LTS: Thi ca, âm nhạc thường ở lại trong tâm hồn chúng ta như một kỷ niệm. Có những bài thơ cứ ngỡ bị xóa nhòa trong ký ức. Vậy mà tình cờ đọc lại, hay nghe đâu đó vang lên vần thơ xưa, bỗng dậy lên trong ta cả một trời nhung nhớ, tựa như sự trở lại của một người bạn thân thiết, một chứng nhân thương yêu cho quãng đời mình đã qua. Trong tinh thần đó, trên trang Phụ Nữ hàng tuần, chúng tôi trân trọng gửi tới quý độc giả “Một Bài Thơ Cũ,” và cũng mong đón nhận từ độc giả những bài thơ của một thời.

Thư về [email protected]hoặc [email protected]

Nhã Ca tên thật là Trần Thị Thu Vân, sinh năm 1939 tại cố đô Huế. Năm 1960 bà vào Saigòn. Tại thủ đô miền Nam tự do này, bà chính thức bước vào con đường làm thơ, viết văn.

Nhà thơ Nhã Ca. (Tranh: Nguyễn Trung)

Trong 15 năm, tính 30 tháng 4, 1975, bà đã xuất bản 36 tác phẩm. Hai lần được trao giải thưởng Văn Chương Toàn Quốc. Lần thứ nhất, năm 1965 với thi phẩm “Nhã Ca Mới.” Lần thứ hai, 1966, với truyện dài “Ðêm Nghe Tiếng Ðại Bác.”

Trong số 36 tác phẩm xuất bản tại Việt Nam, tác phẩm “Giải Khăn Sô Cho Huế,” viết về biến cố tết Mậu Thân, 1968 tại Huế, khiến bà bị nhà cầm quyền Cộng Sản Hà Nội giam cầm một thời gian. (Riêng nhà thơ Trần Dạ Từ, người bạn đời của bà, bị tù tới 12 năm!)

Ðồng thời, cũng vì tác phẩm này, bà là người nữ duy nhất có tên trong danh sách 10 “biệt kích văn hóa” ác ôn nhất ở miền Nam Việt Nam, cùng với những nhà văn đồng thời khác, như Mai Thảo, Duyên Anh, Chu Tử, Nguyễn Mạnh Côn v.v…

Nói về thơ của Nhã Ca, nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo viết: “Tôi đọc Nhã Ca văn xuôi và thơ từ trước 1975, khi đang làm lính. Nhưng tôi đặc biệt thích thơ của chị. Thơ chị lúc ấy đã rất mới mẻ, mới tâm hồn, mới giọng điệu, khiến tôi nhớ tới chương đẹp nhất trong Kinh Tân Ước – chương Nhã Ca. Nhưng có một câu vô cùng đơn giản lại cứ ám ảnh tôi mãi: Em là con gái / Buồn như lá cây.”

Bài Nhã Ca Thứ Nhất

Nhã Ca

“Tôi làm con gái

Buồn như lá cây

Chút hồn thơ dại

Xanh xao tháng ngày

Tôi làm con gái

Một lần qua đây

Rồi không trở lại

Ôi mùa xuân này

Tôi làm con gái

Ðời như heo may

Tình bằng cỏ dại

Giận hờn không khuây

Tôi làm con gái

Một lần yêu người

Một lần mãi mãi

Bao giờ cho nguôi

Tôi làm con gái

Bao nhiêu tuổi đời

Bấy lần thơ dại

Buồn không ai hay

Người hướng dẫn: 4ever1nl0ver

*Nguyên liệu:

– 7 lbs rib- eye roast: cắt cỡ bằng bàn tay và cắt theo sớ dọc

– 1/2 cup mè: rang vàng

– 1 cup sả xay

– 1 cup xì dầu (hiệu Ông Ðầu Bếp)

– 12 oz mật ong

– 1 cup dầu ăn

– 1 1/2 cup đường vàng (brown sugar)

– 2 gói gia vị làm xá xíu

– 1/8 gói ngũ vị hương

– 1 cup dầu hào

– 1 gói ớt bột miếng khô

* Cách làm:

– Trộn đều tất cả các thứ trên lại với nhau, rồi lấy từng miếng thịt (nếu thịt đang đông đá thì phải để cho tan đá, lấy giấy thấm lại cho khô) nhúng vào hỗn hợp trên. Ướp khoảng 2 ngày cho thịt thấm.

– Cho vô oven nướng khoảng 1 tiếng đồng hồ, vặn lò khoảng từ 220-300 độ F (tùy theo oven).

– Cho vào hủ hoặc bịch, để nhậu lai rai hoặc ăn chung với gỏi đu đủ.

LTS: “Biết Tỏ Cùng Ai” do cô Nguyệt Nga và anh Vân Tiên phụ trách, nhằm mục đích góp ý, chia sẻ những ưu tư, vướng mắc về những vấn đề liên quan đến cuộc sống, đời thường mà quý vị không biết tỏ cùng ai.

Thư từ xin gửi về: Người Việt (Biết Tỏ Cùng Ai), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]

Thật ra, tôi suy nghĩ và nấn ná rất lâu mới gửi thư này. Tôi đã rời ghế nhà trường để đi làm (dạy học). Tôi đã rời xa mái ấm gia đình của cha mẹ (lấy chồng). Tôi có 4 con (3 gái + 1 trai), nay đã lớn và thành đạt. Hiện nay, tôi đang cô thân, độc mã, hụt hẫng, chệch choạng trong cuộc sống tuổi già (vì tôi đã 70 rồi), mà đã 3 lần tôi có ý định tự kết. Tôi đã trải qua đơn độc 12 năm nuôi con, chờ chồng…

Vậy mà vào tháng 11, 2011, tình cờ tôi lượm được giấy báo kết quả thử DNA tại nhà.

Giấy rơi ra từ kẹt của một cửa sổ do ông ấy cất giấu. Bé kia sinh năm 1990 và giấy xét nghiệm đã làm từ 5 năm về trước. Sợ mắt mình không thấy rõ, tôi ngồi xuống cho thật vững, để đọc lại 7 lần tờ giấy nầy. Với hàng số 99.820/00, đứa bé có liên hệ huyết thống với chồng tôi! Tôi chết sững! Chồng tôi có con với người đàn bà khác (có chồng) từ năm 1990, mà tôi không hề hay biết! Tôi bị rơi từ trên trời cao xuống đáy vực thẳm. Người chồng mà tôi tin tưởng, thương yêu, ôm ấp… gần hết đời.

Căn cứ theo những biên nhận của UPS từ PA, Mỹ, hiện nay chồng tôi vẫn tiếp tục gởi quà cho người đó! Nói đến đây, tôi xin nói thêm, lúc còn ở VN, ông ấy giấu tiền ở dưới bình cắm nhang (trong khi 4 con tôi không có gạo đủ ăn, hàng ngày chỉ mua 2 lít một). Ðến khi sang Mỹ, tôi thỉnh thoảng cũng thấy tiền cất giấu ở ngăn tủ được ngụy trang hay ở các carry on, cả bao cao su… Giờ càng nghĩ, tôi càng tức. Sao tôi ngu quá vậy hở cô, chú? Tin gì dữ vậy? Chắc tôi đã uống phải thuốc lú rồi cô, chú ạ!

Có lúc, tôi ước gì, ông ấy chết trước khi tôi thấy được những bằng chứng này, thì giờ tôi thờ, cúng ông ta với lòng tiếc kính mà tâm thoải mái, thấy mình có lý tưởng, với bước chân vững chắc dù phải đi một mình trên con đường ngắn còn lại. Nay, tôi chỉ muốn làm sao cho tâm được bình yên! Sao cho tôi không bị tủi thân khi đi ra ngoài, thấy người khác… Tôi không phải ứa nước mắt khi nghĩ, nếu giờ còn đủ đôi, là dịp hai tôi đi làm từ thiện (như đã dự định), sẽ đi đây đó cho biết, trước khi về nhà mới. Tôi càng cố tìm, tôi càng cảm thấy mình cứ loay hoay mãi. Tôi rất muốn có được sự ổn định, thoải mái, thư thả trong tâm. Xin cô, chú bớt chút thì giờ quý báu, giúp chỉ dẫn cho tôi vượt ra khỏi được cái vòng lẩn quẩn, mà trí óc tôi hiện cứ phải loay hoay trong vòng tròn bịt kín.

Tôi cũng ước mong nhận được sự chia sẻ của các bạn nam, nữ có cùng hoàn cảnh neo đơn. D/C: [email protected]. Tôi xin chân thật cám ơn.

Kính cô, chú,

A.Ph.

Nguyệt Nga góp ý:

Kính chị A.Ph,

Nhận được hai lá thư liên tiếp của chị, Nguyệt Nga hiểu rõ lắm nỗi ngổn ngang trăm mối của chị hiện nay. Phụ nữ, nhất là phụ nữ Việt ở lớp trước, khi lấy chồng mình đã sống hết cho chồng con mà không màng chút nào đến tấm thân. Trong thực tế cũng như tâm tưởng, luôn luôn chỉ có một hình ảnh, là người chồng. Do vì quá yêu và tin tưởng nên khi gặp sự phản bội, nỗi thất vọng của mình nhân lên bội phần.

Theo Nguyệt Nga, thì việc người chồng yêu thương một người đàn bà khác có làm mình khổ nhưng không làm mình đau bằng cách xử sự tồi tệ của họ trước sự việc. Không biết từ đâu những người đàn ông thường hành xử và cả bày vẽ cho nhau việc tìm cách giấu quẩn quanh, giấu đến cùng tội lỗi của mình. Trong khi, đáng ra tội không lớn nếu cứ thú nhận và cầu mong vợ cùng hợp tác với mình giải quyết vấn đề. Người vợ trong trường hợp đó cảm thấy an ủi vì sự tin yêu, tự ái được xoa dịu.

Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Trong trường hợp cụ thể của anh nhà, anh giấu chị cũng vì anh sợ mất đi tình cảm của chị, mà anh có được trong bao nhiêu năm. Anh giấu vì anh không đủ tự tin để thú nhận.

Sự việc đứa bé sinh năm 1990 mà cách nay 5 năm mới đem thử DNA. Ðiều đó có nghĩa nếu không phải là anh đã chối từ bao nhiêu năm thì cũng phải xảy ra một trận đôi co nào đó khiến người đàn bà kia phải đưa con đi thử. Qua sự việc Nguyệt Nga không tin có một tình yêu chân thành và kính trọng nhau giữa họ. Việc người đàn bà đưa con đi thử sau 17 năm, đồng nghĩa với một quyết tâm “vạch mặt chỉ danh.” Nếu là một tình yêu đằm thắm tương kính nhau thì sẽ không có chuyện thử DNA, huống chi là đã sau một thời gian dài như thế.

Chị ơi, anh rất có lỗi, đã lén lút với một người đàn bà khác ngoài vợ. Nhưng xin chị bình tâm nhìn lại chung quanh, phía cánh đàn ông bà con “bên mình”: Anh mình, em trai mình, cháu trai mình, con trai mình và xin lỗi chị, cả cha chú mình… Có bao nhiêu phần trăm trong số họ chỉ biết có mỗi mình vợ. Ba mình cũng từng làm khổ mẹ, chú cũng từng làm khổ cô, con trai mình cũng hư đốn lắm trong chuyện trai gái…

Trời sinh đàn ông yêu theo bản năng, họ có thể thân mật với một người mà họ không yêu. Ðàn bà mình yêu bằng con tim, chỉ có thể gần gũi với người mình thương.

Hãy nhìn anh với đôi mắt của người con nhìn ông cha ham vui. Hãy nhìn anh bằng đôi mắt của bà mẹ nhìn đứa con trai hư đốn. Sao mình có thể tha thứ cho người đàn ông “cha” và cười cười với người đàn ông “con”, đôi khi còn hùa theo nó mà giấu con dâu.

Chị ơi, giờ này mà anh và chị để cho con cái thấy được sự không vui của bố mẹ thì tội các con lắm! Hãy thương con mà lơ cho anh, dù rằng rất khó.

Nguyệt Nga mong chị đỡ phần nào.

 
Vân Tiên góp ý:

Kính bà A.Ph.

Thư của bà đầy ắp chi tiết, những chi tiết mà bất cứ ai, nếu là người trong cuộc, cũng thấy nặng lòng. Xin chia sẻ với bà tất cả những khó khăn mà bà đã phải trải qua.

Vân Tiên chỉ xin được nghĩ thế này: Bà năm nay, theo chữ trong thư, “đã 70 rồi,” và cũng đã có con cháu đùm đề. Ở tuổi này, cái tuổi “thất thập cổ lai hy,” thôi thì hãy bỏ qua hết mọi chuyện. Bỏ qua, không chỉ là bỏ qua cho người chồng mình, mà còn là tìm sự bình yên cho con, cho cháu, và cho chính mình.

Như bà viết trong thư, “càng cố tìm, tôi càng cảm thấy mình cứ loay hoay mãi trong cái vòng lẩn quẩn đã bị bịt kín.” Cái vòng ấy sẽ chẳng ai có thể phá vỡ được, sẽ chẳng ai có thể mở khóa ra được. Chỉ có một người duy nhất có thể phá bỏ nó đi, chính là bà đó thôi. Cái vòng kín ấy chính là tâm của bà. Bỏ cái vòng ấy đi, tâm sẽ thấy bình yên.

Tái bút: Xin được nói thêm, con người, không ai có quyền “tự kết” cả. Còn “căn nhà mới,” không ai có thể biết được nó là gì sau căn nhà cũ. Hãy tạo duyên thiện, như làm từ thiện chẳng hạn, để xây dựng căn nhà mới ngay từ bây giờ.

LGT: Trong cuộc sống có nhiều chuyện mình muốn nói với ai đó, nhưng lại không thể nói trực tiếp được. Không nói được với nhau thì hãy viết cho nhau. Âu đó cũng là cơ hội để giải tỏa những tâm tư, những nỗi niềm. Mục “Viết Cho Nhau” do phóng viên Ngọc Lan phụ trách.

Thư từ xin gửi về: Người Việt (Viết Cho Nhau), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]

Trăng Quê (nguyenthithanhhang.blogspot.com)

Ngồi làm bánh giò mà nhớ ngày còn ở Sài Gòn.

Mới đó mà đã 15 năm không còn nghe tiếng rao đêm đêm, “Bánh giò đây… Ai ăn bánh giò không…”

“Bánh giò đây… Ai ăn bánh giò không…” (Hình: nguyenthithanhhang.blogspot.com)

Tiếng rao xa rồi nhưng kỉ niệm về bánh thì không bao giờ xa.

***

Thành phố Sài Gòn cưu mang biết bao nhiêu thân phận từ khắp mọi miền đất nước. Ai đến Sài Gòn nếu chăm chỉ làm ăn thì cũng trụ được. Với mình, những năm bám trụ lại Sài Gòn mình đã quen với những tiếng rao như vậy. Nếu như ai đó có cơ hội đi vào xóm nghèo vào ban đêm thì sẽ nghe được những tiếng gõ bán dạo về đêm của những xe hủ tiếu gõ, tiếng rao của những chiếc xe đạp bán dạo bánh giò…

Ngày mình còn ở cái hẻm nhỏ xíu trên đường Lãnh Binh Thăng, tiếng rao đêm này hầu như đêm nào cũng đi qua ngõ nhà trọ. Ðêm là nhân chứng cho bao nhiêu cuộc sống tạm bợ, cơ cực của những mảnh đời trôi dạt từ miền ngoài. Cái xóm nghèo mình trọ năm ấy là nơi cưu mang biết bao nhiêu thân phận. Mọi người hầu hết là từ vùng ngoài, là dân rất nghèo, nhưng chí thú làm ăn…

Chị bán bánh giò với thân hình gầy gò đẩy chiếc xe đạp cũ kỹ rao bánh trong đêm. Ðám bạn ở trọ chung đi dạy kèm hoặc chạy bàn nhà hàng về trễ, nếu không muốn lót dạ bằng một gói mì thì có thể tự đãi cho mình một cái bánh giò nóng hổi. Rồi cũng qua một cữ tối.

– Cho một cái bánh giò chị ơi.

– Ðây cô, bánh còn nóng hổi. Cám ơn cô.

– Chị ơi, bán như vậy thì lúc nào chị về nhà?

– Cũng tùy cô ạ. Thường thường nhà em bắt đầu từ 7 giờ. Nhưng mấy anh em họ đi làm ra cũng 11, 12 giờ đêm. Lúc đó mới bán nhiều được.

Rồi chị thoăn thoắt đạp xe mất hút trong con hẻm đen. Mình nhìn theo ái ngại. Thân gái dặm trường như thế. Bán không biết được bao nhiêu mà một mình trong đêm. Nguy hiểm quá. Rủi gặp kẻ xấu thì làm sao mà đối phó.

Mình cứ nhìn cái theo đôi vai nhỏ bé, bóng dáng nhanh nhẹn đẩy xe thoáng đi trong con hẻm mà chạnh lòng. Bỏ lại đàn con 4 đứa cho mẹ già ở ngoài ấy, một mình vào đây tìm mưu kế sanh nhai cho đàn con, bởi ông chồng đã qua đời vì một tai nạn giao thông. Nhiều lúc, mình nhìn chị xót xa mà cũng chẳng giúp gì được. Bởi mình cũng có khá hơn là bao. Bám trụ lại Sài Gòn với đồng lương giáo viên, lại là giáo viên Văn. Chẳng có dạy thêm dạy bớt gì với môn này.

Rồi mình lấy chồng. Hai vợ chồng nghèo thuê một phòng trọ cách đó không xa. Chị cũng vẫn hàng đêm rao bánh. Tiếng rao quen thuộc quá làm sao mà lẫn với ai được!

Mang thai con gái đầu lòng, mình không thèm cái gì, chỉ thèm bánh giò. Chàng phải ra đứng đầu ngõ chờ chị đi qua. Lần này không chờ chị rao mời hay năn nỉ. Vì vợ chàng đang nghén, chỉ có món này là nàng có thể ăn mà không ói, không ngán.

Anh Hai xuống thăm, la mình sao cứ ăn khuya, bảo là ăn khuya thì con lớn rất khó sanh. Nhưng bánh giò đâu có ai bán vào ban ngày. Chỉ có ban đêm mới có bánh nóng hổi mà ăn.

Ðến bây giờ, con bé vẫn thích ăn bánh giò. Ðến nỗi thỉnh thoảng hai vợ chồng gọi nàng là “cô bánh giò.”

***

Hôm nay cầm cái bánh giò lên, nóng hổi, thơm phức, lòng lại bồi hồi.

Văng vẳng tiếng rao đêm còn đó…

Bi Ti

Sáng nay, một chị bạn gọi điện thoại đến í ới, “Em ơi, em thi quốc tịch rồi phải không? Chúc mừng nha!”

Chị nói chị cũng sắp sửa đi thi vào tháng tới, nên gọi hỏi kinh nghiệm “trường thi” xem thế nào.

Chị hỏi, “Nè em, lúc đi vô phòng thi, mình là người đóng cửa hay người phỏng vấn mình đóng cửa?”

“What? Gì vậy?” Tui sửng sốt. “Ði thi quốc tịch mà hỏi cái gì vậy? Người ta ra đọc tên em rồi em đi theo họ vào phòng thôi, em có để ý cửa nẻo gì đâu!”

Chị cười nói, “Trời ơi, em ơi, chị dốt ba cái chuyện nguyên tắc đó, nhưng mà mấy người nói với chị nào là khi vô phòng thi thì mình phải nhẹ nhàng khép cửa lại, rồi phải đợi người ta mời mới được ngồi xuống ghế. À, khi em vô thi, cái giỏ của em để ở đâu?”

“Em đeo trên người chứ để đâu,” tui trả lời.

“Người ta nói với chị là phải nhẹ nhàng để cái giỏ xuống đất, cạnh ghế của mình, không được để lên ghế trống. Ngồi thẳng, hai tay đặt trên bàn, thái độ phải khép nép, nhẹ nhàng…”

Nghe chị nói đến đó, tui không thể nhịn được nữa, phải phá lên cười, “Thôi, dẹp đi. Ai qui định cho chị vậy? Trời ơi là trời, chị làm ơn học đủ 100 câu hỏi là được rồi.”

Ðến là khổ với những lời hăm he kiểu này của mấy ông mấy bà nào đặt ra để hù dọa người yếu bóng vía!

***

Chuyện đi thi quốc tịch của tui là như thế này nè.

Giấy hẹn đi phỏng vấn (Request for Applicant to Appear for Naturalization Initial Interview) của tui ghi là 7 giờ 20 sáng, có mặt tại U.S Citizenship and Immigration Services, 34 Civic Center, Santa Ana.

Tui có mặt trước 5 phút. Sau khi qua kiểm tra an ninh như lên máy bay, tui được yêu cầu bỏ điện thoại ở ngoài, và đi vào trong.

Ðể cái thư hẹn của mình vào chỗ yêu cầu, tui ngồi chờ. Trong phòng cũng chừng hơn chục người, đủ các sắc dân.

Khoảng 15-20 phút sau, một ông Mỹ già hé cửa gọi tên tui. Tui bước vào theo ổng.

Vừa nói những câu chào xã giao, tui vừa theo chân ổng vào phòng ổng chỉ.

Ðang nhìn quanh coi mình ngồi ở đâu thì ổng kêu giơ tay phải lên. Thế là tui giơ tay phải lên, ổng nói “bla bla” gì đó, xong, tui nói “Yes.”

Nói thiệt là bây giờ mà hỏi ổng nói cái gì, tui mà biết, tui chết liền. Lúc đó tui chỉ nhớ là giống lúc phỏng vấn đi Mỹ, người ta bắt mình giơ tay lên thề là mình nói thật.

Thế cho nên khi ổng nói dứt câu, tui “Yes” ngon lành.

Thế là xong một phần.

Kế tiếp, ổng kêu ngồi xuống, đưa ID cùng cái Green Card cho ổng.

Ổng nhìn hình trong đó, rồi ngó mặt tui. Tui cười mỉm chi với ổng. Ổng chớ thèm cười lại.

Ổng giở đống giấy tờ tui nộp hồi trước khi thi, và lò dò gì đó trên máy tính.

Thế rồi ổng bắt đầu hỏi địa chỉ nhà ở đâu, đang làm gì, lần rời khỏi nước Mỹ cuối cùng là hồi nào, có mấy đứa con, có ủng hộ cho Hiến Pháp của Mỹ không, có đóng thuế đầy đủ không, có tham gia vào tổ chức khủng bố, đảng phái nào không, có sẵn sàng theo lệnh tổng động viên khi tổ quốc cần không…

Ðó là phần thủ tục xác minh – tui nghĩ vậy.

Tiếp đến là phần thi chính thức.

Ổng đặt trước mặt ổng tờ giấy có in sẵn 10 câu hỏi, và bắt đầu đọc lần lượt từng câu. Tui trả lời thế nào ổng ghi vào tờ giấy đó thế ấy và ghi luôn vào ô đúng hay sai.

Trả lời đến câu thứ 6 thì ổng ngưng không hỏi nữa. Thế là biết mình đủ đậu rồi.

Phần thi kiến thức tổng quát về nước Mỹ là thế.

Ðến phần thi đọc tiếng Anh.

Ổng đưa tui một tờ giấy trong đó có hai câu. Ổng chỉ vào câu 1 kêu tui đọc. “Abraham Lincoln was the president of the United States.” Tui biết đọc nha. Thế là tui qua phần thi viết.

Ổng đưa tui tờ giấy và cây viết kêu viết câu, “Abraham Lincoln was the president of the United States during the Civil War.”

Câu này coi bộ khó hơn viết câu “I love you” một chút, nhưng tui viết được.

Thế là xong.

Tui ngồi thở phào, giương mắt nhìn ổng.

Ổng đưa tui một tờ giấy ghi “Congratulations!” và bảo cho biết là hồ sơ nhập tịch của tui đang được tiến hành, và tui không được phép ứng cử hay đi bầu cử gì cho đến khi tuyên thệ. Không biết có phải ổng sợ kỳ này Westminster hay Garden Grove lại có thêm một tên đầu đen da vàng như tui ra ứng cử nữa hay không mà phải nhắc cho tui nhớ vậy chẳng biết nữa.

Ra khỏi chỗ đó chưa đến 8 giờ. Muốn chạy tìm một nơi thưởng cho mình tô bún bò Huế nhưng nghĩ là giờ đó chưa tiệm Việt Nam nào mở cửa. Thôi thì, chạm ngõ thành công dân Mỹ rồi, mua cái McDonald ăn cho thấy mình giống Mỹ một chút vậy.