Hà Giang/Người Việt

“Tôi mở mắt chào đời đúng vào biến cố Tết Mậu Thân, khi pháo mừng Xuân rền vang trước nhà, bất thình lình hòa lẫn với tiếng nổ inh tai của các tràng súng liên thanh. Ánh sáng và mầu sắc đầu tiên tôi nhìn thấy là ở Sài Gòn.

Hình bìa cuốn “Ru” của tác giả Kim Thúy. (Hình: Người Việt)

Ánh sáng của lửa đạn, màu đỏ của những tràng pháo nổ tan tác thành hàng ngàn sợi nhỏ, ngập đỏ mặt đất, như màu hoa đào đỏ thắm, hay như máu đỏ của hai triệu người lính có mặt ở khắp các làng quê và thành phố của một đất nước bị cắt đôi. Tôi ra đời trong bóng đêm đen kịt được trang trí bằng ánh sáng của pháo, của đại bác và của mìn. Tôi sinh ra dường như là để thế cho nhiều sinh mạng đã bị chiến tranh cướp mất…”

Ðó là một đoạn trong tác phẩm “Ru,” cuốn sách đầu tay viết bằng tiếng Pháp của tác giả Kim Thúy, một thuyền nhân cùng gia đình rời Việt Nam cách đây hơn 34 năm.

Tác giả Kim Thúy tên thật là Nguyễn An Tịnh, 44 tuổi, hiện định cư ở Quebec, Canada, nơi “Ru” đoạt giải thưởng “Governor Award for French Language Fiction” (Giải thưởng thống đốc cho tiểu thuyết tiếng Pháp) năm 2010.

Ðược đón nhận nồng nhiệt ngay sau khi xuất bản, “Ru” hiện được phát hành ở 20 quốc gia, sau khi được dịch giả Sheila Fischman chuyển qua Anh ngữ. Ấn bản bằng tiếng Ý, Thụy Ðiển, Ðức và Tây Ban Nha đang được tiến hành.

Qua “Ru,” tác giả kể lại câu chuyện thật của một cô bé lên 10, cùng cha mẹ và hai anh em trai vượt biển tìm tự do năm 1978, những ngày nương náu tại các trại tị nạn ở Malaysia, nơi họ cùng hàng ngàn thuyền nhân Việt Nam khác phấn đấu để tồn tại, và cuối cùng trôi dạt đến một vùng ngoại ô của Montreal, Canada, nơi bà nhặt rau, may gia công sau giờ học để kiếm tiền giúp gia đình. Lớn lên, Kim Thúy trở thành một thông dịch viên, một luật sư, rồi chủ nhân một nhà hàng. Nói tóm lại, “Ru” là một câu chuyện đạt được giấc mơ của một người di dân tiêu biểu.

Giải thích tựa đề cuốn sách, tác giả nói rằng chữ “Ru” với bà là biểu tượng của sự êm đềm. “Ru,” theo tiếng Pháp, là một từ cổ ngày nay ít người dùng, có nghĩa là một dòng suối nhỏ; còn trong tiếng Việt, “Ru” vừa là một động từ (ru con), vừa là một danh từ (bài hát ru), một chữ được sử dụng thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày, nhưng chuyên chở biết bao hình ảnh đẹp của tuổi thơ.

Xem video giới thiệu sách của Kim Thúy

Dài chỉ 140 trang, “Ru” được xem là một tiểu thuyết “ngắn,” rất ngắn nữa là khác, và theo nhận định của một số nhà phê bình, “chưa đủ tầm cỡ” một tiểu thuyết. Thế nhưng, dù tầm cỡ hay không, việc “Ru” được đón nhận rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới là minh chứng hùng hồn cho tài kể chuyện và khiếu viết văn mà nhiều người cho là có “chất thơ” của tác giả.

Hãy đọc một đoạn nữa:

“Tôi tên là Nguyễn An Tịnh. Mẹ tôi tên là Nguyễn An Tĩnh. Tên tôi giống y như tên mẹ. Dấu nặng dưới chữ i là điểm duy nhất phân biệt mẹ và tôi, cho phép tôi tách rời khỏi mẹ. Tôi là phần kéo dài của mẹ, ngay từ trong ý nghĩa của cái tên. Theo tiếng Việt, tên mẹ có nghĩa là yên tĩnh, còn tên tôi có nghĩa là yên tịnh. Hai tên hầu như hoán đổi được cho nhau. Mẹ từng xác nhận tôi là phần hậu của mẹ, kỳ vọng tôi sẽ tiếp nối đời bà.”

“Lịch sử Việt Nam, một lịch sử với chữ H viết hoa, cản trở kế hoạch của mẹ. Lịch sử ném những dấu tên xuống nước khi mang chúng tôi vượt khỏi Vịnh Thái Lan cách đây ba mươi năm. Lịch sử cũng tước mất đi ý nghĩa, giảm tên chúng tôi xuống chỉ còn âm thanh, những âm thanh xa lạ đối với ngôn ngữ Pháp.”

Với cách ngắt trang không đồng đều và những dòng chữ ngắn, thoạt nhìn, “Ru” giống như một cuốn truyện thơ hơn là một tiểu thuyết. Ðược chia thành nhiều chương ngắn, có khi chưa đầy một trang giấy, mỗi chương của “Ru” kể lại một sự kiện riêng biệt, không theo thứ tự thời gian, mà lan man theo hồi tưởng của tác giả.

Kiểu viết này cho tác giả đào sâu vào, mô tả lại chuyện đời của mình với nhiều hình ảnh và cảm xúc, đưa người đọc thoắt ở thời ấu thơ của một gia đình phong lưu, thoắt lại vào cảnh phải đối phó với sự thô bạo của bộ đội Bắc Việt, từ ngày bỡ ngỡ đặt chân đến Canada, đến cảnh chen chúc trên con thuyền vượt biên, rồi nỗi khó khăn của một người vợ có chồng dị chủng, của người mẹ nuôi con với hai văn hóa khác biệt.

Nhiều đoạn trong “Ru” khiến người đọc cảm động, nhưng cũng không hiếm cảnh khiến họ bật cười, như khi những người bộ đội vào tịch thu nhà, lục tủ áo mẹ của Kim Thúy, tìm thấy những chiếc áo nịt ngực không độn, loay hoay mãi không biết là cái gì, đoán đó là phin pha cà phê, rồi lại hỏi nhau là tại sao lúc nào cũng có hai cái dính vào nhau, và kết luận, chắc là người miền Nam không bao giờ uống cà phê một mình. Trong một cảnh khác, các chàng bộ đội giận dữ đòi mẹ Kim Thúy phải trả lại mớ cá tươi họ vừa mua về và bỏ vào “cái bồn trắng lớn,” vì người nhà của Kim Thúy đã vô tình giật nước làm trôi đám cá đi.

Phát biểu trong một buổi ra mắt sách, tác giả tâm sự là lúc viết xong, đọc lại, bà nghĩ có lẽ mình là độc giả duy nhất của cuốn sách vừa thành hình, may lắm thì có thể sau này các con sẽ đọc, vì chúng “bắt buộc phải đọc” để tìm hiểu cuộc đời của mẹ.

Ngay chính Kim Thúy cũng ngạc nhiên về sự thành công gần như tức khắc của “Ru.”

“Kể cả thân nhân tôi cũng chẳng ai muốn đọc vì những gì tôi kể họ đã sống qua.” Tác giả Kim Thúy tâm sự.

Tác giả Kim Thúy tại một buổi lãnh giải thưởng viết truyện. (Hình: Facebook của Kim Thúy)

Có thể lối kể chuyện mộc mạc, hay giọng văn “có chất thơ” của Kim Thúy đã làm người đọc xúc động. Cũng có thể nỗ lực để chiến thắng nghịch cảnh của con người là câu chuyện muôn đời vẫn được thế giới đón nhận.

Sự khích lệ giờ đây Kim Thúy nhận đã nhiều, nhưng với bà, lời khen quý giá nhất vẫn là của một người gốc Việt nào đó, khi họ nói với bà rằng “cảm ơn bà đã kể lại câu chuyện của mình, câu chuyện của một thuyền nhân.”

––

Liên lạc tác giả: [email protected]

 ‘Cất kỹ, khóa chặt, hoặc bị mất’

Ngọc Lan/Người Việt

WESTMINSTER (NV) – “Cất kỹ, khóa chặt, hoặc bị mất” (Hide it, Lock it, or Lose it) là khẩu hiệu của chiến dịch càn quét tệ nạn đập kiếng xe và trộm cắp vặt xảy ra tại các bãi đậu xe trong các khu thương xá thuộc Garden Grove, Westminster, và Midway City, do Giám Sát Viên Janet Nguyễn phối hợp cùng các sở cảnh sát Orange County, Garden Grove và Westminster phát động vào sáng Thứ Năm, 29 Tháng Mười Một.

Mục tiêu của chiến dịch này là tiễu trừ và ngăn chặn nạn đập kiếng xe và trộm cắp vặt xảy ra tại các khu thương mại vào các dịp lễ lớn trong năm.

Theo thống kê, tình trạng đập kiếng xe và trộm cắp vặt gia tăng đáng kể trong thời gian qua, đặc biệt, Westminster tăng 39% so với năm 2011, Garden Grove tăng 17% và Midway City là 4%.

Giám Sát Viên Janet Nguyễn là người điều động và phối hợp nỗ lực hướng dẫn quần chúng thông hiểu chiến dịch nhằm ngăn ngừa tệ nạn này tiếp tục hoành hành và lan rộng.

Trả lời phỏng vấn nhật báo Người Việt về mức độ báo động của tình trạng đập kiếng xe và trộm cắp vặt, vị nữ dân cử gốc Việt này nói, “Tình trạng này rất đáng báo động, vì trong sáu tháng nay, tình trạng tội phạm kiểu này gia tăng gấp đôi. Ðiều này khiến tôi cảm thấy rất lo lắng cho cộng đồng. Trong thời gian này, và sắp tới, nhiều người đến Little Saigon ăn uống, thăm gia đình, mua sắm nên mình càng phải chú ý hơn, phải cùng nhau làm giảm đi tình trạng tội phạm này.”

Trong vai trò cảnh sát trưởng Garden Grove, ông Kevin J. Raney, nhìn nhận “thật khủng khiếp” khi phóng viên Người Việt hỏi, “Ông nghĩ gì khi tình trạng này tăng lên 17% ở Garden Grove so với năm 2011?”

Vị chỉ huy cảnh sát Garden Grove nói, “Tội trộm cắp tài sản đang gia tăng đáng kể trên toàn tiểu bang. Khi nói chuyện với cảnh sát trưởng các quận hạt khác về việc làm thế nào để giải quyết vấn đề này, ai cũng cảm thấy đây thực sự là chuyện khó. Lý do chính yếu nhất tội phạm này xảy ra là vì, hoặc chủ xe không khóa cửa xe, hoặc họ rời khỏi xe mà lại để cho người ta nhìn thấy những vật có giá trị còn nằm bên trong. Chúng tôi yêu cầu mọi người tự giúp đỡ chính mình trong việc bảo vệ tài sản của mình.”

“Nếu mọi người làm điều này, tôi nghĩ tỉ lệ tội phạm sẽ giảm đi vì đây là một loại tội phạm cơ hội, nghĩa là khi có cơ hội thì chúng mới thực hiện được,” ông Kevin J. Raney suy luận.

“Tại sao Westminster lại có tình trạng gia tăng nạn trộm cắp trên xe đáng kể như vậy, đến 39% so với năm 2012?”

Cảnh sát trưởng Westminster, ông Kevin Baker, nói, “Little Saigon có hơn 1,000 doanh nghiệp. Ðó là một điểm thu hút tuyệt vời để đi mua sắm, đi ăn uống, đi tham quan cùng gia đình vào các ngày cuối tuần. Vì vậy, có rất nhiều các hoạt động qua lại. Chỉ cần trong tích tắc thôi là đủ thời gian cho nhiều loại tội phạm diễn ra.”

Cũng chính từ điều này mà cảnh sát trưởng Westminster muốn “thông báo đến cho cộng đồng người Việt biết rằng tình trạng trộm cắp xe có dấu hiệu gia tăng đáng kể trên toàn miền Nam California. Cho dù ở Westminster hay bất kỳ thành phố nào, người dân cũng cần được hướng dẫn cho biết về vấn đề này.”

Riêng với Westminster, ông Kevin Baker nói thêm, “Chúng tôi nhận thấy nhiều người trong cộng đồng Việt Nam khi đi mua sắm thường để lại giỏ trên chỗ ngồi của người lái xe, hoặc để lại đồ đạc trên xe mà người ngoài nhìn thấy. Ðiều đó giống như lời mời gọi, tạo cơ hội cho bọn tội phạm để mắt và tìm cách lấy cắp. Ðừng tạo cho chúng những cơ hội như thế!”

Qua nhật báo Người Việt, vị chỉ huy cảnh sát Westminster kêu gọi, “Khi nhìn thấy những kẻ tình nghi lảng vảng quanh khu vực buôn bán, hãy gọi cảnh sát. ‘Cẩn tắc vô áy náy.’ Hãy làm nhân chứng hữu ích bằng cách nói cho chúng tôi biết kẻ tình nghi đó trông ra làm sao và để cho cảnh sát làm nhiệm vụ của cảnh sát. Ðiều đó rất quan trọng. Ðặc biệt trong cộng đồng này: rất đông đúc, có nhiều cửa tiệm người ra người vô. Nhưng mọi người chú ý, mọi người để mắt xem người khác đang làm gì, người Việt Nam rất giỏi về chuyện này, tôi cảm thấy thích điều đó. Nhưng khi trông thấy có gì không bình thường, không đúng, là họ gọi cho chúng tôi. Vì thế, hy vọng chúng ta có thể bắt đầu chiến dịch ngăn chặn những tên trộm cắp này.”

Trong vai trò phụ tá của cảnh sát trưởng Orange County, ông Mark Billings chia sẻ, “Chúng ta đang ở vào mùa lễ hội trong năm với những bận rộn mua sắm, di chuyển từ nơi này đến nơi khác. Nhưng đây cũng là thời gian tạo nên nhiều cơ hội cho bọn tội phạm hoạt động. Thông điệp mà chúng tôi muốn gửi đến với mọi người hôm nay là hãy đề cao cảnh giác khu vực xung quanh quý vị, hãy đậu xe ở nơi có ánh sáng, không để những vật có giá trị trong xe và dĩ nhiên là phải luôn khóa cửa xe. Ðừng để đồ đạc trong xe mà người ngoài nhìn vào có thể thấy được, đậu xe nơi an toàn, khóa xe cẩn thận. Phần lớn tội trộm cắp này có thể ngăn chặn được nếu tất cả chúng ta phát huy thói quen an toàn.”

“Khi có vụ mất trộm trên xe xảy ra, chúng tôi muốn quý vị hãy gọi cho cảnh sát! Nếu chúng tôi không biết rằng tội phạm đã xảy ra thì chúng tôi không thể nào có những hành động thích hợp để ngăn chặn nó trong tương lai. Chúng tôi theo dõi tội phạm, muốn giải quyết vấn đề tội phạm và bắt giữ những kẻ gây tội nhưng chúng tôi cũng muốn cảnh báo bằng các bảng hiệu, biểu ngữ quanh những khu vực đang xảy ra tình trạng trộm cắp này để làm tăng hoạt động thực thi pháp luật và nhận thức cộng đồng để ngăn ngừa chúng xảy ra trong tương lai. Vì vậy, tôi rất khuyến khích nạn nhân gọi cảnh sát địa phương để thực thi pháp luật.” Ông Mark Billings kêu gọi.

Giám Sát Viên Janet Nguyễn nói một cách tự tin, “Khi chúng ta cùng phối hợp hành động, cũng là cách chúng ta nói cho bọn tội phạm biết rằng chúng ta biết chúng là ai và chúng ta sẽ tóm được chúng. Và hy vọng quý vị hãy nhớ ‘Cất kỹ, khóa chặt, hoặc bị mất.’”

––

Liên lạc tác giả: [email protected]