SAN BERNARDINO, California (NV) – Nhà chức trách ban hành lệnh di tản khi một đám cháy rừng liên tục bén lửa gần Hồ Silverwood thuộc quận San Bernardino vào tối Thứ Bảy, 28 Tháng Sáu, theo KTLA.
Đám cháy Lake Fire bắt lửa trước 4 giờ chiều ảnh hưởng tới khoảng 70 mẫu Anh (28.3 hectare). Tới 6 giờ tối, trận hỏa hoạn lan ra tới 175 mẫu (70.8 hectare), và tới 8 giờ tối là 478 mẫu Anh (193.4 hectare) với mức độ khống chế 0%. Ngọn lửa có thể bén lửa tới 1,000 mẫu Anh (404.6 hectare), theo Sở Lâm Nghiệp và Cứu Hỏa California Cal Fire.
Lệnh di tản được ban hành cho khu vực phía Nam đường cao tốc Highway 138, từ đường cao tốc Highway 173 tới đường Summit Valley Road. Báo động di tản cũng được ban hành cho khu vực phía Bắc đường cao tốc Highway 138 và 173, từ đường Summit Valley Road tới đường Arrowhead Lake Road.
Cháy rừng lan nhanh gần hồ Silverwood ở Quận San Bernardino hôm 28 Tháng Sáu, 2025. (Hình: Cal Fire)
Có vài con đường bị phong tỏa, trong đó có đường cao tốc Highway 138 từ Old Mill tới xa lộ liên tiểu bang I-15 và đường cao tốc Highway 173 tại khu vực giao với đường cao tốc Highway 138.
Khói bốc lên nghi ngút trong khu vực và đe dọa nhiều công trình khi ngọn lửa hướng về phía Hesperia. “Xin hãy sẵn sàng di tản,” Cal Fire cảnh cáo.
Cal Fire điều động cả lực lượng cứu hỏa trên không lẫn mặt đất tới khu vực, một nơi nổi tiếng nhờ địa điểm giải trí trong dãy núi San Bernardino. Nguyên nhân dẫn tới hỏa hoạn vẫn chưa được xác định.
“Lực lượng cứu hỏa đang cật lực suốt đêm để dựng lên hàng rào phòng ngừa và bảo vệ cộng đồng lân cận. Điều kiện thời tiết là một thách thức lớn, trong đó gió từ hướng Nam có vận tốc 15–25 dặm/giờ (24.1–40.2 km/giờ) cùng độ ẩm thấp kéo dài tới tối Thứ Bảy và có thể dịu lại trong đêm, nhưng gió có thể mạnh trở lại vào chiều Chủ Nhật,” một viên chức Cal Fire cho biết.
“Chúng tôi đang theo dõi đám cháy ở phía Tây Nam Hồ Silverwood. Vui lòng theo dõi các trang mạng chính thức để đọc chỉ dẫn. Nếu ở gần khu vực này, hãy chuẩn bị cho mọi thứ nếu tình hình thay đổi,” Đại Úy Ken Lutz đứng đầu Đồn Cảnh Sát Victor Valley/Adelanto thuộc Văn Phòng Cảnh Sát Quận San Bernardino SBCSD cho biết. (TTHN)
Quê hương anh qua biết mấy đoạn đường. (Hình: Nguyễn Bá Trạc)
Anh trở về qua lối nhỏ ven sông
Lá tre rụng lấp lánh bên bờ cỏ dại
Con trâu quê gặm nhấm nỗi buồn nơi đất bãi
Đàn cò bay ngang giấc mộng ru đồng
Quê vẫn vậy một bức tranh thong dong
Màu mây trắng thả trôi trong vành nón
Bà ngoại tưới rau tay run mòn tháng trọn
Vẫn giọng thầm: “Chiều nay con nhớ về ăn cơm.”
Quê hương anh qua biết mấy đoạn đường
Chẳng khoe lấp lánh cũng chẳng gờn gợn gió
Câu ca dao xưa vẫn hát đời đời thuở thuở
Tựa hạt gạo trắng ngần nằm ủ nắng sân sau
Cô gái quê anh không son phấn, chẳng áo màu
Tay nắm chặt dây rơm cho trâu về chuồng tối
Nụ cười mộc mạc hiền như làn suối
Làm anh đứng ngẩn ngơ bên bờ cỏ cả buổi chiều
Anh mang theo cả phố phường nhộn nhạo những tình yêu
Đặt xuống đây bên ấm nước trà sen thơm ngát
Gió mùa này thổi hương thơm ngào ngạt
Cứ khẽ khàng mà trân quý biết bao nhiêu.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
NEW YORK (NV) – Nhà đầu tư kỳ cựu Warren Buffett tuyên bố quyên góp cổ phiếu công ty trị giá $6 tỷ cho năm quỹ từ thiện, tổng cộng số tiền ông trao tặng cho các tổ chức từ thiện từ 2006 tới nay là khoảng $60 tỷ, tính theo giá trị tại thời điểm nhận được, theo ABC.
Buffett cho biết vào tối Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu, rằng ông sẽ giao cổ phiếu công ty Berkshire Hathaway vào Thứ Hai tới. Berkshire Hathaway sở hữu Geico, Dairy Queen và nhiều công ty khác. Buffett sẽ quyên góp gần 12.4 triệu cổ phiếu Loại B. Đây là loại cổ phiếu có giá thấp hơn và dễ giao dịch hơn so với cổ phiếu Loại A. Mỗi cổ phiếu Loại B có giá $485.68 tại thời điểm đóng cửa giao dịch gần nhất vào Thứ Sáu.
Berkshire Hathaway sẽ chuyển 9.4 triệu cổ phiếu cho Quỹ Tín Thác Bill & Melinda Gates, tương đương với số tiền lớn nhất. Quỹ Susan Thompson Buffett sẽ nhận 943,384 cổ phiếu, còn Quỹ Sherwood, Quỹ Howard G. Buffett và Quỹ NoVo mỗi quỹ nhận 660,366 cổ phiếu.
Tỷ phú Warren Buffett ngày 19 Tháng Giêng, 2017 ở New York City. (Hình: Jamie McCarthy/Getty Images)
Năm ngoái, Buffett từng gây chú ý khi tuyên bố rằng sau khi qua đời ông sẽ ngừng quyên góp cho Quỹ Bill & Melinda Gates và để ba người con tự quyết định cách phân bổ phần tài sản còn lại.
Cổ phiếu Loại B của Berkshire Hathaway tăng 19.1% trong 12 tháng qua, vượt qua mức sinh lời trung bình của thị trường chứng khoán Mỹ là 14.1%, tính luôn cả cổ tức. Buffett gầy dựng tiếng tăm tại Wall Street nhờ chiến lược mua công ty với giá hợp lý và giữ thái độ thận trọng khi thị trường được định giá quá cao. Phương pháp đón đầu với giá rẻ giúp ông gầy dựng khối tài sản khoảng $145 tỷ, gần như toàn bộ đều nằm trong cổ phiếu Berkshire Hathaway.
“Không có gì phi thường xảy ra tại Berkshire cả; đó chẳng qua là một chặng đường dài, những quyết định khúc chiết và nhìn chung là đúng đắn, cũng như thuận lợi từ nền kinh tế Mỹ và hiệu ứng tích trữ tạo nên khối tài sản hiện tại. Di chúc quy định rằng khoảng 99.5% tài sản sẽ được dùng cho mục đích từ thiện,” Buffett cho biết trong một tuyên bố. (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Sáu, Elon Musk liên tục công kích một dự luật ngân sách đồ sộ tài trợ cho phần lớn nghị trình do Tổng Thống Donald Trump đề ra, không ngừng chỉ trích khi các thành viên Đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện gấp rút phê chuẩn một chương trình có tên “One Big Beautiful Bill” (Dự Luật To Đẹp) để kịp hạn chót ngày 4 Tháng Bảy theo yêu cầu tổng thống, NBC News đưa tin.
“Dự thảo mới nhất tại Thượng Viện sẽ hủy hoại hàng triệu công ăn việc làm tại Hoa Kỳ và gây tác hại to lớn về chiến lược cho Hoa Kỳ!” Musk viết trên X. “Quả là hành động điên rồ và phá hoại. Dự luật này vừa rót ngân sách cho các ngành công nghiệp của quá khứ vừa ảnh hưởng nghiêm trọng tới các ngành công nghiệp tương lai.”
Tỷ phú kiêm cựu cố vấn cho Trump từng hùng hồn tuyên bố rằng một cuộc thăm dò cho thấy One Big Beautiful Bill không được ủng hộ trên phương diện chính trị do những tác động ảnh hưởng tới ngân sách, một quan niệm được chứng minh trong Tháng Sáu sau một số kết quả khảo sát riêng biệt.
Tổng Giám Đốc Tesla Elon Musk tại Tòa Bạch Ốc ngày 30 Tháng Năm, 2025 ở Washington, DC. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)
Bốn mươi phần trăm cử tri Đảng Cộng Hòa trong đợt thăm dò gần đây do NBC News Decision Desk thực hiện cho thấy “bảo đảm giảm nợ quốc gia” là vấn đề quan trọng nhất khi Quốc Hội suy xét One Big Beautiful Bill do Trump hậu thuẫn. Nhìn chung, phần lớn các cử tri tham gia khảo sát cho biết giữ nguyên ngân sách như hiện tại cho các chương trình như Medicaid là vấn đề tối quan trọng.
“Các cuộc thăm dò cho thấy một khi phê chuẩn dự luật này, cương lĩnh chính trị của Đảng Cộng Hòa sẽ bị hủy hoại,” Musk viết trên X.
Musk không ngừng lên án One Big Beautiful Bill khi phản đối tác động có thể xảy đến, ảnh hưởng tới thâm hụt quốc gia và lập luận rằng dự luật này sẽ làm mất hiệu lực ngân khoản tiết kiệm được cho chính phủ do Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE vạch ra, vốn là một văn phòng được Trump thành lập khi nhậm chức vào đầu năm nay. “Đẩy Hoa Kỳ vào con đường nô lệ của nợ nần!” Musk tiếp tục chỉ trích hôm Thứ Bảy qua một bài viết trên X.
Trump từng lập luận rằng Musk chỉ phản đối dự luật này vì các quy định nhằm xóa bỏ tín dụng thuế cho xe điện. Hôm Thứ Bảy, “nước Mỹ sẽ tan tành” là điều mà Musk mô tả một quy định trong dự luật nhắm vào sản xuất năng lượng sạch.
Việc giám đốc Tesla rời Tòa Bạch Ốc, nơi ông từng làm việc trên cương vị nhân viên chính phủ đặc biệt, diễn ra một ngày sau khi ông công khai chỉ trích dự luật khi được phỏng vấn trên “CBS Sunday Morning.”
Mặc dù Musk không còn tầm ảnh hưởng như thời gian ở Washington DC nhưng việc ông phản đối dự luật phần nào tiếp sức cho các nhà lập pháp Đảng Cộng Hòa khi vài người trong số họ đồng quan điểm với Musk, phản đối dự luật được dự đoán gia tăng thâm hụt quốc gia lên tới $4 ngàn tỷ.
Làn sóng chỉ trích mới của Musk xuất hiện khi các Thượng Nghị Sĩ Đảng Cộng Hòa hối hả vận động cho đủ số phiếu để phê chuẩn dự luật quy mô lớn dài 940 trang trong bối cảnh chia rẽ đảng phái về một số quy định nhất định, kể cả tiết giảm Medicaid dẫn tới thâm hụt tài trợ cho các bệnh viện nông thôn. Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina), quyết định phản đối dự luật khi chỉ ra việc mất ngân sách cho các bệnh viện nông thôn.
Đầu Tháng Sáu, ngay khi Hạ Viện phê chuẩn một bản thảo dự luật, Musk kêu gọi hơn 200 triệu người theo dõi ông trên X yêu cầu Quốc Hội “bãi bỏ dự luật.” (TTHN)
TEHRAN, Iran (NV) – Nguồn tin từ tòa án của chính quyền Cộng Hòa Hồi Giáo Iran cho biết ba người đàn ông Iran bị cáo buộc tội thông đồng với Israel đã bị hành quyết trong tuần này, nâng tổng số những kẻ bị xử tử vì các cáo buộc tương tự trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày giữa Iran và Israel lên sáu người, thông tấn xã AP loan tin hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Sáu.
Thông Tấn Xã ISNA của chính phủ Iran cho hay những vụ treo cổ đó là một phần trong “mùa giết quân phản bội” khi các nhà chức trách Iran đẩy mạnh việc thực hiện các vụ hành quyết chỉ trong vòng chưa đầy 48 giờ sau khi lệnh ngừng bắn giữa Iran và Israel được công bố vào hôm Thứ Hai.
Tòa án của chính quyền Iran tuyên bố rằng những người đàn ông này đã bị kết tội làm gián điệp cho cơ quan tình báo Mossad của Israel. Tuy nhiên, các nhà hoạt động nhân quyền nói rằng các nạn nhân này là dân lao động tự do người Kurd, những kẻ không có quyền tìm đọc những thông tin mật và bị từ chối tiến trình xét xử công bằng.
Hàng ngàn người Iran dự tang lễ khoảng 60 người thiệt mạng trong các cuộc oanh kích từ Israel tại Công Trường Enqelab ngày 28 Tháng Sáu, 2025 ở Tehran, Iran. (Hình: Majid Saeedi/Getty Images)
“Đây là một chế độ rất lạm quyền và không theo tiến trình pháp lý nào tại Iran,” theo lời ông Azadeh Pourzand, một chuyên gia về Trung Đông và nhân quyền và cũng là nhà nghiên cứu cao cấp điều hành đơn vị Liên Hệ Nhà Nước-Xã Hội tại Viện Nghiên Cứu Trung Đông và Trật Tự Toàn Cầu, nói với ABC News.
Các vụ đàn áp diễn ra sau một cuộc chiến tranh với Israel mà chính quyền Iran cho biết đã làm ít nhất 627 người thiệt mạng và 4,870 người bị thương, cùng với những thiệt hại lớn lao trong hạ tầng cơ sở trên toàn quốc.
Tuy vậy, chế độ cai trị hiện nay của Iran vẫn đang duy trì quyền lực trong khi nhiều nhà phân tích lại dự đoán khả năng thay đổi chế độ sau những tàn phá trong hạ tầng cơ sở quân sự và khi nhiều nhà chỉ huy quân đội cao cấp bị giết chết cùng với những điều mờ ám về sức khỏe và tông tích của nhà lãnh đạo tối cao Iran trong thời gian Iran bị Israel và Mỹ tấn công.
Với bề dày kinh nghiệm trên đất nước mình trong các tình huống tương tự suốt gần nửa thế kỷ qua, nhiều nhà hoạt động nhân quyền và người dân Iran xem giai đoạn “bị đánh bại và bị đả thương” này rất có thể là giai đoạn mà chế độ cai trị trở nên nguy hiểm nhất, đặc biệt là về mặt đàn áp.
Một số người Iran cực lực phản đối chiến tranh đã nói rằng họ lo lắng về việc chế độ sẽ trả thù người dân. “Tôi từng khóc một lần khi chiến tranh khởi sự, và một lần nữa khi lệnh ngừng bắn được công bố,” một phụ nữ 37 tuổi tại Rasht, không muốn nêu tên vì lo sợ cho an toàn cá nhân, thổ lộ với ABC News. “Chúng tôi khiếp sợ quân Israel chừng nào thì chúng tôi cũng khiếp sợ nhà cầm quyền Cộng Hòa Hồi Giáo Iran chừng nấy,” người phụ nữ này nói.
Trong suốt 12 ngày chiến tranh, các lực lượng an ninh và tình báo Iran đã bắt giữ hơn 700 người bị cáo buộc có liên hệ với Israel, đó là theo PressTV, một cơ quan truyền thông của chính quyền Iran hồi đầu tuần này.
Bày tỏ mối lo ngại sâu xa về sự an toàn của các nhà hoạt động nhân quyền tại Iran, các nhà báo và giới phụ nữ, chuyên gia về nhân quyền Pourzand cho biết chế độ hiện tại đang ra sức “gia tăng năng suất của máy chém.” (TTHN)
WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Sáu, các thành viên Đảng Cộng Hòa tại Thượng Viện bỏ phiếu tới tỷ lệ sít sao 51-49 phê chuẩn dự luật dài 1,000 trang nhằm ban hành nghị trình do Tổng Thống Donald Trump đề ra, bất chấp hai nhà lập pháp Đảng Cộng Hòa phản đối, The Hill loan tin.
Hai thành viên Đảng Cộng Hòa bỏ phiếu chống lại tiến trình phê chuẩn gồm có Thượng Nghị Sĩ Rand Paul (Cộng Hòa-Kentucky), phản đối quy định tăng giới hạn nợ quốc gia lên $5 ngàn tỷ và Thượng Nghị Sĩ Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina), cho biết luật định này sẽ khiến tiểu bang ông mất $38.9 ngàn tỷ ngân sách liên bang dành cho Medicaid, bảo hiểm sức khỏe cho thành phần lợi tức thấp.
Điện Capitol ngày 28 Tháng Sáu, 2025 ở Washington, DC, khi Thượng Viện thảo luận để thông qua dự luật ngân sách cắt giảm Medicaid. (Hình: Al Drago/Getty Images)
Thượng Nghị Sĩ Ron Johnson (Cộng Hòa-Wisconsin) đổi lá phiếu từ “không” thành “có,” và các Thượng Nghị Sĩ Mike Lee (Cộng Hòa-Utah), Rick Scott (Cộng Hòa-Florida) và Cynthia Lummis (Cộng Hòa-Wyoming) cũng đồng thuận phê chuẩn dự luật.
Dự luật đã hứng chịu một số thất bại đáng kể trong một khoảng thời gian trước khi được trình ra thảo luận, đôi lúc tưởng chừng như lung lay.
Rối ren bắt đầu xuất hiện sau khi buổi bỏ phiếu bắt đầu được 50 phút khi ba thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hòa tỏ ra ngờ vực với dự luật, gồm có Thượng Nghị Sĩ Lisa Murkowski (Cộng Hòa-Alaska), Lee và Scott, vẫn chưa xuất hiện trong nghị trường Thượng Viện.
Ba thượng nghị sĩ Đảng Cộng Hòa khác, Thượng Nghị Sĩ Rand Paul (Cộng Hòa-Kentucky), Thom Tillis (Cộng Hòa-North Carolina) và Johnson, tuyên bố trước buổi bỏ phiếu rằng họ sẽ đệ trình một kiến nghị phản đối và không thể ủng hộ các quy định hiện tại trong dự luật.
Lãnh Tụ Khối Đa Số Thượng Viện John Thune (Cộng Hòa-South Dakota) trông hơi lo lắng khi đứng dọc theo bức tường đằng sau nghị trường để chờ các đồng viện vẫn chưa xuất hiện.
Thune đứng ngồi không yên khi xung quanh là các thành viên trong ủy ban lãnh đạo, gồm có Phó Lãnh Tụ Khối Đa Số Thượng Viện John Barrasso (Cộng Hòa-Wyoming), Thượng Nghị Sĩ Markwayne Mullin (Cộng Hòa-Oklahoma), và Chủ Tịch Ủy Ban Ngân Sách Thượng Viện Lindsey Graham (Cộng Hòa-South Carolina).
Ngay khi Murkowski xuất hiện trong nghị trường, Thune, Barrasso, Graham và Chủ Tịch Ủy Ban Tài Chánh Thượng Viện Mike Crapo (Cộng Hòa-Idaho) lập tức tới gặp bà, hầu thuyết phục bà bỏ phiếu thuận.
Sau đó, Murkowski rời khỏi ủy ban lãnh đạo và ngồi kế bên Chủ Tịch Ủy Ban Y Tế, Giáo Dục, Lao Động và Hưu Bổng Thượng Viện Bill Cassidy (Cộng Hòa-Louisiana) để nói chuyện riêng.
Sau cùng, Murkowski quyết định bỏ phiếu ủng hộ dự luật, nhưng buổi bỏ phiếu vẫn chưa hạ màn.
Trước đó trong tuần, có lẽ thất bại đáng chú ý nhất là khi phát ngôn viên Thượng Viện tuyên cáo vào đầu tuần này rằng việc giới hạn thuế dành cho nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, có thể tiết kiệm tới hàng tỷ Mỹ kim ngân sách liên bang dành cho Medicaid, đã vi phạm Quy Tắc Byrd tại Thượng Viện. Các nhà lãnh đạo Đảng Cộng Hòa đã kịp thời soạn lại quy định đó để giữ nguyên trong dự luật.
Và dự luật này được trình bày trong tình thế nguy hiểm trước khi bỏ phiếu do Thượng Nghị Sĩ Tim Sheehy (Cộng Hòa-Montana) đe dọa bỏ phiếu chống nếu dự luật bao hàm một quy định do Thượng Nghị Sĩ Mike Lee (Cộng Hòa-Utah) bảo trợ, yêu cầu Bộ Nội Vụ bán hàng triệu mẫu đất công.
Hôm Thứ Bảy, Thune tán tụng dự luật rằng đây là “thời cơ ngàn năm có một để ban hành một luật định nhằm gầy dựng một Hoa Kỳ an ninh hơn, cứng cỏi hơn và phồn thịnh hơn.”
Thune chỉ ra $160 tỷ cho kế hoạch phòng vệ biên giới và tăng cường thực thi luật nhập cư và $150 tỷ nhằm tăng ngân sách cho Ngũ Giác Đài, cũng như hàng loạt chính sách tiết giảm thuế mới ngoài việc gia hạn các quy định tiết giảm thuế năm 2017 sắp hết hạn từ thời chính quyền Trump đầu tiên.
Thune cũng chỉ ra dự luật bãi bỏ chính sách đánh thuế tiền ‘tip’ và đánh thuế tiền làm thêm giờ lên người lao động làm việc theo giờ cũng như biện pháp cho phép người dân khấu trừ lãi suất vay tiền để mua xe hơi khi mua xe hơi sản xuất tại Hoa Kỳ.
Tổng Thống Trump đặt ra hạn chót là ngày 4 Tháng Bảy để Quốc Hội trình dự luật lên bàn làm việc của ông.
Lãnh Tụ Đảng Dân Chủ Thượng Viện Chuck Schumer (New York) chỉ trích các đồng viện Đảng Cộng Hòa sau khi công bố bản thảo sửa đổi dài 940 trang tại Thượng Viện vào nửa đêm Thứ Sáu, vì chỉ cho các thượng nghị sĩ mấy giờ đồng hồ để xem xét trước khi bỏ phiếu.
Hôm Thứ Bảy, các thành viên Đảng Dân Chủ thuộc Ủy Ban Tài Chánh Thượng Viện công bố một phân tích sơ bộ từ Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội CBO, ước lượng dự luật này sẽ cắt $930 tỷ ngân sách dành cho Medicaid, nhiều hơn đáng kể so với dự luật được Hạ Viện phê chuẩn hồi Tháng Năm. (TTHN) [kn]
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Trong vòng một tuần, Việt Nam liên tiếp có thêm bốn hoa hậu và chín á hậu, sau các đêm chung kết cuộc thi sắc đẹp được tổ chức ở Nha Trang, Huế, Hải Phòng và Quảng Ninh.
Hai tân hoa hậu gần đây nhất là Ngô Thị Trâm Anh đăng quang “Hoa Hậu Trái Đất Việt Nam” (Miss Earth Vietnam) 2025 và Nguyễn Hoài Phương Anh, “Hoa Hậu Biển Việt Nam Toàn Cầu 2025.
Bốn hoa hậu vừa đăng quang trong tuần qua. (Hình: Thanh Niên)
Trước đó là hai hoa hậu cùng tên Linh: Nguyễn Hoàng Phương Linh (Hoa Hậu Hoàn Vũ Việt Nam, Miss Cosmo Vietnam) và Hà Trúc Linh (Hoa Hậu Việt Nam 2025).
Theo báo Thanh Niên hôm 29 Tháng Sáu, việc có đến bốn hoa hậu xuất hiện trong vòng vài ngày khiến công chúng cảm thấy “bội thực” vì không thể nhớ được tên các tân hoa hậu, huống chi là chín cô á hậu đi kèm.
Bản tin dẫn một số ý kiến trên mạng xã hội nói: “Nếu tính sơ kết sáu tháng đầu năm thì có nhiều hoa hậu lắm, mình không nhớ nổi tên cuộc thi và tên hoa hậu nữa,” “Cứ đà này thì đến 2030 sẽ đạt chỉ tiêu mỗi gia đình có một hoa hậu”…
Đáng nói, sau khi đạt ngôi vị hoa hậu, bốn cô gái nêu trên chủ yếu chạy show diễn thời trang hoặc dự sự kiện với cát xê cao hơn những người mẫu không có danh hiệu, trong lúc không có nhiều cơ hội thi nhan sắc quốc tế.
Bởi lẽ Miss Cosmo Vietnam là do công ty Hoàn Vũ Sài Gòn (Unicorp) thành lập sau khi họ mất bản quyền cử đại diện Việt Nam đi thi “Miss Universe” vào tay doanh nghiệp khác, còn ban tổ chức “Hoa Hậu Việt Nam” đã không còn quyền cử người đi thi “Miss World” như trước đây.
Trong khi đó, ban tổ chức “Miss Earth Vietnam” gây tranh cãi khi tuyên bố tân hoa hậu chưa hẳn là người đại diện đi thi “Miss Earth.” Thay vào đó, sau đêm chung kết, ban tổ chức và ban giám khảo sẽ “chọn người phù hợp” trong “top 4.”
Cô Ngô Thị Trâm Anh đăng quang “Hoa Hậu Trái Đất Việt Nam” (Miss Earth Vietnam) 2025. (Hình: VOV)
Các cuộc thi sắc đẹp diễn ra liên tiếp trong bối cảnh hồi trung tuần Tháng Năm, hoa hậu được coi là nổi tiếng nhất Việt Nam – cô Nguyễn Thúy Thùy Tiên, “Miss Grand International 2021,” bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lừa dối khách hàng” trong vụ bê bối kẹo Kera.
Vụ cô Thùy Tiên dính vòng lao lý xảy ra gần như cùng lúc với việc cuộc thi “Miss Grand International” do Thái Lan sáng lập, mất giá vì hoa hậu và các á hậu cuộc thi năm ngoái liên tiếp lên tiếng từ bỏ danh hiệu.
Nguyên do là các người đẹp bị ông chủ cuộc thi ép buộc xuất hiện trong các buổi “livestream” bán khô gà và các món đồ ăn vặt khác, cũng như không đảm bảo quyền lợi cho họ sau khi nhận danh hiệu. (N.H.K) [kn]
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Hãng xe điện VinFast của tỷ phú Phạm Nhật Vượng khánh thành nhà máy thứ nhì tại khu kinh tế Vũng Áng, tỉnh Hà Tĩnh, nhưng vẫn tiếp tục báo lỗ ròng hàng trăm triệu đô la sau mỗi quý.
Theo Reuters hôm 29 Tháng Sáu, sau nhà máy đầu tiên đặt tại thành phố Hải Phòng, nhà máy VinFast Hà Tĩnh đặt mục tiêu tăng sản lượng các mẫu xe điện mini với giá phải chăng trong bối cảnh kế hoạch mở rộng toàn cầu của hãng đang bị chậm trễ.
Nhà máy VinFast thứ nhì đặt tại khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. (Hình: Hùng Lê/VNExpress)
Nhà máy VinFast Hà Tĩnh được cho là có công suất 200,000 xe mỗi năm, tọa lạc trên khu đất rộng 36 hécta.
VinFast đặt mục tiêu đầy tham vọng là thiết lập lập các nhà máy tại các thị trường quốc tế, bao gồm Hoa Kỳ, Ấn Độ và Indonesia.
Tuy nhiên, hãng xe của tỷ phú Vượng đã phải đối mặt với hàng loạt thách thức, bao gồm nhu cầu yếu hơn và cạnh tranh gay gắt.
Hồi năm ngoái, VinFast thông báo việc xây dựng nhà máy ở Hoa Kỳ sẽ bị trì hoãn đến năm 2028.
Hãng xe điện này báo cáo khoản lỗ ròng $712.4 triệu trong quý đầu tiên của năm nay, được ghi nhận ít hơn khoản lỗ $1.3 tỷ trong quý tư năm ngoái nhưng nhiều hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.
Trong lúc Reuters đưa tin nhà máy VinFast Ấn Độ “dự kiến vận hành từ tháng sau,” truyền thông Ấn Độ mới đây loan báo hãng xe của tỷ phú Vượng đang trì hoãn việc gia nhập thị trường này.
Nhà máy VinFast Ấn Độ hoạt động dưới sự điều hành của ông Phạm Sanh Châu, cựu đại sứ Việt Nam tại Ấn Độ, người từng bị khiển trách vì dính vụ “chuyến bay giải cứu.”
Theo bản tin của The Economic Times hôm 19 Tháng Sáu, VinFast đột ngột hoãn việc gia nhập thị trường Ấn Độ chỉ nửa tháng trước thời điểm dự kiến bắt đầu sản xuất tại nhà máy đóng ở thành phố Thoothukudi, tiểu bang Tamil Nadu.
Nguyên do được hiểu là hãng xe điện của ông Vượng đang phải vật lộn để xây dựng mạng lưới đại lý tại Ấn Độ.
Một báo cáo cho biết, thoạt đầu hãng xe đã chỉ định đại lý tại 40 địa điểm ở nước này, nhưng đa phần trong số họ đã rút lui, thu hồi thỏa thuận hợp tác.
Nhiều đại lý cho biết họ “hết hứng thú” với VinFast do cách tiếp cận không nhất quán về kế hoạch phân phối, giá cả và định vị khách hàng. Chỉ còn khoảng 8-10 đối tác bán lẻ vẫn tham gia với hãng xe.
Một trong những đại lý rút lui cho biết VinFast dường như không có kế hoạch rõ ràng về lượng showroom, giá cả hoặc kỳ vọng về doanh số.
Xưởng hàn thân vỏ tại nhà máy VinFast Hà Tĩnh. (Hình: Hùng Lê/VNExpress)
Một đối tác bán lẻ khác tiết lộ họ bỏ cuộc vì VinFast không thực hiện đầy đủ hoạt động tiếp thị và thiếu bộ phận nhận diện thương hiệu với người Ấn.
Trong lúc nhà máy tại Ấn Độ chưa hoạt động, ông Ashish Jain, trưởng bộ phận Phát Triển Đại Lý của VinFast Ấn Độ, được ghi nhận nghỉ việc.
Thoạt đầu, các báo ở Việt Nam đưa tin nhà máy VinFast Ấn Độ bắt đầu lắp ráp xe điện với 100% linh kiện nhập cảng từ ngoại quốc (CKD) vào ngày 30 Tháng Sáu, nhưng nay nhà máy thông báo hoãn “quy trình vận hành tiêu chuẩn” (SOP) đến ngày 30 Tháng Bảy do “gặp khó khăn trong việc thiết lập mạng lưới đại lý.”
Cũng theo kế hoạch ban đầu, VinFast loan báo cung cấp xe SUV VF 7 và VF 6 tại Ấn Độ và bắt đầu nhận đơn đặt hàng vào giữa Tháng Bảy và dự kiến bắt đầu giao hàng giữa Tháng Tám. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị cáo Lê Viết Chữ, cựu bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ngãi, người bị cáo buộc ăn hối lộ gần $230,000 trong vụ án Phúc Sơn, được ghi nhận đọc thơ tại tòa để xin Hội Đồng Xét Xử “rủ lòng thương.”
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 29 Tháng Sáu, khi được cho nói lời sau cùng trước khi tòa công bố phán quyết, bị cáo Chữ cho biết mẹ mình đã 91 tuổi, là thương binh, vợ liệt sĩ, “hết lòng hết sức nuôi dạy tôi lúc bé.”
Bị cáo Lê Viết Chữ (đứng), cựu bí thư Tỉnh Ủy Quảng Ngãi, tại phiên xử vụ án Phúc Sơn. (Hình: Giang Long/Tuổi Trẻ)
“Mẹ tôi hiện giờ đang rất yếu, mong muốn tôi trở về để nằm trong vòng tay mẹ. Tôi mong được sự khoan hồng để có cơ hội chăm sóc mẹ già, sớm trở về với gia đình.”
Tiếp đó, bị cáo Chữ đọc hai câu thơ “Mẹ tôi như nhánh mạ gầy/Hóa thân thành bát cơm đầy nuôi tôi.” (Bài thơ “Mẹ Tôi” của tác giả Xuân Đam)
Trong vụ án này, bị cáo Lê Viết Chữ bị cáo buộc ăn hối lộ 6 tỷ đồng ($229,929) của bị cáo Nguyễn Văn Hậu, tự Hậu “Pháo,” chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn, nên bị Viện Kiểm Sát đề nghị mức án từ bảy, tám năm tù.
Như vậy, Lê Viết Chữ là bị cáo quan chức mới nhất đọc hoặc ngâm thơ, lẩy Kiều trước vành móng ngựa.
Hồi cuối Tháng Bảy, 2023, bị cáo Trần Văn Tân, cựu phó chủ tịch tỉnh Quảng Nam, bị công luận chê cười vì lẩy Kiều trong phiên xử vụ “chuyến bay giải cứu.”
Bị cáo Nguyễn Văn Hậu, chủ tịch tập đoàn Phúc Sơn, là người đưa năm cựu bí thư tỉnh ủy ra tòa cùng với mình. (Hình: Thanh Niên)
Theo tờ Pháp Luật TP.HCM vào thời điểm đó, khi tự bào chữa, bị cáo Tân thừa nhận mình “hoàn toàn sai” khi ăn hối lộ 5 tỷ đồng ($191,607) trước khi cất cao giọng đọc hai câu thơ trong “Truyện Kiều” của thi hào Nguyễn Du: ”Trót vì tay đã nhúng chàm/Dại rồi còn biết khôn làm sao đây.”
Không chỉ lẩy Kiều, bị cáo Tân còn tranh thủ đọc thơ về gia cảnh: “Vườn nhà giậu vắng người chăm sóc/Lý trắng đào hồng tự nở hoa.”
Bị cáo Tân diễn giải nguyện vọng được sớm trở về với vợ con bằng hai câu thơ: ”Một nhà sum họp trúc mai/ Càng sâu nghĩa bể, càng dài tình sông.”
Theo phán quyết của tòa, bị cáo Trần Văn Tân lãnh sáu năm tù trong vụ này. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, được ghi nhận đến gặp giới chức phường Xuân Hòa (thuộc Quận 3 cũ) ở Sài Gòn, hai ngày trước thời điểm bộ máy chính quyền theo kiểu mới vận hành chính thức hôm 1 Tháng Bảy.
Tờ Thanh Niên hôm 29 Tháng Sáu dẫn phát biểu của ông Tô Lâm: “Tâm trạng chung của nhân dân rất hào hứng, mong chờ thời khắc chính quyền địa phương hai cấp [bỏ cấp huyện] vận hành từ ngày 1 Tháng Bảy.”
Ông Tô Lâm, tổng bí thư CSVN, tại cuộc họp với giới chức phường Xuân Hòa (thuộc Quận 3 cũ) ở Sài Gòn. (Hình: Nguyễn Anh/Thanh Niên)
Ông này nói thêm rằng việc sáp nhập tỉnh, thành “có mục tiêu lớn nhất là vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, thành phố và chăm lo tốt hơn đời sống nhân dân.”
Không rõ vì sao người đứng đầu đảng CSVN phải nói thay tâm trạng “hào hứng” của người dân để tuyên truyền về chủ trương sáp nhập tỉnh, thành.
Trong khi đó, từ nhiều tuần qua, các báo ở Việt Nam chỉ đưa tin tích cực về sự việc được cho là xáo trộn đến cuộc sống của người dân, cũng như hàng chục ngàn công chức tại các tỉnh, thành.
Báo VNExpress hôm 27 Tháng Sáu dẫn trường hợp của vợ chồng ông Quốc Bảo, công chức tỉnh Kon Tum (bị mất tên sau khi sáp nhập với Quảng Ngãi) phải lao đao đi thuê nhà.
Theo quy định, chỉ công chức từ cấp phó giám đốc sở trở lên ở Kon Tum mới được sắp xếp cho ở nhà công vụ tại thành phố Quảng Ngãi.
Trường hợp ông Bảo cùng với 1,100 công chức khác của tỉnh Kon Tum phải tự xoay xở thuê nhà với mức hỗ trợ 2 triệu đồng ($76.6) mỗi tháng trong hai năm đầu.
Do hai tỉnh Kon Tum và Quảng Ngãi nằm cách nhau 200 cây số, đường đèo dốc quanh co, ông Bảo không thể tính đến chuyện sáng đi chiều về trong ngày.
Tình huống tương tự diễn ra ở nhiều địa phương khác.
Khoảng 1,300 công chức tỉnh Quảng Trị phải chuyển ra làm việc tại trung tâm hành chính ở thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, sau khi hai tỉnh này sáp nhập với nhau. Trung tâm hành chính của hai tỉnh này cách nhau khoảng 100 cây số.
Để phục vụ công chức, từ ngày 1 Tháng Bảy, ngành đường sắt cho chạy tuyến xe lửa giữa ga Đồng Hới (Quảng Bình) và ga Đông Hà (Quảng Trị), giảm giá cho khách mua vé khứ hồi đi về trong này.
Trụ sở quận 1 cũ ở Sài Gòn được gắn bảng tên phường Sài Gòn. (Hình: Thanh Niên)
Tuy vậy, công chức có nhà ở Quảng Trị muốn đi Đồng Hới thì phải chuyển tiếp ba chặng. Đầu tiên đi xe gắn máy hoặc xe buýt tới ga Đông Hà, sau đó lên xe lửa đi hai tiếng tới ga Đồng Hới và phải đi tiếp gần 4 cây số mới tới nơi làm việc.
Ước lượng tổng số giờ di chuyển là bốn giờ rưỡi mỗi ngày, bằng nửa thời gian làm việc hành chính, với chi phí đi lại mất ít nhất 4 triệu đồng ($153) mỗi tháng.
“Lương tôi 10 triệu đồng ($383) mỗi tháng, chi phí đi xe lửa chiếm một nửa, nếu đi tự túc bằng xe gắn máy thì vừa nguy hiểm, vừa tốn kém nếu đi về trong ngày. Vì thế tôi quyết định sáng Thứ Hai ra Đồng Hới làm, ở nhà công vụ và chiều Thứ Sáu về nhà, chấp nhận xa vợ con,” một công chức ẩn danh của Sở Nội Vụ Quảng Trị cho biết. (N.H.K) [kn]
Trong nhiều năm qua, chế độ Cộng Sản Việt Nam vẫn thường xuyên tuyên truyền rằng cộng đồng người Việt ở nước ngoài là “một bộ phận không thể tách rời của dân tộc,” là “khúc ruột nghìn dặm,” kêu gọi họ quay về cội nguồn, đóng góp xây dựng đất nước.
Ông Michael Nguyễn, người Mỹ gốc Việt bị kết án 12 năm tù ở Sài Gòn ngày 24 Tháng Sáu, 2019 vì bị vu cho tội “âm mưu lật đổ” chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam.(Hình: VNA/AFP/Getty Images)
Thế nhưng, khi nhìn vào hệ thống luật pháp và chính sách hiện hành, đặc biệt là qua hai đạo luật vừa sửa đổi gần đây – Luật Đất Đai năm 2024 và Luật Quốc Tịch mới đây – Tháng Sáu, 2025, có thể thấy rõ sự phân biệt đối xử một cách hiển nhiên giữa người Việt trong nước và người Việt định cư ở nước ngoài.
Sự phân biệt này không chỉ giới hạn về mặt pháp lý, mà còn phản ánh một định kiến chính trị sâu sắc và nguy hiểm rằng: Chỉ người Việt “ngoan ngoãn,” “thuần phục,” “có lợi cho đảng Cộng Sản” mới được xem là “đồng bào.”
Luật Đất Đai: Quyền sở hữu, sử dụng nhà đất bị định kiến chính trị kiểm soát
Trong Luật Đất Đai sửa đổi vào Tháng Giêng, 2024, quy định về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của người Việt Nam định cư ở nước ngoài đã được điều chỉnh theo hướng ràng buộc với điều kiện nhập cảnh vào Việt Nam. Cụ thể, để được sở hữu nhà đất, người Việt ở nước ngoài phải có giấy tờ chứng minh là người gốc Việt và phải được phép nhập cảnh vào Việt Nam.
Thoạt nhìn, điều kiện này có vẻ hợp lý. Tuy nhiên, khi đặt trong bối cảnh chính trị cụ thể, nó trở thành một cơ chế loại trừ mang tính chọn lọc chính trị rõ ràng. Bởi lẽ, việc nhập cảnh vào Việt Nam không phải là một quyền tự nhiên của công dân gốc Việt, mà phụ thuộc hoàn toàn vào sự chấp thuận của các cơ quan an ninh, Bộ Ngoại giao, hay thậm chí là ý chí chính trị từ thượng tầng.
Theo đó, mặc nhiên những người bất đồng chính kiến, từng lên tiếng phản biện chính quyền, những nhà hoạt động dân chủ, các cựu tù nhân chính trị đã định cư ở nước ngoài – dù họ chưa từng bị tước quốc tịch Việt Nam, gần như không có khả năng được nhập cảnh trở lại. Kéo theo đó, họ cũng mất luôn quyền sở hữu hợp pháp tài sản trên quê hương mình.
Việc gắn điều kiện nhập cảnh với quyền sở hữu tài sản cho thấy một điều nguy hiểm: Quyền dân sự cơ bản đang bị chế độ Cộng Sản biến thành công cụ trừng phạt chính trị. Điều đó không còn là luật pháp phục vụ công dân, mà là công cụ để kiểm soát lòng trung thành chính trị với chế độ.
Luật Quốc Tịch: Quyền tham gia chính trị bị độc quyền hóa
Luật Quốc Tịch sửa đổi vào Tháng Sáu, 2025, đặc biệt là Điều 5, tiếp tục thể hiện sự phân biệt nghiêm trọng giữa người Việt trong nước và người Việt định cư ở nước ngoài, thông qua các điều kiện mang tính loại trừ chính trị đối với những ai muốn tham gia vào bộ máy công quyền.
Theo quy định mới, các vị trí lãnh đạo trong cơ quan đảng, nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội, cũng như trong lực lượng vũ trang và tổ chức cơ yếu (các khái niệm ghi trong luật quốc tịch sửa đổi), chỉ được dành cho những người có duy nhất quốc tịch Việt Nam và thường trú tại Việt Nam. Ngay cả công chức và viên chức cũng phải đáp ứng điều kiện này, trừ khi có lợi cho Nhà nước và không phương hại đến lợi ích quốc gia – một điều kiện mơ hồ và mang tính cảm tính cao.
Điều này có nghĩa gì nếu không phải là sự loại trừ toàn bộ người Việt có quốc tịch thứ hai – bao gồm tuyệt đại đa số kiều bào tại Hoa Kỳ, Úc, Canada, Châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan… Họ, dù có tài năng, kinh nghiệm, quan hệ quốc tế, tâm huyết với quê hương đến đâu, cũng không đủ tiêu chuẩn “chính trị” để tham gia vào hệ thống chính trị lẫn hệ thống công quyền của quốc gia mà mình được sinh thành, là công dân?!
Không dừng lại ở đó, điều kiện “thường trú tại Việt Nam” gần như khép lại cánh cửa quay về đóng góp của người Việt hải ngoại, vốn có cuộc sống định cư ổn định ở nước ngoài. Việc lựa chọn giữa “trở về sống hẳn” hoặc “không được tham gia gì cả” là một tối hậu thư phi lý đối với kiều bào, đặt họ vào lựa chọn duy nhất là thế đứng bên lề.
Tham chiếu chính sách của các quốc gia văn minh
Để thấy rõ tính phân biệt đối xử này, hãy nhìn sang các quốc gia khác – nơi mà chính phủ hiểu rõ vai trò của kiều bào như một lực lượng quan trọng cho sự phát triển đất nước.
• Hoa Kỳ: Người Mỹ gốc Việt, gốc Hoa, gốc Ấn… vẫn có thể giữ quốc tịch gốc mà không bị cấm cản trong việc tham gia chính trị, thậm chí được bầu làm dân biểu, thị trưởng, nghị sĩ.
• Pháp, Anh: Không có bất kỳ điều kiện chính trị nào ngăn cản công dân gốc nước ngoài tham gia các cơ quan công quyền khi họ đủ tiêu chuẩn chuyên môn và đạo đức.
• Nhật Bản, Hàn Quốc: Luôn có chính sách thu hút nhân tài người Nhật, người Hàn ở nước ngoài quay về phục vụ chính phủ, với nhiều ưu đãi về cư trú, thuế, và cơ hội thăng tiến.
• Đài Loan, Singapore: Tích cực tạo điều kiện để người gốc Hoa hải ngoại về đầu tư, nắm giữ vai trò lãnh đạo trong doanh nghiệp nhà nước và chính quyền địa phương.
Trong tất cả các quốc gia này, quốc tịch không phải là cái cớ để cản trở người dân tham gia xây dựng đất nước, mà là công cụ để mở rộng sức mạnh mềm, thu hút chất xám và tài nguyên toàn cầu. Họ không bắt kiều bào phải chứng minh lòng trung thành chính trị một cách hình thức, mà tạo điều kiện để lòng trung thành đó được chuyển hóa thành hành động cụ thể, hữu ích cho quốc gia.
Chính sách của chế độ Cộng Sản Việt Nam – Sự loại trừ có chủ đích
Trái lại, chính sách của chế độ Cộng Sản Việt Nam, thông qua hai đạo luật kể trên đã thể hiện ý đồ không gì rõ hơn được nữa, là thủ đoạn chọn lọc người Việt với tiêu chuẩn có thể kiểm soát được để “cho” hưởng quyền lợi. Ai nằm ngoài tiêu chuẩn đó – cho dù chỉ vì mang hai quốc tịch, hay vì không được “ưu ái nhập cảnh”, thì đều bị gạt ra ngoài lề chính trị.
Thậm chí, những người có năng lực, tâm huyết, từng đóng góp nhiều tiền bạc và uy tín cho hình ảnh quốc gia, nếu rơi vào danh sách “bất đồng chính kiến,” thì sẽ không chỉ không được khuyến khích đóng góp, mà còn bị coi là mối đe dọa tiềm ẩn, họ không chỉ bị khước từ quyền trở về quê hương, mà còn bị tước đoạt cả quyền sở hữu tài sản và quyền tham gia vào tiến trình chính trị trong nước.
Điều này khiến tuyên bố “người Việt ở nước ngoài là một phần máu thịt của dân tộc” trở nên trống rỗng, nếu không muốn nói là đạo đức giả. Họ không phải là “khúc ruột” được giữ gìn, mà là “khúc dồi” – chỉ có giá trị khi cần vắt chất xám, tiền bạc, kiều hối, và bị loại bỏ không thương tiếc nếu có dấu hiệu “không phục tùng.”
Ngày 24 Tháng Sáu, 2025, Quốc Hội CSVN biểu quyết thông qua luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quốc Tịch Việt Nam. (Hình: chinhphu.vn)
Gần đây nhất, vào thời điểm kỷ niệm ngày chấm dứt cuộc chiến cách nay 50 năm, ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng Cộng Sản đưa ra bài viết với tựa đề “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một.” Rốt cuộc, đây chỉ là lời lẽ mị dân đầy xảo trá. Vì lẽ, luật pháp mà ông ấy chủ trương đang thể hiện đến hai Việt Nam. Một Việt Nam trong nước và một Việt Nam khác ở hải ngoại.
Một tương lai chia rẽ hay hòa hợp?
Việt Nam đang ở vào thời kỳ đầy thách thức: Cần nguồn lực để phát triển kinh tế, hội nhập quốc tế, chống chọi với các khủng hoảng địa chính trị. Trong bối cảnh đó, nguồn lực người Việt ở nước ngoài là tài sản vô giá. Nhưng nếu tiếp tục giữ quan điểm loại trừ, nghi ngờ, kiểm soát chính trị hóa như hiện nay, thì nhà nước không chỉ đánh mất lòng tin của hàng triệu người con xa xứ, mà còn tự mình làm nghèo đi chính quốc gia.
“Khúc ruột nghìn dặm” chỉ có giá trị khi thực tâm xem đồng bào ở hải ngoại là một phần thân thể không thể tách rời, phải được chăm sóc, đối xử bình đẳng và trân trọng. Còn nếu chỉ xem như là “khúc dồi nghìn dặm” để nhâm nhi cùng rượu Mao Đài trong những bữa tiệc phân chia chức vụ, lợi ích trên đầu nhân dân thì hãy thôi hô khẩu hiệu. Vì nhân dân đã quá hiểu bản chất chế độ này.
Dân tộc không thể thăng tiến bằng sự phân biệt đối xử và đất nước không thể phát triển bằng sự loại trừ.
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bị can Phan Đình Thịnh và vợ, Lê Thị Trà, quê huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, bị bắt, khởi tố với cáo buộc quản lý đường dây lừa đảo trực tuyến với 100 đồng phạm, hoạt động tại Miến Điện, Philippines và ngay tại Việt Nam.
Báo VNExpress hôm 29 Tháng Sáu dẫn hồ sơ của Công An Nghệ An, cho hay, vợ chồng bị can Thịnh hướng dẫn nhân viên dùng chiêu “người Việt lừa người Việt,” lập danh khoản mạng xã hội để làm quen và dụ dỗ những người nhẹ dạ ở Việt Nam tham gia “đầu tư” hoặc “làm nhiệm vụ” trên các sàn thương mại điện tử giả Shopee và Lazada.
Bị can Phan Đình Thịnh và vợ, Lê Thị Trà, lúc bị bắt. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Đường dây này nhắm vào giới phụ nữ đơn thân hoặc đàn ông trung niên. Khi sập bẫy, các nạn nhân thoạt đầu được cho nhận cả vốn lẫn lãi hàng chục triệu đồng (hàng ngàn đô la).
Từ lần thứ tư, các nghi can yêu cầu nạn nhân nạp thêm tiền với lời hứa hẹn “sinh lời cao hơn,” rồi tạo “lỗi hệ thống,” buộc họ nộp thêm tiền. Đến khi nạn nhân cạn tiền thì lập tức bị các nghi can chặn liên lạc.
Khi bị bắt, vợ chồng bị can Thịnh khai, ngoài lương hằng tháng, tùy vào vị trí mà quản lý, nhân viên được hưởng thêm một khoản “hoa hồng” từ số tiền lừa đảo.
Hàng chục nghi can bị bắt lúc vừa nhập cảnh Việt Nam. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Theo thỏa thuận, nếu một tổ lừa được 1 tỷ đồng ($38,321) thì tổ trưởng nhận 7% “hoa hồng,” còn nhân viên từ 3-7%, phần còn lại được dành làm “chi phí hoạt động.”
Vợ chồng bị can Thịnh bị bắt khi cả hai vừa về quê Nghệ An được vài tuần. Một số người thân của họ bất ngờ vì lâu nay tưởng con mình khấm khá vì đi làm “việc nhẹ lương cao” ở ngoại quốc.
Một nhánh khác của đường dây lừa đảo nêu trên là những người trở về từ Miến Điện và Philippines. Các nghi can dựng lại mô hình cũ, tập hợp thành nhóm năm, bảy người, mua hoặc thuê nhà ở các vùng hẻo lánh làm nơi hoạt động.
Biệt thự xây bằng tiền lừa đảo của một nghi can quê Bắc Ninh. (Hình: Hòa Vang/VNExpress)
Các nghi can sống khép kín, khóa trái cửa cả ngày để gọi điện lừa đảo. Phạm vi hoạt động của nhóm nghi can ở khắp các tỉnh, thành, mỗi ngày thực hiện trót lọt hàng chục phi vụ lừa đảo.
Công An Nghệ An cáo buộc, các nghi can trong đường dây làm giàu nhanh chóng. Một nghi can trong số này quê Bắc Ninh, về Việt Nam chưa đầy nửa năm đã xây được căn biệt thự hai tầng trên mảnh đất rộng hàng ngàn mét vuông, sắm sửa nội thất đắt đỏ và xe hơi hàng tỷ đồng (hàng chục ngàn đô la).
Kết quả điều tra sơ bộ cũng cho hay, hai trường hợp nạn nhân bị nhóm nghi can lừa nhiều tiền nhất là hai người đàn ông trung niên ở Nghệ An và Sài Gòn, bị chiếm đoạt lần lượt 15 và 42 tỷ đồng ($459,858 và $1.6 triệu) chỉ trong hai ngày. (N.H.K) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Cuộc chạy đua về bình điện thể rắn cho EV đang thu hút sự chú ý của những người yêu thích xe điện. Ngày càng có thêm những công ty sắp sửa cho ra đời bình điện thế hệ mới với phạm vi di chuyển sau một lần sạc ngày càng cao, tạo thêm lợi thế cho việc ứng dụng rộng rãi xe điện.
Theo trang mạng xe điện electrek.co, nhà khổng lồ công nghệ Trung Quốc Huawei vừa nộp đơn xin cấp bản quyền cho một bằng sáng chế mới, là một loại bình thể rắn dựa trên sulfide. Loại bình mới này được cho là sẽ giúp cho EV có phạm vi di chuyển lên tới 1,800 dặm, và có khả năng sạc rất nhanh chỉ trong năm phút.
Cuộc chạy đua bình điện thể rắn đang thu hút sự chú ý của người yêu thích xe điện. (Hình minh họa của nhà sản xuất Stellantis)
Nhưng liệu điều này có thực sự khả thi không? Để so sánh, chiếc xe điện có phạm vi hoạt động xa nhất hiện tại là 2025 Lucid Air Grand Touring, được đánh giá có phạm vi di chuyển WLTP (Worldwide Harmonized Light Vehicles Test Procedure) lên tới 521 dặm.Theo thang đánh giá của EPA, xe điện Lucid có phạm vi lái xe lên tới 512 dặm; tính năng sạc nhanh thêm 200 dặm trong 12 phút. Điều đó có nghĩa là bình điện mới của Huawei nếu có thật sẽ cho phạm vi di chuyển gấp ba lần, với thời gian sạc ngắn hơn một nửa.
Theo các chuyên gia Hàn Quốc, những tuyên bố này có vẻ quá tốt để trở thành sự thật. Yang Min-ho, giáo sư kỹ thuật năng lượng tại Đại học Dankook, cho rằng ngay cả những loại bình lithium-ion tiên tiến nhất, thường có dung lượng cao hơn so với các bình điện thể rắn nguyên mẫu, cũng không đạt được phạm vi đó. Hiệu suất như vậy có thể khả thi trong điều kiện phòng thí nghiệm. Nhưng các yếu tố thực tế như mất năng lượng và quản lý nhiệt khiến việc sản xuất hàng loạt trở nên rất khó khăn.
Bằng sáng chế này mô tả một phương pháp mới, pha chất điện phân sulfide với nitrogen để cải thiện độ ổn định. Theo một nhà nghiên cứu của một nhà sản xuất bình lớn của Hàn Quốc, phương pháp pha trộn nitrogen là một kỹ thuật tiêu chuẩn với khả năng mở rộng hạn chế. Mặc dù có thể giúp tăng độ ổn định, nhưng phương pháp này thường được thực hiện trong điều kiện chân không và với độ chính xác cao, nếu mở rộng quy mô sản xuất thương mại sẽ phải chịu chi phí lớn và cần nhiều thời gian . Họ mô tả phương pháp này giống như cố gắng rắc hạt tiêu lên bánh sandwich bằng một cái nhíp!
Mặc dù nghe có vẻ hứa hẹn, nhưng bằng sáng chế của Huawei cần có thêm xác thực của bên thứ ba, hoặc dữ liệu để cho thấy nó đã sẵn sàng cho qui mô sản xuất. Đó là bản chất của bằng sáng chế.
Các công ty sản xuất bình điện lớn của Hàn Quốc như LG Energy, Samsung SDI, SK On không quá lo lắng về tin “động trời” này. Họ cho biết vẫn theo dõi chặt chẽ các diễn biến ở Trung Quốc, nhưng có vẻ như phát minh này vẫn còn xa thực tế.
Samsung SDI hiện đã gửi mẫu bình thể rắn cho khách hàng, và đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 2027. Trong khi đó, LG Energy và SK On đều có kế hoạch giới thiệu công nghệ bình thể rắn vào năm 2030.
Như vậy liệu bình thể rắn có khả năng cung cấp phạm vi lái xe như hứa hẹn không? Có thể, nhưng sẽ mất vài năm nữa mới có thể tung ra thị trường. Như ông Yang đã nói, “Khoa học về bình điện không tiến triển theo kiểu nhảy vọt. Nó tiến triển theo từng bước, và những bước tiến đó mất nhiều năm để mở rộng quy mô”. (HD)
Musk gọi dự luật “to, đẹp” của Trump là “tự sát chính trị”. Đã vượt cửa ải đầu tại Thượng Viện.
Tỷ phú Elon Musk hôm 28/6 đã lên tiếng chỉ trích dữ dội phiên bản mới nhất của dự luật thuế “Big Beautiful Bill” là “hoàn toàn điên rồ, mang tính phá hoại, tự sát chính trị”, trước thềm cuộc bỏ phiếu tại Thượng Viện. Sau đó, vào tối cùng ngày, dự luật đã vượt qua cửa ải đầu tiên tại Thượng Viện một cách sít sao 51–49 để mở ra phiên tranh luận và bỏ phiếu tại Thượng Viện vào hôm 29/6.
QUẬN CAM, California (NV) – Nhiều người Mỹ từng đến đại lý để mua một chiếc xe mới than phiền rằng thời gian mua bán một chiếc xe là quá lâu. Người mua thường đổ lỗi cho nhân viên bán hàng được huấn luyện để bán xe sao cho lời nhiều nhất.
Trên trang mạng xe hơi motortrend.com có đăng ý kiến của một cựu nhân viên bán hàng của xe Volkswagen, giải thích lý do qui trình bán xe tương đối lâu, cùng những khó khăn của một người bán hàng. Ông kể lại kinh nghiệm một lần bán xe cho một cặp vợ chồng đến đại lý để mua một chiếc Passat mới. Ban đầu họ chọn một chiếc màu xanh đậm và lái thử. Sau đó, người vợ thấy thích một chiếc màu xám và cũng muốn lái chiếc đó. Rồi hai bên vào văn phòng đàm phán giá cả. Sau khoảng nửa giờ, hai bên đồng ý về giá cả, và người chồng chuẩn bị ký vào thỏa thuận.
Mua xe tại đại lý cần có một khoảng thời gian hợp lý (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Bỗng dưng, người vợ thấy một chiếc xe màu đỏ sẫm ngoài bãi xe, và hỏi: “Anh có phiền nếu tôi lái thử chiếc đó không?” Lúc đó, người bán dù không muốn nhưng biết rằng nếu người vợ không hài lòng sẽ không có thỏa thuận, nên đã đồng ý. Lái thử xong, hai bên đàm phán lại với chiếc xe đỏ. Đúng lúc người chồng sắp ký, người vợ lại đổi ý! Cuối cùng, cặp vợ chồng đồng ý mua chiếc xe màu xanh ban đầu. Ngay sau khi ký giấy tờ, người chồng nhìn đồng hồ và hỏi qui trình giao xe còn bao lâu nữa, vì họ thực sự cần phải quay lại nhà.
Người mua ít khi nào nhận ra là minh cũng góp phần kéo dài thời gian mua xe, mà chỉ nghĩ rằng nhân viên bán hàng đang làm mất thời gian của họ. Trên thực tế, trung bình phải mất khoảng ba đến năm giờ để mua một chiếc xe tại đại lý, có khi là nửa ngày. Có một số lý do như sau:
⦁ Nhân viên bán hàng:
Nhân viên bán hàng là người dẫn dắt toàn bộ qui trình mua xe. Họ được huấn luyện về đặc điểm của xe, hướng dẫn khách hàng chọn xe, thương lượng giá cả, hoàn thành thủ tục giấy tờ và giao xe. Họ muốn thực hiện công việc mà khách hàng không cảm thấy bị áp lực, diễn ra trong khoảng thời gian hợp lý.
Nhưng nhân viên bán hàng cũng là con người, đôi khi mắc lỗi. Thí dụ, khách hàng nói rằng có ngân sách là $400/tháng, nhưng người bán lại cho họ xem một chiếc xe trị giá $40,000, tương đương $800/tháng. Hoàn toàn lãng phí thời gian.
Việc thu thập thông tin chính xác cũng quan trọng. Ví dụ như nếu nhập sai mã bưu chính của khách hàng, thuế được tính không chính xác, khoản thanh toán có thể tăng thêm vài đô la mỗi tháng. Tệ hơn nữa, nếu nhân viên bán hàng nhập sai VIN, điều này có thể dẫn đến việc phải làm lại tất cả các thủ tục giấy tờ, khiến khách hàng tức giận!
Thêm một điểm có thể làm chậm tiến trình bán hàng: giám đốc bán hàng. Khi một đại lý bận rộn, các giám đốc bán hàng có thể bị quá tải với khối lượng công việc khổng lồ.
⦁ Phòng Tài chính:
Ngay sau khi thỏa thuận được giá, nhân viên bán hàng phải thu thập rất nhiều giấy tờ: giấy phép lái xe, bằng chứng bảo hiểm, giấy tờ sở hữu xe… Khách hàng cần điền vào đơn xin tín dụng, sau đó chờ đợi để được chấp nhận vay. Phòng tài chính là nơi chuẩn bị và ký kết tất cả các giấy tờ cuối cùng: thoả thuận khoản nợ vay, đăng ký xe ở đúng quận, thanh toán thuế bán hàng, cấp biển số xe… Họ cũng cố gắng bán thêm một số dịch vụ như điều kiện bảo hành mở rộng…
Những công việc của phòng tài chính là khổng lồ và tất cả phải hoàn hảo, vì vậy tốn thời gian. Trái ngược với những tin đồn, các đại lý không bắt người mua chờ đợi như một “chiến thuật” cố ý làm mệt mỏi. Bởi vì họ cũng muốn bán càng nhanh càng tốt, để có thể bán được nhiều xe hơn. Khách hàng chờ đợi càng lâu càng dễ đổi ý, người bán không muốn điều này.
⦁ Giao hàng:
Ngày nay, mọi nhà sản xuất đều có quy trình giao hàng dài được thiết kế mà đại lý phải tuân thủ.Thí dụ một đại lý có thể phải thực hiện một danh sách kiểm tra gồm chín module, mỗi module bao gồm 15 tính năng khác nhau của xe. Sau đó, người bán còn phải đăng ký dịch vụ vệ tinh, công cụ đặt hàng phụ kiện online, đặt lịch hẹn dịch vụ bảo trì đầu tiên…
Nói tóm lại, nếu người mua không thích qui trình bán hàng kéo dài, thì nhân viên bán hàng cũng vậy. Mua xe tại đại lý cần có một khoảng thời gian hợp lý. Việc rút ngắn cần nỗ lực từ cả người bán và người mua. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ai ai trong chúng ta đều muốn những điều tốt nhất cho những chậu cây yêu quý trong nhà. Và nếu việc đặt vài viên đá ở đáy chậu có thể giúp cây phát triển mạnh hơn, bất kỳ người trồng cây nào cũng sẽ sẵn sàng làm điều đó, phải không?
Tuy nhiên, theo tạp chí The Spruce, trái ngược với niềm tin phổ biến, việc để đá ở đáy chậu thực ra lại làm rễ cây dễ bị thối hơn là giúp phòng tránh bị thối rữa. Dưới đây, ba chuyên gia làm vườn sẽ giải thích vì sao lại như vậy và thay vào đó nên làm gì.
Cách tốt nhất để phòng tránh thối rễ là sử dụng chậu có lỗ thoát nước. (Hình minh họa: Gary Barnes/Pexels.com)
Có nên đặt đá ở đáy chậu cây không?
Việc bỏ đá vào đáy chậu là một chủ đề gây tranh cãi trong giới yêu cây cảnh. Lý thuyết đằng sau “huyền thoại” này cho rằng việc thêm đá ở đáy chậu sẽ giúp tránh tình trạng thối rễ và làm giảm tác động tiêu cực từ việc tưới nước quá nhiều.
Tuy nhiên, Laura Janney, chuyên gia làm vườn và là người sáng lập The Inspired Garden, giải thích rằng đá ở đáy chậu thực chất gây hại nhiều hơn là có lợi cho rễ cây.
“Điều cuối cùng muốn làm đó là đặt bất kỳ loại đá hoặc sỏi nào dưới đáy chậu,” cô nói. “Thay vì giúp thoát nước, một lớp đá — hay bất kỳ vật liệu nào không thấm nước — sẽ tạo ra một vùng bão hòa và khu vực này sẽ từ từ lan lên phía trên của chậu cây.”
Nói cách khác, mỗi lần bạn tưới nước, lớp đá ở dưới cùng làm cho mực nước trong chậu dâng lên, khiến cho rễ cây bị ngâm trong đất luôn ẩm ướt — và từ đó gây thối rễ.
Ruth Carll, lãnh đạo chương trình làm vườn tại nhà của Rutgers University, bổ sung:
“Dù có đá hay không, nếu nước đọng lại ở đáy chậu thì cây vẫn gặp nguy cơ thối rễ.”
“Vấn đề không nằm ở giá thể, đất hay đá – mà chính là do nước đọng lại.”
Bà cũng lưu ý rằng muối khoáng có thể tích tụ trong nước đọng, tạo môi trường độc hại cho rễ cây. Đây cũng là lý do hãy nên đổ bỏ phần nước đọng lại trong đĩa lót chậu cây sau mỗi lần tưới.
Khi nào bạn nên dùng đá?
Trường hợp duy nhất để đặt đá ở đáy chậu là dùng một viên đá để che lỗ thoát nước, giúp đất không trôi ra ngoài khi tưới. Chỉ nên dùng một viên đá cho mỗi lỗ thoát nước.
Hãy chọn chậu có lỗ thoát nước
Cách tốt nhất để phòng tránh thối rễ là sử dụng chậu có lỗ thoát nước. Lỗ này cho phép lượng nước dư thừa thoát ra ngoài, giúp rễ cây không bị úng.
Tuy nhiên, chúng tôi hiểu rằng đôi khi bạn tìm được một chậu rất đẹp nhưng lại không có lỗ thoát nước, và bạn vẫn muốn trồng cây vào đó. Trong trường hợp này, bạn có thể áp dụng các giải pháp sau:
Giải pháp thay thế việc dùng đá
Khoan lỗ thoát nước
Thay vì bỏ đá vào chậu không có lỗ, bạn có thể tự khoan lỗ. Việc này khá dễ nếu chậu làm bằng nhựa hoặc gỗ, vì bạn chỉ cần mũi khoan thông thường.
Nếu chậu là kim loại, bạn cần dùng mũi khoan cobalt.
Đối với chậu gốm hoặc sứ, khoan lỗ sẽ phức tạp hơn. Chúng tôi khuyên bạn nên khoan một lỗ lớn ở giữa thay vì nhiều lỗ nhỏ để tránh làm nứt chậu.
Dùng hai chậu
Một cách phổ biến để sử dụng chậu trang trí không có lỗ thoát nước là phương pháp hai chậu:
Trồng cây vào một chậu nhỏ hơn có lỗ thoát nước.
Sau đó, đặt cả chậu nhỏ vào bên trong chậu trang trí.
Lưu ý: Mỗi lần tưới nước, bạn cần lấy chậu nhỏ ra ngoài, để nước chảy hết rồi mới đặt lại vào chậu lớn.
Tóm lại, bạn không nên đặt đá ở đáy chậu cây. Nếu chậu không có lỗ thoát nước, bạn có thể khoan một lỗ, hay dùng phương pháp hai chậu, hoặc cho thêm một lớp than hoạt tính ở đáy chậu để hỗ trợ khử độc và hút ẩm. (Ng.Tr) [kn]
Long lanh ngày hạ sáng hồng
Trời xanh, nắng ngọt mây bồng bềnh trôi
Nắng phô sắc biếc mây trời
Cho ta mắc cạn lưng trời… tương tư
Nhà em lạc giữa ưu tư
Ngày xanh dẫn dụ thực hư cõi thiền
Dịu dàng một đóa Hồng Liên
Giữa xanh trong, thấy an yên cõi lòng!
Cuộc đời như một dòng sông
Đục trong, ghềnh thác, sâu nông mặc lòng
Cuộc đời sắc sắc không không
“Chơn không diệu hữu” nhẹ lòng thảnh thơi!
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Những đề nghị cắt giảm Medicaid (Medi-Cal ở California) cùng với sự thay đổi nhanh chóng về dân số sẽ khiến cuộc sống của hàng chục ngàn người cao tuổi và gia đình họ tại địa phương trở nên khó khăn hơn, dẫn đến khủng hoảng chăm sóc người cao niên ở Nam California, theo nhật báo The Orange County Register hôm 20 Tháng Sáu.
Dự báo dân số mới nhất của Bộ Tài Chính California cho tiểu bang và các quận hạt trong 10 năm khiến nhiều chuyên gia làm việc với người cao tuổi hoặc vận động cho họ tại Nam California phải lo lắng.
Dịch vụ chăm sóc người cao niên sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nếu bị cắt Medi-Cal. (Hình minh họa: Anthony Wallace/AFP via Getty Images)
Trong thập niên tới, số người từ 85 tuổi trở lên (siêu cao niên) sinh sống tại các quận hạt như Los Angeles, Orange, Riverside, và San Bernardino sẽ tăng hơn 72%. Trung bình mỗi năm, số người thuộc nhóm 85 tuổi trở lên tại bốn quận hạt này sẽ tăng gần 24,000 người.
Đến năm 2035, nhóm dân số này ở bốn quận hạt dự đoán sẽ lên tới 565,493 người, một con số cao hơn tổng dân số hiện tại (mọi lứa tuổi) của thành phố Long Beach và thành phố West Covina cộng lại.
Theo các nhà vận động cho người cao niên, cách chúng ta ứng phó với những thách thức gia tăng dân số này có thể đẩy Nam California vào một cuộc khủng hoảng chăm sóc người cao niên toàn diện.
Khoảng 1/3 người trong nhóm “siêu cao niên” sẽ mắc bệnh Alzheimer hoặc một dạng sa sút trí tuệ khác. Hiện nay, không có đủ trung tâm chăm sóc trí nhớ hay chuyên gia y tế để hỗ trợ người bị Alzheimer, và không ai kỳ vọng các dịch vụ liên quan đến sa sút trí tuệ sẽ kịp bắt nhịp với nhu cầu tăng mạnh sắp tới.
Khoảng một nửa số người trên 85 tuổi sẽ cần trợ giúp hàng ngày để duy trì sức khỏe và phẩm giá, từ viện dưỡng lão, trung tâm hỗ trợ sinh hoạt, hoặc chăm sóc tại nhà từ nhân viên chuyên nghiệp hay người thân trong gia đình.
Hiện nay, một số trung tâm dưỡng lão và hỗ trợ sinh hoạt có giá phải chăng có danh sách chờ. Nhưng các yếu tố kinh tế mới như nhu cầu tăng cao và nguồn ngân sách chính phủ hạn chế cho thấy các danh sách chờ này sẽ ngày càng dài thêm.
Và điều đáng lo ngại là khoảng 1/3 nhóm “siêu cao niên” này sẽ không có đủ thu nhập hoặc bảo hiểm tư để chi trả cho phần lớn hoặc toàn bộ chi phí chăm sóc dài hạn.
Dù tỉ lệ nghèo của người già tại bốn quận hạt Nam California chỉ cao hơn một chút so với mức chung của mọi lứa tuổi, nhưng một chỉ số khác đo lường tình trạng khó khăn tài chính, cụ thể là liệu thu nhập gia đình có đủ đáp ứng các “nhu cầu cơ bản” như thực phẩm, y tế, và nhà ở tại từng cộng đồng, cho thấy nhiều người cao niên tại địa phương đang sống trong cảnh túng thiếu.
Một báo cáo năm 2023 của tổ chức vận động Justice in Aging cho biết tỉ lệ nghèo “theo nhu cầu cơ bản” của người già tại các quận hạt Los Angeles, Orange, Riverside, và San Bernardino dao động từ 28% đến 37%.
Tất cả điều này cho thấy hệ thống chăm sóc người cao tuổi, vốn đã là một vấn đề với hàng chục ngàn gia đình địa phương, sắp trở nên khó khăn hơn.
“Chúng ta hoàn toàn chưa sẵn sàng,” ông Jim McAleer, giám đốc của Alzheimer’s Orange County, một tổ chức bất vụ lợi hỗ trợ bệnh nhân Alzheimer và gia đình họ, cho biết.
“Không chỉ là số người già tăng lên, mà người trẻ lại đang bỏ đi,” ông nói thêm qua email. “Chúng ta đã thiếu bác sĩ chuyên khoa thần kinh và lão khoa nghiêm trọng. Và, tình hình sẽ còn tệ hơn.”
Tuổi tác rồi đến chính trị
Tuy nhiên, việc số người trên 85 tuổi gia tăng chỉ là một phần lý do khiến ông McAleer và các nhà vận động địa phương lo sợ rằng một cuộc sống về già có phẩm giá sẽ trở nên khó đạt được.
Họ cho rằng xu hướng chính trị hiện tại có thể làm căng thẳng thêm hệ thống chăm sóc người cao tuổi, vốn phụ thuộc nhiều vào lực lượng lao động nhập cư tại khu vực. Căng thẳng này có thể tạo nên một thế giới “kẻ có – người không” trong những năm cuối đời, trong đó, người già giàu có vẫn được chăm sóc tốt còn người khác thì chật vật xoay xở.
Một số mục truyền thống của việc chăm sóc người già đang bị đe dọa.
Giường tại viện dưỡng lão và trung tâm hỗ trợ sinh hoạt – vốn đã đắt đỏ – có thể sẽ nằm ngoài khả năng chi trả của rất nhiều người nếu Medicaid bị cắt giảm theo dự luật chi tiêu “to và đẹp” gần đây được Hạ Viện Hoa Kỳ thông qua và đang được Thượng Viện xem xét.
Chăm sóc sức khỏe tại nhà, một lựa chọn phổ biến hơn tại Nam California so với các nơi khác, cũng có thể trở nên quá đắt nếu ngân sách liên bang cạn kiệt.
Ngay cả lực lượng chăm sóc tại nhà có tay nghề thấp, đội ngũ nhập cư (hợp pháp và không hợp pháp) cung cấp dịch vụ với giá rẻ, cũng có thể trở nên đắt đỏ hoặc khó tìm khi việc thực thi luật nhập cư siết chặt hơn.
Ít nhất một số người già, bao gồm những người trước đây chưa bao giờ nằm trong diện nghèo, sẽ trở nên vô gia cư trong những năm tới, một xu hướng đang dần hiện rõ. Những người khác có thể sẽ phải phụ thuộc vào con cháu chăm sóc, điều này có thể khiến hàng ngàn người trung niên phải bỏ việc và khó dành dụm cho tuổi già của chính mình.
Ít nhất, các khoản cắt giảm đề nghị đang đe dọa đến sự tồn tại của các viện dưỡng lão có giá cả phải chăng, loại hình chăm sóc phụ thuộc nặng nề vào nguồn ngân sách liên bang.
“Việc loại bỏ các nguồn tài trợ chính từ Medi-Cal sẽ dẫn đến tình trạng thiếu nhân sự, giảm số lượng nhận bệnh và đóng cửa cơ sở,” ông Corey Engel, phát ngôn viên của Hiệp Hội Cơ Sở Y Tế California, cho biết.
“Vì Medi-Cal là nguồn chi trả chính cho dịch vụ chăm sóc dài hạn, đặc biệt là với người cao tuổi có thu nhập thấp, nên các khoản cắt giảm như vậy sẽ tạo gánh nặng tài chính cho một số cơ sở,” ông Engel cho biết.
Nhưng vượt lên cả những điều cực đoan và khía cạnh tài chính, các chuyên gia và nhà vận động cho rằng cuộc khủng hoảng chăm sóc người già có thể đẩy hàng chục ngàn người cao tuổi và gia đình họ, đến khủng hoảng tài chính và cảm xúc.
“Các nhóm vận động đã kêu gào suốt nhiều năm về chuyện này, nhưng hầu hết đều bị phớt lờ,” ông McAleer nói. “Chuyện này sẽ cướp đi sinh mạng và tiền bạc. Những người không có bảo hiểm sẽ bị buộc phải sử dụng hình thức chăm sóc y tế công tốn kém nhất.”
“Hoặc họ sẽ chết,” ông McAleer cảnh báo.
Xu hướng chính trị hiện tại có thể làm căng thẳng thêm hệ thống chăm sóc người cao tuổi vốn phụ thuộc nhiều vào lực lượng lao động nhập cư tại khu vực. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Kinh tế của chăm sóc người già
Không phải mọi đề nghị trong dự luật chi tiêu đều xấu với người cao tuổi hay góp phần vào cuộc khủng hoảng chăm sóc người già.
Thực tế, một số người ủng hộ cho rằng một đề nghị đang được xem xét, giảm hoặc loại bỏ thuế trên trợ cấp An Sinh Xã Hội, có thể giúp tăng thu nhập hằng tháng cho khoảng một nửa số người đang nhận khoản này. Với những người có thu nhập bổ sung, khoản giảm thuế có thể lên tới vài trăm đô mỗi tháng.
Tuy nhiên, các nhà phê bình cho rằng đây là chính sách kinh tế tồi tệ.
Trước hết, việc xóa bỏ thuế trên An Sinh Xã Hội sẽ khiến quỹ này cạn kiệt sớm hơn một năm, từ 2033 xuống 2032.
Thứ hai, những người thực sự cần hỗ trợ tài chính, những người sống chỉ dựa vào An Sinh Xã Hội, sẽ không được lợi gì vì họ vốn đã không phải đóng thuế liên bang.
Nhưng những vấn đề kinh tế khác liên quan đến dự luật chi tiêu như cắt giảm ngân sách y tế liên bang có thể sẽ ảnh hưởng lớn hơn.
Medi-Cal là một phần thiết yếu trong những ngành kinh tế lớn nhất Nam California: Y tế. Ước tính có khoảng 1.25 triệu cư dân tại bốn quận hạt làm việc trong lĩnh vực y tế, và hơn 110,000 người làm việc tại viện dưỡng lão hoặc trung tâm hỗ trợ sinh hoạt, theo báo cáo vào Tháng Tư của Trung Tâm Lao Động UC Berkeley.
Một báo cáo khác của Trung Tâm Lao Động dự báo rằng việc cắt giảm Medicaid trong bản dự luật của Hạ Viện có thể khiến California mất đến 217,000 việc làm ngay trong năm tới. Họ cũng dự đoán tổng sản lượng kinh tế của tiểu bang có thể giảm tới $37 tỷ và nguồn thu thuế có thể giảm $1.7 tỷ.
“Medi-Cal rất quan trọng đối với các bệnh viện, phòng khám, viện dưỡng lão và các nhà cung cấp dịch vụ y tế khác, cũng như nơi cung ứng của họ,” kinh tế gia Laurel Lucia của Trung Tâm Lao Động viết.
Trong khi các nhà kinh tế theo dõi con số thì bà Elizabeth Ramirez, một người nội trợ 58 tuổi ở Ontario đang chăm sóc mẹ chồng 90 tuổi, chỉ quan tâm đến một con số là $14.
Đó là mức lương theo giờ bà nhận được với tư cách là người chăm sóc tại nhà của chương trình In-Home Supportive Services (IHSS) do Medi-Cal chi trả.
Bà là một trong số 40,626 người ở San Bernardino County được trả tiền để chăm sóc ai đó tại nhà, và là một trong gần 450,000 người ở bốn quận hạt làm việc liên quan đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại nhà.
Hiện chưa rõ sẽ có bao nhiêu tiền Medi-Cal, hoặc bao nhiêu công việc, bị cắt giảm vì các điều khoản cuối cùng của dự luật chi tiêu vẫn chưa được thống nhất.
Dù vậy, bà Ramirez, người mô tả bản thân là “bảo thủ về chính trị và trung lập về xã hội,” đang theo dõi sát sao.
“Nếu Medi-Cal ngừng chi trả, hoặc cắt giảm, tôi vẫn sẽ làm việc này. Ý tôi là, chúng tôi không có lựa chọn nào khác,” bà nói. “Chỉ là… chúng tôi sẽ nghèo hơn một chút.”
Bà Ramirez nói thêm rằng bà không coi mình là người “làm nghề chăm sóc,” và khoản tiền này chỉ là một phần thưởng, chưa bằng một nửa so với mức lương cũ khi bà còn làm thủ thư tại trường học ở Utah.
Bà Ramirez thích công việc vì điều đó có ý nghĩa với gia đình bà. Các con đang học đại học không cần phải đi làm để phụ giúp gia đình. Và chồng bà, làm việc ở siêu thị, không cần làm thêm giờ quá nhiều.
Bà nói mình có thể tập trung vào những việc hằng ngày như đưa mẹ chồng đi khám bệnh, lấy thuốc, nấu ăn, dọn dẹp, và giúp mẹ tắm.
Các nhà kinh tế cho rằng dịch vụ chăm sóc tại nhà là một khoản tiết kiệm hiệu quả cho người đóng thuế vì giúp người già tránh được viện dưỡng lão công, nơi chi phí ở Nam California có thể vượt $130,000 mỗi năm cho một bệnh nhân. (T.Nhiên) [đ.d.]
LOS ANGELES, California (NV) – Đặc vụ liên bang bắt giữ hai người tại căn nhà ở Los Angeles mà họ mô tả là ổ buôn người có thể gây nguy hiểm cho an ninh quốc gia Mỹ, Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng (CBP) loan báo hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu.
“Nơi này liên tục được dùng để chứa chấp người nhập cảnh bất hợp pháp có liên hệ với khủng bố,” CBP viết trên mạng xã hội X.
Đặc vụ CBP áp giải nghi can ra xe. (Hình: CBP)
Hai nghi can bị bắt vào chiều Thứ Sáu trong lúc nhóm đặc nhiệm CBP khám xét căn nhà trên đường Napa trong khu North Hills thuộc vùng San Fernando Valley, Los Angeles.
CBP không nêu tên tuổi hai nghi can, và cũng không công bố địa chỉ chính xác của căn nhà đó.
Trước đó trong tuần này, cũng tại căn nhà đó, CBP bắt giữ bảy người Iran, gồm vài người nằm trong Danh Sách Theo Dõi Khủng Bố của FBI và “cộng tác với mạng lưới buôn người của Iran,” theo CBP.
“CBP đang cố gắng triệt phá những mạng lưới buôn người để loại bỏ mối đe dọa cho an ninh quốc gia khi họ chưa kịp làm hại,” CBP cho hay.
Vụ bắt giữ này xảy ra giữa lúc Mỹ tăng cường an ninh sau khi quân đội Mỹ tấn công ba cơ sở nguyên tử Iran cuối tuần trước.
Cư dân North Hills cho biết có người mới dọn vào nhà đó cách đây sáu tháng, theo CBS News.
“Có một nhóm người trẻ tuổi và họ cứ đi la cà suốt đêm, gọi điện thoại, ngồi trên vỉa hè,” ông Claudio Bonoli, cư dân ở đó, cho hay. “Nói chuyện với hàng xóm của tôi, họ cho biết họ hơi lo sợ mấy người đó.” (Th.Long) [qd]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Giá nhà trung vị bán Tháng Tư năm nay chỉ tăng so với Tháng Tư năm ngoái ở một nửa “ZIP code” (mã bưu điện) của Orange County, theo dữ liệu công ty Attom, nhật báo The Orange County Register đưa tin hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Sáu.
Trong số 82 ZIP code có nhà bán hồi Tháng Tư, giá chỉ tăng ở 41 ZIP code và giảm ở 41 ZIP code còn lại.
Nhà rao bán ở Mỹ. (Hình minh họa: Joe Raedle/Getty Images)
ZIP code đắt nhất là Newport Beach 92661, giá trung vị $5.7 triệu; còn rẻ nhất là Santa Ana 92701, giá trung vị $447,000.
Số lượng nhà bán Tháng Tư năm nay tăng so với Tháng Tư năm ngoái ở 39 ZIP code, giảm ở 37 ZIP code và giữ nguyên ở sáu ZIP code. ZIP code mua bán nhộn nhịp nhất là Laguna Niguel 92677: Tổng cộng 70 căn.
Tính chung khắp Orange County, giá nhà trung vị bán hồi Tháng Giêng tăng 0.4% trong một năm, lên $1.19 triệu. Doanh số nhà cũng tăng 0.4%, lên 2,216 căn.
Chia 82 ZIP code này thành ba nhóm theo giá bán:
-Đắt nhất: Trung bình $2.1 triệu, giảm 0.2% trong một năm; doanh số 714 căn, giảm 7%.
-Rẻ nhất: Trung bình $850,000, giảm 4%; doanh số 575 căn, giảm 3%.
-Ở giữa: Trung bình $1.2 triệu, tăng 5%; doanh số 927 căn, tăng 8%.
Sau đây là giá nhà trung vị bán hồi Tháng Tư, doanh số, và sự thay đổi trong một năm ở từng ZIP code cụ thể:
Giá nhà trung vị và doanh số nhà ở 82 ZIP code của Orange County hồi Tháng Tư, 2025. (Hình: Attom)
