xuất ở Mỹ, một phần để tránh thuế quan của Tổng Thống Trump. Vụ đột kích xảy ra giữa lúc hai bên đang đàm phán thương mại, nên khiến chính phủ Nam Hàn lo ngại.
Nhiều công nhân LG bị bắt trong vụ đột kích tới Mỹ bằng nhiều loại visa khác nhau hoặc theo chương trình miễn visa, giới chức cho hay. Hôm Thứ Bảy, khi chủ trì cuộc họp khẩn cấp ở thủ đô Seoul, ông Cho Hyun, ngoại trưởng Nam Hàn, nói ông cảm thấy “có trách nhiệm rất lớn trong vụ công dân chúng ta bị bắt.”
Ông cho hay chính phủ thành lập Nhóm Đặc Nhiệm Bảo Vệ Người Nam Hàn Ở Hải Ngoại để giải quyết vụ này và có thể ông sẽ đi Washington nếu cần.
Cùng ngày, LG Energy Solution thông báo sẽ cử giám đốc nhân sự tới nhà máy này vào Chủ Nhật.
“Chúng tôi cố gắng hết sức bảo đảm công nhân công ty chúng tôi và công ty đối tác nhanh chóng được thả ra,” công ty này ra tuyên bố cho biết.
LG Energy Solution cho hay họ sẽ tạm dừng hầu hết chuyến công tác ở Mỹ và yêu cầu nhân viên đang ở Mỹ trở về nước ngay lập tức.
Phần lớn báo chí Nam Hàn gọi vụ đột kích ở Georgia là “cú sốc.” Tờ Dong-A Ilbo cảnh báo vụ này có thể “làm chựng lại hoạt động của doanh nghiệp chúng ta ở Mỹ.”
Nhà máy này sản xuất xe hơi điện và từng được ông Brian Kemp (Cộng Hòa), thống đốc Georgia, ca ngợi là dự án phát triển kinh tế lớn nhất lịch sử tiểu bang này. Nhà máy này mướn 1,200 công nhân.
Những công nhân bị bắt đang bị giam tại trại giam của ICE ở Folkston, Georgia, tới khi ICE quyết định chuyển họ đi nơi khác.
LG Energy Solution cho hay 47 nhân viên của họ và khoảng 250 công nhân công ty thầu phụ bị bắt.
Tổng Thống Trump từng thua cựu Tổng Thống Joe Biden trong cuộc bầu cử năm 2020 ở Georgia. Ông Trump từng gây áp lực đòi giới chức bầu cử Georgia “tìm” đủ phiếu giúp ông lật ngược kết quả ở đó, nhưng bị họ từ chối. Vụ gây áp lực đó khiến ông Trump và nhiều người khác bị truy tố. (Th.Long) [qd]
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Ít nhất một tuần sau khi có tin đồn trên mạng xã hội, đảng CSVN loan báo chỉ định hai quan chức vào ghế bí thư và chủ tịch thành phố Đà Nẵng.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 6 Tháng Chín, ông Lương Nguyễn Minh Triết được chỉ định ghế bí thư Thành Ủy Đà Nẵng, trong lúc ông Phạm Đức Ấn, được “giới thiệu để bầu,” tức chỉ định bầu với số phiếu tuyệt đối để làm chủ tịch thành phố này.
Ông Lương Nguyễn Minh Triết được chỉ định ghế bí thư Thành Ủy Đà Nẵng. (Hình: Trường Trung/Tuổi Trẻ)
Ông Triết, 49 tuổi, từ ghế chủ tịch Đà Nẵng lên ghế trống do ông Nguyễn Văn Quảng, 56 tuổi, bỏ lại sau khi ông này được điều động làm phó tổng thanh tra thường trực Thanh Tra Chính Phủ.
Đáng nói, ông Triết mới ngồi ghế chủ tịch Đà Nẵng được vỏn vẹn 67 ngày.
Ông Ấn, 55 tuổi, từ vị trí chủ tịch tỉnh Quảng Ninh nay vào làm chủ tịch thành phố Đà Nẵng.
Dường như tin chỉ định ghế cho hai ông Triết và Ấn không khiến công luận quan tâm bằng tin ông Nguyễn Văn Quảng thôi làm bí thư Đà Nẵng để nhận ghế “ngon ăn” ở trung ương trước khi đại hội 14 diễn ra.
Facebooker Đặng Ngọc Phương bình luận trên một diễn đàn của dân Đà Nẵng: “Cha này [Nguyễn Văn Quảng] làm bí thư Đà Nẵng mấy năm chả thấy phát triển được gì, toàn thấy bí thở!”
Một ý kiến khác thì cảm thán: “Ông Quảng làm bí thư năm năm rồi mà dân Đà Nẵng không nghe tên tuổi gì cả, chắc ăn no nê rồi nên rút.”
Ông Phạm Đức Ấn, chủ tịch tỉnh Quảng Ninh, được “giới thiệu để bầu,” tức chỉ định bầu làm chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Đà Nẵng. (Hình: Trường Trung/Tuổi Trẻ)
Hồi năm ngoái, trên mạng xã hội xuất hiện một bài đăng của tác giả Phạm Vũ Hiệp, đưa cáo buộc ông Nguyễn Văn Quảng “bảo kê” cho hàng loạt quan chức tham nhũng trong ngành y tế tại Đà Nẵng.
Theo bài đăng, ông Quảng được cho là có nhiều “sân sau,” thắng thầu những dự án có vốn đầu tư lên đến hàng chục ngàn tỷ đồng (hàng trăm triệu đô la).
Tác giả Hiệp cũng cho rằng bằng một điều kỳ diệu nào đó, đến nay ông Nguyễn Văn Quảng vẫn “vô sự” dù ông này bị nhiều đảng viên lão thành làm đơn tố cáo vụ “bảo kê” cho bà Ngô Thị Kim Yến, cựu phó chủ tịch Đà Nẵng, và nhiều vụ bê bối khác của giới chức Sở Y Tế Đà Nẵng. (N.H.K) [qd]
BANGKOK, Thái Lan (NV) – Bốn cái tên mạnh nhất vào bán kết Giải Bóng Chuyền Nữ Thế Giới 2025 sẽ tranh nhau danh hiệu “nữ hoàng” tại giải đấu có quá nhiều bất ngờ và giàu kịch tính, theo Volleyball World ngày 5 Tháng Chín.
Hai trận bán kết sẽ diễn ra ngày 6 Tháng Chín giữa Nhật – Thổ Nhĩ Kỳ và Ý – Brazil. Những cái tên đã tạo ra nhiều dấu ấn và được điểm lại bằng những điểm nhấn riêng.
Dàn chắn kỷ luật của các cô gái áo vàng Brazil với Julia Gambatto Kudiess (8, trái) và Gabriela Braga Guimaraes (10) trong chiến thắng chặn đứng hiện tượng từ đội tuyển Pháp tại tứ kết. (Hình: Amaury Paul/AFP via Getty Images)
-Nhật là đại diện Á Châu duy nhất trụ lại sau khi hạ Hòa Lan 3-2 ở tứ kết trong một trận đấu thử thách về sức bền. Các cô gái “made in Japan” nổi trội với “bộ máy phòng thủ” chiều sâu, chuyển trạng thái tấn công nhanh cùng khả năng giữ nhịp từng khiến các cô gái Hòa Lan mất sức và thiếu đi sự chính xác vào thời khắc quyết định.
-Ý thắng Ba Lan 3-0 ở tứ kết và gửi đến một thông điệp lạnh lùng: Đội bóng vận hành như một cỗ máy. Họ gây áp lực ngay từ cú phát bóng, tiếp theo là chắn bóng kỷ luật, và khả năng “đóng set” khi ván đấu về cuối. Ở mặt trận tâm lý, Ý còn sở hữu DNA của một tập thể đã quen với các trận sinh tử, điều giúp họ ít khi rơi vào hỗn loạn khi đối phương phản đòn.
-Brazil, một tập thể nữ được xem là chuyên gia của những giải đấu lớn. Họ vượt qua Pháp 3-0 ở tứ kết, dập tắt hiện tượng thú vị của giải. Đội nổi bật với ngôi sao Roberta điều phối nhịp nhàng, Gabi và Rosamaria duy trì hỏa lực đều tay, còn tổ chức phòng thủ sau vạch 3 mét của Brazil được ví là “giáo trình mở.”
-Thổ Nhĩ Kỳ hiện hữu các cô gái thi đấu giàu cảm xúc nhất ở vòng tứ kết. Đội đã loại Mỹ 3-1. Hai chủ công Ebrar Karakurt và Melissa Vargas kết hợp ghi 44 điểm, nhưng cốt lõi nằm ở cách phân phối trong việc duy trì “cửa sổ nóng” cho hai hỏa lực này. Dù là lần đầu vào bán kết giải vô địch thế giới nhưng tập thể này lại không cho thấy sự non trẻ.
Một giải thế giới tổ chức tại quốc gia Đông Nam Á nhưng màu sắc và sức sống trên khán đài thật tuyệt vời. Điển hình như màu áo vàng–xanh của cổ động viên Brazil phủ kín khúc ca samba, các nhóm cổ động Ý nhịp nhàng trống và còi, còn cổ động viên Nhật luôn giữ được hình ảnh kỷ luật sau trận đấu vừa chung vui với cầu thủ nhà vừa “dọn vệ sinh” quanh khán đài quyết không để lại “dấu vết”…
Chủ công và cũng là đội trưởng đội tuyển Ý, Paola Ogechi Egonu (18, giữa, phải) với cú đập sấm sét trong chiến thắng của Ý trước Ba Lan tại tứ kết. (Hình: Lillian Suwanrumpha/AFP via Getty Images)
Hai cặp bán kết cũng là hai cuộc đối thoại chiến thuật hấp dẫn. Trận Nhật – Thổ Nhĩ Kỳ, một bên là độ chính xác và bài bản, một bên là sức mạnh bùng nổ và tinh thần tấn công trực diện. Ở nhánh còn lại, Ý – Brazil được ví là “chung kết sớm.” Ý có chiều sâu chắn-phát để bào mòn nhịp tấn công đối thủ, trong khi Brazil có sự linh hoạt trong vị trí chuyền hai và khả năng xoay điểm rơi tấn công rất đa dạng.
Điểm ghi nhận tích cực từ tứ kết đó là bóng chuyền nữ đỉnh cao không chỉ là cú đập 120 km/giờ mà còn là nghệ thuật gắn với tính kỷ luật quyết định trong 1/10 giây giữa chắn bóng và phòng thủ. Là sự đồng điệu giữa cầu thủ và cổ động viên.
Khi bốn “ngọn núi” gặp nhau tại Bangkok sẽ lại bùng nổ và người hâm mộ được thưởng lãm một lễ hội bóng chuyền nữ chuyên nghiệp trong hành trình tìm “nữ hoàng” mới. (Yến Nhi) [qd]
SANTA ANA, California (NV) – Một ông ở Long Beach bị kết án 30 năm tù tới chung thân hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín, vì say ma túy lái xe tông chết cậu bé 12 tuổi ở Costa Mesa, theo nhật báo The Orange County Register.
Tháng Năm năm nay, bị cáo Richard David Lavalle, 64 tuổi, bị kết tội giết người trong vụ tai nạn năm 2020 làm cậu bé Noel Bascon thiệt mạng.
Một phòng giam. (Hình minh họa: Storyblocks)
Tòa tăng bản án dành cho bị cáo Lavalle vì ông từng phạm tội hình sự, gồm cướp ngân hàng năm 2009 và cướp của năm 2018. Bị cáo cũng từng bị kết tội DUI (lái xe khi đang say rượu hoặc ma túy) ở San Diego County, theo hồ sơ tòa án.
Khoảng 6 giờ chiều 6 Tháng Mười Hai, 2020, ông Lavalle lái xe pickup U-Haul trên đường Arlington hướng Đông nhưng không dừng lại ở bảng “Stop” tại ngã tư với đường Junipero và tông trúng cậu bé Noel đang đi xe đạp với cha. Lúc đó, cậu bé Noel đang đạp xe bên trong vạch đi bộ và chiếc xe đạp có gắn đèn cùng miếng phản quang.
Tại phiên tòa xét xử, ông Glen Bascon, cha nạn nhân, kể ông hoảng hồn vì bị cáo Lavalle lái quá nhanh.
“Tôi hét lên để kêu ông dừng lại,” ông Bascon xúc động nói.
Cậu bé Noel bị hất văng xuống xe, và sau đó không lâu, qua đời ở bệnh viện.
Bị cáo Lavalle thú nhận ông lái chiếc pickup. Kết quả thử máu tối hôm đó cho thấy trong máu bị cáo có methamphetamine, theo công tố viên.
Bà Jennifer Ryan, luật sư của bị cáo Lavalle, cho tòa hay ông rất hối hận vì “vụ tai nạn khủng khiếp đó” và đã gửi lời chia buồn tới gia đình nạn nhân.
Bị cáo Lavalle là cựu chiến binh Thủy Quân Lục Chiến từng phải điều trị chứng PTSD (Post-Traumatic Stress Disorder – rối loạn căng thẳng sau tổn thương), theo hồ sơ tòa án. (Th.Long) [qd]
Thay vì hấp bằng hơi nước, con gà hấp bằng muối trong nồi khô với những thứ hương liệu đơn giản chúng ta sẽ có một con gà vừa chín tới, ngọt và thơm thích hợp với cách xé phay mà chúng ta yêu thích.
**Ingredient
*1 con gà đi bộ
-1 bó sả chặt khúc
-1 nắm lá chanh
-1 muỗng café rượu nấu
-1/2 củ nghệ tươi đập giập
-1 kg muối hột
-1 bó rau răm
THANH HÓA, Việt Nam (NV) – Một tên trộm chưa được công bố danh tính ở phường Hải Bình, tỉnh Thanh Hóa, khiến người ta dở khóc dở cười khi chui qua ô cửa thông gió nhà khổ chủ nhưng bị kẹt lại hai bàn chân bên ngoài.
Theo báo Pháp Luật TP.HCM hôm 6 Tháng Chín, hai chân tên trộm mắc kẹt do vướng vào tấm kính ở lỗ thông gió trong nhà bếp.
Chủ nhà bắt quả tang tên trộm chui qua lỗ thông gió nhà mình nhưng bị kẹt lại hai bàn chân bên ngoài. (Hình: Chụp qua màn hình)
Trong đoạn video clip ghi nhận sự việc, chủ nhà được nhìn thấy đứng cạnh nắm áo tên trộm đang chống tay trên tường để giữ thăng bằng.
Sau khi chủ nhà gọi điện thoại báo, công an xuất hiện tại hiện trường, giải cứu tên trộm và đưa ông ta về đồn.
Giới chức Công An Phường Hải Bình cho biết, trước mắt, tên trộm bị cáo buộc hành vi “xâm phạm chỗ ở của người khác.”
Theo báo Tuổi Trẻ Cười, trước tình huống hi hữu trên, nhiều người sau khi bật cười cũng không quên nhắc nhở nhau nâng cao cảnh giác trong mọi trường hợp để bảo vệ tài sản.
Trước vụ này, tại Việt Nam từng xảy ra một số vụ trộm có tình tiết lạ đời.
Hồi cuối tháng trước, tờ Lao Động cho hay, một tên trộm đột nhập vào một căn nhà ở xã Hàm Liêm (Hàm Thuận Bắc trước đây), tỉnh Lâm Đồng, lục lọi đồ đạc rồi… leo lên giường đánh một giấc đến khi bị chủ nhà phát giác.
Bà PN, chủ nhà, kể, vào sáng sớm 27 Tháng Bảy, bà khóa cửa nhà để đi bán quán.
Một lát sau, bà quay về nhà lấy đồ. Khi vừa mở cửa bước vào nhà, bà N. tá hỏa khi phát giác một người đàn ông lạ mặt đang nằm ngủ thẳng cẳng trên giường mình. Người phụ nữ lập tức chạy ra ngoài và la to.
Hàng xóm và công an xã chạy đến hiện trường, bắt giữ tên trộm tại chỗ.
Tại phòng bà N., nhiều đồ đạc và quần áo bị xáo trộn, lục tung. Thậm chí tên trộm còn lấy quần áo của chủ nhà để mặc ngủ.
Camera an ninh tại nhà bà N. cho thấy, tên trộm bẻ cong song sắt cửa sổ tại nhà bếp để đột nhập. Đến khi bị bắt đưa về đồn công an, tên trộm chưa kịp lấy món gì của chủ nhà.
Công an xuất hiện tại hiện trường, giải cứu tên trộm và đưa về đồn. (Hình: Chụp qua màn hình)
Hồi Tháng Giêng năm ngoái, nghi can Đặng Minh Phụng, 37 tuổi, ở huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam, bị bắt với cáo buộc đột nhập một căn nhà ở quận Liên Chiểu trước đây, thành phố Đà Nẵng, trộm MacBook, iPad, điện thoại di động và 3 triệu đồng ($123). Theo báo Thanh Niên, tổng giá trị tài sản bị trộm là 112 triệu đồng ($4,593).
Đáng nói, camera an ninh của gia chủ ghi lại cảnh khi chui vào nhà qua ô cửa thông gió vào rạng sáng một ngày trước, nghi can Đặng Minh Phụng đội mũ, mặc áo ngắn tay, mang khẩu trang và… không mặc quần.
Sau khi lấy được những món đồ nêu trên, nghi can đường hoàng mở cửa chính và tẩu thoát. Vài giờ sau, nghi can Đặng Minh Phụng bị bắt tại một phòng trọ ở quận Cẩm Lệ trước đây, Đà Nẵng.
Tại đồn công an, nghi can Phụng khai nhận có ba tiền án về trộm cắp tài sản và mua bán ma túy, từng đi tù chín năm rưỡi.
Sau khi mãn án, nghi can này không tìm được việc làm nên lại đi trộm cắp. Giải thích về hành động cởi truồng khi đột nhập, nghi can Phụng cho biết, do “mặc quần bị vướng” nên ông này cởi bỏ bên ngoài nhà rồi leo qua ô cửa thông gió.
Sau khi lấy được tài sản, nghi can Phụng ra ngoài mặc quần vào rồi mang về phòng trọ, nhưng chưa kịp đem đi bán thì bị bắt. (N.H.K) [qd]
COSTA MESA, California (NV) – Một phụ nữ ở Costa Mesa bị truy tố năm tội đại hình vì ghi danh bầu cử cho con chó của bà và hai lần bỏ phiếu bằng tên con chó, Biện Lý Cuộc Orange County loan báo hôm Thứ Sáu, 5 Tháng Chín.
Bà Laura Lee Yourex, 62 tuổi, bị cáo buộc ghi danh bầu cử cho con chó của bà, Maya Jean Yourex, và lấy tên con chó bỏ phiếu bằng thư trong hai cuộc bầu cử – bầu cử bãi nhiệm Thống Đốc Gavin Newsom của California năm 2021 và bầu cử sơ bộ năm 2022, biện lý cuộc ra thông cáo báo chí cho hay.
Miếng nhãn “I voted” trên đầu một con chó. (Hình minh họa: Jeff Swensen/Getty Images)
Lá phiếu đầu tiên được tính; còn lá phiếu thứ nhì bị loại, biện lý cuộc cho biết.
Cuối Tháng Mười năm ngoái, biện lý cuộc bắt đầu điều tra sau khi Cơ Quan Bầu Cử Orange County báo cho họ biết có người tự khai đã ghi danh bầu cử cho con chó của bà và đã bỏ phiếu bằng tên con chó, theo thông cáo.
Qua điều tra, biện lý cuộc biết bà Yourex từng đăng hình Maya lên mạng xã hội, gồm tấm hình hồi Tháng Giêng, 2022 cho thấy con chó đeo miếng nhãn “I voted” (“Tôi đã bỏ phiếu”), và tấm hình hồi Tháng Mười, 2024, cho thấy tấm thẻ tên của Maya và lá phiếu bầu bằng thư cùng với dòng chữ “Maya vẫn còn nhận được phiếu bầu” dù đã chết, biện lý cuộc cho hay.
Bà Yourex bị truy tố hai tội bỏ phiếu bất hợp pháp, một tội khai man, một tội làm giả giấy tờ và một tội ghi danh bầu cử cho người không có thật, biện lý cuộc cho biết. Bà sẽ ra Tòa Thượng Thẩm vào Thứ Ba tuần sau.
Nếu bị kết tội đối với toàn bộ cáo trạng, bà có thể lãnh án tù tiểu bang tối đa sáu năm. (Th.Long) [qd]
Ngày 2 Tháng Chín 2025, tại quảng trường Ba Đình, thay vì Chủ tịch nước với tư cách người đứng đầu chính quyền, thì Tô Lâm, Tổng Bí thư, với tư cách người đứng đầu tổ chức đảng, đã “giành” quyền đọc diễn văn kỷ niệm 80 năm của cái gọi “Quốc khánh” Việt Nam”.
Bài phát biểu được thiết kế như một bản tuyên ngôn chính trị, một mặt vừa khẳng định tính chính danh của chế độ, mặt khác vừa đặt ra mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045. Tuy nhiên, khi đối chiếu với dữ liệu lịch sử và thực tế hiện tại, hàng loạt luận điểm trong bài diễn văn bộc lộ khoảng cách đáng kể giữa diễn ngôn chính trị và thực tế đã diễn ra.
Hàng ngàn người dân Sài Gòn biểu tình ngày 10 Tháng Sáu 2018 chống dự luật “Đặc khu kinh tế” mà mọi người nghi là nhà cầm quyền CSVN “bán nước” cho tư bản Trung Quốc. (Hình: Kao Nguyễn/AFP/Getty Images)
Khung lịch sử và tính chính danh
Bài diễn văn mở đầu bằng việc tái hiện thời khắc Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 Tháng Chín 1945 tại Ba Đình, Hà Nội, xem đây là thời khắc tái sinh nền độc lập của đất nước sau thời kỳ bị đô hộ.
Tuy nhiên, lịch sử ghi nhận rằng ngày 11 Tháng Ba 1945, sau khi Nhật Bản đảo chính Pháp quốc và trao trả độc lập cho Việt Nam. Thể theo đó, Hoàng đế Bảo Đại ban hành Tuyên cáo Việt Nam Độc lập và cho thành lập Chính phủ do Thủ tướng Trần Trọng Kim đứng đầu.
Về phương diện pháp lý, kể từ thời điểm này, Việt Nam đã được độc lập, trước thời điểm Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập sau đó gần sáu tháng. Việc Hồ Chí Minh đọc một bản tuyên ngôn mới là hoàn toàn thừa thãi. Nếu không, chỉ là lời tuyên bố đặt chủ quyền quốc gia dưới một chính thể khác, từ chính thể quân chủ sang chính thể cộng hòa mà thôi.
Đây là một thủ đoạn chính trị nhằm tái lập mốc khởi nguyên để gắn tính chính danh của chế độ hiện tại với một sự kiện do đảng Cộng Sản dẫn dắt, đồng thời làm lu mờ vai trò của chính thể tiền nhiệm. Cách lựa chọn mốc lịch sử này phản ánh một chiến lược “cưỡng chiếm độc quyền ký ức lịch sử” hơn là một trình bày đầy đủ về tiến trình độc lập.
Tri ân hay vong ơn?
Trong diễn văn, Tô Lâm bày tỏ lòng biết ơn với nhiều tầng lớp nhân dân, từ Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng đến kiều bào, nhằm khẳng định mọi thành phần đều là một phần của “câu chuyện chính nghĩa” do đảng Cộng Sản dẫn dắt. Tuy nhiên, lịch sử hiện đại cho thấy sự tri ân này mang tính chọn lọc.
Trường hợp bà Nguyễn Thị Năm (Cát Hanh Long) là một minh chứng đau lòng: Bà từng đóng góp tài chính lớn cho kháng chiến, nhưng lại bị xử tử trong chiến dịch cải cách ruộng đất. Trường hợp bị vong ơn bội nghĩa như vậy xảy ra không ít, từ các chiến dịch “Long trời lở đất” như Nhân Văn Giai Phẩm, Cải Cách Ruộng Đất, cho đến Cải Tạo Tư Sản Công Thương Nghiệp, đổi tiền… tại miền Nam sau năm 1975. Kể cả giải tỏa đất đai trong nhiều thập kỷ qua.
Cũng vậy, sau năm 1975, nhiều nhân vật miền Nam từng tham gia Chính phủ Cách mạng Lâm thời Miền Nam Việt Nam, vốn là thực thể chính trị giả danh của chế độ Cộng Sản tại miền Nam cũng bị gạt ra khỏi các vị trí quyền lực.
Cho thấy, những trường hợp “tri ân” chỉ tồn tại khi còn phù hợp với lợi ích chính trị, và ký ức tập thể được huy động theo hướng củng cố tính chính danh của chế độ, chứ không phải để phản ánh công bằng lịch sử.
“Bảo vệ độc lập, chủ quyền” và thực tế lệ thuộc
Bài diễn văn nhấn mạnh “bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ” như một ưu tiên bất biến. Nhưng thực tế, Việt Nam đang lệ thuộc sâu vào Trung Cộng về nhiều phương diện, nặng nề nhất phải kể đến chính trị, kinh tế và cả định hướng chính trị trong một số lĩnh vực chiến lược. Mỗi khi có biến động nhân sự cấp cao, lãnh đạo Việt Nam thường sang Bắc Kinh, một nghi thức mà nhiều nhà quan sát xem như là dấu hiệu tìm kiếm “sự chấp thuận và tấn phong” từ Trung Nam Hải.
Trên Biển Đông, các vụ việc tàu Trung Quốc xâm nhập, quấy rối ngư dân Việt Nam vẫn diễn ra, nhưng phản ứng chính thức thường ở mức hạn chế. Khoảng cách giữa khẩu hiệu “bảo vệ chủ quyền” và thực tế ứng xử trước sức ép từ Bắc Kinh là một điểm yếu nghiêm trọng không thể giải thích được trong thông điệp chính trị.
“An ninh, trật tự xã hội”, “ổn định chính trị” bằng niềm tin?
Trong diễn văn của mình, Tô Lâm xem việc “giữ gìn an ninh, trật tự” là nền tảng ổn định chính trị. Nhưng thực tế xã hội Việt Nam lại cho thấy một bức tranh khác đầy nghịch lý. Vì lẽ, cho dù chế độ sở hữu lực lượng công an, an ninh hùng hậu bật nhất trên thế giới, thế nhưng:
Tội phạm từ xã hội: Cướp giật, trộm cắp, lửa đảo, bạo lực (gia đình, học đường, đường phố…), xảy ra tràn lan tại khắp mọi miền đất nước. Tội phạm từ hệ thống công quyền: Hàng loạt quan chức cấp cao bị khởi tố, cho thấy tệ nạn tham nhũng và tranh giành quyền lực phổ biến.
Sự “ổn định” xã hội và chính trị mà chính quyền đề cập, phần nhiều được duy trì bằng sự trừng phạt và hạn chế tự do dân sự, hơn là bằng kiểm soát quyền lực và đạo đức xã hội. Khi quyền lực không bị kiểm soát, khi đạo đức xã hội rơi tận đáy, thì an ninh chỉ là bề nổi mong manh.
Mốc 2045, lời hứa và di sản của sự bất tín
Bài diễn văn đặt mốc 100 năm “thành lập nước” như một “deadline lịch sử” để Việt Nam trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc. Đây là thông điệp vừa mang tính khát vọng, vừa là cam kết chính trị. Nhưng lịch sử gần đây cho thấy nhiều lời hứa tương tự của các lãnh đạo Cộng Sản đã chưa từng trở thành hiện thực.
Công chúng vẫn chưa quên những lời hứa hẹn của Hồ Chí Minh, người du nhập chủ nghĩa Cộng Sản tai hại về Việt Nam, như “Đến ngày thắng lợi, nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn!”, hoặc “Thắng giặc Mỹ, ta sẽ xây dựng hơn mười ngày nay”.
Tương tự, năm 2010, Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư đảng Cộng Sản lúc bấy giờ cũng từng đưa ra lời cam kết mục tiêu “cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2020” đến các kế hoạch tăng trưởng đầy tham vọng.
Nhưng đến nay, sau 50 năm “Thắng giặc Mỹ”, chúng ta đã có gì ngoài một đất nước hoang tàn, lạc hậu về mọi mặt. Những lời hứa hẹn, cam kết ấy đã tan như bong bóng xà phòng. Như câu nói “Nhất sự bất tín, vạn sự bất tin”, khi niềm tin đã bị bào mòn, lời hứa mới khó tạo sức huy động nếu không kèm theo cơ chế minh bạch, trách nhiệm giải trình và cải cách thực chất.
“Lòng dân”: khẩu hiệu và thực tế
Tô Lâm, trong bài diễn văn của mình khẳng định “lòng dân” là yếu tố quyết định sự trường tồn của chế độ. Nhưng thực tế, lòng dân chưa từng hết nghiêng ngả dù chỉ một ngày. Vì nếu “lòng dân và ý đảng” chỉ là một, thì đã không có dòng người bỏ nước ra đi suốt 50 năm qua. Từ dòng người xếp hàng xin visa tại các tòa lãnh sự phương Tây, đến dòng người lẩn trốn trong các thùng container đầy nguy hiểm. Cho thấy:
Người dân vẫn giữ sự bất phục, bất tin vào chế độ.
Chính quyền chưa thực hiện hòa hợp – hòa giải dân tộc, bỏ lỡ cơ hội huy động nguồn lực trí tuệ và tài chính từ cộng đồng người Việt hải ngoại.
Các biện pháp đàn áp tiếng nói phản biện cho thấy chính quyền không thực sự tin vào dân, trái ngược với thông điệp “lấy dân làm gốc”.
Ngoại giao và vị thế quốc tế
Bài diễn văn khẳng định Việt Nam “là bạn, là đối tác tin cậy của tất cả các nước” và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình. Tuy nhiên, chính sách đối ngoại thực tế của chế độ lại cho thấy ưu tiên rõ rệt cho các chính sách “pháo hạm”, “sói lang” đầy đe dọa và bất công từ Trung Cộng cho đến Nga.
Dân Hà Nội biểu tình ngày 19 Tháng Giêng 2014 tưởng niệm ngày mất quần đảo Hoàng Sa khi quân Trung Cộng đánh chiếm. Hạm trưởng Ngụy Văn Thà và các chiến sĩ dưới quyền trên chiến hạm HQ10 của VNCH đã hy sinh trong trận này. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)
Việt Nam không lên án cuộc chiến của Nga tại Ukraine, một hành động bị nhiều nước coi là xâm lược. Mời quân đội các quốc gia độc tài như Trung Quốc, Nga, Lào, Campuchia tham gia duyệt binh mừng Quốc khánh, tạo hình ảnh Việt Nam như một thành viên của “câu lạc bộ” các chế độ chuyên chế.
Tất cả những điều ấy làm suy giảm vị thế quốc tế của Việt Nam trong mắt các quốc gia văn minh, dân chủ và hạn chế khả năng mở rộng quan hệ chiến lược đa phương dựa trên lòng tin thật sự.
Tóm lại, bài diễn văn của Tô Lâm được thiết kế để củng cố tính chính danh lịch sử, khơi gợi tinh thần đoàn kết, và đặt ra mục tiêu dài hạn. Nhưng khi đối chiếu với dữ kiện lịch sử và thực tế hiện tại, khoảng cách giữa lời nói và thực tế là quá lớn để mà có thể tạo dựng lòng tin từ công chúng về những điều hứa hẹn trong tương lai.
Nếu muốn biến lời hứa 2045 thành hiện thực, Tô Lâm cần phải thực hiện các chính sách: Trung thực với lịch sử như sự thật vốn có; Tri ân nhất quán, bất kể họ thuộc phe phái nào; Chân thành thực hiện hòa hợp, hòa giải dân tộc; Thoát Trung, bảo đảm sự độc lập, tự chủ của nước nhà.
Những điều kể trên, xem ra đều quá khó đối với một chế độ độc tài, vốn vẫn đặt lợi ích vị kỷ lên trên lợi ích quốc gia, dân tộc.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 5 Tháng Chín 2025
Đặng Đình Mạnh
