Người đi xe lăn bị xe hơi tông chết ở Fullerton

FULLERTON, California (NVV) – Một ông đi xe lăn bị xe hơi tông chết khi đang băng qua đường tại ngã tư ở Fullerton sáng Thứ Năm, 13 Tháng Ba, cảnh sát loan báo.

Vụ tông được báo cáo khoảng 10 giờ 50 phút sáng Thứ Năm gần ngã tư đường West Commonwealth với Library, Sở Cảnh Sát Fullerton (FPD) ra thông cáo báo chí cho hay hôm Thứ Sáu.

Xe cảnh sát Fullerton. (Hình minh họa: Fullerton Police Department)

Khi tới nơi, cảnh sát lập tức bắt đầu sơ cứu nạn nhân, nhưng ông được công bố thiệt mạng ở hiện trường. Cảnh sát chưa công bố tên ông.

Theo điều tra ban đầu, ông đi xe lăn đang cố băng qua đường Commonwealth tại ngã tư khi đèn đỏ thì bị chiếc Hyundai tông, FPD cho biết.

Tài xế chiếc Hyundai, 41 tuổi, cư dân Fullerton, ở lại hiện trường và cảnh sát xác nhận ông không say rượu hay ma túy.

Tại hiện trường, điều tra viên tìm thấy rượu có lẽ của ông đi xe lăn, theo FPD.

FPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ này thì gọi điều tra viên Manes số 714-738-6815 hoặc gửi email cho [email protected], hoặc muốn giấu tên thì gọi Cơ Quan Chống Tội Ác Orange County số 855-TIP-OCCS. (Th.Long) [qd]

Mộ địa – Thơ Hoàng Xuân Sơn

Hoàng Xuân Sơn

Mộ địa 

Cứ viết xuống vài chữ/ Như tiền đặt cọc đời. (Tranh: Lê Bá Đảng)

Cứ viết xuống vài chữ
Như tiền đặt cọc đời
Một nghìn chương sử sách
Chỉ thấy cười. và cười

Bạn bảo viết là giết
Ôi. cả một ý đồ
Săm soi và chết chậm
Giữa trùng trùng vi lô

Thì lá bài lật ngửa
Lộ tẩy như mặt người
Chỉ một điều cất giấu
Ở hoài trong con ngươi

Nên nhìn xa trông rộng
Thấy riết một vòng tròn
Chiếc cối xay vĩ đại
Lùa người vào tuyên ngôn

Khi đá vụn thành bụi
Viết như một thành phần
Cấu trúc và thỏa thuận
Hát không cần rung ngân

Và thơ rừng lau sậy
Đồng phục màu tư duy
Bò vàng và chó lửa
Ngủ một trận li bì

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

Nước mắt cá sấu: Trump xin Putin ‘tha mạng’ quân Ukraine

Nước mắt cá sấu: Trump xin Putin ‘tha mạng’ quân Ukraine

Máy bay American Airlines bốc cháy tại Denver

Cử tri Cộng Hòa phẫn nộ với dân biểu cùng đảng ở North Carolina

Thêm một chánh án ra lệnh Trump phải phục hồi việc làm cho nhân viên liên bang bị sa thải

Trump lạc quan tiếp tục đàm phán hòa bình, năn nỉ Putin nhẹ tay với quân Ukraine tại Kursk

Dân Chủ Thượng Viện né ‘đóng cửa chính phủ’

Rắn Đông rắn Tây

Gió ViVu

Ở Việt Nam, trong dân gian có câu “Mười rắn, chín khổ,” có nghĩa là mười người sinh ra vào năm rắn thì chín người có số phận đau buồn, nghiệt ngã. Nếu tin vào dị đoan bói toán hay dân gian giải đoán sẽ có rất ít con nít được sinh ra đời vào năm Tỵ.

Rắn là một sinh vật thầm lặng, huyền bí và đáng sợ đối với con người và những loài sinh vật khác vì nọc độc của rắn có thể gây chết người. Sinh vật đầy huyền thoại và bí ẩn này mang một biểu tượng của kẻ ác, hại người nhưng cũng tượng trưng cho việc thiện chữa lành khi rắn lột da tái sinh để bất tử. Vì thế, rắn tượng trưng cho thiện và ác tùy theo văn hóa của mỗi quốc gia xưa và nay.

Trong Thánh Kinh, con rắn khét tiếng là một sinh vật quỷ quyệt, điêu ngoa, độc ác hại người như quỷ Satan, biểu tượng của sự quyến rũ và cám dỗ. Tuy rắn bị Thiên Chúa trừng phạt nhưng muôn đời nó vẫn mang một hình ảnh xấu xa, cội rễ của tội lỗi trong nhân gian.

Nhưng, trong thần thoại Hy Lạp, biểu tượng rắn quấn quanh cây gậy của thần y học Asclepius tượng trưng cho sự khôn ngoan, tài năng về y thuật chữa lành bệnh tật để sống khỏe mạnh và trường thọ.

Rắn quấn quanh chén thuốc Hygeia, biểu tượng của ngành dược. Hygie là con gái của thần Asclepius, chuyên việc giữ gìn vệ sinh (Hygiene) cho con người. Hygie là người nuôi rắn để chữa bệnh, vì nọc rắn vừa là chất độc chết người vừa làm thuốc giải độc cứu người (lấy độc trị độc).

Panacee cũng là con gái của thần Asclepius, chuyên pha chế thuốc. Tiếng Latin – Panacea có nghĩa là thần dược trị bá bệnh.

Thần Asclepius.

Ở Ấn Độ, có lúc đồn đãi rằng rắn là thần dược trị bá bệnh. Rắn bị lùng bắt đến nỗi gần tuyệt chủng. Sau đó mùa màng bị phá hoại gây thiệt hại lớn vì không còn rắn để ăn chuột, kẻ thù số một của ruộng đồng.

Thời cổ đại ở Ai Cập, người ta thờ rắn như một biểu tượng của thần linh tối cao. Người Ai Cập tin rắn là thần hộ mạng của các vị vua chúa. Các vua chúa Pharaoh Ai Cập thường đội vương miện chạm trổ hình rắn. Họ tôn thờ rắn vì cho đó là biểu tượng của sự khôn ngoan, quyền lực và trường tồn bất tử.

Ở Việt Nam, rắn mang hình ảnh xấu xa, độc ác, đáng sợ nhất. Vì thế có những tính xấu của con người được đem ra so sánh với rắn như: “Khẩu Phật tâm xà, Cõng rắn cắn gà nhà, Miệng hùm nọc rắn, Đầu rắn mắt chuột, Sư hổ mang,…”

Rắn, loài vật bò sát hoang dã, không có chân nhưng đã tự nhiên “đi” vào đời sống, sinh hoạt dân dã chân quê với lời ca, điệu hò và những huyền thoại cổ tích kỳ bí…

Muỗi kêu như sáo thổi

Đỉa lội tựa bánh canh

Cỏ mọc cọng thành tinh

Rắn đồng đà biết gáy

Ngoài thần thoại và văn hóa dân gian, người Việt nói đến rắn, sinh vật đầy bí ẩn và mê hoặc này thường đem đến cảm giác sợ hãi và dường như hình ảnh của rắn đã  khắc sâu vào trong trí tưởng tượng cũng như trong những giấc mơ khiến người ta tin và suy đoán là điềm lành hay dữ, là kết quả của việc làm thiện hay ác.

Người ta thường nói “mơ hồ như những giấc mơ qua,” mơ chẳng có gì là thật, và người ta thường giải thích những giấc mơ theo quan điểm “tâm lý học.” Những giấc mơ thấy rắn cắn, rắn đuổi, rắn quấn, rắn chết… như là một điềm báo, một thông điệp bí ẩn, thường phản ánh những nỗi lo sợ, lo âu trước mối đe dọa hay có niềm vui, nỗi buồn nào ẩn dấu,… Đó là đời sống tâm linh, một cuộc hành trình đầy mê hoặc, đầy bí ẩn với rắn.

Rắn là một biểu tượng mạnh mẽ, ly kỳ trong thần thoại cũng như trong truyền thuyết của các nền văn hóa vào những thời điểm khác nhau trên khắp thế giới.

Trong văn hóa Nhật Bản, rắn là một linh vật mạnh mẽ, biểu tượng đặc sắc của sự khôn ngoan, được tái sinh và đổi mới mang tới thịnh vượng.

Ở Trung Hoa, thần Nữ Oa, đầu người mình rắn được tôn sùng như một linh vật đã sáng tạo ra vũ trụ và con người, là cội nguồn của sự sống và cái chết.

Người Thái Lan tin rằng rắn là hồn của thần Mẹ linh thiêng, đầy quyền năng mang đến may mắn, phúc, lộc, tiền, tài cho con người. Vì thế có rất nhiều đền thờ thần Rắn ở Thái Lan.

Trong truyền thuyết dân gian của Hy lạp, nhà tiên tri Tiresias đã đánh và đả thương cặp rắn khi đang giao phối nên ông bị biến thành đàn bà. “Bà” phải đợi đến 7 năm sau để gặp lại cặp rắn giao phối lần nữa, để “bùa chú” bị đảo ngược và bị hóa giải, “bà” mới được hoán đổi trở lại ông.

Trong nền văn hóa cổ đại Hy Lạp, Ai Cập và một số thổ dân ở Bắc Mỹ, con rắn Ouroboros tự cắn đuôi của mình là một biểu tượng của sự hồi sinh, tái sinh và bất tử. Biểu tượng này đã xuất hiện ở một số nền văn hóa khác như:

Theo Do Thái giáo, Ouroboros là biểu tượng liên hoàn cho việc học Torah (Luật pháp, Lời dạy). Torah bao gồm 5 cuốn sách, Ouroboros, rắn cắn đuôi có nghĩa là vừa học xong một cuốn sách cũng là lúc bắt đầu học cuốn mới.

Trong Kitô giáo, Ouroboros là biểu tượng của cuộc sống mới, tuần hoàn và vô tận

Rắn Ouroboros.

Ở Hoa Kỳ, khi nền văn hóa còn non trẻ, hình ảnh của rắn đã trở thành một biểu tượng có ảnh hưởng mạnh mẽ. Như phim hoạt hình chính trị của Benjamin Franklin “Join, or Die – Đoàn kết hay là chết” được phát hành bởi tờ báo The Pennsylvania Gazette ở Philadelphia vào năm 1754.

Phim hoạt hình là một bản khắc gỗ, mô tả một con rắn bị cắt thành 8 khúc, mỗi khúc mang tên tắt của một thuộc địa. Benjamin Franklin dựa trên sự mê tín, lấy cảm hứng từ một truyền thuyết trong dân gian cho rằng: Nếu cắt một con rắn thành nhiều khúc rồi ghép nối lại trước khi mặt trời lặn thì nó sẽ hồi sinh. Ông muốn nhấn mạnh “Đoàn kết thì sống, chia rẽ thì chết.” Ông hô hào, thúc giục các thuộc địa hãy đoàn kết chống lại người Pháp và đồng minh của Pháp là dân bản địa da đỏ.

Hình ảnh con rắn đã trở thành một biểu tượng mạnh mẽ, thúc đẩy cuộc kháng chiến chống thực dân và sau cùng dẫn đến cuộc cách mạng thống nhất các thuộc địa ở Mỹ (United Colonies). “Join, or Die” sau được đổi thành “Unite, or Die.”

The United States of America – USA – Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ hiện nay là một quốc gia độc lập, tự do, dân chủ và giàu mạnh.

Không nên tin vào “Mười rắn, chín khổ” năm Tỵ, người ta vẫn yêu nhau và baby vẫn đều đều được ra đời trong mong đợi để ẵm bồng, yêu quý.

Người sinh năm Tỵ có lý trí và ý chí kiên cường, luôn điềm tĩnh, sâu sắc, chu đáo, tận tâm và trung thành với những người thân thương. Họ là những người có tiềm năng trí tuệ, có óc sáng tạo tiềm ẩn và đặc biệt có sức thu hút, hấp dẫn người khác một cách thầm lặng nhờ vừa khiêm tốn vừa thông minh. Tuy là một năm đầy thử thách, những người mang tuổi rắn thường có tính nhạy bén và biết nắm bắt cơ hội nên dễ dàng thăng tiến và đạt thành công trong sự nghiệp.

Ám tượng đêm da cam làm lòng người u uất

*Chuyện Vỉa Hè
*Đặng Đình Mạnh

(Bài 2 – Trích từ Ký Ức Dalat)

Đà Lạt còn chút sương mờ
Nắng lên tôi đón tuổi thơ tôi về

Nhiều năm về trước, ở Sài Gòn, nhà cầm quyền cho đổi những bóng đèn đường từ ánh sáng màu trắng quen thuộc mà tôi đã thấy từ trước những năm 1975, sang đèn có ánh sáng màu vàng cam. Khi ấy, trong suốt thời gian đầu, khi thấy màu da cam của các ngọn đèn đường, tôi thấy lòng mình u uất, nặng nề lạ lùng, thấy lạ lắm mà thấy cũng như rất quen thuộc. Lạ, vì là lần đầu tiên trong đời tôi thấy các ngọn đèn đường có màu vàng cam, mà thấy cũng quen thuộc lắm…

Nhưng kỳ lạ là tôi không rõ, không thể nhớ nổi là quen thuộc như thế nào? Chỉ mơ hồ cảm nhận rằng dường như nó gắn chặt với một ký ức rất sâu sắc nào đó? hay một giấc mơ đau buồn cùng cực mà tôi đã từng có ở tuổi ấu thơ chăng?

Hình ảnh thành phố Đà Lạt từ 1975 trở về trước với rừng thông reo vi vu và các vườn hoa, đặc biệt hoa mimosa, hoa hồng. Bây giờ, hình ảnh này không còn nữa. (Hình: kienthuc,net)

Đến một ngày, tôi có dịp trở lại Đà Lạt, vào buổi tối và khi nơi này cũng đã bắt đầu sử dụng những bóng đèn đường chiếu ánh sáng màu vàng cam. Ánh đèn hắt bóng xuống vỉa hè vắng, hắt bóng lên con dốc quanh co, như bất lực muốn xuyên thấu màn đêm mù sương lạnh, thì ám tượng ký ức trong tôi tưởng đã chôn chặt chợt thức giấc, làm vỡ òa cảm xúc kinh hoàng của tuổi ấu thơ khi tất cả những yếu tố để nhắc nhớ về ký ức ấy đang hội tụ.

Bất chợt, tôi có câu trả lời cho tâm trạng u uất của mình trước ánh sáng màu vàng cam của ngọn đèn đường trong đêm.

Ám tượng ký ức tuổi thơ của tôi, ám tượng đêm…

Ám tượng từ buổi tối muộn một ngày cuối tháng 03/1975, mẹ con chúng tôi đã lên gường chuẩn bị cho giấc ngủ mộng mị, thì đột nhiên : “Ùm, oàng, oàng …” rồi “oàng …” có nhiều tiếng nổ to vang trời, chấn động, rung rinh cả nền đất. Các tấm kính ốp cửa sổ run bần bật từng cơn, điện đóm tắt phụt.

Mẹ tôi giật mình thảng thốt vột đẩy tôi trốn xuống dưới gầm gường.

Cùng với tiếng nổ liên tục thì bầu trời đêm đen kịt bỗng đỏ rực rồi chuyển sang sắc vàng cam, sáng lên từng cơn một, chiếu vệt sáng lúc đỏ lúc vàng cam lừ đừ qua khe cửa, từ trái qua rồi từ phải qua liên tục không dứt. Mẹ con chúng tôi run lẩy bẩy dưới nền nhà sắc lạnh theo từng tiếng nổ rền…

Độ vài phút thì có tiếng chân người chạy rầm rập, giọng người nói lao xao, ngắt quãng, rồi tiếng đập cửa thình thịch la thất thanh : “Chị Thư ơi (tên mẹ tôi) chạy đi, Việt cộng vào rồi!”.

Mẹ con chúng tôi rụng rời tay chân. Ôi trời! kẻ làm tôi khiếp sợ hơn cả ông kẹ sắp xuất hiện chăng? Mẹ tôi, bà chỉ kịp quơ vội thêm cái áo măng-tô choàng thêm cho tôi rồi dắt díu tay tôi chạy vội ra ngoài.

Ra đến cửa khu bệnh xá, dưới ánh sáng rực sắc vàng cam như lửa cháy in trên bầu trời đêm, chúng tôi chỉ còn thoáng thấy những bóng người cuối cùng của những gia đình công chức đang chạy khuất dần sau khung cổng hướng ra đường cái. Mẹ con chúng tôi lập cập, run rẩy chạy theo.

Chạy ra đến cổng, luống cuống vấp phải những viên đá xanh mấp mô lát lề đường làm mẹ tôi trượt ngã sóng soài… Tôi, sức trẻ con cố gắng kéo mẹ đứng dậy, miệng trấn an: “Mẹ cứ yên chí, có con đây, có con đây”.

Sau này có lúc nhắc lại, tôi vẫn không hết mắc cỡ khi mẹ tôi cười mà rằng : “Không biết ông con khi ấy làm được gì mà cứ anh hùng cái miệng “Có con đây”, nhưng mắt bà ngấn lệ. Có lẽ bản năng chở che, đùm bọc luôn luôn tiềm ẩn trong tâm thức mỗi người đàn ông, cho dù khi họ vẫn còn là đứa trẻ con chăng?

Lúc này, chạy ra đến đường cái, chúng tôi thấy khá nhiều người đang cùng hối hả chạy về một hướng. Chúng tôi cứ thế chạy theo, những bước chân vô định mà không rõ đích đến cuối cùng là đâu? Trên bầu trời đêm, vẫn sáng hực sắc vàng cam theo từng tiếng nổ lớn nhỏ liên hồi.

Chúng tôi nghe những người cùng chạy nói chuyện với nhau qua tiếng thở hổn hển, giọng đứt quãng : “Trường Võ bị Sĩ quan Đà Lạt đã di tản rồi, kho đạn và kho xăng của trường đang cháy nổ !?!”.

Câu chuyện này như một lời đồn không rõ hư thực, nhưng gây hoang mang cùng cực, nó lan truyền nhanh chóng như cơn đại dịch. Vì trường võ bị sĩ quan, khi ấy như chỗ dựa tinh thần cho người dân, nhưng họ đã lặng lẽ di tản mà những người đang dắt díu nhau chạy trong đêm như thế này, có lẽ là những người sau cùng ở Đà Lạt biết được thông tin muộn màng!?

Ngẫm ra, cư dân Đà Lạt, có lẽ họ không bao giờ muốn nhớ lại những ngày như thế này, ngày mà Đà Lạt trải qua những thời khắc chưa từng có kể từ ngày Bác sỹ Yersin khám phá ra vùng đất thần tiên này. Bởi lẽ, trong hầu hết thời gian tồn tại của mình, thì Đà Lạt như một vùng đất hứa cho các đôi tình nhân, nơi giáo dục, nơi du khách luôn luôn muốn tìm đến, để ân hưởng lạc thú thiên nhiên, để chiêm nghiệm lòng mình … Bây giờ, không có du khách ở đây đã đành, mà cả những cư dân Dalat đang tìm mọi cách để trốn chạy, để thoát thân, để di tản khỏi Đà Lạt càng nhanh, càng xa thì càng tốt.

Mẹ con chúng tôi là một trong số họ. Chúng tôi chạy một đoạn đến giao lộ có ngôi trường Phan Chu Trinh tọa lạc thì theo dòng người rẽ trái rồi lại rẽ trái một lần nữa vào đường Hùng Vương. Ngay gần đấy, một đoàn xe be (xe reo) đang đậu sẵn ở đấy, họ dường như đang chuẩn bị để khởi hành. Mẹ tôi cùng một số người dừng lại xin đi nhờ. Có lẽ họ động lòng thương tình hoàn cảnh người phụ nữ dắt díu con nhỏ nên một tài xế may mắn chấp nhận cho mẹ con chúng tôi lên xe.

Yên vị trên khoang tải của xe tầm một lát, xe nổ máy, mọi người thở phào nhẹ nhõm, nhưng thay vì khởi hành thì cả đoàn xe đều chạy vào bãi đậu ngay bên kia đường, họ tắt máy xe.

Mọi người đang ngồi trên xe đều ngơ ngác, họ đinh ninh trong hoàn cảnh “dầu sôi, lửa bỏng” như thế này thì rời Dalat sớm lúc nào hay lúc ấy. Ai đó thông báo là đoàn xe sẽ khởi hành vào sáng hôm sau. Cùng với những hành khách quá giang xe, mẹ con chúng tôi không có nhiều sự lựa chọn.

Đêm ấy, chúng tôi không ngủ trên xe mà chập chờn giấc ngủ mộng mị dưới gầm chiếc xe be. Lúc ấy và tại đấy, có lẽ là nơi an toàn nhất cho chúng tôi trong cảnh trời đêm với sắc màu da cam vẫn cứ hực lên như sài giật từng cơn theo tiếng nổ vang rền, rung chuyển nền đất. Sắc màu ấy cứ chuyển lừ đừ từ trái sang phải hoặc ngược lại. Liên tục, liên tục hết cơn này đến cơn khác không dứt.

Sắc màu da cam trong đêm cuối tháng ba năm ấy đã len lỏi rồi ngự trị trong tâm trí của tôi đến mức trở thành ám tượng ký ức tuổi thơ mà tôi không hề hay biết. Chúng trở lại nhắc nhớ tôi khi xuất hiện những ngọn đèn đường sắc màu da cam trên phố thị.

Thành phố Đà Lạt ngày nay đã bị “bê tông hóa” với nhà cửa mọc lên san sát, hết cả thơ mộng. Thậm chí có khi cứ mưa là ngập lụt dù thành phố ở trên cao độ 1,500 mét so với mực nước biển. (Hình: Zing)

Hôm sau, chúng tôi rời Dalat nơi mà mãi cho đến khi viết những dòng chữ này thì tôi vẫn luôn luôn muốn trở lại. Thực tế, tôi đã trở lại nơi đó rất nhiều lần, về đến tận nơi, tựa hẳn vào bức tường rêu cũ, phóng tầm mắt nhìn qua một trường học vốn là bãi xe be ngày nào. Nhưng vẫn không thấy nơi mình nghĩ đã thuộc về. Những gì tôi mong mỏi tìm kiếm thì đã mất, mất rồi, mất vĩnh viễn.

Bồi hồi, tôi chợt thấy mình quá xa lạ tại nơi tưởng rằng quen thuộc…

Sáng tinh sương hôm sau, sáng đầu tiên của chuỗi hành trình khoảng mươi ngày di tản sau đó, tuổi thơ của tôi bắt đều biết đến những địa danh lạ lẫm mà một số ít tôi còn nhớ đến ngày hôm nay: Rừng Lá, Sông Phan, Bình Tuy … để trở về đích đến cuối cùng là đô thành Sài Gòn!

Sài Gòn, thủ đô của miền Nam khi ấy là đích đến, là nơi bấu víu, là điểm hy vọng cuối cùng của hầu hết người dân miền Nam di tản trong những giờ phút hấp hối của chính quyền Sài Gòn cũ.

(còn tiếp – 2 kỳ)

VAR soi cả ‘con kiến’ khiến Atletico Madrid thua đau trước Real Madrid

MADRID, Tây Ban Nha (NV) – Một lần nữa công nghệ phụ tá trọng tài (VAR) lại gây tranh cãi, đặc biệt là tình huống cú sút luân lưu tung nóc lưới của Julian Alvarez bị soi ra và không được công nhận trong trận lượt về vòng 1/8 UEFA Champions League giữa Atletico Madrid và Real Madrid, theo ESPN ngày 13 Tháng Ba.

Atletico Madrid bị loại một cách đau đớn sau 120 phút kịch tính rồi kéo nhau vào loạt luân lưu định mệnh. Conor Gallagher ghi bàn ngay từ phút đầu tiên vào lưới Real Madrid. Với tổng tỉ số sau hai lượt là 2-2 (lượt đi Real Madrid thắng 2-1), hai đội bước vào hiệp phụ không có bàn thắng nào và kéo nhau vào loạt luân lưu định mệnh.

Cú sút luân lưu trượt chân của Julian Alvarez thành bàn nhưng bị VAR soi ra là chân trụ có sượt vào bóng và bị hủy bỏ kết quả. (Hình: Angel Martinez/Getty Images)

Điểm nhấn xảy ra ở lượt sút thứ hai khi Alvarez của Atletico Madrid thực hiện thành công với cú sút tung nóc lưới thủ môn Thibaut Courtois. Đến lúc này thì VAR vào cuộc soi ra Alvarez đã chạm bóng hai lần khi thực hiện cú sút luân lưu và không công nhận bàn thắng.

Với quả luân lưu bị từ chối, Atletico Madrid đã bị Real Madrid loại ở vòng 1/8 UEFA Champions League bằng một cách mà những ai yêu mến đội bóng này đều ấm ức, thậm chí phẫn nộ bởi vì VAR đã soi ra cả “con kiến” với động tác đặt chân trụ bị trượt và sượt nhẹ vào bóng cùng lúc trái bóng được sút đi.

“Con kiến” Atletico Madrid cho rằng đó là sự bất công mà họ phải gánh chịu, nhất là VAR thường xuyên bỏ qua nhiều tình huống quan trọng nhưng lại soi vào một chi tiết “giết chết một đội bóng” mà họ muốn kiện lên FIFA nhưng vô vọng.

Ngay trong buổi họp báo, huấn luyện viên Diego Simeone của Atletico Madrid đã lên tiếng đầy bực bội và cả thách thức: “Ai trong phòng này nhìn thấy Alvarez chạm bóng hai lần thì giơ tay! Không ai cả, phải không?”

Với các cổ động viên của Atletico Madrid thì tình huống khiến đội bóng của họ phải dừng chân ở UEFA Champions League này không phải là lần đầu tiên VAR cản bước họ.

Trước đó, trong một trận đấu khác giữa Real Madrid và Atletico Madrid, VAR cũng đã can thiệp và dẫn đến việc Real Madrid được hưởng một quả phạt đền gây tranh cãi, khiến họ càng cho rằng VAR đang “tiếp tay” cho đối thủ cùng thành phố.

Nhiều chuyên gia cho rằng VAR tạo ra sự công bằng nhưng phần quyết định sau sự hỗ trợ của VAR là con người. Cựu cầu thủ Kiko Narvaez nói: “Đây là một sự xấu hổ thực sự bởi quyết định của trọng tài đưa ra trong thời điểm đấy thiếu tính minh bạch và hình ảnh không thể hiện ngay tức thời để minh chứng cho việc Alvarez chạm bóng hai lần.”

VAR chắc chắn còn là đề tài tranh cãi rất nhiều sau cú trượt chân bị hủy bỏ bàn thắng khiến Atletico Madrid bị loại đau đớn.

Nỗi thất vọng của các cầu thủ Atletico Madrid khi đội nhà bị loại vì VAR đã soi ra “con kiến” trong quả luân lưu. Một quyết định còn gây nhiều tranh cãi. (Hình: Javier Soriano/AFP via Getty Images)

Vòng 1/8 UEFA Champions League cũng khép lại và xác định các cặp đấu tứ kết gồm:

-Arsenal – Real Madrid

-Bayern Munich – Inter Milan

-Aston Villa – Paris Saint-Germain

-Barcelona – Dortmund

Lượt đi diễn ra ngày 9 và 10 Tháng Tư, lượt về ngày 16 và 17 Tháng Tư. (Anh Khoa) [qd]

Lần đầu tiên vàng lên $3,000 một ounce

LONDON, Anh Quốc (NV) – Hôm Thứ Sáu, 14 Tháng Ba, lần đầu tiên trong lịch sử, giá vàng lên tới $3,000 một ounce khi các nhà đầu tư tích trữ tài sản trú ẩn an toàn ngày càng nhiều do lo ngại các chính sách đánh thuế và cục diện địa chính trị dưới thời Tổng Thống Donald Trump, CNN đưa tin.

Giá vàng đạt mức kỷ lục $3,005 trước khi giảm giá trong phiên giao dịch ở mức $2,994 vào lúc 9 giờ 4 phút sáng theo giờ Miền Đông ET.

Jason Hollands, giám đốc điều hành tại Evelyn Partners, một công ty quản lý tài sản đặt trụ sở tại Anh Quốc, cho biết “trong những lúc nguy cấp, vàng là tài sản dễ dàng mua bán” đồng thời cho biết việc lên giá mới nhất cho thấy “hệ thống thương mại toàn cầu đang đối diện với tình trạng bất ổn tột độ trong thời điểm này sau khi chính quyền Trump ban hành các chính sách đánh thuế thất thường và quyết liệt dẫn tới các biện pháp trả đũa tương ứng.”

Vàng lần đầu tiên đạt mốc giá $3,000 một ounce hôm 14 Tháng Ba, 2025. (Hình minh họa: Michael Steinberg/Pexels)

Hôm Thứ Tư, mức thuế 25% áp dụng cho thép và nhôm nhập cảng qua Hoa Kỳ là chính sách đánh thuế mới nhất dưới thời chính quyền Trump thứ nhì, làm Canada và Liên Hiệp Âu Châu lập tức ứng phó.

Không dừng lại ở đó, hôm Thứ Năm, Trump tiếp tục đặt cược vào quân bài thuế quan bằng cách đe dọa đánh 200% thuế lên rượu bia nhập cảng từ Liên Hiệp Âu Châu trừ phi khối này ngừng đánh 50% thuế lên mặt hàng rượu mạnh từ Hoa Kỳ có hiệu lực một ngày trước đó.

Chính sách thương mại dưới thời chính quyền Trump cũng để lại dấu ấn do liên tục thay đổi, trì hoãn, và bấp bệnh làm các công ty tê liệt, làm họ không biết rằng liệu có nên tuyển mộ thêm nguồn nhân lực và đầu tư hay không.

Tất cả ngày càng làm người ta lo sợ rằng kinh tế toàn cầu có thể suy thoái bất cứ lúc nào.

Cuộc chiến tại Ukraine là một yếu tố khác ảnh hưởng tới giá vàng.

“Việc Nga từ chối lệnh đình chiến 30 ngày tại Ukraine do Hoa Kỳ đề nghị châm ngòi cho tình trạng bất ổn địa chính trị,” Viktoria Kuszak, một phân tích gia nghiên cứu tại Sucden Financial, một công ty giao dịch, cho biết.

Hôm Thứ Năm, Tổng Thống Nga Vladimir Putin chất vấn đề nghị do Hoa Kỳ làm trung gian, đưa ra các điều kiện khó khăn và yêu cầu Kiev nhượng bộ mặc dù nói rằng ông ủng hộ lệnh đình chiến trên lý thuyết.

Cuộc chiến kéo dài cũng phần nào củng cố giá vàng trong thời gian dài.

Trevor Greetham, một nhà đầu tư cao cấp tại Royal London Asset Management, lưu ý rằng giá vàng tăng khoảng 60% từ lúc cuộc xâm lược Ukraine bùng nổ năm 2022. “Các ngân hàng trung ương, kể cả Ngân Hàng Nhân Dân Trung Quốc, đã tích trữ thêm (vàng) thay vì mạo hiểm để dự trữ ngoại hối, đây là một trường hợp từng xảy ra với Nga,” Greetham cho biết.

Một động lực khác góp phần thúc đẩy giá vàng là gần đây đồng Mỹ kim có khuynh hướng suy yếu, Hollands cho biết. Vàng được định giá bằng Mỹ kim, vì vậy khi đồng tiền này yếu đi, người mua bên ngoài Hoa Kỳ sẽ thấy vàng hấp dẫn hơn. (TTHN)

Liệu Tô Lâm có ‘xử đẹp’ Trần Thanh Mẫn?

Minh Hải

Sự nghiệp chính trị của Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn đang bị đe dọa, thử thách nghiêm trọng. Bằng việc sửa đổi Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng, liệu Tổng Bí Thư Tô Lâm có ra tay “xử” ông Mẫn trước Đại Hội Đảng CSVN lần thứ XIV?

Những ngày qua, Bộ Chính Trị và ban bí thư Trung Ương Đảng CSVN cùng với các đảng ủy và đoàn thể chuẩn bị sửa đổi, bổ sung một số điều trong Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng trong công cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị. Thời gian tiến hành được ấn định từ Tháng Ba và hoàn thành là chậm nhất đến ngày 30 Tháng Sáu, 2025.

Nhà cầm quyền CSVN tiến hành sửa đổi Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng với rất nhiều nguyên do: Bối cảnh quốc tế có nhiều biến động, nhiều tổ chức kinh tế, tài chính, thương mại như CPTPP, EVFTA, WB, IMF, WTO…. đang có những điều chỉnh hoạt động, bắt buộc nhà cầm quyền CSVN phải sửa đổi Hiến pháp và Điều Lệ Đảng cho phù hợp với tình hình mới.

Tính từ bản Hiến Pháp đầu tiên 1946, nhà cầm quyền CSVN đã tiến hành bốn lần sửa đổi Hiến Pháp, vào các năm 1959; 1980; 1992 và 2013. Còn Điều Lệ Đảng được sửa năm lần (1951;1960; 1986; 1991 và 2011) từ bản đầu tiên năm 1930.

Hiến Pháp là đạo luật gốc của Nhà Nước, có hiệu lực cao nhất trong hệ thống pháp luật, do Quốc Hội ban hành, sửa đổi, được áp dụng, có ảnh hưởng đến toàn bộ bộ máy Nhà Nước, kinh tế, xã hội và đời sống người dân. Về nguyên tắc, Quốc Hội là cơ quan quyền lực cao nhất, cao hơn Đảng CSVN. Điều Lệ Đảng không thể nằm trên Hiến Pháp. Tuy nhiên, Đảng CSVN đang nắm quyền, hơn 90% số đại biểu Quốc Hội là đảng viên, nên những điều lệ do Đảng CSVN đưa ra có tác động rất lớn quá trình ban hành, sửa đổi nội dung Hiến pháp.

Việc sửa đổi lần này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lực chính trị giữa Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn và Tổng Bí Thư Tô Lâm.

Bước lên đỉnh cao quyền lực từ ngành công an, ngành công an ở Việt Nam hiện đang kiểm soát phần lớn quyền lực tổ chức Đảng và bộ máy Nhà nước nên ông Tô Lâm đã có sẵn sự hậu thuẫn, một lợi thế vô cùng lớn so với đối thủ là ông Mẫn.

Đại Hội Đảng CSVN lần thứ XIV (nhiệm kỳ 2026-2031) còn chưa tới một năm sẽ diễn ra, giờ là lúc những vị trí cấp cao nhất trong bộ máy chính trị CSVN tranh giành khốc liệt. Theo quy định, ủy viên Bộ Chính Trị trên 65 tuổi thường không được tiếp tục ứng cử nhiệm kỳ tiếp theo. Nhóm “Tứ trụ” như các ông: Tô Lâm (68 tuổi), Lương Cường (68 tuổi), Phạm Minh Chính (67 tuổi) sẽ bị loại sau Đại hội Đảng XIV. Ông Mẫn (63 tuổi) là ứng cử viên sáng giá tái ứng cử.

Tuy nhiên, với quyền lực và lợi thế của mình hiện tại, các ông Tô Lâm, Lương Cường và Phạm Minh Chính, đặc biệt là ông Tô Lâm muốn tăng tuổi tác hoặc bỏ qua quy định nhiệm kỳ để tiếp tục nắm quyền tổng bí thư, củng cố quyền lực, tiến tới tập trung quyền lực, qua việc sửa đổi Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng.

Ông Tô Lâm có “quân bài” rất lớn trong tay là thượng tướng công an Nguyễn Duy Ngọc, vừa được bổ nhiệm chức vụ chủ nhiệm ủy ban kiểm tra Trung Ương Đảng, nơi có chức năng kiểm tra, giám sát và kỷ luật. Ông Tô Lâm sẽ dùng “quân bài” này để thực hiện quyền giám sát các đối thủ chính trị, kiểm soát nhân sự trong Bộ Chính Trị. Thấy có bất lợi, ông Tô Lâm có thể tác động để thay thế nhân sự mới theo hướng có lợi cho mình.

Không ai khác hơn, Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn chính là đối thủ trước nhất mà ông Tô Lâm nhắm đến, bởi ông Mẫn có ảnh hưởng rất lớn đến việc sửa đổi Hiến Pháp.

Đặt trường hợ, nếu Hiến Pháp sửa đổi sáp nhập tổng bí thư và chủ tịch nước thành một thì ông Tô Lâm được gia tăng đáng kể vị thế chính trị, quyền lực gần như tuyệt đối trong thể chế cộng sản. Ông Lâm từng giữ chức vụ này vào đầu Tháng Tám năm 2024, ngay sau cố Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng qua đời, và trước khi ông Lương Cường được bầu làm chủ tịch nước vào ngày 21 tháng Mười cùng năm.

Cuộc tinh gọn bộ máy tổ chức đang cho thấy, nhiều quyền kiểm soát của Quốc Hội được chuyển về tay Chính Phủ và các cơ quan Đảng Ủy. Vai trò của Quốc Hội bị hạn chế đáng kể và dĩ nhiên quyền lực Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn cũng bị mất đi một phần. Trong khi ông Lâm có nhiều lợi thế trong việc sửa đổi Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng, được sự ủng hộ tuyệt đối từ Đảng và phe cánh công an, thì ông Mẫn lại không có sự ủng hộ nào, cũng không đủ thực lực để tác động mạnh vào việc sửa đổi Điều lệ Đảng.

Hai kỳ Đại hội Đảng CSVN lần thứ XI (nhiệm kỳ 2011-2016) và lần thứ XII (nhiệm kỳ 2016-2021), ông Nguyễn Sinh Hùng và bà Nguyễn Thị Kim Ngân với cương vị chủ tịch quốc hội nhưng không có vai trò lớn trong các quyết định chính trị, không có nhiều sự ủng hộ từ các phe quân đội, công an và Chính Phủ, nên không được tái ứng cử Bộ Chính Trị nhiệm kỳ tiếp theo. Hoàn cảnh ông Mẫn hiện tại cũng không mấy gì sáng sủa gì.

Tình thế chính sự Việt Nam hiện đang cho thấy ông Mẫn hầu như rất ít khả năng bảo vệ được mình, khó có thể là đối thủ xứng tầm với ông Lâm. Ở Việt Nam, do Đảng chi phối Quốc Hội nên chiếc ghế tổng bí thư mạnh và chắc chắn hơn chiếc ghế chủ tịch Quốc Hội. Nếu ông Lâm muốn tập trung quyền lực, bố trí nhân sự cấp cao theo ý của mình thì phải loại ông Mẫn để tránh việc ông Mẫn tác động khi sửa đổi Hiến pháp.

Với quyền lực của mình hiện tại, ông Lâm không hề sợ bị ông Mẫn đe dọa. Tuy nhiên, ông Mẫn cũng có vai trò quan trọng trong việc giám sát, quyết định bổ nhiệm nhân sự cấp cao. Về lâu dài, ông Mẫn có cơ hội xây dựng hình ảnh, tạo ảnh hưởng chính trị và hình thành một lực lượng đối kháng đủ mạnh để so kè với ông Lâm. Như trường hợp của ông Nguyễn Phú Trọng, trước khi ngồi vào chiếc ghế tổng bí thư từ năm 2011 đến năm 2024, ông cũng đã ngồi chiếc ghế chủ tịch Quốc Hội từ năm 2006 đến năm 2011.

Để bảo đảm sự ổn định quyền lực chính trị lâu dài, tránh rủi ro về sau, ông Lâm có thể sẽ phải “hất cẳng” ông Mẫn, ủng hộ một người thân tín của mình ngồi vào chiếc ghế chủ tịch Quốc Hội. Kiểm soát được lập pháp chính là kiểm soát được những quyết sách của mình đưa ra sau này. Đưa được Thượng Tướng Công An Nguyễn Duy Ngọc ngồi vào chiếc ghế chủ nhiệm Uỷ Ban Kiểm Tra Trung Ương – người có quyền lực thứ năm sau nhóm “tứ trụ”- ông Lâm đã bước thêm một bước tiến để kiểm soát cơ quan này.

Trò chơi chính trị được ví như ngồi trên lưng cọp, đã ngồi thì phải cưỡi, bằng không sẽ bị hất ngã. Sửa đổi Hiến Pháp và Điều Lệ Đảng là bài toán củng cố quyền lực lâu dài, hiện đang là trò chơi chính trị giữa Tổng Bí Thư Tô Lâm và Chủ Tịch Quốc Hội Trần Thanh Mẫn.

Đánh người trước cổng bệnh viện Từ Dũ, ông Sài Gòn lãnh 1 năm tù

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Quách Minh Nhựt, 34 tuổi, ở quận 6, Sài Gòn, bị kết án một năm tù với cáo buộc đánh một người đàn ông bị thương ngay trước cổng bệnh viện Từ Dũ.

Báo Tuổi Trẻ hôm 14 Tháng Ba cho biết, ông TTT, 51 tuổi, ở quận 1, nạn nhân trong sự việc, vắng mặt tại phiên tòa.

Hành vi đánh người đi đường xảy ra trước cổng bệnh viện Từ Dũ ở Sài Gòn. (Hình: Người Lao Động)

Cáo trạng cho hay, vào trưa 14 Tháng Mười Hai năm ngoái, bị cáo Nhựt lái xe hơi chở mẹ, vợ và con đến bệnh viện Từ Dũ khám bệnh cho đứa bé.

Khi người thân bước vào bệnh viện, nam bị cáo lái xe đi gửi.

Do không kịp khám bệnh cho con, vợ bị cáo Nhựt gọi chồng quay lại.

Khi bị cáo Nhựt lái xe đến trước cổng bệnh viện thì có nhiều xe đang bị kẹt phía sau.

Lúc đó, ông TTT chạy xe gắn máy ở phía sau, vượt lên tỏ vẻ khó chịu với bị cáo Nhựt.

Trong lúc hai người đàn ông lời qua tiếng lại, bị cáo Nhựt đánh ông T. và chỉ dừng tay khi được mẹ và vợ can ngăn.

Giám định pháp y xác nhận ông T. bị thương tật 6% cơ thể.

Toàn bộ sự việc được camera hành trình của xe phía sau ghi lại.

Bị cáo Nhựt ra công an đầu thú và bị bắt giam.

Tại phiên tòa, bị cáo Nhựt khai rằng mình là lao động chính trong gia đình, đang nuôi mẹ, vợ con nhưng do ngồi tù nên chưa có khả năng bồi thường tổn thất về tinh thần, thu nhập bị mất của nạn nhân.

Bản án nêu trên được tuyên sau khi Hội Đồng Xét Xử phiên tòa kết luận, hành vi của bị cáo Nhựt “gây nguy hiểm cho xã hội, thể hiện tính côn đồ.”

Ngoài ra, nơi xảy ra sự việc là quận 1, tập trung đông người, với nhiều du khách ngoại quốc, gây dư luận xấu, nên cần hình phạt đủ sức răn đe cho nam bị cáo.

Ngoài một năm tù về tội “cố ý gây thương tích,” bị cáo Nhựt còn phải bồi thường 125 triệu đồng ($4,897) cho ông T.

Hành vi nổi máu côn đồ, đánh người đi đường xảy ra liên tiếp, gần như mỗi tháng tại Việt Nam.

Bị cáo Quách Minh Nhựt tại phiên tòa. (Hình: Đan Thuần/Tuổi Trẻ)

Trong một phiên tòa tương tự, theo báo Sài Gòn Giải Phóng hồi trung tuần Tháng Giêng, bị cáo Bùi Thanh Khoa, 40 tuổi, ở quận 10, Sài Gòn, bị kết án một năm tù vì đánh một cô gái sau vụ va quẹt xe trên đường Khánh Hội, quận 4.

Theo cáo trạng, sau khi chiếc xe gắn máy của mình va quẹt vào xe gắn máy của Khoa, cô QTTA bị nam bị cáo tát tới tấp vào mặt, dùng cùi chỏ đánh vào đỉnh đầu và dùng chân đá vào người.

Sau sự việc, nạn nhân bị chấn thương, sưng vùng gò má phải, bầm niêm mạc miệng vùng môi dưới. (N.H.K) [qd]

Minh Đức Hoài Trinh-khát vọng ấy đã đi qua mùa lá đổ

Đỗ Trường

Viết nhân 50 năm chiến tranh kết thúc, và 46 năm Hội Văn Bút Việt Hải Ngoại

Nếu buộc phải chọn ra một khuôn mặt đại diện cho Văn học Việt Nam hải ngoại, có lẽ người tôi nghĩ đến trước nhất là nữ thi sĩ Minh Đức Hoài Trinh. Sự tiêu biểu này, không hẳn vì tài năng, bút lực, mà bởi cùng với Nguyên Sa, Cung Trầm Tưởng, Nguyễn Xuân Vinh, Hoàng Anh Tuấn…bà đã đặt viên gạch đầu cho nền móng Văn học Việt nơi hải ngoại, ngay từ thập niên 50 ở thế kỷ trước. Và đặc biệt hơn nữa, ngay sau biến cố 1975, trải qua bao gian khó, Minh Đức Hoài Trinh đã sáng lập (phục hồi) Văn bút Việt Nam hải ngoại, thuộc Tổ chức Văn bút Quốc tế. Ở đó, ta có thể thấy có sự tiếp nối tư tưởng tự do sáng tạo, chống lại cường quyền, và áp bức của các văn nghệ sĩ.

Tài năng thơ văn của Minh Đức Hoài Trinh bộc lộ rất sớm. Bà viết nhiều và đủ mọi thể loại, từ thi ca, tiểu thuyết, truyện ngắn, tiểu luận cho đến kịch bản sân khấu, phim truyện, cũng như báo chí. Ở mảng nào bà cũng mang lại nhiều cảm xúc cho người đọc, người xem. Tuy nhiên, trong khuôn khổ bài viết này, tôi chỉ đi sâu vào chân dung Minh Đức Hoài Trinh từ góc nhìn thi ca. Bởi, dường như thi ca cũng đã hội đủ tính đặc trưng, với nét tài hoa độc đáo Minh Đức Hoài Trinh. Và nó là thể loại quan trọng nhất để làm nên chân dung Minh Đức Hoài Trinh. Ở đó, ngoài đớn đau, với hình ảnh bi ai tình ái, ta còn cảm được hồn thơ về mẹ, cùng tiếng khóc cho quê hương của Minh Đức Hoài Trinh. Bất hạnh, và đau đớn là vậy: “Ngoài gió siết run từng cơn lá đổ”, nhưng khát vọng yêu, nghị lực sống Minh Đức Hoài Trinh đã vượt qua những mùa lá đổ ấy.

Nhà thơ Minh Đức Hoài Trinh tên họ đầy đủ là Võ Thị Hoài Trinh, sinh năm 1930 tại Huế, trong một gia đình có cha là Tổng đốc Quảng Nam, ông nội là Thượng thư bộ lễ dưới Triều đình nhà Nguyễn. Do vậy, bà được học hành, đào tạo đến nơi đến chốn, từ trong cho đến ngoài nước (Paris). Minh Đức Hoài Trinh đi nhiều, khắp các châu lục, tham gia nhiều hoạt động xã hội, báo chí. Do vậy, bà có vốn sống thật phong phú. Bà mất tại Cali vào năm 2017 để lại bao tiếc nuối cho những người quan tâm và yêu mến văn học.

*Tình yêu đổ vỡ, với sự ám ảnh đến khôn cùng.

Đã đọc khá nhiều thơ tình yêu đôi lứa, kể từ khi thơ mới, song đến nay dường như, chỉ có Đinh Hùng và Minh Đức Hoài Trinh cho tôi chung một cảm giác hoang lạnh. Ở đó quan niệm, cũng như biểu hiện của cái đẹp trong thi ca của nhà thơ hoàn toàn thay đổi. Lấy cái chết, tha ma bia mộ làm đối tượng thẩm mĩ, giãi bày cảm xúc. Thật vậy, nếu Đinh Hùng đã đi vào hầm mộ sâu: ”Nằm bên đất lạnh chắc em sầu?/ Thu ơi đánh thức hồn ma dậy/ Ta muốn vào thăm nắm mộ sâu” thì Minh Đức Hoài Trinh mong được tìm đến nơi của sự chết. Sự so sánh (ngầm) ấy, cho người đọc thấy nỗi đau và giá trị tận cùng của tình yêu. Và có lẽ, lối nói với hình ảnh ẩn dụ độc đáo này, chỉ có duy nhất Minh Đức Hoài Trinh dám liên tưởng, đủ can đảm viết ra mà thôi: “Chết đi anh cho em được ngồi bên mộ/ Cho nước mắt hồng chảy thấm xuống thịt xương/ Xin hãy chết đi trong một chiều bão tố/ Cho suốt đời vũ trụ khoác thê lương”. Trong một xã hội đảo điên ấy, với Minh Đức Hoài Trinh tình yêu là tuyệt lộ: “Anh còn sống là mình còn xa cách”. Cho nên, tâm hồn u uẩn, lời thơ Minh Đức Hoài Trinh sắc lạnh, dữ dội, song đắm đuối đến khôn cùng, làm cho người đọc luôn phải chờn chờn, rợn rợn:

“Nếu anh chết em sẽ ở gần anh mãi

Mỗi chiều về sẽ đốt nén hương xanh

Nghĩa trang tím bước hoàng hôn chậm rãi

Em gục đầu và sẽ gọi tên anh.”  (Tình chúng mình sẽ được vẽ lên tranh)

Dứt khoát, và mạnh mẽ là vậy, nhưng dường như trong tâm hồn Minh Đức Hoài Trinh có sự mẫu thuẫn. Bởi, nếu ở “Tình chúng mình sẽ được vẽ lên tranh” với tâm trạng cầu mong về sự chết, thì đến “Đừng bỏ em một mình” lời thơ Minh Đức Hoài Trinh như lời thỉnh cầu đừng rời xa, trong sự cô đơn sợ hãi. Có lẽ, chính sự ám ảnh, mâu thuẫn nội tâm đó đã cho Minh Đức Hoài Trinh viết nên “Đừng bỏ em một mình”. Một bài thơ ngũ ngôn đánh đúng vào tâm trạng của nhạc sĩ Phạm Duy. Sự rung động ấy, giúp Phạm Duy phổ thành bản nhạc cùng tên, sắc lạnh, nghe sởn cả tóc gáy. Có thể nói, “Đừng bỏ em một mình” có lời thơ rờn rợn, và u hoài nhất mà tôi đã được đọc. Và lời khẩn cầu ấy, làm cho tôi thật khó phân định: đến với người tình, hay tiếng vọng lên bất lực nhỏ bé của con người trước quy luật thiên nhiên, vũ trụ rộng lớn kia: “Đừng bỏ em một mình/ Biển đêm vời vợi quá/ Bước chân đời nghiêng ngả/ Vũ trụ vàng thênh thênh”. Để rồi tiếng búa đóng vào đinh khép lại hành trình của kiếp người, hay chính lời độc thoại của nhà thơ cho mấy ngàn năm sau nữa: “Đừng bỏ em một mình/ Bắt em nghe tiếng búa/ Tiếng búa nện vào đinh/ Hoà trong tiếng u minh/ Đừng bỏ em một mình/ Mấy ngàn năm sau nữa/ Ai mái tóc còn xinh”. Đọc những câu thơ này của Minh Đức Hoài Trinh làm tôi nhớ đến “Dấu hỏi vây quanh trọn kiếp người” của Vũ Hoàng Chương, với những câu hỏi, trả lời luẩn quẩn, không bao giờ trọn vẹn cho một kiếp người: “Chiều nay một dấu than buông dứt/ Đinh đóng vào săng tiếng trả lời.”. Bởi vậy, dường như Minh Đức Hoài Trinh đến gần với nơi cửa Phật, tìm lời giải đáp và giải thoát linh hồn chăng? Lạnh lẽo, tối tăm là vậy, song ta thấy, lời thơ ấy vẫn toát lên hình ảnh nhẹ nhàng, thanh thản đến vô cùng:

“Đừng bỏ em một mình

Khi trăng về lạnh lẽo

Khi chuông chùa u minh

Chậm rãi tiếng cầu kinh”

Tình yêu trắc trở là nỗi đắng cay, day dứt đi qua những năm tháng đầu đời Minh Đức Hoài Trinh. Nó như một vết thương không bao giờ thành sẹo trong lòng thi sĩ. Bởi vậy, sự chuyển biến nội tâm: từ nguyện cầu, cho đến lời khẩn cầu, song tâm hồn Minh Đức Hoài Trinh vẫn: “Rượu yêu nồng cay đắng/ Sao cạn mình em thôi”. Sự bất hạnh, và cô đơn ấy đủ cho thi sĩ cô lại thành: “Kiếp Nào Có Yêu Nhau”. Một bài thơ, hay một câu hỏi tu từ, không lời đáp trong nỗi buồn tuyệt vọng. Tôi chưa thể đọc hết thơ Minh Đức Hoài Trinh, nhưng có thể nói, bài thơ tình ngũ ngôn nào của bà cũng hay, giàu nhạc tính. Vì vậy, ngay sau khi đọc, Phạm Duy đã tóm gọn được hồn vía“Kiếp Nào Có Yêu Nhau” rồi chuyển thành bản nhạc cùng tên, nghe thật tha thiết, và xót xa. “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” được viết cách nay có lẽ đã trên (dưới) bảy chục năm, song đọc ta vẫn thấy từ ngữ, hình ảnh lời thơ mới lạ. Và trích đoạn lời thơ tự sự, với những hình ảnh (ẩn dụ) đẹp, buồn xót xa dưới đây, cho ta thấy rõ, tài năng thơ ngũ ngôn của Minh Đức Hoài Trinh:

“Anh đừng nhìn em nữa

Hoa xanh đã phai rồi

Còn nhìn em chi nữa

Xót lòng nhau mà thôi

 

Người đã quên ta rồi

Quên ta rồi hẳn chứ

Trăng mùa thu gãy đôi

Chim nào bay về xứ”

Có thể nói, không có sự đổ vỡ tình yêu, với sự ám ảnh đến khôn cùng đó, chắc chắn Minh Đức Hoài Trinh không thể viết được những bài thơ tình hay đến vậy. Nó là mảng sáng tạo quan trọng nhất làm nên sự nghiệp Minh Đức Hoài Trinh. Tuy sinh trưởng trong một gia đình gia giáo quan lại, song hồn thơ Minh Đức Hoài Trinh luôn quẫy đạp vượt ra khỏi ràng buộc lễ giáo ấy. Và chỉ có Minh Đức Hoài Trinh mới cho ta cảm nhận hết được những khoảnh khắc vĩnh cửu của tình yêu.

*Hồn thơ về mẹ.

Sống và làm việc ở châu Âu đã rất lâu rồi, nên tôi hiểu, đồng cảm với diễn biến tình cảm của một người (gần) cả cuộc đời xa tổ quốc như Minh Đức Hoài Trinh dành cho mẹ. Có thể nói. viết về mẹ mỗi văn nhân, thi sĩ đều có những phương thức biểu cảm khác nhau. Với Minh Đức Hoài Trinh, những năm tháng dài như vậy, bà thường mượn cảnh vật thiên nhiên để bộc lộ nỗi cô đơn và nhớ thương ấy. Và Hỏi Mẹ là một bài thơ thất ngôn điển hình cho hình thức nghệ thuật này của Minh Đức Hoài Trinh: “Mẹ ở phương nào chiều hôm qua/ Trăng thương nhoà nhạt dải Ngân Hà/ Mùa thu lá đỏ như mầu lửa/ Ai có nghe tình ai thiết tha “. Ngày mẹ mất, có tiếng khóc trong thơ Minh Đức Hoài Trinh, hay gió bấc rít từng cơn trong lòng người thi sĩ? Khóc Mẹ, bài thơ tự sự được Minh Đức Hoài Trinh viết trong hoàn cảnh, tâm trạng như vậy. Vẫn biện pháp so sánh ẩn dụ, mượn thiên nhiên (gió bấc), nhà thơ nói về nỗi đau (mất mẹ) này. Lời thơ tuy giản dị, song hình ảnh lạnh lẽo, cô đơn hiện lên một cách chân thực, làm ai cũng phải thấy xót xa:

“Dưới mộ sâu lạnh lắm

Một mình mẹ cô đơn

Ngày me chết con xa me muôn dặm

Ngày đưa me gió bấc rít từng cơn” (Khóc Mẹ)

Đã đọc rất nhiều, nhưng tôi thấy, không ai đưa vào trong thơ nhiều hình ảnh, từ ngữ được cho là tối kỵ đối với thơ ca như Minh Đức Hoài Trinh: tha ma, nghĩa địa với những quan tài búa nện đinh… Bởi vậy, thơ của bà luôn gieo vào hồn người đọc sự ảm ảnh, song cũng đưa đến nhiều điều thú vị. Và có lẽ về nỗi đau, rất ít người viết mộc mạc mà sâu sắc được như Minh Đức Hoài Trinh. Thật vậy, bởi những chiếc đinh kia đóng sâu vào quan tài của mẹ, hay ghim sâu vào chính tâm hồn Minh Đức Hoài Trinh, với nỗi đau tận cùng:

“Hồn thân yêu ơi,

Trong quan tài chật chội

Có đau chăng khi búa nện đinh vang

Có nghe chăng đây lời kinh sám hối

Giọng ai buồn cắt đoạn nẻo trần gian”. (Khóc mẹ)

Có thể nói, Khóc Mẹ là bài thơ không chỉ viết về mẹ xúc động nhất của Minh Đức Hoài Trinh, mà còn là một trong những tác phẩm hay nhất của nền Văn học Việt Nam. Với những từ ngữ tưởng chừng rất cũ, nhưng bằng tài năng, trí tưởng tượng của mình, Minh Đức Hoài Trinh vẽ nên bức tranh có hình ảnh rất mới, mang một ý nghĩa hoàn toàn khác lạ, sâu sắc hơn: “Bình xác khô cằn cỗi/ Cắm bông linh hồn tươi”. Bới vậy, tôi nghĩ, tiếng khóc Minh Đức Hoài Trinh không hẳn riêng về mẹ, mà còn mang mang nỗi đau trần thế, dưới cái nhìn chân thực của nhà thơ:

“Thượng Đế ơi, đường xuống mồ u tối

Xác còn đây, hồn đã tận muôn nơi

Bẽ bàng chưa, kẻ sống

Ngơ ngác bốn phương trời

Là cõi thực hay là cơn ác mộng

Vành khăn tang ướt đẫm lệ còn rơi”. (Khóc mẹ)

Không chỉ có tiếng kêu Thượng Đế, mà hồn thơ Minh Đức Hoài Trinh dường như đang đến gần với giáo lý Nhà Phật. Triết lý sống ấy cho Minh Đức Hoài Trinh viết nên: “Mẹ Bảo Ta Đừng Nhìn Qua Cửa Sổ”. Một bài thơ, với tôi hay nhất trong sự nghiệp sáng tạo (thi ca) của bà. Ở đó, Minh Đức Hoài Trinh mượn lời của mẹ như thể răn mình và răn đời. Mỗi khổ thơ mang trạng thái tâm lý khác nhau, có thể đứng độc lập, như một bài bát ngôn tứ tuyệt. Đoạn trích dưới đây vẫn từ ngữ gần gũi, giản dị, song mang đến cho người đọc những hình ảnh sống động, mới lạ và rất sâu sắc. Âu cũng là tài năng so sánh, liên tưởng của nhà thơ vậy:

“Mẹ khuyên ta đừng nhìn qua cửa sổ

Sau những đêm quằn quại ngủ không mơ

Ngoài gió siết run từng cơn lá đổ

Hãy xuống hàng, chấm dứt một bài thơ”.

Gần như cả cuộc đời sống xa tổ quốc, do vậy nỗi nhớ thương mẹ, và quê hương luôn thường trực trong lòng Minh Đức Hoài Trinh. Nỗi niềm ấy, buộc bà phải gửi vào những trang thơ, nhằm xoa dịu nỗi đau. Nhìn lại văn học sử, dường như ít có nhà thơ viết nhiều về mẹ như bà. Từ tình yêu đó, cho Minh Đức Hoài Trinh đủ can đảm đi sâu vào thực trạng xã hội, và cảm thông trước nỗi đau của đất nước, con người.

*Tiếng khóc cho quê hương.

Ngay từ thuở niên thiếu Minh Đức Hoài Trinh đã có ý thức xã hội. Bà theo kháng chiến, rồi trở về thành, và đi du học. Sự thất vọng ấy càng làm cho giọng thơ bà trầm buồn, tha thiết: “Ai trở về xứ Việt/ Thăm giùm ta người ấy ở trong tù/ Cho ta gửi một mảnh trời xanh biếc/ Thay giùm ai mầu trời ngục âm u”. Vâng, đó là bài thơ Ai Trở Về Xứ Việt, được Minh Đức Hoài Trinh viết năm 1962, tại Paris. Bà đã chia sẻ nỗi đau, gửi lời cảm thông đến bạn bè ở nơi quê nhà, trong bầu không khí sục sôi của phong trào Phật giáo. Bài thơ được nhạc sĩ Phan Văn Hưng phổ nhạc và được lưu hành rộng rãi. Lời thơ đánh đúng vào hoàn cảnh, tâm lý các bác tị nạn, thuyền nhân hay cán binh tù cải tạo, làm cho nhiều người tưởng bài thơ được viết sau 1975. Bởi vậy, ở trong nước các bác cũng bị chạm nọc, đưa: Ai Trở Về Xứ Việt vào danh sách đen (cấm).  Có thể nói, đây là một trong những bài thơ viết về thế sự xã hội hay và cảm động nhất mà tôi đã được đọc từ trước đến nay:

“Ai trở về xứ Việt

Nhắn giùm ta người ấy ở trong tù

Nghe đâu đây vang giọng hờn rên siết

Dài lắm không?… Đằng đẵng mấy mùa thu…

Người bạn tù ơi, ta không quên đâu

Nhớ hôm xưa nhìn đôi tay cùm xích

Hàng song thưa chia cách vạn tình ngâu

Ai tra tấn nghe lòng ai kim chích…”

Cùng thế hệ, có lẽ không có nữ nhà văn nào quan tâm, và viết nhiều về thế sự xã hội như Minh Đức Hoài Trinh. Bất kể sự kiện nào, và ở đâu, dù là Cộng Hòa, hay Cộng Sản, bà cũng đưa vào trang viết, với ngòi bút công tâm, luôn đứng về lẽ phải, và những người bần cùng. Xuất thân từ nhà báo, phóng viên chiến trường từ châu Phi, Trung Đông cho đến ᴄhiến trường Việt Nam, nên hơn ai hết Minh Đức Hoài Trinh chứng kiến cái bi thương, và con đường dẫn đến cái chết của chiến tranh: “Quê hương mình/ Đường Bắc Nam thăm thẳm/ Từng đoàn quân chen chúc tới tha ma.” (Lời ca của đất). Hiện thực ấy, đã cho Minh Đức Hoài Trinh vẽ nên bức tranh sặc mùi tử khí. Với sự tưởng tượng, và tài năng liên tưởng của mình, Minh Đức Hoài Trinh đã làm cho người đọc phải rùng mình, sởn gáy:

“Em sợ lắm

Mùi hôi tanh của màu đen, máu chết

Từ mình anh rịn thấm xuống thân em

Trời ôi, này

Sao xác anh bê bết

Lấy đất bùn thay nệm ấm chăn êm” (Lời ca của đất).

Hận thù, chết chóc là vậy, song ở đó vẫn thấy hiện lên khát vọng sống, khát vọng yêu của con người. Khát vọng ấy, dưới ngòi bút nhân bản của người thi sĩ, nhà báo chiến trường Minh Đức Hoài Trinh, dường như làm dịu đi một chút nóng bỏng nơi chiến trường chăng? Thật vậy, con đường hận thù, tối tăm ấy, đã được nhà thơ mở ra bằng cánh cửa của tình yêu thương:

“Đêm mờ hơi sương

Đi đâu anh, đi đâu

Xin đừng đi nữa

Đỗ lại hôm nay, cởi súng buông gươm

Tội nghiệp em

Ba mươi năm khói lửa

Mải hận thù quên nói chuyện yêu đương.”

Tôi không rõ, Quê Nhà được sáng tác vào thời gian nào, song có thể nói, đây là bài thơ có hình ảnh và lời thơ rất đẹp của Minh Đức Hoài Trinh. Ở đó, có những hoài niệm về tuổi thơ nhẹ nhàng, và thân mật: “Trở về thành phố của màu rêu tuổi nhỏ/ vẫn còn nghe trong gió/ bầy chim sẻ trên nóc chuông nhà thờ/ gọi tên rất khẽ/ hoài trinh”. Tình yêu đầu đời chợt trở về, khi chân bước trên con đường cũ, làm nhà thơ buồn tênh, trống vắng, bởi phố thênh thang mà thiếu một môi cười: “kỷ niệm xưa thức dậy dưới bàn chân/ khiến em như trượt ngã/ tình thơ dại ùa vào trong mắt/ buồn tênh”. Và thời gian làm cho Minh Đức Hoài Trinh tĩnh tâm, hồn thơ sâu lắng hơn. Thật vậy, nếu đặt Quê Nhà cạnh những Kiếp Nào Có Yêu Nhau, Đừng Bỏ Em Một Mình…có lẽ, không ai nghĩ cùng một tác giả. Bởi, giọng điệu, phương thức nghệ thuật hoàn toàn khác nhau. Và đoạn thơ kết trong Quê Nhà dưới đây không chỉ cho ta thấy sự khác biệt đó, mà còn chứng minh thêm tài năng sử dụng từ ngữ hình ảnh ẩn dụ (biện pháp tu từ), mượn cảnh vật thiên nhiên bộc lộ cảm xúc của Minh Đức Hoài Trinh:

“vẫn lối đi quen hò hẹn dẫn nhau về

từng có lúc mười ngón tay lạnh cóng

hoa cúc vàng ve vuốt những cơn mê

ngày tháng đi qua

từng ngày khôn lớn

vẫn một màu rêu trên mái ngói chưa nhoà

một mình em đi, một mình em gọi.”

Là một nhà thơ đa tài, mạnh mẽ, can đảm đi đến tận cùng con chữ, bởi vậy ngòi bút Minh Đức Hoài Trinh đem đến nhiều cảm xúc cho người đọc, người nghe. Và cả cuộc đời hoạt động không mệt mỏi, Minh Đức Hoài Trinh đã đạt được nhiều thành công trên các lãnh vực văn học và đời sống xã hội. Ngay từ sau biến cố 1975, từ Paris bà đứng ra thành lập Hội văn bút Việt Nam hải ngoại, thuộc Văn bút Quốc Tế để đấu tranh cho tự do, và cho các văn nghệ sĩ bị cầm tù. Cuộc đời, cũng như thơ văn Minh Đức Hoài Trinh là tấm gương sáng soi rọi cho các thế hệ mai sau. Và tôi nghĩ, với bài viết này, chắc chắn còn nhiều thiếu sót. Bởi, cuộc đời, cũng như sự nghiệp sáng tạo của Minh Đức Hoài Trinh dày, và đồ sộ, không thể gói gọn trong một vài bài viết, mà cần phải có cả một công trình nghiên cứu…

(Leipzig, Tháng Ba 2025)

Bưu Điện Hoa Kỳ cắt 10,000 việc làm

WASHINGTON, DC (NV) – Hôm Thứ Năm, 13 Tháng Ba, Giám Đốc Bưu Điện Louis DeJoy gửi cho Quốc Hội một bức thư cho biết Bưu Điện Hoa Kỳ USPS đề ra mục tiêu giảm bớt 10,000 việc làm bằng cách áp dụng chương trình tự nguyện về hưu sớm trong 30 ngày tới nhằm tiết kiệm ngân sách cho USPS đang chật vật với tình hình tài chánh, CBS đưa tin.

USPS tuyển mộ khoảng 635,000 nhân viên và đã công bố chương trình về hưu từ 13 Tháng Giêng.

DeJoy cũng xác nhận rằng Bộ Hiệu Quả Chính Phủ DOGE do Elon Musk điều hành đang hợp tác với USPS.

Xe đưa thư của Bưu Điện Hoa Kỳ. (Hình minh họa: Ekaterina Belinskaya/Pexels)

“Tôi đã ký một thỏa thuận với Cơ Quan Dịch Vụ Hành Chánh GSA và các viên chức DOGE trong đêm qua nhằm hỗ trợ chúng tôi xác định khó khăn và chấn chỉnh hiệu quả hơn,” DeJoy viết.

Hành động này “được coi là một cách để làm DOGE hài lòng,” một nguồn tin thông thuộc với các kế hoạch nói với CBS News.

Lần đầu tiên DeJoy gặp gỡ các viên chức DOGE là vào Thứ Hai, nguồn tin này cho biết.

Trong bức thư, DeJoy cho biết DOGE sẽ xem xét một số vấn đề gồm có Ủy Ban Quản Lý Bưu Chính PRC, đơn vị giám sát USPS. DeJoy cho biết “PRC là một cơ quan không cần thiết và làm USPS chịu thiệt hại hơn $50 tỷ.”

PRC cho biết trong một tuyên bố trả lời DeJoy rằng những bình luận của ông là “méo mó.”

“PRC tuân thủ luật pháp nhằm bảo đảm rằng USPS cung cấp đầy đủ dịch vụ cho dân Mỹ, kể cả những người ở vùng nông thôn và xa xôi hẻo lánh, đồng thời giúp thị trường bưu kiện cạnh tranh công bằng bằng cách ngăn không cho USPS lạm dụng vị thế độc quyền,” PRC cho biết.

DeJoy công bố kế hoạch từ chức gần đây sau khi được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu tiên. Tòa Bạch Ốc vẫn chưa tiến cử viên chức kế nhiệm.

Tháng Mười Một vừa qua, USPS công bố mức thua lỗ thường niên tăng lên gần $10 tỷ trong năm tài khóa kết thúc ngày 30 Tháng Chín 2024. (TTHN)

Hiến pháp mới đặt Syria dưới quyền cai trị của chính phủ Hồi Giáo trong 5 năm

DAMASCUS, Syria (NV) – Hôm Thứ Năm, 13 Tháng Ba, Tổng Thống Lâm Thời Syria đã ký ban hành một bản hiến pháp tạm thời để đặt đất nước dưới sự cai trị của một chính phủ Hồi Giáo trong 5 năm vào giai đoạn chuyển tiếp, thông tấn xã AP đưa tin.

Chính quyền lâm thời tại Syria hiện nay đã phải tìm phương cách nào thích hợp để hành xử quyền lực của họ trên phần lớn đất nước kể từ khi nhóm nổi dậy Hồi Giáo trước đây, là Hayat Tahrir al-Sham (HTS), cầm đầu một cuộc nổi dậy chớp nhoáng lật đổ Tổng Thống Bashar Assad vào Tháng Mười Hai năm rồi.

Vị cựu lãnh đạo HTS Ahmad al-Sharaa hiện là tổng thống lâm thời của đất nước tiếp theo sau một quyết định được công bố trong một phiên họp của các nhóm võ trang từng tham gia cuộc tấn công loại trừ chính quyền Assad. Cũng trong phiên họp đó, các nhóm đã đồng ý bãi bỏ hiến pháp cũ của đất nước và loan báo rằng một bản hiến pháp mới sẽ được soạn thảo.

Tổng Thống Lâm Thời Syria Ahmad al-Sharaa ký ban hành hiến pháp tạm thời có hiệu lực trong 5 năm chuyển tiếp quyền lực tại phủ tổng thống ở Damascus ngày 13 Tháng Ba, 2025. (Hình: BAKR ALKASEM/AFP/Getty Images)

Giữa lúc nhiều người vui mừng khi thấy cuộc kết thúc quyền cai trị độc tài hơn 50 năm của gia đình Assad trên đất nước bị chiến tranh tàn phá này, các nhóm tôn giáo và dân tộc thiểu số đã tỏ dấu hoài nghi thiện chí của các nhà lãnh đạo Hồi Giáo mới và miễn cưỡng cho phép chính quyền mới tại Damascus định đặt quyền kiểm soát các khu vực mà họ sinh sống.

Ông Abdulhamid Al-Awak, một trong bảy thành viên của Ủy Ban al-Sharaa được giao nhiệm vụ soạn thảo bản hiến pháp lâm thời, cho biết trong một cuộc họp báo vào hôm Thứ Năm rằng họ sẽ duy trì một số điều khoản đã có từ trước, bao gồm cả quy định rằng vị nguyên thủ quốc gia phải là người Hồi Giáo, và luật Hồi Giáo phải là cốt lõi của luật lệ quốc gia.

Nhưng Giáo Sư Al-Awak, một chuyên gia luật hiến pháp tại Đại Học Mardin Artuklu ở Thổ Nhĩ Kỳ, còn bảo rằng bản hiến pháp lâm thời phải bao gồm luôn các điều khoản bảo vệ quyền tự do ngôn luận và truyền thông trong nước. Bản hiến pháp sẽ phải “giữ thăng bằng giữa an sinh xã hội và nền tự do” trong tình hình chính trị bất ổn của Syria, vẫn theo lời ông Al-Awak.

Một ủy ban mới có nhiệm vụ soạn thảo một bản hiến pháp có giá trị lâu dài sẽ được thành lập, nhưng không rõ liệu ủy ban đó có dung nạp nhiều hơn các nhóm chính trị, tôn giáo và sắc tộc của Syria hay không.

Hôm Thứ Hai, Tổng Thống Al-Sharaa đã đạt được một thỏa thuận then chốt với chính quyền của người Kurd được Hoa Kỳ hậu thuẫn ở vùng Đông-Bắc Syria, bao gồm một lệnh ngừng bắn và công cuộc sáp nhập lực lượng võ trang của họ với các cơ quan an ninh của chính phủ trung ương.

Thỏa thuận nói trên được đưa ra sau khi các lực lượng chính phủ và các phe phái đồng minh với chính quyền mới đập tan một cuộc nổi dậy do các tay súng trung thành với chế độ Assad phát động vào tuần trước. Các nhóm nhân quyền nói rằng hàng trăm thường dân, hầu hết thuộc giáo phái thiểu số Alawite của ông Assad, đã bị giết trong các cuộc tấn công trả đũa của các phe phái tham gia cuộc tấn công vào các thành phần tàn dư của phe Assad. (TTHN)

Cháy phi cơ American Airlines ở Denver

DENVER, Colorado (NV) – Hôm Thứ Năm, 13 Tháng Ba, một phi cơ American Airlines bốc hỏa tại Phi Trường Quốc Tế Denver ở Colorado, làm hành khách buộc phải di tản bằng cầu trượt khẩn cấp thậm chí leo ra ngoài bằng cánh phi cơ, ABC đưa tin.

Phi cơ Boeing 737-800 đổi hướng bay qua Denver ngay khi khởi hành từ Colorado Springs, Colorado. Trong lúc di chuyển vào cổng phi trường, động cơ bốc hỏa và toàn bộ hành khách buộc phải di tản.

Vụ trục trặc xảy ra vào khoảng 5 giờ 15 chiều, làm khói bốc lên mịt mù trên phi đạo.

Máy bay American Airlines bốc cháy khi đang vào cổng phi trường Denver, Colorado, ngày 13 Tháng Ba, 2025. (Hình: @steve_schilsky/X/ABC)

Có 172 hành khách và sáu thành viên phi hành đoàn trên chuyến bay 1006 do American Airlines điều hành.

Tất cả hành khách đều kịp thời thoát thân ra khỏi phi cơ.

American Airlines nói với ABC News rằng hành khách di tản bằng cầu trượt khẩn cấp, lối ra trên phần cánh, ngoài ra còn có vài người thoát ra ngoài bằng cầu thang lên phi cơ.

Có 12 hành khách bị thương nhẹ được chở đi nhà thương, Phi Trường Quốc Tế Denver cho biết trong một tuyên bố.

Phi cơ khởi hành từ Colorado Springs, Colorado, đi Dallas, Texas thì phải đổi hướng qua Denver sau khi “phi hành đoàn báo động động cơ bị rung lắc,” theo Cơ Quan Hàng Không Liên Bang FAA.

Phi cơ đổi hướng sau khi cất cánh khoảng 20 phút và bay trên không khoảng một giờ trước khi hạ cánh.

“Chúng tôi xin cảm tạ các thành viên phi hành đoàn, lực lượng khẩn cấp tại phi trường Denver và lực lượng cấp cứu nhờ những hành động tức thì và quyết đoán, bảo đảm an toàn hành khách và những người khác trong phi trường,” American Airlines nói với ABC News trong một tuyên bố trước đó.

American Airlines cũng cho biết họ đang sắp xếp một phi cơ khác chở hành khách tới Dallas Fort-Worth theo lịch trình.

FAA đang điều tra vụ trục trặc. (TTHN)

Những nỗ lực giúp Tesla của Trump có thể gây thêm hại

WASHINGTON D.C (NV)- Vào ngày 11 Tháng Ba, các nhà đầu tư Tesla đã reo hò khi tổng thống Trump có hành động bênh vực nhà sản xuất xe điện đang bị bao vây và tẩy chay khắp nơi trên thế giới chứ không riêng ở Mỹ. Ông Trump biến Tòa Bạch Ốc thành phòng trưng bày của Tesla, khen ngợi Elon Musk là người yêu nước, và tuyên bố rằng đã mua một chiếc cho mình. Hành động này có thể đã giúp cổ phiếu Tesla tăng lên sau khi lao dốc một ngày trước đó.

Nhưng theo trang tin tức apnews.com, các chuyên gia cảnh báo rằng sự hậu thuẫn bất thường của tổng thống đối với một công ty tư nhân có thể phản tác dụng. Theo nhà phân tích tài chính Dan Ives của Wedbush Securities, Tesla đang trở thành biểu tượng chính trị của Trump và DOGE, và đó là điều không tốt cho thương hiệu.

Những nỗ lực giúp Tesla của Trump có thể gây thêm hại. (Hình: MANDEL NGAN/AFP via Getty Images)

Cổ phiếu của Tesla bắt đầu tăng vào đầu ngày 11 Tháng Ba sau khi Trump đăng bài trên nền tảng Truth Social rằng Musk đã “đặt cuộc” để giúp đất nước. Trump tuyên bố rằng những kẻ cực đoan cánh tả đang cố gắng tẩy chay Tesla một cách bất hợp pháp. Vài giờ sau, cổ phiếu Tesla tăng khi Trump tuyên bố đã tự mình mua một chiếc Tesla. Cổ phiếu đã đóng cửa tăng gần 4% trong cuối ngày. Nhưng đó có thể chỉ là tạm thời.

Tesla bị đánh tơi tả trong năm 2925 do sự cạnh tranh từ các loại xe điện đối thủ. Nhiều nhà phân tích ngành công nghiệp xe hơi cũng chỉ ra mối quan hệ chặt chẽ của Musk với Trump và với các nhóm chính trị cực hữu trên toàn cầu. Các phòng trưng bày Tesla tại Hoa Kỳ đã bị những người biểu tình bao vây; xe Tesla bị phá hoại trên đường phố. Chủ nhân những chiếc xe Tesla, có lẽ là để tránh trở thành mục tiêu phá hoại, đã dán trên cản xe những thông điệp như “Tôi đã mua nó trước khi Elon phát điên”. Nhiều người còn lấy thương hiêu xe khác che đi thương hiệu Tesla.

Cổ phiếu Tesla đã giảm mạnh 45% vào năm 2025; và vào ngày Thứ Hai 10 Tháng Ba giảm hơn 15% xuống còn $222.15. Đây là mức thấp nhất kể từ cuối Tháng 10 năm ngoái, phản ánh sự bi quan khi doanh số bán hàng Tesla trên toàn cầu lao dốc.

Sự sụt giảm giá cổ phiếu có thể gây tổn hại cho công ty Tesla theo hai cách.

Đầu tiên, Tesla cho nhiều công nhân của mình cơ hội mua cổ phiếu với giá ưu đãi như một cách để khuyến khích. Nhưng với mức giá cổ phiếu giảm mạnh, mức giá ưu đãi vào năm ngoái trong nhiều trường hợp còn cao hơn giá cổ phiếu hiện đang giao dịch. Có nghĩa là việc mua cổ phiếu giá ưu đãi không còn hấp dẫn.

Thứ hai, giá cổ phiếu giảm có thể hạn chế khả năng huy động vốn của Tesla bằng cách bán cổ phiếu mới để tài trợ cho nghiên cứu và mở rộng. Vào năm 2020, công ty đã bán $12 tỷ cổ phiếu khi đang xây dựng các nhà máy ở Berlin và Texas; và đổ tiền vào công nghệ tự lái.

Sự tham chính của Musk làm tăng thêm môi lo ngại thường xuyên của cổ đông Tesla: ông ta quá mất tập trung trong việc lãnh đạo công ty xe điện của mình.

Một số công ty khác của Musk cũng đang gặp rắc rối gần đây. Nền tảng truyền thông xã hội X của Musk đã bị đánh sập nhiều lần vào ngày 10 Tháng Ba, mà Musk tuyên bố là do một cuộc tấn công mạng lớn. Nhưng giống như việc cắt giảm nhân sự liên bang, Musk đã cắt giảm số lượng nhân viên tại X; và các chuyên gia công nghệ đã cảnh báo về nguy cơ dễ bị tấn công mạng.

Vào ngày 6 Tháng Ba, một tên lửa do SpaceX của Musk phóng đã phát nổ và vỡ tan trên bầu trời Florida, khoảng hai tháng sau khi một tên lửa khác của công ty cũng phóng thất bại. (HD)

Chủ nhà ở Mỹ có thể nhận khoản giảm thuế hàng ngàn đô la

ORANGE COUNTY, California (NV) – Sở hữu nhà rất tốn kém, nhưng nó cũng đi kèm với một trong những khoản giảm thuế giá trị nhất đó là “khấu trừ lãi suất thế chấp mua nhà.”

Theo đài truyền hình CNBC, quy định này cho phép chủ nhà khấu trừ lãi suất họ trả trên khoản vay mua nhà, giảm nghĩa vụ thuế và số tiền thuế mà họ trả cho Sở Thuế Liên Bang (IRS) trong một năm thuế nhất định. Nếu thu nhập của bạn thấp và các khoản khấu trừ lớn, số thuế bạn nợ IRS có thể giảm xuống 0.

Hầu hết chủ nhà trả lãi suất thế chấp đều có thể sử dụng khoản khấu trừ thuế này. (Hình minh họa: Mikhail Nilov/Pexels.com)

Tuy nhiên, số tiền bạn tiết kiệm được phụ thuộc vào khoản vay, lãi suất và tiến trình trả nợ. Với một căn nhà có giá trung vị (median) $419,200, trả trước 20% và với lãi suất 6.8%, số tiền lãi phải trả hàng năm trong những năm đầu của khoản vay có thể hơn $20,000.

Có một điều kiện, để đủ điều kiện giảm thuế, bạn phải liệt kê các khoản khấu trừ, điều mà chỉ khoảng 10% người khai thuế thực hiện, theo TurboTax.

Hầu hết người nộp thuế chọn khấu trừ tiêu chuẩn, một khoản cố định mà IRS cho phép trừ vào thu nhập. Đối với năm thuế 2024, khoản khấu trừ tiêu chuẩn là $14,600 cho người độc thân và $29,200 cho vợ chồng khai thuế chung.

Để có lợi từ việc liệt kê các khoản khấu trừ, thì tổng số khoản khấu trừ đủ điều kiện của bạn, bao gồm lãi suất thế chấp, thuế địa ốc, đóng góp từ thiện và thuế tiểu bang và địa phương (SALT), phải cần vượt quá mức khấu trừ tiêu chuẩn.

Làm sao xác định liệu bạn có đủ điều kiện khấu trừ lãi suất thế chấp

Hầu hết chủ nhà trả lãi suất thế chấp đều có thể sử dụng khoản khấu trừ này. Không có giới hạn thu nhập để đủ điều kiện, nhưng số tiền bạn có thể khấu trừ phụ thuộc vào quy mô khoản vay và thời điểm bạn vay.

Đối với các khoản thế chấp bắt đầu sau ngày 15 Tháng Mười Hai năm 2017, bạn có thể khấu trừ lãi suất tối đa lên tới:
• $750,000 nợ thế chấp nếu bạn độc thân hoặc khai thuế chung với vợ/chồng
• $375,000 nợ thế chấp nếu bạn khai thuế riêng với vợ/chồng

Đối với các khoản thế chấp cũ, bắt đầu vào hoặc trước ngày 15 Tháng Mười Hai năm 2017, hạn mức sẽ cao hơn:
• $1 triệu nợ thế chấp nếu bạn độc thân hoặc khai thuế chung với vợ/chồng
• $500,000 nợ thế chấp nếu bạn khai thuế riêng với vợ/chồng

Khoản khấu trừ lãi suất thế chấp áp dụng cho nhiều loại khoản vay, bao gồm thế chấp truyền thống và các hình thức vay khác. Các khoản vay đủ điều kiện bao gồm:
• Thế chấp chính và phụ: Các khoản vay dùng để mua nhà thứ nhất hoặc thứ hai, miễn là căn nhà là tài sản thế chấp cho khoản vay. Để đủ điều kiện, căn nhà chính của bạn phải là nơi cư trú chính trong phần lớn thời gian của năm, và bạn phải dành một khoảng thời gian sinh sống tại căn nhà thứ hai.
• Khoản vay vốn chủ nhà và hạn mức tín dụng (HELOCs): Lãi suất chỉ được khấu trừ nếu số tiền vay được sử dụng để mua, xây dựng hoặc cải thiện căn nhà dùng làm tài sản thế chấp, theo IRS.
• Khoản vay tái tài trợ: Lãi suất được khấu trừ miễn là khoản vay mới không vượt quá số dư thế chấp ban đầu, trừ khi số tiền bổ sung được sử dụng cho những cải thiện nhà đủ điều kiện.

Bạn cũng có thể khấu trừ lãi suất trên điểm thế chấp, đây là khoản phí trả để giảm lãi suất, miễn là khoản vay của bạn nằm trong giới hạn áp dụng.

Tuy nhiên, khoản khấu trừ lãi suất thế chấp không áp dụng cho các khoản thanh toán gốc, tiền đặt cọc hoặc phí bảo hiểm thế chấp.

Để yêu cầu khấu trừ, bạn cần liệt kê các khoản khấu trừ trên Mẫu Đơn 1040 Schedule A của IRS. May mắn thay, hầu hết phần mềm (nhu liệu) khai thuế có thể hướng dẫn bạn thực hiện quy trình này để giúp bạn tối đa hóa khoản tiết kiệm của mình. (Ng.Tr)[kn]

Victoria Azarenka và dấu ấn ‘Quỹ Thai Sản’ trong quần vợt nữ

RIYADH, Saudi Arabia (NV) – Victoria Azarenka vừa tạo nên dấu ấn lịch sử trong giới quần vợt khi tiên phong cho sáng kiến hỗ trợ các tay vợt nữ bằng “Quỹ Thai Sản” chuyên biệt được Quỹ Đầu Tư Công (PIF) của Saudi Arabia tài trợ hoàn toàn, giúp các vận động viên nữ có cơ hội cân bằng giữa sự nghiệp thi đấu đỉnh cao và cuộc sống gia đình, theo CNN Sport hôm 13 Tháng Ba.

Theo sáng kiến của Victoria Azarenka – nhà vô địch Grand Slam hai lần – thì “Quỹ Thai Sản” không chỉ đơn thuần là nguồn tài chính hỗ trợ mà còn là hệ thống toàn diện bao gồm chế độ thai sản có trả lương, dịch vụ chăm sóc con cái, cùng với các khoản trợ cấp cho việc đông lạnh trứng, phôi thai và điều trị IVF.

Victoria Azarenka người đi tiên phong với “Quỹ Thai Sản” cho các vận động viên nữ luôn gặp khó khăn khi trở lại với quần vợt đỉnh cao sau khi làm mẹ. (Hình: Harry How/Getty Images)

“Chúng tôi cần có những chính sách thiết thực để giúp các tay vợt nữ không phải đối mặt với sự lựa chọn khó khăn giữa sự nghiệp và trách nhiệm gia đình,” cô Azarenka nhấn mạnh.

Với vai trò đại diện hội đồng các tay vợt WTA, Azarenka chia sẻ rằng cảm xúc của cô gắn liền với trải nghiệm cá nhân khi cô sinh con trai Leo vào Tháng Mười Hai, 2016 sau những thành công rực rỡ tại Giải Úc mở rộng năm 2012 và 2013. Thời điểm đó, thiếu vắng chính sách nghỉ thai sản phù hợp khiến cô phải tự hỏi về khả năng trở lại đỉnh cao thi đấu sau khi làm mẹ.

Câu chuyện của Azarenka không phải là riêng lẻ. Serena Williams cũng từng phải đối mặt với khó khăn tương tự khi trở lại giải đấu sau khi sinh con gái Olympia năm 2017.

Azarenka cho biết: “Tôi và Serena đã cùng nhau phá bỏ định kiến cho rằng việc làm mẹ sẽ cản trở sự nghiệp quần vợt. ‘Quỹ Thai Sản’ này chính là minh chứng cho việc hỗ trợ các tay vợt nữ không chỉ ở khía cạnh tài chính mà còn về tinh thần, mở rộng cơ hội để họ theo đuổi đam mê mà không phải lo lắng về áp lực gia đình.”

Cô tin rằng sáng kiến này không chỉ có tác động tích cực đối với các tay vợt hiện hữu mà còn truyền cảm hứng cho thế hệ vận động viên trẻ, giúp họ hình dung được một tương lai nơi sự nghiệp thể thao và cuộc sống cá nhân song hành hài hòa.

Mặc dù “Quỹ Thai Sản” gắn liền với nguồn tài trợ từ Saudi Arabia đã gây ra không ít tranh cãi về nhân quyền và quyền phụ nữ nhưng Azarenka khẳng định rằng mục đích của dự án là tạo dựng một hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện cho các tay vợt nữ.

Bước đi này không chỉ giúp phát triển môn quần vợt chuyên nghiệp mà còn góp phần nâng cao vị thế phụ nữ trong thể thao toàn cầu. Qua đó, Azarenka mong muốn mở ra chương mới, nơi mà mỗi vận động viên nữ đều có thể tự tin thể hiện tài năng, đồng thời duy trì cuộc sống gia đình viên mãn mà không phải hy sinh đam mê thi đấu. (Yến Nhi) [qd]

Cảnh sát Garden Grove kiểm tra DUI và ID vào Thứ Sáu, 14 Tháng Ba

GARDEN GROVE, California (NV) – Cảnh sát Garden Grove sẽ lập chốt kiểm tra người uống rượu lái xe (DUI) và thẻ căn cước (ID) vào ngày Thứ Sáu này, 14 Tháng Ba, cơ quan công lực này cho biết như vậy trên trang Facebook của họ hôm Thứ Ba, 11 Tháng Ba.

Theo luật, cảnh sát ở California phải cho công chúng biết trước họ sẽ lập chốt kiểm tra DUI và ID, để bảo đảm công việc này tôn trọng quyền hiến định của cư dân.

Cảnh sát thông báo lập chốt kiểm tra DUI và ID. (Hình minh họa: Facebook GardenGrovePD)

Thông báo thường bao gồm một khu vực và thời điểm chung chung nào đó, nhưng không bắt buộc phải cụ thể hoặc chính xác.

Kiểm tra DUI ở California thường được Văn Phòng An Toàn Giao Thông California (OTS) tài trợ, theo báo mạng New Santa Ana. OTS nhận ngân quỹ của Cơ Quan An Toàn Giao Thông Xa Lộ Quốc Gia (NHTSA).

Ngân khoản này tài trợ các công tác như lập chốt kiểm tra DUI, đi tuần, và mở các cuộc vận động giáo dục người dân giảm bớt gây ra tai nạn vì uống rượu lái xe.

Theo báo mạng New Santa Ana, nếu bị bắt vì DUI tại chốt kiểm tra ở California, hình phạt có thể sẽ rất nặng, tùy theo vi phạm lần đầu hay không, hoặc trước khi vi phạm có bị kết tội hình sự hay không.

Dưới đây là một số hình phạt tiêu biểu:

Lần đầu

-Phạt tiền: Từ $390 tới $1,000, cộng chi phí tòa án.
-Ở tù: Từ 96 giờ tới sáu tháng trong nhà tù quận hạt.
-Treo bằng lái: Từ sáu tháng tới một năm.
-Đi học DUI: Học chương trình về DUI từ ba tới chín tháng.
-Gắn máy thử rượu trước khi khởi động xe (Ignition Interlock Device – IID): Có thể lên tới sáu tháng.

Lần thứ nhì

-Phạt tiền: Từ $390 tới $1,000, cộng chi phí tòa án.
-Ở tù: Từ 96 giờ tới một năm trong nhà tù quận hạt.
-Treo bằng lái: Hai năm.
-Đi học DUI: Học chương trình về DUI từ 18 tới 30 tháng.
-Gắn máy thử rượu trước khi khởi động xe (Ignition Interlock Device – IID): Một năm.

Lần thứ ba

-Phạt tiền: Từ $390 tới $1,000, cộng chi phí tòa án.
-Ở tù: Từ 120 ngày tới một năm trong nhà tù quận hạt.
-Treo bằng lái: Ba năm.
-Đi học DUI: Học chương trình về DUI 30 tháng.
-Gắn máy thử rượu trước khi khởi động xe (Ignition Interlock Device – IID): Hai năm.

Hình phạt thêm

-Tăng bảo hiểm xe: Phí bảo hiểm (premium) xe sẽ gia tăng đáng kể.
-Tạm tha có theo dõi (probation): Người vi phạm có thể bị tạm tha có theo dõi từ ba tới năm năm.
-Làm việc cộng đồng: Người vi phạm có thể bị yêu cầu hoàn tất một số giờ làm việc cộng đồng.

Hình phạt có thể nặng hơn, nếu người vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, ví dụ như gây thương tích cho người khác, hoặc mức độ cồn trong máu quá cao. (Đ.D.)

Bác sĩ cảnh báo ngày càng nhiều người lộn keo là thuốc nhỏ mắt

AURORA, Colorado (NV) – Bác sĩ tại hệ thống bệnh viện ở Colorado khuyến cáo người dùng thuốc nhỏ mắt đọc kỹ nhãn sản phẩm, sau khi thấy ngày càng nhiều người vô tình nhỏ keo vào mắt, theo UPI hôm Thứ Tư, 12 Tháng Ba.

Ông Richard Davidson, bác sĩ nhãn khoa UCHealth, hệ thống bệnh viện có trụ sở ở Aurora, cho hay ông và đồng nghiệp thấy tình trạng lẫn lộn keo dán móng tay và keo dán lông mi với thuốc nhỏ mắt đang trở nên phổ biến tới mức ngạc nhiên.

Nhiều người lẫn lộn keo với thuốc nhỏ mắt. (Hình minh họa: Toru Yamanaka/AFP/Getty Images)

“Hình như có vài tháng chúng tôi không thấy ai, rồi bất thình lình, có lẽ chúng tôi thấy hai tới ba người bị như vậy,” ông Davidson nói với đài truyền hình địa phương KUSA. “Chúng tôi thấy tình trạng này xảy ra đủ kiểu, nhưng khá phổ biến.”

Ông Davidson giải thích rằng keo dán móng tay và keo dán lông mi, cũng như vài sản phẩm khác, đôi khi đựng trong lọ nhìn rất giống lọ thuốc nhỏ mắt.

“Nhiều sản phẩm nhìn giống nhau tới mức ngạc nhiên, nên rốt cuộc, chúng ta có thể vô tình nhỏ vào mắt,” ông Davidson nói. “Đôi khi là keo trang điểm mắt, đôi khi là thuốc nhỏ tai lẽ ra để nhỏ vào tai nhưng lại nhỏ vào mắt.”

Một trường hợp lẫn lộn như vậy gây xôn xao mạng xã hội năm 2024 khi một phụ nữ đăng video lên TikTok cho biết cô vô tình nhỏ keo dán móng tay vào mắt.

“Loại keo này chỉ mất vài giây là khô,” ông Davidson cho hay. “Chúng tôi khuyến khích quý vị, nếu có thể tới bồn rửa mặt, hãy cố rửa sạch hoặc dùng khăn lấy bớt ra vì làm càng nhanh càng tốt.”

Ông Davidson cho biết đôi khi bác sĩ phải cạo keo ra khỏi mắt bệnh nhân, nhưng những vụ này thường không gây tổn thương vĩnh viễn.

“Chuyện này hiếm khi gây tổn thương vĩnh viễn, nhưng có thể làm cho rất khó chịu mấy ngày đầu,” ông nói.

Ngoài việc đọc kỹ nhãn sản phẩm trước khi nhỏ mắt, Bác Sĩ Davidson khuyên cất thuốc nhỏ mắt ở nơi khác với nơi cất những lọ cùng kích cỡ hoặc màu sắc. (Th.Long) [qd]

Billy Joel phải giải phẫu, hoãn hết mọi buổi trình diễn

HOLLYWOOD, California (NV) – Danh ca Billy Joel công bố hoãn hết mọi buổi trình diễn trong bốn tháng tới vì phải giải phẫu.

Theo Yahoo! Entertainment, ông Joel phải cần vật lý trị liệu và sự giám sát của một bác sĩ sau khi giải phẫu nên không thể trình diễn được.

Danh ca Billy Joel tại một buổi trình diễn ở Las Vegas, Nevada. (Hình: Ethan Miller/Getty Images)

Ông cho biết trong thông cáo, hối hận vì phải hoãn lại mọi buổi trình diễn, nhưng phải ưu tiên sức khỏe và còn nói sẽ phục hồi hoàn toàn.

“Tôi nóng lòng được đứng trên sân khấu lại và chia sẻ niềm vui được trình diễn ca nhạc với người hâm mộ. Xin cám ơn quý vị đã thấu hiểu,” ông viết trong thông cáo.

Billy Joel sẽ quay lại sân khấu vào ngày 5 Tháng Bảy, tại buổi trình diễn trên sân vận động Acrisure Stadium ở Pittsburgh, Pennsylvania. Những buổi trình diễn bị hoãn lại tại các thành phố như Toronto, Detroit, Syracuse, Milwaukee, Charlotte, Salt Lake City, Edinburgh, Liverpool và Charlotte sẽ được tổ chức vào cuối năm 2025, hoặc trong năm 2026, với ngày mới đã được ban tổ chức thông báo.

Buổi trình diễn cuối cùng của ông Joel trước khi thông báo phải giải phẫu là vào ngày 22 Tháng Hai, tại sân vận động Mohegan Sun Arena ở Uncasville, Connecticut. Ông hát những nhạc phẩm nổi tiếng trong sự nghiệp như “Only the Good Die Young,” “Scenes From an Italian Restaurant” và “Big Shot.”

Tại buổi trình diễn này, ông vấp ngã khi đang hát đoạn cuối của ca khúc “It’s Still Rock and Roll to Me,” nhưng sau đó đứng lên được và tiếp tục hát hết chương trình.

Vào đầu năm 2024, ông phát hành ca khúc mới đầu tiên sau 17 năm là “Turn the Lights Back On,” được Freddy Wexler, một người hâm mộ ông Joel lâu năm, và từng sản xuất nhạc cho nhiều ca sĩ nổi tiếng, đồng sáng tác và đồng sản xuất.

Ca khúc này được ông hát trực tiếp lần đầu tại lễ trao giải Grammy năm 2024, sau đó hát tại nhiều buổi trình diễn trong những tháng tới, nhưng ông quyết định không hát nữa vào Tháng Sáu.

Tuy không có nhạc mới, nhưng Billy Joel vẫn là một giọng hát thu hút nhiều khán giả đến các sân vận động lớn ở Bắc Mỹ và Âu Châu. (TL) [qd]

Trump trục xuất di dân lậu, cảnh sát California có giúp không?

SACRAMENTO, California (NV) – Tổng Thống Donald Trump muốn trục xuất di dân lậu bị bắt vì nghi ngờ phạm nhiều tội ác khác nhau. Điều này có thể khiến cảnh sát giám sát các nhà tù ở California xung đột với luật trú ẩn (Sanctuary Law) của tiểu bang, theo báo mạng CalMatters.

Cảnh sát California một lần nữa đối mặt với một bài toán chính trị khó khăn về vấn đề nhập cư khi Tổng Thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai.

Một nhà hoạt động nhập cư tham gia cuộc biểu tình ủng hộ di dân gần Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ tại Washington DC ngày 12 Tháng Năm, 2021. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)

Họ, hoặc thực thi luật trú ẩn của tiểu bang mà một số phản đối, hoặc chào đón cảnh sát di trú (ICE) trong việc ông Trump hứa sẽ thực hiện chương trình trục xuất lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.

Một số cảnh sát trưởng ở California cam kết không hợp tác với ICE, dựa trên các chính sách hoặc luật riêng được quận hạt của họ thông qua và sẽ cấm các cơ sở di dân sử dụng nhân viên, tài sản hoặc dữ liệu của quận hạt mà không có lệnh liên bang.

Một số khác nói rằng trong khi luật California ngăn cản việc hợp tác trực tiếp với ICE, các cơ quan quản lý di dân được tự do sử dụng trang web nhà tù và cơ sở dữ liệu dấu tay của họ để xác định đối tượng.

“Một số lãnh đạo tiểu bang muốn chúng tôi không có bất kỳ liên lạc nào với ICE. Tuy nhiên, đó không phải là điều (luật) quy định,” ông John Zanoni, cảnh sát trưởng Fresno County, nói. “ICE có thể truy cập chỗ giữ tù thông qua trang web công cộng của chúng tôi và thông tin dấu tay được đưa vào cơ sở dữ liệu quốc gia để xác định bất kỳ người bị giam giữ nào mà họ quan tâm.”

Một cảnh sát trưởng khác, ông Chad Bianco của Riverside County, cho biết ông sẽ lách luật California, nếu có thể, để nhiều người bị trục xuất hơn.

CalMatters đã liên lạc với tất cả 58 sở cảnh sát quận hạt của California và 27 người đã trả lời. Hầu hết sẽ tuân theo luật tiểu bang, được nêu trong một dự luật thông qua thời chính quyền Trump đầu tiên nhằm hạn chế sự tham gia của cơ quan hành pháp California vào vấn đề di dân.

Trước lễ nhậm chức lần thứ nhì của ông Trump, các cuộc bố ráp di dân ở Central Valley hồi đầu Tháng Giêng khiến những người không có giấy tờ và gia đình của họ lo ngại về các cuộc truy quét có quy mô lớn đối với các ngành phụ thuộc vào di dân như nông nghiệp. Ông Trump và các thành viên nội các, từ nhiệm kỳ đầu tiên, đã cam kết “bắt giữ có chủ đích” những người không có giấy tờ và coi cảnh sát địa phương là “nhân lực” của nỗ lực đó.

Cảnh sát California đóng vai trò quan trọng trong việc xác định một người có bị bắt và trục xuất hay không vì họ quản lý hệ thống nhà tù địa phương của tiểu bang, nơi những nghi can bị giam giữ trong khi chờ xét xử.

Một dự luật được đặt tên theo Laken Riley, một sinh viên 22 tuổi theo học tại một trường y tá ở Georgia bị một di dân Venezuela không có giấy tờ sát hại vào năm ngoái, đã được thông qua tại Quốc Hội, đang chờ tổng thống ký ban hành, có thể tăng cường ảnh hưởng của cảnh sát đối với việc thực thi luật di dân bằng cách ưu tiên trục xuất những di dân lậu bị bắt vì nghi ngờ trộm cướp và trộm cắp trong cửa hàng, bất kể có bị kết án hay không.

Mặc dù hàng trăm ngàn người đả kích việc trục xuất di dân lậu nhưng không thể ngăn cản được chính sách này của ông Donald Trump. (Hình minh họa: Scott Olson/Getty Images)

Phần lớn cảnh sát trả lời cuộc điều tra của CalMatters cho biết họ đang cân bằng nhiệm vụ với nhu cầu hợp tác của các cộng đồng di dân đang sợ hãi. Họ lo ngại những cộng đồng đó sẽ xa lánh mọi cơ quan hành pháp nếu họ sợ bị trục xuất vì tình trạng nhập cư.

“Quý vị không biết tôi đã nhận được bao nhiêu cú điện thoại từ những người gốc Hispanic trong khu vực của tôi, nơi tôi lớn lên, tất cả đều lo lắng,” ông Matt Kendall, cảnh sát trưởng Mendocino County, nói. “Tôi có cha mẹ vợ gọi các con tôi, nhắn với tôi là họ lo lắng, nhưng để xem việc tào lao này sẽ đi đến đâu.”

“Tiên sư, tôi có 50 cảnh sát viên và tôi hầu như không thể kiểm soát được tội phạm ở một quận hạt có 90,000 dân. ‘Chúng tôi sẽ trục xuất 10 triệu người’ hay gì đó. Không, điều này thật nực cười. Không thể xảy ra được,” vị cảnh sát trưởng nói.

Ông Kendall chắc chắn có những người trong cộng đồng đã phạm tội nghiêm trọng và cũng không có giấy tờ, và muốn những người đó bị bắt.

Ông nói: “Nếu họ muốn trục xuất tất cả tội phạm, cứ tự nhiên, nhưng hãy chọn điều gì quan trọng và điều gì không.”

Điểm đáng chú ý: Mọi cảnh sát trưởng trả lời CalMatters đều nói rằng thực thi luật nhập cư không phải là công việc của họ. Nhưng một số người đã đi xa hơn, cam kết không tạm giữ di dân, trong khi những người khác cho biết họ sẽ không “ngăn hay cản trở” các cơ quan thực thi nhập cư thực hiện công việc.

Luật trú ẩn chia rẽ cảnh sát California

Khi Thống Đốc Jerry Brown ký luật biến California thành tiểu bang trú ẩn năm 2017, cấm cảnh sát điều tra tình trạng di cư của người dân và tham gia vào hoạt động thực thi nhập cư liên bang, chính quyền Donald Trump phản ứng ngay lập tức bằng cách cắt hàng trăm triệu tài trợ thực thi pháp luật cho các thành phố trú ẩn vì hạn chế hợp tác với các cơ quan nhập cư liên bang. Chính quyền Joe Biden đã khôi phục các khoản tài trợ này năm 2021.

Một số cảnh sát trưởng ở California thẳng thắn chỉ trích luật trú ẩn trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Một nhóm cảnh sát San Joaquin Valley đã tháp tùng ông Trump đến biên giới năm 2019, nơi họ tán thành chính sách nhập cư của ông.

Cờ Mỹ tại thị trấn nông thôn Campo, cách San Diego, California, khoảng 60 dặm về phía Đông. (Hình minh họa: David McNew/Getty Images)

Một trong những người này, ông Mike Boudreaux, cảnh sát trưởng Tulare County, tuyên bố ông không đồng ý với luật trú ẩn của California và bất kỳ thống đốc nào ủng hộ luật này nên bị cách chức.

Nhưng ông Boudreaux cho biết ông muốn phân biệt giữa việc thực thi có mục tiêu đối với những người “phạm tội” mà ông ủng hộ, và các cuộc đột kích quy mô lớn nhắm vào di dân.

“Bây giờ, nếu họ đến khu vực này và nói, ‘Này, chúng tôi sẽ bắt càng nhiều người bất hợp pháp ở đây càng tốt,’ thì chúng tôi sẽ không tuân thủ, bởi vì (chúng tôi) phải phục vụ cộng đồng,” ông Boudreaux nói. “Nếu bạn phân biệt được sự khác biệt, bạn sẽ sẽ hiểu ý tôi.”

Ông Boudreaux cam kết sẽ hợp tác với các cơ quan nhập cư liên bang trong khuôn khổ luật pháp California.

“(Nếu) một đối tác liên bang đến quận hạt yêu cầu hỗ trợ, tôi sẽ hỗ trợ họ,” ông Boudreaux nói.

Ông Bianco của Riverside County là một trong những đồng minh lớn tiếng nhất của ông Trump tại California, nhậm chức năm 2019. Giờ đây, Bianco cho biết ông sẵn sàng lách luật tiểu bang để hỗ trợ thực thi luật nhập cư.

“Tôi sẽ làm mọi thứ trong khả năng của mình để bảo đảm an toàn cho cư dân Riverside County,” ông Bianco nói với KTTV-TV. “Nếu điều đó cần phải làm, bằng cách nào đó, đi ‘đường vòng’ (luật trú ẩn của California) với ICE để trục xuất những người đang hãm hại cư dân của chúng tôi, quý vị có thể chắc chắn 100% rằng tôi sẽ làm.”

Những người ủng hộ người nhập cư quan sát cảnh sát

Bà Eva Bitran, điều phối viên dự án Quyền Người Nhập Cư cho Liên Đoàn Dân Quyền Hoa Kỳ (ACLU) Nam California, cho biết tổ chức của bà quan sát các hành vi vi phạm luật trú ẩn của tiểu bang, thường liên quan đến việc cảnh sát gọi điện thoại cho cơ quan di trú liên bang tại nhà tù hoặc trong khi bắt giữ di dân.

Đó là chuyện đã xảy ra cho ông Daniel Valenzuela năm 2019, khi cảnh sát Corona thẩm vấn ông về tình trạng nhập cư khi ông bị chặn xe, sau đó chuyển ông đến cơ quan Bảo Vệ Biên Giới Hoa Kỳ (CBP). Sau đó, ông Valenzuela bị trục xuất.

Nhóm Neo-Nazi Riverside, California, là một trong những nhóm ủng hộ chính sách chống nhập cư lậu của ông Donald Trump. (Hình minh họa: David McNew/Getty Images)

ACLA đã kiện thành phố Corona và đòi cho ông Valenzuela khoản bồi thường $35,000.

“Hy vọng của chúng tôi là cảnh sát sẽ tuân thủ luật pháp,” bà Bitran nói. “Chúng tôi sẽ theo dõi để bảo đảm họ làm vậy.”

Năm 2020, Los Angeles County cấm chuyển tù nhân không có lệnh tòa đến nơi giam giữ của ICE. Ông Robert Luna, cảnh sát trưởng Los Angeles County, cho biết sở của ông không hợp tác với ICE trừ phi có lệnh liên bang.

Từ năm 2018 đến năm 2023, thời điểm cuối cùng có dữ liệu, có 4,192 người bị chuyển từ nhà tù ở California đến ICE.

Nhưng chính việc thực thi pháp luật trên đường phố khiến người dân ở cả Central Valley và trung tâm thành phố Oakland lo lắng, và văn phòng cảnh sát Alameda County đang ra sức dập tắt những tin đồn về các cuộc đột kích di dân.

“Chúng tôi bảo đảm là thông tin này sai sự thật,” Trung Sĩ Roberto Morales thuộc Sở Cảnh Sát Alameda County, trấn an. “Thông tin này đã gây hoang mang và lo lắng trong cộng đồng chúng tôi.”

“Mặc dù chúng tôi tôn trọng lệnh hình sự do thẩm phán ban hành, nhưng nhân viên cảnh sát không tuân thủ các lệnh hành chính về nhập cư. Điều quan trọng là chúng tôi tin rằng sự tham gia của cơ quan hành pháp địa phương vào các hoạt động trục xuất của ICE sẽ làm suy yếu các chiến lược kiểm soát cộng đồng và làm cạn kiệt nguồn lực địa phương.” (ĐG) [đ.d.]

Tin mới cập nhật