ĐỒNG THÁP, Việt Nam (NV) – Anh VTP, ở xã Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, bị công an triệu tập vì phát tán đoạn video clip “Hun Sen tuyên bố đánh Việt Nam để đòi lại đảo Phú Quốc.”
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 20 Tháng Bảy, anh P. bị Công An Đồng Tháp quy tội “đăng tải thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống và xúc phạm uy tín tổ chức, danh dự cá nhân [ông Hun Sen, cựu thủ tướng Cambodia].”
Anh VTP (bìa phải) tại đồn công an. (Hình: Công An Đồng Tháp)
Tương tự những trường hợp bị triệu tập, anh P. phải “thừa nhận hành vi vi phạm do thiếu hiểu biết” và “tự nguyện gỡ bỏ bài viết, cam kết không tái phạm.”
Nhiều phần anh P. sẽ bị công an áp lệnh xử phạt hành chính 7.5 triệu đồng ($286) về hành vi nêu trên.
Đáng nói, đoạn video clip nêu trên không phải do anh P. tạo ra mà nam thanh niên này chỉ chia sẻ lại từ các trang tin “câu like” trên mạng xã hội.
Đoạn clip đăng trên Facebook “NH88 HotNews TV” thu hút gần 10,000 lượt like và 2,000 lượt comment, với phần lớn ý kiến cho biết: “Thách ba họ nhà mày đấy Hun Sen!” và “Cambodia tuổi gì mà dám lớn tiếng với Việt Nam.”
Trong một diễn biến khác, báo Dân Trí dẫn lời bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Việt Nam xác nhận rằng Hà Nội mời quân đội Cambodia cùng bốn nước khác tham gia diễn binh nhân Quốc Khánh, 2 Tháng Chín.
“Đây là những hoạt động thể hiện tình hữu nghị, đoàn kết, gắn bó giữa nhân dân và quân đội Việt Nam với các nước bạn bè, đồng thời khẳng định đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa là bạn, là đối tác tin cậy với tất cả các nước,” bà Hằng nói.
Nhiều khả năng ông Hun Sen sẽ tham dự buổi lễ Quốc Khánh, 2 Tháng Chín, tại Hà Nội với tư cách chủ tịch Thượng Viện Cambodia.
Đoạn video clip được lan truyền trên mạng xã hội. (Hình: Chụp qua màn hình)
Hồi đầu tháng trước, báo VOV đưa tin, ông Nguyễn Tân Cương, thứ trưởng Quốc Phòng Việt Nam có chuyến thăm Cambodia.
Tại cuộc gặp với ông Cương, ông Hun Sen được dẫn phát ngôn quen thuộc như mọi lần gặp lãnh đạo Hà Nội: “Cambodia sẽ luôn giữ gìn và vun đắp quan hệ với Việt Nam…” (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hơn một tháng trước ngày Quốc Khánh, 2 Tháng Chín, mạng xã hội lan truyền hình chụp văn bản chẩn bệnh cho tù nhân Đinh La Thăng, cựu bí thư Thành Ủy Sài Gòn, như một cách giúp ông này đủ điều kiện được “đặc xá,” tức tha tù trước thời hạn.
Tù nhân Đinh La Thăng, 64 tuổi, đang thụ án tổng cộng 30 năm tù với các cáo buộc trong những vụ án xảy ra tại công ty PVN, PVC, dự án cao tốc Trung Lương và Ethanol Phú Thọ.
Ông Đinh La Thăng khi còn tại vị ghế bí thư Thành Ủy Sài Gòn. (Hình: VNEconomy)
Theo văn bản được nhìn thấy hôm 20 Tháng Bảy và được chứng nhận tại bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội vào hồi đầu Tháng Mười Hai năm ngoái, ông Thăng được chẩn đoán bị cùng lúc các bệnh, triệu chứng như “phình động mạch não, tăng huyết áp giai đoạn 2, đái tháo đường (tiểu đường) type 2, rối loạn Lipid máu, hội chứng động mạch vành mạn tính, bệnh lý 3 thân động mạch vành, suy tim mức độ 3, thoái hóa khớp gối hai bên, rối loạn sự thích ứng.”
Đoạn cuối văn bản nêu rằng ông Thăng “có nhiều bệnh nền phức tạp, diễn biến khó lường, nguy cơ tử vong (thiệt mạng) cao.”
Có bảy bác sĩ là giám đốc trung tâm y tế và viện phó chứng nhận bệnh tình nêu trên của ông Đinh La Thăng.
Văn bản này được lan truyền chỉ một tuần sau khi một nữ nhà báo kỳ cựu ở Hà Nội kêu gọi “đặc xá,” tức tha tù trước thời hạn cho tù nhân Đinh La Thăng, cựu bí thư Thành Ủy Sài Gòn, với lý do ông này “nhận được nhiều sự cảm thông, chia sẻ, xót xa và thương cảm của xã hội.”
Trong bài đăng hôm 13 Tháng Bảy, nhà báo Trần Thị Sánh, người thường viết bài ca ngợi đảng CSVN và ông Tô Lâm, tổng bí thư, viết: “…Ông Đinh La Thăng là một trong số ít người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm. Làm nhiều thì có sai và vấp váp. Tuy nhiên, qua các vụ án xét xử, tòa không quy tội ông Thăng tham nhũng và bỏ túi bao nhiêu tiền mà chỉ quy trách nhiệm người đứng đầu và kết tội ông 30 năm tù giam.”
Theo bà Sánh, ông Thăng “bị quy tội quá nặng,” trong khi các quan chức tham nhũng khác “chỉ cần viết đơn xin nghỉ hưu và hạ cánh an toàn, không bị truy tố, không bị xét xử và đền tiền…”
Nữ nhà báo cho rằng ông Thăng “đã cay đắng, xót xa chấp hành án tù được gần tám năm” trước khi đề nghị nhà nước đặc xác cho ông Thăng trong dịp Quốc Khánh, 2 Tháng Chín sắp tới.
Không chỉ bà Sánh, nhà văn Tạ Duy Anh, tự Facebooker Lão Tạ, cũng đăng một bài dài trên trang cá nhân để kêu gọi “cần công bằng với ông Đinh La Thăng.”
Văn bản chẩn bệnh cho ông Đinh La Thăng, cựu bí thư Thành Ủy Sài Gòn. (Hình: Chụp qua màn hình)
Ông Duy Anh kể rằng một lần vào nhà tù Ngọc Lý ở tỉnh Bắc Giang thăm ông Thăng, ông phải nhờ đến chiếc “thẻ ngành công an” mới được ưu tiên không phải xếp hàng.
Theo nhà văn, người dân từ mọi miền kéo về để thăm ông Thăng, “ngồi chật cả khu chờ rộng bằng nửa cái sân bóng, tràn cả ra lối vào trại.”
“Lỗi, hoặc tội lớn nhất của Đinh La Thăng là mỗi khi hành động, ông chỉ lắng nghe phản hồi từ lương tâm mình! Ông có thể không định thay đổi lối hành xử đó, dù trả giá đắt, nhưng xã hội thì phải đủ sáng suốt, sự công bằng để những quan chức suốt đời vì người dân như ông không biến mất,” ông Duy Anh viết. (N.H.K) [kn]
QUẢNG NINH, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội dấy lên tranh cãi xoay quanh vụ hai chiếc du thuyền ở vịnh Hạ Long bắn pháo bông ngay trong lúc nhà chức trách cứu hộ nạn nhân vụ lật tàu gần đó vào đêm 19 Tháng Bảy.
Vụ lật tàu Vịnh Xanh 58 khiến 35 người thiệt mạng, bốn người mất tích và chỉ có 10 người được cứu.
Màn bắn pháo bông trên du thuyền Ambassador Cruise ở vịnh Hạ Long. (Hình: VNExpress)
Theo báo VNExpress hôm 20 Tháng Bảy, một số du khách có mặt tại thành phố Hạ Long cho hay, vào đêm hôm trước, trong lúc còi xe cứu thương vang lên inh ỏi ở Hạ Long nhưng họ lại thấy có du thuyền tổ chức bắn pháo bông gần đất liền.
Vụ bắn pháo bông xảy ra cùng lúc trên hai du thuyền Ambassador Cruise và Sea Octopus.
Màn bắn pháo bông nằm trong chương trình định kỳ vào lúc 9 giờ tối của một số du thuyền có hải trình trên vịnh Hạ Long vào buổi tối.
Trong bài đăng trên Facebook hôm 20 Tháng Bảy, đại diện du thuyền Sea Octopus giải thích vụ bắn pháo bông là “theo lịch trình đã định” và do “sơ suất xuất phát từ sự thiếu sót nghiêm trọng trong công tác cập nhật thông tin kịp thời và đánh giá tình hình từ phía chúng tôi, dẫn đến việc đội ngũ thuyền viên không nắm bắt được thông tin về tai nạn nghiêm trọng.”
Ban giám đốc chiếc du thuyền “xin được tạ lỗi và nhận toàn bộ trách nhiệm về hậu quả của sự việc.”
Cùng lúc, đại diện du thuyền Ambassador Cruise cho biết vụ bắn pháo bông là “thiếu nhạy bén, gây tổn thương tâm lý cho gia đình các nạn nhân và cộng đồng.”
Đại diện tàu này cho hay đã “kiểm điểm, rà soát quy trình vận hành và cam kết khắc phục triệt để, đồng thời gửi lời chia buồn và bày tỏ mong muốn được cộng đồng lượng thứ.”
Bà Hà Việt, một du khách đến từ Hà Nội, cho biết: “Xem livestream chương trình bắn pháo bông của khách đi du thuyền trên vịnh Hạ Long, tôi tự hỏi ngoài kia các đội cứu hộ đang vật lộn tìm kiếm cứu nạn, mà tàu vẫn tổ chức bình thường như khi trời yên biển lặng.”
Bà Thùy Anh, một người làm du lịch tại Hạ Long, nói: “Đây là hành động vô cảm và thiếu chuyên nghiệp, tôi đọc được một vài ý kiến cho rằng tàu mất kết nối Internet nên không cập nhập thông tin kịp thời là không hợp lý vì sự việc xảy ra lúc chiều mà đến 9 giờ tối mới có pháo bông.”
Tuy vậy, một số ý kiến khác cho rằng du khách không nên quá khắt khe. Một du khách từng đi du thuyền trên vịnh Hạ Long cho rằng các tàu này thường đón cả khách Việt Nam và khách ngoại quốc.
Bài đăng trên Facebook “Sea Octopus Cruise” một ngày sau vụ lật tàu Vịnh Xanh 58. (Hình: Chụp qua màn hình)
Tour du thuyền vui nhất là nghe nhạc và xem pháo bông vì buổi tối không có cảnh để ngắm. Nếu tàu không bắn pháo bông, du khách có thể phản ứng vì họ đã trả tiền cho tiết mục này trong lịch trình.
Sau vụ lật tàu Vịnh Xanh 58, nhà chức trách tỉnh Quảng Ninh loan báo lệnh cấm rời cảng đối với toàn bộ tàu du lịch trên vịnh Hạ Long để tránh bão Wipha từ hôm 20 Tháng Bảy. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong cùng một ngày, các báo tại Việt Nam ghi nhận một con cá sấu nằm phơi nắng thảnh thơi ở Sài Gòn, trong lúc một con cá heo xuất hiện trên bãi biển tại tỉnh Quảng Trị.
Theo báo Tiền Phong và VNExpress hôm 20 Tháng Bảy, từ những ngày qua, một con cá sấu thường xuyên bò lên nằm phơi nắng ở mô đất dưới kênh Nước Đen, đoạn gần ngã tư đường Kênh Nước Đen-Ấp Chiến Lược, phường Bình Hưng Hòa, Sài Gòn.
Một con cá sấu nằm phơi nắng ở mô đất dưới kênh Nước Đen, phường Bình Hưng Hòa, Sài Gòn, hôm 20 Tháng Bảy. (Hình: Tiền Phong)
“Đây là cá sấu Xiêm có màu nâu, đuôi sọc vằn đen, dài khoảng 1 mét, nặng 2-3 kg.”
Lúc đầu, con cá sấu tỏ ra khá dạn dĩ nhưng đến khi có một số đứa bé dùng cần câu trêu chọc, con vật tỏ ra cảnh giác hơn.
Sáng 20 Tháng Bảy, nhiều người dân địa phương thấy cá sấu nổi lên bơi giữa dòng nước.
Ông Nguyễn Anh Cường, chủ tịch phường Bình Hưng Hòa, cho biết: “Trên địa bàn phường không có trang trại hay cơ sở nuôi cá sấu,” loại trừ khả năng đây là một con cá xấu xổng chuồng.
Ông này khuyến cáo người dân nếu nhìn thấy cá sấu thì báo cho nhà chức năng, không nên tự ý đến gần hoặc bắt giữ vì có nguy cơ bị nó tấn công.
Giới chức phường Bình Hưng Hòa sau đó huy động công an rà soát dọc hai cây số quanh kênh Nước Đen và xác minh xem cá sấu ở đâu ra.
Tính đến đêm cùng ngày, chưa thấy các báo trong nước cập nhật kết quả vụ truy tìm con cá sấu.
Cũng thời điểm, báo Dân Trí cho hay, vào chiều hôm 20 Tháng Bảy, những người đang tắm tại bãi biển Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, ngạc nhiên khi tận mắt thấy một con cá heo khỏe mạnh, thân thiện, bơi ở vùng nước nông gần bờ.
Theo bản tin, các du khách và người dân địa phương trên bãi biển đã reo hò, đứng sát mép nước để xem cá heo.
Một con cá heo bất ngờ xuất hiện trên bãi biển Cửa Tùng, tỉnh Quảng Trị, hôm 20 Tháng Bảy. (Hình: Tiền Phong)
Một số người dân còn chèo thuyền, bơi ra vui đùa, hướng cá heo ra phía biển để tránh nguy cơ mắc cạn.
Sau khoảng 30 phút xuất hiện gần bãi biển, con cá heo quẫy đuôi bơi ra xa rồi mất hút.
Ông Võ Đức Diện, chủ tịch xã Cửa Tùng nói rằng do được “tuyên truyền” về động vật hoang dã nên người dân Quảng Trị “có ý thức bảo vệ môi trường biển, không làm tổn thương các loài vật này khi chúng vào gần bờ.” (N.H.K) [kn]
Chưa có tiền lệ: Ba Cựu Lãnh Đạo “Tứ Trụ” ĐCSVN Phúc, Thưởng, Huệ Bị Lột Chức
Chuyện chưa từng có tiền lệ trong lịch sử chính trị của ĐCSVN đã xảy ra: ba gương mặt từng ngồi ghế “Tứ Trụ” – ông Nguyễn Xuân Phúc, cựu chủ tịch nước, ông Võ Văn Thưởng, cũng cựu chủ tịch nước, và ông Vương Đình Huệ, cựu chủ tịch Quốc Hội, đồng loạt bị kỷ luật, cách toàn bộ chức vụ trong Đảng chỉ trong một ngày.
Diễn biến này xảy ra đúng ngày 19/7, khi Hội nghị Trung ương 12 bế mạc, được cho là những cú đòn không khoan nhượng từ “người cầm lái mới”, Tổng Bí Thư ĐCSVN Tô Lâm.
Vải thiều, loại quả nhỏ, ngọt và thơm có nguồn gốc từ Đông Nam Á, không chỉ là niềm vui cho vị giác mà còn chứa đựng một loạt các lợi ích về sức khỏe. Theo TimesofIndia.
Thường được thưởng thức tươi, xay làm nước ép hoặc như một phần của món tráng miệng, loại trái cây trong suốt, mọng nước này cung cấp một sự pha trộn độc đáo của các loại vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa góp phần vào sức khỏe tổng thể.
Từ việc hỗ trợ hệ thống miễn dịch khỏe mạnh đến thúc đẩy làn da rạng rỡ, việc đưa vải thiều vào khẩu phần ăn uống của bạn là một cách thiết thực để tăng lượng dinh dưỡng hấp thụ và tận hưởng một loạt các lợi ích sức khỏe tích cực.
Những công dụng tốt cho cơ thể được mang đến từ loại quả nhỏ, ngon ngọt này, theo Times of India.
Vải thiều là nguồn cung cấp Vitamin C đặc biệt, thường cung cấp hơn 100% lượng khuyến nghị hàng ngày chỉ trong một khẩu phần ăn. Chất chống oxy hóa mạnh này rất quan trọng để tăng cường hệ thống miễn dịch, thúc đẩy sự hình thành collagen cho làn da và mô khỏe mạnh, đồng thời tích cực chống lại các gốc tự do gây tổn hại đến tế bào.
Ngoài Vitamin C, vải còn chứa đựng một số khoáng chất thiết yếu. Copper (Đồng), một khoáng chất vi lượng cần thiết, đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất các tế bào hồng cầu nhằm duy trì sức khỏe tim mạch và xương, góp phần vào sức sống tổng thể của bạn.
Potassium – một khoáng chất quan trọng khác có trong vải thiều – được biết đến với khả năng giúp điều chỉnh mức huyết áp khỏe mạnh và hỗ trợ chức năng tim tối ưu. Nó cũng bảo toàn sự cân bằng chất lỏng thiết yếu của cơ thể.
Mặc dù với số lượng khiêm tốn, vải góp phần vào lượng magnesium mà bạn nạp vào cơ thể, một khoáng chất tham gia vào hơn 300 phản ứng enzym, như những phản ứng quan trọng đối với chức năng cơ và truyền thần kinh thích hợp.
Vải thiều cũng cung cấp các vitamin nhóm B có lợi. Vitamin B6 (pyridoxine) rất quan trọng đối với sự phát triển và chức năng của não bộ, và nó tham gia vào quá trình sản xuất serotonin cũng như norepinephrine, các chất dẫn truyền thần kinh ảnh hưởng đáng kể đến tâm trạng.
Folate (Vitamin B9), mặc dù có số lượng ít, nhưng lại rất cần thiết cho việc phân chia tế bào và tổng hợp DNA. Điều này làm cho trái vải đặc biệt có ích đối với phụ nữ mang thai và trẻ em đang ở tuổi lớn.
Hàm lượng chất xơ trong vải thiều tuy không quá cao, nhưng vẫn góp phần vào khả năng tiêu hóa. Chất xơ thúc đẩy đi tiêu đều đặn và hỗ trợ kiểm soát mức cholesterol.
Vải thiều cũng chứa một số sắt, một khoáng chất thiết yếu để vận chuyển oxy trong máu và ngăn ngừa các tình trạng nguy hiểm như thiếu máu.
Hơn nữa, manganese có trong trái vải hỗ trợ quá trình trao đổi chất lành mạnh, góp phần vào sự phát triển của xương và hỗ trợ chữa lành vết thương.
Cuối cùng, vải thiều rất giàu chất chống oxy hóa, đáng chú ý là polyphenol, như oligonol. Khoa học chứng minh những hợp chất này có tác dụng cải thiện lưu lượng máu, giảm cảm giác mệt mỏi và bảo vệ chống lại stress oxy hóa, một yếu tố chính gây ra nhiều bệnh mãn tính.
Tóm lại, vải thiều chứa nhiều nhiều loại vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, khiến loại trái cây này trở thành một chất bổ sung có giá trị cho một kế hoạch ăn uống lành mạnh.
Tuy nhiên, luôn nhớ phải phải ăn ở mức độ vừa phải do hàm lượng đường tự nhiên có trong trái vải vẫn chứa chút ít nguy cơ gây bệnh.
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Có hai loại giấy tờ giúp mọi cá nhân diễn đạt ý muốn về điều trị y khoa và cùng được xếp chung vào loại “chỉ dẫn điều trị y tế.” (Hình minh họa: Gerd Altmann/Pixabay)
Đời người không phải lúc nào cũng bình an mà lắm khi tai ương xảy ra bất ngờ do tai nạn, bệnh tật, tuổi tác hoặc có thể vì bất cứ nguyên cớ nào khác khiến người đang khỏe mạnh bỗng trở thành bất lực không nói năng hay diễn đạt ý tưởng được.
Lấy thí dụ một nạn nhân bị tai biến mạch máu não bất ngờ rơi vào tình trạng hôn mê. Lúc ấy việc cấp bách đặt ra là tìm người trách nhiệm quyết định thay cho nạn nhân về vấn đề y tế và tài chánh theo ý muốn của người lâm nạn.
Đối với người sống chung luật lệ không tự động cho phép thay mặt quyết định nếu không có văn kiện chỉ định thay thế viết thành văn bản có chữ ký được lập ra trước đó. Có hai loại văn kiện pháp lý giản dị cho mục đích giúp người ngoại hôn ủy thác quyền thay mình về sức khỏe và tiền bạc. Đó là bản “chỉ dẫn điều trị y tế” (healthcare directives) và “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” (durable power of attorney for finance). Thiếu hai văn kiện này thì người sống chung sẽ gặp rất nhiều rắc rối về mặt tâm lý cũng như trên thực tế khi muốn quyết định giúp bạn tình cho dù trước tình trạng y khoa khẩn cấp hoặc chỉ điều hành một giao dịch đơn giản về tiền bạc. Tệ hại hơn nữa quyền quyết định y tế hay tài chánh cho người lâm nạn lúc đó có thể rơi vào tay thân nhân trong gia đình mà chắc chắn họ sẽ không đếm xỉa gì đến ý kiến của người sống chung. Dĩ nhiên quyết định của gia đình thường bao giờ cũng ngược lại nguyện vọng của nạn nhân. Điều may mắn là những trở ngại trên có thể giải quyết dễ dàng bằng cách lập hai văn bản vừa đề cập đến một cách rất đơn giản.
Chỉ dẫn điều trị y tế
Tất cả các tiểu bang đều có luật riêng cho phép mọi cá nhân được quyền lập ra một văn kiện giản dị gọi là bản “chỉ dẫn điều trị y tế” liệt kê những phương thức y khoa mà người ấy muốn hay không muốn được dùng để cứu chữa trong trường hợp bị bất lực không nói hay viết ra được. Quan trọng nhất là văn bản này có liệt kê tên người được chỉ định trách nhiệm thi hành bản văn.
Người ngoại hôn nào không lập văn kiện này nếu lỡ gặp tai biến mất khả năng thì phần động các bác sĩ điều trị giao lại cho thân nhân trong gia đình quyết định chiếu theo luật tiểu bang. Phần đông tiểu bang ấn định theo thứ tự vợ chồng, con trưởng thành rồi tới cha mẹ là những người có ưu tiên trước nhất mà không đả động gì đến người chung sống ngoại hôn.
Vài tiểu bang gồm có Arizona, Delaware, Maine, và New Mexico có cho kể thêm tên người bạn chung sống vào danh sách những nhân vật được thay mặt quyết định cho người lâm nạn, trong số đó chỉ riêng có New Mexico dành ưu tiên cho bạn chung sống dài hạn. Những tiểu bang khác cũng đang nới rộng dần điều luật cho các cặp ngoại hôn chung sống với nhau được xếp vào loại “bạn gần” trong danh sách những người được quyền thay thế quyết định với điều kiện nạn nhân không còn thân nhân nào khác hiện diện tại nơi đó.
Bất kể sống ở đâu, việc tính trước kế hoạch phòng bất trắc sẽ giúp cho người ngoại hôn đỡ tốn thì giờ và tránh cho bạn mình những khó khăn về sau. Có hai loại giấy tờ giúp mọi cá nhân diễn đạt ý muốn về điều trị y khoa và cùng được xếp chung vào loại “chỉ dẫn điều trị y tế.” Thứ nhất là tờ tuyên bố do đương sự viết thẳng cho y sĩ điều trị nói rõ các biện pháp y khoa mà mình muốn được sử dụng trong trường hợp bị bất lực. Mục tiêu của bản tuyên cáo là lập liên hệ với vị y sĩ điều trị cho mình sau này là người phải tôn trọng thi hành nguyện vọng bằng không thì chuyển đến y sĩ hay bệnh viện nào khác chịu chấp nhận tôn trọng nguyện vọng ấy.
Thứ nhì là văn kiện có tên “ủy thác pháp quyền y tế dài hạn” (“durable power of attorney for healthcare”). Trong văn bản này người lập chỉ định một nhân vật do mình lựa chọn – thông thường là người bạn tình – để giám sát y sĩ hay cơ sở y tế cung cấp phương thức điều trị sao cho đúng theo ý muốn của đương sự.
Người lập đồng thời cũng sử dụng bản ủy thác pháp quyền y tế dài hạn để giao cho người sống chung – tùy theo luật từng địa phương còn được gọi là “đại diện chỉ định” (attorney-in-fact), “đại diện” (agent), hay “ủy nhiệm viên” (proxy) – thêm những quyền hạn khác liên hệ đến săn sóc sức khỏe cho mình thí dụ như:
hướng dẫn chỉ thị cho cơ sở cung cấp dịch vụ y tế dưới mọi tình huống mà người lập không ghi rõ trong bản chỉ dẫn điều trị y tế hay bản ủy thác pháp quyền y tế dài hạn.
mướn hay sa thải nhân viên săn sóc y tế.
thăm viếng đương sự trong bệnh viện hoặc các cơ sở y tế khác, nơi không cho người ngoài được vào.
được quyền xem hồ sơ bệnh lý và các tài liệu cá nhân khác của đương sự.
được tòa án cho phép cưỡng bách bệnh viện hay y sĩ phải thi hành nguyện vọng của đương sự khi họ từ chối không chịu thi hành dù vì bất cứ nguyên cớ nào.
Tại vài tiểu bang các văn bản “chỉ dẫn điều trị y tế” và “ủy thác pháp quyền y tế dài hạn” được gộp chung lại thành một văn kiện duy nhất thường được gọi chung là bản “Chỉ Dẫn Trước Về Điều Trị Y Tế” (“Advanced Heathcare Directive”).
Mọi cá nhân trên 18 tuổi có tình trạng tâm trí minh mẫn đều có quyền lập chỉ dẫn điều trị y tế hợp pháp. Từ ngữ “tâm trí minh mẫn” ở đây có nghĩa rằng người ấy có khả năng hiểu ý nghĩa của văn kiện này, nội dung có những gì và tác dụng ra sao. Cá nhân bị bất lực thể chất nhưng tâm trí minh mẫn cũng có thể lập văn kiện chỉ dẫn điều trị y tế hợp pháp bằng cách ủy nhiệm cho người khác ký thay mình trong trường hợp không tự ký lấy được. Ngoài ra bất kỳ lúc nào có tâm trí minh mẫn thì người lập văn kiện ủy thác pháp quyền y tế dài hạn cũng đều có thể thay đổi hoặc phế bỏ bất cứ lúc nào những gì đã lập trước đó.
Ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn
Bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” giúp cho người lập chỉ định cá nhân nào mà mình tín cẩn – còn gọi là “đại diện chỉ định” (attorney-in-fact) – để giúp điều hành mọi vấn đề tiền bạc một khi người ấy bị tai họa mất năng lực không còn lo nổi được cho chính bản thân mình. Trên đất Mỹ tất cả các tiểu bang đều công nhận văn kiện này.
Song hành với bản “chỉ dẫn điều trị y tế” người ngoại hôn nên lưu ý lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” nếu có ý muốn giao cho bạn tình của mình quản trị luôn vấn đề tiền bạc phòng hờ không may bị mất khả năng tâm trí. Nếu quên lập văn kiện này mà về sau lỡ không còn minh mẫn để quyết định hay điều hành bất cứ việc gì thì gia đình của người đó phải đệ đơn xin tòa án chỉ định nhân vật đứng ra điều hành tiền bạc cho nạn nhân. Những thủ tục này được gọi là “thủ tục bảo quản” (“conservatorship proceedings”) rất tốn kém và tốn thời giờ. Đây cũng là tai họa cho những cặp uyên ương ngoại hôn khi lâm sự chẳng may tòa án chỉ định thân nhân trong gia đình nắm quyền mà trước đó gia đình ấy đã phản đối không ủng hộ việc sống chung, đặc biệt trường hợp hai người đã cùng tạo góp tiền bạc với nhau trong thời gian lâu.
Người ngoại hôn có thể lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” hiệu lực ngay tức khắc hoặc chỉ có hiệu lực khi nào đương sự bị mất năng lực. Loại này có tên là “ủy thác pháp quyền để hở” (“springing power of attorney”). Tuy phần đông ưa chuộng loại “pháp quyền để hở” nhưng loại pháp quyền có hiệu lực tức khắc mang lợi điểm đặc biệt đối với những người ngoại hôn đã từng sống với nhau lâu năm và cùng đang có sự nghiệp chung đáng kể. Nếu cá nhân nào lập bản ủy thác pháp quyền có hiệu lực tức khắc thì người bạn tình có quyền hạn đứng ra thay mặt giúp điều hành giao dịch tài chánh bất cứ lúc nào ngay cả khi chưa bị hoạn nạn. Điều này đắc dụng cho những người thường đi làm ăn hay công tác xa và thường bị kẹt không về nhà kịp vì thời tiết xấu hay vì bất cứ lý do nào khác.
Khi lập bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn”, người lập có thể giao cho bạn tình ít hay nhiều quyền hạn tùy ý dưới danh nghĩa “đại diện chỉ định” gồm có:
Ủy thác sử dụng tài sản hiện hữu để thanh toán các chi tiêu hàng ngày và các bill nợ hàng tháng.
Ủy thác mua, bán, bảo trì nhà ở cùng các tài sản khác kể cả việc, trả thuế và tiền nhà.
Ủy thác thu tiền phúc lợi an sinh xã hội, Medicare cùng các phúc lợi khác do chính phủ, các cơ quan quân sự hay dân sự chu cấp nếu có.
Ủy thác giúp đầu tư vào cổ phiếu, chứng khoán hay các loại đầu tư khác
Ủy thác giao dịch với ngân hàng và các cơ sở tài chánh khác
Ủy thác mua bán các hợp đồng bảo hiểm (insurance policies) và tiền góp đồng niên (annuities)
Ủy thác khai thuế và nộp thuế
Ủy thác điều hành tiểu nghiệp vụ do mình làm chủ.
Ủy thác đòi hỏi tài sản mình được thừa kế nếu có
Ủy thác mướn luật sư đại diện ra tòa
Ủy thác quản trị các trương mục hưu trí.
Bất cứ quyền hạn nào giao cho người đại diện chỉ định được luật pháp qui định phải hành động có lợi cho người ủy thác. Cũng giống như bản chỉ dẫn điều trị y tế, bất cứ ai đều có thể lập ra bản “ủy thác pháp quyền tài chánh dài hạn” với điều kiện có ít nhất 18 tuổi và trong tình trạng tâm trí sáng suốt. Dĩ nhiên bất cứ lúc nào tâm trí minh mẫn thì người ấy có quyền thay đổi hoặc phế bỏ văn bản ủy nhiệm pháp quyền tài chánh dài hạn đã lập trước đó.
Kỳ tới chúng tôi trình bày vấn đề ly dị theo luật gia đình của Hoa Kỳ. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
Vào trung tuần tháng Bảy 2025, kết thúc Hội nghị lần thứ 12 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng CSVN (BCHTW ĐCSVN) đã ra thông báo về việc “kỷ luật” ba cựu ủy viên Bộ Chính trị, gồm: Nguyễn Xuân Phúc, cựu Chủ Tịch nước và cựu Thủ tướng Chính phủ, Võ Văn Thưởng, cựu Chủ Tịch nước và Vương Đình Huệ, Cựu Chủ Tịch Quốc hội.
Theo đó, cả ba đều bị “cách tất cả chức vụ trong Đảng”, dù thực tế, từ năm 2024, cả ba đã lần lượt từ chức hoặc bị buộc thôi nhiệm vụ, thậm chí, Nguyễn Xuân Phúc và Vương Đình Huệ đã từng bị kỷ luật trước đó vào năm 2024 đối với cùng một vi phạm.
Ngày 18 Tháng Giêng 2023, tại phiên họp Quốc hội, Nguyễn Xuân Phúc (thứ hai, bên trái) xin “thôi chức” Chủ tịch nước. Đến ngày 2 Tháng Ba 2023 thì Võ Văn Thưởng (thứ hai bên phải) lên thay nhưng rồi cũng phải xin “thôi chức” một năm sau. Guồng máy tuyên truyền CSVN đều giấu kín sự thật nhưng mọi người biết cả hai đều bị đồng đảng đạp xuống vì dính tham nhũng. (Hình: VietnamNet)
Điều này gây nên nhiều nghi vấn về sự minh bạch, nhất quán và hợp pháp trong quy trình kỷ luật nội bộ của ĐCSVN — một tổ chức mà trong hơn tám thập kỷ nắm quyền lãnh đạo đất nước, luôn tự nhận là “kỷ luật nghiêm minh, đoàn kết và dân chủ”.
Tuy nhiên, những gì diễn ra trong vụ kỷ luật lần này phản ánh một thực tế trái ngược: Sự tùy tiện, bất nhất và mang màu sắc chính trị nhiều hơn là pháp lý, cho thấy sự khủng hoảng điều lệ đảng Cộng Sản và niềm tin đang ngày một lan rộng ngay trong nội bộ tầng lớp lãnh đạo cao cấp nhất của Việt Nam.
Kỷ luật chồng kỷ luật – Vi phạm nguyên tắc xử lý pháp lý cơ bản
Một trong những điểm đáng lưu ý đầu tiên là việc cả ông Nguyễn Xuân Phúc và ông Vương Đình Huệ đã từng bị kỷ luật vào năm 2024. Trong đó, ông Nguyễn Xuân Phúc, cựu Chủ tịch nước, cựu Thủ tướng phải nhận hình thức cảnh cáo vì “thiếu trách nhiệm để xảy ra sai phạm nghiêm trọng tại các cơ quan thuộc thẩm quyền quản lý”. Được biết, vi phạm của ông Phúc liên quan đến đại án Công ty Việt Á xảy ra trong thời gian dịch Covid-19.
Tương tự, ông Vương Đình Huệ, cựu Chủ tịch Quốc hội, cũng bị điều tra nội bộ vì liên quan đến vụ án bê bối tranh thầu các công trình hạ tầng đầy giá trị của Tập đoàn Thuận An.
Thế nhưng, đến kỳ họp Trung ương 12 vào trung tuần Tháng Bảy 2025 vừa qua, cả hai lại tiếp tục bị kỷ luật lần nữa, với hình thức cao hơn là cách toàn bộ chức vụ trong đảng, dựa trên cùng lỗi vi phạm đã từng bị xử lý năm 2024?!
Cách làm này vi phạm nguyên tắc cơ bản trong xử lý kỷ luật theo luật pháp và thông lệ quốc tế thể hiện qua tục dao La Tinh, thường được gọi là nguyên tắc “Ne bis in idem” tức “Không ai bị trừng phạt hai lần vì một vi phạm”.
Việc “kỷ luật chồng kỷ luật” như vậy không chỉ phản ánh sự bất cập về mặt quy trình mà còn thể hiện rõ tính chất chính trị hóa kỷ luật hơn là một biện pháp pháp lý thực sự.
Tùy hứng tạm hoãn kỷ luật, hay vì tình trạng sức khỏe?
Bên cạnh việc kỷ luật ông Nguyễn Xuân Phúc và ông Vương Đình Huệ, thì ông Võ Văn Thưởng, cựu Chủ tịch nước cũng phải chịu chung hình thức kỷ luật, càng khiến công chúng thêm hồ nghi về sự nghiêm túc.
Trong đợt xem xét kỷ luật năm 2024, ông Thưởng không bị đưa ra kỷ luật với lý do “đang điều trị bệnh”. Tuy nhiên, đến kỳ họp Trung ương lần này, ông vẫn tiếp tục điều trị bệnh nhưng lại không thoát được việc bị đưa ra kỷ luật cùng với hai người còn lại.
Thế nên, câu hỏi đặt ra là: Tiêu chí nào để xác định khi nào một đảng viên được “tạm hoãn kỷ luật” vì lý do sức khỏe? Và khi tình trạng sức khỏe chưa thay đổi, tại sao lại có thể áp dụng hình thức kỷ luật? Hoặc tất cả chỉ là sự tùy hứng của các quan chức cao cấp của đảng Cộng Sản?
Việc viện dẫn tình trạng sức khỏe trong một quy trình kỷ luật vốn không công khai, không minh bạch khiến quyết định trở nên tùy tiện, mơ hồ và đặt ra nghi vấn về các thỏa hiệp ngầm giữa các phe phái trong nội bộ đảng. Nó cũng làm xói mòn nguyên tắc “kỷ luật công minh, khách quan” từng được tuyên truyền trong hệ thống đảng.
Vi phạm mơ hồ, đánh đố công chúng
Thông báo chính thức từ Đảng về lý do kỷ luật ba cựu lãnh đạo được viết chung chung, mơ hồ, với những cụm từ như: “Vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm”, “thiếu tinh thần trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo”, “vi phạm nguyên tắc nêu gương”… mà không đưa ra bất kỳ thông tin cụ thể nào.
Đặt trong bối cảnh các vụ án tham nhũng liên quan đến các nhân vật này đều đã được truyền thông phản ánh, như vụ Việt Á, Thuận An, Phúc Sơn… thì sự mơ hồ, mập mờ trong lý do kỷ luật cho thấy một chủ đích giữ kín thông tin để bảo vệ hình ảnh đảng vốn đang sa sút tồi tệ, hơn là thể hiện sự minh bạch mà công chúng trông đợi.
Chính điều này khiến việc xử lý kỷ luật bị xem như một sự thanh trừng, đòn thù chính trị giữa các đối thủ chính trị với nhau, hoặc dùng để hợp thức hóa những sắp đặt, thỏa hiệp quyền lực nội bộ hơn là nhằm thực hiện công lý, luật pháp, hay kỷ cương, phép nước.
Sự bất bình đẳng trước pháp luật
Pháp luật thế giới văn minh và Hiến pháp Việt Nam đều chấp nhận nguyên tắc “Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật” và các hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, đặc biệt là tham nhũng, tham ô, đều phải được xử lý bằng hình sự chứ không chỉ đơn thuần về chính trị hay kỷ luật hành chính.
Tuy nhiên, trong trường hợp này, cả ba người đều không bị khởi tố, không bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cũng không bị tịch thu tài sản. Trong khi đó, nhiều thuộc cấp dưới quyền họ, từ bộ trưởng, thứ trưởng đến các bí thư, chủ tịch tỉnh, giám đốc sở… đều bị kết án nặng nề.
Việc ba nhân vật cấp cao từng là biểu tượng của quyền lực cao nhất của đảng được “hạ cánh an toàn” chỉ bằng một thông báo kỷ luật, được bảo toàn toàn bộ tài sản thu lợi bất chính khiến cho công lý trở thành đặc quyền và luật pháp bị áp dụng có chọn lọc.
Nguyên tắc bất hồi tố trong quản lý công quyền
Một trong các nguyên tắc chính yếu trong quản lý công quyền là bất hồi tố. Theo đó, các quyết định mới ban hành không có giá trị áp dụng cho các trường hợp đã xảy ra trong quá khứ. Cả ba cựu quan chức cao cấp bị kỷ luật đều đã không còn giữ chức vụ nào từ giữa hoặc cuối năm 2024. Tuy nhiên, thông báo của Đảng lại long trọng tuyên bố hình thức kỷ luật bằng “cách tất cả chức vụ trong đảng”, tức là áp dụng hồi tố cho sự kiện đã xảy ra trong quá khứ.
Về phương diện pháp lý, vận dụng kỷ luật hồi tố khiến cho quyết định kỷ luật mất hẳn hiệu lực cần có, thậm chí, các quyết định kỷ luật trở nên bất hợp pháp.
Song song đó, việc áp dụng hình thức kỷ luật bằng cách chức cũng đầy tính chất khôi hài, như một trò đùa khi đảng Cộng Sản thực hiện việc cách chức những chức vụ vốn đã không còn tồn tại đối với người bị kỷ luật?!
Thông điệp về thời điểm công bố kỷ luật
Đảng Cộng Sản đã chọn thời điểm công bố kỷ luật vào ngày 19 tháng Bảy, trùng với ngày giỗ đầu của ông Nguyễn Phú Trọng, người đã từng trực tiếp đưa ba ông bị kỷ luật hiện nay vào các vị trí cao nhất trong Đảng qua Đại hội Đảng lần thứ XIII năm 2021.
Hành động chọn thời điểm công bố kỷ luật này chẳng khác nào một bản án kỷ luật đối với chính di sản của ông Nguyễn Phú Trọng, hoặc như một cú tát tai vào chân dung quyền lực của ông ấy, người luôn miệng giáo huấn rằng: “Làm công tác nhân sự phải có con mắt tinh đời”.
Đằng sau những bản kỷ luật chính trị
Một khía cạnh không thể bỏ qua là bối cảnh nội bộ của Đảng Cộng sản Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển tiếp đầy bất ổn, đặc biệt là cái chết bất ngờ của ông Nguyễn Phú Trọng vào năm 2024 xảy ra ngay sau việc hạ bệ hàng loạt quan chức lãnh đạo cao cấp vào thời điểm ấy, chứ không chỉ riêng các ông Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng hoặc Vương Đình Huệ…
Vương Đình Huệ tuyên thệ nhậm chức chủ tịch quốc hội ngày 31 Tháng Ba 2021, đến đầu Tháng Năm 2024 thì cũng xin “thôi chức” mà lý do chính thức cũng bị bưng bít trong khi mọi người đều biết ông ta chống lưng cho tư bản đỏ đấu thầu gian dối, đặc biệt tập đoàn Thuận An. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Bên cạnh đó, việc kỷ luật ba cựu lãnh đạo từng được ông Nguyễn Phú Trọng đích thân đề cử đặt ra câu hỏi về những tính toán mới trong việc tái cơ cấu quyền lực, và dọn đường cho những thế lực chính trị mới chuẩn bị cho Đại hội XIV sắp tới vào năm 2026.
Từ góc độ này, bản chất thực sự của các quyết định kỷ luật không còn là vấn đề xử lý sai phạm mà là xử lý hậu quả của một nhiệm kỳ đã qua. Sự mập mờ, tùy tiện và không nhất quán của các quyết định chỉ càng khẳng định rằng, trong hệ thống đảng trị, luật pháp không nằm trên chính trị, mà chính trị đang quyết định luật pháp.
Nếu chính trị quyết định luật pháp là một nền chính trị lương hảo, nhân dân có chốn nương nhờ. Nhưng nếu chính trị quyết định luật pháp là một nền chính trị bất lương, nhân dân sẽ là những nạn nhân khốn khổ của nền chính trị đó.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 19 Tháng Bảy 2025
Đặng Đình Mạnh
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Hôm Thứ Bảy, 19 Tháng Bảy, Thủ Tướng Trung Quốc Lý Cường đã loan báo cuộc khởi công xây dựng một đập thủy điện lớn trên Cao Nguyên Tây Tạng, được dự trù sẽ là công trình thủy điện lớn nhất thế giới, tờ South China Morning Post đưa tin.
Hôm Thứ Bảy, thông tấn xã nhà nước Tân Hoa Xã loan tin rằng họ Lý đã tham dự lễ khởi công xây dựng đập tại Nyingchi, một thành phố phía đông nam của khu tự trị Tây Tạng.
Dự án khổng lồ này, nằm ở hạ lưu Sông Yarlung Tsangpo (Nhã Lỗ Tạng Bố Giang), đã làm bùng phát những lo lắng về nguồn cung cấp nước và tác động môi trường đến các vùng hạ lưu tại Ấn Độ và Bangladesh.
Hình chụp ngày 28 Tháng Ba, 2021 cho thấy thung lũng Yarlung Zangbo ở Nyingchi, Tây Tạng. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Sông Yarlung Tsangpo biến thành sông Brahmaputra khi rời lãnh thổ Tây Tạng và chảy về phía Nam vào các tiểu bang Arunachal Pradesh và Assam của Ấn Độ, và cuối cùng thì đổ vào Bangladesh.
Lần đầu tiên mà Bắc công bố dự án xây dựng đập là vào năm 2020 trong khuôn khổ một kế hoạch ngũ niên, theo một chiến lược rộng lớn hơn nhằm khai thác tiềm năng thủy điện của Cao Nguyên Tây Tạng. Kế hoạch này đã được phê duyệt vào Tháng Mưởi Hai năm ngoái.
Kế hoạch xây dựng đập thủy điện mới được cho là lớn nhất trong số các công trình xây dựng tương tự trên thế giới, với công suất ước tính hàng năm đạt 300 tỷ kilowatt/giờ điện, tức là gấp ba lần công suất của Đập Tam Hiệp. Tuy nhiên, chiếc đập tương lai đã làm dấy lên những lo ngại ở Ấn Độ và Bangladesh về ảnh hưởng của nó tới tình trạng an toàn của nước và thực phẩm của họ.
Cũng còn có những mối lo ngại về việc di tản cư dân khỏi những vùng bị nước tác động và tình trạng đảo lộn môi trường trên quy mô lớn bên cạnh khả năng Trung Quốc võ khí hóa nguồn nước một khi Bắc Kinh lợi dụng đập nước khổng lồ này để gây ngập lụt hoặc hạn hán tùy thích tại miền hạ lưu.
Trung Quốc quả quyết rằng dự án đã được đánh giá khoa học một cách nghiêm chỉnh và sẽ không ảnh hưởng tiêu cực gì tới môi trường sinh thái, tình trạng ổn định địa chất hoặc tài nguyên nước của các quốc gia hạ lưu. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh rằng họ sẽ không ra sức hưởng lợi từ “những thiệt thòi của người bạn láng giềng.” Bộ Ngoại Giao Trung Quốc quả quyết rằng, thay vào đó, dự án có thể giúp ích trong các nỗ lực ngăn ngừa và giảm thiểu các thảm họa, đồng thời giúp thích ứng với tình trạng biến đổi khí hậu tại các khu vực hạ lưu.
Người ta tin rằng việc xây dựng đập nước nói trên của Trung Quốc đã thúc đẩy Ấn Độ gia tăng tốc độ thực hiện các kế hoạch thủy điện của chính mình trên Sông Brahmaputra ở tiểu bang Arunachal Pradesh tại miền Đông-Bắc Ấn Độ để xác định quyền sở hữu tài nguyên nước của mình.
Ấn Độ quả quyết rằng Arunachal Pradesh là một phần không thể tách rời khỏi lãnh thổ của họ, trong khi Trung Quốc vẫn tuyên bố đó là một phần của miền Nam Tây Tạng và đã lên tiếng phản đối các kế hoạch xây dựng các hạ tầng cơ sở của Ấn Độ trong vùng. (TTHN)
NEDERLAND, Colorado (NV) – Vào lúc dầu sôi lửa bỏng nhất trong cuộc chiến Miền Nam Việt Nam, việc đóng quân tại căn cứ Thủy Quân Lục Chiến Hoa Kỳ Cồn Thiện chẳng khác nào một bản án tử hình.
“Lúc đó dường như tất cả chỉ còn là vấn đề thời gian,” Hạ Sĩ Thủy Quân Lục Chiến về hưu Scott Harrison nói với CBS News.
Lúc bấy giờ Harrison mới 19 tuổi và kể rằng ông đã vượt qua những ngày u ám nhờ một cái hộp phát nhạc mà chị ruột ông gửi tặng.
Vòng xoay ngựa gỗ do cựu chiến binh Scott Harrison chạm khắc. (Hình: Carousel of Happiness)
Những lúc nghỉ ngơi giữa chiến trận, Harrison thường áp chặt hộp phát nhạc bên tai.
“Tôi nhắm mắt lại rồi tưởng tượng ra khung cảnh đồng cỏ trên cao nguyên có một vòng quay ngựa gỗ,” Harrison nói. “… Một hình ảnh hoàn toàn trái ngược với thảm cảnh sát hại lẫn nhau.”
Harrison nói rằng âm thanh leng keng lắng dịu gợi nhớ một thời giản dị giúp ông giảm adrenaline và quên đi khoảnh khắc tàn bạo. Cuối cùng, ông bị thương, được di tản và hòa nhập lại với xã hội dân sự.
Harrison rời Việt Nam năm 1968, nhưng chiến tranh vẫn hằn sâu trong tâm trí ông. Harrison chống chọi với chứng rối loạn căng thẳng sau thương tổn bằng rượu, thậm chí có lúc thử sống một mình trên thuyền giữa biển khơi, nhưng không đem lại kết quả. Và đó là lúc ông nhớ tới hình ảnh vòng xoay ngựa gỗ mà ông từng hình dung từ rất lâu.
“Lúc đó tôi nghĩ nếu tôi thực sự có thể biến hình ảnh đó thành hiện thực, có lẽ tinh thần tôi sẽ vững vàng và bình an hơn,” Harrison nói.
Harrison quyết định mua một vòng xoay ngựa gỗ cũ kỹ và chở tới Nederland, Colorado năm 1986. Trong 26 năm tiếp theo, ông bắt tay vào chạm trổ những con vật hoàn toàn mới.
Vòng xoay ngựa gỗ khai trương chào đón công chúng năm 2010 tại một thung lũng cao nguyên ở Nederland, hệt như những gì Harrison từng mường tượng, một vòng xoay ngựa gỗ độc nhất vô nhị.
Harrison chung sức thành lập Carousel of Happiness, một tổ chức bất vụ lợi với sứ mệnh giản dị là lan tỏa niềm vui. Trong 15 năm qua, tổ chức đem lại niềm vui cho hơn một triệu người và cũng thay đổi hoàn toàn cuộc đời Harrison.
“Chỉ cần ghé qua vòng quay ngựa gỗ và nhìn thấy ai ai cũng vui tươi với nhau mỗi ngày thì đó đã là một liều thuốc chữa lành dành cho tôi rồi,” Harrison nói. “Ban đầu tôi chỉ muốn tự thưởng cho bản thân, nhưng sau đó mọi chuyện dần dần trở thành một thứ gì đó tôi có thể làm cho người khác.” (TTHN)
Ở xứ mình, có mấy ông nổi tiếng không phải vì giàu, vì sang, mà vì… sống dai và hay cà rỡn – đại biểu (Quốc Hội) là anh Ba Khía.
Nghe tên là thấy mặn rồi: vừa dễ bắt, lại còn hay bò ngang vô chuyện người ta mà chọt chơi mấy câu lãng nhách, đủ làm thiên hạ nhứt là mấy em… nổi cơn tam bành lục tặc chửi thứ vô duyên!
Nhưng anh Ba không phải chỉ dẻo miệng – ảnh là chuyên gia sống thiệt là lâu để chọc quê thiên hạ!
Nghe kể hồi thanh niên, anh Ba Khía gái gú, nhậu nhẹt, tạt ngang tạt dọc như ghe chở lúa mùa nước nổi. Bởi vậy mà chị Ba – vợ ảnh – cằn nhằn như tiếng ve kêu râm ran tháng Ba mùa hè sắp tới, cửi nhửi từ thời dính nhau cho tới lúc ảnh hết dính nổi.
Chị chửi ảnh quậy đục nước hoài, ảnh mới giơ tay biểu tình phản kháng:
Ờ, tui biết rồi. Cũng tại cái tên của tui đó chớ! Khía nào cũng mặn, ăn nhiều thì khát nước. Bà lấy tui chi, rồi chửi tui khát?!
Chị Ba trề môi:
Ưng ông vì tui tưởng ông là Ba Phước, ai dè Ba Khía! Chỗ nào ông cũng khía! Già không bỏ nhỏ cũng không tha.
Ảnh nghe, cười hề hề, rồi… bỏ nhà đi “se phòng” (share) ở riêng, hổng ly dị mà cũng hổng còn ăn chung mâm, ngủ chung nệm, đắp chung mền.
Nửa đời còn lại, ảnh sống không gắn bó mặn nồng với chị ba nữa. Anh nói mình ba khía mặn đủ rồi mặn nữa mà chi. Sống “cu… ki” quậy nhè nhẹ cho đời nó vui!
Vài tháng trước, anh Ba Khía nhập viện tức đi nằm nhà thương dù không có ai thương hết ráo! Nằm đó thở oxy, ống gắn dây… giống như cục sạc di động mà ai lỡ đạp trúng là hết pin.
Vợ con hổng ai hay, vì anh Ba dặn bác sĩ:
Bệnh, đừng nói vợ tui biết. Nó biết, nó chửi, tui hổng khỏe nổi!
Tới khi bác sĩ thấy ảnh gần “lên đường” mới liều mạng gọi chị Ba tới gặp lần cuối. Vừa bước vô, chị Ba đứng bên giường, chưa kịp vuốt mặt ảnh thì ảnh quơ tay quơ chân y như đang bắt ruồi vậy.
Bác sĩ đưa viết với giấy. Ảnh nghuệch ngoạc lăng quằn lít quịt vài chữ, rồi lên chuyến tàu hoàng hôn không có ngày quya trở lại.
Chị Ba cầm tờ giấy bỏ vô túi, nghĩ bụng: “Giờ chưa phải lúc đọc thơ tình cuối mùa mây trắng bay của người đang hấp hối!”
Tới đám tang, chị Ba mới lôi ra, đứng trên bục micro, run run đọc chúc thư: “Ê bà! Bà đang đứng trên đường ống cao su dẫn dưỡng khí cho tui!”
Cả đám tang cười sặc.
Từ đó, tên tuổi anh Ba Khía vang dội y như tiếng mắm ba khía trong chợ quê. Ai gặp cũng xin kể thêm mấy giai thoại mới nghe chơi, xin ghi lại vài cái để đời:
Chuyện thứ nhì: Ba Khía chở má vợ đi chùa.
Có bữa ảnh chở bà già vợ đi chùa. Má vợ mặc áo dài, tóc bới cao, tay cầm tràng hạt, miệng niệm Phật từ lúc lên xe tới lúc tới cổng chùa. Vừa tới, ảnh thắng xe cái két, má vợ đập trán vô kiếng xe cái rầm.
Má quạu:
-Mầy làm gì thắng gấp vậy Ba?!
Anh Ba tỉnh bơ:
-Má! Đừng đừng kêu con bằng ba tội chết. Con không thắng gấp là má theo thầy Tam Tạng tới Tây phương cực lạc đó!
Chuyện thứ ba: Ba Khía xài điện thoại thông minh.
Một lần nọ, ảnh khoe mua được cái điện thoại mới:
Cái này thông minh lắm! Tui kêu nó, nó nói chuyện với tui à!
Tụi bạn tròn mắt:
-Thiệt hả? Mày biểu nó làm gì?
Tui biểu: ‘Siri! Mở danh bạ coi ai còn nợ tiền tao!’ Nó trả lời: ‘Tui không phải “debt collector”, cũng không phải thần tài, đừng hỏi ngu!’
Từ đó ảnh lấy biệt danh là Siri Ba Khía, ai hỏi gì cũng trả lời theo kiểu: “Biết chết liền!”
Chuyện thứ tư: Ba Khía đi khám bệnh.
Có lần đi khám, bác sĩ hỏi:
-Anh có hút thuốc, uống rượu không?
-Có.
-Anh có bị stress không?
-Từ hồi lấy vợ tới giờ.
-Vậy anh làm nghề gì?
-Tôi thất nghiệp… có vợ!
Bác sĩ ghi vô hồ sơ: “Bệnh nhân bị áp lực kinh niên do hôn nhân… không điều trị được!”
Chuyện thứ năm: Ba Khía kể chuyện… đạo lý.
Một bữa, ảnh lên mạng viết status triết lý: “Trên đời này, cái gì không mua được bằng tiền… thì có thể mua được bằng… nhiều tiền hơn nữa! Cứ trả tới trả tới đi là nó bán hè!”
Bạn bè vô comment rần rần: “Mày đúng là Ba Khía: lý sự dân thời CS!”
Chuyện cuối: Di ngôn để đời.
Sau đám tang, bạn bè gom lại làm bia mộ cho ảnh. Thay vì khắc chữ “Vô cùng thương tiếc” tụi nó khắc nguyên câu anh hay nói: “Sống ở đời nên có một tấm lòng để đem đi nấu cháo lòng.”
Chị Ba nhìn bia, lắc đầu:
-Sống 80 năm, già như Donald Trump để lại một câu… bá đạo!
Ngẫm lại, người như anh Ba Khía đúng là đặc sản rừng mắm Cà Mau đầy ba khía: sống thiệt tình, nói chuyện ngang phè, nhưng duyên ngầm như mắm ba khía để lâu ngày… càng mặn càng ngon!
Thế nên, đời mà không có một anh Ba Khía thì buồn biết mấy! Mỗi xóm nên có một người vậy, để tới khi họ đi, người ta vừa cười vừa khóc.
IRVINE, California (NV) – Cảnh sát bắt giữ một người phụ nữ nghi ăn cắp rượu vang có giá gần $1,000 từ các nhà bán lẻ tại Quận Cam.
Nghi can được nhận dạng là Rosemary Arteaga Morfin, 32 tuổi, cư dân Anaheim, theo Sở Cảnh Sát Irvine IPD.
Hôm Thứ Bảy, 12 Tháng Bảy, máy đọc bảng số báo động cảnh sát về một chiếc xe liên can tới một kẻ trộm vặt từng đụng độ với cảnh sát ở khu vực Irvine. Sau đó, các nhân viên tại một cửa hàng thực phẩm Pavilion lập tức báo cảnh sát rằng có một nữ nghi can cầm theo vài chai rượu vang có giá gần $1,000 chạy ra khỏi cửa hàng, theo KTLA.
Nghi can ăn cắp rượu vang trị giá gần $1,000 từ siêu thị, bị bắt hôm 12 Tháng Bảy, 2025. (Hình: Irvine Police Department)
Sau đó, cảnh sát lần ra tông tích của nữ nghi can tại một cửa tiệm Target lân cận, và bắt quả tang bà ấy đang đánh tráo giá cả của các mặt hàng.
Cảnh sát bắt giữ nghi can tại cửa tiệm. Trong lúc lục soát xe hơi của nghi can, cảnh sát còn phát giác ra methamphetamine và hàng loạt thẻ căn cước và các chai rượu vang bị ăn cắp bên trong xe.
Morfin bị bắt giữ vì tội ăn cắp vặt, ăn cắp danh tánh, tàng trữ chất cấm bị kiểm soát đồng thời trước đây cũng từng gây án liên quan tới hành vi này, và tàng trữ dụng cụ ma túy.
“Âm mưu phạm tội bất thành tại Irvine, nghi can nay phải ngồi sau song sắt ở Nhà Tù Quận Cam,” IPD cho biết trên Facebook. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Sáu, 18 Tháng Bảy, Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường EPA tuyên bố kế hoạch giải thể đơn vị nghiên cứu và phát triển cũng như tiết giảm hàng ngàn nhân viên.
Văn Phòng Nghiên Cứu và Phát Triển ORD thuộc EPA vốn là đơn vị chịu trách nhiệm cho nền móng khoa học nhằm phục vụ cho sứ mệnh bảo vệ môi trường và sức khỏe con người. Tháng Năm vừa qua, EPA tuyên bố chuyển nhiệm vụ nghiên cứu khoa học qua các văn phòng tập trung vào các vấn đề quan trọng như không khí và nước.
Hôm Thứ Sáu, EPA công bố kế hoạch thành lập Văn Phòng Khoa Học Ứng Dụng và Giải Pháp Môi Trường, giúp EPA tập trung vào nghiên cứu và khoa học “nhiều hơn bao giờ hết.”
Sau khi thực hiện, tất cả thay đổi mới sẽ giúp EPA tiết kiệm gần $750 triệu, các viên chức cho biết.
Những chính sách công bố hôm Thứ Sáu sẽ giúp EPA “hoạt động hiệu quả hơn bao giờ hết cho sứ mệnh cốt lõi là bảo vệ sức khỏe con người và môi trường, cũng như Chung Tay Gầy Dựng Nước Mỹ Vĩ Đại Trở Lại,” Giám Đốc EPA Lee Zeldin cho biết trong một tuyên bố.
Cơ quan cũng đang giảm bớt hàng ngàn việc làm sau khi Tối Cao Pháp Viện đưa ra phán quyết vào tuần trước, EPA cho biết thêm, tăng cường kế hoạch tiết giảm nhân sự liên bang do Tổng Thống Donald Trump đề ra, bất chấp nhiều lời cảnh cáo rằng các dịch vụ quan trọng trong chính phủ sẽ chịu ảnh hưởng và làm hàng trăm ngàn nhân viên liên bang mất việc.
Tổng số nhân viên tại EPA sẽ giảm xuống còn 12,448 người, tức là hơn 3,700 nhân viên bị mất việc, tương đương gần 23%, so với mức nhân sự vào Tháng Giêng khi Trump nhậm chức, EPA cho biết.
Dân Biểu California Zoe Lofgren, thành viên Đảng Dân Chủ hàng đầu trong Ủy Ban Khoa Học Hạ Viện, cho biết quyết định tiết giảm tại văn phòng nghiên cứu “là một trò bôi bác.”
ORD “là trái tim và khối óc tại EPA,” Justin Chen, chủ tịch Hội Đồng Nhân Viên Chính Phủ Hoa Kỳ AFGE 238 đại diện cho hàng ngàn nhân viên EPA, cho biết.
“Nếu không có ORD, chúng ta không có ai đánh giá tác động tới sức khỏe con người và môi trường,” Chen nói. “Phá hủy ORD là tàn phá sức khỏe cộng đồng ở Hoa Kỳ.”
ORD là đơn vị nghiên cứu khoa học chủ lực tại EPA với 1,540 viên chức, không bao gồm nhân viên chính phủ đặc biệt và nhân viên y tế công, theo hồ sơ EPA được các viên chức Đảng Dân Chủ thuộc Ủy Ban Khoa Học Hạ Viện xem xét vào đầu năm nay. Số hồ sơ đó còn cho thấy có tới 1,155 nhà hóa học, nhà sinh vật học, nhà độc chất học và các khoa học gia khác có thể bị thôi việc.
ORD có 10 văn phòng trên khắp Hoa Kỳ, từ Florida và North Carolina cho tới Oregon. Một phát ngôn viên EPA cho biết hôm Thứ Sáu rằng các phòng thí nghiệm thuộc ORD vẫn tiếp tục hoạt động.
Ngoài quyết định tiết giảm nhân sự, hay còn gọi là RIF, EPA cũng đang đề nghị áp dụng đợt tự nguyện từ chức thứ ba cho các nhân viên đủ điều kiện, trong đó có cả nhân viên văn phòng nghiên cứu, phát ngôn viên Molly Vaseliou cho biết. Thời hạn nộp đơn sẽ kéo dài tới 25 Tháng Bảy.
EPA đưa ra thông cáo hai tuần sau khi cho 139 nhân viên ký vào “tuyên bố bất đồng chính kiến” với các chính sách của cơ quan dưới thời chính quyền Trump nghỉ phép hành chánh, đồng thời tố cáo các nhân viên này “phá hoại bất hợp pháp” nghị trình của Trump.
Trong một bức thư công bố hôm 30 Tháng Sáu, 139 nhân viên đó viết rằng EPA không còn thực hiện đúng sứ mệnh bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Bức thư là lời chỉ trích công khai hiếm hoi từ các nhân viên EPA, những người tự biết họ có thể bị trả thù nếu lên tiếng. (TTHN)
QUẬN CAM, California (NV) – Dòng sản phẩm của Toyota tại Mỹ là rất lớn. Với hơn 25 mẫu xe khác nhau, Toyota thống trị thị trường xe hơi Mỹ, từ chiếc xe thể thao hai cửa GR86 đến chiếc SUV Sequoia đồ sộ và nhiều loại xe khác. Trong khi phần lớn doanh số của Toyota đến từ những mẫu xe được người lái yêu thích như RAV4 và Camry, thì mẫu xe Toyota nhỏ nhất vẫn có một sức hút lớn: Corolla Hatch.
Corolla Hatchback: Chiếc xe Toyota nhỏ nhất có sức hút lớn. (Hình của nhà sản xuất Toyota)
Trang mạng xe hơi carbuzz.com có bài đánh giá về mẫu xe 2025 Toyota Corolla Hatchback. Một vài thông số chính:
Giá cơ bản: $23,780
Động cơ bốn máy 2.0L, hộp số tự động 10 cấp/CVT, dẫn động cầu trước
Công suất 169 mã lực, Mô-men xoắn 151 lb-ft
Tăng tốc từ 0-60 mph trong 9 giây
Mức tiêu thụ nhiên liệu (MPG) (trong thành phố/cao tốc/kết hợp) 32/41/38
Điểm đánh giá chung Buzz Score: 8.4/10
Thiết kế ngoại thất 9/10
Hiệu suất 7/10
Tiết kiệm nhiên liệu 9/10
Nội thất & Khoang hành lý 7/10
Hệ thống thông tin giải trí & Tính năng 8/10
Độ tin cậy 9/10
An toàn 9/10
Giá trị 9/10
Ra mắt lần đầu với tên gọi Scion IM vào năm 2016, mẫu xe đã được chuyển đổi thành thương hiệu Corolla sau khi thương hiệu Scion phá sản vào năm 2018. Kể từ đó, Toyota Corolla Hatch trở thành chiếc xe Toyota nhỏ nhất tại Hoa Kỳ thị trường, sau khi Toyota ngừng bán Yaris trong thời gian COVID.
Toyota bán được hơn 230,000 chiếc Corolla vào năm 2024, và doanh số Corolla Hatch ước tính đạt khoảng 34,500 chiếc. Cho dù số lượng xe bán ra không nhiều, cả Toyota và người mua vẫn thấy Corolla Hatch xứng đáng góp mặt trên thị trường.
Một số lý do khiến chiếc xe Toyota nhỏ nhất hấp dẫn người lái xe:
An toàn và độ tin cậy của Toyota
Toyota Corolla là biểu tượng của độ tin cậy, một trong những lý do khiến nó trở thành chiếc xe bán chạy nhất trong lịch sử. Corolla Hatch cũng không ngoại lệ. Theo J.D. Power, Corolla Hatch thế hệ hiện tại đạt từ 78 đến 80 trên 100 điểm về độ tin cậy. Về mặt an toàn, Corolla Hatch được NHTA đánh giá năm sao, đứng đầu phân khúc hatchback cỡ nhỏ. Về số lượng khiếu nại liên quan đến Corolla Hatch, NHTSA không ghi nhận bất kỳ đợt thu hồi nào trong ba năm qua.
Trang bị đầy đủ và tiện nghi
Tuy không phải là một chiếc xe sang trọng, nhưng cabin của Corolla Hatch cũng rất tiện nghi. Nội thất có thể không mang phong cách của Mazda 3, nhưng có trang thiết bị và vật liệu tạo ra sự thoải mái cho hành khách. Nội thất của Corolla Hatch gần như không khác biệt so với phiên bản sedan, ngoại trừ phần cốp xe rộng rãi hơn hẳn. Trong khi Corolla sedan thông thường chỉ có 13.1 feet khối thể tích tích cốp xe, Corolla Hatch có không gian chứa hành lý 17.8 feet khối.
Phiên bản tiêu chuẩn được trang bị:
Kết nối Apple CarPlay
Sạc USB-C
Tay lái bọc da
Chức năng mở cửa không cần chìa khóa
CarBuzz khuyên nên chọn phiên bản cao cấp XSE, với hệ thống âm thanh JBL, màn hình cảm ứng 8 inch và sạc không dây.
Giá Trị đồng tiền bỏ ra lớn nhất
Với mức giá $23,780, Corolla Hatch là một trong những chiếc xe rẻ nhất trên thị trường Hoa Kỳ. Phiên bản cao cấp nhất – XSE – cũng chỉ có giá $27,080. Điều đó có nghĩa là người lái xe có thể sở hữu một chiếc xe đầy đủ tiện nghi với ghế sưởi, hệ thống âm thanh tuyệt vời, có Apple CarPlay với giá dưới $30,000. Trong nền kinh tế bất ổn hiện nay, đây là một mức giá rất tiết kiệm.
Thêm nữa, Corolla nổi tiếng là một trong những mẫu xe có giá trị bán lại cao nhất. Những chiếc xe hai hoặc ba năm tuổi với số mile thấp thường có giá bán lại khoảng 70% giá MSRP ban đầu.
Car Buzz cho rằng chiếc Toyota nhỏ gọn này là “viên ngọc ẩn giấu” trong dòng sản phẩm đa dạng của Toyota. Kết hợp độ tin cậy và độ bền huyền thoại của Corolla với không gian hành lý rộng rãi, khả năng tiết kiệm nhiên liệu cao, Toyota Hatchback là một trong những lựa chọn ít phải bàn cãi dành cho những ai đang tìm kiếm một chiếc Toyota cỡ nhỏ. (HD)
LOS ANGELES, California (NV) – Một chiếc xe hơi lủi vào người đi đường vào rạng sáng Thứ Bảy, 19 Tháng Bảy tại East Hollywood, Los Angeles, làm ít nhất 30 người bị thương, nhà chức trách cho biết.
Một người đàn ông chưa rõ danh tánh nổ súng bắn tài xế sau khi người đi đường kéo tài xế ra khỏi xe, cảnh sát cho biết.
Tài xế được nhận dạng là Fernando Ramirez, 29 tuổi, được chở đi bệnh viện sau vụ nổ súng và rồi bị tống giam vì tình nghi tấn công bằng võ khí gây chết người. Văn phòng biện lý quận sẽ công bố tội trạng chính thức trong những ngày tới.
Cảnh sát điều tra tai nạn làm nhiều người bị thương ở The Vermont, Hollywood, California sớm ngày 19 Tháng Bảy, 2025. (Hình: ROBYN BECK/AFP/Getty Images)
Tai nạn xảy ra khoảng 2 giờ sáng giờ bên ngoài địa điểm tổ chức hòa nhạc The Vermont, gần ngã tư đường Santa Monica Boulevard và đường Vermont Avenue ở phía Đông Los Angeles.
Tính tới chiều Thứ Bảy, có ít nhất một nạn nhân, là một người phụ nữ ngoài 20 tuổi bị thương ở chân, vẫn đang nguy kịch, cảnh sát cho biết, ngoài ra còn có vài người khác bị trọng thương. Tổng cộng có 24 nạn nhân được chở đi cấp cứu.
Vụ đụng xe xảy ra sau khi một người bị đuổi ra khỏi một cơ sở thương mại gần đó, Sở Cảnh Sát Los Angeles LAPD cho biết. Sau đó người này lái xe tông vào người đi đường, theo cảnh sát.
Sau khi chiếc xe bị hỏng hóc, các chứng nhân xung quanh lôi tài xế ra ngoài rồi bắt đầu đánh đập, theo cảnh sát. Tại một thời điểm nào đó trong lúc ẩu đả, một người đàn ông nổ súng bắn tài xế, vẫn chưa rõ tông tích người nổ súng.
LAPD vẫn đang điều tra nguyên nhân dẫn tới tai nạn. Mặc dù chưa rõ hà cớ gì mà tài xế lại lủi vào người đi đường, nhưng các nguồn tin nói với ABC News rằng nghi can bị bắn sau khi gây ra vụ đụng xe.
Kẻ nổ súng bắn tài xế đã bỏ trốn và lần cuối cùng y xuất hiện là khi chạy từ đường Vermont Avenue men theo hướng Tây. Nghi can được mô tả là một người đàn ông gốc Hispanic, cao khoảng 5 foot 9 inch (1.75 mét), nặng 180 pound (84 kilogram), đầu hói, mặc áo chemise xanh và dường như thủ trong người một khẩu súng lục ổ quay màu bạc, theo LAPD.
Cơ sở The Vermont cho biết họ đang hợp tác chặt chẽ với cơ quan thực thi công lực để “buộc kẻ gây ra hành động kinh hoàng vừa phải chịu trách nhiệm hoàn toàn.”
“Khoảng 2 giờ sáng, sau khi buổi sinh hoạt chấm dứt, khán giả đang ra về thì có một tài xế chạy xe lên lề đường rồi tông vào người đi đường. Nghi can lập tức bị LAPD bắt giữ và khởi sự điều tra,” tờ The Vermont đưa tin.
Có 124 lính cứu hỏa ứng cứu sau tai nạn, nhà chức trách cho biết.
Vào thời điểm đó bên ngoài địa điểm tổ chức sinh hoạt âm nhạc có những người đi hộp đêm, nhân viên phục vụ xe cộ và những người bán thức ăn từ một quầy taco gần đó, theo Sở Cứu Hỏa Los Angeles LAFD.
LAPD đang điều tra nguyên nhân dẫn tới vụ đụng xe. (TTHN)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong hơn một thập niên qua, chi phí nhà ở tại Mỹ đã tăng vọt, chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong thu nhập của mỗi hộ gia đình. Khả năng chi trả nhà ở trở thành rào cản lớn nhất đối với giấc mơ sở hữu nhà, trong bối cảnh khi nhiều người Mỹ vẫn đang vật lộn để vừa phải trả tiền thuê nhà hàng tháng vừa cố gắng dành dụm cho khoản trả trước khi mua nhà.
Trong khi nhiều thẻ tín dụng hiện có chương trình hoàn tiền và tích điểm hấp dẫn, các khoản thanh toán tiền thuê và tiền thế chấp trước nay gần như luôn bị bỏ qua. Mặc dù, người thuê nhà vẫn có thể dùng thẻ tín dụng để thanh toán, nhưng không phải chủ nhà nào cũng chấp nhận hình thức này. Ngoài ra, các giao dịch dạng này thường bị tính phí giao dịch và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến điểm tín dụng.
Rất ít người thuê nhà dùng thẻ tín dụng để trả tiền nhà hàng tháng qua ngân hàng. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)
Theo báo tài chính TheStreet, công ty Startup công nghệ Bilt ra mắt năm 2019 đã làm thay đổi điều đó. Từ năm 2021, Bilt triển khai chương trình tích điểm cho người thuê nhà, cho phép họ được hoàn tiền khi thanh toán tiền thuê và thậm chí có thể cải thiện điểm tín dụng bằng cách báo cáo các khoản thanh toán đúng hạn đến Equifax, TransUnion và Experian.
Giờ đây, Bilt mở rộng chương trình tích điểm không chỉ cho người thuê nhà mà cho cả người mua nhà, cho phép chủ nhà cũng có thể kiếm được tiền hoàn lại từ khoản chi cố định lớn hàng tháng, đó là “tiền thế chấp.”
Cơ hội tích điểm cho người trả thế chấp mỗi tháng
Theo “Harvard Center for Joint Housing Studies” của Đại Học Harvard, giá nhà trung vị (median) năm 2022 cao gấp 5.6 lần mức lương trung vị. Khi giá nhà và chi phí sinh hoạt ngày càng leo thang, không chỉ người thuê nhà mà cả chủ nhà cũng đang tìm cách tiết kiệm và xoay xở tài chính.
Gần một nửa người thuê nhà hiện đang bị ở tình trạng “gánh nặng chi phí,” tức là họ phải dành hơn 30% thu nhập để trả cho tiền thuê nhà mỗi tháng. Trước đây, chỉ người thuê nhà mới được tích điểm từ chương trình hoàn tiền của Bilt. Nhưng bây giờ thì chủ nhà cũng có thể tận dụng ưu đãi tương tự với các khoản thanh toán tiền thế chấp hàng tháng.
Trong thư gửi các thành viên, nhà sáng lập kiêm CEO Ankur Jain đã công bố kế hoạch mở rộng với ba loại thẻ tín dụng mới, đi kèm với chương trình tích điểm cho người mua nhà trong tương lai.
“Chúng tôi sẽ ra mắt ba dòng thẻ phù hợp với từng nhóm khách hàng của Bilt: một loại thẻ miễn phí, và hai loại thẻ cao cấp với phí thường niên lần lượt là $95 và $495,” Jain viết.
Chi tiết về chương trình hoàn tiền khi trả tiền thanh toán thế chấp sẽ được công bố vào cuối năm nay, nhưng Bilt cho biết người dùng có thể kỳ vọng cơ chế tích điểm tương tự như chương trình hiện đang được áp dụng cho người thuê nhà, và điểm thưởng có thể dùng để giảm trừ cho kỳ thanh toán tháng sau.
“Bilt Card 2.0 sẽ chính thức ra mắt vào Tháng Hai, năm 2026, và toàn bộ khách hàng hiện tại sẽ được chuyển sang nền tảng thẻ mới thay cho hệ thống của Wells Fargo hiện tại,” Jain nói. “Thông tin chi tiết về đối tác phát hành mới, chương trình tích điểm mở rộng bao gồm cả tiền thuê và tiền thế chấp, các ưu đãi giá trị khác của dòng thẻ mới, và quy trình chuyển đổi sẽ được công bố vào đầu mùa Thu.”
Hợp tác chiến lược với một trong những tổ chức cho vay thế chấp lớn nhất nước Mỹ
Khi thị trường nhà ở đang rơi vào trạng thái chững lại vì giá cao, lãi suất kiên trì ở mức cao và nhu cầu suy yếu, khiến nhiều người mua nhà tiềm năng đang trì hoãn quyết định cho đến khi tình hình cải thiện.
Để đón đầu xu hướng, Bilt chuẩn bị mở rộng sang lĩnh vực thế chấp, thông qua hợp tác trực tiếp với các công ty dịch vụ thế chấp nhằm thay đổi trải nghiệm người dùng từ khâu vay vốn đến khi thanh toán.
“Chúng tôi đang công bố bước tiến vào lĩnh vực thế chấp thông qua hợp tác chiến lược với các tổ chức cho vay – điều này sẽ cách mạng hoá toàn bộ hành trình từ lúc ký hợp đồng vay đến quá trình thanh toán và tích điểm khách hàng trung thành,” Jain chia sẻ. “United Wholesale Mortgage đã đầu tư $100 triệu vào vòng gọi vốn lần này như một phần trong mối quan hệ hợp tác chiến lược đầy hứa hẹn.”
CEO Mat Ishbia của United Wholesale Mortgage, kỳ vọng rằng sự hợp tác với Bilt sẽ thay làm đổi cách các tổ chức tài chính phục vụ khách hàng và tạo ra giá trị mới cho cả hai bên.
“Nền tảng của Bilt sẽ mang lại giá trị to lớn cho các chuyên viên môi giới của chúng tôi, nhờ cung cấp trải nghiệm dịch vụ tốt hơn, kèm theo chương trình tích điểm hàng ngày để tạo sự gắn bó lâu dài. Đồng thời, chúng tôi cũng mở ra một kênh khách hàng mới cho mạng lưới môi giới của mình,” Ishbia nói. “Chúng tôi tin rằng đây sẽ là tương lai của cách người dân Mỹ tương tác với khoản vay thế chấp trong suốt hành trình sở hữu nhà.” (Ng.Tr) [kn]
Khi giọt nước mắt thành thật là thứ ngớ ngẩn nhất trần đời. (Tranh: Lê Phổ)
Khi giọt nước mắt thành thật là thứ ngớ ngẩn nhất trần đời
Tổn thương chạm đáy tầng sâu cô độc.
Nỗi đau nhỏ nhoi
không ai chấp nhận
Nơi chốn trần tục.
Đơn vị tính bằng danh vọng và tiền bạc
Em tối tăm mặt mũi.
Những cú thúc mạnh mẽ
không vì tăng sinh khoái cảm.
Mà đau…
Rất thực
Em phải chảy nước mắt
Những lời nói như ngàn roi quất
Ngộp thở
Khi chiều qua
một cú trượt lơ đễnh
Gãy chân
cả nhà cuống quýt
Em không rơi giọt nước mắt …
Nhưng lại gục ngã vì thế thái nhân tình
Đến khi nào
Có ai khai sáng
Cho em bớt lầm lạc
Nghĩa tình là thứ vô vị nhất trần đời
Không phải nỗi đau từ vết nứt gãy vết thương thể xác
Em che dấu cơn chuột rút bằng nụ cười.
Nỗi đau đến từ nơi mình đã từng sẵn sàng cõng thập tự giá lên đỉnh Gogoltha.
Thôi
Em về
Ru hồn ngủ sớm trong tay áo*
*Ý thơ Du Tử Lê
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
LOS ANGELES, California (NV) – California chứng kiến mức giảm 3.1% việc làm trong khu vực tư nhân chỉ trong một tuần ngay sau khi chính quyền Donald Trump đẩy mạnh các cuộc bố ráp di dân tại tiểu bang, theo một phân tích mới từ dữ liệu của Cơ Quan Thống Kê Dân Số Hoa Kỳ (US Census), theo báo mạng CalMatters hôm 16 Tháng Bảy.
Các nhà nghiên cứu của đại học UC Merced tuyên bố mức giảm mạnh này chỉ đứng sau làn sóng thất nghiệp khi đại dịch COVID-19 bùng phát năm 2020, và còn lớn hơn mức sụt giảm ngay sau cuộc Đại Suy Thoái kinh tế vào năm 2007 và 2008.
Biểu tình chống Cảnh Sát Di Trú (ICE) bố ráp vô cớ ở Los Angeles hôm 1 Tháng Bảy. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Nghiên cứu này được xem là phân tích đầu tiên về dữ liệu từ Current Population Survey của US Census được thực hiện ngay thời điểm các cơ quan liên bang tập trung vào California, bắt đầu từ đầu Tháng Sáu khi cuộc bố ráp tại xưởng may ở trung tâm Los Angeles mở đầu cho nhiều tuần truy quét và bất ổn.
US Census khảo sát người dân mỗi tháng về việc họ có làm việc trong tuần trước đó hay không. Các nhà nghiên cứu đại học UC Merced so sánh kết quả khảo sát giữa tuần lễ 11 Tháng Năm và tuần lễ 8 Tháng Sáu, và phát hiện rằng ở California có nhiều công dân hơn là người không phải là công dân cho biết họ không đi làm trong tuần sau cuộc bố ráp đầu tiên.
Báo cáo cho biết mức giảm theo tỉ lệ tương đương với việc mất 271,541 việc làm của công dân và 193,428 của người không có quốc tịch Mỹ tại California.
“Từ các nghiên cứu trước đây, chúng tôi biết rằng công việc mà di dân không giấy tờ hoặc người không phải công dân đảm nhận không tồn tại trong một môi trường tách biệt,” ông Edward Flores, tác giả chính của báo cáo, nói với CalMatters.
“Nếu công việc của di dân không giấy tờ bị gián đoạn, sẽ có hiệu ứng dây chuyền. Một ngành bị chậm lại có thể làm chậm các ngành khác,” ông Flores thêm.
Điều này phù hợp với các nghiên cứu khác cho thấy việc trục xuất hàng loạt người lao động không giấy tờ làm giảm cơ hội việc làm cho người Mỹ sinh ra tại Hoa Kỳ, và gây ảnh hưởng tiêu cực đến kinh tế địa phương.
Ông Flores, giám đốc học thuật của Trung Tâm Cộng Đồng và Lao Động tại đại học UC Merced, cho biết ông sẽ tiếp tục theo dõi và phân tích dữ liệu từ US Census và sẽ công bố các báo cáo tương tự khi chiến dịch trấn áp di dân của liên bang tiếp tục. Ông dự đoán các cuộc bố ráp sẽ gia tăng vì một dự luật chi tiêu liên bang mới đã tăng ngân sách đáng kể cho việc thực thi luật di trú.
Tác động của các chính sách này có thể sẽ tiếp tục rõ rệt hơn tại California. Báo cáo cũng cho thấy số lượng lao động là nam công dân tăng nhẹ ở các tiểu bang khác trong khi giảm tại California trong cùng thời gian.
Người da trắng và người gốc Latino tại California bị ảnh hưởng nặng nề nhất, theo các nhà nghiên cứu. Số người gốc Latino khai báo có đi làm trong khoảng thời gian từ Tháng Năm đến Tháng Sáu giảm 5.6%, trong khi số người da trắng báo cáo có việc làm giảm 5.3%.
Các nhà nghiên cứu khuyến nghị các nhà làm chính sách tại tiểu bang cần xem xét “hành động đáng kể,” bao gồm các chương trình kích thích kinh tế và cứu trợ thiên tai tương tự như thời đại dịch.
Ông Flores nhấn mạnh rằng người nhập cư không có giấy tờ không được tiếp cận các chương trình an sinh tài chính như trợ cấp thất nghiệp. Khi họ bị mất việc, điều đó không chỉ là vấn đề của riêng họ và gia đình họ, mà còn là vấn đề của toàn tiểu bang.
“Khi người thu nhập thấp tiêu tiền, họ chi vào những thứ thiết yếu, điều này giúp kích thích nền kinh tế địa phương,” ông nói.
Vệ Binh Quốc Gia được điều đến Los Angeles sau khi các cuộc biểu tình nổi lên chống đối ICE bố ráp bừa bãi. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Thống Đốc Gavin Newsom từng hai lần phủ quyết các dự luật của các nhà lập pháp California nhằm mở rộng trợ cấp thất nghiệp cho người lao động không có giấy tờ. Ngoài ra, tiểu bang cũng vừa cắt giảm phúc lợi Medi-Cal cho người nhập cư không có giấy tờ và đóng băng các hồ sơ ghi danh mới vì ngân sách bị giới hạn.
Khi được yêu cầu bình luận, bà Tara Gallegos, phát ngôn viên của Thống Đốc Newsom, nói: “Các cuộc bố ráp tàn nhẫn và vô nhân đạo của ông Donald Trump khiến các gia đình phải lẩn trốn, ảnh hưởng đến trường học, nhà thờ, doanh nghiệp, và lực lượng lao động của chúng ta. Điều này không chỉ gây hại cho California mà còn cho cả nước Mỹ.”
Bà Gallegos cho hay thống đốc sẽ tiếp tục chống lại chính quyền Trump tại tòa án. Tiểu bang đã kiện ông Trump vì ông điều động Thủy Quân Lục Chiến đến Los Angeles ngay sau khi các cuộc bố ráp được tăng cường.
Bộ Tài Chính California theo dõi sát sao các xu hướng nhân khẩu và kinh tế khi xây dựng kế hoạch chi tiêu của tiểu bang.
Khi được hỏi về báo cáo của đại học UC Merced, phát ngôn viên H.D. Palmer của Bộ Tài Chính dẫn lại dự báo kinh tế sửa đổi vào Tháng Năm, trong đó cảnh báo rằng chương trình trục xuất diện rộng của chính quyền Trump có thể “gây tổn hại nghiêm trọng đến lực lượng lao động của tiểu bang.” (T.Nhiên) [đ.d.]
TYSONS, Virginia (NV) – Chương trình tưởng niệm “50 Năm Hành Trình Viễn Xứ & Tri Ân – VIETNAMERICA The Musical,” lấy cảm hứng từ bộ phim tài liệu “VIETNAMERICA,” sẽ diễn ra trong ba ngày, từ Thứ Sáu đến Chủ Nhật, 5 đến 7 Tháng Chín, tại thủ đô Washington, DC.
Poster chương trình tưởng niệm “50 Năm Hành Trình Viễn Xứ & Tri Ân – VIETNAMERICA The Musical.” (Hình: Ban tổ chức cung cấp)
Riêng chương trình tưởng niệm sẽ khai mạc lúc 2 giờ chiều Chủ Nhật, 7 Tháng Chín, tại hí viện Capital One Hall, 7750 Capital One Tower Rd, Tysons, Virginia 22102.
Gần hai năm kể từ cuộc họp đầu tiên hình thành ý tưởng tổ chức một buổi lễ kỷ niệm có tầm vóc ngay tại thủ đô Hoa Kỳ, thì nay chương trình tưởng niệm 50 năm hành trình viễn xứ của người Việt – hành trình tìm tự do đầy bi tráng, sự trỗi dậy làm lại cuộc đời và những đóng góp khiến cả thế giới ngạc nhiên của hơn 2 triệu người Việt không chấp nhận sống dưới chế độ Cộng Sản sau biến cố 1975 – chuẩn bị ra mắt đồng hương.
Ban tổ chức gồm tám hội đoàn: Hội Bảo Tồn Lịch Sử Văn Hóa Người Mỹ Gốc Việt (VAHF), Nhà Việt Nam (VLAC), Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Mỹ Đại Học University of Oregon, Hội Quân Nhân Mỹ Gốc Việt (VAUSA), Hội Văn Hóa Khoa Học Việt Nam (VCSA), Ban Tổ Chức 50 Năm Xa Xứ tại Louisiana, Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York, và Tổ Chức Diễn Hành Văn Hóa Quốc Tế New York.
Chỉ còn chưa đầy hai tháng, ban tổ chức đang chạy nước rút để hoàn tất ba tác phẩm chính để ra mắt đồng hương: nghi lễ tạ ơn; vở nhạc kịch kiểu Broadway – “VIETNAMERICA The Musical;” quyển kỷ yếu song ngữ Việt-Anh với các bài viết của nhiều tác giả nổi tiếng hải ngoại về lịch sử và sinh hoạt 50 năm qua của cộng đồng người Việt tị nạn.
Ngoài ra, một phần của cuộc triển lãm tại Viện Bảo Tàng Tội Ác Cộng Sản được trưng bày nhiều tháng sẽ được trưng bày tại đây cho quan khách chưa có dịp xem được thưởng lãm.
Phần nghi lễ – gồm chào cờ, tưởng niệm, tri ân và vinh danh – sẽ do Đoàn Trống Dân Tộc Lasan đảm trách. Gần 100 em học sinh trung học và sinh viên đại học sẽ từ nhiều nơi đổ về thủ đô, mang theo gần 100 trống nhỏ và một trống đại để đánh vang những hồi trống Mê Linh, Quang Trung hào hùng, khơi dậy tinh thần yêu nước và hào khí dân tộc ngay giữa thủ đô Washington, DC – quê hương thứ hai của gần 3 triệu người Việt.
Vở nhạc kịch “VIETNAMERICA The Musical,” được chuyển thể từ bộ phim tài liệu “VIETNAMERICA,” là một tác phẩm đầy cảm xúc, kết hợp giữa kịch nghệ, âm nhạc và vũ đạo hiện đại để tái hiện hành trình vượt thoát, định cư và vươn lên của người Việt tị nạn sau biến cố 1975. Đây là lần đầu tiên một vở nhạc kịch Broadway do người Mỹ gốc Việt dàn dựng được công diễn trên sân khấu lớn tại Hoa Kỳ.
Vở diễn quy tụ chín diễn viên chính – những người trẻ được đào tạo bài bản từ các trường nghệ thuật danh tiếng tại Hoa Kỳ – như Bích Vân, Evelyn Phạm, và Katherline Nguyễn. Đặc biệt, một đội múa ballet chuyên nghiệp do giáo sư nổi tiếng quốc tế Thắng Đào huấn luyện sẽ mang đến một màn trình diễn ballet trên nền nhạc Việt Nam độc đáo và chưa từng có.
Một số diễn viên vở nhạc kịch “VIETNAMERICA The Musical.” (Hình: Ban tổ chức cung cấp)
Mười ca khúc bất hủ của các nhạc sĩ Phạm Duy, Nam Lộc, Việt Dzũng… sẽ được nhạc sĩ Adonis Rose, người từng đoạt Remy Award năm 2010, hiện là giám đốc Viện Bảo Tàng Nhạc Jazz tại New Orleans, phối lại.
Âm thanh, ánh sáng và sân khấu điện tử sẽ do Andrew Phan phụ trách. Trang trí sân khấu do kiến trúc sư Minh Trần và nhà thiết kế Loan Nguyễn đảm nhiệm. Hơn 100 bộ trang phục do nhà thiết kế Ann Nguyễn sáng tạo và thực hiện cho các diễn viên và nghệ sĩ múa.
“Rất nhiều thử thách, nhưng cũng đầy cảm hứng. Chúng tôi quyết tâm mang ‘VIETNAMERICA The Musical’ đến với khán giả như một món quà đặc biệt nhân dịp kỷ niệm 50 năm viễn xứ và những thành tựu to lớn của cộng đồng người Việt,” đạo diễn Saran Bynum chia sẻ.
Cô là một trong những trẻ mồ côi được đưa ra khỏi Việt Nam trong chiến dịch “Operation Babylift,” sau này tìm được cha nhưng chưa kịp gặp thì ông đã mất vì ung thư. Cô vẫn đang tìm kiếm mẹ ruột với hy vọng được gặp lại bà dù chỉ một lần. Hiện cô là tổng giám đốc của 5th Dimension Studioz, chuyên đào tạo diễn viên sân khấu tại New Orleans.
Đằng sau hơn 60 vai diễn phụ trong các cảnh chạy loạn, vượt biên, biểu tình… là công sức của đạo diễn kiêm biên kịch Nguyễn Tấn Phước, người từng gây tiếng vang qua các chương trình “Tinh Hoa Nước Việt” và “Nhạc sĩ Lam Phương.” Anh giữ vai trò phụ tá đạo diễn cùng hai trợ lý Quyên Lê và Lý Kim Loan.
Hai tổ chức – Trung Tâm Nghiên Cứu Việt Mỹ do Giáo Sư Vũ Tường phụ trách và Hội Quân Nhân Mỹ Gốc Việt do Trung Tá Phương Nguyễn làm chủ tịch – cùng cựu Trung Tá Ross Cao Nguyên Nguyễn giữ nhiệm vụ gửi thư mời đến các văn phòng của các vị Tổng Thống Gerald Ford, Jimmy Carter, Ronald Reagan, và George W. Bush, và các yếu nhân đã đóng góp vào việc hình thành và phát triển cộng đồng người Mỹ gốc Việt.
Chương trình sinh hoạt ba ngày tại thủ đô Washington, DC. (Hình: Ban tổ chức cung cấp)
Giám đốc Marketing Nguyên Tăng, phó chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia New York, cùng các cộng sự như Rebecca Phan, chuyên viên IT Kevin Đặng, anh Tai Shaw, Bác Sĩ Cathleen Gerenger (Florida), ca sĩ Thái Hà, Phong Lý từ Nam California, John Hòa Nguyễn, Lê Thiệu Anh Quốc và nhiều anh chị em khác đang tích cực cổ động cho ba ngày sinh hoạt tại thủ đô – trong đó đồng hương từ xa có thể thăm viếng Tòa Bạch Ốc, Quốc Hội, vườn đào Nhật.
Gánh nặng lớn nhất có lẽ đang đặt lên vai hội chủ nhà – Nhà Việt Nam – với sự hỗ trợ đặc biệt từ ông Hoàng Đức Long, chủ tịch Cộng Đồng Người Việt tại Hoa Thịnh Đốn và Ban Chấp Hành. Hai nhà văn nữ Lê Thị Nhị, Hồng Thủy, và thân hữu không bỏ qua cơ hội nào để quảng bá chương trình. Riêng Hội Văn Hóa Khoa Học Việt Nam cũng đang ráo riết vận động từ xa.
Có thể nói, hàng trăm người đang âm thầm đóng góp công sức – bằng cách này hay cách khác – với hy vọng rằng buổi tưởng niệm “50 Năm Hành Trình Viễn Xứ & Tri Ân – VIETNAMERICA The Musical” sẽ là một kỷ niệm khó quên và để lại một dấu mốc lịch sử qua vở nhạc kịch Broadway – kể lại câu chuyện của người tị nạn – cho con cháu đời sau hiểu rõ hơn về khát vọng tự do và những kỳ tích phi thường của cha ông mình.
Quý đồng hương có thể truy cập website chính thức để đặt phòng khách sạn với giá đặc biệt, mua vé tham dự chương trình, và ghi danh tham gia buổi tiệc chia tay ngày 7 Tháng Chín tại nhà hàng 54 sau khi xem nhạc kịch: vietnamericathemusical.org. [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Thời gian phục vụ cho Sư Đoàn 5 Bộ Binh, cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao đã tham dự nhiều trận chiến tại Lộc Ninh, Bình Dương, Phước Long, Bình Long và nhiều nơi khác.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao (bìa phải) trong buổi họp mặt Sư Đoàn 5 Bộ Binh tổ chức tại Little Saigon năm 2023. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Lê Cảnh Sao nhập ngũ Tháng Năm, 1965 tại Tiểu Khu Gia Định Khóa 33 Hạ Sĩ Quan Trừ Bị. Ra trường cuối năm 1965, ông được về Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 10 Bộ Binh đóng tại Long Khánh.
Ba năm sau, ông được nhập Khóa 1/69 Đặc Biệt Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Ra trường vào cuối năm 1969, với cấp bậc chuẩn úy, ông được về phục vụ Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh.
Tháng Tám, 1971, ông Lê Cảnh Sao được thăng cấp thiếu úy. Khi mới lên thiếu úy thì đơn vị vừa tham chiến trận Snuol tại Cambodia, nên lúc đó rất thiếu sĩ quan. Vì thế, Thiếu Úy Lê Cảnh Sao đã có dày kinh nghiệm chiến trường nên ông được nhậm chức đại đội trưởng Đại Đội 11, Tiểu Đoàn 3/9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đầu năm 1973, ông được thăng cấp trung úy.
Ngồi tại nhà riêng ở Westminster, một thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao kể với phóng viên nhật báo Người Việt những trận đánh khốc liệt mà ông từng tham dự, kể từ chiến cuộc Mùa Hè Đỏ Lửa 1972 bùng nổ tại Lộc Ninh, An Lộc và Bình Long.
Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh bị địch tấn công
Địa đạo Quốc Lộ 13, từ Lộc Ninh qua Lộc Thiện, Lộc Tấn đến thị trấn Snuol của Cambodia, là độc đạo chạy dài quanh co xuyên qua rừng già cao su, trùng trùng điệp điệp với những đồi cao nhấp nhô, và các suối rạch hiểm hóc nên bộ binh phải khó khăn lắm mới vượt qua được. Trong lúc đó Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh đang bị địch tấn công dữ dội, nên rất bất lợi cho việc tiến quân về Lộc Ninh.
Ngay trong lúc giao tranh, một thiếu úy chi đội trưởng của Thiết Giáp bị Việt Cộng gài vào làm nội tuyến từ lâu, nhưng cả tiểu đoàn không ai biết trước. Cho nên, “ngay trong lúc giao tranh thì tên thiếu úy Thiết Giáp nằm vùng này quay xe thiết giáp của VNCH để bắn vào đội hình của Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh,” cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao kể.
Trong tình thế nguy ngập vì bị nội tuyến, nên Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh bị tan rã. Đây không phải là lần đầu tiên Thiết Đoàn này bị nội tuyến, mà vào năm 1966, doanh trại của Thiết Đoàn này đang đóng quân tại Gò Dầu, Bình Dương, cũng bị một thượng sĩ Thiết Giáp làm nội tuyến, và tên thượng sĩ nội tuyến này đã thừa cơ đưa Việt Cộng đánh úp vào doanh trại của Thiết Giáp, và địch đã lấy được hai chiếc Thiết Giáp của Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) chạy vào mật khu. Nhưng sau đó lực lượng của Quân Lực VNCH đánh đuổi theo địch và đã thu hồi được hai chiếc Thiết Giáp này.
Thiếu Úy Lê Cảnh Sao (phải) tại Quốc Lộ 13, trên đường vào An Lộc, 1973. (Hình: Lê Cảnh Sao cung cấp)
Tiểu Đoàn 3/9 tái chiếm phi trường Lộc Ninh
Đại Úy Trương Tấn Kiệt, đại đội trưởng Đại Đội 9 Trinh Sát, trên đường về Lộc Ninh thì đã hy sinh; còn Thiếu Úy Cao Thái Bá, đại đội phó, bị trọng thương. Lúc đó, anh em binh sĩ cố gắng mang ông theo đoàn quân, nhưng Thiếu Úy Bá nhất định từ chối, và nói với các anh em hãy cho ông thêm lựu đạn, ông sẽ dùng lựu đạn, và nằm lại cản đường đối phó với địch để cho anh em rút lui. Cuối cùng, Thiếu Úy Bá đã anh dũng hy sinh trong trận chiến này. Trước khi chết, ông đã tiêu diệt được vài tên Việt Cộng bằng lựu đạn.
Ông Lê Cảnh Sao kể tiếp: “Sáng sớm ngày 6 Tháng Tư, 1972, Tiểu Đoàn 3/9 được lệnh rời vùng hành quân sang chiếm lại phi trường Lộc Ninh, để giữ an toàn cho Sư Đoàn 5 Bộ Binh đổ quân bằng trực thăng vận từ Lộc Ninh đến tăng viện quân, bảo vệ cho chúng tôi đang tiến quân về Lộc Ninh, và đang bị áp lực của địch quá mạnh. Cùng lúc này, Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn cho máy bay dội bom xuống nơi địch đang đóng quân, và dọn một con đường để cho chúng tôi tiến quân. Cấp trên lệnh cho chúng tôi chỉ được đi trên con đường mà phi cơ đã dội bom cho cánh quân chúng tôi di chuyển. Tuy trên đường rút quân, nhưng chúng tôi cũng bắn hạ được vài tên Việt Cộng đang tải lương thực cho đồng bọn đang tham chiến.”
“Đến gần trưa, chúng tôi về gần đến sân bay Lộc Ninh, và chỉ còn vượt qua một đầm lầy rộng chừng 200 mét, thì chúng tôi sẽ bám được cuối đường của sân bay. Nhưng trong khi đoàn quân chuẩn bị vượt qua đầm lầy này, thì Đại Đội 11 của tôi bị một Chiến Xa M 41 của Thiết Đoàn bắn hai phát đạn Đại Bác 75 Ly vào đội hình của chúng tôi. Trọng vụ ‘quân ta bắn quân mình’ này đã gây tử thương cho một số chiến sĩ của chúng tôi, lẽ ra là không đáng để xảy ra vụ bắn lầm này. Nhưng rồi, cuối cùng thì đại đội của tôi cũng đến cuối đường sân bay Lộc Ninh.”
Ông kể thêm: “Tại đây, chúng tôi chứng kiến những trận pháo kích kinh hoàng của cộng quân bắn vào Bộ Chỉ Huy của Chiến Đoàn 9. Riêng tại cổng vào của Bộ Chỉ Huy này thì bị hàng chục quả pháo rơi vào cùng một chỗ. Điều này chứng tỏ rằng, phe địch có nhiều vị trí pháo cùng bắn vào chỉ một mục tiêu, đó là Bộ Chỉ Huy của Chiến Đoàn 9.”
Thiếu Tá Đặng Văn Sơn, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, cho lệnh Đại Đội 11 tiến lên đánh chiếm lại các “lô-cốt” của sân bay. Các chiến sĩ của Đại Đội 11 chỉnh đốn tư thế tấn công địch và chiếm được ba “lô-cốt” đầu tiên, thì bị địch pháo hạ sập hai “lô-cốt” vừa mới tái chiếm. Chiến trường quá khắc nghiệt, vì chỉ trong thời gian quá ngắn mà các chiến sĩ Đại Đội 11 của Trung Úy Lê Cảnh Sao liên tục bị thiệt hại quá nặng nề. Vì thế, ông cho lệnh anh em ngưng tấn công địch và bố trí tại chỗ. Lúc đó, tại Bộ Chỉ Huy của Chiến Đoàn 9 tình hình cũng vô cùng bi quan.
Xe tăng Bắc Việt tấn công Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9
Tiểu Đoàn 3/9 lúc đó chỉ còn Đại Đội 10 là ít bị tổn thất nặng. Còn Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh và Trung Đoàn 2/9 từ Lộc Tấn (ngã ba Bồ Đức) đang trên đường về tiếp cứu Lộc Ninh. Nhưng đoàn quân này đang trên đường di chuyển thì cũng bị địch phục kích đánh chận tại Chùm Bao.
Ngoài ra, Trung Đoàn 52, Sư Đoàn 18 Bộ Binh đang ở căn cứ Hùng Tâm, cách Lộc Ninh chừng 7 cây số cũng đang bị địch pháo kích và tấn công. Trước đó, trung đoàn này nhiều lần tiến quân lên hướng Bắc để tiếp cận yểm trợ cho Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, nhưng không được thành công. Vì thế, Trung Đoàn 52 Bộ Binh rất khó khăn để về tiếp viện cho Lộc Ninh.
Tối đến, bên kia sân bay Lộc Ninh, Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9 vẫn bị địch pháo kích liên tục kể từ khuya ngày 4 Tháng Tư cho đến lúc bấy giờ. Chiều tối 6 Tháng Tư, 1972, biết bao nhiêu là đạn pháo của địch đã rót xuống hậu cứ nhỏ của Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng, căn cứ này được trưng dụng nơi Bộ Chỉ Huy Hành Quân của Đại Tá Nguyễn Công Vĩnh, được Đại Đội 9 của Tiểu Đoàn 3/9 phòng thủ, mà đại đội trưởng của đại đội này đã tử trận. Lúc đó, Đại Đội 11 của Trung Úy Lê Cảnh Sao đang ứng chiến bên ngoài Bộ Chỉ Huy của Đại Tá Vĩnh cũng bị địch quân pháo vào gần vị trí của Đại Đội 11. Hàng loạt đạn pháo và tiếng súng nổ đã làm rung chuyển một vùng trận địa thảm khốc này.
Ông Sao kể tiếp: “Đến sáng 7 Tháng Tư thì địch ngưng pháo. Lợi dụng thời cơ này, các chiến sĩ của Đại Đội 11 mới dùng gạo sấy làm thành cơm để lót dạ sau những lần chiến đấu mệt nhoài. Khi mặt trời lên khá cao, chúng tôi nghe tiếng xe của địch đang hoạt động, thì ra đó là chiến xa của cộng quân đã tiến đến căn cứ phòng thủ của Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9. Đoàn xe tăng T-54 này đến từ hướng Bắc của ấp Lộc Thiện. Khi tiến sát vào hàng rào phòng thủ của Chiến Đoàn, chúng liền khai hỏa bắn đại bác vào từng ‘lô-cốt’ của căn cứ này.”
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao (thứ hai từ phải) bên cạnh các chiến hữu. (Hình: Lê Cảnh Sao cung cấp)
Đại Đội 11 hỗ trợ chỉ huy trưởng Chiến Đoàn 9 lui binh
Trong lúc đó, tại chợ Lộc Ninh, một đoàn xe tăng T-54 khác tiến vào theo đường bên cạnh sân bay, vừa tiến quân vừa bắn những tràng đạn Đại Liên 12 Ly 7 để cướp tinh thần của các chiến sĩ Quân Lực VNCH và dân chúng. Đoàn xe tăng này chạy vượt qua Bộ Chỉ Huy của Chi Khu Lộc Ninh, vừa đến cổng của Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn 9 thì ngừng lại.
Ông Lê Cảnh Sao kể: “Lúc đó, chúng tôi đành thúc thủ, vì không có đạn M-72, loại súng chuyên chống chiến xa cũng như để tấn công vào các vị trí phòng thủ của Việt Cộng, mà trước đây, đơn vị chúng tôi thường mang theo trong những cuộc hành quân. Nhưng trong những trận pháo như mưa của địch quân vào những kho đạn của Chiến Đoàn 9 đã bị nổ tung trước đó mấy ngày, mà đạn M-79 thì chúng tôi đã dùng hết trong những trận chạm địch vào những ngày trước.”
“Tình thế trận chiến lúc này xem như đã đến lúc quân ta bị kiệt quệ. Những quân nhân trong căn cứ từng loạt chạy thoát ra ngoài Bộ Chỉ Huy, cũng may, lúc đó chúng tôi gặp được Đại Tá Vĩnh, chúng tôi đến yểm trợ ông ta, rồi đưa ông cùng lui về hướng Nam, bỏ lại sau lưng căn cứ của Bộ Chỉ Huy Chiến Đoàn trong mù mịt lửa khói, và tiếng gầm thét của hai chiến đấu cơ phản lực VNCH ào tới dội những tràng bom xuống căn cứ này đã bị địch chiếm đóng. Lúc đó, theo chân chúng tôi có rất nhiều các chiến sĩ Địa Phương Quân và gia đình của họ,” ông kể tiếp.
Ông kể thêm: “Chúng tôi di chuyển đến trong rừng cao su khoảng 2 cây số, thì đến một rừng chồi có khu nghĩa trang dọc theo Quốc Lộ 13. Đến nơi này, chúng tôi đụng với một chốt phục kích gồm Bộ Binh và xe tăng của địch cùng phối hợp. Vì quân số và hỏa lực của địch mạnh hơn quân ta, nên chúng tôi bị địch quân đánh dạt về hướng Đông của Quốc Lộ 13, khu vực này nằm cạnh con suối trong những thửa ruộng của dân làng.”
Cũng theo cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao kể, trong lúc này, Thiếu Úy Trương Phước Dậu, đại đội phó của Trung Úy Sao, bị trọng thương, mà bên kia bờ suối thì địch quân đang có quân số đông nghẹt, và tràn lên đối phó với Đại Đội 11. Suốt bốn ngày giao chiến với quân Bắc Việt, phần địch quân thì quá đông, lại trang bị vũ khí, đạn dược rất nhiều, còn quân ta thì quá ít, và đạn cũng gần cạn kiệt. Cho nên số anh em trong đơn vị còn lại, dù có cố gắng hết sức cũng không thể chống chọi với địch quân. Tuy thế, nhưng Trung Úy Lê Cảnh Sao và các chiến sĩ còn lại của Đại Đội 11 vẫn phải chiến đấu đến cùng.
Kết thúc trận chiến với số phận tù binh
“Sau đó, đoàn quân hộ tống Đại Tá Vĩnh bị địch chia cắt ra thành nhiều toán, và không bao lâu thì toán bảo vệ của Đại Tá Vĩnh bị địch vây bắt. Tôi gọi báo cho Thiếu Tá Sơn về việc Đại Tá Vĩnh đã bị địch bắt, thì Thiếu Tá Sơn dặn tôi đừng cho các anh em chiến sĩ biết tin này, vì sợ làm mất tinh thần chiến đấu của anh em,” ông Lê Cảnh Sao nhớ lại.
Rồi ông buồn kể tiếp: “Lúc đó các anh em trong đơn vị của tôi mỗi người chỉ còn một băng đạn cuối cùng, nên khi chạm địch thì chúng tôi chỉ còn lựu đạn để chống địch. Vì địch quá đông, nên thời gian cầm cự với địch quân không được bao lâu thì địch ồ ạt tràn lên vì chúng biết chúng tôi đã hết đạn. Thế là trận chiến được kết thúc bằng số phận nghiệt ngã của những chiến sĩ gan dạ Sư Đoàn 5 Bộ Binh, Thiếu Tá Sơn, tôi và các anh em binh sĩ đều bị địch bắt sống!” (Lâm Hoài Thạch) [qd]