‘Thiếu đạo đức, dung túng bao che cấp dưới’ 

HẢI PHÒNG (NV) – Hai người vợ của hai nạn nhân đang bị giam giữ sau vụ cưỡng chế ở xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng đã cùng với 35 người dân địa phương gửi “Ðơn Tố Giác” tới các chức sắc cấp cao CSVN đòi hỏi trị tội phó chủ tịch thành phố và giám đốc công an Hải Phòng.

Khu đầm của gia đình ông Đoàn Văn Vươn. (Hình: Blog Nguyễn Xuân Diện)

Ðỗ Trung Thoại, phó chủ tịch thành phố và Ðỗ Hữu Ca, giám đốc công an Hải Phòng đã tuyên bố trong cuộc họp báo và được đưa lên truyền hình địa phương ngày 17 tháng 1 năm 2012, rằng “người dân bức xúc” đã phá sập nhà của gia đình các ông Ðoàn Văn Vươn và Ðoàn Văn Quý ngày 5 tháng 1, 2012 vừa qua.

Những lời tuyên bố này nhằm phủ nhận các tin tức phổ biến rộng rãi trên báo chí nói đoàn người cưỡng chế đã cho xe cơ giới tới san bằng ngôi nhà hai tầng của họ trong khi căn nhà lợp bổi thì đốt cháy. Ðồ đạc trong nhà thì cướp đoạt cùng với lợn, gà ở chuồng và cá dưới đầm.

Trong đơn tố giác đề ngày 18 tháng 1 năm 2012, các bà Nguyễn Thị Thương (vợ ông Ðoàn Văn Vươn), và Phạm Thị Báu (tự Hiền, vợ ông Phạm Văn Quý) nói rằng các ông Ðỗ Trung Thoại và Ðỗ Hữu Ca “phủ nhận hội đồng cưỡng chế huyện Tiên Lãng chiếm đoạt, hủy hoại tài sản nhà tôi và đổ cho dân là thiếu đạo đức, dung túng bao che việc làm cấp dưới”.

Ðơn tố giác của họ đặt câu hỏi “Về mặt pháp luật ông Thoại và ông Ca có biết việc UBND huyện Tiên Lãng lật lọng thỏa thuận giữa gia đình tôi có sự chứng kiến của tòa án thành phố Hải Phòng, dùng bạo lực chính quyền để chiếm đoạt, hủy hoại tài sản của gia đình tôi có thể chính là vi phạm pháp luật nghiêm trọng hay không?”

Còn “Về mặt đạo đức xã hội, ông Ca có biết sau khi cưỡng chế, hội đồng cưỡng chế đã hủy hoại tài sản của gia đình tôi, đập phá, đốt nhà, cướp bóc cả những nải chuối xanh, sau đó giao cho công an xã và một số thành phần xã hội đen để trông coi, quản lý, không cho ai vào khu vực đó, thì người dân nào xuống được đầm, sức đâu lại đập nát các công trình xây dựng kiên cố của gia đình tôi. Trong đơn này tôi đặt vấn đề ông Thoại và ông Ca nói là người dân thì người dân đó là ai? Tại sao không ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội chiếm đoạt, hủy hoại tài sản của công dân…?”

Lá đơn cáo buộc hai ông Thoại và Ca là những người “bảo kê tốt nhất cho hội đồng cưỡng chế huyện Tiên Lãng”.

Bởi vậy các người dân đứng đơn kêu gọi nhà cầm quyền “Ðiều tra làm rõ việc làm của hai ông nói trên có phải là hai kẻ chủ mưu, là kẻ dung túng, bao che cho hội đồng cưỡng chế UBND huyện Tiên Lãng để họ chiếm đoạt và hủy hoại tài sản công dân có tổ chức” hay không. Và đồng thời họ đòi hỏi phải truy tố hai ông này.

Theo luật hình sự , các tội “Che giấu tội phạm” (điều 21), tội “Không tố giác tội phạm” (điều 22) được quy định để phạt theo các điều 313 và 314 cộng theo tội “cướp tài sản”(điều 133) và tội “hủy hoại tài sản” (điều 143) có thể bị tù từ 6 tháng đến 7 năm. Bên cạnh đó, tội “vu khống” (điều 122) bị án tù đến 7 năm. Tội “phá hoại chính sách đoàn kết…” (điều 87 có thể phạt tù tới 15 năm bên cạnh một số điều luật khác).

Hiện có một số luật sư sẵn sàng đứng ra bào chữa miễn phí cho 3 anh em ông Vươn và một người cháu. (T.N.)

Nguyễn Thị Hàm Anh/Người Việt

 SÀI GÒN – Trong năm có vài dịp để biếu xén nhau nhưng Tết âm lịch bao giờ cũng là dịp trọng đại mà việc biếu quà gần như sự bắt buộc.

Quà Tết nhiều, nhưng chọn món phù hợp không phải dễ. (Hình: Hàm Anh/Người Việt)

Ngày 23, thiên hạ bắt đầu đi biếu Tết.

Rất nhiều người cần phải biếu trong dịp này. Nào cha mẹ, nội ngoại hai bên, anh chị em, họ hàng, sếp, người ân, kẻ nghĩa. Biếu đồng nghiệp, bạn bè. Biếu sếp to, sếp nhỏ. Biếu giáo viên chủ nhiệm của con cái và cả giáo viên của các môn chính… lỡ chúng nghịch ngợm, phá phách thầy cô châm chước cho hoặc thiếu điểm còn xin điểm.

Xưa kia dịp Tết là vụ mùa thu hoạch chính trong năm nên sẵn cây nhà lá vườn. Biếu nhau thúng gạo, lồng gà, nải chuối… Bây giờ thì vô số hàng hóa làm quà biếu.

Các món hàng được dùng để biếu đều phải có vẻ ngoài bắt mắt. Vỏ hộp thường sặc sỡ, nhiều nhất là màu đỏ tươi được xem tượng trưng cho sự vui vẻ, may mắn. Bắt đầu Tháng Chạp, các cửa tiệm to nhỏ chất hàng như núi. Tại các cửa hàng lớn và siêu thị, nhân viên làm việc không nghỉ tay, quà gói sẵn chất đầy ra tới lề đường. Các gói quà xếp trong lẵng mây, thắt nơ lộng lẫy giá từ vài trăm đến mười mấy triệu.

Ðể hấp dẫn người mua, hàng chục mẫu quà khác nhau được đặt tên Xuân An Khang, Phú Quý Phát Tài, Mùa Xuân Thịnh Vượng… với đặc sản từng miền Bắc, Trung, Nam. Qua lớp giấy bóng kiếng cho thấy thế nào bên trong cũng có chai rượu, hộp trà, dầu gội đầu… chỉ có điều tuy trông đồ sộ nhưng nếu không phải cửa hàng có uy tín, khi mở ra mới phát giác kẹo độn giấy chưa được phần tư hộp, bánh không có “đát,” trà vụn…

Thứ gì cũng có thể làm quà Tết: từ chai dầu ăn, nước mắm… đến sâm Cao Ly, nước yến… Thông thường nhất là lạp xường, cà phê, nho khô… thùng bia hay nước ngọt vác đi trông rất bề thế.

Hàng Việt Nam có nhiều tiến bộ nhưng vẫn bị lép vế trước hàng ngoại quốc tung hoành. Trái cây Úc, chocolate Mỹ, bia Pháp… hoặc bánh kẹo của Thái Lan, Indo, Mã Lai nhưng áp đảo vẫn là Trung Quốc từ hàng điện máy, quần áo, thực phẩm… không thiếu thứ gì. Tuy nhiên không phải cứ mác ngoại quốc là hàng tốt. Hoặc hàng giả hoặc hàng quá cũ nên mở ra có khi bánh ỉu, kẹo ướt…

Rượu là thứ dễ làm giả nhất, chẳng thà mua một chai Lúa Mới hay vang Ðà Lạt, Bình Thuận còn bảo đảm hơn mua rượu ngoại bởi ngày nào chẳng nghe ve chai rao thâu vỏ chai rượu ngoại, mang về bơm rượu giả, đóng hộp cẩn thận, dán tem nhập khẩu. Trừ phi khui ra uống thì không thể biết giả mạo chỗ nào.

Ðó là quà Tết thông thường. Sau này có nhiều món giá trị hơn như vé tour du lịch ngoại quốc, chiếc TV Sanyo màn hình siêu phẳng hay dàn DVD karaoke… Cao cấp hơn nữa là những hợp đồng chia phần trăm, những cổ đông được chia lãi mà không cần đóng phần hùn… Quà loại đó vô biên vô hạn nên ở đây chỉ đề cập đến quà Tết bình thường.

Quà gói sẵn giá từ vài trăm ngàn đến vài triệu. Nếu quà chưa đủ giá trị, nhiều trường hợp phải gài thêm một chiếc phong bì cho đủ ký. Quà gói sẵn ngoài tiệm thường chênh lệch nhau từng vài chục ngàn đồng cho khách hàng dễ chọn, Thậm chí các gói quà có ngang giá nhau thì nội dung vẫn khác để bảo đảm không đụng hàng, không gói nào giống y gói nào.

Chủ một sạp hàng ở chợ Cũ-Hàm Nghi cho biết cứ qua cách chọn và gói hàng, có thể đoán khách tặng quà cho loại người nào. Ðơn giản bỏ bịch ny lông hay giấy báo gói lại rồi trả tiền liền không thèm nhìn là tặng gia đình, họ hàng. Tặng bạn bè hay đồng nghiệp thì bao giấy hoa đơn giản. Quà cấp trên đương nhiên màu mè, đắt tiền, nhìn vào thấy ngay vừa sang vừa đẹp. Biếu Tết là chính dịp trả ơn, cầu cạnh mà không bị sượng. Cũng có sở ra thông báo cấm nhân viên đi Tết quà cấp trên, nhất là cứ công quỹ trích ra vô tội vạ. Có điều không thể khép tội được khi mọi người nhất định tôi đi Tết vì “tình cảm” chứ không vì lý do nào khác.

Quà cho người thân rất thực tiễn là tôm khô, gạo thơm, nước tương… nhưng quà xã giao cầu kỳ hơn như chocolate, mứt sen trần, hồng khô… Mua cho người thân chỉ tay món hàng nào gói cân liền món đó nhưng để biếu xén thì người khách còn chần chừ lựa chọn, cân nhắc tính toán xem giá trị có xứng đáng, phù hợp với người biếu không, hình thức có đẹp đẽ, bắt mắt không… Thành thử cứ nhìn vào món quà là có thể phần nào biết mối liên hệ giữa người tặng và người nhận.

Mua ngoài mắc quá nên một số bà nội trợ tự muối hành kiệu, nấu thịt đông… làm quà biếu vì tiết kiệm lại vệ sinh, và quý do tự tay làm. Cứ đến khoảng 26, 27, họ làm sẵn mấy chục túi mỗi phần chia đều hộp giò thủ, hũ dưa món… cứ thế đưa đều các nhà.

Một bà buồn hiu vì sui gia biếu Tết hậu hĩ quá. Lạp xưởng, tôm khô, nếp cái… toàn là quà dưới quê. Ðó là thực phẩm nên đỡ đi chợ còn hơn những món xa xí bánh mứt ngọt đường nên kiêng ăn. Bà than thở mình đâu có ăn mấy thứ mắc tiền đó. Ngày thường chỉ mua lạp xưởng bán ngoài sạp thịt, tôm khô nhỏ lép như con tép… Nhận quà mắc tiền thì cũng phải tính sao để “đi’ lại tương đương thật méo mặt.

Người nào có nhiều mối quan hệ thì phải lật sổ ra coi danh sách. Năm ngoái đã biếu vịt lạp thì năm nay đổi món khô bò, năm kia biếu xúc xích thì năm nay nem chua, thùng bia hoài cũng nhàm thì thay bằng chai rượu tây…

Thật ra quà Tết biếu nhiều và nhận cũng nhiều vì thế hàng hóa có sự luân chuyển.

Một giáo viên kể cô lựa trong số quà của học sinh hộp chocolate ngoại quốc để biếu hiệu trưởng, một hộp kem cạo râu ngoại quốc gửi về không dám dùng dành cho hiệu phó. Hộp kem nhỏ quá đưa cũng kỳ nên kèm thêm gói lạp xưởng hút chân không mua trong siêu thị. Lạp xưởng bán ngoài chợ không có nhãn hiệu, khách thích nhãn hiệu nào, chủ sạp lôi tờ nhãn ra dán vào nên chỉ để nhà ăn thôi! Phần bà nội móm mém hộp sữa Ensure và hai hộp phô-mai. Cho cháu chồng hộp kẹo thắt nơ sặc sỡ cũng của học trò. Ông anh chồng nhà nghèo đưa hộp bánh hợp tác xã to đùng đổi lấy hai đòn bánh tét. Hai đòn bánh này xách đi xem chừng hơi lủng lẳng nên cô mang về đàng ngoại, đồng thời lấy của bà ngoại ký giò lụa thông gia mới biếu để mang đến cô giáo của con trai. Cơ quan của chồng khá hơn nên chồng cô phải chung với đồng nghiệp khiêng đến sếp hai két bia. Anh đi riêng thêm giò hoa lan. Dĩ nhiên nói dối vợ nửa giá tiền và kể với sếp đây là giống hoa mới mới lai tạo của kỹ sư em họ. Còn bà trưởng phòng nhận xấp áo dài gấm vợ được tặng hôm khai trường nhờ chạy cho con ông hàng xóm vào lớp điểm… Tặng quà cho sếp rất mệt óc vì phải đón đúng ý thì món quà đó mới coi là thành công.

Kể nghe giống như chuyện khôi hài nhưng thực sự đó là tình trạng chung của đa số gia đình. Cho nên có nhà tết đến hàng năm, bảy cây giò ăn tới cuối Tháng Giêng, ba bốn thùng nước ngọt để tới nửa năm chưa uống hết… trong khi nhiều nhà khác, công nhân khu chế xuất chẳng hạn, một số người cuối năm bị quỵt lương không xoay sở nồi thịt kho, đòn bánh tét… Siêu thị vào giữa trưa, khách hàng kìn kìn đẩy xe đầy bánh mứt, hoa giả… Riêng một cô chỉ xách giỏ nhẹ tênh vài hộp sữa. Cô cho biết vì làm bên ngành kiểm toán, khách hàng cho nhiều quà lắm nên không cần sắm sửa nhiều.

Vào những ngày cận Tết này, góc nhà chất đầy các loại quà luân phiên đến và đi một cách mau chóng. Các bà nội trợ kinh nghiệm đầy mình nên phân loại rất thành thạo các món quà từ sang đến hèn, từ cầu kỳ đến đơn giản, từ hình thức đến nội dung… để giao đi đúng người, đúng chỗ. Việc biếu xén cứ thế mỗi ngày càng cận Tết càng hối hả, xem chừng người ta biếu mình cái gì kiếm chỗ sang tay gấp, thiếu gì mới tất tả đi chợ lo mua thêm.

Tuy nhiên năm nay kinh tế khó khăn. Hàng bày nhiều nhưng ít người mua. Việc biếu xén phiền phức cũng giảm đi hẳn. Mọi người lo đến cuộc sống hàng ngày. Ðiện nước đều tăng giá, không biết ra Giêng thế nào…

VIỆT NAM – Kể từ 20 Tháng Chạp âm lịch, mọi hàng hóa tăng giá từ từ, cho đến chiều 28 Tết, hàng tăng lên xấp xỉ 150% so với giá thường ngày. Nhưng có nhiều báo nói quá sự thật, nâng giá hàng hóa lên cao gấp cả chục lần so với thực giá của nó ở thị trường.

Thịt heo, trước 20 Tháng Chạp, giá 100 ngàn đồng đến 110 ngàn đồng, tùy vào loại thịt nạc hay mỡ mà có giá cao thấp. Ðến chiều ngày 28 Tết, giá mỗi ký thịt heo đùi, mông là 150 ngàn đồng, những loại còn lại có giá dao động từ 120 ngàn đồng đến 140 ngàn đồng.

Thịt bò cũng tăng giá từ 140% đến 150%. Ðây là chuẩn giá chung được tham khảo từ sáu thành phố lớn: Cần Thơ, Sài Gòn, Nha Trang, Ðà Nẵng, Huế và Hà Nội.

Các mặt hàng trái cây cũng dao động giá không nhiều, từ 130% đến 150% giá thường ngày. Trái thanh long là loại trái được chuộng nhất để thờ cúng cho Tết năm Rồng vẫn được bán với giá 20 ngàn đồng/1kg. Thường ngày, loại trái cây này có giá từ 12 ngàn đồng đến 15 ngàn đồng mỗi ký.

Riêng các loại hoa, cây cảnh, giá năm nay thấp hơn so với năm ngoái. Giá trung bình một chậu quất từ 200 ngàn đồng đến 500 ngàn đồng, cùng loại, năm ngoái có giá từ 500 ngàn đồng đến 700 ngàn đồng. Hoa mai tuy khó trồng nhưng có giá trung bình từ 700 ngàn đồng đến 3 triệu đồng, thấp hơn so với năm ngoái.

Các loại hoa, cúc, vạn thọ, lay ơn, hướng dương, thược dược, cẩm chướng… đều có giá thấp tương đương 70% giá năm ngoái.

Các loại củ, quả, rau… có tăng giá chút đỉnh, chừng 120% so với giá thường ngày.

Một người nông dân chuyên trồng hoa ở Ðà Nẵng cho biết: “Thời tiết năm nay rất khủng khiếp, để trồng ra một chậu hoa trổ kịp Tết, phải tốt rất nhiều công sức và phân tro. Nhưng khi bán ra lại có giá tệ hơn năm ngoái.”

Một người khách mua hoa ở chợ hoa Ngọ Môn, Huế cho biết: “Năm nay hoa rẻ hơn năm ngoái chút đỉnh, nhưng kinh tế khó khăn, cả năm làm không dư được bao nhiêu. Mình ăn Tết nhín lại, thay vì mua vài chậu cúc, năm nay chỉ mua một chậu để giữa nhà cho ấm áp là đủ rồi….”

Các nhà vườn trồng hoa cho biết họ đã hạ mức giá hoa xuống so với dự tính ban đầu nhưng vẫn không hút được khách, chỉ còn một ngày nữa đến Mồng Một Tết mà hoa vẫn còn hơn 70% trong vườn. Họ như đang ngồi trên đống lửa than.

Tuy nhiên, giá hoa mua tại các cơ quan, các nhà giàu thì khác. Các cơ quan cũng mua một chậu hoa mai tương đương với chậu hoa mai ngoài thị trường bán giá 3 triệu đồng thì về đến cơ quan, nó có giá từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Các nhà giàu thì cố tìm hoa lạ, hoa độc để mua với giá cao ngất, có chậu lên đến cả tỉ đồng (giá của người sở hữu chậu hoa cho biết, ngoài thị trường nó không cao đến vậy).

Chậu hoa mai này đã được mua với giá 550 ngàn đồng, tại Duy Xuyên, Quảng Nam. (Hình: Phi Khanh/Người Việt)

Một người tên Cung, chủ cũ của một chậu hoa địa lan tại Hà Nội (mà nó được chủ mới hét giá nửa tỉ đồng) cho biết: “Thật ra, ông này chỉ mua của tôi với giá bảy chục triệu đồng, với nghề trồng lan lâu năm như tôi, giá như vậy là quá cao rồi, làm chi có chuyện giá nửa tỉ hay một tỉ. Ðây là một kiểu dối trá trưởng giả, cố hô những thứ của mình sở hữu lên thật cao để bịp thiên hạ, làm vậy cũng là một cách ‘nâng cos’ của mình và tạo ra lũng đoạn thị trường.”

“Ở Hà Nội này, mọi thứ có thể xảy ra, ví dụ như đất ở quận Hoàn Kiếm, làm gì có ai mua cả hai tỉ bạc một mét vuông. Nhưng người ta hô vậy, có hai hướng: Hô cao để thấy mình sang, hô cao để tạo ra một tập hợp đại gia, thượng lưu, dễ lòe đời, dễ vay tiền làm ăn, một miếng đất có giá vài ngàn tỉ bạc đem thế chấp vay ngân hàng, mở công ty lúc nào cũng dễ vay, vay được nhiều. Toàn ảo cả!”

Một người chủ vườn quất chuyên bán cho các cơ quan nhà nước ở Quảng Nam cho biết: “Không có chậu quất nào mà có giá vài chục triệu bạc cả, hiếm lắm, nhưng bán cho cơ quan thì phải ghi hóa đơn gấp từ mười đến mười lăm lần giá mình bán, cái này cũng là tham nhũng, lớn tham lớn, nhỏ tham nhỏ….”

“Nếu một chậu quất có giá vài chục triệu, chậu lan có giá vài tỉ thì nông dân đâu có khổ như bây giờ. Giá này láo toét, do tham nhũng mà ra cái giá này! Nông dân mình Tết vẫn khổ sở đầy đường ra đó. Các báo thì cứ tham khảo giá cơ quan, lấy vài ba trường hợp ‘đặc biệt’ có tham nhũng mà hô hào chung chung giá thị trường, sai!”

Nhìn chung, giá cả thị trường Tết năm nay có biến động từ 120% đến 150% so với giá gốc. Nhưng hàng hóa lại bán rất chậm, nhà buôn và nhà nông vẫn chưa hết lo cho dù Tết đã sát sườn.

Nhìn giá hàng Tết nhiều năm trước, rồi nhìn lại giá hàng Tết năm nay, có thể nói rằng cho dù tăng giá hay trượt giá thì nhà nông vẫn cứ khổ, người nghèo vẫn ăn một cái Tết nghèo, giá tăng hay hạ thì không ảnh hưởng gì đến nhà giàu, tư bản đỏ. Mà đất nước này có hơn 80% dân số là nhà nông. Tết Nhâm Thìn vẫn là cái Tết ảm đạm của phần đông dân Việt Nam.

Như lời ông P., giảng viên Ðại Học Kinh Tế Ðà Nẵng: “Căn tính của người Việt hiện rõ nét nhất trong dịp cuối năm và đầu năm. Trong đó, điểm nổi trội nhất là nghèo và phô trương. Vì nghèo nên cả năm cứ quần quật làm ăn, không có thời gian sửa soạn nhà cửa, đợi Tết đến thì đầu tắt mặt tối mà sửa soạn, đó cũng là một kiểu phô trương.”

“Nhưng đáng sợ nhất là những người có tiền, phần lớn người có tiền ở Việt Nam có rất nhiều tiền nhưng vẫn cứ nghèo bởi họ thiếu sự sang trọng, thường hô hào những gì mình đang sở hữu có giá trên trời để thấy mình sang. Nhìn chung, Việt Nam vẫn chưa thoát khỏi nghèo và phô trương, nhìn qua cái Tết của người Việt thì sẽ thấy tôi nói đúng.”