NAM ĐỊNH, Việt Nam (NV) – Nhà thơ Trần Hồng Giang ở tỉnh Nam Định bị giới dư luận viên chỉ trích với bài đăng bình luận về quốc tang ông Trần Đức Lương, cố chủ tịch nước CSVN.
“Lần sau có quốc tang thì các bác nên tránh hai ngày cuối tuần ra ạ, rất ảnh hưởng đến nhân dân đấy nhé!,” ông Giang viết.
Bài đăng của nhà thơ Trần Hồng Giang bị giới dư luận viên chỉ trích kịch liệt. (Hình: Chụp qua màn hình)
Đây là bài đăng hiếm hoi công khai chỉ trích việc đảng dành biệt đãi “quốc tang” cho giới chức hàng “tứ trụ,” áp đặt người dân phải dừng mọi hoạt động vui chơi giải trí.
Hồi năm 2014, ông Trần Hồng Giang, một người tàn tật, từng được báo Nam Định ca ngợi là “nhà thơ có nghị lực vượt lên số phận” do ông phải nằm liệt giường trong nhiều năm liền.
Quốc tang ông Trần Đức Lương diễn ra hai ngày 24 và 25 Tháng Năm khiến một loạt sự kiện giải trí, rạp phim phải tạm ngưng, trong đó thiệt hại nặng nề nhất là hai đêm diễn của ca sĩ Soobin Hoàng Sơn tại Hà Nội được lên kế hoạch với 20,000 khán giả.
Sau khi bài đăng trên trang cá nhân gây chú ý, ông Giang đã xóa bài.
Nhiều ý kiến của giới dư luận viên hôm 25 Tháng Năm lên án ông Giang và kêu gọi Công An Nam Định mời ông này lên phường xử phạt hành chính với cáo buộc “lộng ngôn trên mạng xã hội” và “đưa thông tin gây hoang mang dư luận.”
Ông Trần Đức Lương được chôn tại lăng mộ ở quê nhà, cạnh chân núi Dông Bồ tại thị xã Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, hôm 25 Tháng Năm.
Theo tường thuật của báo VNExpress và Tuổi Trẻ, từ nhiều tháng trước lúc ông Lương qua đời, nhà chức trách tỉnh Quảng Ngãi đã mở đường vào khu mộ của ông Lương dựa vào chân núi Dông Bồ ở thị xã Đức Phổ.
Để tránh bị công luận đàm tiếu, các báo giấu chi tiết về diện tích của khu mộ.
Một tấm hình đăng trên báo VNExpress cho thấy khu mộ được quây bạt cao kín mít, trồng cây cảnh trang trí bên ngoài, cạnh đó là một số chiếc xe thi công đường.
Dân Quảng Ngãi tò mò chờ đoàn xe tang Trần Đức Lương đi qua quốc lộ 1 về hướng lăng mộ ở thị xã Đức Phổ. (Hình: VNExpress)
Báo Tuổi Trẻ cho biết, công tác chuẩn bị cho nơi an nghỉ của ông Lương không chỉ giới hạn ở khu vực mộ phần mà còn mở rộng ra toàn bộ khu vực xung quanh.
Chi tiết này cho thấy “khu mộ” của ông Lương thực chất là một lăng mộ quy mô lớn.
Theo bản tin, một trong những hạng mục thi công chính là việc mở rộng và bê tông hóa hơn 1 cây số đường dẫn đến chân núi Dông Bồ.
Con đường này được gấp rút nâng cấp với chiều rộng 6.5 mét và được kéo điện.
Cùng lúc, nhà chức trách tỉnh Quảng Ngãi cho tháo dỡ một đoạn dải phân cách quốc lộ 1 ở xã Phổ Khánh để đoàn xe đưa tang di chuyển thuận tiện vào khu lăng mộ ông Trần Đức Lương. (N.H.K) [kn]
BẠC LIÊU, Việt Nam (NV) – Nghi can Châu Văn May, 31 tuổi, bị bắt giữ với cáo buộc giết người tình 22 tuổi, đang mang bầu sáu tháng, tại một phòng trọ ở thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu.
Báo VNExpress hôm 25 Tháng Năm dẫn hồ sơ của Công An Bạc Liêu cho hay, nghi can May ra tù cách đây một năm do bị kết tội “cố ý gây thương tích.”
Nghi can Châu Văn May ra tù cách đây một năm. (Hình: VNExpress)
Sau khi mãn án, nam nghi can thất nghiệp và còn nghiện ma túy. Khi bị bắt, nghi can May khai rằng mình sống như vợ chồng với cô gái 22 tuổi tại nhà trọ.
Do không có nghề nghiệp, cuộc sống khó khăn, không thể chăm sóc người tình, nghi can đề nghị cô gái quay về sống với gia đình. Tuy nhiên, cô gái không đồng ý. Vào đêm 24 Tháng Năm, cả hai xảy ra mâu thuẫn.
Không kiềm chế được cơn giận, nghi can May đã bóp cổ người tình rồi bỏ đi khỏi hiện trường. Sau đó, bà chủ nhà trọ phát giác thi thể nạn nhân nên báo công an.
Kết quả giảo nghiệm tử thi xác nhận, nạn nhân chết do ngạt thở và đang mang bầu sáu tháng. Thi thể thai phụ đã được giao lại cho gia đình lo hậu sự.
Công an lần theo dấu vết tại hiện trường và bắt giữ nghi can ở cách đó khoảng 1 cây số.
Trong một vụ án mạng tương tự xảy ra gần đây, theo báo Dân Trí hồi đầu tháng này, một trong ba thi thể được phát giác trong căn phòng khách sạn ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, là phụ nữ mang bầu ba tháng.
Danh tính nạn nhân là cô NTB, 28 tuổi, và con trai riêng, LĐQ, 5 tuổi, cùng ở huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.
Vụ án mạng xảy ra tại một phòng trọ ở thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu. (Hình: Thanh Niên)
Nghi can HMND, 39 tuổi, người tình của cô B., được ghi nhận giết hai mẹ con rồi treo cổ tự sát trong căn phòng.
Bà Nguyễn Thị Xô, chị ruột cô B. cho biết, cô gái có một đời chồng và đẻ bé Q. Ba năm trước, vợ chồng cô B. ly hôn, bé Q. sống cùng mẹ.
Do gia cảnh khó khăn, cô B. gửi con trai ở nhà ngoại, còn mình đến thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định, làm thuê. Tại đây, cô B. quen ông D.
Vụ án mạng xảy ra khi cô B. dẫn theo con trai và một số người nhà đi chơi Nha Trang cùng ông D.
Nghi can D. được cho là “hiền lành” trước khi giết người tình và con trai của cô này sau khi cả hai xảy ra cãi vã trong phòng khách sạn. (N.H.K) [kn]
THỪA THIÊN-HUẾ, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ bắt giữ nghi can Hồ Văn Phương Tâm, 42 tuổi, ở quận Phú Xuân, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên-Huế, là người bẻ gãy ngai vàng triều Nguyễn đặt trong điện Thái Hòa, Đại Nội Huế.
Theo tờ Tuổi Trẻ và tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 25 Tháng Năm, giới chức thành phố Huế cho biết nghi can Tâm “có dấu hiệu loạn thần.”
Nghi can Hồ Văn Phương Tâm tại điện Thái Hòa, Đại Nội Huế, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên-Huế. (Hình: Dân Việt)
Trong sự việc xảy ra vào trưa ngày Tháng Năm, nghi can Tâm mua vé vào thăm quan Đại Nội Huế.
Khi bước vào điện Thái Hòa, nghi can Tâm có biểu hiện không bình thường nên bị nhân viên bảo vệ mời ra phía sau điện.
Tuy nhiên, sau đó ông ta quay lại, bất ngờ xông vào khu vực trưng bày ngai vàng triều Nguyễn, cởi trần, la hét, nhảy lên ngồi trên ngai rồi làm gãy phần tựa tay bên trái.
Camera an ninh cho thấy khi sự việc xảy ra, hai nhân viên bảo vệ của Đại Nội Huế đang có mặt tại khu vực này nhưng chỉ “theo dõi từ xa, nhắc nhở nghi can và gọi điện xin hỗ trợ.”
Sau đó, nghi can Tâm bị khống chế, lập biên bản bắt quả tang và đưa về đồn Công An Phường Đông Ba.
Công an địa phương cho biết chưa thể lấy lời khai do nghi can Tâm có biểu hiện loạn thần, liên tục la hét và không trả lời các câu hỏi.
Theo nhà chức trách, đây là vụ việc hết sức hy hữu, mặc dù thời gian qua trung tâm Bảo Tồn Di Tích Cố Đô Huế đã có nhiều giải pháp bảo đảm an ninh trong khu di sản như tăng cường lắp đặt camera an ninh, bố trí thêm nhân viên bảo vệ, lực lượng giám sát thường xuyên và cả “công cụ hỗ trợ,” tức vũ khí trấn áp nghi can…
Các mảnh vỡ của ngai vàng bị nghi can Hồ Văn Phương Tâm vứt xuống sàn. (Hình: VNExpress)
Sau vụ việc, ngai vàng triều Nguyễn (vốn được công nhận là “bảo vật quốc gia”) được đem về kho chứa cổ vật, thay vào đó là một cái ngai phục chế được đem đến thế chỗ tại điện Thái Hòa.
Trong một vụ khác xảy ra gần đây, hồi trung tuần tháng trước, báo Dân Trí cho hay, một nghi can rạch phá tấm pa nô 50 năm ngày 30 Tháng Tư tại Hà Nội được xác định là một bà cao niên bị tâm thần.
Theo bản tin, bà NTY, 58 tuổi, ở phường Thượng Đình, quận Thanh Xuân, được nhìn thấy đeo khẩu trang, dùng dao rạch nhiều lần lên tấm pa nô. Hành vi của bà Y. bị cho là “gây phẫn nộ trong dư luận.”
Do bị tâm thần và có gia cảnh khó khăn nên bà Y. không bị công an phạt vạ. (N.H.K) [kn]
NY Times: Việt Nam “xài luật rừng” để bật đèn xanh cho siêu dự án sân golf của Trump?
Khi Tổng Thống Hoa Kỳ Donald Trump tiếp tục xóa nhòa ranh giới giữa chính trị và kinh doanh, đồng thời đe dọa áp thuế nặng lên các đối tác thương mại — các chính phủ có xu hướng ưu ái những dự án liên quan đến Trump.
KYIV, Ukraine (NV) — Sáng hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Năm, Nga và Ukraine đã trao đổi thêm hàng trăm tù nhân trong một phần của một đợt trao đổi tù nhân lớn, đánh dấu một giây phút hợp tác hiếm hoi trong những nỗ lực bất thành nhằm tìm đạt một lệnh ngưng bắn tại Ukraine, thông tấn xã AP loan tin.
Thị Trưởng Vitali Klitschko cho biết, tính đến 3 giờ sáng hôm Chủ Nhật, “đã có 10 người bị thương” trong thành phố, và nói thêm rằng một ký túc xá sinh viên ở khu Holosiivskyi đã bị tấn công khiến vách tường bên ngoài của khu nhà bốc cháy.
Tù binh Ukraine được thả về sau nhiều tháng giam giữ trong nhà tù Nga hôm 24 Tháng Năm, 2025 ở Chernihiv, Ukraine. (Hình: Paula Bronstein/Getty Images)
Tổng Thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Bộ Quốc Phòng Nga cho biết mỗi bên đã lãnh về nhà thêm 307 tù nhân vào hôm Thứ Bảy, một ngày sau khi bên này trả về cho phía bên kia tổng cộng 390 chiến binh và dân thường. Những đợt trao đổi tiếp theo dự trù sẽ diễn ra vào cuối tuần này, khiến đây trở thành một trong những cuộc trao đổi tù nhân lớn nhất trong hơn ba năm chiến tranh Nga-Ukraine.
“Chúng tôi mong đợi sẽ có thêm một cuộc trao đổi nữa vào ngày mai,” Tổng Thống Zelensky viết trên kênh Telegram chính thức của mình. Bộ Quốc Phòng Nga cũng cho biết họ trông đợi cuộc trao đổi sẽ tiếp tục, mặc dù không cho biết thêm chi tiết.
Vài giờ trước đó, những tiếng nổ của bom và súng phòng không đã được nghe thấy khắp nơi ở Kyiv trong khi nhiều người tìm nơi trú ẩn tại các ga tàu điện ngầm giữa lúc các máy bay drone và hỏa tiễn của Nga tấn công thủ đô Ukraine vào ban đêm. Hồi đầu tháng này, đã có những cuộc đàm phán diễn ra ở Istanbul bên Thổ Nhĩ và đây là lần đầu tiên hai bên trực tiếp gặp nhau để đàm phán hòa bình kể từ khi diễn ra cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine hồi năm 2022.
Các giới chức Ukraine cho biết Nga đã tấn công Ukraine bằng 14 hỏa tiễn đạn đạo và 250 máy bay drone Shahed trong đêm. Lực lượng phòng không Ukraine bắn hạ được sáu hỏa tiễn và gây hư hại cho 245 máy bay drone, trong đó 128 chiếc drone đã bị bắn hạ và 117 chiếc drone khác bị các phương tiện phòng không điện tử làm tê liệt.
Quân vụ thủ đô Kyiv cho biết đây là một trong những cuộc tấn công kết hợp hỏa tiễn và drone lớn nhất nhắm vào vào thủ đô của Ukraine. Qua một bài đăng trên trang mạng X, Bộ Trưởng Ngoại Giao Ukraine Andrii Sybiha gọi đó là “bằng chứng rõ rệt cho thấy áp lực của những đòn trừng phạt gia tăng lên Moscow là cần thiết để thúc đẩy tiến trình vãn hồi hòa bình tại Ukraine.” (TTHN)
NEW YORK (NV) – Một nhà đầu tư tiền ảo 37 tuổi trình diện quan tòa hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Năm, sau khi bị bắt giữ vì bắt cóc và tra tấn một du khách Ý trong một căn nhà tại Manhattan, các hãng tin cho biết.
John Woeltz bị luận tội tại Tòa Hình Sự New York lúc 9 giờ sáng vì tội bắt cóc tống tiền, hành hung, giam cầm trái phép, và nhiều tội danh khác, theo hồ sơ tòa án.
Một người khác, Beatrice Folchi, 24 tuổi, cũng bị bắt giữ hôm Thứ Bảy do liên can tới vụ án, theo CBS News.
Đường phố New York City. (Hình minh họa: Nout Gons/Pexels)
Cả hai bị bắt giữ sau khi nạn nhân trốn khỏi một căn nhà ở khu dân cư SoHo, nơi ông bị tra tấn và bị trói suốt mấy tuần liền, cảnh sát cho biết.
BBC đã liên lạc với Sở Cảnh Sát New York NYPD, Văn Phòng Biện Lý Quận Manhattan và luật sư đại diện cho Woeltz để yêu cầu bình luận.
Nạn nhân, 28 tuổi, chưa được nêu tên, được đưa vào bệnh viện và đang ổn định, theo cảnh sát. Cảnh sát phát giác ra nhiều tấm hình Polaroid chụp cảnh nạn nhân bị trói và tra tấn, cũng như súng ống trong căn nhà sang trọng.
Nạn nhân nói với cảnh sát rằng ông tới New York sau khi khởi hành từ Ý vào ngày 6 Tháng Năm, và khi vừa tới nhà của nghi can, Woeltz liền lấy sổ thông hành của ông và giam cầm cho tới khi ông trốn được vào sáng Thứ Sáu.
Theo một bản cáo trạng hình sự được ABC News thu thập, nạn nhân cho biết Woeltz và một người khác đánh đập và treo ông lơ lửng ngoài ban công vì từ chối đọc mật mã bitcoin.
Woeltz là một nhà đầu tư tiền ảo xuất thân từ Kentucky và mướn căn nhà ở SoHo với giá từ $30,000 tới $40,000 một tháng, theo CBS News. (TTHN)
NEW YORK (NV) – Một vị quan khách chứng kiến cảnh chú rể xán một cái bánh cưới vào mặt cô dâu và kể về hậu quả chẳng hay xảy ra sau đó, tạp chí People đưa tin hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm.
Người đàn ông kể lại sự việc trong một bài viết trên Reddit rằng chưa được một năm sau ngày cưới, cô dâu chú rể đã ly dị, khiến nhiều người dùng trên diễn đàn này đặt câu hỏi liệu có phải những cặp xán bánh vào mặt nhau thì dễ ly dị hơn không, thay vì nhẹ nhàng đút cho nhau một miếng bánh.
Người đăng bài tin rằng hành động xán bánh vào mặt “có thể có phần đúng” khi ảnh hưởng tới quyết định ly dị, vì ông từng chứng kiến một vụ xán bánh cưới vào mặt kinh hoàng tại một bữa tiệc cưới vào mùa Hè năm ngoái đồng thời cho biết khoảng “10 hoặc 11 tháng” sau hành động đáng tiếc đó, hai người đã ly dị.
Người đàn ông và vợ tham dự đám cưới của con gái một người bạn thân từ thời thơ ấu của mẹ ông. Mọi chuyện “tưởng chừng như đầu xuôi đuôi lọt,” cho tới lúc cắt bánh.
“Trong lúc thưởng thức bánh, chú rể dùng nĩa xắn một miếng bánh, thay vì đút cho cô dâu, chú rể nhích lên trên để xán miếng bánh vào gò má cô dâu,” người đàn ông nọ kể lại. “Thế là cái nĩa làm môi trên cô dâu bị xước rồi chảy máu và phải lấy một chiếc khăn ăn sang trọng để cầm máu trong năm phút.”
“Tôi vẫn còn nhớ ánh mắt của vợ tôi lúc đó, cô ấy sửng sốt và nói: ‘chú rể làm cái trò trống gì vậy?!’” người đàn ông kể tiếp. Lúc đó cả cô dâu và chú rể đều trông sượng sùng và khó chịu.”
Vị khách này cảnh cáo rằng những cặp sắp kết hôn đừng xán bánh vào mặt vợ hay chồng mình trừ phi cả hai chuẩn bị trước.
“Thưa các quý ông, trừ phi vị hôn thê của các anh nói rằng ‘Anh cứ làm đi!’ để chụp hình hoặc làm kỷ niệm hay đại khái là vậy thì hẵng làm… bằng không thì đừng làm thế!!” ông viết.
Trong phần bình luận, nhiều người dùng Reddit đồng tình rằng việc xán miếng bánh vào mặt người khác mà không được đồng thuận là sai trái. Họ cho rằng đối với cô dâu, việc này đặc biệt thiếu tôn trọng, vì họ đã cất công tết tóc, trang điểm, chưa kể họ đang diện trên người một chiếc váy cưới đắt tiền.
Một phụ nữ nói rằng cô và chồng “dặn dò nhau là sẽ không xán bánh vào mặt nhau,” “nhưng cuối cùng chồng tôi vẫn làm.” Cô nói thêm, “đó là dấu hiệu cho các vấn đề xảy đến sau này và lẽ ra tôi nên dứt áo ra đi ngay lúc đó.”
Một người khác đồng ý rằng hai vợ chồng nên cùng nhau đưa ra mọi quyết định trong hôn nhân, “Tôi và chồng bàn trước rằng chúng tôi sẽ không xán bánh vô mặt nhau và không tháo nịt vớ trong tiệc cưới. Và đã gần 19 năm trôi qua rồi, chúng tôi luôn luôn cùng nhau bàn bạc mọi điều.” (TTHN)
QUẬN CAM, California (NV) – Dưới thời chính quyền Trump, nước Mỹ đang xóa bỏ những chính sách hỗ trợ xe điện, khuyến khích sử dụng xe xăng trở lại. Việc đầu tư phát triển những kỹ thuật mới cho xe điện sẽ giảm, trong đó có kỹ thuật bình điện. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn tiếp tục tiến lên dẫn đầu.
Theo trang mạng xe hơi autoblog.com, bình điện sodium-ion mới của Trung Quốc mang tính đột phá, bởi vì giá của chúng chỉ là $10/kWh (theo Bloomberg NEF, 2025). Đây là một thách thức trực tiếp đối với ngành công nghiệp xe điện phụ thuộc vào lithium của Hoa Kỳ. Để so sánh, bình lithium sắt phosphate (LFP) rẻ nhất hiện nay có giá $75/kWh; trong khi bình 4680 cell của Tesla có giá gần $100/kWh. Với mức giá rẻ như vậy, công nghệ sodium-ion có thể giúp Tesla Model 2 dễ dàng có giá dưới $25,000.
CATL đã bắt đầu sản xuất hàng loạt bình điện sodium-ion tại nhà máy Phúc Kiến. (Hình minh họa: Getty Images stock photo)
Các kỹ sư Trung Quốc tại CATL (nhà sản xuất bình điện EV lớn nhất thế giới) đã bắt đầu sản xuất hàng loạt bình điện sodium-ion tại nhà máy ở tỉnh Phúc Kiến, với kế hoạch cung cấp cho các nhà sản xuất xe hơi như Chery và BYD vào cuối năm 2025. Đây không phải là sản xuất trong phòng thí nghiệm: Bình điện sodium thế hệ đầu tiên của CATL đã được trang bị cho khoảng 250,000 xe tải giao hàng trong thành phố trên khắp Trung Quốc, với mật độ năng lượng 120-160Wh/kg.
Đối với xe hơi, loại bình này cần phải cải tiến thêm về phạm vi di chuyển. Nhưng thế mạnh của chúng là thời gian sử dụng khá lâu, khoảng 10,000 chu kỳ sạc và sả hết bình. Chúng phù hợp cho việc lưu trữ năng lượng, cho những loại xe chỉ chạy thành phố.
Chi phí sản xuất bình sodium-ion thấp hơn 70% so với bình lithium vì:
Nguồn nguyên liệu dồi dào và rẻ tiền: muối sodium carbonate có giá $200/tấn so với $15,000/tấn của lithium carbonate (giá năm 2025).
Khai thác đơn giản: Có thể chiết xuất từ nước biển, hoặc ở lưu vực sông Green của Wyoming.
Không sử dụng cobalt/niken, là loại khoáng sản có nhiều ở các mỏ Congo, nơi thường xuyên có xung đột.
Không sử dụng lithium, khoáng sản đất hiếm mà Trung Quốc hiện nay là nhá sản xuất lớn nhất thế giới.
Nếu được áp dụng trong nước Mỹ, bình điện sodium có thể giảm giá một số mẫu xe điện nhỏ giá rẻ xuống đến mức từ $8,000 đến $12,000. Hàng triệu người Mỹ sẽ có khả năng mua các mẫu xe điện như Chevrolet Bolt 2.0 hoặc xe tải Ford E-Transit.
Các nhà sản xuất xe hơi của Hoa Kỳ nên tránh lặp lại những sai lầm lịch sử, giống như GM bám vào động cơ V8 ngốn xăng trong cuộc khủng hoảng dầu mỏ những năm 1970. Các chiến lược phát triển EV ngày nay dựa quá nhiều vào lithium, loại khoáng sản có giá biến động đến 1,400% kể từ năm 2020! Nếu nguồn cung lithium ở nước ngoài gặp trở ngại, các nhà máy sản xuất ở Mỹ sẽ bị ảnh hưởng nặng.
Bình điện sodium-ion là một lối thoát. Theo tuyên bố của các giám đốc điều hành CATL, công ty có thể chuyển đổi hóa chất như thay giày, từ lithium ngày hôm nay sang sodium trong ngày mai. Các nhà sản xuất Hoa Kỳ thiếu sự linh hoạt này. Điều đó phải thay đổi; và phải thay đổi nhanh chóng.
BloombergNEF dự đoán bình điện sodium-ion sẽ chiếm 12% thị trường lưu trữ năng lượng toàn cầu vào năm 2030. Sự khởi đầu của Trung Quốc là đáng báo động. Mặc dù Hoa Kỳ có nhà máy sản xuất bình sodium đầu tiên (nhà máy Michigan của Natron Energy), nhưng sản lượng hàng năm 600 MWh của nó là quá nhỏ so với 30 GWh của CATL.
Các chuyên gia khuyên chính phủ Hoa Kỳ cần phải nhanh chóng thực hiện những điều sau:
Cấp giấy phép nhanh chóng cho việc khai thác sodium carbonate (Wyoming nắm giữ 47 tỷ tấn).
Mở rộng tín dụng thuế IRA cho việc nghiên cứu phát triển bình sodium-ion.
Qui định các nhà máy sản xuất xe điện phải sử dụng được hai loại nguyên liệu khác nhau, tránh tình trạng lệ thuộc vào một nguồn duy nhất.
Nếu không có những bước này, Hoa Kỳ có nguy cơ tụt hậu trong cuộc đua về kỹ thuật xe điện thế hệ tiếp theo. Các nhà sản xuất Trung Quốc đang thử nghiệm các mẫu EV chạy bằng bình sodium có phạm vi di chuyển 310 dặm. Đó thực sự là vấn đề sống còn. Đối với Detroit, đây là lời cảnh tỉnh: hãy đổi mới hoặc tụt hậu để rồi chứng kiến những nhà máy xe điện trở thành di tích, giống như các nhà máy sản xuất các loại động cơ V8 đóng cửa ở Flint. (HD)
SINALOA, Mexico (NV) – Một thủ lãnh băng đảng ma túy khét tiếng tại Mexico bị chính quyền Hoa Kỳ truy nã bằng một phần thưởng đã chết trong lúc đụng độ với quân đội, nhà chức trách cho biết hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Năm.
Băng đảng Sinaloa cát cứ tại tiểu bang cùng tên, nơi đang chống chọi với cuộc chiến giữa hai phe đối địch làm khoảng 1,200 người chết kể từ Tháng Chín, theo CBS.
Hôm Thứ Sáu, các viên chức bắn hạ Jorge Humberto Figueroa, biệt danh “El Perris,” trong một cuộc đột kích được vạch ra nhằm tóm cổ kẻ cầm đầu khét tiếng, phụ tá an ninh công cộng Omar Garcia Harfuch viết trên mạng xã hội.
Trùm ma túy khét tiếng Jorge Humberto Figueroa từng bị Hoa Kỳ treo thưởng lên tới $1 triệu để bắt. (Hình: DEA)
Cơ Quan Thực Thi Phòng Chống Ma Túy DEA ra phần thưởng lên tới $1 triệu cho ai có tin tức chỉ điểm giúp nhà chức trách bắt giữ Figueroa vì tình nghi buôn bán fentanyl và rửa tiền.
Figueroa là một trong những kẻ chủ mưu cầm đầu một cuộc kháng cự chống lại chính quyền vào năm 2019 tại thành phố Culiacan, Harfuch cho biết.
Vào thời điểm đó, các thành viên băng đảng chống lại lực lượng an ninh sau khi bắt giữ Ovidio Guzman, con trai của Joaquin “El Chapo” Guzman, đồng sáng lập băng đảng Sinaloa.
Chính quyền Mexico lấy lý do tránh đổ máu thêm nên đã phóng thích Ovidio Guzman khi ấy, một hành động để lại nhiều uẩn khúc. Nhưng sau cùng y bị bắt lại vào năm 2023 và bị dẫn độ qua Hoa Kỳ và ngồi tù từ đó tới nay.
Đầu Tháng Năm, Harfuch xác nhận rằng 17 người trong gia đình của các thủ lãnh băng đảng đã vượt biên vào Hoa Kỳ cách nay không lâu theo một thỏa thuận giữa Ovidio Guzman và chính quyền Tổng Thống Donald Trump. Vợ cũ của El Chapo, Griselda Lopez Perez, và con gái của Perez là một trong những thân nhân đã nhập cảnh vào Hoa Kỳ, truyền thông địa phương từng đưa tin.
Báo chí Mexico cho biết Figueroa thuộc phe phái do các con trai của Guzman “cha” cầm đầu trong băng đảng Sinaloa; Guzman đang thọ án chung thân tại Hoa Kỳ.
Phe cánh của Figueroa từng máu đổ đầu rơi với một phe phái khác do những người thừa kế của kẻ đồng sáng lập băng đảng Ismael “El Mayo” Zambada cầm đầu, người từng bị tóm cổ tại Hoa Kỳ sau khi mắc mưu các viên chức trong một chiến dịch truy nã năm 2024.
Tờ Reforma cho biết Figueroa là kẻ cầm đầu lực lượng an ninh cho phe phái do các con trai của Guzman cầm đầu, được gọi là Chapitos. Theo bản cáo trạng năm 2023 do Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ đưa ra, Chapitos và các đồng phạm trong băng đảng từng dùng dụng cụ bật nút chai, chích điện và ớt cay để tra tấn đối thủ, ngoài ra còn có một số nạn nhân còn bị “sát hại cho cọp ăn hoặc thậm chí ăn sống.” (TTHN)
SALISBURY, Connecticut (NV) – Hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Năm, lần đầu tiên cựu Tổng Thống Joe Biden xuất hiện trước công chúng trong lễ tốt nghiệp trung học của cháu trai từ lúc công bố một kết quả chẩn đoán cho thấy ông mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt vào cuối tuần trước.
Những tấm hình được cựu Đệ Nhất Phu Nhân Jill Biden và con gái cựu tổng thống Ashley Biden đăng lên Instagram cho thấy Biden chung vui với vài người trong gia đình nhân dịp lễ tốt nghiệp trung học của Robert Hunter Biden II tại Salisbury School ở Salisbury, Connecticut.
Jill Biden ghi một chú thích trong một tấm hình, “Ông Bà thật hãnh diện! Chúc Mừng Hunter — ông bà rất tự hào về con.”
Cựu Tổng Thống Joe Biden và phu nhân Jill Biden chụp hình chung với gia đình nhân lễ tốt nghiệp của cháu trai hôm 23 Tháng Năm, 2025. (Hình: @drbiden/Instagram)
Trong vài tấm hình do Ashley Biden đăng lên vào cùng ngày Thứ Sáu, dường như Biden cũng xuất hiện tại một phi trường, dầu chưa rõ đó là phi trường nào.
“Kết quả khám sức khỏe của cựu Tổng Thống Joe Biden vào tuần trước cho thấy ông có một khối u tuyến tiền liệt mới sau khi ngày càng xuất hiện nhiều triệu chứng liên quan tới tiết niệu. Hôm Thứ Sáu, kết quả chẩn đoán với điểm Gleason là 9 (Cấp Độ 5) và di căn vào xương cho thấy ông bị ung thư tuyến tiền liệt,” văn phòng cựu tổng thống cho biết trong một tuyên bố hôm Chủ Nhật.
Hôm Thứ Ba, văn phòng cựu tổng thống đưa ra thêm một tuyên bố rằng vào thời điểm trước tuần rồi, ông chưa từng được chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt. Tuyên bố cũng nói rõ rằng Biden không xét nghiệm ung thư tuyến tiền liệt suốt hơn một thập niên.
Kết quả chẩn đoán ung thư của Biden làm dấy lên làn sóng tranh luận về tuổi tác và sức khỏe của cựu tổng thống giữa các thành viên Đảng Dân Chủ, đặc biệt là khi kết quả chẩn đoán được công bố ngay lúc Jake Tapper từ Đài CNN và Alex Thompson từ Axios chuẩn bị phát hành một tựa sách mới, trong đó nhận định về sức khỏe và mức độ minh mẫn của Biden trong chiến dịch tranh cử tổng thống 2024.
Biden và gia đình từng nhiều lần bênh vực cựu tổng thống khi bị xét nét rằng sức khỏe tâm thần hoặc thể chất của ông đang ngày một yếu ớt trong thời gian tại nhiệm.
Cháu gái ông, Naomi Biden, viết trên X vào tuần này rằng tựa sách là “hàng loạt lời lẽ dối trá không có căn cứ, không có nguồn gốc do các nhà báo vô trách nhiệm viết ra hòng tự quảng cáo và hốt bạc cấp kỳ.” (TTHN)
NEW YORK (NV) – Một công nhân thiệt mạng và hai người khác bị thương sau khi một tàu chở nước thải phát nổ trên Sông Hudson ở New York trong lúc thả neo hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Năm, theo các viên chức.
Vụ nổ xảy ra gần một nhà máy lọc nước thải liên quan tới “một công việc có hơi nóng trên một chiếc thuyền đang thả neo,” Lực Lượng Tuần Duyên Hoa Kỳ USCG cho biết trong một tuyên bố trên X.
USCG tới ứng cứu vụ nổ sau khi nhận được lời trình báo vào khoảng 10 giờ 30 sáng.
Lực lượng tuần duyên Hoa Kỳ và cứu hỏa New York ứng cứu sau khi có một vụ nổ trên tàu chở nước thải trên Sông Hudson ở New York ngày 24 Tháng Năm, 2025. (Hình: FNTV)
Vụ nổ xảy ra trên một con tàu có động cơ hoạt động trong thành phố tên là Hunts Point chuyên chở nước thải thô, Phó Phụ Tá cho Trưởng Sở Cứu Hỏa New York FDNY David Simms cho biết trong buổi họp báo hôm Thứ Bảy.
Một người thiệt mạng do xung động giữa cầu tàu và chính con tàu sau khi phát nổ, Simms cho biết. FDNY đang điều tra nguyên nhân dẫn tới vụ nổ.
Nhà chức trách chưa công bố danh tánh công nhân tử nạn 59 tuổi. Cơ Quan Bảo Vệ Môi Trường New York City NYCDEP cho biết trong một tuyên bố rằng người công nhân này đã làm việc cho cơ quan được 33 năm.
Một nhân viên khác được chở đi nhà thương còn nhân viên thứ ba thì từ chối cấp cứu tại chỗ.
Trong thời gian điều tra nguyên nhân dẫn tới vụ nổ, Thị Trưởng New York City Eric Adams cho biết trong một tuyên bố rằng “không có manh mối nào cho thấy hành vi phạm tội.”
“Tôi vô cùng đau lòng khi hay tin rằng một nhân viên tận tụy tại NYCDEP đã tử nạn thương tâm hôm Thứ Bảy khi đang làm việc trên một chiếc thuyền tại một trong những nhà máy lọc nước thải trong thành phố. Đây là viên chức tận tụy từng cống hiến 33 năm cho New York City, chúng tôi xin gửi lời chia buồn thống thiết nhất dành cho gia đình, bạn bè và đồng nghiệp của ông trong thời điểm đau thương vừa qua,” Adams cho biết trong tuyên bố.
Tất cả nhân viên FDNY tại khu vực xảy ra vụ nổ đều phải được sát trùng, Simms cho biết. (TTHN)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Thị trường nhà đất ở Mỹ vẫn đang gặp khó khăn và vẫn chưa có dấu hiệu phục hồi.
Theo báo The Wall Street Journal, số lượng nhà rao bán đang tăng đều, nhưng nhu cầu mua nhà vẫn yếu. Giá nhà ở một số khu vực đang giảm. Nhưng vì giá hiện nay vẫn chỉ thấp hơn mức cao kỷ lục một chút, nhiều người vẫn không đủ khả năng mua nhà. Lãi suất thế chấp hiện nay đang dao động quanh mức 6.75%, cao hơn gấp đôi so với cách đây vài năm.
Một căn nhà rao bán ở thành phố Arlington, tiểu bang Virginia. (Hình minh họa: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)
Mùa mua bán quan trọng vào mùa Xuân năm nay đang trở thành một nỗi thất vọng, dập tắt hy vọng rằng thị trường địa ốc, vốn đã ảm đạm hơn hai năm qua, sẽ có thể lấy lại đà tăng trưởng mạnh trong năm nay.
“Chắc chắn là cảm thấy thất vọng,” Selma Hepp, kinh tế gia trưởng của Cotality, một công ty dữ liệu địa ốc, cho biết.
Bối cảnh kinh tế và tâm lý tiêu dùng gần đây đang xấu đi, khiến nhu cầu mua sắm lớn như mua nhà càng suy giảm.
Ngay cả ở những thị trường có nguồn cung ứng dồi dào và người bán sẵn sàng nhượng bộ để bán được nhà, thì điều đó cũng không đủ để thúc đẩy thị trường chuyển động trên toàn quốc.
Hannah và Ben Jacobs đã mua một căn nhà năm phòng ngủ ở Plano, Texas, vào Tháng Ba. Họ đã rao bán căn nhà cũ vào đầu Tháng Tư. Nhưng đến nay họ vẫn chưa nhận được bất kỳ lời đề nghị nào.
“Trong Tháng Ba tôi cảm thấy khá yên tâm khi mua nhà, nhưng nếu tôi tiên đoán được tình hình xảy ra của một tháng sau đó, thì có lẽ tôi đã không quyết định mua bởi vì sự bất ổn,” Ben Jacobs nói.
Ngành địa ốc từng kỳ vọng nhiều hơn vào năm nay sau khi doanh số bán nhà sẵn có trong năm 2023 và 2024 đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ giữa thập niên 1990.
Nhiều người bán bắt buộc phải chuyển nhà vì thay đổi công việc, gia đình có thêm thành viên hoặc những thay đổi trong cuộc sống không thể trì hoãn việc rao bán nhà mãi. Điều này đang giúp chấm dứt một giai đoạn dài mà nguồn cung ứng quá thấp đã khiến doanh số bị kìm hãm.
Về phía nhu cầu, các địa ốc viên kỳ vọng người mua chấp nhận thực tế rằng lãi suất thế chấp khó có thể quay về mức 3% và sẽ vẫn tiến hành mua nhà.
Doanh số có tăng vào Tháng Hai, nhưng hoạt động vào tháng sau đó lại ở mức chậm nhất cho bất kỳ Tháng Ba nào kể từ năm 2009. Rồi đến đầu Tháng Tư, Tổng Thống Trump công bố chính sách thuế quan mới, làm dấy lên lo ngại bất ổn kinh tế và khiến thị trường chứng khoán lao dốc. Điều đó càng khiến người mua ngần ngại hơn.
“Nó thực sự khiến thị trường chững lại,” Rick Palacios Jr., giám đốc nghiên cứu tại John Burns Research & Consulting, cho biết.
Theo Intercontinental Exchange, một công ty công nghệ tài chính và dữ liệu, giá nhà trong Tháng Tư đã giảm so với cùng kỳ năm trước tại 19 trong số 100 khu đô thị lớn nhất của Mỹ – tỷ lệ cao nhất kể từ giữa năm 2023.
Giá nhà vẫn đang tăng ở vùng Đông Bắc và Trung Tây, nơi nguồn cung ứng nhà ở còn hạn chế. Nhưng giá nhà đang chững hoặc giảm ở các khu vực đã từng tăng trưởng mạnh như vùng Đông Nam và Tây Nam, đặc biệt là tại hai tiểu bang Texas và Florida. Nhà đang mất nhiều thời gian hơn để bán, khiến lượng nhà tồn kho tăng lên.
Một số nhà đầu tư và chủ sở hữu nhà nghỉ dưỡng cũng đang bán do chi phí tăng cao. Nhiều người Canada đang bán nhà nghỉ dưỡng vì cuộc chiến thương mại với Mỹ đang leo thang. Tại Florida, phí bảo hiểm cao hơn và các yêu cầu mới cho condo đã dẫn đến tình trạng rao bán condo hàng loạt.
Các công ty xây dựng cũng đã xây dựng ồ ạt ở khu vực Tây Nam và Đông Nam trong những năm gần đây và hiện đang bị tồn đọng lượng lớn nhà đã hoàn thiện. Họ đang đưa ra nhiều ưu đãi cho người mua, bao gồm cả mua lãi suất thấp hơn. Điều này khiến người bán nhà cũ khó cạnh tranh.
“Chúng tôi có nhà mới xây khắp cả thành phố, đi đâu cũng thấy,” Jesse Landin, một địa ốc viên ở San Antonio, cho biết.
Có hơn 14,000 nhà đang được rao bán tại khu vực San Antonio vào cuối Tháng Ba – gần mức cao kỷ lục trong dữ liệu tính từ năm 1990 đến nay, theo Trung Tâm Nghiên Cứu Địa Ốc Texas.
Giá nhà thường giảm chậm. Chủ nhà có thể sẽ chọn không bán nếu không đạt được mức giá mong muốn. Các tiêu chuẩn xét duyệt thế chấp hiện cũng nghiêm ngặt hơn nhiều so với trước cuộc khủng hoảng tài chính 2008–2009, nghĩa là phần lớn chủ nhà hiện tại vẫn có khả năng trả nợ trừ khi tình trạng mất việc làm lan rộng.
Giá nhà trên toàn quốc vẫn đang tăng. Dù tổng lượng nhà đang rao bán hiện thấp hơn 16% so với mức trước đại dịch, theo “Realtor.com.” Tuy nhiên, mức thiếu hụt này đang dần thu hẹp, và tốc độ tăng giá đang chậm lại trên toàn quốc.
“Nếu lãi suất vẫn duy trì quanh mức 6% như hiện tại, thì đó là giá nhà yếu,” Andy Walden, trưởng bộ phận nghiên cứu thế chấp và thị trường nhà ở tại Intercontinental Exchange, cho biết.
Theo các địa ốc viên, với nhiều người mua đủ khả năng chi trả với giá nhà và lãi suất cao hiện tại, họ lại không cảm thấy có áp lực phải gấp gáp mua nhà ngay.
“Thật là một điều xa xỉ đó là có thể đi xem nhà, suy nghĩ qua đêm, rồi quay lại ngày hôm sau,” Christine Dupont-Patz, một địa ốc viên ở Denver, nói.
Tyler Bucci và Vanessa Mateo, chuẩn bị kết hôn trong năm nay, vừa mua căn nhà đầu tiên của họ trong tháng này tại Garner, North Carolina. Người bán đã thanh toán chi phí sửa chữa mà Bucci và Mateo yêu cầu và còn tặng thêm $5,000 để giúp người mua trang trải chi phí hoàn tất giao dịch.
Họ cảm thấy yên tâm khi mua nhà vì dự định sống ở đó ít nhất năm năm, Bucci, 26 tuổi, cho biết. “Thuê nhà trong ngắn hạn chắc chắn sẽ tiết kiệm nhiều tiền hơn, nhưng chúng tôi đang nhìn mọi thứ theo hướng dài hạn,” anh nói. (Ng.Tr) [kn]
Nói với em điều gì trong nắng hạ
Khi rợp trời phượng vĩ đã đơm hoa
Ve có “sầu” không mà râm ran tan hợp?
Mùa thi ùa về theo tiếng ngân thiết tha
Dòng lưu bút bây giờ em nắn nót
Cầu vồng này em tặng em mai sau
Phượng hoe đỏ trong mắt em gờn gợn
Mãi thắm hồng màu ký ức ngọc ngà
Mùa rực rỡ như máu cuồn cuộn nóng
Ghi lại đi, nhân dáng giới… thứ ba
Từng khung hình là từng khung kỷ niệm
Kẻo mai quên một thuở em chưa… già!
Những cánh diều cất mình theo gió hạ
Cao xa dần như tuổi nhỏ dần xa
Chân trời mở đón cánh bay phơi phới
Đừng đảo, chao luỵ ngọn gió la đà
Qua rồi em, những cuộc hè thơ dại
Những kỳ thi tiếp những bước xa nhà
Ngày “mùa” đến bao hạt vàng đang mẩy
Em gặt đi hỡi người sắp… tài hoa!
Nói gì nữa vẫn những điều cũ kỹ
Đò năm nay đang rời bến chuyển bờ
Em nhớ giữ vùng trời xanh vời vợi
Mai ngoảnh đầu còn thấy…
Phượng mùa thơ.
______
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
LTS: Nhật báo Người Việt hợp tác với đại học University of Southern California (USC) qua chương trình “2025 Ethnic Media Health Reporting Collaborative” để nghiên cứu các chủ đề liên quan đến cải tổ y tế của California như sức khỏe tâm thần, sức khỏe di dân, thiếu thốn về kinh tế và thực phẩm, vô gia cư… mang đến cái nhìn phổ quát cho cộng đồng thiểu số. Đây là bài viết thứ ba về đề tài này.
GARDEN GROVE, California (NV) – Trong cộng đồng gốc Việt tại California, những người chăm sóc tại gia âm thầm chịu đựng cuộc khủng hoảng sức khỏe của chính mình trong khi chăm lo cho người thân già yếu hoặc khuyết tật, mắc kẹt giữa kỳ vọng văn hóa về chữ hiếu và thực tế nặng nề của việc chăm sóc người thân suốt ngày đêm.
Đơn cử câu chuyện này là cô Thanh Nguyễn, cư dân Garden Grove, chăm sóc cho người mẹ nằm liệt giường cũng gần 30 năm.
“Mẹ, bà ngoại, và tôi được cha tôi bảo lãnh qua Mỹ năm 1986. Đến năm 1994, lúc đó tôi 19 tuổi, mẹ tôi đang khỏe thì không đi lại được. Sau nhiều kiểm tra và xét nghiệm thì chúng tôi mới biết bà bị MS,” cô Thanh nhớ lại.
Multiple Sclerosis (MS), tức bệnh đa xơ cứng, căn bệnh gây tổn thương lớp vỏ bảo vệ các dây thần kinh. Bệnh này có thể dẫn đến tê bì, yếu cơ, khó đi lại, thay đổi thị lực và nhiều triệu chứng khác.
“Tôi vừa phải đi học rồi chăm lo cho mẹ, cho em, cho bà ngoại ngày một lớn tuổi, nên áp lực lắm. Thế nên tôi thường xuyên bị căng thẳng, quá tải, và kiệt sức,” cô Thanh nói.
Dữ liệu từ khảo sát California Health Interview Survey (CHIS) năm 2020 từ đại học UCLA cho thấy “một tỉ lệ đáng kể những người chăm sóc gia đình và bạn bè tại California đang gặp khó khăn về tài chính, đối mặt với các vấn đề về sức khỏe thể chất hoặc tinh thần, và hầu như không nhận được sự hỗ trợ tài chính nào cho trách nhiệm chăm sóc của họ”
Cuộc khảo sát cũng đề cập rằng công việc chăm sóc người thân mang đến cả thách thức lẫn cơ hội. Nhiều nghiên cứu cho thấy những người này dễ gặp các hệ quả tiêu cực như ít tham gia các dịch vụ y tế dự phòng, gia tăng nguy cơ suy giảm sức khỏe thể chất và tinh thần, cũng như mất đi thời gian để vun đắp các mối quan hệ và trách nhiệm khác trong gia đình lẫn công việc.
Khi nói về chăm sóc sức khỏe, cộng đồng người gốc Việt thường nghĩ đến những người bệnh, người già yếu hoặc những người khuyết tật cần được hỗ trợ. Nhưng ít ai để ý rằng, chính những người chăm sóc họ – những người âm thầm gánh vác trách nhiệm chăm lo từng bữa ăn, giấc ngủ cho người thân – cũng đang đối mặt với những tổn thương sâu sắc về thể chất lẫn tinh thần.
Nghiên cứu của CHIS về “Self-Reported Health Status of Vietnamese and Non-Hispanic White Older Adults in California” cho thấy người tham gia gốc Việt có xu hướng bày tỏ nhu cầu hỗ trợ sức khỏe tâm thần nhiều hơn so với nhóm da trắng, nhưng lại ít khi được các nhân viên y tế chủ động trao đổi về vấn đề này.
Ngoài ra, nghiên cứu còn ghi nhận người cao niên gốc Việt có kết quả sức khỏe kém hơn rõ rệt ở năm trong tám hạng mục trong bảng khảo sát sức khỏe Medi-Cal Outcomes Survey (phiên bản 12 câu hỏi). Những phát hiện này cho thấy các bác sĩ chăm sóc bệnh nhân gốc Việt lớn tuổi cần nhận thức rõ hơn về nguy cơ sức khỏe tâm thần cao trong cộng đồng và chủ động khai thác các cuộc trò chuyện về tinh thần và cảm xúc với bệnh nhân.
“Tôi từng không muốn sống nữa”
Cô Thanh cho biết ước mong của cô và gia đình là để cô học thành bác sĩ, nhưng sau khi phải chích steroid (một hợp chất chống viêm) cho mẹ mỗi ngày thì cô Thanh bị ám ảnh tâm lý nên từ bỏ việc theo học ngành y.
“Lúc mẹ tôi bị bệnh thì em trai tôi chỉ mới 7 tuổi nên bà ngoại tôi cũng phụ chăm sóc mẹ vì tôi đang học đại học nên tôi chỉ săn sóc mẹ vào cuối tuần,” cô Thanh kể.
Ngập ngừng một lúc, cô tiếp: “Mẹ tôi từng bị sảy thai đứa em gái út… Tôi không nhớ rõ là khoảng thời gian nào nhưng sau đó cha mẹ tôi ly dị nên bóng dáng người cha dần lu mờ trong tâm trí tôi.”
Cô Thanh kể khoảng thời gian cô học cao học ở đại học UCLA với ngành Y Tế Cộng Đồng thì cô dành nhiều thời gian chăm sóc mẹ mỗi ngày.
“Tôi từng không muốn sống nữa…,” cô Thanh nhớ lại.
Cô Thanh kể từng nghiên cứu nhiều biện pháp tự tử.
“Không biết vì điều gì… nhưng tôi chợt tỉnh ngộ. Nếu tôi chết thì gia đình tôi phải làm sao, nên tôi không khóc nữa mà trở nên mạnh mẽ,” cô nhớ lại.
“Tôi muốn ‘kết thúc’ tất cả”
Đồng cảnh ngộ với cô Thanh là cô Thúy Vũ, 31 tuổi, ở Santa Ana, dành thời gian chăm sóc từng bữa ăn cho mẹ cũng được 11 năm.
Cô Thúy từng là giáo viên Anh Ngữ của một trường trung học thuộc Học Khu Huntington Beach.
Đầu Tháng Hai, 2014, ngay dịp Tết Nguyên Đán, mẹ cô Thúy phải nhập viện do bị tai biến, từ đó cuộc sống gia đình của cô bắt đầu đảo lộn.
“Đây không phải lần đầu tiên mẹ tôi bị tai biến. Sau này khi tìm hiểu thêm thì tôi mới biết mẹ mình cũng trải qua một vài cơn tai biến nhẹ trước đó mà gia đình không hay biết,” cô Thúy kể.
Cô tâm sự rằng cha cô rời khỏi gia đình vào năm 2018 và cô cũng không nói chuyện với cha từ đó.
Anh trai cô Thúy cũng phụ chăm sóc mẹ nhưng từ khi người anh dời nhà đi nơi khác cho cuộc sống riêng thì cô Thúy là người chăm sóc chính cho bà.
“Ngay sau khi mẹ bị tai biến, tôi vừa phải đi học đại học, đi làm thêm, và dành phần lớn thời gian chuẩn bị các bữa ăn cho mẹ vì khẩu phần ăn đặc biệt, và mẹ không tự nấu ăn được,” cô Thúy cho biết.
Cô nói các món ăn cho mẹ phải đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như có chất đạm, chất xơ, vitamin, và thức ăn phải mềm vì mẹ cô nhai yếu và thực quản cũng có vấn đề do di chứng của các cơn tai biến.
Vào thời kỳ COVID-19, vì lo sợ sẽ lây nhiễm cho mẹ nên cô xin trường dạy học tại nhà. Và các thành viên trong gia đình cũng đeo khẩu trang ở nhà để bảo vệ cho mẹ cô.
Thậm chí, mọi thành viên vẫn còn đeo khẩu trang sau khi hết dịch vì lo sợ hệ thống miễn dịch của mẹ cô yếu nên sẽ không chịu nổi bất cứ sự lây nhiễm nào.
“Tôi bị quá tải và kiệt sức, nhưng vẫn cố hoàn thành tốt trách nhiệm một người chăm sóc. Tôi không chia sẻ với ai cả, một mình gánh chịu và nghĩ tôi sẽ tự vượt qua vì tôi không muốn làm phiền người khác,” cô Thúy thêm.
Cứ thế, cô Thúy âm thầm chịu đựng ngày qua ngày, cho tới một ngày…
“Hôm đó, cảm xúc trong tôi rất mãnh liệt. Tôi muốn ‘kết thúc’ tất cả!” cô nhớ lại.
“Từ năm lên 10, tôi đã thoáng qua ý định muốn tự tử. Năm 2022, khi tôi 27 tuổi, là khoảng thời gian tôi nghĩ đến ý định kết liễu cuộc đời mình nhiều nhất,” cô chậm rãi kể.
Cô Pauline Lê (bìa trái) cùng các cán sự viên của Caregiver Resource Center OC trong một buổi hội thảo dành cho người chăm sóc thân nhân hồi Tháng Tư. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Cần dịch vụ hỗ trợ người chăm sóc
Theo nghiên cứu của CIHS, vào năm 2020, gần 14% tổng số người chăm sóc tại gia cho biết họ gặp vấn đề về sức khỏe thể chất hoặc tinh thần trong vòng 12 tháng qua.
“Gần một nửa số người này (44,4%) cho biết họ gặp phải mức độ căng thẳng tài chính do công việc chăm sóc, trong đó khoảng một trong năm người (20.5%) cho rằng việc chăm sóc người thân hoặc bạn bè gây ra áp lực tài chính từ ‘khá nhiều’ đến ‘cực kỳ’ nghiêm trọng,” vẫn theo CIHS.
Cô Pauline Lê là cán sự xã hội và là cố vấn về gia đình của Caregiver Resource Center OC (CRC), tổ chức bất vụ lợi ở Orange County được thành lập từ năm 1988, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ người chăm sóc cho thân nhân lớn tuổi hoặc bị bệnh.
Với kinh nghiệm tư vấn và hỗ trợ người chăm sóc trong hơn 25 năm, cô Pauline cho biết: “Các khách hàng của trung tâm thường bị căng thẳng (stress), có vấn đề sức khỏe thể chất và tinh thần sau khoảng thời gian chăm sóc cho người bệnh.”
Cô Pauline cũng nhấn mạnh căng thẳng về tài chính cũng là nguyên nhân chính ảnh hưởng tới căng thẳng và sức khỏe tinh thần của người chăm sóc, nhất là các gia đình không hội đủ điều kiện thụ hưởng Medi-Cal.
Cô Pauline cho biết trước khi cung cấp dịch vụ cho người chăm sóc thì phải làm thủ tục kiểm tra trước.
“Người Á Châu, trong trường hợp này là người gốc Việt, thường trả lời khác trong các cuộc kiểm tra vì sợ định kiến và muốn gia giảm việc mình bị gánh nặng trầm cảm. Vì thế, chúng tôi làm ba cuộc kiểm tra khác nhau để xác định mức độ sức khỏe tinh thần của những người chăm sóc,” cô Pauline chia sẻ.
“Một số vị cao niên là người chăm sóc chính cho người thân của mình, và họ có bệnh cần phải vô bệnh viện mổ nhưng vì lo sợ không có ai chăm nom người nhà nên cứ chần chừ không chịu điều trị,” cô Pauline kể.
Hiện tổ chức CRC có 140 gia đình gốc Việt là khách hàng của trung tâm và họ nhận được dịch vụ hỗ trợ như tư vấn, nhóm hỗ trợ (support group), tham gia các hội thảo về chăm sóc và về các nguồn thông tin bổ ích của quận hạt như ngân sách cung cấp cho người chăm sóc.
Một số hội thảo của CRC cũng có liên quan đến chủ đề pháp lý như giấy ủy quyền y tế và hậu sự.
Cô Pauline cho biết thêm về tín hiệu khả quan của việc người gốc Việt dần cởi mở hơn trong việc tiếp nhận sự giúp đỡ về tâm lý.
“Hồi trước, thường thì khách hàng tham gia nhóm hỗ trợ là phụ nữ, nhưng gần đây, phân nửa người tham dự là đàn ông, cho thấy định kiến trong cộng đồng đã giảm,” cô tiếp.
Các nhân viên điều phối nhóm hỗ trợ của CRC đa số là cán sự xã hội, có bằng cao học, và thông thạo tiếng Việt. Thêm vào đó, CRC cũng hợp tác với các tổ chức cộng đồng khác như Orange County Asian Pacific Islander Community Alliance (OCAPICA), Hội Ung Thư Việt Mỹ (VACF)…
Tuy CRC tích cực hỗ trợ người chăm sóc, nhưng vì thiếu ngân sách nên tổ chức không có nhiều kinh phí để quảng cáo và mướn thêm nhân viên. Các khách hàng biết đến CRC chủ yếu là do giới thiệu và truyền miệng.
Mở lòng chính là chìa khóa
Phần lớn người gốc Á, đặc biệt là gốc Việt, rất ngại nói về khó khăn của bản thân vì định kiến và quan trọng là sợ phiền người khác nên một mình chống chọi. Cứ như thế, họ dần quên đi khả năng mở lòng.
Cô Thanh Nguyễn cho biết mỗi người có nhiều cách khác nhau để giảm bớt căng thẳng, với cô, điều làm cô thấy an ủi phần nào là những cuộc dạo chơi với bạn bè và đi chơi ở tiểu bang xa vài ngày để tiếp năng lượng rồi quay trở về với bổn phận người chăm sóc.
Cô Thanh khuyên: “Tôi mong mọi người hãy mở lòng hơn và tiếp nhận sự hỗ trợ từ bên ngoài như nhóm hỗ trợ và tham gia các hội thảo hỗ trợ người chăm sóc. Và quan trọng là tìm kiếm sự giúp đỡ từ người thân như anh em, bà con, để giảm bớt gánh nặng cho bản thân, tránh việc quá tải như tôi.”
Cô cũng gửi lời cảm ơn đến chồng mình vì chính anh luân phiên thay cô chăm sóc mẹ để cô có thời gian cho bản thân, và tập trung vào công việc quản lý cơ quan bất vụ lợi, chuyên về chăm sóc y tế và các dịch vụ cộng đồng.
Thêm vào đó, cô cho biết mẹ cô thụ hưởng Medi-Cal nên gia đình cô có thể trang trải chi phí y tế.
Theo NPR, Quốc Hội Hoa Kỳ tìm cách cắt giảm thâm hụt ngân sách liên bang, nguồn tài trợ cho chương trình Medicaid đang bị đe dọa, đặc biệt sau khi Hạ Viện do đảng Cộng Hòa lãnh đạo thông qua một ngân sách mà không có sự ủng hộ của đảng Dân Chủ. Một số dân biểu Cộng Hòa đang thúc đẩy việc cắt giảm Medicaid, điều này gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến những người chăm sóc người thân và các bệnh nhân cần chăm sóc dài hạn.
Medicaid là một chương trình bảo hiểm y tế phối hợp giữa liên bang và tiểu bang dành cho người có thu nhập thấp. Đây là nguồn tài trợ lớn nhất cho dịch vụ chăm sóc dài hạn cho người cao tuổi và người khuyết tật, chi trả hơn 50% trong tổng số $415 tỷ được sử dụng hằng năm cho các dịch vụ này.
Medicaid hiện đang chi trả 60% chi phí lưu trú dài hạn tại các viện dưỡng lão, hỗ trợ gần 1 triệu người, phần lớn là những người có thu nhập và tài sản hạn chế.
Bất kỳ sự cắt giảm nào đối với Medicaid có thể khiến các nhóm cư dân dễ bị tổn thương – đặc biệt là người cao tuổi và người khuyết tật – mất đi sự hỗ trợ cần thiết cho việc chăm sóc dài hạn.
Quang cảnh buổi hội thảo của Caregiver Resource Center OC về quyền của người chăm sóc và chăm sóc dài hạn hồi Tháng Tư. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Cô Thúy Vũ và mẹ cô cũng có bảo hiểm Affordable Care Act để có thể hỗ trợ gia đình cô với chi phí y tế đắt đỏ.
“Gia đình tôi vừa có bảo hiểm hồi đầu năm, thì tháng sau mẹ tôi bị tai biến. Nếu không nhờ bảo hiểm thì có thể gia đình tôi phải phá sản hoặc bán nhà để lo viện phí cho mẹ cũng nên,” cô Thúy cho biết.
Cô Thúy có cố vấn tâm lý của riêng mình để giúp cô giãi bày và vượt qua những lần khủng hoảng.
Cô cũng khuyên người chăm sóc nên lên tiếng và nhờ sự giúp đỡ từ các nguồn trợ giúp xung quanh như từ các chuyên gia tâm lý hoặc người thân vì đó chính là chìa khóa mở các nút thắt trong lòng.
“Không chỉ người chăm sóc mà người bệnh cũng nên cởi mở hơn. Mẹ tôi thường xa lánh các buổi họp mặt vì mặc cảm bị bệnh và vì sự thay đổi về ngoại hình, nhưng từ khi bà chịu tham gia các buổi sinh hoạt thì sức khỏe tâm thần cũng tốt hơn,” cô Thúy chia sẻ. [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump sa thải hàng chục chuyên gia chính sách của Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tòa Bạch Ốc (NSC) hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Năm, một trong những giới chức này cho đài NPR hay.
Vụ sa thải xảy ra bất thình lình, giới chức này cho biết, yêu cầu giấu tên vì đây là vấn đề nhạy cảm. Chính quyền thông báo cho họ lúc 4 giờ rưỡi chiều và ra lệnh họ dọn dẹp rồi rời đi trước 5 giờ chiều.
Vụ cắt giảm nhân sự này được thực hiện rất sâu. Chẳng hạn, đơn vị phụ trách vùng Trung Đông có 10 người thì năm người bị sa thải.
Đài CNN đưa tin tổng cộng hơn 100 giới chức NSC bị sa thải hôm Thứ Sáu.
Mục tiêu của vụ sa thải hàng loạt này là loại bỏ tình trạng cồng kềnh, chồng chéo, trả lại phần lớn chức năng của NSC cho cơ quan chủ quản, một giới chức khác biết kế hoạch này nói với NPR.
Sau vụ sa thải hôm Thứ Sáu, số lượng nhân viên NSC bằng khoảng cuối nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng Thống Trump, giới chức này cho biết.
Nhân viên NSC chủ yếu là chuyên gia chính sách được Bộ Ngoại Giao, Bộ Quốc Phòng, các cơ quan tình báo và những nhánh an ninh quốc gia khác của chính phủ cho mượn. NSC có nhiệm vụ cung cấp thông tin và cố vấn cho tổng thống về những quyết định ngoại giao và an ninh quan trọng. Nhưng ở nhiệm kỳ thứ nhì của ông Trump, vai trò của NSC giảm đáng kể.
Thay vào đó, Tổng Thống Trump trông cậy nhiều hơn vào Ngoại Trưởng Marco Rubio, phái viên Trung Đông Steve Witkoff, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent, và một số người khác trong Nội Các của ông.
Ngày 1 Tháng Năm, Tổng Thống Trump sa thải ông Mike Waltz, cố vấn an ninh quốc gia, người đứng đầu NSC, và tuyên bố sẽ đề cử ông Waltz làm đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc. Đó vụ thay đổi nhân sự lớn đầu tiên trong chính quyền Tổng Thống Trump, xảy ra sau khi ông Waltz vô tình đưa một ký giả vào nhóm “chat” gồm hơn một chục giới chức hàng đầu đang bàn chiến dịch tấn công phiến quân Houthi ở Yemen.
Kể từ khi ông Waltz bị sa thải tới nay, Ngoại Trưởng Rubio tạm giữ chức cố vấn an ninh quốc gia. (Th.Long) [qd]
LOS ANGELES, California (NV) – Công ty điện lực Southern California Edison (SCE) chấp nhận bồi thường nước Mỹ $82.5 triệu vì vụ cháy rừng Bobcat cách đây năm năm, vụ cháy rừng thiêu rụi gần 115,000 mẫu, chủ yếu trong Rừng Quốc Gia Angeles (ANF), Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo hôm Thứ Sáu, 23 Tháng Năm.
Giới chức liên bang gọi đây là “thỏa thuận dàn xếp bồi thường cháy rừng lớn nhất từ trước tới nay của Văn Phòng Công Tố Khu Vực Miền Trung California.”
Đám cháy rừng Bobcat trong Rừng Quốc Gia Angeles ở Los Angeles, California, hôm 21 Tháng Chín, 2020. (Hình: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
“Theo thỏa thuận lịch sử này, SCE sẽ bồi thường người Mỹ thỏa đáng cho chi phí rất lớn để giải quyết vụ cháy rừng Bobcat và cho thiệt hại rộng khắp đối với đất đai công cộng,” ông Bill Essayli, công tố viên liên bang, cho hay trong thông cáo báo chí DOJ.
Trong thỏa thuận dàn xếp ký hôm 14 Tháng Năm, SCE và một trong những nhà thầu của họ, Utility Tree Service (UTS), không thú nhận họ làm sai.
“Chúng tôi đồng cảm với những người bị ảnh hưởng do vụ cháy rừng Bobcat,” bà Gabriela Ornelas, phát ngôn viên SCE, ra tuyên bố cho hay về thỏa thuận này. “Chúng tôi mừng vì giải quyết xong vấn đề này và chúng tôi sẽ tiếp tục cải thiện biện pháp giảm thiểu cháy rừng để tăng mức độ an toàn và khả năng phục hồi cho công chúng.”
Hiện chưa rõ thỏa thuận này có khiến SCE tăng tiền điện cho khách hàng không. Giới chức SCE chưa trả lời câu hỏi đó của báo chí hôm Thứ Sáu.
Ngày 1 Tháng Chín, 2023, chính phủ liên bang nộp đơn kiện SCE và UTS, cáo buộc hai công ty này chịu trách nhiệm cho vụ cháy rừng Bobcat. Điều tra viên Cơ Quan Bảo Vệ Rừng (USFS) xác định vụ cháy này xảy ra do cây xanh va trúng đường dây điện. Điều đó làm cành cây bốc cháy và rớt xuống đất, theo đơn kiện.
SCE và UTS biết cây đó gây nguy hiểm nhưng không cắt tỉa phù hợp, theo đơn kiện.
Vụ cháy rừng Bobcat bùng lên hôm 6 Tháng Chín, 2020 gần khu vực Cogswell Dam và West Fork trong ANF. Sáu lính cứu hỏa bị thương trong lúc chống đám cháy rừng này. Đám cháy phá hủy 171 căn nhà và công trình xây dựng cùng 178 chiếc xe, và làm hư hại 47 căn nhà cùng công trình xây dựng khác, giới chức liên bang cho hay. Do vụ cháy rừng Bobcat, gần 100 dặm “trail” (đường mòn đi bộ thể dục) và một loạt khu cắm trại bị chặn suốt nhiều năm.
Trong số 114,577 mẫu bị đám cháy rừng Bobcat thiêu rụi, khoảng 100,000 mẫu nằm trong ANF.
Vụ cháy này còn gây thiệt hại cho môi trường sống và động thực vật tự nhiên, theo giới chức liên bang.
SCE chấp nhận thỏa thuận dàn xếp cho đám cháy rừng Bobcat giữa lúc công ty này đang vướng hơn 100 vụ kiện liên quan tới vụ cháy rừng Eaton, đám cháy bùng lên hôm 7 Tháng Giêng năm nay ở Eaton Canyon. Vụ cháy đó làm 18 người chết và 9,000 căn nhà, cơ sở thương mại và công trình xây dựng bị phá hủy.
Những đơn kiện này cáo buộc thiết bị của SCE gây ra vụ cháy rừng Eaton. Hiện tại, nguyên nhân vụ cháy đó vẫn đang được điều tra. Tuy nhiên, có giả thuyết cho rằng tháp truyền tải điện của SCE ngưng hoạt động hơn 50 năm bất ngờ hoạt động lại trong gió lớn. (Th.Long) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong lúc công nhân vẫn đang thi công gạch lát nền bị bong tróc, nhà ga T3 (Terminal 3), phi trường Tân Sơn Nhất, lại bị dột, nước tuôn thành dòng từ mái, tràn vào nơi kiểm tra vé máy bay, băng chuyền hành lý.
Theo mô tả của phóng viên báo VOV, trong sự việc xảy ra vào trưa 24 Tháng Năm, nước mưa từ các khe hở trên mái nhà chảy xuống thành dòng, tạo nên những vũng nước lớn, làm ướt sàn và gây bất tiện cho hành khách đang làm thủ tục bay cũng như những người đang chờ nhận hành lý ở băng chuyền.
Nữ tiếp viên hãng hàng không Vietnam Airlines nhìn lên mái bị dột. (Hình: Chụp qua màn hình)
Một số hành khách tỏ ra bất ngờ khi chứng kiến cảnh tượng này tại một công trình hàng không hiện đại vừa mới khánh thành chưa đầy một tháng. “Tôi không nghĩ nhà ga mới lại bị dột nhiều đến vậy. Chỗ nào cũng thấy nước nhỏ xuống, phải tránh né liên tục,” một hành khách được dẫn lời.
Báo VOV mô tả rằng hành khách tại nhà ga T3 trải nghiệm cảm giác vừa xếp hàng kiểm tra vé máy bay, vừa phải né tránh dòng nước từ mái nhà. Theo báo này, đây là “hình ảnh không đáng có tại một trong những nhà ga hàng không lớn nhất Việt Nam.”
Bản tin nhắc lại chuyện nhà ga T3 từng bị dột hôm 7 Tháng Năm, tức chỉ chục ngày sau lễ khánh thành có sự hiện diện của ông Phạm Minh Chính, thủ tướng Việt Nam.
Nước tuôn xối xả từ trần nhà ga T3, phi trường Tân Sơn Nhất, vào trưa 24 Tháng Năm. (Hình: Chụp qua màn hình)
Thời điểm đó, ông Lê Khắc Hồng, trưởng Ban Quản Lý Dự Án Nhà Ga T3, được các báo trích lời: “Nguyên nhân của việc nhà ga T3 bị dột là do thời tiết tại Sài Gòn thời gian qua nắng nóng, nhiệt độ trên bề mặt kính tăng cao 70 đến 80 độ C, dẫn đến bung lớp keo silicon, tạo khe hở.”
Sự việc nhà ga T3 bị dột lần thứ nhì trong vòng một tháng “khiến dư luận đặt câu hỏi lớn về phẩm chất thi công cũng như quy trình nghiệm thu công trình quy mô này,” theo VOV.
Cũng trong hôm 24 Tháng Năm, cư dân mạng tiếp tục bàn tán sôi nổi về chuyện nhà ga T3 bị dột.
Băng chuyền hành lý ướt nhẹp sau quầy làm thủ tục bay của hãng hàng không Vietnam Airlines. (Hình: Chụp qua màn hình)
Một số ý kiến hài hước cho rằng, với việc bị dột liên tục, nhà ga T3 đã “ngang ngửa” với phi trường Changi của Singapore, nơi có thác nước cao 40 mét tại khu “shopping complex” Jewel, thu hút nhiều du khách “check-in.”
Theo các báo Việt Nam, nhà ga T3 có tổng vốn đầu tư 11,000 tỷ đồng ($423.8 triệu).
Hiện tại, nhà ga này đang được dành riêng cho các chuyến bay nội địa của hãng hàng không Vietnam Airlines. (N.H.K) [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Thời gian quân ngũ của cựu chiến sĩ Biệt Kích Chung Tử Ngọc không dài thì biến cố cuối Tháng Tư, 1975 ập tới. Mặc dù ngắn nhưng ông đã đi hành quân công tác đặc biệt của người lính Biệt Kích cùng với anh em trong toán và rất nhiều lần đối mặt với tử thần.
Ông Chung Tử Ngọc (trái) trong Đại Hội Cựu Sinh Viên Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức tại Westminster, California, năm 2024. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Chung Tử Ngọc nhập ngũ năm 1972 và là Sinh Viên Sĩ Quan (SVSQ) Khóa 3/73 Trừ Bị Thủ Đức. Ra trường Tháng Mười Hai, 1973, ông được về đơn vị Biệt Kích của Nha Kỹ Thuật, thuộc Toán 729 Đoàn Công Tác 72 của Nha Kỹ Thuật.
Khi bắt đầu nhận lệnh hành quân thì Biệt Kích Chung Tử Ngọc không ngừng nghỉ đi hành quân công tác tại những vùng biên giới, và nhiều nhất ở trong nội địa, bởi vì lúc đó quân Bắc Việt đã tấn công mạnh vào những tỉnh lỵ miền Trung, rồi dần xuống phía Nam của Việt Nam Cộng Hòa (VNCH).
Cựu chiến sĩ Biệt Kích Chung Tử Ngọc kể với phóng viên nhật báo Người Việt tại nhà ở Westminster, một thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, chuyện xưa: “Chuyến đi từ đầu năm 1975 là chuyến công tác mà chúng tôi bị chạm địch nặng nhất. Lý do là cộng quân đã xâm nhập ồ ạt vào miền Trung, nên chúng tôi phải đi hai toán, mỗi toán sáu người phải đi 20 ngày công tác và trang bị hai cấp số đạn dược cùng lương thực đầy đủ, rất nặng nề.”
“Chúng tôi có một thùng nhựa lớn để chứa lương thực, nếu đạn dược mang trên mình không hết thì có thể để đạn trong thùng đựng thức ăn này. Và chúng tôi phải tìm chỗ chôn giấu phân nửa, rồi đi hành quân khoảng 10 ngày sau chúng tôi sẽ đến lấy để đi hành quân 10 ngày tiếp tục,” ông kể tiếp.
“Khi đến điểm để trực thăng thả xuống thì chúng tôi đi vào gần vùng núi, không có động tĩnh gì hết. Tuy rất yên lặng nhưng chúng tôi phát giác có cây khoai mì trồng tại địa điểm này, vì thấy có nhiều cuốc xẻng còn bỏ lại đây, nhưng lại không thấy một bóng người nào cả. Lúc đó chúng tôi đang ở trên đồi, nhìn con suối dưới đồi thì lại có nhà. Trước đó chúng tôi có tài liệu của không ảnh cho biết nơi thả toán không có nhà, nhưng khi đến nơi này thì lại có. Chúng tôi hiểu rằng trực thăng đã thả chúng tôi xuống nhầm chỗ hành quân,” ông nhớ lại.
Lúc đầu, ông toán trưởng gọi báo cáo về Bộ Chỉ Huy Hành Quân của Nha Kỹ Thuật là điểm đến được an toàn. Nhưng khi xem lại bản đồ thì mới biết là đang hành quân nhầm địa điểm yêu cầu. Sau khi toán trưởng báo cáo lần nữa là trực thăng đã thả toán nhầm bãi, thì khoảng 10 phút sau, hai toán Biệt Kích mới phân tán ra từng nhóm nhỏ xung quanh đồi. Bỗng dưng có tiếng la lớn của nhóm bên kia, “Việt Cộng,” thì sau đó nghe có tiếng súng nổ.
Toán của ông Ngọc đang ở bên ngoài vùng có tiếng súng nổ, nơi này hoàn toàn trống trải, không có bụi cây nào để ẩn núp. Sau đó ông Ngọc phát hiện có một bụi lau bị cháy còn chút lá, ông bèn ẩn núp.
Biệt Kích Lôi Hổ Chung Tử Ngọc lúc vừa ra trường Biệt Kích Quyết Thắng tại Long Thành. (Hình: Chung Tử Ngọc cung cấp)
Ông nhớ lại: “Lúc đó tôi mới thấy Việt Cộng từ trong nhà phía dưới đồi chạy lên rất đông. Họ bao vây hết vùng của chúng tôi đang ẩn núp tại ngọn đồi này, và chúng tôi không còn đường nào để vượt thoát được. Quân số của mình có 12 người, chúng tôi phải hành động lập tức, bắn xối xả những tên Việt Cộng để chận đường địch quân từ dưới đồi chạy lên bao vây. Vì thế Việt Cộng mới tạt qua bên phía rừng dày đi lên. Lúc đó chúng tôi mới gọi máy bay vào để hỗ trợ trong tình thế quá nguy ngập và tùy cơ ứng biến để chờ máy bay đến tiếp cứu và giải vây. Sau gần nửa giờ chạm địch, đạn dược, lựu đạn chúng tôi đều sử dụng tối đa để ngăn sự tấn công ồ ạt của địch. Đạn để dự trù hơn 10 ngày hành quân, nhưng chúng tôi đã xài gần cạn hết.”
Bốn chiến sĩ Biệt Kích mất tích
Trong lúc đối phó với địch thì hai toán Biệt Kích có bốn quân nhân bị mất dạng. Bốn anh em này không biết họ đã bỏ chạy hoặc bị địch bắt rồi tử hình ngay lúc đó, mà súng đạn của họ vẫn còn để lại nơi chiến trường. Cho đến bây giờ, ông cũng không biết tông tích của bốn quân nhân này ra sao nữa.
“Khoảng gần một tiếng đồ hồ sau, tôi nghe tiếng trực thăng nho nhỏ rồi lớn dần. Mừng quá, tôi mới nói với các đồng đội của mình là anh em hãy bình tĩnh chiến đấu, trực thăng đã đến rồi. Liền sau đó, bảy chiếc trực thăng của Quân Lực VNCH ào ạt tới ngay chiến trường. Không lâu sau, máy bay phản lực của ta cũng đến. Trực thăng bắn đại liên còn phản lực thì dội bom xung quanh địch đang bao vây chúng tôi. Lúc đó, tiếng súng của địch bắn trực thăng càng lúc càng thưa dần, rồi tắt hẳn, vì địch quân đã bị đạn pháo của Không Quân VNCH tiêu diệt sạch,” ông vui vẻ kể thêm.
Hai chiếc trực thăng cứu thương đáp xuống bốc hai toán Biệt Kích ra khỏi chiến trường, chỉ thiếu bốn quân nhân bị mất tích. Ông Ngọc nói: “Trực thăng vừa cất cánh không cao lắm, tôi thấy phía dưới có nhiều khói của đạn pháo địch cách điểm chiến trường không xa bắn vào đoàn trực thăng đang bốc chúng tôi về, nhưng trực thăng đã rời khỏi chiến trường kịp lúc, nên chúng tôi thoát chết thêm lần nữa. Tôi còn nhớ ngày đó là ngày gần đưa Ông Táo 23 Tháng Chạp Âm Lịch, 1975. Lúc đó tôi mới 21 tuổi.”
Ông Chung Tử Ngọc (trái) và các cựu chiến hữu Biệt Kích tại Little Saigon. (Hình: Chung Tử Ngọc cung cấp)
Sau đó, có nhiều trực thăng, kể cả những phi vụ thám thính của những phi cơ L-19, đi tìm bốn quân nhân bị mất tích. Vì khi đi hành quân các Biệt Kích Lôi Hổ mỗi người đều có một cái khăn màu cam, một đèn pin cầm tay và một kiếng nhỏ đặc biệt để phản chiếu cho những phi công lái máy bay đang tìm kiếm để cứu họ. Khi những máy bay đi tìm những quân nhân bị mất tích, nếu các phi công thấy được ánh đèn hay kính phản chiếu ở dưới đất, thì họ sẽ biết những quân nhân Biệt Kích vẫn còn sống. Rồi sau đó phi công mới báo về bộ chỉ huy Biệt Kích địa điểm của những quân nhân Biệt Kích đang tìm nơi để thoát sự lùng bắt của địch.
Ông Ngọc trầm ngâm một lúc rồi nói thêm: “Nhưng sau mấy tuần máy bay đi tìm kiếm bốn anh em Biệt Kích của chúng tôi bị mất tích mà cũng không phát hiện được họ đang ở đâu.”
Chuyến công tác cuối cùng
Sau này, khi Mỹ cắt bớt yểm trợ, nên Quân Lực VNCH không còn đủ khả năng để đưa chiến sĩ Biệt Kích Lôi Hổ đi những chuyến công tác sâu vào lòng địch khoảng 50-100 cây số nữa. Do đó địa bàn hoạt động của họ được thu gọn lại, và đại đa số các chuyến công tác chỉ trong nội địa gần ngoài biên giới nhiều hơn là đi sâu vào lòng địch.
Khoảng đầu Tháng Ba, 1975 là chuyến cuối cùng công tác của Biệt Kích Chung Tử Ngọc. Ba toán Biệt Kích Lôi Hổ bị bỏ lại trong rừng của phạm vi Đà Nẵng. Sau khi đánh một trận tơi bời với Cộng Sản, ba toán Biệt Kích gọi máy liên lạc với Bộ Chỉ Huy của Nha Kỹ Thuật nhưng không có ai trả lời, nên ba toán công tác này đành phải tùy cơ ứng biến để đối đầu với địch.
Ông Ngọc kể lại trận chiến cuối cùng: “Địch quân quá đông, ba toán chúng tôi chưa được 20 người đành phải chịu sự rượt bắt. Việt Cộng kêu gọi chúng tôi đầu hàng, nhưng nếu đầu hàng thì địch cũng giết, nên chúng tôi tiếp tục chạy thoát vào rừng. Lúc chạy vào rừng, trong số anh em chúng tôi có một chuẩn úy bạn tôi đang bị thương nặng, và một anh hạ sĩ quan mang máy truyền tin của tôi cũng bị thương, lọt vào đống sình lầy.”
Ông Chung Tử Ngọc (giữa) mang hình cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm trong lễ giỗ tại Tượng Đài Chiến Sĩ Việt-Mỹ, Westminster, California, năm 2024. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
“Sau đó anh hạ sĩ quan bung lựu đạn để tự sát. Sau này, chúng tôi mới biết anh bạn bị té xuống sình vì bị một trái đạn cối của địch rớt sau lưng anh không xa, và lưng của anh đã bị bể nát, nên anh đành phải tự sát. Còn anh chuẩn úy toán trưởng bị thương nhưng anh không chịu cho tôi dìu anh vào rừng, và anh xin tôi một quả lựu đạn để tự sát với địch quân. Anh bảo tôi ‘Mày cứ đi đi, để tao ở lại tính với bọn này.’ Tôi hỏi anh ‘Tính sao?’ anh trả lời mạnh dạn ‘Tao sẽ cưa hai trái lựu đạn này với tụi nó,’” ông kể thêm.
Lúc đó cùng đi với ba toán Biệt Kích có hai chiến sĩ Thủy Quân Lục Chiến, họ bắn vào nhóm Việt Cộng để cho những chiến sĩ Biệt Kích tẩu thoát vào rừng. Một lúc sau, hai lính Thủy Quân Lục Chiến nói với ông Ngọc là họ đã bắn hết đạn rồi và nói ông Ngọc phải dìu anh chuẩn úy cùng chạy thoát địch quân đang rượt bắt. Nhưng anh chuẩn úy nói là anh đi hết nổi rồi, và muốn ở lại để “cưa hai” quả lựu đạn với địch.
Ông Ngọc buồn nói: “Tôi nhìn sau lưng anh, bể nát hết rồi, nên không còn cách nào cứu anh sống lâu được nữa. ‘Thời thế, thế thời phải thế,’ chúng tôi phải từ giã chiến hữu thâm tình của mình để cùng với hai anh Thủy Quân Lục Chiến chạy vào rừng. Khoảng hai phút sau, chúng tôi nghe tiếng nổ của lựu đạn, đó là anh chuẩn úy bạn tôi đã ‘cưa hai’ quả lựu đạn để tự sát, và có thể có vài tên Việt Cộng cũng tiêu mạng khi đến bắt sống anh Biệt Kích Lôi Hổ. Một cái chết thật oai hùng!”
Ba toán Biệt Kích còn sống sót và hai chiến sĩ Thủy Quân Lục Chiến vào rừng, khi thấy không còn địch đuổi theo nữa, họ mới tìm cách đi ra khỏi khu rừng ban đêm. Trong lúc di hành ban đêm, có lúc họ đi trên ruộng, lúc đi dưới nước, và hy vọng qua ngày hôm sau sẽ được đến bờ biển để có tàu đưa về hướng Nam, vì nơi đó gần cầu Nam Ô. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
BRUSSELS, Bỉ (NV) – Liên Âu (EU) chỉ trích lời đe dọa của Tổng Thống Donald Trump áp thuế nhập cảng 50% lên toàn bộ sản phẩm của liên minh này, cảnh cáo thương mại giữa Mỹ với EU phải được xây dựng bằng “tôn trọng lẫn nhau, không phải đe dọa,” theo NBC News hôm Thứ Bảy, 24 Tháng Năm.
EU đưa ra lời chỉ trích sau khi Tổng Thống Trump hôm Thứ Sáu tuyên bố đàm phán thương mại giữa Mỹ với liên minh này “chẳng đi tới đâu” và đe dọa áp thuế quan 50% lên toàn bộ hàng EU từ ngày 1 Tháng Sáu.
Xe hơi chờ nhập cảng hoặc xuất cảng nằm tại cảng Bremerhaven ở Bremerhaven, Đức, hôm 22 Tháng Tư. (Hình minh họa: Focke Strangmann/Getty Images)
Tổng Thống Trump đưa ra lời đe dọa mới nhất này giữa lúc mối quan hệ giữa hai bên ngày càng xấu đi do chính sách thuế quan của ông.
Với dân số gần 450 triệu người, EU là khối mậu dịch lớn nhất thế giới và là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ. Năm ngoái, liên minh này xuất cảng hàng hóa tổng cộng $600 tỷ qua Mỹ và nhập cảng hàng hóa Mỹ khoảng $370 tỷ.
Hôm 2 Tháng Tư, Tổng Thống Trump công bố thuế quan trả đũa đối với EU là 39%, nhưng không lâu sau thì hoãn. Hôm Thứ Sáu, ông lại đổi ý, đe dọa áp thuế thậm chí cao hơn.
Cuối hôm Thứ Sáu, ông Maros Sefcovic, bộ trưởng Thương Mại EU, tuyên bố “thương mại EU-Mỹ không ai sánh bằng và phải được dẫn dắt bằng tôn trọng lẫn nhau, không phải đe dọa,” đồng thời cho hay liên minh này vẫn cam kết đạt “thỏa thuận có lợi cho cả hai.”
Ông Sefcovic tuyên bố như vậy sau khi điện đàm với ông Jamieson Greer, đại diện thương mại Mỹ, và ông Howard Lutnick, bộ trưởng Thương Mại Mỹ.
Mặc dù EU tỏ ý sẵn sàng đàm phán, mối bất hòa giữa liên minh này với Mỹ, đồng minh lâu đời của họ, ngày càng lớn giữa lúc Tổng Thống Trump trở lại với quan điểm hiếu chiến như nhiệm kỳ đầu của ông, thời mà ông bỏ qua hàng chục năm hợp tác giữa hai bên và coi EU là đối thủ kinh tế. (Th.Long) [qd]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sau tai tiếng tại giải MMA chuyên nghiệp Việt Nam khiến ba trọng tài bị kỷ luật vì làm sai lệch kết quả để võ sĩ Robson Oliveira thua oan võ sĩ chủ nhà, mới đây lại thêm tai tiếng khi võ sĩ người Brazil trả đai vô địch, theo VNExpress ngày 23 Tháng Năm.
Tai tiếng xảy ra trên võ đài MMA chuyên nghiệp Việt Nam LION Championship 05 hồi Tháng Tư chưa nguôi thì mới đây giới MMA Việt Nam lại ồn ào động thái trả đai vô địch của võ sĩ Robson Oliveira người Brazil.
Trọng tài công bố võ sĩ Trần Ngọc Lượng (trái) chiến thắng trước ánh mắt ngơ ngác của võ sĩ Robson Oliveira người Brazil. (Hình: MMAG)
Giới MMA Việt Nam đến giờ còn nhắc đến trận đấu gây nhiều tranh cãi và tai tiếng qua cuộc đối đầu giữa võ sĩ chủ nhà Trần Ngọc Lượng và võ sĩ Robson Oliveira.
Trận đấu bị chỉ trích là bước lùi của sàn đấu MMA Việt Nam khi võ sĩ Robson Oliveira đã thể hiện khả năng và kỹ thuật vượt trội, liên tục kiểm soát thế trận, tung ra nhiều đòn hiệu quả nhưng kết quả chung cuộc, chiến thắng lại thuộc về võ sĩ chủ nhà Trần Ngọc Lượng. Chiến thắng đến từ quyết định đồng thuận nơi các trọng tài.
Ngay sau kết quả trận đấu trên, ông Gilberto Bottiglieri, huấn luyện viên của võ sĩ Oliveira, liền thốt lên: “Đây là một sự gian lận tồi tệ!”
Trong khi đó, cộng đồng MMA trong và ngoài nước một bên ủng hộ Oliveira đã chỉ trích mạnh mẽ quyết định của trọng tài, bên còn lại bảo vệ kết quả với lập luận rằng việc chấm điểm trong MMA luôn có yếu tố chủ quan và phải tuân theo luật chấm điểm cụ thể.
Trước làn sóng phản đối, Liên Đoàn Võ Thuật Tổng Hợp Việt Nam (VMMAF) đã vào cuộc và thừa nhận các trọng tài mắc lỗi trong chấm điểm và ra bản án kỷ luật ba trọng tài điều hành trận đấu.
Trớ trêu là dù các trọng tài bị kỷ luật vì lỗi nghiệp vụ nhưng theo quy định hiện hành của MMA Việt Nam, kết quả của một trận đấu đã công bố không thể bị thay đổi. Võ sĩ Oliveira vẫn bị tính là thua trận, bất chấp sự bất mãn từ phía đội Brazil và số đông người hâm mộ.
Sau sự kiện trên, võ sĩ Oliveira xin trả đai vô địch hạng 60 kg của LION Championship (danh hiệu anh từng giành trước đó) không tham dự trận bảo vệ đai ngày 12 Tháng Bảy tại Hà Nội.
Việc rút lui trên được giới MMA cho rằng là động thái phản kháng về trận đấu mà anh bị xử ép dù Oliveira nói rằng anh trả đai không thể tham dự là do bị gãy xương mác chân trái trong một trận đấu giải One Championship tại Thái Lan mới đây.
Bất kể võ sĩ người Brazil trả đai vô địch vì lý do gì thì võ đài MMA Việt Nam cũng đã chịu nhiều tiếng xấu qua tai tiếng đến từ các trọng tài.
Trận tái đấu tranh đai vô địch giữa võ sĩ Robson Oliveira và võ sĩ Trần Ngọc Lượng vào ngày 12 Tháng Bảy không thể thực hiện được sau khi võ sĩ người Brazil trả đai vô địch. (Hình: MMAG)
Anh Nguyễn Minh Trí, một người hâm mộ MMA kỳ cựu tại Sài Gòn, viết trên Facebook: “Tôi xem đủ ba hiệp và không hiểu sao võ sĩ Oliveira lại thua. Nếu Việt Nam muốn phát triển MMA, điều tối thiểu là phải công bằng với võ sĩ ngoại!”
Một khán giả ở Brazil bình luận trên YouTube: “Oliveira đánh như thế mà vẫn thua thì ai dám đến Việt Nam thi đấu nữa?”
Ông Apisit Manoma, huấn luyện viên MMA kỳ cựu tại Thái Lan, nhắc nhở rằng: “MMA là môn thể thao đối kháng khắc nghiệt, nhưng điều quan trọng nhất là sự công bằng và minh bạch. Nếu một trận đấu gây ra tranh cãi lớn đến mức phải xử phạt trọng tài thì đó là dấu hiệu cho thấy hệ thống vận hành còn chưa đủ chuyên nghiệp. MMA Việt Nam cần cải tổ mạnh mẽ và công tâm.” (Anh Khoa) [qd]
