Nguyễn Văn Khanh

(Tường trình từ Ba Lan)

Khi các đội tuyển nộp danh sách những cầu thủ sẽ khoác áo đại diện cho quốc gia dự tranh Euro 2012, điều các viên chức của Liên Ðoàn Bóng Tròn Âu Châu UEFA nhận ra ngay là phần lớn những đội may mắn lấy được vé tranh giải lại là những đội có rất nhiều cầu thủ “ngoại.”

Các cầu thủ này là những cặp chân vàng sinh trưởng hay từng sinh sống ở nước khác trước khi họ nhập tịch và trở thành những khuôn mặt nổi bật của làng banh da thế giới.

Trong số 16 đội đang so giày trên sân Ba Lan và Ukraine, chỉ có 3 đội gồm Anh, Tây Ban Nha và Cộng Hòa Czech có quyền hãnh diện khoe 100% cầu thủ sinh trưởng trong nước, 12 đội tuyển còn lại có khá nhiều cầu thủ sinh trưởng ở hải ngoại và đã từng có lúc mang quốc tịch của một nước khác.

Ðứng đầu danh sách các đội có nhiều cầu thủ “ngoại” nhất là Cộng Hòa Ireland với 8 cầu thủ sinh trưởng ở Anh, kế đến là đoàn tuyển thủ Croatia có 6 cầu thủ sinh ở những nước khác, kể cả một mở mắt chào đời tại Bosnia-Herzegovina và một làm giấy khai sinh ở Australia. Với Ukraine và Liên Bang Nga, trong số cầu thủ của 2 đội này có tới 40 anh sinh trưởng ở một quốc gia không còn hiện diện trên bản đồ thế giới: Liên Bang Xô Viết.

Một điểm khác cũng được chú ý tới: không phải tất cả các cầu thủ đang có mặt tranh tài ở Euro 2012 đều là người… Âu Châu!

Bằng chứng rõ ràng nhất là Ecuado của Croatia sinh tại Brazil (tổng cộng có 3 anh gốc Brazil đang đá cúp vô địch Âu Châu), anh Patrice Evra của đội tuyển Pháp sinh tại Senegal, đoàn quân Xứ Gauloisse còn có Steve Mandanda sinh tại Zaire, trong khi một khuôn mặt nổi bật ở vòng bảng của đội tuyển Bồ Ðào Nha là anh Nani lại sinh tại Cape Verde, anh Jores Okore đang đá cho Ðan Mạch thì sinh tại Bờ Biển Ngà.

Ðội tuyển Hy Lạp có Avraam Papadopulos từng mang quốc tịch Australia, hay Behrang Safari của Thụy Ðiển sinh ra và lớn lên tại Iran…

Những cầu thủ “ngoại” chuyển thành “nội” này dựa vào 3 tiêu chuẩn: họ theo gia đình ra nước ngoài và sau đó trở thành công dân quốc gia họ đang cư ngụ, hoặc có liên hệ huyết thống với quốc gia họ muốn khoác áo đại diện (thí dụ như cha mẹ, ông bà là người Ðức và quay về Ðức đá cho đội tuyển quốc gia), hay họ là dân nước ngoài nhưng được một nước khác chú ý tới và mời tham gia, sẵn sàng cho họ “đặc biệt” được nhập tịch mà không phải trải qua thời gian chở đợi như những người bình thường khác.

“Thế giới thay đổi, quy định của chúng tôi cũng thay đổi theo” là giải thích được ông Tổng Thư Ký Jerome Valcke của Liên Ðoàn Bóng Ðá Thế Giới (FIFA) đưa ra trong cuộc họp báo ở Nam Phi cách đây 2 năm, để trả lời câu hỏi về chuyện cầu thủ đổi quốc tịch để đá cho đội tuyển quốc gia họ chọn. Ông Valcke cho rằng cũng như các môn thể thao khác, luật lệ liên quan đến các cầu thủ đổi quốc tịch mà FIFA soạn thảo “nhắm vào mục đích tạo cơ hội thăng tiến cho các Liên Ðoàn Bóng Tròn địa phương bằng cách giúp họ có thể kêu gọi những cầu thủ tài giỏi nước ngoài tham gia,” đồng thời tạo cơ hội cho các cầu thủ “khoác áo đại diện những nước mà họ có liên hệ, thấy phù hợp với ý muốn của họ” miễn là “mọi chuyện phải được thực hiện công khai và minh bạch.”

Ðiều đáng tiếc là ngay trong lãnh vực thể thao, chuyện “công khai và minh bạch” là điều chẳng đơn giản, điển hình là chuyện 3 nữ vận động viên bóng bàn của Singapore sau ngày chiếm huy chương bạc Olympic Bắc Kinh 2008.

Cả 3 tay vợt nữ này – tên Wang Yuegu, Li Jiawei and Feng Tianwei – đều sinh trưởng và tập luyện ở Trung Quốc, được chính phủ Singapore mời sang định cư với nhiều bổng lộc – đương nhiên có kèm theo cái passport để xác nhận họ là người Singapore. Thành công của họ không đủ làm cho người dân quốc gia nhỏ bé ở Ðông Nam Á này hài lòng, mà ngược lại, dấy lên dư luận ngay trong nước cho rằng chính phủ đã chú trọng quá nhiều đến việc “nhờ vả” vận động viên nước ngoài thay vì “sử dụng khoản tiền đó” vào một chương trình huấn luyện cho những vận động viên trong nước.

Cuộc tranh cãi sôi nổi tới mức đích thân Thủ Tướng Lý Hiển Long phải nhảy vào can thiệp. Ông bảo rằng thông thường, “Chúng ta chỉ gửi chừng 25 vận động viên dự tranh Olympic, trong đó phân nửa là những người mới nhập tịch Singapore. Tại sao chúng ta lại cần họ? Trung Quốc có 1.3 tỷ người, Singapore chỉ có 4 triệu. Nếu chúng ta muốn thể thao và những lãnh vực khác phát triển thì phải hiểu không thể nào chỉ trông chờ vào người trong nước. Chúng ta đón chào tất cả những ai sẵn lòng giúp chúng ta, sẵn lòng xem đất nước này như quê hương của họ.”

Cũng chính cuộc tranh cãi này đã giúp một số người đặt thẳng câu hỏi với FIFA, đề nghị tổ chức thể thao quyền uy nhất thế giới nên có quy định về số cầu thủ “ngoại” các câu lạc bộ có thể thuê mướn và số cầu thủ “ngoại” mà các nước có thể “đặc biệt” mời tham gia đội tuyển, đồng thời thúc giục FIFA nên dành một ngân khoản nhiều hơn giúp các nước đang phát triển tổ chức những chương trình huấn luyện cầu thủ ngay từ lúc còn nhỏ, để có đủ người tài năng trong tương lai. Ðến giờ, FIFA mới hứa thực hiện điều thứ nhì, còn chuyện giới hạn cầu thủ “ngoại” vẫn đang nằm trong vòng thảo luận với các liên đoàn địa phương, nhất là với UEFA.

Trong lúc chờ đợi quyết định của FIFA, một số cầu thủ “ngoại” đang khoe tài ở sân Euro 2012 chắc cũng chẳng vui gì khi thấy “quê mẹ” đang gặp khó khăn, trong lúc đội bóng của “quê hương thứ hai” mà họ đang khoác áo lại hùng dũng tiến bước. Ðiều này có thể được áp dụng với 2 siêu sao Lukas Podolski và Miroslav Klose của cỗ xe tăng Ðức Quốc. Hầu như chẳng có trở ngại nào có thể cản đoàn quân Ðức tiến vào vòng tứ kết, nhưng “quê mẹ” Ba Lan của 2 anh cầu thủ nổi tiếng này chưa chắc đã vượt qua được vòng bảng.

Ðan Mạch đã hết sức cố gắng trong trận gặp Bồ Ðào Nha nhưng không vượt qua một đối thủ mạnh và có nhu cầu phải thắng để còn giữ được hy vọng lọt qua vòng bảng.

Bị dẫn trước hai bàn ở hiệp nhất, phút 24 do Pepe và phút 36 do Helder Postiga của Bồ Ðào Nha, Ðan Mạch san bằng cách biệt với hai bàn thắng do Nicklas Bendtner ở phút 41 và 80. Nhưng tiền đạo Silvestre Varela được huấn luyện viên Paulo Bento đưa vào sân phút thứ 84, chỉ 3 phút sau, phút 87, nâng tỷ số lên 3-2 cho Bồ Ðào Nha trong trận đấu ở tình cảnh một mất một còn của đội này.

Christiano Ronaldo hai lần để lỡ cơ hội tung lưới thủ môn Ðan Mạch Stephan Andersen.

Bàn thắng thứ hai của Bendtner là bàn thắng thứ 12 bằng đánh đầu trong giải Euro năm nay.

Như vậy ở bảng B, Ðan Mạch và Bồ Ðào Nha đồng 3 điểm, Ðức dẫn đầu với 4 điểm và Hòa Lan 0 điểm.

Ở trận cuối cùng gặp Ðức, nếu Ðan Mạch thắng Ðức và Bồ Ðào Nha thắng Hòa Lan; ba đội đồng 6 điểm và phải tính tới hiệu số bàn thắng bại.

Thua Ðức, Hòa Lan hầu như không còn hy vọng

Thất bại 1-2 trong trận gặp Ðức, Hòa Lan hầu như chắc chắn sẽ bị loại ở bảng B. Dù cho trận cuối cùng họ thắng Bồ Ðào Nha với một tỷ số cao thì trận Ðức-Ðan Mạch với kết quả Ðan Mạch thắng hay hòa sẽ kết thúc vòng chung kết Euro 2012 của Hòa Lan.

Van Persie mất cơ hội thắng bàn ngay trong những phút đầu tiên và khi tới phút 73 gỡ được một bàn thì đã quá muộn, chỉ để cứu vãn danh dự cho đội tuyển Hòa Lan. Mario Gomez trong hiệp nhất đã thắng 2 bàn cho đội tuyển Ðức ở phút thứ 24 và 38 khá dễ dàng do hàng phòng thủ của đối phương thiếu vững chắc.

Ðiều mà các quan sát viên đã ghi nhận trước vòng chung kết Euro là mặc dầu Hòa Lan là một đội có sức tấn công đáng kể nhưng khả năng phòng thủ đáng nghi ngờ ngay từ tuyến giữa. Trong trận đấu với Ðức cũng như với Ðan Mạch trước đó, các mũi tấn công của Hòa Lan không đi tới kết thúc hiệu quả.

Cầu thủ Gomez ghi hai bàn thắng cho tuyển Ðức. (Hình: Getty Images)

Ở hiệp nhất, Hòa Lan có vẻ còn dè dặt nên các pha tấn công trở nên chậm không có vận tốc và yếu tố bất ngờ cần thiết. Qua hiệp 2 khi Ðức đã vững lòng với 2 bàn thắng và chú trọng phòng thủ chặt hơn, hầu hết các mũi tấn công của Hòa Lan đều bị bẻ gẫy.

Phương châm của đội tuyển Ðức chú trọng vào kết quả của từng trận đấu là xác đáng. Huấn luyện viên Joachim Low có lý khi đến hiệp nhì mới đưa tiền đạo Mirosclav Klose vào trận. Nhưng huấn luyện viên Bert van Marwijk lẽ ra phải dùng Klaas-Jan Huntelaar ngay từ đầu để có cơ hội ghi bàn. Giống như trong trận gặp Ðan Mạch, Huntelaar chỉ vào sân ở hiệp sau đã không có cơ hội tạo nên kết quả gì. (HC)