WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ-California) vừa gửi một lá thư cho Ngoại Trưởng Marco Rubio của Mỹ yêu cầu ông vận động trả tự do cho nhà báo độc lập Lê Hữu Minh Tuấn, người đang bị giam cầm trong nhà tù CSVN, hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba.
Ông Lê Hữu Minh Tuấn, 36 tuổi, là một trong ba thành viên trụ cột Hội Nhà Báo Độc Lập Việt Nam, bị bắt giữ và áp đặt các bản án nặng nề vào ngày 5 Tháng Giêng, 2021, vì bị vu cho tội “làm, tàng trữ, phát tán thông tin, vật phẩm nhằm chống nhà nước (CSVN).”
Nhà báo độc lập Lê Hữu Minh Tuấn. (Hình: RSF)
Ông Tuấn bị bắt ngày 5 Tháng Sáu, 2020, bị tòa án ở Sài Gòn tuyên án 11 năm tù trong phiên sơ thẩm ngày 5 Tháng Giêng, 2021, và bị tòa y án trong phiên phúc thẩm ngày 28 Tháng Hai, 2022.
“Nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn xứng đáng được tự do,” Dân Biểu Derek Trần được trích lời phát biểu qua một thông cáo báo chí. “Việt Nam lâu nay vẫn trừng phạt những người dám phát biểu chỉ trích chính quyền và ủng hộ nhân quyền. Đã đến lúc phải chấm dứt chính sách ghê tởm này (của CSVN). Tôi sẽ tiếp tục đấu tranh để bảo đảm ông Tuấn và tất cả tù nhân lương tâm khác được tự do.”
Trong thư gởi Ngoại Trưởng Rubio, vị dân cử gốc Việt cao cấp nhất Hoa Kỳ hiện nay viết: “Tôi viết cho ông lá thư này hôm nay trong vai trò là một người bảo trợ cho nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn, người đang bị giam cầm tại Việt Nam, qua Dự Án Bảo Vệ Tự Do của Ủy Ban Nhân Quyền Tom Lantos. Chị của ông Tuấn là một trong những cử tri của tôi, và tôi quyết tâm tìm cách cho ông được tự do và ủng hộ tự do phát biểu tại Việt Nam.”
Cô Tâm Lê (thứ hai từ phải) (chị nhà báo Lê Hữu Minh Tuấn), gặp Dân Biểu Hakeem Jeffries (giữa) (trưởng khối thiểu số Hạ Viện Mỹ), Luật Sư Derek Trần (thứ hai từ trái) và một số đồng hương hôm 12 Tháng Mười, 2024, khi ông Derek Trần ứng cử chức dân biểu liên bang. (Hình: Đỗ Dzũng/Người Việt)
“Hiện nay, sức khỏe ông Tuấn ngày càng tồi tệ và cần được chăm sóc y tế khẩn cấp, và tôi thật sự lo ngại cho tình trạng của ông,” Dân Biểu Derek Trần viết tiếp. “Tôi yêu cầu sự giúp đỡ của ông để ông Tuấn được thả và tự do và bảo đảm là ông được chăm sóc y tế đúng mức.”
Vị dân biểu gốc Việt đại diện vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, viết tiếp: “Là một người mạnh mẽ bảo vệ quyền tự do phát biểu, tôi hy vọng ông và các phụ tá tại Bộ Ngoại Giao Mỹ nêu vấn đề này với các đồng nhiệm phía Việt Nam.”
Địa Hạt 45 của California do Dân Biểu Derek Trần đại diện bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố thuộc Orange County và Los Angeles County như Artesia, Brea, Buena Park, Cerritos, Cypress, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Hawaiian Gardens, La Palma, Lakewood, Los Alamitos, Placentia, Rossmoor, Westminster, và Yorba Linda. (Đ.D.)
GEORGETOWN, Guyana (NV) – Ngoại Trưởng Marco Rubio hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba, xác nhận Mỹ tước visa ít nhất 300 du học sinh trong chiến dịch trấn áp người nhập cư của chính quyền Tổng Thống Donald Trump, theo The Hill.
Số du học sinh bị tước visa này vượt xa con số người ta biết trước đó.
Người biểu tình tập trung ở đại học Georgetown University ở Washington, DC, hôm 23 Tháng Ba, bày tỏ ủng hộ nhà tranh đấu Mahmoud Khalil. (Hình minh họa: Andrew Thomas/Middle Eeast Images/AFP via Getty Images)
“Có lẽ nhiều hơn, có lẽ hơn 300 tính tới lúc này,” ông Rubio cho hay trong buổi họp báo ở Guyana khi phóng viên yêu cầu ông xác nhận bản tin về vấn đề này trên báo mạng Axios.
“Chúng tôi làm mỗi ngày. Mỗi lần tôi thấy một trong những kẻ điên như vậy, tôi tước visa,” ông thêm. Ông nói ông hy vọng có số thực tế trên 300.
“Tôi hy vọng tới lúc nào đó sẽ hết vì chúng tôi đuổi sạch họ, nhưng hiện tại, ngày nào chúng tôi cũng tìm kiếm mấy kẻ điên đang phá hoại này.”
Hôm Thứ Năm, Axios đưa tin 300 du học sinh ở Mỹ bị tước visa và giới chức chính quyền Tổng Thống Trump đang tìm cách ngăn chặn một số đại học đang có quá nhiều du học sinh “ủng hộ Hamas” nhận thêm bất cứ sinh viên ngoại quốc nào.
Mấy ngày qua, hàng loạt vụ tước visa nổi cộm xảy ra tại đại học Columbia University, Tufts và University of Alabama giữa lúc chính quyền Tổng Thống Trump gia tăng trấn áp du học sinh ủng hộ Palestine.
Ngoài việc tước visa du học sinh, chính quyền ông Trump còn bắt giữ nhiều thường trú nhân hợp pháp, như nhà tranh đấu Mahmoud Khalil. (Th.Long) [kn]
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khoẻ có tính cách tổng quát. Cho các vấn đề cụ thể, chi tiết cuả từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp.
Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khoẻ cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ sáu đến chín giờ, trong chương trình Câu Chuyện Sức Khoẻ Sáng Chủ Nhật. Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các web site www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
ADHD biểu hiện luôn chạy nhảy, leo trèo không ngừng ngay cả khi không phù hợp. (Hình minh họa: Samantha Garrote/Pexels.com)
ADHD là gì
Bạn đã bao giờ gặp một người không thể ngồi yên một chỗ, luôn di chuyển, nói rất nhiều, hoặc quên làm bài tập liên tục chưa? Có thể họ đang mắc ADHD!
ADHD là viết tắt của “Attention Deficit Hyperactivity Disorder” – có nghĩa là Rối Loạn Tăng Động Giảm Chú Ý. Đây là một rối loạn phát triển thần kinh, có nghĩa là nó ảnh hưởng đến cách bộ não hoạt động, khiến người mắc gặp khó khăn trong việc tập trung, kiểm soát hành vi và điều chỉnh mức năng lượng của mình.
ADHD không phải là bệnh truyền nhiễm, và cũng không phải là dấu hiệu của sự lười biếng hay nghịch ngợm. Thực tế, ADHD liên quan đến cách não bộ xử lý thông tin và kiểm soát sự chú ý. Người mắc ADHD không hề muốn quên bài tập hay làm phiền người khác, nhưng bộ não của họ hoạt động khác biệt so với người bình thường, khiến họ dễ bị phân tâm và khó kiểm soát hành vi.
ADHD phổ biến thế nào
ADHD là một trong những rối loạn phát triển thần kinh phổ biến nhất trên thế giới. Ở Mỹ, theo một số nghiên cứu, khoảng 6 triệu trẻ em (khoảng 9.8% số trẻ từ 3-17 tuổi) mắc ADHD. Trên thế giới, tỷ lệ này khoảng 5-7% ở trẻ em. ADHD không chỉ ảnh hưởng đến trẻ em mà còn có thể tiếp tục kéo dài đến tuổi trưởng thành. Khoảng 4.4% người lớn tại Mỹ cũng được chẩn đoán mắc ADHD, và nhiều người trưởng thành không hề biết mình mắc rối loạn này.
Nguyên nhân gây ADHD
Các nhà khoa học chưa biết chính xác lý do tại sao một số trẻ mắc ADHD, nhưng họ tin rằng nó có thể do:
Di truyền: Nếu cha mẹ hoặc người thân mắc ADHD, trẻ cũng có nguy cơ cao bị ADHD.
Vấn đề về não bộ: Một số vùng trong não của người mắc ADHD hoạt động khác so với người không mắc ADHD, đặc biệt là những vùng liên quan đến kiểm soát chú ý và tự điều chỉnh hành vi.
Môi trường trước và sau khi sinh: Trẻ sinh non, thiếu cân hoặc mẹ tiếp xúc với chất độc như thuốc lá và rượu khi mang thai có thể có nguy cơ cao mắc ADHD.
Tiếp xúc với chất độc: Những chất như chì có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ và làm tăng nguy cơ ADHD.
ADHD có những loại nào?
Có 3 loại chính của ADHD:
Chủ yếu không chú ý (Inattentive Type):
Dễ bị phân tâm, quên mất nhiệm vụ quan trọng.
Khó chú ý đến chi tiết, thường làm bài cẩu thả.
Gặp khó khăn trong việc tổ chức công việc và quản lý thời gian.
Hay mất đồ dùng như sách vở, chìa khóa, đồ chơi.
Gặp khó khăn trong việc lắng nghe và làm theo hướng dẫn.
Chủ yếu tăng động – bốc đồng (Hyperactive-Impulsive Type):
Luôn chạy nhảy, leo trèo không ngừng ngay cả khi không phù hợp.
Không thể ngồi yên trong lớp học hoặc trong các tình huống cần sự yên tĩnh.
Nói quá nhiều, thường ngắt lời hoặc trả lời trước khi người khác nói xong.
Hành động mà không suy nghĩ đến hậu quả.
Gặp khó khăn trong việc chờ đợi đến lượt mình.
Kết hợp cả hai loại trên (Combined Type):
Đây là loại phổ biến nhất, trong đó trẻ vừa khó tập trung vừa rất hiếu động và bốc đồng.
Điều gì xảy ra nếu ADHD không được chẩn đoán và chữa trị sớm
Học tập gặp khó khăn, dẫn đến điểm số kém và không theo kịp bạn bè.
Khó khăn trong giao tiếp, bị bạn bè xa lánh vì cách hành xử bốc đồng.
Tự ti và mất động lực, do bị la mắng và gặp thất bại liên tục.
Dễ gặp tai nạn, do thiếu kiểm soát và không suy nghĩ kỹ trước khi hành động.
Phương pháp điều trị ADHD
Dùng thuốc: Giúp giảm triệu chứng ADHD.
Trị liệu hành vi: Dạy trẻ cách kiểm soát cảm xúc.
Hỗ trợ từ giáo viên: Giúp trẻ tổ chức bài tập dễ dàng hơn.
Sự kiên nhẫn của cha mẹ: Quan trọng trong việc hướng dẫn trẻ phát triển tốt.
Hai cuộc đời – Một sự khác biệt
Minh – Gia đình nhận ra ADHD sớm và tìm kiếm sự giúp đỡ
Minh sinh ra trong một gia đình trung lưu tại Little Saigon, California. Cha mẹ Minh, dù bận rộn công việc, vẫn luôn quan tâm đến con. Khi Minh lên 6 tuổi, cô giáo nhận thấy cậu bé rất thông minh nhưng thường xuyên mất tập trung, quên làm bài tập và không thể ngồi yên trong lớp. Thay vì chỉ trích con, cha mẹ Minh đã tìm hiểu và đưa Minh đến gặp chuyên gia tâm lý.
Sau khi được chẩn đoán ADHD, Minh bắt đầu điều trị bằng một kế hoạch tổng hợp bao gồm thuốc, trị liệu hành vi và sự hỗ trợ từ giáo viên. Cha mẹ Minh kiên trì giúp con rèn luyện kỹ năng tổ chức, sử dụng lịch ghi nhớ và tạo ra môi trường học tập không có yếu tố gây xao nhãng. Nhờ đó, Minh dần cải thiện được sự tập trung và kiểm soát hành vi của mình.
Sau nhiều năm kiên trì, Minh tốt nghiệp đại học ngành Khoa học Máy tính và có công việc ổn định. Dù vẫn phải áp dụng các phương pháp quản lý ADHD, Minh có cuộc sống hạnh phúc và thành công.
Nam – Gia đình không nhận ra ADHD và bỏ lỡ cơ hội
Nam sinh ra trong một gia đình có hoàn cảnh khó khăn tại Little Saigon, California. Bố mẹ Nam làm việc nhiều giờ, không có nhiều thời gian quan tâm đến con cái. Khi Nam lên lớp 1, cậu bé cũng có những dấu hiệu tương tự Minh: quên bài tập, không thể ngồi yên, thường xuyên mất tập trung trong lớp. Tuy nhiên, thay vì tìm kiếm sự giúp đỡ, bố mẹ Nam chỉ nghĩ rằng con mình nghịch ngợm và không chịu học.
Do không được chẩn đoán, Nam lớn lên với nhiều khó khăn. Ở trường và ở nhà, cậu thường xuyên bị khiển trách, điểm số sa sút, và dần mất tự tin. Khi trưởng thành, Nam gặp khó khăn trong công việc vì không thể tập trung và làm việc hiệu quả. Không có ai giúp cậu phát triển các kỹ năng quản lý ADHD, Nam liên tục nhảy việc và không có sự ổn định trong cuộc sống.
Kết luận
Hai câu chuyện của Minh và Nam cho thấy rằng ADHD không phải là một rào cản nếu được phát hiện và điều trị kịp thời. Một quyết định đúng đắn từ cha mẹ có thể thay đổi hoàn toàn tương lai của con cái.
Nếu con bạn có dấu hiệu ADHD, đừng chần chừ – hãy tìm kiếm sự giúp đỡ ngay hôm nay để mở ra con đường tươi sáng cho tương lai của trẻ.
Tại sao nhiều trẻ ADHD không được điều trị?
Có nhiều lý do khiến cha mẹ không đưa con đi chẩn đoán và điều trị ADHD:
Thiếu hiểu biết: Nhiều cha mẹ không nhận ra ADHD là một rối loạn y khoa thực sự, thay vào đó cho rằng con chỉ nghịch ngợm hoặc lười biếng.
Sợ bị kỳ thị: Một số gia đình lo lắng về việc con bị dán nhãn là “bệnh” hoặc “có vấn đề về tâm lý”.
Thiếu thông tin về điều trị: Một số cha mẹ không biết rằng có nhiều phương pháp điều trị hiệu quả giúp trẻ cải thiện cuộc sống.
Sợ tác dụng phụ của thuốc: Một số phụ huynh lo ngại rằng thuốc điều trị ADHD có thể ảnh hưởng đến con, mặc dù thuốc thường an toàn nếu được sử dụng đúng cách.
Điều kiện tài chính: Nhiều người sợ rằng chi phí khám và điều trị ADHD có thể là gánh nặng cho một số gia đình. Thật ra, có nhiều tổ chức vô vụ lợi cũng như MediCal và chương trình giáo dục đặc biệt trong trường học có thể giúp đở rất nhiều mà không tốn kém dù cho gia đình có thu nhập thấp.
Cần chú ý rằng, không điều trị ADHD có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của trẻ.
Điều trị đúng cách có thể giúp trẻ học tốt hơn, kết bạn dễ dàng hơn, và có một tương lai sáng lạn hơn hẳn.
LAS VEGAS, Nevada (NV) – Nghi can ném bom xăng đốt phá một loạt xe Tesla ở Las Vegas, Nevada, bị bắt, giới chức loan báo hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba, theo nhật báo Las Vegas Review-Journal.
Nghi can Paul Hyon Kim, 36 tuổi, bị đưa vào nhà tù Clark County hôm Thứ Tư với 15 tội danh, gồm cố ý phóng hỏa, phá hủy tài sản người khác, tàng trữ thiết bị phóng hỏa, tất cả là tội đại hình, và một tội tiểu hình bắn súng vào xe.
Nghi can Paul Hyon Kim bị bắt với cáo buộc đốt phá xe Tesla ở Las Vegas. (Hình: Las Vegas Metropolitan Police)
Ông Kim còn bị liên bang truy tố sở hữu súng bất hợp pháp và cố ý phóng hỏa, theo hồ sơ tòa án.
Nghi can Kim được chuyển sang nhà tù liên bang hôm Thứ Năm, ông Spencer Evans, đặc vụ phụ trách văn phòng Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI) ở Las Vegas, xác nhận trong buổi họp báo hôm Thứ Năm.
Video từ camera an ninh được cảnh sát Las Vegas công bố cho thấy khoảng 2 giờ 35 phút ngày 18 Tháng Ba, một người mặc đồ đen phá hoại ít nhất năm chiếc Tesla ngoài bãi đậu xe trung tâm sửa chữa của Tesla ở thành phố này. Sau đó, nghi can tẩu thoát khỏi hiện trường, cảnh sát cho biết.
Nghi can Kim dùng súng bắn camera an ninh và hàng loạt chiếc Tesla, cảnh sát cho hay. Ông đốt cháy ba chiếc Tesla bằng bom xăng. Ông còn xịt sơn chữ “RESIST” (Phản Kháng) lên cửa kính cơ sở này, theo video.
Cảnh sát còn tìm thấy bom xăng chưa nổ trên một trong những chiếc Tesla ở đó.
Vụ phá hoại ở Las Vegas là một trong hàng loạt vụ tấn công mấy tuần gần đây nhắm vào cửa hàng xe và trạm sạc của Tesla, hãng xe hơi điện của tỷ phú Elon Musk, giữa lúc nhiều người phẫn nộ về vai trò của ông Musk trong chiến dịch cắt giảm quy mô chính phủ liên bang.
SACRAMENTO, California (NV) – Một dự luật mới của California sẽ giúp tiểu bang tăng cường theo dõi các nhà tạm trú của người vô gia cư sau một cuộc điều tra của báo mạng CalMatters cho thấy nhiều nơi có đầy bạo lực, quản lý không đúng cách, và không giúp được người gặp khó khăn về nhà ở.
Theo CalMatters hôm 24 Tháng Ba, dự luật này sẽ bổ sung cho một đạo luật hiện hành ở California, đáng lẽ phải có những kiểm tra cơ bản về an toàn và vệ sinh trong các nhà tạm trú. Một cuộc điều tra của CalMatters cho thấy chỉ có vài thành phố và quận hạt của tiểu bang làm theo đúng luật.
Bên trong một nhà tạm trú ở Orange County. (Hình minh họa: voiceofoc.org)
Qua dự luật mới, chính quyền địa phương mỗi năm phải kiểm tra những nhà tạm trú được xây dựng bằng tiền thuế của dân. Các thành phố và quận hạt có thể mất tiền từ tiểu bang nếu không đạt tiêu chuẩn hay không chịu gửi báo cáo. Những người điều hành nhà tạm trú có trách nhiệm nói với những người vô gia cư về quyền khiếu nại của họ.
Sự tăng cường theo dõi này được thúc đẩy khi đang có nhiều nhà tạm trú được xây dựng khắp California. Chính quyền tiểu bang đã bỏ ra ít nhất $1 tỷ để tăng số giường trong nhà tạm trú khẩn cấp lên gấp đôi từ năm 2018, theo thông số của tiểu bang.
California đang có tổng cộng 61,000 giường cho người vô gia cư, nhưng vẫn chưa đủ vì số người nhiều gấp ba lần số giường. Những người được nhận vào nhà tạm trú cho biết họ gặp nhiều vấn đề như bạo lực, vệ sinh, trộm cắp, quản lý không đúng cách, và không có chỗ ở dài hạn để dọn vào khi ra khỏi nhà tạm trú.
Dân Biểu Sharon Quirk-Silva (Dân Chủ-Địa Hạt 65), tác giả của đạo luật nhà tạm trú cùng dự luật có những thay đổi, đại diện cho vài thành phố của Orange County và Los Angeles County, cho biết: “Chúng tôi vẫn còn rất mới trong việc điều hành nhà tạm trú ở California. Chính quyền địa phương cần có trách nhiệm giữ những tiêu chuẩn cơ bản nhất, bảo đảm các nhà tạm trú an toàn và được quản lý để hoạt động đúng mục đích.”
Chính quyền địa phương đang gặp nhiều khó khăn trong việc dọn trại vô gia cư. (Hình minh họa: Patrick T. Fallon/AFP via Getty Images)
Bà Quirk-Silva từng đề nghị tiểu bang mở thêm nhà tạm trú sau khi Liên Đoàn Tự Do Dân Quyền Mỹ (ACLU) đưa ra báo cáo vào năm 2019, cho thấy nhà tạm trú ở Orange County có giòi, bị ngập và có quấy rối tình dục xảy ra.
Trong một năm vừa qua, CalMatters đọc hàng ngàn hồ sơ về nhà tạm trú khắp California, cũng như đọc các khiếu nại, đơn kiện, và hồ sơ cảnh sát. Những hồ sơ đó cho thấy nhiều vấn đề xảy ra khắp tiểu bang như đâm chém, tội tình dục, gian lận, nhân viên ăn cắp đồ của người vô gia cư, và nhà tạm trú đuổi nhiều người hơn là nhận vào.
Luật về nhà tạm trú hiện nay của California yêu cầu các thành phố và quận hạt kiểm tra các nơi ở rồi báo cáo lại cho tiểu bang nếu nhận được khiếu nại. Tuy nhiên, hồ sơ công cộng mà CalMatters lấy được từ Sở Phát Triển Nhà Ở và Cộng Đồng California cho thấy đến mùa Hè năm ngoái, chỉ có chín trong hơn 500 thành phố và quận hạt của California viết báo cáo.
Dự luật mới về nhà tạm trú là AB 750 sẽ được Ủy Ban Phát Triển Nhà Ở và Cộng Đồng của Hạ Viện California xét duyệt trong những tuần tới, và sẽ rất quan trọng cho nhiều thành phố mà các giới chức đang gấp rút mở thêm nhà tạm trú trong những năm gần đây vì đang tìm cách dọn dẹp nhiều trại người vô gia cư.
Các nhà tạm trú có giường tầng đã có tại các thành phố lớn từ thập niên 1980, nhưng nhiều cộng đồng ở California đang thuê các nhà điều hành nhà tạm trú để giúp người vô gia cư không ở ngoài đường nữa, cung cấp cho họ những dịch vụ xã hội, sau đó giúp họ tìm chỗ ở lâu dài.
Không phải ai cũng tìm được chỗ ở lâu dài. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
Tuy vậy, thông số mà CalMatters lấy được cho thấy có ít hơn 25% người trong nhà tạm trú tìm được chỗ ở lâu dài. Đa số người vô gia cư thường ra vào lều, nhà tù, bệnh viện, và các chương trình xã hội ngắn hạn khác.
Một số người điều hành nhà tạm trú và chính quyền địa phương cho biết những khó khăn họ gặp phải không có gì đáng ngạc nhiên. Nhà tạm trú thường có nhân viên được trả lương thấp, và họ phải tìm cách đáp ứng với nhiều nhu cầu khác nhau của người vô gia cư từ nhà ở đến nghiện ngập hay bệnh tật.
Những quận hạt như San Francisco County và Monterey County tạo ra những hệ thống để có người bên ngoài kiểm tra các khiếu nại về nhà tạm trú sau khi bị chỉ trích về việc không trả lời câu hỏi và người vô gia cư bị trả đũa vì lên tiếng. Nhiều nhà nghiên cứu về tình trạng vô gia cư nhấn mạnh tầm quan trọng của các nhà tạm trú đặc biệt, chú trọng vào sức khỏe, nghiện ngập, và các vấn đề y tế.
Vấn đề quan trọng nhất là nhà ở lâu dài, và nhiều chuyên gia không biết tiểu bang sẽ làm cách nào để cân bằng giữa chỗ ở ngắn hạn như nhà tạm trú và những chỗ ở dài hạn. Họ cho rằng đầu tư vào nhà ở giá rẻ nhiều hơn hay sử dụng tiền trợ cấp thuê nhà để giúp người vô gia cư không sống ngoài đường nữa, hoặc giúp nhiều người không phải lâm vào tình cảnh mất chỗ ở là những cách hiệu quả nhất. (TL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Như kế hoạch dự trù, và qua bài viết được phổ biến hơn một tháng trước đây, chúng tôi đã âm thầm làm việc với một số cơ quan thiện nguyện cùng Phong Trào Việt Hưng và những cá nhân, tình nguyện viên có lòng, tập trung vào nỗ lực vận động để tân chính phủ Hoa Kỳ tiếp tục cho phép định cư người tị nạn nói chung, và thực hiện chương trình bảo lãnh tư nhân nói riêng.
Nhóm vận động cho người tị nạn Việt Nam tập trung trước Quốc Hội Mỹ, Washington, DC ngày 25 Tháng Ba. (Hình: Nam Lộc cung cấp)
Đặc biệt là chúng tôi làm việc qua tổ chức Welcome Corps mà trong đó rất nhiều đồng bào tị nạn Việt Nam của chúng ta đang còn kẹt lại tại Thái Lan, sẽ có cơ hội được chính phủ Mỹ nhận định cư qua các nhà bảo trợ đã nộp đơn bảo lãnh. Nhiều hồ sơ đã được chấp thuận và đang chờ phái đoàn Mỹ (USRAP) phỏng vấn. Có các trường hợp đã hoàn tất thủ tục khám sức khỏe, chỉ chờ lên ngày đường định cư.
Bên cạnh những thử thách về pháp lý, tối thiểu đã có hai quyết định do các vị chánh án liên bang đưa ra, yêu cầu chính quyền Tổng Thống Donald Trump tiếp tục các chương trình định cư người tị nạn đã được Quốc Hội Mỹ phê chuẩn. Vào ngày Thứ Ba, 25 Tháng Ba, chúng tôi cùng với gần 300 thiện nguyện viên, từ 35 tiểu bang ở Hoa Kỳ, dưới sự phối hợp của cơ quan bác ái Jesuit Refugee Service (JRS), qua mọi hình thức, đã tập trung về Washington, DC để phát động một trong những cuộc vận động hành lang khá mạnh mẽ tại Quốc Hội. Đồng thời, chúng tôi tiếp xúc và gặp gỡ với đúng 100 vị dân cử, gồm có 55 dân biểu (34 Dân Chủ, 21 Cộng Hòa) và 45 thượng nghị sĩ (26 Dân Chủ, 19 Cộng Hòa).
Các nhóm vận động chuẩn bị lên đường. (Hình: Nam Lộc cung cấp)
Phái đoàn cũng gặp một số giới chức Bộ Ngoại Giao Mỹ, hầu trình bày cũng như đạo đạt nguyện vọng của nỗ lực định cư người tị nạn mà tổng thống Đã yêu cầu Bộ Ngoại Giao và Bộ Nội An phối hợp làm việc để trình lên ông một bản báo cáo vào ngày 20 Tháng Tư tới đây, tức là 90 ngày sau khi ông nhậm chức cũng như ký sắc lệnh hành pháp, tạm ngưng chương trình định cư. Và như chúng tôi đã chia sẻ cùng quý vị, bản báo cáo này vô cùng quan trọng, vì nó sẽ quyết định chính sách cũng như số phận của các chương trình định cư hiện nay của chính phủ Hoa Kỳ.
Ngoài sự hiện diện của bà Kelly Ryan, tổng giám đốc JRS ở Hoa Kỳ và từng là phụ tá thứ trưởng ngoại giao Mỹ dưới thời Tổng Thống George W. Bush, chúng tôi nhận thấy có Luật Sư Don Kerwin, cựu giám đốc CLINIC (Catholic Legal Immigration Network), giáo sư luật đại học Georgetown University và đại học University of Notre Dame, và bà Hilary Chester, cựu viên chức điều hành USCCB v.v…, hầu hết đều là những nhân vật dày dạn kinh nghiệm, mà chúng tôi đã có cơ hội cộng tác hoạt động từ hơn 20 năm qua.
Một số người trong nhóm vận động cho người tị nạn Việt Nam gặp cô Jennifer Miller (thứ hai từ phải), cố vấn chính sách của Dân Biểu Lois Frankel. (Hình: Nam Lộc cung cấp)
Cùng đi với chúng tôi còn có các luật sư, sinh viên đại học, một số vị lãnh đạo tinh thần và đông đảo thiện nguyện viên. Đặc biệt là có sự tham dự của ông Lê Đình Yên Phú, chủ tịch Hội Đồng Điều Hành Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Liên Bang Hoa Kỳ, và Luật Sư Trần Kinh Luân, một trong những nhà vận động từng tranh đấu thành công trong việc định cư hơn 3,000 đồng bào tị nạn Việt Nam tại Philippines 20 năm trước đây. Bên cạnh đó chúng tôi còn nhận ra anh Taylor Trần, một tình nguyện viên rất trẻ tuối từng làm việc cho văn phòng JRS, giúp người tị nạn tại Thái Lan trước đây, cùng ông Tín Lưu, thành viên cộng đồng người Việt tại Virginia.
Vì thời gian có hạn, mà cuộc hẹn thì nhiều, cho nên chúng tôi đã phải chia nhau đi tiếp xúc và gặp gỡ các vị dân cử ở những tiểu bang mà mình cư ngụ để tiếng nói được chú ý và lắng nghe. Anh Lê Đình Yên Phú cư ngụ tại Florida, chúng tôi và Luật Sư Luân hiện đang sống tại California, được những vị dân cử đại diện các tiểu bang có đông người Việt cư ngụ như Dân Biểu Lois Frankel (Dân Chủ-Florida), Dân Biểu Maria Elvira Salazar (Cộng Hòa-Florida), Dân Biểu Lou Correa (Dân Chủ-California), và Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ-California). Và mặc dù đang bận rộn chuẩn bị bỏ phiếu một số dự luật tại Hạ Viện, Dân Biểu Derek Trần cũng sắp xếp thì giờ để gặp gỡ phái đoàn chúng tôi.
Những người trong nhóm vận động cho người tị nạn Việt Nam bàn bạc tại hành lang trước văn phòng các vị dân cử liên bang Hoa Kỳ. (Hình: Nam Lộc cung cấp)
Ngoài ra chúng tôi cũng dùng thời gian còn lại để vận động với một trong số vị dân cử thuộc đảng Cộng Hòa, có ảnh hưởng mạnh với chính phủ liên bang hiện nay, kể cả Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, và Thượng Nghị Sĩ Tim Scott (Cộng Hòa-South Carolina). Louisiana và South Carolina là hai tiểu bang có đông người tị nạn Việt Nam cư ngụ.
Người xưa thường nói, “còn nước thì còn tát.” Trong ý nghĩa đó chúng tôi đã cố gắng làm tất cả những điều có thể làm được hầu cho Tổng Thống Donald Trump cứu xét và để ý đến hoàn cảnh của những người tị nạn khốn khổ, nạn nhân của các chế độ độc tài Cộng Sản, cũng như các nhà đấu tranh cho tự do dân chủ và nhân quyền đang bị đàn áp ở những quốc gia mà Hoa Kỳ rất quan tâm.
Cuộc vận động chấm dứt vào lúc 5 giờ chiều cùng ngày. Các thiện nguyện viên lưu luyến chia tay, nhưng họ không quên nhắc nhở nhau về quyết tâm và bổn phận của những người đang có tiếng nói trong công cuộc tranh đấu cho quyền lợi của những người tị nạn thiếu may mắn, đang chờ đợi được đặt chân đến bến bờ tự do như chính chúng ta đã và đang có. [đ.d.]
“Chúng ta chưa bao giờ chứng kiến một tổng thống nào cố chiếm đoạt và củng cố quá nhiều quyền lực của các nhánh khác, chứ đừng nói đến việc làm những hành động như vậy trong hai tháng đầu tiên của nhiệm kỳ tổng thống”, nhận xét của Stephen Vladeck, giáo sư tại Trung tâm Luật của Đại Học Georgetown (dẫn lại từ The New York Times)…
Elon Musk, cánh tay đắc lực của Trump, đội mũ MAGA trong cuộc họp với nội các Tổng Thống Trump bên trong Tòa Bạch Ốc hôm 24 Tháng Ba, 2025. (Hình: BRENDAN SMIALOWSKI/AFP via Getty Images)
“Tôi cóc quan tâm…”
Không đầy hai tháng kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Donald Trump cho thấy ông đang bằng mọi giá củng cố quyền kiểm soát Quốc Hội, Tư Pháp, và thậm chí, kể cả xã hội và văn hóa. Cách tự diễn giải của Trump về quyền lực tổng thống đã trở thành đặc điểm xác định nhiệm kỳ thứ hai của ông, nhằm khẳng định thẩm quyền hành pháp để định hình lại chính phủ, thúc đẩy việc thực hiện các chính sách theo cách của ông và thẳng tay loại bỏ những gì ông và những người ủng hộ ông coi là rào cản, kể cả những “rào cản” hoàn toàn hợp pháp trong một đất nước vốn xem thượng tôn pháp luật và tôn trọng Hiến Pháp là yếu tố hàng đầu của sinh mạng nền dân chủ.
Quốc Hội, do phe Cộng Hòa (GOP) kiểm soát, đã lùi về phía sau và thậm chí nhượng lại một số nhiệm vụ truyền thống của họ cho Trump, ngoan ngoãn “bàn giao” một số quyền chi tiêu của nhánh lập pháp cho Tòa Bạch Ốc và đứng ngoài cuộc khi các cơ quan do Quốc Hội thành lập và cấp ngân sách bị đóng cửa. GOP không dám đương đầu Trump, đặc biệt khi ông dọa sẽ “tiên phong” chống lại chiến dịch tái tranh cử của bất kỳ nghị sĩ GOP nào dám thách thức chương trình nghị sự của ông.
Trump đã phá bỏ các biện pháp kiểm tra và cân bằng, thẳng tay sa thải các tổng thanh tra và đưa những người trung thành vào Bộ Tư Pháp. Chỉ trong một ngày vào giữa Tháng Hai, Trump đã “xử trảm” ít nhất 12 tổng thanh tra mà đáng lý việc này cần thông báo trước cho Quốc Hội 30 ngày. Trump cũng “chĩa nòng” vào các công ty luật tư nhân có mối liên hệ với những người mà ông coi là kẻ thù chính trị. Với giới sử gia và chuyên gia nghiên cứu Hiến Pháp, sự tấn công trực tiếp và công khai của Trump vào tư pháp là điều đáng báo động nhất.
Trump đã phớt lờ lệnh của chánh án James E. Boasberg thuộc Tòa Án Liên Bang tại Washington khi James E. Boasberg tìm cách tạm dừng việc trục xuất một nhóm người di cư mà nhiều người trong số họ hầu như không được hưởng quy trình tố tụng hợp pháp. Giới chức chính quyền Trump nói rằng hầu hết những người di cư này đến từ Venezuela và tất cả đều thuộc thành phần bất hảo, có dính dáng băng đảng giang hồ. Tuy nhiên, chính quyền Trump không công bố tên của họ hoặc đưa ra bằng chứng về tội ác mà họ bị cáo buộc.
Tính đến ngày 22 Tháng Ba, chính quyền Trump đã đối mặt 134 đơn kiện của các chánh án liên bang cũng như nhiều tổ chức (theo “Litigation Tracker: Legal Challenges to Trump Administration Actions”, justsecurity.org). Danh sách này tăng liên tục. Cứ vài ngày, danh sách lại được cập nhật đơn kiện mới.
“Tôi LUÔN LUÔN TUÂN THỦ tòa án” – Trump nói vào ngày 11 Tháng Hai. Thực tế hoàn toàn khác. “Thành thật mà nói, tôi chưa bao giờ thấy điều gì như vậy,” theo Steven Levitsky, nhà khoa học chính trị tại Harvard và là đồng tác giả “How Democracies Die” và “Competitive Authoritarianism.”
Giáo sư Steven Levitsky nói thêm, “Xem xét và so sánh những trường hợp trong thế kỷ 21, như Hungary, Ba Lan và Thổ Nhĩ Kỳ; theo nhiều khía cạnh, có thể thấy điều này (những gì Trump làm) còn tệ hơn. Hai tháng đầu tiên đã diễn ra giống hệt một chế độ độc tài và hắc ám hơn nhiều so với hầu hết trường hợp tương tự mà tôi biết khi nói đến sự thoái trào của nền dân chủ.”
Chiến thuật đối phó tư pháp của Trump
Không chỉ cá nhân Trump, những người trong bộ máy chính quyền của ông cũng đối đầu trực diện chống đối tư pháp. “Các chánh án không được phép kiểm soát quyền lực hợp pháp của nhánh hành pháp” – Phó Tổng Thống JD Vance nói.
Trả lời phỏng vấn chương trình “Fox & Friends,” Tom Homan, người được Trump giao nhiệm vụ kiểm soát biên giới, nói “Tôi cóc quan tâm bọn chánh án nghĩ gì; tôi cóc quan tâm đám cánh tả nghĩ gì” (“I don’t care what the judges think. I don’t care what the Left thinks”).
Điều cực kỳ nguy hiểm đe dọa nghiêm trọng cơ chế tam quyền phân lập là, Trump nói riêng và MAGA nói chung, đang làm nhẹ đi vai trò của tư pháp. Một chiến dịch tấn công tư pháp đang được thực hiện trên toàn quốc.
Đầu Tháng Hai, sau khi Chánh Án Carl Nichols (do Trump bổ nhiệm) ra lệnh tạm chặn việc chính quyền buộc hàng nghìn nhân viên tại Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) nghỉ việc, tài khoản Catturd trên X (nổi tiếng cực hữu, có 3.6 triệu người theo dõi) lên tiếng rằng “chánh án không phải là tổng thống. Lờ nó đi. Tống cổ hết bọn chúng đi. Cứ tiếp tục làm đi.”
Hôm sau, khi một chánh án khác chặn Bộ Hiệu Quả Chính Phủ (DOGE) truy nhập vào các hồ sơ của Bộ Tài Chính, tài khoản bảo thủ @amuse (có hơn nửa triệu người theo dõi) cáo buộc Chánh Án Paul A. Engelmayer tội gieo mầm kích động “một cuộc đảo chính” nhằm “chống lại một chính phủ dân cử.” Phát biểu này được 25,000 lượt chia sẻ, trong đó có Elon Musk, và gần 20 triệu lượt xem.
Một cách tổng quát, làm mất uy tín tòa án nói riêng và tư pháp nói chung đang là chiến thuật của MAGA. Việc làm giảm lòng tin vào tòa án gây tổn hại đáng kể đến quyền lực của các chánh án, vì họ, trong thực tế, không có khả năng thực thi các phán quyết của mình.
Chính quyền Trump đang đẩy mạnh luồng dư luận nhằm tạo nên suy nghĩ rằng tổng thống phải có quyền tuyệt đối; và các chánh án, chứ không phải chính quyền, đang hành động vi hiến và cần phải bị tống khứ. Điều này chẳng khác gì mô hình cai trị của các nước độc tài, những nơi mà chính quyền hành động theo cách “tao là luật và luật là tao.”
Renee Hobbs, giáo sư nghiên cứu truyền thông tại Đại Học Rhode Island, nhắc lại, từ xa xưa, người Hy Lạp cổ đại đã biết rằng sự lặp đi lặp lại cuối cùng thường mang đến sự hài lòng chấp nhận như một lẽ tất yếu. Thập niên 1970, giới tâm lý học cũng chứng minh rằng khi nghe một thông điệp sai nhiều lần, người ta dần tin rằng điều đó là đúng. Thời điểm hiện tại, những kẻ bảo thủ cực hữu MAGA đang ra sức làm điều đó. Họ nhai đi nhai lại rằng việc các chánh án ra phán quyết chống lại sắc lệnh tổng thống là hành động vi hiến, dù đó mới thật sự là hành động thượng tôn pháp luật ở một đất nước dân chủ tôn trọng luật pháp.
Suốt hạ tuần Tháng Ba, các chính trị gia cánh hữu và thành phần MAGA có sức ảnh hưởng đã đăng hàng trăm bài quy chụp và phỉ báng tư pháp, tăng gấp bảy so với một tuần trước đó và tăng vọt so với thời điểm Trump nhậm chức (dẫn lại từ The Washington Post ngày 21 Tháng Ba). Riêng Elon Musk, đương sự đã đăng hoặc đăng lại các lời kêu gọi luận tội chánh án hơn 40 lần trong hai tháng qua.
Bánh xe công lý đang bị vấp nhiều mô gập ghềnh mà Trump và cả bộ máy chính quyền của ông đang tạo ra. Richard Pildes, giáo sư luật Hiến Pháp thuộc Trường Luật NYU, nói “Tôi cho rằng, chúng ta đang ở rất gần một cuộc khủng hoảng Hiến Pháp. Có lẽ chúng ta đang nhảy múa trên bờ vực của một cuộc khủng hoảng Hiến Pháp” (ABC News, ngày 21 Tháng Ba).
Ngày 20 Tháng Ba, một lần nữa, Trump yêu cầu Tối Cao Pháp Viện hạn chế khả năng của các chánh án liên bang trong việc ban hành lệnh cấm nhằm vào các sắc lệnh hành pháp của ông.
“HÃY DỪNG CÁC LỆNH CẤM TRÊN TOÀN QUỐC NGAY BÂY GIỜ, TRƯỚC KHI QUÁ MUỘN,” Trump viết trên Truth Social. “Nếu Chánh án Roberts và Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ không khắc phục tình hình độc hại và chưa từng có này NGAY LẬP TỨC, thì đất nước chúng ta sẽ gặp rắc rối rất nghiêm trọng!”
Ngày 13 Tháng Ba, nhóm luật sư đại diện chính quyền Trump đã yêu cầu các chánh án thu hẹp rào cản tư pháp nhằm vào sắc lệnh của Trump liên quan quyền công dân theo nơi sinh. Bộ Tư Pháp của Trump cũng thách thức ba lệnh cấm áp dụng trên toàn quốc được ban ra bởi các chánh án liên bang tại tiểu bang Washington, Massachusetts và Maryland.
Ngày 20 Tháng Ba, Thượng Nghị Sĩ Josh Hawley (GOP, Missouri), thành viên Ủy Ban Tư Pháp Thượng Viện, cho biết ông sẽ đưa ra dự luật nhằm hạn chế những gì ông gọi là “lạm dụng quyền tư pháp một cách trắng trợn” của các tòa án khi họ ngáng đường chương trình nghị sự của Trump.
“Các chánh án đã ban hành số lượng KỶ LỤC các lệnh cấm toàn quốc đối với chính quyền Trump – một sự lạm dụng quyền tư pháp một cách trắng trợn. Tôi sẽ đưa ra luật để chấm dứt sự lạm dụng này mãi mãi,” Josh Hawley đăng trên X (Twitter). Một thượng nghị sĩ Mỹ giờ đây lại xem thường luật pháp và công lý thì có thể nói nền dân chủ Mỹ đang bị lở loét nhiều như thế nào. [kn]
Cứ là chiều, cứ mãi là tôi. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
Khi tình yêu ngủ quên trên đường đời
Khi lời yêu chạm lời trong lời
Sẽ mãi còn trong tim hơi ấm
Bầu trời xanh một cõi trùng khơi
Gió chiều trôi thương nhớ đầy vơi
Nhìn mây bay mờ xa chân trời
Lời yêu bồng bềnh bao hoài niệm
Giờ còn đâu bóng đời ẩn hiện
Tay cầm tay bên nhau tình đầu
Ôi ngày xưa cơn mơ ngậm ngùi
Trái tim rơi chiều trôi mơ hồ
Tìm đâu ra bóng em xa mù
Nhớ thương nhiều mà lòng chưa vơi
Tiếc gì đâu mà tình ngậm ngùi
Thưở ban đầu mấy ai còn nhớ
Cứ lặng thầm như mây chiều trôi
Cứ là chiều, cứ mãi là tôi
Cứ là em như thuở ban đầu
Mãi là nhau của thời vụng dại
Yêu mà đâu dám ghé môi hôn
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
IRVINE, California (NV) – Một thanh niên bị bắt với cáo buộc giựt tiền trong ngăn kéo tại quầy tính tiền của hàng loạt cơ sở thương mại ở Orange County, cảnh sát loan báo hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba.
Nghi can Angelo Sage, 20 tuổi, cư dân Los Angeles, bị bắt hôm Thứ Tư vì tội cướp của và đột nhập, Sở Cảnh Sát Irvine cho hay trên Facebook.
Nghi can Angelo Sage giựt tiền trong ngăn kéo đựng tiền của cơ sở thương mại ở Irvine, California. (Hình: Irvine Police Department)
Nghi can Sage bị cáo buộc cướp tiền trong ngăn kéo tại quầy tính tiền của bảy cơ sở thương mại ở Irvine trong hai tháng qua, IPD cho biết.
Video an ninh của những cơ sở thương mại này cho thấy nghi can Sage thò tay vào ngăn kéo giựt tiền khi nhân viên đang đếm tiền.
“Anh ta mua những món ít tiền rồi trả tiền, và khi ngăn kéo đựng tiền mở ra, anh ta giựt tiền và bỏ chạy… Có trường hợp, nghi can dùng vũ lực để giựt tiền,” IPD viết trên Facebook.
Trong hầu hết vụ cướp tiền, nghi can Sage mặc quần pyjama và mặc áo khoác có mũ trùm đầu, theo IPD. (Th.Long)
WASHINGTON, DC (NV) – Chánh án liên bang hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba, ra lệnh chính quyền Tổng Thống Donald Trump giữ nguyên nội dung “chat” của nhóm giới chức an ninh quốc gia hàng đầu trên ứng dụng nhắn tin Signal về chiến dịch tấn công phiến quân Houthi ở Yemen, theo ABC News.
Ông James Boasberg, chánh án liên bang ở Washington, DC, bắt buộc những giới chức an ninh bị nêu tên trong đơn kiện của tổ chức bất vụ lợi American Oversight (AO) phải giữ lại toàn bộ tin nhắn mà họ gửi và nhận trên Signal từ ngày 11 tới 15 Tháng Ba.
Ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)
Ông Benjamin Sparks, luật sư đại diện AO, nói ông lo “những tin nhắn này có thể sắp bị hủy” do Signal cho phép cài đặt tự động xóa tin nhắn, nên Chánh Án Boasberg ra lệnh chính quyền Tổng Thống Trump hạn chót là Thứ Hai tới phải nộp văn bản có tuyên thệ bảo đảm sẽ giữ lại những tin nhắn này.
Trong đơn kiện, AO yêu cầu tòa liên bang tuyên bố việc nhóm giới chức này dùng Signal là bất hợp pháp và bắt buộc họ giữ nguyên nội dung “chat” ngay lập tức, vì nếu xóa là vi phạm quy định lưu giữ hồ sơ chính phủ.
Đơn kiện của AO nêu bị cáo là Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth, Giám Đốc Tình Báo Quốc Gia Tulsi Gabbard, Giám Đốc Cơ Quan Tình Báo Trung Ương (CIA) John Ratcliffe, Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent, Ngoại Trưởng Marco Rubio, và Văn Khố Quốc Gia (NARA).
Hôm Thứ Hai tuần này, tạp chí The Atlantic đăng bài báo gây chấn động về việc ông Jeffrey Goldberg, chủ bút tạp chí này, tình cờ được đưa vào nhóm “chat” của 18 giới chức an ninh hàng đầu đang bàn chiến dịch tấn công Houthi trước đây trong Tháng Ba.
Hai ngày sau, hôm Thứ Tư, The Atlantic tung ra một loạt tin nhắn cụ thể trong nhóm “chat” đó, cho thấy ông Hegseth nêu tên loại phi cơ được sử dụng và thời điểm chính xác của chiến dịch. Người nhắn tin đầu tiên trong nhóm là ông Mike Waltz, cố vấn an ninh quốc gia. Nếu đối thủ của Mỹ lấy được thông tin đó, lính Mỹ có thể gặp nguy hiểm.
Mấy ngày qua, Tổng Thống Donald Trump và một số giới chức hàng đầu của chính quyền cố gắng “chống chế” cho vụ xì-căng-đan này. Họ nói những tin nhắn này không chứa thông tin mật, bất chấp bao gồm thông tin về loại vũ khí và thời điểm tấn công. (Th.Long) [kn]
TRÀ VINH, Việt Nam (NV) – Bốn người ở tỉnh Trà Vinh gồm Đặng Ngọc Thanh, Thạch Nga, Kim Som Rinh và Thạch Xuân Đồng bị bắt, khởi tố với cáo buộc “xuyên tạc thành quả xây dựng đất nước, vu cáo chính quyền địa phương.” Nhiều phần ba trong số bốn người này là người Khmer.
Theo báo Tiền Phong hôm 27 Tháng Ba, các bị can từ 32-46 tuổi, bị nhà chức trách quy chụp hành vi dùng các danh khoản Facebook để “nói xấu nhà nước,” “vu cáo chính quyền địa phương vi phạm dân chủ, nhân quyền.”
Một trong bốn người lúc bị bắt. (Hình: Tiền Phong)
Bản tin cho rằng, vụ bắt giữ xảy ra sau khi bốn người này khước từ việc bị chính quyền “giáo dục” và “ngày càng hoạt động quyết liệt hơn” trên mạng xã hội.
Cũng đưa tin vụ này, tờ Tuổi Trẻ cho rằng bốn người nêu trên “tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận quần chúng nhân dân” và “xâm phạm đến lợi ích nhà nước, làm phức tạp tình hình an ninh, trật tự địa phương.”
Các bản tin không dám làm rõ chi tiết về các bài đăng trên Facebook của bốn người này là gì.
Trước vụ này, chính quyền tỉnh Trà Vinh từng bắt giữ, phạt tù một số người Khmer với cáo buộc “chống phá.”
Cách đây một năm, hai người là Tô Hoàng Chương và Thạch Cương bị Tòa Án Huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, kết án lần lượt ba năm rưỡi và bốn năm tù với cáo buộc “xuyên tạc chính quyền và lịch sử Việt Nam.”
Ông Chương và ông Cương được biết đến là hai nhà hoạt động người Khmer.
Báo Thanh Niên thời điểm đó dẫn cáo trạng cho hay, từ năm 2021 đến ngày 26 Tháng Sáu năm ngoái, hai bị cáo Chương và Cương dùng hai danh khoản Facebook “TO Hoang Chuong” và “Cuong Thach” đăng bài, hình ảnh, phát “livestream,” chia sẻ các đoạn video clip của kênh tin hải ngoại, cũng như chia sẻ video clip phát biểu của ông Cương.
Một người (thứ nhì, phải qua) bị bắt tại tư gia. (Hình: Tiền Phong)
Các bài đăng bị Sở Thông Tin Truyền Thông Trà Vinh quy chụp là “có nội dung gây ảnh hưởng đến đoàn kết dân tộc, tôn giáo; xuyên tạc chính quyền, xuyên tạc lịch sử Việt Nam, xúc phạm uy tín của lực lượng công an; xuyên tạc, xúc phạm uy tín của chính quyền địa phương,” trong đó có Hội Đoàn Kết Sư Sãi Yêu Nước huyện Trà Cú, bệnh viện Sản Nhi Trà Vinh và các bác sĩ công tác tại bệnh viện này.
Trước khi bị bắt hồi cuối Tháng Bảy, 2023, bị cáo Cương từng bị xử phạt hành chính với cáo buộc “đưa tin sai sự thật, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức” nhưng ông này không chịu nộp phạt.
Cũng theo báo Thanh Niên, đến khi hầu tòa, hai ông Tô Hoàng Chương và Thạch Cương được ghi nhận “thành khẩn khai báo” và “ăn năn hối cải.” (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đảng viên đảng CSVN “sinh con thứ ba trở lên sẽ không bị “kỷ luật,” theo quy định mới được Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương sửa đổi và có hiệu lực từ ngày 20 Tháng Ba.”
Thông Tấn Xã Việt Nam (TTXVN) cho hay như vậy hôm 27 Tháng Ba và các báo từ trung ương tới địa phương rập khuôn thông báo lại một chính sách mới, đảo ngược hoàn toàn với các quy định về dân số và trừng phạt đảng viên các cấp có từ gần hai chục năm trước.
Trẻ sơ sinh tại Bệnh Viện Phụ Sản Trung Ương ở Hà Nội. (Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)
Nguồn tin trên dẫn “Hướng dẫn số 5” từ Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương của đảng CSVN loan báo các sửa đổi lại quy định cũ có từ năm 2008 trừng phạt đảng viên các cấp nếu vợ chồng họ có thêm đứa con thứ ba, trái với sự ấn định nhằm chận đà gia tăng dân số quá nhanh trên toàn thế giới, theo khuyến cáo của Liên Hiệp Quốc.
Thời gian này và những năm sau đó, dân số Việt Nam tăng trung bình từ 1.2 triệu đến 1.5 triệu người trong khi có một số bào thai bị phá hủy cũng tương đương như thế. Một phần để tránh bị trừng phạt, phần khác vì tinh thần trọng nam khinh nữ vẫn còn đầy trong xã hội Việt Nam. Bên cạnh đó là nạn “ăn cơm trước kẻng” của giới thanh thiếu niên không kềm giữ được tò mò tình dục.
Theo pháp lệnh dân số có từ năm 2008, các cặp vợ chồng tại Việt Nam bị giới hạn “sinh một hoặc hai con, trừ trường hợp đặc biệt do chính phủ quy định.” Riêng đối với đảng viên của đảng CSVN, họ còn bị các hình thức trừng phạt gồm cả việc không được đề bạt leo lên các chức vụ cao hơn. Nay lệnh mới có hiệu lực từ 20 Tháng Ba, 2025 trở đi, quan chức đảng viên các cấp không còn bị giới hạn số con nữa.
Mười lăm, hai mươi năm trở về trước, loa phường ở thành phố hay loa tuyên truyền ở thôn xã hàng ngày loan báo danh sách các phụ nữ trong độ tuổi sinh con phải đi đặt vòng tránh thai. Đàn ông thanh niên nào phải đi cắt ống dẫn tinh triệt sản. Từ trung ương tới địa phương, mọi cặp vợ chồng đều phải thi hành “kế hoạch hóa gia đình” theo lệnh của nhà nước.
Nhưng hai ba năm trở lại đây, có những báo cáo cho biết dân Việt Nam ngày càng “lười đẻ” vì “lợi ích sinh con ngày càng ít, gánh nặng lại quá nhiều” khi kiếm sống quá khó khăn vất vả. Các cặp vợ chồng tại Việt Nam đã tự động giới hạn chuyện có nhiều con, không cần đến cái pháp lệnh dân số của nhà nước.
Trọng nam khinh nữ vẫn còn tồn tại trong xã hội Việt Nam cho đến tận ngày nay. Dẫn đến các vụ phá thai khi sản phụ siêu âm thấy bào thai là bé gái. (Hình: minh họa: hoàng Đình nam/AFP/Getty Images)
Theo một bản tin hồi cuối năm 2024, Bộ Y Tế CSVN báo động rằng mức sinh tại Việt Nam tiếp tục giảm. Mức sinh chỉ còn chừng 1.56 đến 1.8 ở nhiều khu vực ở miền Nam Việt Nam và ngay cả các khu vực thành thị trong khi nhà nước mong muốn đạt được “mức sinh thay thế,” tức khoảng hai con mỗi cặp vợ chồng.
Thống kê dân số của Liên Hiệp Quốc nói dân số Việt Nam cuối năm 2024 đã vượt quá 101 triệu người nhưng với số sinh ngày càng giảm, dân số sẽ tiếp tục “già hóa”mà người ta ước tính, đến năm 2100 dân số Việt Nam sẽ chỉ còn khoảng 72 triệu người nếu tình trạng “lười đẻ” tiếp tục.
Quy mô dân số ảnh hưởng toàn diện đến tất cả các mặt của đời sống xã hội, không riêng gì kinh tế. Bộ Y Tế của CSVN đề nghị các chính sách “đủ mạnh và hấp dẫn” để khuyến khích người ta sinh con như “kéo dài thời gian nghỉ thai sản, hỗ trợ nhà ở.” (NTB) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Một ông ở Irvine bị kết án gần bốn năm tù liên bang hôm Thứ Tư, 26 Tháng Ba, vì cướp gần 10 cây đàn violin đắt tiền và cướp hàng trăm đô la của ngân hàng, Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo.
Từ Tháng Tám, 2020 tới Tháng Tư, 2023, ông Mark Meng, 58 tuổi, liên lạc với nhiều tiệm đàn violin khắp nước Mỹ, giả danh là nhà sưu tập nhạc cụ muốn mua đàn violin cao cấp, DOJ cho hay. Ông yêu cầu giao cho ông đàn để chơi thử rồi mới quyết định mua hay không.
Hình chụp từ camera an ninh cảnh ông Mark Meng cướp ngân hàng ở Irvine. (Hình: Irvine Police Department)
Sau khi nhận được đàn, ông Meng thương lượng giá cả và giữ đàn quá thời gian chơi thử mà hai bên thỏa thuận, DOJ cho biết.
Sau đó, ông Meng trả tiền mua đàn bằng những tờ ngân phiếu mà ông biết sẽ bị từ chối vì không đủ tiền trong trương mục. Khi tiệm đàn liên lạc với ông Meng về những tờ ngân phiếu đó, ông gửi cho họ một loạt tờ ngân phiếu khác cũng bị từ chối, theo DOJ.
Đôi khi, ông Meng nói dối tiệm đàn rằng ông đã gửi trả đàn qua đường bưu điện nhưng có lẽ bị thất lạc. Cuối cùng, ông ngưng liên lạc với tiệm đàn, DOJ cho hay.
Những cây đàn violin ông Meng cướp gồm cây Giulio Degani $175,000, cây Lorenzo Ventapane năm 1823 cũng $175,000, và sáu cây violin khác cùng với cây vĩ kéo, tổng cộng hơn nửa triệu đô la. Ông bán nhiều món đó cho một người mua với giá $44,700, dù không phải của ông, DOJ cho biết.
Ngày 2 Tháng Tư, 2024, ông Meng đội mũ, đeo kính mát, quấn khăn che mặt và đeo bao tay cao su bước vào ngân hàng ở Irvine. Ông đưa cho cô nhân viên ngân hàng mẩu giấy ghi, “$18,000. Rút đi. Làm ơn. Bình tĩnh. Không sao đâu. Cảm ơn.”
Cô nhân viên nói cô không thể lấy đủ số tiền ông muốn. Ông Meng đáp, “Có bao nhiêu đưa bấy nhiêu.”
Cô nhân viên đưa cho ông khoảng $450. Ông Meng bị bắt khoảng 10 ngày sau đó.
Tháng Chín, 2024, ông Meng nhận một tội danh lừa đảo và một tội danh cướp ngân hàng. Hôm Thứ Tư, ông bị kết án 46 tháng tù. (Th.Long)
Lộ thêm một nhân vật không nên tham gia vụ rò rỉ tin mật ‘Signalgate’
Liên quan đến vụ rò rỉ tin mật trong nhóm nhắn tin Signal mà đội ngũ an ninh quốc gia của Tổng Thống Trump sử dụng để lên kế hoạch hoạt động quân sự, vừa phát hiện thêm một thành viên khác không được phép tham gia, theo Newsweek.
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Vi Văn Nhập, 42 tuổi, cư dân huyện Quỳ Châu, tỉnh Nghệ An, bị kết án chín năm tù với cáo buộc lừa bán em trai ruột cùng một số nạn nhân khác vào ổ lừa đảo ở Tam Giác Vàng.
Theo báo VNExpress hôm 27 Tháng Ba, đồng phạm với bị cáo Nhập là Phạm Thị Tuyết Chinh lãnh án chín năm rưỡi tù với cùng tội danh “mua bán người.”
Bị cáo Vi Văn Nhập (trái) và Phạm Thị Tuyết Chinh tại phiên tòa. (Hình: Hùng Lê/VNExpress)
Cáo trạng vụ án cho hay, hồi Tháng Tám, 2023, bị cáo Chinh làm việc tại Trung Quốc và được ông chủ trao đổi, nhờ tìm lao động người Việt Nam đưa sang đặc khu Tam Giác Vàng, thuộc tỉnh Bokeo, Lào, tham gia các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Cứ mỗi người lừa được đến đó, bị cáo Chinh được trả công 15 triệu đồng ($586).
Bị cáo Chinh sau đó nhờ bị cáo Nhập rao tuyển người làm “công việc đánh máy, hưởng lương mỗi tháng 20 triệu đồng ($782), bao ăn ở.”
Bị cáo Nhập được hứa hẹn nhận tiền “hoa hồng” vài triệu đồng từ mỗi trường hợp lừa được.
Ông Nhập sau đó rủ em trai 32 tuổi đang làm việc ở Sài Gòn cùng bốn người khác là đồng hương Nghệ An, xuất cảnh sang Lào.
Khi đến nơi, năm nạn nhân bị dẫn tới đặc khu Tam Giác Vàng rồi bàn giao cho ông chủ người Trung Quốc và bị tịch thu hết giấy tờ tùy thân.
Phiên xử diễn ra tại Tòa Án Nghệ An. (Hình: Nghệ An)
Các nạn nhân hằng ngày bị ép gọi điện lừa đảo những người ở Việt Nam. Những người không hoàn thành nhiệm vụ đều bị đánh đập, chích điện và bỏ đói.
Hồi năm ngoái, năm nạn nhân trốn khỏi Tam Giác Vàng, trở về Việt Nam tố cáo hành vi buôn người của hai bị cáo Nhập và Chinh.
Tại phiên tòa, hai bị cáo Vi Văn Nhập và Phạm Thị Tuyết Chinh được nhìn thấy tỏ ra hối hận, khai rằng mình vì hám lợi nên lừa người thân và đồng hương, mong được tòa giảm nhẹ hình phạt để “sớm trở về chuộc lỗi.”
Bản án nêu trên được tuyên sau khi Hội Đồng Xét Xử phiên tòa nhận định hành vi của hai bị cáo “xâm phạm tới quyền tự do thân thể, tài sản hợp pháp của các bị hại, gây ảnh hưởng tới an ninh trật tự,” nên cần xử nghiêm để răn đe. (N.H.K) [kn]
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Bị can Nguyễn Hữu Quyết, 28 tuổi, quê Thanh Hóa, bị bắt, khởi tố tại tỉnh Quảng Ngãi với cáo buộc thuê một homestay không phải để kinh doanh lưu trú mà là để sản xuất ma túy.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 27 Tháng Ba, bị can Quyết khai mình từng có thời gian qua Cambodia làm trong một sòng bạc.
Bị can Nguyễn Hữu Quyết lúc bị bắt. (Hình: Thành Sự/Tuổi Trẻ)
Tại đây, bị can Quyết được một người không rõ nhân thân tiết lộ công thức sản xuất ma túy.
Để “nâng cao tay nghề,” bị can Quyết lên mạng tìm hiểu thêm về “hàng trắng.”
Sau đó, bị can Quyết mua một số hóa chất về bắt đầu điều chế chất ma túy và bán ra thị trường.
Để tránh bị phát giác, bị can Quyết không ở yên một chỗ, mà di chuyển đến nhiều tỉnh thành khác nhau.
Vào sáng 17 Tháng Ba, Công An Phường Trương Quang Trọng, thành phố Quảng Ngãi, tỉnh Quảng Ngãi, ập vào kiểm tra homestay của bị can Quyết.
Tại một căn phòng, công an bắt quả tang bị can Quyết đang điều chế chất lỏng là nước ma túy.
Tại hiện trường, bị can Quyết tính hối lộ các công an viên từ 150 đến 200 triệu đồng ($5,865-$7,820) mỗi người nhưng bất thành.
Một ngày trước, công an đột kích “xưởng sản xuất ma túy lớn nhất Việt Nam” tại một khu đất rộng 1,000 mét vuông, quây tôn kín mít nằm trên lưng đồi nằm trong khuôn viên nghĩa trang phía bắc thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 27 Tháng Ba, nhà chức trách tịch thu 1.4 tấn ketamin, hay còn gọi là ke, một dạng ma túy tổng hợp, có công dụng an thần và tạo ảo giác cho người sử dụng.
Ngoài ra, có hàng trăm lít dung dịch và dây chuyền, thiết bị phục vụ sản xuất ma túy bị tịch thu.
Các chai nước ma túy bị tịch thu trong vụ bắt giữ bị can Nguyễn Hữu Quyết. (Hình: Thành Sự/Tuổi Trẻ)
Nhà xưởng nêu trên còn có một xưởng làm sạch, hoàn thiện thành phẩm ketamin gần đó.
Ông Phan Xuân Trang, một người dân sống gần hiện trường, cho biết, vào ban đêm thường thấy khu vực nhà xưởng sáng đèn.
“Tôi cứ tưởng họ thuê đất làm rẫy, chứ nào đâu biết họ làm chuyện phi pháp như vậy,” ông Trang nói.
Chi tiết về nhóm nghi can mở nhà xưởng này chưa được công bố. (N.H.K) [kn]
TOPEKA, Kansas (NV) – Giới chức y tế Kansas hôm Thứ Tư, 26 Tháng Ba, xác nhận 23 ca bệnh sởi và cho hay những ca này có lẽ liên hệ với đợt bùng phát ở nhiều tiểu bang khác, vốn làm ít nhất 379 người mắc bệnh, theo CNN và CBS News.
“Những ca được xác nhận ở Kansas có lẽ liên hệ với đợt bùng phát ở Texas và New Mexico,” bà Jill Bronaugh, phát ngôn viên Bộ Y Tế và Môi Trường Kansas (KDHE), gửi email tới CNN cho hay hôm Thứ Tư. Bà lưu ý họ chưa biết những ca này bị lây bệnh như thế nào.
Cậu bé Xerius Jackson, 7 tuổi, được chích ngừa sởi-quai-bị-rubella ở Lubbock, Texas, hôm 1 Tháng Ba. (Hình minh họa: Jan Sonnenmair/Getty Images)
Những bệnh nhân sởi ở Kansas sống ở sáu quận hạt phía Tây Nam tiểu bang, theo KDHE.
Hầu hết bệnh nhân này, 20 người, chưa chích ngừa sởi. Có 15 bệnh nhân từ 5 tới 17 tuổi, sáu bệnh nhân 4 tuổi trở xuống và hai người trên 18 tuổi, KDHE cho hay.
Tính tới Thứ Tư, chưa bệnh nhân nào phải vào bệnh viện hoặc thiệt mạng, theo dữ liệu KDHE.
Những ca sởi ở Kansas xuất hiện giữa lúc bệnh này đang tăng lên ở một số tiểu bang khác. Phần lớn ca sởi được báo báo tới nay là ở Texas. Từ cuối Tháng Giêng tới nay, Texas có hơn 300 cư dân mắc sởi và một đứa trẻ chết vì bệnh này. Một người lớn ở New Mexico mắc sởi cũng thiệt mạng.
Hôm Thứ Hai, giới chức y tế Washington, DC, xác nhận một bệnh nhân sởi có lẽ lây bệnh cho hành khách khác trên chuyến xe lửa Amtrak tới thành phố này trước đây trong Tháng Ba.
Tính tới Thứ Năm, một loạt tiểu bang khác cũng xác nhận có ca sởi, như New Jersey, Georgia, California, Rhode Island, Kentucky, Michigan, Alaska, Pennsylvania và Oklahoma.
WARSAW, Ba Lan (NV) – NATO hôm Thứ Tư, 26 Tháng Ba, đính chính thông tin được tổng thư ký liên minh này đưa ra cùng ngày, theo đó, bốn lính Mỹ mất tích trong lúc tập luyện ở Lithuania đã thiệt mạng, theo AP.
Ông Mark Rutte loan báo thông tin đó với phóng viên trong khi Lục Quân Mỹ lưu ý họ chưa thể xác nhận bốn lính Mỹ này thiệt mạng hay chưa.
Lính Mỹ tham gia cuộc tập trận Allied Spirit 25 gần Hohenfels, Đức, hôm 12 Tháng Ba. (Hình minh họa: Sean Gallup/Getty Images)
“Chúng tôi vẫn đang tìm,” NATO cho hay trên mạng xã hội X. “Chúng tôi lấy làm tiếc nếu phát ngôn của tổng thư ký NATO hôm nay gây ra lầm lẫn. Lúc đó, ông chỉ nhắc tới những bản tin sơ khởi mà không xác nhận số phận những người mất tích. Hiện giờ, chúng tôi vẫn chưa rõ số phận của họ.”
Lục Quân Mỹ thông báo họ tìm thấy xe thiết giáp Hercules chở bốn lính Mỹ này bị chìm dưới nước sau khi mất tích trong lúc tập luyện ở Lithuania. Lục Quân Mỹ cho hay họ đang phối hợp với quân đội Lithuania và cơ quan dân sự vớt chiếc xe đó lên.
Cả bốn người lính này đều thuộc Lữ Đoàn Số 1, Sư Đoàn Bộ Binh Số 3. Họ mất tích khi đang tập luyện chiến thuật.
Tối Thứ Tư, khi phóng viên hỏi Tổng Thống Donald Trump nghe báo cáo bốn lính Mỹ mất tích hay chưa, ông nói, “Chưa, tôi chưa nghe.”
“Đây vẫn là tin tức ban đầu nên chúng tôi không biết chi tiết. Đây thực sự là tin khủng khiếp và chúng tôi chia buồn với gia đình và người thân của họ,” ông Rutte nói với báo giới ở Warsaw.
Đài LRT của Lithuania đưa tin bốn lính Mỹ cùng chiếc xe của họ được báo cáo mất tích chiều Thứ Ba khi đang tập luyện ở thị trấn Pabrade, gần biên giới với Belarus.
Cả ba quốc gia vùng Baltic – Lithuania, Latvia và Estonia – đều là thành viên NATO và thường có mối quan hệ lạnh nhạt với Nga, đồng minh chính của Belarus, từ khi tuyên bố độc lập khỏi Liên Xô năm 1990.
Mối quan hệ đó càng xấu thêm do vụ Nga xâm lăng Ukraine, và mấy năm nay, ông Gitanas Nauseda, tổng thống Lithuania, là một trong những người ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất trong cuộc chiến của nước này chống quân xâm lăng. (Th.Long) [kn]
Đôi khi, tôi nhận tin nhắn của một vài bạn bày tỏ sự bối rối về chuyện thời cuộc ở Việt Nam và thế giới.
Tựa như, có nên kỳ vọng vào ông Tô Lâm một vai trò cải cách cho đất nước, đến mức có thể thay đổi cả một chế độ như ông Gorbachev của Liên Xô cũ đã làm sụp đổ cả một đế chế Cộng Sản khổng lồ như trước đây không? Hoặc nên hiểu như thế nào về người đứng đầu quyền hành pháp Hoa Kỳ, qua những chính sách gây xáo trộn đến tận gốc rễ nền chính trị Hoa Kỳ và thế giới?
Du khách bước đi giữa những đụn cát nổi tiếng ở Mũi Né, Phan Thiết trong ánh nắng chiều. (Hình minh họa. Manan Vatsyayana/AFP/Getty Images)
Tôi đã không trả lời rằng nên tin cậy vào nhân vật này hoặc nhân vật khác, tôi chỉ khuyên các bạn rằng nên tin vào trực giác của chính mình.
Vì lẽ, chính tôi cũng đã từng có lúc đặt lòng tin rất lớn vào một nhân vật, kéo dài đến hơn cả thập kỷ để rồi thấy mình thật vô lý. Dĩ nhiên, không phải nhân vật ấy sai mà là chính tôi đã sai, khi đã tự khoác lên vai nhân vật ấy gánh nặng kỳ vọng của chính tôi, trong khi họ không có trách nhiệm phải gánh vác kỳ vọng của bất kỳ ai cả, đương nhiên, ngoài chính họ mà thôi.
Thật ra, cái sai của tôi cũng có thể đã là cái sai của rất nhiều người Việt mắc phải, là thường có tâm lý ỷ lại, trông chờ vào sự xuất hiện của một nhân vật kiệt xuất, lỗi lạc, có khả năng đội đá vá trời để cứu rỗi những nan đề của đất nước chúng ta.
Không chắc lắm, nhưng nếu đúng, thì điều này có lẽ do gien di truyền của cha ông từ hàng trăm thế hệ trước để lại cho chúng ta đến ngày hôm nay.
Theo đó, như dân tộc này cả hàng nghìn năm qua, chúng ta sẽ trông chờ những ai đó như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung… tái sinh để giải cho chúng ta bài toán của ngày hôm nay, như họ đã từng sinh ra để giải bài toán vào thời đại của họ. Trong đó, bài toán hôm nay là những giá trị tự nhiên của dân tộc như tự do, dân chủ và nhân quyền đang bị chế độ độc tài cướp đoạt.
Vậy thì lúc này, sau 50 năm hiện diện chế độ độc tài trên toàn lãnh thổ, đã có những cá nhân nào kiệt xuất như trong lịch sử đã từng có như vậy?
Điểm qua các cá nhân, tổ chức từ trong và ngoài nước vốn vẫn tự gánh cho mình trách nhiệm đội đá vá trời, lo toan cho đất nước… tôi có thể ngậm ngùi để nói với các bạn rằng, tuy người có tâm, có tầm không hề ít, nhưng mỗi người trong số họ đều là những ông vua con. Chưa ai trong số họ có thể vượt lên, trở thành một nhân vật tầm cỡ như lịch sử đã từng có!
Vì vậy, sự óng ánh của nhân vật mà tôi đã từng ảo tưởng hy vọng và chờ đợi cả hơn một thập kỷ hóa ra chỉ là bọt bong bóng xà phòng mà thôi. Nhìn rộng ra cũng vẫn chỉ là những điều tương tự như thế.
Từ trải nghiệm đó, cho nên, tôi nghĩ rằng sự trông chờ, tin cậy, lý tưởng hóa, hoặc thậm chí thần tượng vào nhân vật, cho dù chói sáng đến thế nào đi nữa cũng là điều không bao giờ nên làm. Ngoại trừ những nhân vật tâm linh, hoặc những nhân vật mà cuộc đời của họ đã dừng lại và đã hóa thần trong mắt công chúng.
Còn lại, những nhân vật người trần, mắt thịt thì không. Cuộc sống của họ vẫn đang tiếp diễn. Họ không phải là thánh nhân mà là con người. Hôm nay họ có thể làm nhiều điều đúng đắn, nhưng ngày mai, họ có thể sẽ làm nhiều điều sai trái.
Nếu thần tượng một người, nó sẽ khiến cho chúng ta đánh mất sự đánh giá khách quan cần thiết, kể cả sa vào tình trạng “thần tượng hóa” cả những điều sai trái của nhân vật thay vì phải phê phán điều sai trái đó.
Nếu để ý, chúng ta sẽ thấy điều đó đang dần trở nên phổ biến một cách đáng sợ.
Nếu không đặt niềm tin vào nhân vật, thì chúng ta có mất điểm tựa không? Thưa không? Chúng ta vẫn cứ đặt niềm tin, nhưng thay vì đặt niềm tin vào một nhân vật, chúng ta hãy đặt niềm tin vào các giá trị mà chúng ta tin rằng chúng chính đáng.
Với hoàn cảnh đất nước chúng ta hiện nay, thì tự do, dân chủ và nhân quyền là các giá trị chính đáng. Chúng cần được hoàn trả lại cho nhân dân. Chúng là những giá trị nền tảng để đất nước có thể vượt qua số phận nhược tiểu, trở nên hùng cường.
Vừng trăng khuyết nhìn qua ống kính máy hình vào dịp Tháng Giêng 2025. (Hình minh họa: Fadel Senna/AFP/Getty Images)
Theo đó, nếu hoạt động của cá nhân, tổ chức nào đang hướng về các giá trị chính đáng ấy thì chúng ta cần phải nhiệt thành ủng hộ. Nhưng khi những cá nhân, tổ chức ấy thay đổi mục tiêu, chệch hướng, hoặc theo đuổi các giá trị khác thì chúng ta sẽ ngừng lại sự ủng hộ họ.
Điều đó, một mặt giúp chúng ta giữ được mục tiêu tranh đấu, theo đuổi theo các giá trị chính đáng và xứng đáng. Mặt khác, giúp chúng ta không đánh mất đi sự đánh giá khách quan cần thiết mà những người thường “thần tượng” nhân vật mắc phải.
Đó cũng chính là nguyên tắc hành xử “Dĩ bất biến, ứng vạn biến” giúp giữ gìn phẩm chất cho chúng ta, dẫu mặc cho cuộc sống có biến động như thế nào.
Hoa Thịnh Đốn, ngày 23 Tháng Ba 2025
Đặng Đình Mạnh.
HURGHADA, Ai Cập (NV) – Tàu ngầm du lịch chìm ngoài khơi Ai Cập hôm Thứ Năm, 27 Tháng Ba, làm sáu người thiệt mạng và chín người bị thương, theo AP.
Toàn bộ nạn nhân là người Nga, giới chức địa phương cho hay, yêu cầu giấu tên vì không có thẩm quyền phát biểu với báo chí. Chiếc tàu chở tổng cộng 45 hành khách.
Thị trấn du lịch Hurghada, Ai Cập. (Hình minh họa: Khaled Desouki/AFP via Getty Images)
Chiếc tàu ngầm này bị chìm ngoài khơi một trong những bãi biển ở thị trấn du lịch Hurghada bên bờ Hồng Hải. Có 29 hành khách được cứu sống.
Trong số hành khách có vài đứa trẻ, giới chức lãnh sự Nga ở Hurghada xác nhận. Hiện chưa rõ chiếc tàu ngầm này có bao nhiêu nhân viên.
Chiếc tàu ngầm này của khách sạn Sindbad ở Hurghada, khởi hành khoảng 10 giờ sáng Thứ Năm để đi ngắm san hô và bị chìm cách bờ biển khoảng nửa dặm.
Chiếc tàu ngầm này do công ty Sindbad Submarines ở Hurghada điều hành, có 44 chỗ cho hành khách và hai chỗ cho người lái tàu, theo trang web công ty này.
Những người được cứu sống được chở đi bệnh viện và tình trạng đang ổn định, theo Tòa Lãnh Sự Nga.
Hiện chưa biết lý do chiếc tàu ngầm này bị chìm.
Du lịch là lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế Ai Cập, nhưng thời gian qua, nhiều công ty du lịch ngưng hoặc hạn chế đi lại ở Hồng Hải do mối nguy hiểm từ chiến sự Trung Đông. (Th.Long)
