HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Triệu chứng bất thường mới xảy ra trong mối quan hệ Việt Nam-Trung Quốc tuy không được hai bên nhìn nhận chính thức nhưng rất có thể dẫn đến những hậu quả không lường trước được.

Hôm 20 Tháng Sáu vừa qua, Thượng Tướng Phạm Trường Long, phó chủ tịch Quân Ủy Trung Ương Trung Quốc, đã cùng phái đoàn đột ngột rời Hà Nội bỏ về nước sau khi đã gặp một loạt bốn nhân vật đứng đầu hệ thống chính trị và quân sự của Việt Nam.

Theo chương trình, ông Phạm Trường Long cùng với phái đoàn cấp cao của quân đội Trung Quốc sẽ tới vùng biên giới giữa Lai Châu của Việt Nam và Vân Nam của Trung Quốc đồng chủ tọa với Bộ Trưởng Quốc Phòng Ngô Xuân Lịch trong chương trình “giao lưu” lần thư tư của quân đội hai bên vốn đã được phối hợp tổ chức từ nhiều tháng qua.

Báo chí Việt Nam từ Thông Tấn Xã Việt Nam đến báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân và tất cả các báo khác hoàn toàn nín lặng về việc một sự kiện quân sự quan trọng trong mối quan hệ nhạy cảm hai nước Cộng Sản anh em “núi liền núi, sông liền sông” lại đột ngột bị bỏ ngang. Đại diện cao cấp nhất của Trung Quốc đã dẫn phái đoàn về nước.

Một chi tiết đặc biệt được báo quân đội Trung Quốc nêu ra là ông Phạm Trường Long “tái khẳng định lập trường của Trung Quốc là các đảo ở Nam Hải là lãnh thổ của Trung Quốc từ thời cổ xưa.” Có thể lời phản bác của Hà Nội đã làm ông bỏ về sớm. Các đảo ở Nam Hải (Việt Nam gọi là Biển Đông), ông ám chỉ các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, Việt Nam vẫn tuyên bố chủ quyền với các bằng chứng “không thể tranh cãi.”

Bộ Ngoại Giao Trung Quốc chỉ đưa ra một bản tin vắn tắt nói ông Phạm Trường Long rời Việt Nam sớm vì những chuyện “liên quan đến sự sắp đặt hoạt động” của chương trình “giao lưu” từng được các báo tại Việt Nam loan báo gồm nhiều thứ từ hội thảo, văn nghệ, thăm viếng các đơn vị quân đội của hai bên ở vùng biên giới.

Báo New York Times tiết lộ rằng trong một cuộc họp kín ở Hà Nội, ông Phạm Trường Long đã đòi phía Việt Nam hủy bỏ kế hoạch khai thác mỏ khí đốt Cá Voi Xanh ở ngoài khơi cách bờ biển Quảng Nam, Quảng Ngãi khoảng 80 km, hoàn toàn nằm trong vùng thềm lục địa đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhưng lại vướng cái vạch “lưỡi bò” mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền.

Khi có chuyện ông Phạm Trường Long đòi hỏi Hà Nội hủy bỏ kế hoạch khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh (do công ty Mỹ Exxon-Mobil đổ vào đây $10 tỷ đầu tư khai thác), tờ Thanh Niên đưa tin Trung Quốc đưa giàn khoan khổng lồ HD-981 xuống Biển Đông dò tìm dầu khí trên Biển Đông mà tọa độ được mô tả là trong vùng biển tranh chấp chủ quyền giữa Việt Nam và Trung Quốc. Bản tin này bị rút xuống chỉ sau khoảng một hai giờ xuất hiện trên trang điện tử báo Thanh Niên.

Theo báo New York Times, có các tin tức không được kiểm chứng xác nhận hôm Thứ Tư, 21 Tháng Sáu, là Trung Quốc đã điều động khoảng 40 tàu và nhiều máy bay vận tải quân sự đến khu vực (mà Exxon-Mobil chuẩn bị khai thác mỏ Cá Voi Xanh). Trung Quốc nhiều hơn một lần từng quấy rối, cắt cáp tàu thăm dò dầu khí của Việt Nam tại khu vực biển miền Trung Việt Nam mấy năm trước mà họ cho rằng thuộc chủ quyền “lưỡi bò” của họ.

Trong khi đó, báo Newsweek cho hay Trung Quốc gần đây đưa loại máy bay tuần tra biển Y-8Q tới căn cứ trên đảo Hải Nam cùng với một số loại phi cơ quân sự khác nhằm tăng cường khả năng kiểm soát Biển Đông. Hình ảnh vệ tinh mà báo Newsweek dẫn lại từ báo chuyên thông tin quốc phòng Defense News đưa ra cho thấy, các hoạt động tăng cường quân sự của Trung Quốc trên đảo Hải Nam.

Đặc điểm của loại máy bay tuần tra biển Y-8Q (với các khả năng tương tự như máy bay tuần tra biển Orion P-3 của Mỹ) là được trang bị ngư lôi, máy chụp hình hồng ngoại tuyến để phát hiện sóng nhiệt, máy bay không người lái, tiềm vọng kính. Một trong những đặc điểm nổi bật của loại máy bay này là được trang bị dụng cụ điện tử phát hiện từ trường để định vị trí của tàu ngầm bằng cách kiểm tra các thay đổi nhỏ bé của từ trường trái đất.

Có vẻ như Bắc Kinh đã chuẩn bị sẵn kế hoạch hành động để ngăn chặn Hà Nội tiến hành kế hoạch khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh. Lời đòi hỏi của ông Phạm Trường Long ở Hà Nội ngày 20 Tháng Sáu vừa qua có thể không phải chỉ là những lời đòi hỏi hay cảnh cáo không có chuẩn bị của Bắc Kinh.

Năm 2014, khi Bắc Kinh đưa giàn khoan HD-981 tới dò tìm dầu khí ở phía Nam quần đảo Hoàng Sa, trong vùng thềm lục địa đặc quyền kinh tế của Việt Nam, Việt Nam đã điều động một số tàu cảnh sát biển, kiểm ngư và cả tàu đánh cá tới xua đuổi, nhưng không thể tiến gần vì hàng rào tàu cảnh sát biển, hải giám của Trung Quốc nhiều hơn, to hơn. Tàu đánh cá của Việt Nam bị đâm chìm, tàu kiểm ngư bị đâm hư hại nặng.

Cuộc đối đầu kéo dài từ đầu Tháng Năm tới giữa Tháng  Bảy 2014, mới chấm dứt khi Bắc Kinh tuyên bố rút giàn khoan về vì đã hoàn tất mục đích dò tìm. Hà Nội thì có vẻ tin rằng trận bão lớn sắp thổi tới khu vực đã buộc Bắc Kinh bỏ ngang kế hoạch.

Mối quan hệ giữa hai nước sau biến cố này đã chùng hẳn xuống nhưng năm sau dần dần ấm trở lại. Các bản tin tường thuật trên Thông Tấn Xã Việt Nam về cuộc họp và tiếp xúc của phái đoàn Phạm Trường Long với các lãnh tụ chế độ Hà Nội gồm Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang, Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc, Bộ Trưởng Quốc Phòng Ngô Xuân Lịch, đầy những lời ca tụng mối quan hệ phát triển tốt đẹp giữa hai nước.

Exxon-Mobil có thể tiến hành khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh (nằm trong lô 118) suôn sẻ hay không? Chắc chắn mọi người đang theo dõi các diễn biến kế tiếp.

Đầu năm nay, báo chí tại Việt Nam cho hay, ngày 13 Tháng Giêng, Tập Đoàn Dầu Khí Quốc Gia Việt Nam (PVN) đã cùng với Tổng Công Ty Thăm Dò Khai Thác Dầu Khí (PVEP) ký với tập đoàn dầu khí Exxon-Mobil của Mỹ hai văn bản là thỏa thuận khung phát triển dự án khai thác mỏ khí Cá Voi Xanh và thỏa thuận khung hợp đồng bán khí của mỏ này. Ba năm trước tin cho hay Exxon-Mobil sẽ đổ vào dự án này tới $20 tỷ nhưng tin đầu năm nay thấy con số bị rút xuống còn $10 tỷ.

Mỏ khí Cá Voi Xanh với trữ lượng được ước tính khoảng 150 tỷ mét khối khí. Nếu mọi kế hoạch tiến hành suôn sẻ, những dòng khí đầu tiên sẽ được đưa vào đất liền bằng một hệ thống ống ngầm vào năm 2023 để cung cấp cho nhà máy phát điện dự trù đặt tại khu kỹ nghệ Dung Quất, tỉnh Quảng Ngãi. (TN)

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Giáo Sư Phạm Minh Hoàng vừa bị công an ở Sài Gòn bắt vào ngày tối ngày Thứ Sáu, 23 Tháng Sáu, và có thể bị trục xuất vào ngày hôm sau, bà Lê Thị Kiều Oanh, vợ ông Hoàng, nói với VOA Việt Ngữ.

“Vào lúc 6 giờ 10 phút chiều nay, một công an khu vực gõ cửa nhà tôi và nói rằng cần kiểm tra hộ khẩu định kỳ, nhưng vài giây sau thì công an ập vô nhà, mời chồng tôi lên trụ sở công an phường để làm việc. Họ nói giải chồng tôi về trụ sở công an và ngày mai sẽ trục xuất chồng tôi,” bà Oanh với với VOA Việt Ngữ.

Bà Oanh cho biết thêm, chính quyền còn mang xe có trang bị máy phá sóng truyền tin khi bắt chồng bà và khóa cửa nhà bà sau khi giải ông đi, để không ai có thể ra ngoài.

Bà Oanh kể: “Họ dùng vũ lực, nhiều người xông vô lôi chồng tôi ra khỏi nhà và đóng sập cửa nhốt tôi lại trong nhà để tôi không làm gì được. Khi họ đem xe phá sóng đi rồi thì tôi mới bắt đầu thực hiện được mấy cuộc gọi (điện thoại). Việc đầu tiên là tôi gọi cho tổng lãnh sự Pháp ở Sài Gòn và thông báo sự việc.”

Trong một đoạn ghi âm dài 12 phút được đăng trên trang web đài VOA, người nghe có thể nghe những gì xảy ra tại nhà ông Hoàng, vào thời điểm ông bị công an bắt đi.

Ban đầu, người ta nghe thấy tiếng một người nói là của Cục Xuất Nhập Cảnh Bộ Công An mời ông Hoàng lên phường để thông báo tình trạng định cư của ông ở Việt Nam.

Sau đó, có tiếng âm thanh ôn ào, và rồi tiếng một phụ nữ, nói rằng: “Anh ơi, không được đâu, sao anh vô nhà tôi mà anh lại quay phim.”

Rồi có tiếng ông Hoàng phản đối, và rồi tiếng người đàn ông kia nói: “Được rồi, anh mặc đồ đi.”

Rồi mọi người ngồi xuống nói chuyện.

Giọng người phụ nữ nói: “Anh ơi, tụi này có gửi thư tới cục xuất nhập cảnh và đã có hồi báo cho tụi này. Trong thư có nói là vấn đề quốc tịch tụi này đang khiếu nại, đang nộp cho phủ chủ tịch và đang chờ trả lời… Theo luật sư của anh Hoàng nghiên cứu và nhiều người biết về luật thì nói là anh Hoàng không nằm trong diện bị tước. Anh Hoàng là người hồi hương, nên vẫn còn quốc tịch Việt Nam. Nên khi tước, cỏ thể phủ chủ tịch ngộ nhận anh Hoàng là Việt kiều cư trú ở nước ngoài. Thành ra tụi này nộp đơn để mong chờ được giải quyết. Mà đang trong thời gian chờ, và luật sư đã ra tới Bộ Tư Pháp và bộ này nói cái này thuộc phủ chủ tịch, mà tụi này đã gửi thư bảo đảm luôn. Ở đây vẫn còn giấy hồi báo thành ra bây giờ đang chờ phủ chủ tịch trả lời. Thì anh nghĩ coi giờ đang chờ phủ chủ tịch trả lời, giờ tụi này lên Cục Xuất Nhập Cảnh làm thủ tục gì đó không biết, thì không khác gì là tụi này nhìn nhận việc tước quốc tịch là xong.”

Giọng một người đàn ông nói: “Và hơn nữa là luật sư của chúng tôi điện thoại tới Cục Xuất Nhập Cảnh rồi, đã nói chuyện thẳng với các anh rồi. Vậy lý do vì sao tôi không hiểu lại đưa cái này nữa.”

Người phụ nữ nói: “Mà chúng tôi cũng đã gửi thư đến Cục Xuất Nhập Cảnh nữa, đâu phải chúng tôi không trả lời.”

Người đàn ông nói tiếp: “Quyền khiếu nại là quyền hiến pháp. Cho dù là chủ tịch nước có ký đi nữa, chúng tôi vẫn có quyền khiếu nại chứ. Anh đồng ý không? Mà trong lúc khiếu nại thì chủ tịch chưa trả lời, tòa án chưa trải lời thì tôi đâu có công nhận tôi bị mất quốc tịch được.”

Giọng người đàn ông kia nói: “Thôi được rồi, cái việc đó anh Hoàng gặp cơ quan chức năng giải quyết nha. Còn bây giờ tôi là người thi hành, tôi mời anh ra phường để tôi công bố cái việc cư trú của anh ở Việt Nam. Vậy thôi nha. Chúng tôi không có thẩm quyền giải quyết vấn đề quốc tịch của anh chị.”

12 phút giằng co trước khi ông Hoàng bị bắt

Hôm 15 Tháng Sáu, ông Hoàng gửi đơn tới Bộ Tư Pháp khiếu nại về quyết định ngày 17 Tháng Năm mà Chủ Tịch Nước Trần Đại Quang ký “tước quốc tịch Việt Nam” của ông. Trong quyết định ghi rõ ông Hoàng sinh ngày 8 Tháng Tám, 1955, tại Bà Rịa-Vũng Tàu.

Trong đơn thư, sau khi tham khảo quy định Luật Quốc Tịch Việt Nam, ông viết rằng, “Việc chủ tịch nước ký quyết định tước quốc tịch Việt Nam đối với tôi là không có cơ sở pháp luật.”

“Về quy định pháp luật: Tham chiếu theo Luật Quốc Tịch Việt Nam, vấn đề tước quốc tịch được quy định tại Điều 31 áp dụng cho hai đối tượng: Công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài (khoản 1); và người đã nhập quốc tịch Việt Nam theo Điều 19 (Khoản 2), tức chỉ công dân nước ngoài và người không có quốc tịch đang thường trú ở Việt Nam (Điều 19).”

Tuy nhiên, trong trường hợp của ông thì “cha mẹ tôi, ông bà Phạm Văn Thi-Phạm Thị Kiệm là công dân Việt Nam, thế nên, khi sinh ra tôi thì mặc nhiên tôi là công dân Việt Nam, có quốc tịch Việt Nam từ năm 1955 khi tôi được sinh ra (căn cứ Điều 15 Luật Quốc Tịch). Năm 1973, tôi xuất cảnh đi du học tại Pháp. Năm 2000, tôi trở về sinh sống và làm việc tại Việt Nam. Năm 2007, tôi được chấp thuận hồi hương, được cấp giấy chứng nhận có quốc tịch Việt Nam, cấp hộ khẩu thường trú cùng chứng minh nhân dân.”

“Với nhân thân như vậy, thì tôi đã là công dân Việt Nam cư trú trong lãnh thổ Việt Nam từ năm 2007.

Do không còn là công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài ít nhất từ 10 năm nay (2007-2017), cho nên, tôi không thuộc hai đối tượng có thể bị tước quốc tịch theo quy định của Điều 31 Luật Quốc Tịch đã thượng dẫn trên. Việc tước quốc tịch đối với tôi là không có cơ sở pháp luật, vi phạm Điều 2 của Luật Quốc Tịch Việt Nam về quyền đối với quốc tịch công dân Việt Nam không bị tước quốc tịch Việt Nam.”

Trước các bằng chứng đương nhiên như dẫn chứng, ông khiếu nại với Bộ Tư Pháp về lệnh “tước quốc tịch” một công dân của chính nước mình của chủ tịch nước vì “Quyết định về việc tước quốc tịch Việt Nam số 832/QĐ-CTN ký ngày 17 Tháng Năm vì ban hành không có cơ sở pháp lý, vi phạm quy định về quốc tịch, gây thiệt hại không chính đáng đối với quyền công dân hợp pháp của tôi được Hiến Pháp và Luật Quốc Tịch Việt Nam minh thị bảo vệ.”

Ông Phạm Minh Hoàng “yêu cầu quý Bộ Tư Pháp khẩn cấp có biện pháp cho hủy bỏ ngay quyết định về việc tước quốc tịch Việt Nam số 832/QĐ-CTN của ông Trần Đại Quang, chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam ký lập ngày 17 Tháng Năm.”

Ông Hoàng đã xin nhập tịch Pháp trong thời gian du học và làm việc tại Pháp nhưng khi về Việt Nam, dạy học tại đại học ở Sài Gòn, ông đã xin hồi Việt tịch nhưng vẫn còn giữ cả quốc tịch Pháp.

Vụ “tước quốc tịch” để chuẩn bị trục xuất một công dân của chính nước mình mà Việt Nam đang tiến hành chưa từng có trong lịch sử của nước Việt Nam.

Khi hay tin mình bị “tước quốc tịch,” ông Hoàng đã gửi đơn cho chính phủ Pháp qua tòa Đại Sứ Pháp tại Việt Nam từ bỏ quốc tịch Pháp để ở lại Việt Nam. Dư luận đang theo dõi xem chính quyền Việt Nam sẽ làm gì tiếp theo.

Ông Phạm Minh Hoàng, 62 tuổi, là người có song tịch Việt Nam và Pháp. Ông bị nhà cầm quyền CSVN bắt giam vào Tháng Tám, 2010 khi ông đang giảng dạy tại Đại Học Bách Khoa Sài Gòn, kết án tù ba năm hồi năm 2011 nhưng thả ra trước hạn tù sau khi ở trong tù 17 tháng vì bị áp lực của chính phủ Pháp nhưng ông vẫn bị quản chế tại nhà ba năm.

Ông bị cáo buộc là đảng viên đảng Việt Tân, viết các bài chống phá chế độ độc tài đảng trị và tham nhũng tại Việt Nam phổ biến trên Internet dưới tên “Phan Kiến Quốc.” Bản cáo trạng kể tội ông “âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân” qua “33 bài có nội dung xuyên tạc đường lối, chính sách của đảng và nhà nước.”

Những bài viết về chính sách giáo dục sai lầm, môi trường sống độc hại và nhất là mối nguy Trung Quốc đe dọa an ninh và chủ quyền đất nước Việt Nam trên blog với bút danh Phan Kiến Quốc được hiểu là những căn cứ để chế độ Việt Nam bỏ tù ông. Những người khác bị cầm tù cũng chỉ vì đòi hỏi dân chủ, nhân quyền, đả kích các chính sách sai lầm, nạn bè đảng, tham nhũng tràn lan tại Việt Nam.

Sau ngày ra tù, ông Phạm Minh Hoàng từ chối lời đề nghị được đưa sang Pháp sinh sống. Dù không được các trường đại học ở Việt Nam nhận giảng dạy, ông tiếp tục những gì đã làm trước đó là mở những lớp dạy tiếng Pháp và kỹ năng mềm cho các em học sinh tại Sài Gòn. Ảnh hưởng của ông đối với học sinh sinh viên là một trong những điều chế độ Hà Nội không chấp nhận. (Đ.D., Kh.L.,TN)

QUẢNG NAM (NV) – Thông tin trên được ủy ban thành phố Hội An, cho biết chiều 22 Tháng Sáu, tại buổi tiếp xúc với báo chí xoay quanh vụ các cán bộ của đội trật tự đô thị phường Minh An đánh người dân gãy xương.

Khoảng 8 giờ tối 10 Tháng Sáu, khi vợ chồng ông Nguyễn Đình Mẫn đang bán chè trên vỉa hè đường Lê Lợi, thì hai ông Nguyễn Xuân Phước và Mai Phúc Thọ, cán bộ đội trật tự đô thị phường Minh An, đến bắt dẹp vì cho rằng lấn chiếm vỉa hè. Lúc này giữa hai bên lời qua tiếng lại, dẫn đến xô xát.

Tưởng mọi việc đã qua, nhưng khoảng 9 giờ tối cùng ngày, khi ông Mẫn chạy xe máy đi mua nước đá cho vợ trên đường Phan Châu Trinh, đến địa điểm cách trụ sở công an phường Minh An 50 mét, thì bị ông Phước, ông Thọ và ông Bùi Công Định, cũng là cán bộ đội trật tự đô thị phục đánh. Hậu quả, ông Mẫn bất tỉnh và được người dân đưa đi cấp cứu.

Tại bệnh viện Đa Khoa Thái Bình Dương, bác sĩ điều trị kết luận ông Mẫn bị gãy cung sau xương sườn số 10, dập môi hàm và gãy ngón chân cái của bàn chân trái. Sau bốn ngày điều trị tại bệnh viện, ông Mẫn được bệnh viện cho về nhà dưỡng thương để đỡ tốn kém.

Bất bình trước hành vi bạo lực và đe hèn này, ông Mẫn đã làm đơn tố cáo sự việc gửi đến chính quyền thành phố Hội An.

Tại buổi tiếp xúc với báo chí, ông Nguyễn Văn Sơn, phó chủ tịch thành phố Hội An, cho biết đến thời điểm hiện tại, ba đơn vị thụ lý vụ này đã có đánh giá ban đầu và đang chờ kết quả giám định thương tật của ông Mẫn mới đưa ra hình thức xử phạt.

“Trước mắt, chính quyền thành phố đã quyết định tạm đình chỉ công tác ông Phước và ông Thọ. Chờ kết quả cuối cùng từ cơ quan điều tra thì mới chính thức kết luận,” ông Sơn nói. (Tr.N)