Hành Trình Người Cha: Luật sư, cựu tù nhân lương tâm Đoàn Thanh Liêm

Trực Đoàn

Luật sư Đoàn Thanh Liêm

Bố sinh năm 1934 tại làng Cát Xuyên, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Có lẽ, sinh vào ngày trăng rằm, nên từ thuở nhỏ, bố rất thông minh, hiếu học.

“Bố thuộc bài nhanh hơn bác,” bác Sinh Đoàn kể về thuở chị em cùng đi học trường làng.
Sau đó, bố học trường Hồ Ngọc Cẩn – Trung Linh, Chu Văn An – Hà Nội, Đại Học Luật Sài Gòn, rồi qua tu nghiệp Luật Hiến Pháp tại Quốc Hội Hoa Kỳ.

Bố miệt mài đèn sách cả cuộc đời. Trên giường bệnh, thập tử nhất sinh, bố vẫn lắng nghe con cháu đọc sách.

“Tác giả viết rất trung thực,” bố thều thào nhận xét khi chúng tôi đọc quyển Ký của nhà báo Đinh Quang Anh Thái.

Luật sư Đoàn Thanh Liêm cùng các con, hình chụp trước 1975. (Hình: Gia đình)

Bố làm việc tại Quốc Hội Việt Nam Cộng Hòa, rồi nhập ngũ theo Lệnh Tổng Động Viên. Tốt nghiệp Trường Sĩ Quan Thủ Đức khóa 13, bố phục vụ ở Bộ Quốc Phòng.

Sau khi giải ngũ, bố tham gia vào nhiều chương trình xã hội giúp người nghèo, nạn nhân của cuộc chiến.

Bố cùng bạn bạn bè lập chương trình Kế Hoạch Xây Đời Mới xây dựng hàng ngàn căn nhà cùng nhiều trường học cho bà con vùng ven đô Sài Gòn.

“Ông Liêm, tôi, và ông Long cùng gắn bó với nhau chăm lo cho các trẻ bụi đời,” chú Dick Hugh hồi tưởng về Sunshine Boy Project chuyên lập các trại trẻ em mồ côi.

“Chú quí mến bố ở chỗ thanh liêm,” chú Nguyễn Trọng Khuê tâm sự. Quản lý ngân quĩ nhiều triệu dollar, bố không hề tư túi một xu.

Là Luật Sư Tòa Thượng Thẩm Sài Gòn, bố chỉ tranh cải cho người nghèo oan ức và không hề lấy thù lao.

Tháng Tư năm 1975, Sài Gòn thất thủ. Bố từ chối nhiều cơ hội di tản ra nước ngoài.

“Bố ở lại để chia sẽ nỗi đau khổ của bà con,” bố trả lời khi tôi hỏi tại sao bố quyết định ở lại Việt Nam.

“Bố con mang theo bao gạo, đạp xe từ Sài Gòn lên Long Khánh để giúp bà con ‘kinh tế mới’,” chú Vũ Sinh Hiên, bạn bố, kể lại.

Bố dậy chúng tôi đánh cờ tướng. Trong tình thế nguy nan, tướng bị vây tứ phía, bố vẫn bình tĩnh chống đỡ đến cùng. Qua cuộc cờ, bố dường như dậy chúng tôi rằng hãy đứng vững trước mọi tình thế.

“Lịch sử sẽ phán xét việc làm của tôi,” bố, giữa vòng vây dầy đặc công an, dõng dạc tuyên bố trước tòa.”Tôi vô tội. Tôi không xin khoan hồng.”

Nhà tù có thể giam cầm thể xác, nhưng không thể khống chế tinh thần tự do của bố.

Được sự vận động của nhiều quốc gia, các tổ chức tôn giáo xã hội, và các cá nhân, bố cùng gia đình được tỵ nạn chính trị tại Hoa Kỳ.

Sang Mỹ, bố viết báo, đi khắp nơi trên thế giới để vận động nhân quyền cho Việt Nam. Bố hết lòng tranh đấu cho các tù nhân lương tâm tại Việt Nam.

“Con liên lạc với chú Phạm Phú Minh để gửi tiền cho người tù lương tâm,” bố, vừa tỉnh dậy sau cuộc đại phẩu ruột năm 2016, căn dặn tôi.

“Cô rất vinh hạnh được biết bố, người anh đáng kính, suốt đời không mệt mỏi, không ích kỷ tranh đấu cho mọi người,” cô Minh Hà nói với chúng tôi.

Hình ảnh, tinh thần của bố sẽ ở mãi trong lòng con cháu.

Đường trần vẹn toàn kiếp người,
Nay về cõi phúc, sáng ngời đức tin.

Trực Đoàn


Báo Người Việt hoan nghênh quý vị độc giả đóng góp và trao đổi ý kiến. Chúng tôi xin quý vị theo một số quy tắc sau đây:

Tôn trọng sự thật.
Tôn trọng các quan điểm bất đồng.
Dùng ngôn ngữ lễ độ, tương kính.
Không cổ võ độc tài phản dân chủ.
Không cổ động bạo lực và óc kỳ thị.
Không vi phạm đời tư, không mạ lỵ cá nhân cũng như tập thể.

Tòa soạn sẽ từ chối đăng tải các ý kiến không theo những quy tắc trên.

Xin quý vị dùng chữ Việt có đánh dấu đầy đủ. Những thư viết không dấu có thể bị từ chối vì dễ gây hiểu lầm cho người đọc. Tòa soạn có thể hiệu đính lời văn nhưng không thay đổi ý kiến của độc giả, và sẽ không đăng các bức thư chỉ lập lại ý kiến đã nhiều người viết. Việc đăng tải các bức thư không có nghĩa báo Người Việt đồng ý với tác giả.

Điếu văn tiễn biệt Mẹ, Nguyễn Thị Lan

Tôi là Ánh Tuyết - con gái út của Mẹ. Hôm nay trước giờ di quan, tôi xin được thay mặt toàn thể đại gia đình bày tỏ lời trần tình tiễn biệt Mẹ về cõi vĩnh hằng. Mẹ của chúng...

Trầm Tử Thiêng, người chép sử lưu vong bằng âm nhạc.

  – “Bước Chân Việt Nam”, bản quốc ca cho những người Việt Nam thống khổ, lưu vong. “Cộng Sản là Cộng Sản. Không có việc Cộng Sản ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua”.  Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng   Tính đến ngày...

Bửu Chỉ, tiếng vọng một đời người

Bửu Chỉ gởi cho tôi xem bức chân dung tự họa, Tiếng vọng một đời người, vẽ tháng 10/2002, một trong vài bức tranh cuối của Chỉ. Dạo đó chúng tôi trao đổi qua email gần như hàng ngày,...

Lâm Triết, ngôi sao hội họa hiện đại Việt Nam một thời vừa tắt

Tôi vừa nhận được tin từ nhà thơ DTL cho hay họa sĩ Lâm Triết, một tài năng hội họa hiện đại xuất sắc của Miền Nam vào những thập niên 60 của thế kỷ 20, vừa tạ thế...

Tưởng nhớ Bà Lê Thị Phương

Nói về mẹ, bằng giọng phấn khích, đầy hãnh diện, anh Nguyễn Thi cho biết, Mẹ anh, bà quả phụ Nguyễn Quang Thế, nhũ danh Lê Thị Phương, là người phụ nữ đầu tiên ở Việt Nam lái xe...

Bò Rừng đã về núi, nỗi buồn còn đọng lại

  Một trăm năm rong chơi trần thế, Tổng Ủy Viên Trần Văn Lược đã trở về trời tại Sài Gòn, lúc 14g ngày  6/12/2018, thọ 100 tuổi, để tiếp tục nhiệm vụ luyện tiên đan cho Ngọc Hoàng Thượng Đế. Trưởng Trần Văn...

Cô giáo Hà Thị Minh: Cô giáo của tôi.

Nhận được Email của Bích Hà, trưởng nữ của Cô, báo tin Cô đã từ giã thế gian để về cõi vĩnh hằng vào đầu tháng 11 năm 2018 ở tuổi 94, tôi vẫn cảm thấy như một phần...

Nhớ anh Ngô Gia Truy

  Không biết có phải nghe đâu đó thành tích oai hùng của anh trong thời anh là một sĩ quan trong QLVNCH, mà chị đã ngã lòng trước lời ngỏ ý, hay lòng ăn ở tốt đẹp với bằng...

Điếu văn tang lễ ông Bùi Bỉnh Bân

Anh Bân thương kính, Hôm nay, ngày 4.11.2018, chúng tôi những người đã từng sát cánh với anh trong những buổi đầu thành lập Cộng Đồng Việt Nam Nam California và sau đó là thành lập Cộng Đồng Người Việt...

Thương nhớ Bà Lâm thị Bùi

  Có thể nói chưa một đám tang nào có nhiều vòng hoa phúng điếu như đám tang của Bà. Trong phòng quàn, hoa lấp đầy những khoảng trống hai bên, không chừa một chỗ trống nào. Phía bên ngoài...