HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong lúc các báo tuyên truyền rằng có 79 triệu cử tri “nô nức” đi bầu đại biểu Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp, một Facebooker ở Hà Nội công khai tuyên bố từ chối bỏ phiếu vì “mất lòng tin vào Quốc Hội.”
Bài đăng trên Facebook Nguyễn Tâm hôm 15 Tháng Ba cho biết họ được Công An Phường Dương Nội đến tận nhà đưa năm tấm thẻ cử tri nhưng quyết định “cất giữ làm kỷ niệm cho con cháu” chứ không đi bầu.
Tại một địa điểm bầu cử ở Hà Nội sáng 15 Tháng Ba. (Hình: Báo Hà Nội Mới)
Facebooker này giải thích: “Suốt gần hai chục năm khiếu kiện, gia đình tôi và bà con Dương Nội đã gửi đơn đến Quốc Hội quá nhiều. Riêng gửi đường bưu điện đến tất cả gần 500 đại biểu Quốc Hội khóa 13 là ba đợt, tôi còn cất giữ gần 1,500 biên nhận. Vậy mà vụ việc khiếu nại của chúng tôi đang bước sang năm thứ 19, mặc dù kiện đúng nhưng không được giải quyết.”
“Bao năm qua, Quốc Hội nhận hàng gánh đơn của đoàn chúng tôi và xử lý như thế nào? Quốc Hội đã không thực hiện chức năng giám sát, không đại diện cho ý chí nguyện vọng của gia đình tôi. Vậy nên gia đình tôi mất lòng tin vào Quốc Hội. Tôi tuyên bố không tham gia bầu cử Quốc Hội khóa 16,” bài đăng cho biết.
Facebooker Nguyễn Tâm được biết đến là bà Nguyễn Thị Tâm, 54 tuổi, dân oan Dương Nội và là tù nhân lương tâm, được ra tù sớm bảy tháng hồi Tháng Mười Một năm ngoái.
Bà Tâm, bị bắt năm 2020 cùng với bà Cấn Thị Thêu và hai con trai Trịnh Bá Phương, Trịnh Bá Tư. Một phiên tòa diễn ra năm 2022 kết án bà Tâm sáu năm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống nhà nước.” Đây là lần thứ ba bà bị kết án liên quan đến việc phản đối chính quyền cưỡng chế đất không bồi thường thỏa đáng cho người dân.
Hiện bà Tâm đang bị chính quyền địa phương áp lệnh ba năm quản chế.
Bài đăng trên Facebook Nguyễn Tâm vào sáng 15 Tháng Ba. (Hình: Chụp qua màn hình).
Bên dưới bài đăng của bà Tâm, nhiều ý kiến bày tỏ sự tán đồng quyết định của nữ dân oan.
Facebooker Hùng Điêu Linh cho biết: “Tôi cũng đã khiếu nại tố cáo ở địa phương rất nhiều rồi, để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình và nhân dân trong khu vực nhưng nhận được thực tế là zero và còn tai hại thêm, nên tôi không bầu gì hết.”
Facebooker này lập luận: “Bầu cử tự do dân chủ, công khai minh bạch là không được áp đặt hoặc dùng các hình thức khác như hù dọa, đe dọa và thúc giục người dân mà trái với ý chí của họ.”
Facebooker Bùi Mạnh Tiến cho hay: “Em cũng không đi bầu vì chẳng tin thằng nào nó [đảng] cử đại diện cho mình cả!” (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Có ít nhất hàng trăm ý kiến trên nền tảng mạng xã hội Threads của cử tri tại Việt Nam, tố cáo chuyện mình đi bầu hôm 15 Tháng Ba nhưng “có người [giới chức bầu cử địa phương] gạch dùm.”
Tại Việt Nam, dường như nền tảng Threads của hãng Meta đang được giới trẻ, hầu hết là những người ở độ tuổi 20, ưa chuộng hơn so với Facebook và TikTok, do họ có thể thoải mái trao đổi ý kiến về mọi vấn đề từ thời sự đến thời trang, ẩm thực, du lịch… mà không lo mình bị kiểm duyệt.
Điểm bầu cử ở phường Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh, được ghi nhận cho tiền cử tri. (Hình: Chụp qua màn hình)
Danh khoản “joppi0508” viết trên mạng xã hội này: “Nay tôi dẫn bà đi ra nhà văn hóa để bầu cử. Đến lúc bà tôi được dẫn ra bàn để gạch tên trong phiếu bầu, tôi thấy các cô hướng dẫn chỉ bà tôi gạch ai với gạch ai. Bà tôi cũng không rõ lắm nên cũng gạch theo.”
“Xong tôi thấy vậy hỏi: ‘Là nhà em phải gạch theo ý các chị hay được quyền chọn”’ thì cô ấy nói ‘À các chị chỉ hướng dẫn nhà mình chọn thôi chứ mình được chọn em nhé.’”
Danh khoản “tuanhnguyen28052002” ở Hà Nội cho hay, người này đi bầu mà “có cô đứng ngay cạnh chỉ mình gạch ai luôn,” “cô đứng cạnh chỉ tay kêu mình gạch người A, người B, xong kêu ôi con bé này gạch nhanh quá không kịp chỉ!”
Danh khoản “_xaxi_07” cho biết mình là sinh viên năm nhất, năm nay được trải nghiệm lần đi bầu cử đầu tiên nhưng “khác khá xa so với những gì mình được học về quyền và nghĩa vụ bầu cử.”
“Em thấy việc quản lý ở đây khá lỏng lẻo, vì một người có thể bầu thay cho cả gia đình, hoặc có người cầm đến 40-50 tờ phiếu bầu. Điều đó khiến em cảm thấy không khách quan và kết quả cũng không mấy công bằng,” danh khoản nêu trên viết.
Một đoạn trao đổi trên nền tảng mạng xã hội Threads về cuộc bầu cử đại biểu Quốc Hội Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình)
Danh khoản vforvendetta226 cảm thán: “Tôi thực sự không hiểu tại sao việc đi bầu cử lại bị biến thành một thủ tục bắt buộc ở trường đại học. Sinh viên thậm chí phải chứng minh là mình đã bầu cử, trong khi kết quả dường như đã an bài từ trước. Tại sao chúng ta vẫn phải thực hiện những thủ tục hình thức này chỉ để làm đẹp con số?”
Ngoài ra, một số danh khoản trên Threads tiết lộ rằng tại một số điểm bầu cử ở các tỉnh miền Bắc có chuyện cử tri sau khi hoàn tất thủ tục bầu cử thì được… phát tiền, từ 20,000-50,000 đồng (80 cent-$1.9) cho mỗi thẻ cử tri, tùy nơi.
Một hình chụp tại điểm bầu cử ở phường Phù Khê, tỉnh Bắc Ninh, cho thấy mỗi cử tri nhận được 50,000 đồng sau khi ra khỏi phòng bỏ phiếu.
Hiện chưa rõ khoản tiền này có phải là cách để các điểm bầu cử tại địa phương thu hút cử tri để đạt chỉ tiêu “hơn 90% cử tri đi bầu” hoặc “đạt tỷ lệ tuyệt đối.” (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngay trong ngày diễn ra bầu cử Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp ở Việt Nam, hãng tin Reuters loan báo ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, sẽ được công bố làm ứng viên duy nhất cho chức chủ tịch nước tại phiên khai mạc kỳ họp của Quốc Hội khóa 16.
Kỳ họp thứ nhất tại nghị trường Việt Nam dự trù khai mạc vào ngày 6 Tháng Tư.
Ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, tại một điểm bầu cử ở Hà Nội hôm 15 Tháng Ba. (Hình: TTXVN)
Bản tin hôm 15 Tháng Ba của hãng truyền thông Anh Quốc cho biết, hàng chục triệu cử tri ở Việt Nam đã đi bỏ phiếu trong lúc 93% ứng cử viên đại biểu Quốc Hội được ghi nhận là đảng viên.
Cuộc bầu cử là một trong những chỉ dấu cho thấy thực tiễn dân chủ trong một quốc gia độc đảng được kiểm soát chặt chẽ, nơi các vị trí quyền lực nhất đã được đảng ấn định trước lúc người dân đi bầu.
Quốc Hội Việt Nam bị cho là hầu như không có quyền thách thức các quyết định quan trọng của đảng, bao gồm cả các vấn đề nhân sự, ngoại trừ đôi lần sửa đổi các dự luật.
Theo lịch trình phiên họp diễn ra ngày 6 Tháng Tư, Quốc Hội sẽ phê chuẩn các ghế lãnh đạo nhà nước do đảng đề cử trước đó, bao gồm chủ tịch nước và thủ tướng.
Việc ông Lâm giành lại ghế chủ tịch nước từ ông Lương Cường được xem như chỉ là thủ tục.
Như vậy, cựu Bộ Trưởng Công An Tô Lâm sẽ lại nắm giữ cả hai chức vụ quyền lực trong năm năm tới, giúp cơ cấu chính trị của Việt Nam gần gũi hơn với nước láng giềng Trung Quốc, nơi ông Tập Cận Bình cũng đang nắm hai ghế.
Một bản tin trước đó cũng của hãng Reuters cho hay, ông Tô Lâm dự kiến có chuyến đi Bắc Kinh gặp ông Tập trước cuối tháng này.
Đây là dấu hiệu chứng tỏ mối quan hệ giữa hai nước láng giềng Cộng Sản “đang ấm lên.”
Bên lề chuyến đi Trung Quốc của ông Tô Lâm, hãng viễn thông Mobifone nay thuộc sở hữu của Bộ Công An Việt Nam đang đàm phán với các công ty công nghệ Trung Quốc về hợp đồng mới liên quan việc thiết lập mạng 5G, bất chấp cảnh báo của Mỹ về rủi ro an ninh sau các thỏa thuận trước đó.
Ông Lương Cường bỏ phiếu bầu cử lần cuối cùng trên cương vị chủ tịch nước Việt Nam trước khi bị ông Tô Lâm giành lại ghế này vào đầu tháng sau. (Hình: Quân Đội Nhân Dân)
Mobifone sẽ tiếp nối các hãng Viettel và VNPT, những doanh nghiệp đã ký hợp đồng cung cấp 5G với ZTE và Huawei hồi năm ngoái, đánh dấu một sự thay đổi đáng chú ý sau nhiều năm thận trọng đối với công nghệ 5G của Trung Quốc.
Mobifone được cho là lên kế hoạch khởi động một cuộc đấu thầu để triển khai các trạm phát sóng 5G, dự kiến dẫn đến việc các công ty Trung Quốc mở rộng đáng kể mạng lưới của họ tại Việt Nam.
Hiện chưa rõ nhà cung cấp Trung Quốc nào có thể nhận được hợp đồng mới, nhưng một nguồn tin cho biết Mobifone đã thảo luận về cuộc đấu thầu với Huawei.
Một trong những trạm phát sóng 5G của Huawei hiện đã được lắp đặt trên mái nhà một cao ốc có logo của Mobifone, gần Tổng Lãnh Sự Quán Hoa Kỳ ở Sài Gòn.
Hồi năm 2020, Việt Nam tham gia sáng kiến ”Mạng Lưới Sạch” của chính phủ Hoa Kỳ, cam kết không sử dụng thiết bị 5G của hai công ty Trung Quốc ZTE và Huawei. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ba bộ trưởng Ngoại Giao, Quốc Phòng và Công An Trung Quốc được ghi nhận cùng có chuyến thăm Việt Nam vào hôm 15 Tháng Ba, đúng ngày bầu cử đại biểu Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp.
Theo tờ Thanh Niên, tại Hà Nội, Ngoại Trưởng Vương Nghị đã thảo luận về hợp tác chiến lược Việt-Trung với người đồng cấp Lê Hoài Trung.
Ông Vương Nghị (trái), ngoại trưởng Trung Quốc, và người đồng cấp Việt Nam, Lê Hoài Trung, trong cuộc gặp tại Hà Nội hôm 15 Tháng Ba. (Hình: VietNamNet)
Cuộc gặp giữa hai ông này diễn ra trong khuôn khổ “Hội nghị lần thứ nhất đối thoại chiến lược cấp bộ trưởng Ngoại Giao, Quốc Phòng, Công An Việt-Trung.”
Bản tin cho biết, hai ông Vương Nghị và Lê Hoài Trung họp về việc “chuẩn bị chu đáo cho các hoạt động giao lưu, tiếp xúc cấp cao và các cấp, ạo nên những đột phá mới trong hợp tác thực chất, đưa quan hệ hai đảng, hai nước lên tầm cao mới.”
Tuy vậy, đến nay, Bộ Ngoại Giao Việt Nam chưa công bố chuyến thăm Trung Quốc của ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, nhiều khả năng diễn ra vào cuối tháng này, theo tiết lộ của hãng tin Reuters.
Cũng trong hôm 15 Tháng Ba, báo Quân Đội Nhân Dân cho biết, ông Phan Văn Giang, bộ trưởng Quốc Phòng, đã đưa người đồng cấp Đổng Quân đi thăm Lữ Đoàn Đặc Công Bộ 113 và xem các màn trình diễn tại thao trường.
Cùng thời điểm, ông Vương Tiểu Hồng, bộ trưởng Công An Trung Quốc đã đến Hà Nội để gặp ông Lương Tam Quang.
Đưa tin về chuyến thăm của ba bộ trưởng Trung Quốc diễn ra ngay lúc Việt Nam tổ chức bầu cử, đài CNA của Singapore bình luận, Bắc Kinh muốn phát tín hiệu rằng họ là “một lựa chọn thay thế đáng tin cậy, thay cho Tổng Thống Donald Trump thất thường, người đã áp đặt múc thuế quan đối ứng gây bất ổn cho thương mại toàn cầu.”
Thông cáo do Bộ Ngoại Giao Trung Quốc phát đi cho hay: “Trong bối cảnh quốc tế hiện nay đặc trưng bởi sự hỗn loạn và thay đổi đan xen, việc Bắc Kinh và Hà Nội tăng cường giao tiếp chiến lược và làm sâu sắc thêm sự phối hợp chiến lược là điều tất yếu.”
Ông Đổng Quân (trái), bộ trưởng Quốc Phòng Trung Quốc, và người đồng cấp Việt Nam, Phan Văn Giang. (Hình: VietNamNet)
Trong khi đó, trang tin Modern Diplomacy bình luận: “…Bắc Kinh có thể tìm cách tăng cường lòng tin chính trị với Hà Nội vào thời điểm cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc tiếp tục leo thang. Trong diễn ngôn ngoại giao của Trung Quốc, cụm từ ‘tăng cường lòng tin chính trị’ thường xuyên xuất hiện trong các cuộc thảo luận về việc củng cố quan hệ song phương.”
“Việt Nam và Trung Quốc hiện vẫn có mối liên hệ mật thiết, nhất là về hợp tác thương mại và kết nối kinh tế.”
“Tuy nhiên, quan hệ song phương cũng chứa đựng những yếu tố phức tạp, bao gồm tranh chấp lãnh thổ và sự ngờ vực về chiến lược,” trang tin nêu trên viết thêm. (N.H.K) [kn]
MURRIETA, California (NV) – Cha và mẹ của hai bé gái thiệt mạng trong vụ cháy nhà ở Murrieta bị bắt vì một loạt tội đại hình, giới chức loan báo hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, theo nhật báo The Orange County Register.
Ngay trước 4 giờ 45 phút sáng ngày 20 Tháng Mười Hai năm ngoái, cảnh sát Murrieta nhận được tin báo một căn nhà trong khu 41000 đường Knight bị cháy.
Xe cứu hỏa Murrieta ở hiện trường một vụ cháy. (Hình minh họa: Murrieta Fire and Rescue)
Khi tới nơi, cảnh sát và lính cứu hỏa thấy căn “mobile home,” nơi đậu xe, ba chiếc xe, hai nhà kho và cây thông lớn đang cháy.
Lính cứu hỏa mất khoảng 45 phút mới dập tắt đám cháy, nhưng hai bé gái và nhiều con thú nuôi trong nhà thiệt mạng và ba người khác bị thương.
Sau khi điều tra, giới chức tin có đủ bằng chứng bà Stacey Hales và ông Adam Keenan, cha mẹ hai bé gái, gây hỏa hoạn.
Tính tới Thứ Sáu, giới chức chưa công bố bằng chứng đó là gì.
Trước đó, người nhà và bạn bè xác nhận hai bé gái thiệt mạng là con bà Hales: Emma, 12 tuổi, và Abby, 11 tuổi. Ashley, em sinh đôi với Emma, sống sót. Sau vụ cháy, bà Hales tạm thời bị mất thị lực nhưng đang dần nhìn thấy lại, người nhà của bà cho biết.
Theo dự trù, Biện Lý Cuộc Riverside County sẽ truy tố bà Hales và ông Keenan một loạt tội đại hình.
Bà Hales bị bắt vì tội đốt cẩu thả làm chết người, đốt cẩu thả nơi có người ở, gây nguy hiểm cho trẻ em, tàn ác với thú vật, và sử dụng chất cấm, theo thông cáo báo chí Sở Cảnh Sát Murrieta (MPD).
Ông Keenan bị bắt vì tội gây nguy hiểm cho trẻ em và sử dụng chất cấm, MPD cho hay. Cảnh sát không nói rõ chất cấm đó là gì.
Bà Hales đang được tại ngoại sau khi nộp tiền thế chân $160,000. Tính tới Thứ Sáu, ông Keenan vẫn bị giam sau khi bị bắt cùng ngày.
MPD kêu gọi ai biết thông tin liên quan tới vụ cháy này thì gọi điều tra viên Velazquez số 951-461-6340, hoặc muốn giấu tên tên liên lạc thông qua trang web MPD murrietapolice.org. (Th.Long) [kn]
Trump kêu gọi các nước bảo vệ Hormuz khi hộ tống tàu dầu quá rủi ro. Liệu Mỹ sẽ đổ bộ Iran?
Hôm 14/3, Tổng thống Trump kêu gọi nhiều quốc gia gửi tàu chiến đến khu vực eo biển Hormuz, nhằm gây áp lực buộc Iran mở lại tuyến hàng hải chiến lược này. Trump nhấn mạnh, các nước phụ thuộc vào dầu Trung Đông như Anh, Pháp, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc nên tham gia bảo vệ tuyến đường biển nơi khoảng 20% lượng dầu thế giới đi qua mỗi ngày.
Hải quân Mỹ vốn mạnh nhất thế giới, vì sao Trump phải yêu cầu các nước chia sẻ trách nhiệm, thậm chí cả Trung Quốc?
TEHRAN, Iran (NV) – Israel tiếp tục tấn công Iran, còn Iran tiếp tục không kích trả thù vào sáng Chủ Nhật, 15 Tháng Ba, theo CNN.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội X, quân đội Israel loan báo họ mở “đợt tấn công lớn nhắm vào cơ sở hạ tầng của chế độ khủng bố của Iran ở miền Tây nước này cách đây không lâu.” Quân đội Israel nói với CNN họ dự tính đánh Iran thêm ít nhất ba tuần vì còn “hàng ngàn mục tiêu.” Giới chức Mỹ cũng tỏ ý nói cuộc chiến sẽ kết thúc sau vài tuần nữa hoặc “sớm hơn.”
Cư dân tụ tập trước nhà cửa bị hư hại sau vụ không kích ở thủ đô Tehran, Iran, hôm Chủ Nhật, 15 Tháng Ba. (Hình: Atta Kenare/AFP via Getty Images)
Trong khi đó, quân đội Iran cho hay họ thực hiện hàng loạt cuộc không kích “mạnh” bằng “drone” (máy bay điều khiển từ xa) nhắm vào trung tâm an ninh và sở cảnh sát ở Israel từ sáng sớm Chủ Nhật. Quân đội Iran cho biết thêm họ tiếp tục “bảo vệ hợp pháp” người dân Iran.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Donald Trump tuyên bố ông chưa sẵn sàng đạt thỏa thuận với Iran để kết thúc cuộc chiến, đồng thời tiếp tục kêu gọi những quốc gia khác gửi chiến hạm tới Trung Đông giúp Mỹ bảo đảm an toàn Eo Biển Hormuz.
“Iran muốn đạt thỏa thuận, nhưng tôi không muốn vì điều khoản chưa đủ tốt,” ông Trump trả lời phỏng vấn của đài NBC News qua điện thoại, lưu ý bất cứ thỏa thuận nào cũng phải “rất chắc chắn.”
Khi NBC News hỏi điều khoản có thể là gì, Tổng Thống Trump từ chối nói cụ thể. “Tôi không muốn nói cho quý vị biết,” ông cho hay.
Tổng Thống Trump khẳng định “những quốc gia khác” sẽ gửi chiến hạm “cùng với” Mỹ để bảo vệ Eo Biển Hormuz.
Không rõ những quốc gia mà Tổng Thống Trump nói là quốc gia nào và liệu có quốc gia nào thực sự đồng ý gửi chiến hạm hay không. Sau đó, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết, “Hy vọng Trung Quốc, Pháp, Nhật, Nam Hàn, Anh, và nước khác” sẽ gửi chiến hạm tới Trung Đông.
Khi CNN hỏi, cả Trung Quốc lẫn Anh đều không xác nhận sẽ gửi chiến hạm tới vùng này.
Tổng Thống Trump cũng tỏ ra hoài nghi về tình trạng tân lãnh tụ tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei. Ông Trump lưu ý ông Khamenei chưa xuất hiện trước công chúng từ khi được bầu làm lãnh đạo Iran hôm Chủ Nhật tuần trước.
“Tôi không biết ông thậm chí còn sống hay không. Tới nay, không ai có thể đưa ông ra,” ông Trump nói.
“Tôi nghe nói ông không còn sống, mà nếu còn sống, ông nên làm gì đó rất khôn khéo cho đất nước ông, và đó là đầu hàng,” ông Trump thêm.
Trong khi đó, hôm Chủ Nhật, Iran xác nhận ông Khamenei đang có “sức khỏe tốt” và “quản trị đất nước một cách mạnh mẽ.”
Cùng ngày, ông Mohammad-Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, chế giễu Tổng Thống Trump tuyên bố “đánh bại” Iran.
Trên mạng xã hội X, ông Ghaliba cho hay ông Trump “trong hai tuần qua chín lần tuyên bố ông ‘đánh bại’ chúng tôi. Thật mắc cười!”
Không rõ ông Ghalibaf nói chín lần nào, nhưng tới nay, ông Trump vài lần tuyên bố Mỹ đang thắng cuộc chiến với Iran.
Hôm Thứ Bảy, Tổng Thống Trump viết trên Truth Social rằng Mỹ “đánh bại và hoàn toàn hủy diệt Iran, cả về quân sự, kinh tế và mọi mặt khác.”
Hôm Thứ Sáu, ông viết Iran “bị đánh bại hoàn toàn và muốn đạt thỏa thuận – nhưng không phải thỏa thuận mà tôi sẵn sàng chấp nhận!” (Th.Long) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam” ra mắt cộng đồng người Việt ở Little Saigon hôm Thứ Bảy, 14 Tháng Ba, cho thấy sự thật về Việt Nam tuy đang phát triển nhưng có nhiều đàn áp xảy ra.
Việt Nam tuy phát triển nhưng có nhiều đàn áp đang xảy ra. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)
Bộ phim của nữ đạo diễn Laura Brickman được chiếu tại rạp Frida Cinema ở khu trung tâm thành phố Santa Ana, có sự hiện diện của nhiều đồng hương muốn hiểu biết thêm về những gì đang xảy ra ở quê nhà.
Tựa phim có nghĩa là “Đại Tướng: Việt Nam Trong Thời Tô Lâm,” nên cho khán giả thấy được cách ông Tô Lâm giành được quyền lực trong chính quyền Việt Nam, những thay đổi kinh tế và chính trị xảy ra trong một thập niên vừa qua khi ông làm bộ trưởng công an sau đó thành tổng bí thư đảng CSVN, và nói về những đàn áp chính trị xuyên quốc gia gây nguy hiểm cho nhiều người Việt Nam tị nạn chính trị.
Phim mở đầu bằng những cảnh đời sống ở Việt Nam, rồi có cảnh một người đang quay phim bằng điện thoại thì bị đánh từ phía sau. Tiếp theo là những hình ảnh duyệt binh, diễn hành quân sự của nhà nước Việt Nam, đi cùng với ca khúc “Sài Gòn” của nhạc sĩ Y Vân, được nữ ca sĩ TRACE trình bày, được hòa tấu chậm lại nên thể hiện nỗi nhớ và có thể nói sự đau buồn của nhiều người dân.
Ngay từ đầu bộ phim, đạo diễn Brickman nhấn mạnh về vụ án từng làm nổi sóng dư luận Việt Nam và cả thế giới. Đó là vụ bắt cóc ly kỳ ông Trịnh Xuân Thanh ở Berlin, Đức, năm 2017 mà ông Tô Lâm, khi còn là bộ trưởng Bộ Công An Việt Nam, là người chủ mưu. Vụ này gây nên một cuộc khủng hoảng ngoại giao giữa Đức và Việt Nam khi Berlin “tạm ngưng quan hệ đối tác chiến lược” với Hà Nội hơn hai tháng sau khi sự việc xảy ra.
Khán giả trong rạp Frida Cinema. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Gần như toàn bộ thời gian của cuốn phim là tiếng nói trực tiếp của những người đấu tranh nay đang bị giam cầm như Phạm Đoan Trang, Lê Hữu Minh Tuấn, Bùi Tuấn Lâm, và những người đang tị nạn ở ngoại quốc như nhà báo Lê Trung Khoa và Luật Sư Nguyễn Văn Đài, những người đang phải lẩn trốn ở Thái Lan, và những bản án “bỏ tủi” nặng nề bất công mà họ phải gánh chịu.
Được thể hiện song song với những tiếng nói đấu tranh đó là quá trình ông Tô Lâm giành được quyền lực, trở thành người đứng đầu đảng CSVN bằng cách thanh trừng những đối thủ chính trị và những người chống đối. Không chỉ vậy, khán giả còn thấy được những phát triển kinh tế của Việt Nam, nhưng cái giá phải trả là nhiều đau khổ của người dân.
Thêm vào đó là những người đấu tranh đều bị kết tội vi phạm Điều 88, sau này thành Điều 117, trong Hiến Pháp Việt Nam, có nghĩa là tội lan truyền tư tưởng chống phá nhà nước.
Phim tài liệu kết thúc bằng hình ảnh của những tù nhân chính trị hay tù nhân lương tâm bị kết án tù vì Điều 88 hay Điều 117 trong phần danh đề, cũng có ca khúc “Sài Gòn” đệm theo chân dung của những người đó.
Ban tổ chức cho biết nữ đạo diễn Laura Brickman không thể trò chuyện với khán giả qua mạng được vì đang có biến cố ở Trung Đông, nhưng đại diện cho bà cô Luna, phó đạo diễn và là người dẫn chuyện cho phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam.”
Nữ phó đạo diễn gốc Việt này mở đầu bằng cách cho biết không thể hiện diện trên màn hình được, chỉ có thể trò chuyện với khán giả qua giọng nói vì muốn giữ an toàn cho gia đình. Nữ phó đạo diễn cũng không cho biết tên họ vì lý do an ninh cho bản thân.
Cô kể tham gia quá trình sản xuất phim tài liệu vào năm 2024 khi đạo diễn Brickman muốn tìm người cắt ghép các thước phim biết nói tiếng Việt, rồi mời cô làm phó đạo diễn.
Poster phim tài liệu “The General: Vietnam in the Age of To Lam.” (Hình: Facebook The General: Vietnam in the Age of To Lam)
Theo cô Luna, ban đầu, phim chỉ muốn tập trung vào chuyện của ông Trịnh Xuân Thanh ở Berlin, nhưng mở rộng thành các đấu tranh dân chủ và nhân quyền từ trước năm 2016 cho đến hiện nay sau khi cô và đạo diễn có nhiều thảo luận. Cô cho rằng cách tốt nhất để kết nối những sự kiện đó là mình làm người dẫn chuyện cho phim.
Khi nghiên cứu cho phim tài liệu, cô cho hay: “Khi mà tôi tìm và kết nối, tìm hiểu và đọc tư liệu nhiều để đại diện những nhân vật để mà kể cái câu chuyện của họ thì tôi rất là bất ngờ là số lượng người hoạt động nhân quyền ở Việt Nam và ở nước ngoài quá nhiều.”
“Một phần tôi không biết là do chính phủ Việt Nam cắt đứt những quan hệ của chúng tôi với nhau quá hiệu quả. Những người đứng lên nói về sự thật của Việt Nam là ngay lập tức tiếng nói của họ bị dập cho nên là khả năng mà chúng tôii tìm được nhau rất là khó,” cô nói.
Tuy cảm thấy đau buồn về những người bị đàn áp chính trị, cô Luna bày tỏ sự tự hào: “Tôi rất là bất ngờ là số người đấu tranh nhiều như vậy, và tôi cũng rất là vui, rất là bất ngờ và và rất là tự hào là người Việt Nam mình, những người Việt Nam mình mà có lòng dũng cảm đứng lên chống lại cái chế độ cộng sản.”
“The General: Vietnam in the Age of To Lam” làm nhiều khán giả bất ngờ, đồng thời cũng xác nhận suy nghĩ của những người đã biết về những gì đang xảy ra ở Việt Nam, có bề ngoài phát triển nhưng thật ra đang có nhiều đàn áp để đạt được những phát triển đó. [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Người mua nhà tại Mỹ đang bị sốc trước mức giá cao kỷ lục của thị trường địa ốc và cho đến nay trong năm 2026 vẫn chưa thấy nhiều tín hiệu giảm. Giá nhà vẫn tiếp tục nhích lên, dù với tốc độ chậm.
Theo Zillow, giá trị nhà trung bình trên toàn nước Mỹ tính đến ngày 31 Tháng Giêng là $357,445, tăng 0.2% so với cùng kỳ năm trước. Phân tích của Redfin cho thấy giá nhà tại Mỹ trong Tháng Giêng tăng 1.1% so với năm vừa qua, với mức giá bán trung vị (median) đạt $422,980.
Thành phố San Antonio, Texas. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Tuy vậy, theo GOBankingRates, đối với những người đang săn nhà giá rẻ, vẫn có một số lựa chọn đáng cân nhắc. Dưới đây là 6 nơi đáng sống trong năm 2026 nếu bạn cảm thấy chi phí sinh hoạt đang khiến mình “không dư dả.”
1. Fort Wayne, Indiana
Giá nhà trung bình: $234,437
Chỉ số chi phí sinh hoạt (so với mức bình quân quốc gia 100): 82
Theo Ben Mizes, một địa ốc viên lành nghề và đồng sáng lập công ty Clever Offers, Fort Wayne là một trong những “thành phố cỡ trung có chi phí phải chăng nhất ở Mỹ.”
Ông chia sẻ với GOBankingRates rằng: “Nền kinh tế của thành phố này khá đa dạng và đây là một trong số ít nơi mà giá nhà trung vị (median) vẫn tương đối phải chăng so với thu nhập trung vị của cư dân.”
2. Huntsville, Alabama
Giá nhà trung bình: $280,326
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 94.2
Sain Rhodes, địa ốc viên của Clever Offers, cho biết Huntsville không chỉ có nhà với giá phải chăng mà còn có chi phí sinh hoạt thấp hơn so với nhiều thành phố ven biển.
Ông nói với GOBankingRates rằng chi phí thực phẩm, tiện ích và giao thông tại đây đều thấp hơn so với nhiều thành phố cạnh tranh ở vùng ven biển.
“Nhìn chung, nơi này mang lại nhiều lợi thế cho cư dân tương lai. Đây là nơi chứng minh rằng bạn có thể vừa có sự nghiệp tốt vừa có khoản vay mua nhà dễ thở hơn,” Rhodes cho biết.
3. Oklahoma City
Giá nhà trung bình: $202,648
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 85.5
Theo Ksenia Levina, nhà sáng lập kiêm địa ốc viên của công ty Vienna Property Investment, Oklahoma City vừa có giá nhà phải chăng vừa có thị trường việc làm mạnh, đặc biệt trong các lĩnh vực năng lượng, hàng không vũ trụ, chính phủ và chăm sóc sức khỏe.
Công việc của Levina bao gồm nghiên cứu thị trường địa ốc Mỹ và hỗ trợ khách hàng quốc tế đầu tư mua nhà tại Mỹ.
Bà nói với GOBankingRates rằng sự kết hợp giữa giá nhà thấp và việc làm ổn định đã khiến Oklahoma City trở thành “một thị trường ổn định.”
4. Peoria, Illinois
Giá nhà trung bình: $126,819
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 75.6
Một trong những lợi thế lớn của Peoria là người mua có thể “mua những căn nhà có thể dọn vào ở ngay với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ so với các thành phố lớn khác ở vùng Trung Tây,” theo Mizes.
Điều này giúp nhiều người mua nhà lần đầu có cơ hội bước vào thị trường địa ốc dễ dàng hơn.
5. San Antonio, Texas
Giá nhà trung bình: $245,251
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 91.3
Theo Rhodes, San Antonio mang lại “một điều hiếm thấy.”
“Đó là mức giá của thị trường lớn nhưng lại có giá trị của thị trường thứ cấp,” ông nói.
Lợi thế này càng rõ hơn nhờ chính sách thuế của tiểu bang. “Và bởi vì Texas không có thuế thu nhập cá nhân, số tiền đó sẽ quay trở lại túi của cư dân mỗi năm,” Rhodes cho biết.
6. Toledo, Ohio
Giá nhà trung bình: $124,491
Chỉ số chi phí sinh hoạt: 77.4
Theo Levina, Toledo là một trong số ít thị trường mà ở đó người mua nhà khởi đầu vẫn có khả năng sở hữu nhà.
Bà cho biết: “Nhưng chính sự kết hợp giữa nhà có giá phải chăng và nhiều cơ hội việc làm trong các ngành chăm sóc sức khỏe, logistics và sản xuất mới là yếu tố thu hút người mua nhà đến đây.” (Ng.Tr)[kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Doanh số bán hàng vững chắc của Toyota ở Mỹ nói riêng và trên toàn thế giới nói chung một phần là nhờ vào sự tin cậy của khách hàng. Đối với nhiều người lái xe, Toyota đồng nghĩa với độ tin cậy. Trang mạng tin tức www.ksnt.com có bài phân tích về triết lý phát triển độ tin cậy của Toyota.
Triết lý “đặt khách hàng lên hàng đầu” cùng cách tiếp cận thận trọng của Toyota đang ngày càng tỏ ra sáng suốt giữa một thế giới xe hơi ồn ào. Những tuyên bố đao to búa lớn thường chóng phai nhạt, nhưng sự ổn định và lắng nghe chân thành thường lưu lại bền lâu trong tâm trí người mua. Đó là nguyên lý của Toyota khi phát triển sản phẩm và đáp ứng kỳ vọng của khách hàng. Owen Peacock—Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Tiếp thị của Toyota— cho rằng Toyota giành chiến thắng không phải nhờ việc hô hào to tiếng, mà bởi biết cách thực sự lắng nghe khách hàng.
Toyota là một trong những thương hiệu xe hơi được khách hàng tin cậy vào bậc nhất. (Hình: HD/Người Việt)
Ngành công nghiệp xe hơi hiện đang bước vào một giai đoạn khá đặc biệt. Những cuộc tranh luận về điện hóa, sự cường điệu hóa về công nghệ tự lái, cùng những lời hứa hẹn về kỹ thuật phần mềm…đang là trọng tâm của các tiêu đề báo chí. Trong khi đó, Toyota—một công ty luôn ưu tiên tính hữu dụng thực tế hơn là những tuyên bố gây sốc—lại định vị hướng tới sự thành công bền vững trong dài hạn.
Triết lý kinh doanh của Toyota là hãy lắng nghe nhiều hơn là nói. Khách hàng sẽ cho biết họ cần gì nếu công ty sẵn lòng lắng nghe. Quan điểm này mang ý nghĩa vô cùng quan trọng, đi ngược lại với những sự quảng cáo ồn ào. Toyota xây dựng nền tảng kỹ thuật dựa trên việc sử dụng thực tế, không dựa trên những khẩu hiệu suông.
Trong năm 2025, Toyota Motor Bắc Mỹ báo cáo doanh số bán hàng ở Mỹ là 2,518,071 xe, tăng 8.0% so với năm 2024. Trong đó các dòng xe điện hóa (bao gồm xe hybrid, plug-in hybrid và xe điện) chiếm tới 47% tổng doanh số, đạt mức tăng trưởng 17.6%. Người mua hiện có xu hướng tìm đến những mẫu xe quen thuộc, đáng tin cậy, phù hợp với cuộc sống thường nhật. Đặc biệt là các dòng xe hybrid với khả năng tiết kiệm nhiên liệu vượt trội mà không phải lo lắng về phạm vi di chuyển như xe điện.
Nhiều hãng xe đang ra sức quảng bá về những mẫu xe tương lai đầy táo bạo. Trong khi đó, cách tiếp cận chừng mực của Toyota mang đến cảm giác vô cùng vững vàng và thực tế. Ông Peacock cho rằng “Sự tiến bộ thực sự thường diễn ra một cách thầm lặng. Đó là những bản cập nhật giúp nâng cao độ tin cậy, những hệ thống vận hành một cách trực quan, những công nghệ biết lùi về hậu cảnh để phục vụ người sử dụng thay vì liên tục đòi hỏi sự chú ý.”
Điều này hiện nay đang trở nên quan trọng, bởi khách hàng đang trở nên hoài nghi. Trong nhiều năm qua, họ trải nghiệm những công nghệ mới hoạt động kém hiệu quả hoặc làm người sử dụng bối rối. Họ chứng kiến những đổi mới đầy hứa hẹn bị trì hoãn hết lần này đến lần khác. Trong bối cảnh đó, một thương hiệu biết lắng nghe, và tạo ra những sản phẩm đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của người lái sẽ ngày càng củng cố được uy tín của mình.
Toyota đặt nền tảng kinh doanh trên kỹ thuật, chứ không phải tiếp thị. Xe hơi không phải là điện thoại di động. Chúng là những cỗ máy tối quan trọng về mặt an toàn. Đó là một nhận định nghe có vẻ hiển nhiên, nhưng thật đáng ngạc nhiên khi nó lại thường xuyên bị lãng quên giữa guồng quay vội vã của các công nghệ mới.
Nhiều thương hiệu xe đã đặt cuộc lớn vào cuộc đua xe tự lái và xe điện. Đổi mới là điều đúng đắn, nhưng cũng cần cân bằng sự đổi mới đó với những thực tế đời thường về chi phí, cơ sở hạ tầng và thói quen của khách hàng. Chiến lược đa hướng của Toyota—bao gồm xe hybrid, plug-in hybrid, xe chạy bằng hydro, xe điện (EV) không phải là biểu hiện của sự do dự. Đó là sự thực dụng có chủ đích. Chiến lược này không ngừng phát triển; điển hình là việc những mẫu xe được ưa chuộng lâu năm như Toyota Highlander sẽ có phiên bản thuần điện bắt đầu từ đời xe năm 2027.
Đối với nhiều người lái xe hiện nay, hybrid là giải pháp hợp lý hơn. Đó không phải là đi nước đôi hay né tránh rủi ro. Đó chính là sự lắng nghe. Khi người mua cảm thấy được lắng nghe, họ thường có xu hướng chọn mua những chiếc xe thực sự phù hợp với nhu cầu của mình. Doanh số bán hàng của Toyota là minh chứng cho chiến lược thầm lặng này. Thay vì chạy theo những dòng tít giật gân trên báo chí, Toyota mang đến những chiếc xe có được niềm tin lâu dài từ khách hàng.
Chiến lược lắng nghe thầm lặng của Toyota đang trở thành một mô hình mẫu mực, chỉ ra cách thức để các hãng xe phổ thông (mass-market) có thể duy trì vị thế, đồng thời thực sự phục vụ tốt nhất cho những người lái xe. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Chi phí sinh hoạt tại Mỹ đã tăng vợt lên mức cao kỷ lục trong lịch sử kể từ sau đại dịch, khi giá nhà và chi phí hàng hóa thiết yếu đều tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập của người lao động. Trong đó, nhà ở là yếu tố góp phần lớn nhất.
Trang mạng Stacker cho hay, giá bán nhà trung vị (median) quốc gia đã lập kỷ lục vào năm 2022 và kể từ đó liên tục thiết lập các mức cao mới gần như mỗi tháng. Điều này khiến nhiều người mua không còn khả năng tham gia thị trường, đồng thời cũng khiến một số chủ nhà tạm hoãn bán.
Một căn nhà rao bán ở ngoại ô Los Angeles, California. (Hình minh họa: KN/Người Việt)
Tuy vậy, các kinh tế gia của Redfin dự đoán khả năng chi trả nhà ở có thể cải thiện trong năm nay nhờ tiền lương tăng và tốc độ tăng giá nhà đã phần nào chậm lại.
Vậy để mua được một căn nhà tại Los Angeles, California trong năm 2026, người mua cần thu nhập bao nhiêu?
Redfin Real Estate đã phân tích thu nhập hộ gia đình trung vị và giá bán nhà trung vị tại thành phố này để đánh giá mức độ khả năng chi trả nhà ở. Tất cả dữ liệu dưới đây phản ánh mức trung bình theo tháng trong Tháng Giêng năm 2026.
Khả năng chi trả nhà ở tại Los Angeles
• Thu nhập cần thiết để mua nhà: $206,671
• Thu nhập hộ gia đình trung vị: $98,148
• Tỷ lệ thu nhập cần dùng cho khoản thanh toán tiền nhà hàng tháng: 63.2%
• Tỷ lệ số nhà rao bán phù hợp với người có thu nhập trung vị: 2.2%
Những con số này cho thấy người có thu nhập trung vị tại Los Angeles phải dành hơn 60% thu nhập cho chi phí nhà ở nếu muốn mua nhà – đây là mức cao hơn nhiều so với tiêu chuẩn tài chính phổ biến.
Khả năng chi trả nhà ở bình quân quốc gia
• Thu nhập cần thiết để mua nhà: $100,925
• Thu nhập hộ gia đình trung vị: $87,935
• Tỷ lệ thu nhập cần dùng cho khoản thanh toán tiền nhà hàng tháng: 34.4%
• Tỷ lệ số nhà rao bán phù hợp với người có thu nhập trung vị: 44.0%
So với mức bình quân quốc gia, người mua nhà tại Los Angeles phải có thu nhập cao hơn gấp đôi để có thể mua được một căn nhà điển hình trên thị trường địa ốc ở đây. Điều này cho thấy mức độ khó tiếp cận nhà ở tại thành phố này vẫn thuộc nhóm cao nhất nước Mỹ. (Ng.Tr)[kn]
GARDEN GROVE, California (NV) – Garden Grove và “Garden Grove Tourism Improvement District” (GGTID) sẽ ra mắt dịch vụ đưa đón bằng xe buýt (shuttle service) kết nối trực tiếp từ các khách sạn tại Garden Grove đến khu Disneyland Resort, thông cáo báo chí của thành phố cho biết hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
Dịch vụ xe buýt sẽ bắt đầu từ cuối Tháng Ba và sẽ tính một khoản phí nhỏ khi du khách lưu trú tại các khách sạn tham gia chương trình.
(Hình minh họa: City of Garden Grove)
Thị Trưởng Stephanie Klopfenstein chia sẻ: “Garden Grove luôn chào đón du khách từ khắp nơi trên thế giới. Dịch vụ ‘shuttle’ mới này sẽ giúp các khách sạn luôn kết nối với khu Disneyland Resort, đồng thời để du khách khám phá những địa điểm thú vị tại Garden Grove.”
Nhằm hỗ trợ 10 khách sạn địa phương và du khách, dịch vụ “shuttle” sẽ tạo sự dễ dàng khi kết nối giao thông giữa các khách sạn ở Garden Grove và khu Disneyland Resort, và giúp du khách tiếp cận các khu giải trí, ăn uống, mua sắm trong khu vực lân cận.
Ông Dieter Hissin, chủ tịch GGTID, cho biết: “Chúng tôi rất vui mừng về thỏa thuận mới này với Parking Company of America vì nó mang lại sự tiện lợi và dễ dàng cho du khách khi di chuyển trong khu vực Disneyland Resort.”
Ba tuyến đường sẽ phục vụ giữa các khách sạn tham gia tại Garden Grove và Disneyland Resort, giúp rút ngắn thời gian di chuyển và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho du khách đi lại giữa nơi lưu trú và các điểm tham quan lân cận mà không cần sử dụng phương tiện cá nhân.
Hệ thống “shuttle” đưa đón sẽ phục vụ tại các khách sạn sau đây trong Garden Grove:
-Sheraton Garden Grove – Anaheim South
-Hyatt Regency Orange County
-Embassy Suites by Hilton Anaheim South
-Delta Hotels by Marriott Anaheim Garden Grove
-Anaheim Marriott Suites
-Hilton Garden Inn Anaheim/Garden Grove
-Homewood Suites by Hilton Anaheim-Main Gate Area
-Residence Inn Anaheim Resort Area/Garden Grove
-Great Wolf Lodge Southern California
-Hampton Inn & Suites Anaheim/Garden Grove
Xe đưa đón sẽ hoạt động cả ngày, giúp khách lưu trú tại các khách sạn dễ dàng đi lại ở khu trung tâm Disneyland Resort.
Hôm Thứ Năm, 12 Tháng Ba, GGTID phê duyệt việc điều chỉnh các hoạt động cho tài khóa 2025-2026 để bổ sung dịch vụ vận chuyển. Được tài trợ thông qua khoản đóng góp đánh giá từ các khách sạn địa phương, GGTID hỗ trợ các chương trình nhằm thúc đẩy du lịch và nâng cao trải nghiệm của du khách tại Garden Grove.
Du khách có thể khám phá các điểm tham quan địa phương, khách sạn, và thông tin tại trang web visitgardengrove.com.
Thông tin chi tiết về dịch vụ và lịch trình sẽ được cung cấp thông qua các khách sạn tham gia. [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Hội Đồng Giám Sát Orange County cho biết họ sẽ không rút lại quyết định tăng lương 25% cho các giám sát viên hồi năm ngoái vì nói điều đó là bất hợp pháp.
Theo báo mạng Voice of OC hôm Thứ Tư, 11 Tháng Ba, một báo cáo của Đại Bồi Thẩm Đoàn chỉ trích các giám sát viên vì thiếu minh bạch và đề nghị họ trả lại số tiền đó vào cuối Tháng Ba vì cho rằng điều đó là thiếu hiểu biết.
Phòng họp Hội Đồng Giám Sát Orange County. (Hình minh họa: Erika Taylor/Voice of OC)
“Sau một vụ rùm beng về tham nhũng, các dân cử thường phản ứng bằng sự minh bạch và khiêm nhường, cũng như cam kết sẽ làm việc đạo đức. Họ tiếp xúc với công chúng, phục hồi sự chính trực về tài chánh và chứng minh họ hiểu rõ trách nhiệm. Tuy nhiên, Hội Đồng Giám Sát chọn một hướng đi khác,” báo cáo cho biết.
Tại phiên họp hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba, các giám sát viên bỏ phiếu với kết quả 3-1-1 để bác bỏ đề nghị của Đại Bồi Thẩm Đoàn.
Giám Sát Viên Katrina Foley là người bỏ phiếu chống vì không đồng ý với cách đáp lại của các đồng viện. Bà là người duy nhất không đồng ý với quyết định tăng lương vào năm ngoái.
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento thì cho biết ông không muốn bỏ phiếu thuận cho việc tăng lương, nhưng Hội Đồng Giám Sát có thể bị kiện nếu làm theo yêu cầu của Đại Bồi Thẩm Đoàn vì tiểu bang giới hạn khả năng giảm lương của các giám sát viên sau khi đã thông qua quyết định. Nếu quyết định giảm lương lại, ông cho rằng các giám sát viên sẽ bị kiện và chắc chắn sẽ thua kiện.
Vì vậy, ông Sarmiento bỏ phiếu trắng.
Ông và Giám Sát Viên Doug Chaffee đóng góp tiền tăng lương cho những quỹ từ thiện địa phương sau khi Voice of OC đưa tin về vấn đề này.
Ông Leon Page, luật sư của Orange County, cho biết hai người đó có thể xin giảm lương nhưng gần như sẽ không được các đồng viện ủng hộ vì một số người đang trong nhiệm kỳ và những người khác thì bắt đầu nhiệm kỳ mới vào Tháng Giêng nên sẽ không bình đẳng về lương bổng.
Ba giám sát viên bỏ phiếu thông qua việc đáp lại báo cáo của Đại Bồi Thẩm Đoàn là ông Chaffee, ông Don Wagner, và bà Janet Nguyễn, nhưng không hề thảo luận về chuyện đó.
Các giám sát viên không đồng ý với gần như mọi thông tin trong báo cáo, và cho biết quận hạt luôn cam kết giữ sự minh bạch và sẽ làm mọi chuyện công khai như quy định của pháp luật.
Ngoài việc kêu gọi Hội Đồng Giám Sát rút lại quyết định tăng lương, Đại Bồi Thẩm Đoàn còn yêu cầu các dân cử kiểm tra lương bổng tự do để tạo ra một quá trình công khai hơn về tăng lương.
Các giám sát viên cho hay những quy định thay đổi lương bổng gắn liền với lương của các chánh án trong Tòa Thượng Thẩm California theo luật của tiểu bang.
Tuy vậy, ông Sarmiento nói các giám sát viên có thể thực hiện quá trình đó minh bạch hơn. (TL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Richard Grenell, người được Tổng Thống Donald Trump bổ nhiệm lãnh đạo lâm thời Trung Tâm Kennedy trước khi cơ sở này đóng cửa để trùng tu, vừa từ chức hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, báo mạng Politco cho hay.
Ông Grenell, từng là đại sứ, đồng thời là đặc phái viên của ông Trump về các sứ mạng đặc biệt, sẽ được ông Matt Floca, phó chủ tịch cơ sở vật chất của trung tâm, thay thế, ông Trump viết trên Truth Social.
Trung Tâm Kennedy ở thủ đô Washington, DC. (Hình minh họa: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Ông Trump, người được đưa thêm tên vào tên Trung Tâm Kennedy, cho biết ông Floca sẽ giám sát việc trùng tu dự kiến bắt đầu trong năm nay.
“Việc tái thiết hoàn toàn Trung Tâm Trump Kennedy sẽ bắt đầu sau lễ kỷ niệm ngày 4 Tháng Bảy, với lễ khánh thành trở lại được dự trù trong khoảng hai năm nữa,” ông Trump cho biết. “Ric Grenell đã hoàn thành xuất sắc công việc giúp điều phối các yếu tố khác nhau của trung tâm trong giai đoạn chuyển tiếp và tôi muốn cảm ơn ông ấy vì công việc tuyệt vời mà ông ấy đã làm.”
Việc ông Trump nhúng tay trực tiếp vào việc định hình lại Trung Tâm Kennedy bị phe Dân Chủ chỉ trích trong suốt nhiệm kỳ hai của ông. Quyết định đưa tên ông vào tên trung tâm dẫn đến vụ kiện của Dân Biểu Joyce Beatty (Dân Chủ-Ohio), và việc ông đưa các đồng minh thân cận vào các vị trí lãnh đạo trung tâm khiến một số nghệ sĩ quyết định ngưng biểu diễn tại đây.
Năm ngoái, ông Trump chủ toạ lễ Lễ Vinh Danh hàng năm của trung tâm cũng như lễ bốc thăm World Cup 2026 của FIFA tại đây. Khi đó, ông cũng được trao Giải Hòa Bình FIFA khi giải này được ra mắt.
Sự tham gia cá nhân của ông Trump vào ban lãnh đạo Trung Tâm Kennedy gây khó khăn trong vấn đề gây quỹ, khiến ông phải đưa một người ủng hộ lâu năm đến để củng cố tài chính của trung tâm.
Sau khi lần đầu tiên công bố kế hoạch cải tạo Trung Tâm Kennedy, ông Trump nói với các phóng viên rằng dự án này không phải phá bỏ hoàn toàn địa điểm mang tính biểu tượng của thủ đô, mà thay vào đó sẽ là chỉnh trang để bảo tồn một số yếu tố của công trình hiện tại. (NNL) [đ.d.]
SEOUL, Nam Hàn (NV) – Bắc Hàn phóng hơn 10 hỏa tiễn đạn đạo ra biển trong khi quân đội Mỹ và Nam Hàn tập trận và Tổng Thống Donald Trump lặp lại đề nghị đối thoại với Bình Nhưỡng, hôm Thứ Bảy, 14 Tháng Ba, Reuters cho hay.
Tàu tuần dương Nhật cho biết họ phát hiện ra vật thể có thể là hỏa tiễn đạn đạo rơi xuống biển, và dường như rơi xuống ngoài vùng đặc quyền kinh tế quốc gia này, đài truyền hình NHK dẫn nguồn từ quân đội nước này đưa tin.
Hình do hãng thông tấn KCNA của Bắc Hàn công bố cho thấy nước này phóng thử hỏa tiễn hành trình chiến lược tại một địa điểm không được tiết lộ. (Hình: KCNA via KNS/AFP via Getty Images)
Hỏa tiễn được phóng từ một khu vực gần thủ đô Bình Nhưỡng hướng về phía ngoài khơi bờ biển phía Đông của nước này, Bộ Tổng Tham Mưu Nam Hàn cho biết.
Bắc Hàn đã phóng thử một loạt các hỏa tiễn đạn đạo và hỏa tiễn hành trình trong hơn hai thập niên qua trong nỗ lực triển khai các vũ khí có thể mang đầu đạn nguyên tử, mà được cho là phát triển thành công.
Chính vì vậy, Bình Nhưỡng hứng chịu nhiều lệnh trừng phạt của Hội Đồng Bảo An Liên Hiệp Quốc kể từ năm 2006 nhưng họ vẫn thách thức, bất chấp những trở ngại nghiêm trọng mà lệnh cấm vận tạo ra trong thương mại, kinh tế, và quốc phòng.
Seoul và Washington trong tuần này phát động các cuộc tập trận lớn hàng năm ở Nam Hàn. Họ nói cuộc tập trận này hoàn toàn mang tính phòng thủ, nhằm kiểm tra khả năng sẵn sàng chống lại các mối đe dọa quân sự từ Bình Nhưỡng.
Hàng trăm binh sĩ Mỹ và Nam Hàn diễn tập vượt sông hôm Thứ Bảy với sự tham gia của xe tăng và xe chiến đấu bọc thép, dưới sự giám sát của chỉ huy lực lượng liên hợp. Quân đội Mỹ có khoảng 28,500 lính và nhiều phi đội chiến đấu cơ đồn trú tại Nam Hàn.
Bắc Hàn thường xuyên thể hiện sự phẫn nộ trước các cuộc tập trận như vậy. Họ cho rằng đó là hành động “diễn tập” để chuẩn bị xâm lược vũ trang nhắm vào họ.
Thủ Tướng Kim Min-seok của Nam Hàn đã gặp ông Trump tại Washington hôm Thứ Năm để thảo luận làm sao mở lại đối thoại với Bắc Hàn. Ông Kim nói với các phóng viên rằng ông Trump háo hức muốn có cơ hội ngồi xuống nói chuyện với nhà lãnh đạo Kim Jong Un của Bắc Hàn. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cho biết Tổng Thống Vladimir Putin của Nga “có thể” đã hỗ trợ Iran trong các hành động quân sự chống lại Mỹ. Ông Trump nói điều này trong một cuộc phỏng vấn với Fox News, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
“Tôi nghĩ ông ấy có thể giúp họ một chút, và ông ấy có thể nghĩ rằng chúng tôi đang giúp Ukraine, phải không?” ông Trump nói trên Fox News.
Tổng Thống Vladimir Putin của Nga. (Hình: Alexander Kazakov/Pool/AFP via Getty Images)
Ông cũng nói rằng “Trung Quốc cũng sẽ nói tương tự.”
“Kiểu như, họ làm vậy và chúng tôi cũng làm vậy, công bằng thôi,” ông nói thêm.
Ông Trump có phát biểu này sau khi có tin rằng Nga cung cấp cho chính quyền Iran thông tin tình báo để giúp họ xác định vị trí các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông để tấn công. Bảy lính Mỹ thiệt mạng trong các cuộc phản công của Iran vào các căn cứ của Mỹ đặt ở các quốc gia vùng Vịnh.
Một số giới chức trong chính quyền Trump trước đó đã phản bác những lo ngại rằng Nga đang tiếp tay cho các cuộc tấn công của Iran nhằm vào Mỹ. Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth nói trên CBS News hồi tuần trước rằng “không ai khiến chúng tôi lâm vào nguy hiểm.”
“Chúng tôi khiến những người khác lâm vào nguy hiểm, đó là công việc của chúng tôi, bởi vậy chúng tôi không lo lắng gì về điều đó,” ông Hegseth nói.
Trong một phiên điều trần trước Ủy Ban Quốc Phòng Thượng Viện hôm Thứ Năm, Tướng Alexus Grynkewich, tư lệnh tối cao các lực lượng Mỹ ở Châu Âu, từ chối xác nhận hay phủ nhận sự tham gia của Nga trong các cuộc phản công của Iran.
Tuy nhiên, ông bày tỏ tin tưởng quân đội Mỹ đang “phản ứng mạnh mẽ với bất kỳ ai đang hỗ trợ Iran tấn công lực lượng Mỹ.”
Trong khi đó, chính quyền Trump loan báo tạm thời dỡ bỏ các lệnh cấm vận dầu mỏ Nga để góp phần kiểm soát giá xăng dầu trong bối cảnh có cuộc xung đột ở Iran.
Tuy nhiên, phe Dân Chủ chỉ trích hành động này với lập luận rằng chính quyền Trump giúp đối thủ của Mỹ hưởng lợi từ các cuộc tấn công Iran.
Trong một bức thư chung gửi Thượng Nghị Sĩ Tim Scott (Cộng Hòa-South Carolina), chủ tịch Ủy Ban Ngân Hàng, Nhà Ở, và Đô Thị của Thượng Viện, và các thành viên Dân Chủ trong ủy ban đã yêu cầu tổ chức một phiên điều trần với Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent về thông báo trước đó cho phép Nga bán dầu cho Ấn Độ.
“Chính quyền Trump không thể đồng thời tuyên bố ưu tiên các chiến dịch quân sự của Mỹ trong khi nới lỏng các biện pháp trừng phạt cho [Tổng Thống Nga Vladimir] Putin,” lá thư viết. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Shri Thanedar (Dân Chủ-Michigan) vừa đệ trình nghị quyết khiển trách Dân Biểu Andy Ogles (Cộng Hòa-Tennesse) vì những bình luận bài Hồi Giáo của ông này trên X, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
“Ogles, một dân biểu lâu nay có tiếng với những luận điệu phân biệt chủng tộc, gần đây viết rằng ‘Người Hồi Giáo không có chỗ trong xã hội Mỹ,’ ‘Đa nguyên là dối trá,’ và ‘Người Hồi Giáo không thể nào hòa nhập, tất cả họ phải quay về chốn cũ,'” văn phòng của Dân Biểu Thanedar ra tuyên bố như vậy.
Dân Biểu Andy Ogles tại tòa nhà Quốc Hội. Ông được biết là người có những bình luận gay gắt về Hồi Giáo. (Hình: Heather Diehl/Getty Images)
“Những lời nói kinh tởm và mù quáng của Dân Biểu Ogles không có chỗ đứng ở bất cứ đâu trong đất nước chúng ta, chứ đừng nói đến là xuất phát từ thành viên Quốc Hội,” ông Thanedar nói thêm. “Những phát ngôn của ông ấy kích động sự thù hận chống lại hàng triệu người Hồi Giáo ở Mỹ. Họ khinh thường các giá trị tự do tôn giáo vốn là cơ sở để đất nước chúng ta thành lập và về cơ bản là không tiêu biểu cho Mỹ.”
Dân Biểu Thanedar cho biết nghị quyết của ông khiển trách Dân Biểu Ogles vì “những phát ngôn ô nhục của ông,” bao gồm bình luận của ông hồi năm ngoái gọi ông Zohran Mamdani, khi đó là ứng cử viên thị trưởng New York, là “tiểu Muhammad” và đòi tước quốc tịch và trục xuất ông Mamdami.
Nghị quyết chỉ ra những phát ngôn khác của Dân Biểu Ogles về người Hồi Giáo trên mạng xã hội, trong đó, một bình luận trên chương trình podcast “Restoring the Republic” nói rằng người Hồi Giáo ở Mỹ “sinh đẻ cho nhiều để chiếm lấy xã hội chúng ta.”
Nghị quyết của Dân Biểu Thanedar được đưa ra sau khi Dân Biểu Yassamin Ansari (Dân Chủ-Arizona) chỉ trích những phát biểu bài Hồi Giáo tương tự của Dân Biểu Randy Fine (Cộng Hòa-Florida) rằng “lẽ ra đã nên bị khiển trách,” báo mạng Axios đưa tin.
“Thái độ kỳ thị sắc tộc đê hèn của Randy Fine lẽ ra đã phải bị khiển trách,” ông Ansari viết trên X. “Tôi từng hỏi trước đây và tôi hỏi lại lần nữa: Chủ Tịch Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), ông có khiển trách Dân Biểu Fine hay không? Có tước bỏ các chức vụ của ông ấy trong các ủy ban hay không? Bất cứ điều gì? Hay phía Cộng Hòa dung túng cho kỳ thị chủng tộc?”
Dân Biểu Ansari phản hồi bài viết trên X của Dân Biểu Fine rằng “Chúng ta cần phải cần có thêm quan điểm bài Hồi Giáo, chứ không phải ít đi. Sợ Hồi Giáo là hợp lý.” (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump kêu gọi một số nước gửi chiến hạm đến giúp duy trì lưu thông qua eo biển Hormuz hiện đang bị Iran phong tỏa, theo BBC hôm Thứ Bảy, 14 Tháng Ba.
Eo biển này là tuyến hàng hải huyết mạch nối giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nơi một phần năm lượng dầu mỏ của thế giới luân chuyển. Năm ngoái, khoảng 20 triệu thùng dầu băng qua eo biển này mỗi ngày.
Khói bốc lên từ tàu Mayuree Naree của Thái Lan gần eo biển Hormuz sau khi bị tấn công ngày 11 Tháng Ba. (Hình: Royal Thai Navy/AFP via Getty Images)
“Nhiều quốc gia, nhất là những nước bị phong tỏa eo biển Hormuz ảnh hưởng sẽ điều tàu chiến đến, phối hợp với Mỹ, để giữ cho eo biển thông suốt và an toàn,” ông Trump viết trên Truth Social hôm Thứ Bảy.
“Chúng tôi đã phá hủy 100% năng lực quân sự của Iran, nhưng họ cũng dễ dàng triển khai một hoặc hai chiếc máy bay không người lái, thả một quả mìn hoặc phóng hỏa tiễn tầm ngắn ở đâu đó dọc theo hoặc ngay trên tuyến hàng hải này, bất kể họ bị đánh bại nặng nề như thế nào,” ông viết tiếp.
“Mong rằng Trung Quốc, Pháp, Nhật, Nam Hàn, Anh và các nước khác, vốn bị sự hạn chế do con người gây ra này ảnh hưởng, sẽ điều tàu đến khu vực này để eo biển Hormuz không còn là mối đe dọa của một đất nước bị chặt đầu hoàn toàn.”
“Trong khi đó, Mỹ sẽ ném bom dữ dội theo đường bờ biển và tiếp tục bắn vào tàu bè Iran để loại chúng ra khỏi biển. Bằng cách này hay cách khác, chúng ta sẽ sớm làm cho eo biển Hormuz mở cửa, an toàn và thông suốt!”
Một phát ngôn viên của Bộ Quốc Phòng Mỹ nói: “Như đã nói trước đây, chúng tôi hiện thảo luận với các đồng minh và đối tác một loạt các lựa chọn để bảo đảm an toàn hàng hải trong khu vực.”
Đáp trả lại, giới chức Iran nói rằng các tuyên bố của ông Trump rằng khả năng quân sự của họ bị phá hủy là dựa trên “những lời nói láo bịa đặt.”
Lời kêu gọi của ông Trump đối với Anh trái ngược với lời chỉ trích nặng nề London mà ông viết trên mạng xã hội hồi tuần trước, cáo buộc Thủ Tướng Keir Starmer cố gắng ‘tìm cách chia phần’ sau khi ông đã tuyên bố chiến thắng. (NNL) [đ.d.]
JAKARTA, Indonesia (NV) – “FIFA phải tước quyền đăng cai World Cup của Mỹ,” đó là tiêu đề trên CNN Indonesia ngày 13 Tháng Ba khi nhắc lại sự việc FIFA từng tước quyền đăng cai giải U20 World Cup 2023 của Indonesia vì yếu tố chính trị, thì bây giờ phải “công bằng” tước quyền đăng cai World Cup 2026 của Mỹ.
Bài viết gây nhiều chú ý trên đặt ra câu hỏi nhạy cảm với bóng đá thế giới và lập luận này nhanh chóng tạo ra làn sóng tranh luận trong giới bóng đá.
Ông Gianni Infantino, chủ tịch FIFA, bị đặt dấu hỏi về sự nghiêm khắc và “công bằng.” Đó là phải tước quyền đăng cai World Cup 2026 của Mỹ. (Hình: Jia Haocheng – Pool/Getty Images)
Vấn đề đặt ra và được phân tích kỹ lưỡng bởi vì phía sau câu chuyện bóng đá là một vấn đề lớn hơn liên quan những nguyên tắc của FIFA gắn với yếu tố chính trị.
Theo CNN Indonesia, uy tín của FIFA đang đứng trước một phép thử lớn khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran ảnh hưởng trực tiếp tới World Cup 2026, do Mỹ, Canada, và Mexico đồng đăng cai.
“Nếu Mỹ không bảo đảm điều kiện hoặc có những hành động buộc Iran phải rút lui không thể tham dự World Cup thì FIFA cần phải hành động tương tự như khi tước quyền đăng cai World Cup U20 của Indonesia năm 2023.”
Lập luận dựa trên một nguyên tắc rất rõ trong các giải đấu của FIFA là quốc gia đăng cai phải bảo đảm tất cả đội tuyển đủ điều kiện tham dự được tiếp đón và thi đấu bình đẳng. Nếu không bảo đảm điều đó, nước chủ nhà có thể bị tước quyền đăng cai.
Cần nhắc lại năm 2023, Indonesia được FIFA trao quyền đăng cái World Cup U20 sau khi khảo sát kỹ mọi điều kiện từ sân bãi, khả năng tổ chức đến công tác an ninh bảo đảm cho các đội tham dự. Tuy nhiên, khi một số lãnh đạo địa phương phản đối sự tham dự của đội tuyển Israel thì tình hình này nhanh chóng bị quy vào “khủng hoảng chính trị ảnh hưởng đến thể thao.”
FIFA khi đó lập tức đưa ra quyết định cứng rắn, tước quyền đăng cai của Indonesia vào Tháng Ba, 2023 và chuyển giải đấu sang Argentina. Để đưa ra quyết định trên, FIFA còn nhấn mạnh rằng các quốc gia đăng cai phải tuân thủ nghĩa vụ tổ chức giải đấu mà không có sự phân biệt chính trị đối với các đội tham dự.
Chính án phạt trên khiến nhiều người, và đặc biệt là giới bóng đá ở Indonesia, cảm thấy FIFA cần phải giữ lập trường và sự nhất quán trong các trường hợp tương tự.
Mới đây, Iran thông báo đội tuyển của họ không thể tham dự World Cup 2026 vì những bất an và tình hình chính trị căng thẳng với Mỹ, một trong ba quốc gia đăng cai.
Theo CNN Indonesia, vấn đề không nên chỉ dừng lại ở việc xử phạt Iran nếu họ rút lui. Họ đặt ra câu hỏi: “Nếu nguyên nhân là do yếu tố chính trị hoặc môi trường an ninh do nước chủ nhà tạo ra thì trách nhiệm phải thuộc về Mỹ và FIFA, và cần đứng trước bài toán xử phạt nghiêm minh và công bằng.” (Anh Khoa) [đ.d.]
Được Tổng Thống Donald Trump đánh giá là thứ võ sĩ “hạng ruồi” (“lightweight”), tân Giáo Chủ Mojtaba Khamenei của Iran vừa lập danh khoản trên X (Twitter trước đây) ngày 12 Tháng Ba và lập tức kêu gọi “anh em binh sĩ” chiến đấu đến cùng. Tehran, đang rơi vào thế “cùi không sợ lở,” vẫn giãy giụa chống trả…
Thủ Tướng Benjamin Netanyahu (trái) của Israel và Tổng Thống Donald Trump trong Tòa Bạch Ốc. (Hình minh họa: The White House)
Trong làn sương mù chiến tranh
Sau nửa tháng hứng chịu những đòn tấn công khốc liệt, Cộng Hòa Hồi Giáo Iran đang ở trong tình thế yếu nhất kể từ khi chế độ này ra đời. Dù bị đánh quỵ, chế độ này vẫn chưa sụp đổ. Giới lãnh đạo Iran đã chọn Mojtaba Khamenei, con của cố Giáo Chủ Ali Khamenei, lên thay cha, nhằm duy trì sự liên tục ở vị trí quyền lực quan trọng nhất của chế độ thần quyền. Nói cách khác, Cộng Hòa Hồi Giáo hiện vẫn đủ khả năng gây ra làn sóng bạo lực cho đối thủ, các nước láng giềng, và cả chính người dân mình.
Bản chất tàn bạo của chế độ Iran là điều không cần tranh cãi. Vấn đề ở chỗ cuộc chiến mà Mỹ-Israel đang thực hiện hoàn toàn chưa có lối thoát. Cuộc chiến kết thúc như thế nào và rốt cuộc canh bạc Iran để lại những hệ quả chiến lược gì là những câu hỏi chiến lược rất lớn. Lịch sử các cuộc can thiệp quân sự của Mỹ cho thấy một bài học quen thuộc: Những cuộc chiến được khởi động mà không có mục tiêu chính trị rõ ràng hiếm khi kết thúc tốt đẹp.
Ban đầu, chính quyền Trump tuyên bố mục tiêu là thay đổi chế độ. Trong video đăng trên Truth Social ngày 28 Tháng Hai, ông Trump kêu gọi người dân Iran: “Hãy giành lại chính quyền của các bạn. Đây có thể là cơ hội duy nhất trong nhiều thế hệ.” Chỉ vài ngày sau, thông điệp từ chính quyền Mỹ bắt đầu rối rắm. Lúc ông Trump nói mục tiêu là dựng lên một chính phủ “dễ chấp nhận hơn” (như trường hợp Venezuela), lúc ông nói Iran phải đầu hàng vô điều kiện, lúc thì ông “nhấn mạnh” chiến dịch quân sự chỉ đơn giản nhằm xóa sổ chương trình nguyên tử…
Xác định rõ mục tiêu không phải chuyện hình thức. Việc lật đổ chế độ, yêu cầu thay đổi hành vi ứng xử với các nước láng giềng, hay chấm dứt chương trình nguyên tử…, là những mục tiêu khác nhau gần như hoàn toàn. Mỗi mục tiêu đòi hỏi một kiểu tiếp cận khác nhau, với nguồn lực, thời gian, tiêu chí chiến thắng, và kế hoạch hậu chiến khác nhau.
Sự mơ hồ càng có thể thấy rõ khi ông Trump liên tục phát đi những tín hiệu trái ngược về thời gian cuộc chiến. Thoạt đầu, ông nói quân đội Mỹ “đang đi trước kế hoạch rất xa” và chiến tranh có thể sớm kết thúc. Chỉ vài giờ sau, ông lại đổi giọng khi nói rằng: “Chúng ta đã thắng theo nhiều cách, nhưng chưa đủ,” và Washington phải tiếp tục chiến đấu cho tới “chiến thắng cuối cùng.” Ngày 13 Tháng Ba, 2,500 lính Thủy Quân Lục Chiến Mỹ lại được đưa đến lò lửa Trung Đông. Sự mơ hồ chiến lược đặt chính quân đội Mỹ vào thế chẳng biết đường nào mà lần.
Ngay cả khi chiến tranh kết thúc vào ngày mai, nhiều rối rắm vẫn tồn tại. Một trong số đó là vấn đề nguyên tử năng của Tehran. Tháng Sáu, 2025, thanh tra Cơ Quan Nguyên Tử Năng Quốc Tế (IAEA) ước tính Iran sở hữu hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức 60%, tức đủ nguồn vật liệu, nếu tiếp tục tinh chế, để chế tạo khoảng 10 đầu đạn nguyên tử. Sau các cuộc không kích của Israel và Mỹ, IAEA không còn xác định được chính xác vị trí và quy mô của kho nguyên tử Iran. Nói cách khác, không ai biết chắc hàng trăm kilogram vật liệu nguyên tử đang ở đâu.
Cuộc chiến lần này kết thúc kiểu nào đi nữa thì Tehran chắc chắn không từ bỏ, mà trái lại, càng quyết tâm đầu tư vào vũ khí nguyên tử để răn đe những cuộc tấn công trong tương lai. Nếu Mỹ không đưa bộ binh vào để kiểm soát trực tiếp các cơ sở nguyên tử – một phương án cực kỳ rủi ro – thì Washington sẽ phải xây dựng một cơ chế giám sát hậu chiến cực kỳ chặt chẽ. Và cho dù không đưa quân vào Iran thì hàng chục ngàn binh sĩ Mỹ phải ở lại Trung Đông nhiều năm sau chiến tranh để duy trì ổn định hậu chiến và ngăn Iran tái xây dựng sức mạnh quân sự.
Mojtaba và Cộng Hòa Hồi Giáo 2.0
Rất có thể có một lệnh ngừng bắn nào đó và ông Trump dĩ nhiên tuyên bố chiến thắng, “nhiệm vụ đã hoàn thành” (như cách nói của Tổng Thống George W. Bush). Tuy nhiên, đó là kiểu “chiến thắng” mà Israel luôn tuyên bố sau nhiều thập niên binh đao ở dải Gaza và Lebanon: Những chiến thắng quân sự đạt được nhờ ưu thế hỏa lực áp đảo nhưng không thể tiêu diệt hoàn toàn đối phương.
Israel xây dựng một học thuyết quân sự gọi là “cắt cỏ” (mowing the grass), bằng cách tiến hành các chiến dịch quân sự quy mô lớn theo từng đợt nhằm vào các tổ chức vũ trang, chủ yếu là Hamas ở Gaza, để làm suy yếu năng lực chiến đấu của họ và khôi phục khả năng răn đe. Chiến lược này dựa trên lý thuyết rằng những xung đột “thâm căn cố đế” gần như không có giải pháp dứt điểm, vì vậy mục tiêu không phải là tiêu diệt hoàn toàn mà là liên tục giáng đòn để làm giảm sức mạnh đối phương.
Theo cách ví von của giới quân sự Israel, các nhóm vũ trang cực đoan chẳng khác gì “cỏ dại.” Nếu không thể nhổ tận gốc thì phải định kỳ cắt bớt để chúng không mọc quá cao. Chiến lược này chấp nhận một vòng lặp lại của bạo lực chiến tranh: Thực hiện các đợt tấn công quân sự lớn theo chu kỳ nhằm làm suy yếu đối phương và tạo ra những khoảng bình lặng tạm thời, trước khi xung đột bùng lên trở lại. Sau 47 năm tránh một cuộc đối đầu toàn diện với Iran, nước Mỹ giờ đây có thể bị cuốn vào vòng xoáy tương tự.
Cần nhấn mạnh, việc Tehran chọn Mojtaba Khamenei lên vị trí giáo chủ là chuyện chẳng đặng đừng. Trong luận thuyết về mô hình cai trị Hồi Giáo, lãnh tụ cách mạng Ruhollah Khomeini của Iran từng kịch liệt phản đối ý tưởng quyền lực chính trị được truyền từ cha sang con. Ông viết rằng chế độ quân chủ và sự kế vị mang tính gia đình là “nham hiểm,” “xấu xa,” và “vô giá trị,” hoàn toàn “không có chỗ đứng trong Hồi Giáo.” Cuộc Cách Mạng 1979 do ông lãnh đạo cũng nhằm chấm dứt chế độ cai trị mang tính “cha truyền con nối” ở Iran, cụ thể là triều đại Reza Pahlavi được Mỹ hậu thuẫn.
Nếu Ali Khamenei không bị giết và việc chọn giáo chủ thay ông được tiến hành theo cách thông thường thì gần như không có khả năng Mojtaba được chọn. Tuy nhiên, được đánh giá là nhân vật cứng rắn, Mojtaba cuối cùng được “chấm,” chỉ nhằm nhấn mạnh một thông điệp chính trị mà Tehran muốn gửi đến Washington: Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel hoàn toàn không mang lại sự thay đổi tầng lớp lãnh đạo Iran theo cách họ muốn. Giờ đây, Mojtaba không chỉ duy trì đường lối cứng rắn mà thậm chí có thể siết chặt đất nước Iran để củng cố sức mạnh chính trị trong nước lẫn hình ảnh một tay cứng cựa ở khu vực.
Ngay sau khi Mojtaba được chỉ định, ông Ali Larijani, chủ tịch Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao Iran, nói rằng Mojtaba sẽ điều hành đất nước “một cách cứng rắn,” và các phe phái trong nước nên gác lại bất đồng để đoàn kết dưới sự lãnh đạo mới. Giới chóp bu chính trị và quân sự Iran lập tức tuyên bố trung thành với Mojtaba. Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC) ca ngợi đây là “bình minh mới cho cách mạng và cho Cộng Hòa Hồi Giáo.” Cùng ngày, Tổng Thống Vladimir Putin của Nga gửi lời chúc mừng Mojtaba, khẳng định Moscow “kiên định ủng hộ Tehran và đoàn kết với những người bạn Iran.”
Bị mất cha, mất vợ và mất con chỉ trong một ngày (28 Tháng Hai), với Mojtaba, chẳng gì khiến nhân vật này có thể nguôi căm thù “con quỷ Satan khát máu” – từ ngữ mà cố Giáo Chủ Ali Khamenei thường dùng để chỉ Mỹ. Một phiên bản Cộng Hòa Hồi Giáo 2.0 bắt đầu hình thành. Iran hiểu rằng họ không thể đánh bại Mỹ và Israel bằng quân sự. Mục tiêu thực tế nhất của Tehran lúc này là sống sót. Sống để trả thù. Cách truyền thống của họ là khủng bố. Họ có nhiều đàn em sẵn sàng liều chết để quấy rối Mỹ lẫn Israel từ “đời này sang đời khác,” từ Hezbollah, Houthi, đến Hamas.
Mới đây, ngày 12 Tháng Ba, ông Ayman Mohamad Ghazali lái xe tải lao vào giáo đường Do Thái ở Michigan. Trong lúc đấu súng, ông Ghazali bắn vào đầu tự sát. Là người Mỹ gốc Lebanon, ông Ghazali có bốn người thân bị giết trong cuộc oanh tạc của Israel ở Lebanon. Sự việc riêng lẻ này có thể bắt đầu cho nhiều hành động tương tự trong tương lai. Cùng thời điểm xảy ra sự việc ở Mỹ, Ashab Al Yamin – nhóm khủng bố mới toanh – nhận trách nhiệm đánh bom ba giáo đường Do Thái ở Châu Âu (một ở Bỉ, một ở Hy Lạp, và một ở Hòa Lan). Tờ Jerusalem Post cho biết Ashab Al Yamin (có nghĩa “Những người đứng về lẽ phải”) là thành phần Hồi Giáo Shiite có thể có liên hệ với IRGC.
Cuộc chiến của ông Trump ở Trung Đông sớm muộn cũng hạ màn nhưng ông cần chuẩn bị cho điều mà cựu Tổng Thống George W. Bush từng lún chân vào: “Cuộc chiến chống khủng bố mở rộng.” Làn sóng khủng bố có thể xảy ra khắp nơi, từ những cơ sở quân sự lẫn kinh tế của Mỹ ở Vùng Vịnh đến thậm chí người dân Mỹ trong lòng nước Mỹ. Ông Trump và Thủ Tướng Benjamin Netanyahu của Israel không chỉ khai sinh ra Cộng Hòa Hồi Giáo 2.0. Họ có thể đang hồi sinh con quỷ khủng bố tưởng vĩnh viễn bị chôn vùi dưới nấm mồ của những tổ chức như al-Qaeda.
Điều tréo nghoe cực kỳ mỉa mai là Tháng Mười Một, 2025, ông Trump tiếp ông Ahmed al-Sharaa – nguyên thủ lĩnh nhóm phiến quân Hồi Giáo có liên hệ với al-Qaeda. Từng bị Mỹ bắt và có tên trong danh sách những kẻ khủng bố khét tiếng cần được tiêu trừ, ông Ahmed al-Sharaa được ông Trump tiếp nồng hậu trong Tòa Bạch Ốc, với tư cách giờ đây là tổng thống Syria. [đ.d.]
