Những ‘ấm trà’ của Trung Quốc
Trúc Phương/Người Việt
Trung Quốc là tay tổ lách luật. Trong nhiều năm, họ dễ dàng qua mặt Mỹ và phương Tây khi “tuân thủ” không nhập dầu từ các nước chịu lệnh trừng phạt trong đó có Iran. Lục sổ sách, gần như không có công ty dầu nhà nước nào của Trung Quốc có dấu vết dính dáng nguồn dầu Iran. Tuy nhiên, dầu Iran vẫn nhập đều đặn vào Trung Quốc và được chuyển đến các “ấm trà,” những nhà máy lọc dầu tư nhân luồn lách giao dịch với những đội tàu ma “không biển số”…
“Ấm trà” Hengli
Ngày 2 Tháng Năm, Bộ Thương Mại Trung Quốc ban hành một lệnh cấm dựa trên “quy định về việc đối phó tình trạng áp dụng ngoài lãnh thổ không hợp lý của luật pháp nước ngoài và các biện pháp liên quan.” Lệnh quy định rằng không cá nhân hay thực thể nào được phép thực thi các lệnh trừng phạt của Bộ Tài Chính Mỹ nhằm vào công ty TNHH lọc hóa dầu Hengli (Hằng Lực) và một số công ty khác của Trung Quốc.
Sở dĩ Bộ Thương Mại Trung Quốc đưa ra lệnh trên là do, vào ngày 24 Tháng Tư, 2026, Văn Phòng Kiểm Soát Tài Sản Nước Ngoài (Office of Foreign Assets Control – OFAC) thuộc Bộ Tài Chính Mỹ đưa Hengli vào danh sách các cá nhân/tổ chức bị trừng phạt (Specially Designated Nationals – SDN).
Theo Bộ Tài Chính Mỹ, Hengli là một trong những nhà máy lọc dầu tư nhân chuyên nhập dầu Iran với các thương vụ lên đến hàng tỷ đô. Ngoài Hengli và bốn nhà máy lọc dầu tư nhân khác của Trung Quốc bị đưa vào SDN, Mỹ cũng trừng phạt khoảng 40 công ty vận tải biển và tàu thuyền, cáo buộc họ là một phần trong mạng lưới “đội tàu bóng tối” của Iran. Cơ sở pháp lý cho hành động trên là sắc lệnh hành pháp 13902 được ban hành vào Tháng Giêng, 2020, thời Trump nhiệm kỳ đầu.
Nói cách khác, có thể hiểu lệnh cấm ngày 2 Tháng Năm của Bộ Thương Mại Trung Quốc là nhằm vô hiệu hóa vụ SDN của Mỹ. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc áp dụng “Quy Tắc Ngăn Chặn” (Blocking Rules) và ban hành một lệnh cấm cụ thể từ khi quy tắc này có hiệu lực vào ngày 9 Tháng Giêng, 2021.
Hengli không phải là một nhà máy lọc dầu nhỏ. Họ vận hành một tổ hợp lọc hóa dầu với công suất khoảng 400,000 thùng/ngày tại đảo Trường Hưng (Changxing) thuộc Đại Liên. Do vậy, việc Mỹ đưa Hengli vào danh sách SDN có tác động khá nghiêm trọng, bởi một tập đoàn một khi bị đưa vào danh sách đen thì không chỉ bản thân họ khó làm ăn mà giờ đây các khách hàng ở khâu thượng nguồn và hạ nguồn, ngân hàng, công ty bảo hiểm, nhà cung cấp dịch vụ logistics, các tập đoàn đa quốc gia và thậm chí đối tác trong nước… đều muốn né họ vì sợ vướng vào các lệnh trừng phạt thứ cấp.
Phần mình, Hengli phủ nhận có bất kỳ hoạt động giao thương nào với Iran. Trong hồ sơ gửi lên sàn giao dịch chứng khoán, họ khẳng định họ “chưa từng có bất kỳ giao dịch thương mại nào với Iran kể từ khi công ty thành lập,” rằng tất cả nhà cung cấp dầu thô của họ đều cam kết nguồn dầu không xuất phát từ những nơi đang chịu án trừng phạt của Mỹ.
Vụ việc trở nên phức tạp khi nhiều công ty đa quốc gia hoạt động tại Trung Quốc – đặc biệt các tổ chức tài chính, công ty vận tải biển và logistics, công ty thương mại quốc tế – bị rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nếu các ngân hàng nước ngoài – chẳng hạn chi nhánh Citi hay HSBC tại Trung Quốc, hoặc các ngân hàng Trung Quốc có hoạt động quốc tế – nếu thực thi quy định Mỹ bằng cách từ chối cung cấp dịch vụ thanh toán cho năm công ty lọc dầu đang bị trừng phạt, hoặc đóng băng tài khoản các công ty này, thì họ lại vi phạm lệnh của Bộ Thương Mại Trung Quốc.
Hệ thống “ấm trà” có từ lúc nào?
Hệ thống nhà máy lọc dầu tư nhân (trông giống ấm trà) với hơn 100 nhà máy đã và đang đóng vai trò là công cụ then chốt giúp Trung Quốc lách các lệnh trừng phạt của Mỹ. Theo nhận định của giới phân tích năng lượng, bằng cách giao phó hoạt động buôn bán dầu mỏ với Iran cho các doanh nghiệp chủ yếu thuộc khu vực tư nhân – vốn hoạt động một cách độc lập, tách biệt khỏi các tập đoàn năng lượng khổng lồ thuộc sở hữu nhà nước – Bắc Kinh có thể vừa hỗ trợ Tehran và bảo đảm sự ổn định nguồn cung dầu mỏ từ Iran, lại vừa duy trì được cân bằng trong quan hệ với Mỹ cũng như các quốc gia Trung Đông.
Do có nhiều thực thể tham gia hoạt động buôn bán dầu mỏ với Iran, trong đó có tàu thuyền, cảng biển và nhà máy lọc dầu – vốn bị Mỹ đưa vào danh sách trừng phạt, một hệ thống giao dịch song song đã hình thành và hầu như không có liên hệ nào với thị trường dầu mỏ chính thống của Trung Quốc.
Nói cách khác, trên bề mặt, Trung Quốc tỏ vẻ tuân thủ nghiêm ngặt các lệnh trừng phạt quốc tế; nhưng trong thực tế, họ đi luồn cửa hậu. Trên danh nghĩa, chính phủ Trung Quốc “không hề” mua dầu từ Iran. Trong sổ sách, cơ quan Hải Quan Trung Quốc chẳng có giấy tờ nào cho thấy có bất kỳ lô dầu thô nhập cảng nào từ Iran kể từ năm 2023 trở đi.
Mọi hoạt động đều trao cho các “ấm trà.” Để né lệnh trừng phạt Mỹ, hệ thống nhà máy lọc dầu “ấm trà” cùng giới trung gian áp dụng những thủ đoạn vô cùng tinh vi để che giấu hoạt động. Các tàu dầu của họ thường tắt thiết bị định vị và họ “bốc hàng” lên tàu ngay trên biển.
Khác với các tập đoàn lọc dầu quốc doanh quy mô lớn, các nhà máy “ấm trà” gần như không sở hữu tài sản ở nước ngoài, do đó họ ít chịu tổn thất hơn nếu bị cắt đứt khỏi hệ thống ngân hàng Mỹ. Trong thực tế, họ không xài đô la Mỹ mà dùng nhân dân tệ để thanh toán cho Iran thông qua hệ thống thanh toán riêng. Bằng cách đó, họ không thể bị Mỹ mò ra dấu vết và cũng chẳng bị cản trở gì trong giao dịch thực tế.
Mạng lưới hậu cần liên quan hệ thống “ấm trà” trị giá hàng tỷ đô phát triển rất mạnh. Tổ chức vận động chính sách “United Against Nuclear Iran” (UANI, trụ sở tại Mỹ) cho biết, tính đến đầu năm 2026, có gần 600 con tàu bị nghi ngờ bí mật vận chuyển dầu thô hoặc các sản phẩm dầu mỏ từ Iran – tăng vọt so với 70 tàu được ghi nhận vào cuối năm 2020. Theo giới phân tích, quy mô này ngày càng lớn, đến mức việc chấm dứt toàn bộ hoạt động hệ thống “ấm trà” và chân rết chằng chịt của nó là điều vô cùng khó khăn, thậm chí bất khả thi.
Thoạt đầu, các “ấm trà” là cái gai trong mắt Bắc Kinh, vào thời điểm chính quyền trung ương dồn sức phát triển ngành lọc hóa dầu quốc gia dưới sự kiểm soát của hai tập đoàn khổng lồ thuộc sở hữu nhà nước là Sinopec và China National Petroleum. Lúc đó, các “ấm trà” bị cấm nhập dầu thô.
Tuy nhiên, hệ thống “ấm trà” (tập trung chủ yếu tại tỉnh ven biển Sơn Đông) được chính quyền địa phương bảo vệ, bởi các công ty lọc dầu tư nhân mang lại công ăn việc làm. Năm 2015, chính phủ Trung Quốc thay đổi chiến lược, cho phép một số nhà máy lọc dầu tư nhân nhập dầu thô, trong bối cảnh các tập đoàn dầu khí quốc doanh bị cạnh tranh khốc liệt trong môi trường quốc tế.
Ban đầu, Iran không phải là nhà cung cấp chính. Các nhà máy “ấm trà” chủ yếu giao dịch với Nga, Angola, Venezuela và Brazil. Năm 2018, tình hình thay đổi khi Tổng Thống Trump đẩy mạnh các biện pháp trừng phạt nhằm vào Iran. Việc mua dầu thô từ Iran trở nên quá rủi ro đối với các công ty dầu khí quốc gia Trung Quốc. Thế là các công ty “ấm trà” chộp ngay cơ hội.
Theo số liệu từ Kpler, nơi chuyên theo dõi lộ trình các tàu chở dầu, lượng dầu thô nhập cảng vào Trung Quốc từ Iran ước tính tăng hơn gấp đôi từ năm 2017 đến 2025, xấp xỉ 1.4 triệu thùng/ngày. Riêng Hengli, doanh thu của họ tăng gấp ba kể từ năm 2018, đạt khoảng $30 tỷ vào năm 2025.
Trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh Trump-Tập Cận Bình (dự kiến ngày 14 và 15 Tháng Năm tại Bắc Kinh), tại sao Mỹ “bày ra” vụ Hengli? Với cái thế ngày càng yếu hơn Trung Quốc, đặc biệt bởi những hậu quả từ cuộc chiến với Iran, Mỹ dường như muốn thủ một lá bài để làm đối trọng. Vụ Hengli nói riêng và đòn đánh vào công nghiệp hóa dầu Trung Quốc nói chung giúp Mỹ dường như có cái để mặc cả, dù lá bài này thật ra chẳng nặng ký gì cho lắm. “Một công hai chuyện,” việc này cũng giúp gây cản trở nguồn xuất cảng dầu của Iran.
Theo Điều 9 trong “Quy Tắc Ngăn Chặn” (Blocking Rules) của Trung Quốc, năm công ty lọc dầu Trung Quốc đang bị án phạt, trong đó có Hengli, có cơ sở pháp lý để kiện các công ty đa quốc gia hoặc tổ chức tài chính ra tòa án Trung Quốc, nếu các bên đó từ chối giao dịch với họ vì lý do tuân thủ lệnh của Mỹ. Kiện ra tòa cũng đồng nghĩa với việc yêu cầu bồi thường thiệt hại. Thông qua việc kích hoạt “Quy Tắc Ngăn Chặn,” Bắc Kinh gửi tới Washington một thông điệp rõ ràng: Trung Quốc có công cụ để khiến cho việc thực thi các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với họ trở nên khó khăn hơn. [kn]
Báo Người Việt tuyển phóng viên toàn thời gian tại California, Hoa Kỳ
WESTMINSTER, California (NV) – Nhật báo Người Việt cần tuyển một phóng viên toàn thời gian làm việc tại tòa soạn ở Westminster, California, Hoa Kỳ.
1-Lương thỏa thuận, công ty Người Việt cung cấp đầy đủ phúc lợi nhân viên.
2-Yêu cầu:
-Tốt nghiệp đại học (Mỹ hoặc Việt Nam). Tự tin, có tinh thần cầu tiến và ý muốn trở thành nhà báo chuyên nghiệp sau khi được huấn luyện trong lúc làm việc (on the job training).
-Phải là Thường Trú Nhân (Thẻ Xanh) hoặc công dân Mỹ.
-Đọc hiểu, sử dụng ngôn ngữ Anh-Việt.
-Tìm tin tức hằng ngày nhanh chóng.
-Năng động, bén nhạy, thích đọc, và thích viết báo.
-Có khả năng viết các bài phóng sự và phỏng vấn về các đề tài khác nhau như sinh hoạt cộng đồng, kinh tế, nhân vật, văn hóa,… cho báo giấy, online và online TV.
-Dịch tin tức, bài viết từ tiếng Anh sang tiếng Việt.
-Viết script cho online TV và các trang mạng xã hội có thu hút độc giả.
-Thành thạo điện toán (biết Microsoft Word, WordPress, Photoshop cơ bản), có khả năng đánh máy nhanh.
-Biết (hoặc sẵn sàng học) cách sử dụng các software edit video cơ bản để làm phim phóng sự.
3-Gởi resume và cover letter (bắt buộc) cùng với bài viết mẫu (nếu có) qua email: [email protected], hoặc gởi thư đến Ban Biên Tập (Tuyển Phóng Viên) nhật báo Người Việt, 14771 Moran St., Westminster, CA 92683.
Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn mở dịch vụ chứng nhận giấy tờ lưu động
SANTA ANA, California (NV) – Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn tiếp tục mở dịch vụ chứng nhận giấy tờ lưu động từ 8 giờ sáng đến 4 giờ chiều Thứ Tư, 6 Tháng Năm, tại tòa nhà County Administration South Building, 601 N. Ross St., Santa Ana, CA 92701, do nhu cầu của cư dân ngày càng cao, thông cáo báo chí của Văn Phòng Lục Sự Orange County cho biết hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm.
Đây là năm thứ ba liên tiếp Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn phối hợp với Văn Phòng Bộ Trưởng Hành Chánh California nhằm đưa dịch vụ chứng nhận “Apostille” đến gần hơn với cư dân tại Orange County và các quận hạt lân cận.
Cư dân có thể đến chứng nhận giấy tờ không cần lấy hẹn trước.
Dịch vụ sẽ được cung cấp theo thứ tự ưu tiên, đến trước được phục vụ trước.
Năm nay, “Chứng Nhận Apostille Lưu Động” cũng sẽ cung cấp dịch vụ Kết Đôi Có Đăng Ký (Registered Domestic Partnership) thông qua Bộ Hành Chánh California, đưa đến thêm lựa chọn tiện lợi cho các cặp đôi đủ điều kiện.
“Trong hai năm qua, ‘Chứng Nhận Apostille Lưu Động’ giúp hàng ngàn cư dân tiết kiệm thời gian và tiền bạc bằng cách mang dịch vụ thiết yếu này đến gần với họ hơn,” ông Hugh Nguyễn cho biết. “Chúng tôi rất vui được tiếp tục hợp tác với Bộ Hành Chánh California để cung cấp các dịch vụ chứng nhận ‘Apostille’ trực tiếp tại địa phương nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cư dân.”
“Apostille” là một giấy chứng nhận xác thực chữ ký của một giới chức công quyền California trên một tài liệu dự định sử dụng bên ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ. Các loại giấy tờ phổ biến cần chứng nhận Apostille bao gồm giấy khai sinh, giấy kết hôn, giấy chứng nhận tình trạng độc thân, hồ sơ giáo dục, và các tài liệu chính thức hoặc đã được công chứng.
Thông thường, những người cần dịch vụ chứng nhận “Apostille” phải trực tiếp đến văn phòng Bộ Hành Chánh California tại Los Angeles hoặc Sacramento, hoặc gửi yêu cầu đến Sacramento để giải quyết.
Để bảo đảm mọi việc diễn ra suôn sẻ, người cần chứng nhận “Apostille” nên mang theo:
-Một tài liệu có chữ ký của một giới chức công quyền California hoặc bản gốc của tài liệu đã được công chứng/chứng nhận. Bản sao sẽ không được chấp nhận.
-Đơn yêu cầu dịch vụ “Chứng Nhận Apostille” được điền đầy đủ thông tin. Đơn có thể lấy tại trang web https://notary.cdn.sos.ca.gov/forms/apostille-request-apus.pdf.
-Lệ phí tại California là $20 cho mỗi tài liệu chứng nhận “apostille,” cùng với lệ phí đặc biệt $6 cho mỗi chữ ký xác thực của giới chức công quyền.
Thanh toán cho dịch vụ chứng nhận “apostille” bằng thẻ Visa, Mastercard, chi phiếu, hoặc phiếu chuyển tiền (money order). Không chấp nhận tiền mặt.
-Dịch vụ công chứng sẽ được Văn Phòng Thư Ký Hội Đồng Orange County (OC Clerk of the Board) cung cấp tại chỗ với giá $15 cho mỗi chữ ký. Chỉ chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt hoặc chi phiếu cá nhân. Chi phiếu xin ghi trả cho “County of Orange.”
Để biết thêm thông tin về việc xin “Chứng Nhận Apostille” hoặc đăng ký kết đôi, xin truy cập trang web của Bộ Hành Chánh California.
Mọi thắc mắc xin gọi đường dây thông tin của phòng ban theo số 714-834-2500 trong giờ hành chính từ Thứ Hai đến Thứ Sáu, từ 8 giờ sáng đến 4 giờ 30 phút chiều, trừ các ngày lễ.
Muốn biết thêm chi tiết, xin vào trang web OCRecorder.com.
Chánh Lục Sự Hugh Nguyễn được cử tri toàn quận hạt bầu chọn để phục vụ cư dân của tất cả 34 thành phố và các cộng đồng chưa sáp nhập tại Orange County.
Là người Mỹ gốc Việt đầu tiên giữ chức vụ này, ông đã lãnh đạo Phòng Lục Sự Orange County từ năm 2013 sau khi bắt đầu sự nghiệp phục vụ công chúng tại cơ quan này từ năm 1993.
Kể từ khi nhậm chức, ông chính quyền cấp quận hạt, tiểu bang, và toàn quốc công nhận có nhiều sáng kiến đổi mới và đóng góp cho dịch vụ công của Orange County. [đ.d.]
‘Hạm đội muỗi’ của Iran là hung thần của Trump ở eo biển Hormuz
‘Hạm đội muỗi’ của Iran là hung thần của Trump ở eo biển Hormuz
“Hạm đội muỗi” của Iran là những ca nô nhỏ có trang bị hỏa tiễn, drone, súng đại liên…có nhiệm vụ đánh du kích ở eo biển Hormuz, làm giới chức quân sự Mỹ lo ngại.
3 người chết trên du thuyền ở Ấn Độ Dương, nghi do nhiễm hantavirus
PRAIA, Cape Verde (NV) – Ba người thiệt mạng và một người bị bệnh nặng có lẽ do hantavirus lây lan trên chiếc du thuyền nhỏ ở Ấn Độ Dương, theo BBC hôm Thứ Ba, 4 Tháng Năm.
Oceanwide Expeditions, công ty du lịch Hòa Lan điều hành chiếc du thuyền MV Hondius, loan báo hai vợ chồng người Hòa Lan và một công dân Đức thiệt mạng nhưng họ chưa xác định nguyên nhân.
Tuy nhiên, công ty này cho hay một hành khách người Anh, 69 tuổi, đang nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt ở Johannesburg, Nam Phi, được xác nhận nhiễm hantavirus.
Hantavirus thường lây lan từ chuột sang người thông qua phân, nước miếng hoặc nước tiểu của chuột. Virus này cũng có thể lây từ người sang người nhưng hiếm. Virus này có thể gây bệnh hô hấp nặng.
Hai nhân viên trên tàu “bị triệu chứng hô hấp cấp tính, một người bị nhẹ, một người bị nặng,” theo Oceanwide Expeditions. Cả hai đều được cấp cứu và là công dân Anh và Hòa Lan. Không còn người nào khác bị triệu chứng vào lúc này, công ty này cho hay.
Tổ Chức Y Tế Thế Giới (WHO) thông báo họ đang “khẩn trương” hỗ trợ chiếc MV Hondius, và cảm ơn chính quyền Nam Phi chăm sóc bệnh nhân người Anh.
“Tôi đang liên lạc chặt chẽ với đội ngũ của chúng tôi để bảo đảm ứng phó phối hợp, dựa trên khoa học,” Bác Sĩ Hans Henri P Kluge, giám đốc WHO ở Châu Âu, thông báo. “Nhiễm hantavirus ít khi xảy ra và thường do tiếp xúc với chuột nhiễm virus này. Mặc dù có trường hợp bị nặng, nhưng virus này không dễ dàng lây từ người sang người. Rủi ro cho công chúng hiện vẫn thấp. Không cần hoảng loạn hoặc hạn chế đi lại.”
Tính tới Thứ Hai, chiếc MV Hondius đang nằm ngoài khơi quốc gia Cape Verde ở Châu Phi và có 149 người trên tàu.
Chiếc du thuyền này khởi hành tại Ushuaia ở phía Nam Argentina cách đây khoảng ba tuần trước khi tới Cape Verde và hiện đang thả neo ngoài khơi thủ đô Praia, theo chính phủ Nam Phi.
Chiếc tàu này là du thuyền vùng cực, dài khoảng 350 foot, có 80 phòng, chở được 170 hành khách, cùng với 57 nhân viên, 13 hướng dẫn viên và một bác sĩ. (Th.Long) [kn]
Cựu Sinh Viên Quốc Gia Hành Chánh Nam California tưởng niệm Quốc Hận 30 Tháng Tư
Văn Lan/Người Việt
GARDEN GROVE, California (NV) – Hội Cựu Sinh Viên Quốc Gia Hành Chánh Nam California vừa tổ chức Lễ Tưởng Niệm Quốc Hận 30 Tháng Tư tại Thư Viện Việt Nam, Garden Grove, hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Năm.
Ông Nguyễn Văn Hòa, chủ tịch hội, khai mạc: “Ý nghĩa buổi họp mặt tưởng niệm ngày Quốc Hận 30 Tháng Tư hôm nay để cùng ôn lại và nhắc nhở giai đoạn lịch sử đen tối của nước nhà, cũng để nói lên ý chí đoàn kết quyết tâm chống lại nhà cầm quyền CSVN, giành lại tự do dân chủ nhân quyền thực sự cho Việt Nam.”
Để tưởng niệm 51 năm quốc hận, một số đồng môn cựu sinh viên QGHC trình bày ý nghĩa và mục đích việc tổ chức Quốc Hận 30 Tháng Tư, cũng như nói lên những cảm nghĩ cá nhân về biến cố 30 Tháng Tư, 1975.
Xen kẽ là các tiết mục văn nghệ đấu tranh của các cựu sinh viên QGHC và thân hữu, do hai đồng môn Vũ Ngọc Lộc và Nguyễn Phú Hùng điều hợp chương trình.
QGHC Trần Văn Lương diễn ngâm bài “Tôi Sẽ Về…Nếu,” do ông sáng tác, với nỗi xót xa khi quê hương bị tàn phá, chẳng còn gì quen thuộc của ngày xanh. Đất nước nay chỉ còn vẻ ngạo mạn bưng biền của một lũ thanh thiếu niên xấc xược, không còn đạo đức luân thường, chỉ có gian tham dối trá, tiền bạc là mục tiêu tối thượng. Dù biết rằng chẳng bao giờ tìm lại được chút gì quen thuộc của ngày xưa, ông vẫn mong có ngày về thăm quê cũ, nếu…
Có ba đề tài thuyết trình:
1-“Những Chuyện Trước và Sau 30 Tháng Tư 1975 Chúng Ta Cần Suy Ngẫm,” do ông Nguyễn Công Lượng, đốc sự Khóa 16 trình bày.
2-“Cảm Nghiệm Về Ngày 30 Tháng Tư, 1975,” do ông Nguyễn Văn Hòa, đốc sự Khóa 15 trình bày.
3-“Việt Nam 30 Tháng Tư, 1975 – Cảm Nghĩ Rời,” do ông Bùi Đắc Danh, đốc sự Khóa 14 trình bày.
Qua ba đề tài thuyết trình, mọi chi tiết và yếu tố cần thiết được các diễn giả phân tích rõ qua nhiều khía cạnh của ngày 30 Tháng Tư, cần phải xét lại trong thời đại ngày nay.
Trong đề tài thứ nhất, ông Nguyễn Công Lượng trình bày, phân tích về vấn đề đối lập trong chính thể dân chủ.
Ông cho rằng: “Có sự đối lập chính trị qua hai thời kỳ đệ nhất và đệ nhị VNCH. Trong khi Cộng Sản miền Bắc quyết tâm “giải phóng” miền Nam, thì ngược lại, VNCH, với thể chế dân chủ, tuy còn non trẻ nhưng cố gắng ổn định, xây dựng và phát triển nhiều mặt có thể hãnh diện với cộng đồng quốc tế. Và chính cố Giáo Sư Nguyễn Văn Bông, viện trưởng Học Viện QGHC, trong đề tài thuyết trình ‘Vấn Đề Đối Lập Trong Chính Thể Dân Chủ’ từng nói: ‘Đối lập không phải là lực lượng luôn luôn chống đối chính quyền. Đối lập và chính quyền là hai yếu tố căn bản, quân bình chính trị trong chính thể dân chủ. Đối lập phải có tính cách tập thể, hoạt động trong vòng luật pháp và khi có một chính đảng đối lập. Và từ đó, đối lập có vai trò hạn chế và kiểm soát chính quyền, đồng thời phải cộng tác với chính quyền.’”
Trong đề tài “Việt Nam 30 Tháng Tư, 1975 – Cảm Nghĩ Rời,” Đốc Sự Bùi Đắc Danh bày tỏ nuối tiếc cho miền Nam Việt Nam với nền chính trị, kinh tế, văn hóa, và xã hội, trong nền tảng dân chủ tự do, tương lai an bình.
Ông cho rằng từ thời lập quốc đến nay, chỉ có 20 năm ngắn ngủi thời VNCH là tự do dân chủ nhất.
“Khi người dân miền Nam bị dồn vào bước đường cùng, đó là câu trả lời vì sao 4 triệu dân VNCH đã rời bỏ tổ quốc ra đi,” ông nói.
Ông Nguyễn Phú Hùng, đốc sự Khóa 11, nêu ra hai câu hỏi. Một là biến cố 30 Tháng Tư, 1975 đã xảy ra trên 50 năm, sao cứ mãi nuôi hận thù? Hai là tại sao mỗi năm lại phải tổ chức Tưởng Niệm 30 Tháng Tư. Mục đích của việc này là gì?
Ông giải đáp, hai thắc mắc này thường do những người trong nước và ở hải ngoại, sinh ra sau năm 1975, không hiểu gì về cuộc chiến Việt Nam, nên không bị ảnh hưởng tác động trực tiếp từ Cộng Sản. Họ nghĩ đơn giản là thời gian sẽ làm lãng quên mọi chuyện.
Về câu hỏi thứ hai, ông cho rằng mỗi năm phải tổ chức tưởng niệm ngày 30 Tháng Tư “không có nghĩa là nuôi dưỡng hận thù, mà là để nhắc nhở con cháu chúng ta biết rõ nguồn gốc của việc bỏ nước ra đi sau ngày 30 Tháng Tư, 1975 của ông cha, đồng thời nêu bật tội ác của cộng sản đối với đất nước và dân tộc, chứ không có ý hòa giải hòa hợp gì cả như chúng tuyên truyền.”
“Cộng sản lừa dối qua việc tuyên truyền chính sách khoan hồng với quân dân cán chính VNCH, cướp bóc tài sản miền Nam đem về miền Bắc, làm kiệt quệ kinh tế miền Nam thời đó rất trù phú. Cộng sản chủ trương triệt hạ văn hóa, giáo dục nhân bản của miền Nam bằng việc đốt sách. Tưởng niệm 30 Tháng Tư là để gợi nhớ những đau thương thống khổ của chúng ta vào thời điểm đó, đã ăn sâu vào tâm khảm, dĩ nhiên khó quên được,” ông tiếp. [đ.d.]
‘Cười ra nước mắt’ vụ trao giải cầu thủ xuất sắc nhất trận cho trọng tài
LISBON, Bồ Đào Nha (NV) – Tại thành phố Lisbon vừa xảy ra sự kiện “cười ra nước mắt” sau trận Benfica hòa 2-2 với Famalicao trên sân khách, đội Benfica đã gửi thông điệp đến giải đấu: “Benfica trao giải cầu thủ xuất sắc nhất trận cho trọng tài Gustavo Correia và tổ trọng tài,” theo Portugoal ngày 3 Tháng Năm.
Chưa nói đến chuyện đúng hay sai, nhưng người “đổ dầu vào lửa” cho sự việc trên chính là huấn luyện viên Mourinho của Benfica.
Cái tên “người đặc biệt” đặt cho ông Mourinho một phần xuất phát từ những phản ứng rất “đặc biệt” của huấn luyện viên nổi tiếng lắm chiêu trò người Bồ Đào Nha. Trải qua nhiều mùa giải ở Châu Âu với nhiều câu lạc bộ khác nhau và nơi nào ông Mourinho cũng để lại dấu ấn cả ở nghĩa đen lẫn nghĩa bóng.
Trở lại với trận đấu mà Benfica phản ứng mạnh với “danh hiệu cầu thủ xuất sắc nhất trao cho trọng tài,” hiệp một đội khách Benfica chơi rất hay, áp đảo chủ nhà và dẫn trước hai bàn. Sang hiệp hai, phút 55, đội trưởng Benfica là Otamendi nhận thẻ đỏ từ pha vào bóng thô bạo với đối thủ. Hơn người, Famalicao lần lượt có hai bàn gỡ hòa buộc Benfica phải chia điểm. Hòa đối thủ yếu hơn, Benfica hết cửa vô địch và bị đặt vào thế phải sống mái với các đối thủ còn lại để giành suất dự Champions League.
Trong và sau trận đấu trên, huấn luyện viên Mourinho liên tục phản ứng cách cầm còi của trọng tài và nói bóng nói gió như có sự chỉ đạo để “dìm” đội bóng Benfica của ông. Huấn luyện viên Mourinho không ngớt gào thét, chỉ trích và cho rằng cách cầm còi của trọng tài Correia là “thảm họa.” Cũng từ phản ứng của ông kéo theo những cái đầu nóng của cầu thủ và cả lãnh đạo đội Benfica với sự châm biếm tuyên bố trao giải cầu thủ xuất sắc nhất trận cho trọng tài Correia và cả tổ trọng tài.
Đáng nói là trận đấu trên có sự cố một trợ lý trọng tài chấn thương khi làm nhiệm vụ và trận đấu phải gián đoạn để thay bằng một trợ lý khác. Cũng từ sự cố trên mà trọng tài Correia hào phóng cho bù giờ đến 15 phút. Điều mà đội Benfica cho là “có ý đồ muốn chủ nhà Famalicao thắng trận khi đang hưởng lợi thế 11 đánh 10.”
Ngay cả chủ tịch Câu Lạc Bộ Benfica, Rui Costa, cũng không giữ được bình tĩnh với chỉ trích sau trận: “Những gì xảy ra hôm nay là một nỗi hổ thẹn. Trọng tài đã trực tiếp can thiệp vào kết quả và cố tình ngăn cản Benfica đạt được mục tiêu của mình. Không ai có quyền định đoạt số phận của một giải đấu ngoài cầu thủ và huấn luyện viên.”
Khi một đội bóng không một ai giữ được cái đầu lạnh thì việc sẵn sàng trao giải cầu thủ xuất sắc nhất trận cho trọng tài đã trở nên bi hài kịch “cười ra nước mắt.” (Anh Khoa) [kn]
Xe hơi lao vào đám đông ở Đức, ít nhất 2 người chết, tài xế bị bắt
LEIPZIG, Đức (NV) – Một chiếc xe hơi lao vào đám đông trong khu vực dành cho người đi bộ ở Leipzig, thành phố miền Đông nước Đức, chiều Thứ Hai, 4 Tháng Năm, làm ít nhất hai người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương, ông Burkhard Jung, thị trưởng thành phố này, nói với báo chí tại hiện trường, theo Reuters.
Cảnh sát bắt giữ tài xế chiếc xe này và xác nhận không còn mối nguy hiểm nào. Nghi can 33 tuổi, người Đức, cư dân vùng Leipzig, cảnh sát cho hay.
“Chúng tôi không biết lý do tài xế này làm như vậy,” ông Jung cho hay trong video được báo địa phương Leipziger Volkszeitung đăng.
Cảnh sát không thể cung cấp chi tiết về người bị thương, nhưng phát ngôn viên của ông Jung cho biết hai người bị thương nặng.
Ông Axel Schuh, chỉ huy Sở Cứu Hỏa Leipzig, cho hay có 22 người bị thương, hai người trong số đó bị thương nặng, theo BBC.
Theo báo Bild của Đức, ít nhất tám người bị thương.
Người ta nhìn thấy chiếc SUV Volkswagen bị hư, có người ngồi trên mui, lao thật nhanh qua khu vực dành cho người đi bộ, theo đài phát thanh địa phương Radio Leipzig. Dẫn lời nhân chứng, đài này đưa tin có vài thi thể được che bằng vải và một người bị tông.
Cũng như một số quốc gia khác ở Châu Âu, mấy năm gần đây, hàng loạt vụ lao xe và đâm chém xảy ra ở Đức, có vụ liên hệ với tôn giáo hoặc chính trị, có vụ do người bị bệnh tâm thần gây ra.
Năm ngoái, một ông 40 tuổi lái xe lao vào nhóm người đi bộ ở thành phố Mannheim miền Tây nước Đức, làm hai người thiệt mạng.
Trước đó chỉ vài tuần, một vụ tấn công tương tự nhắm vào cuộc biểu tình của nghiệp đoàn ở Munich, làm hai người chết và hơn 40 người bị thương, gồm nhiều trẻ em.
Tháng Mười Hai, 2024, một chiếc xe hơi lao vào chợ Giáng Sinh ở thành phố Magdeburg miền Đông nước Đức, làm một số người thiệt mạng.
Trước đó vài tháng, một người Syria nhập cư đâm chém loạn xạ tại lễ hội ở thành phố Solingen miền Tây nước Đức, làm ba người chết và tám người bị thương. (Th.Long) [kn]
Súng bắt đầu nổ ở Hormuz, Trump dọa ‘xóa sổ Iran khỏi trái đất’
TEHRAN, Iran (NV) – Thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran vốn đã duy trì được gần một tháng có nguy cơ bị phá vỡ sau khi quân đội hai bên đã nổ súng tại eo biển Hormuz. Theo tin từ các phương tiện truyền thông cho hay khoảng trưa ngày Thứ Hai, 4 Tháng Năm.
Đô Đốc Hải Quân Mỹ Brad Cooper, tư lệnh CENTCOM, xác nhận với CBS News rằng Iran đã phát động một cuộc tấn công vào đầu ngày Thứ Hai, sử dụng hỏa tiễn hành trình, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhắm vào các tàu thương mại và quân sự của Hoa Kỳ tại eo biển Hormuz.
“Mỹ đã phá hủy sáu tàu nhỏ của Iran,” hãng tin Reuters dẫn lời Đô Đốc Brad Cooper phát biểu với các phóng viên trong một cuộc họp báo qua điện thoại. Ông cho biết các tàu của Iran đã nhận lệnh “giữ khoảng cách với các khí tài của Mỹ” trong khu vực.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn qua điện thoại với Fox News hôm Thứ Hai, Tổng Thống Donald Trump đã cảnh báo các lực lượng Iran rằng họ sẽ bị “xóa sổ khỏi trái đất” nếu dám tìm cách nhắm mục tiêu vào các tàu chiến của Mỹ tại eo biển Hormuz hoặc Vịnh Ba Tư.
Ông Trump cũng nhận định rằng các nhà đàm phán Iran đang trở nên “dễ xoay chuyển hơn nhiều” so với trước đây. Tuy nhiên, ông không nêu rõ đó là những điều dễ dàng gì.
Ngược lại, theo hãng thông tấn AP, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhất (UAE) – một đồng minh chủ chốt của Mỹ – đã hứng chịu một cuộc tấn công từ Iran, lần đầu tiên kể từ khi một lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào đầu Tháng Tư.
Bộ Quốc Phòng UAE cho biết Iran đã phóng bốn hỏa tiễn hành trình, trong đó ba quả đã bị bắn hạ và một quả rơi xuống biển. Giới chức tại Tiểu Vương Quốc Fujairah ở phía đông cho hay một máy bay không người lái của Iran đã gây ra hỏa hoạn tại một cơ sở dầu mỏ trọng yếu, khiến ba công dân Ấn Độ bị thương. Quân đội Anh cũng báo cáo về hai tàu hàng bốc cháy ngoài khơi UAE.
Giới chức UAE cho biết một con tàu khác – một tàu chở dầu thuộc sở hữu chủ của ANDOC, công ty năng lượng trực thuộc chính phủ UAE, đã bị hai máy bay không người lái của Iran tấn công vào đầu ngày hôm đó.
Các cuộc tấn công này dường như là động thái đáp trả những nỗ lực mới nhất của Tổng Thống Donald Trump nhằm mở lại eo biển, một tuyến đường thủy trọng yếu đối với nguồn năng lượng toàn cầu. Loạt tấn công diễn ra sau khi quân đội Hoa Kỳ thông báo rằng hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển này một cách an toàn vào hôm Thứ Hai.
Trên Truth Social, Tổng Thống Donald Trump cho biết Hoa Kỳ đã bắn hạ “bảy chiếc tàu nhỏ” của Iran sau khi Tehran nổ súng vào một số tàu thuyền tại eo biển Hormuz.
Tổng thống nói thêm “không có thiệt hại nào” xảy ra do các cuộc tấn công của Iran, ngoại trừ đối với một tàu của Nam Hàn.
“Iran đã nổ súng vào các quốc gia không liên quan đến hoạt động đi lại của tàu thuyền thuộc ‘Dự Án Tự Do‘ bao gồm cả một tàu chở hàng của Nam Hàn. Có lẽ đã đến lúc Nàm Hàn nên tham gia vào sứ mệnh này! Chúng tôi đã bắn hạ bảy chiếc tàu nhỏ, hay như cách họ thường gọi là các tàu ‘tốc chiến.’ Đó là tất cả những gì họ còn lại,” ông Trump phát biểu.
Lời của ông Trump kêu gọi Nam Hàn “tham gia mở eo biển Hormuz” diễn ra sau khi Bộ Trưởng Tài Chính Scott Bessent trước đó đã thúc giục Trung Quốc hỗ trợ Hoa Kỳ mở eo biển Hormuz. Cho dù, ông Bessent tuyên bố rằng Hoa Kỳ đã nắm quyền “kiểm soát tuyệt đối” đối với eo biển này.
Nguồn tin riêng của CNN cho hay một hệ thống phòng không của Israel khai triển tại UAE đã tham gia đánh chặn các hỏa tiễn của Iran. Israel đã bí mật gửi hệ thống phòng không “Vòm Sắt” và các binh sĩ vận hành hệ thống này tới UAE ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột với Iran, nhằm tăng cường năng lực phòng thủ cho quốc gia vùng Vịnh này.
Hành động này, do Axios đưa tin đầu tiên, được xem là một dấu hiệu rõ nét cho thấy sự hợp tác ngày càng chặt chẽ giữa Israel và UAE.
Theo AP, những cuộc tấn công mới đã làm dấy lên nghi ngại về việc liệu các công ty vận tải biển, cũng như các đơn vị bảo hiểm của họ, có chấp nhận mạo hiểm như vậy hay không, trong bối cảnh Iran đã nổ súng vào các tàu thuyền trên tuyến đường thủy này và tuyên bố sẽ tiếp tục hành động đó. Iran khẳng định rằng nỗ lực mới của Hoa Kỳ là sự vi phạm đối với thỏa thuận ngừng bắn vốn đã rất mong manh và đã được duy trì trong hơn ba tuần qua.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, Tổng Thống Trump có nói rằng ông thấy có hai con đường phía trước: đạt được một thỏa thuận thiện chí hoặc nối lại các chiến dịch quân sự. (K.L) [kn]
Giá xăng toàn quốc chạm mức $4.45, người Mỹ đón mùa hè ‘bỏng tay’
WASHINGTON, DC (NV) – Giữa lúc nước Mỹ đang vào hè, mùa của những chuyến du lịch đường dài (road trip,) thì giá xăng trung bình trên toàn quốc cũng đang chạm đến mức $4.45/gallon, mức cao nhất kể từ khi chiến tranh Iran bắt đầu ngày 28 Tháng Hai.
Theo Fox News Business loan tin ngày Chủ Nhật, 3 Tháng Năm, dẫn số liệu từ Hiệp Hội Xe Hơi Mỹ (AAA.) Mức giá này đã tăng khoảng $1.28 so với một năm trước, với giá cả tăng tại hầu hết khu vực.
Người dân ở vùng Bờ Tây đang phải đối mặt với chi phí xăng cao nhất, chạm mốc $6.10/gallon ở California và $5.67 ở Washington. Trong khi đó, ở Bờ Đông, giá xăng đã vượt qua $4 ở nhiều thành phố, như $4.48 ở Washington, D.C. và $4.52 tại Pennsylvania.
Trong khi đó, tại vùng Trung Tây, tiểu bang Illinois “đứng đầu” với mức giá $4.93 /gallon, trong khi phần lớn các khu vực khác trong vùng vẫn duy trì ở mức khoảng $4.00. Mặc dù chi phí sinh hoạt tại các bang miền Nam vẫn tương đối rẻ hơn, nhưng mức giá tại đây cũng đang có xu hướng tăng lên, với $3.85 tại Georgia, $3.92 tại Texas và mức cao hơn là $4.34 tại Florida.
Người dân ở tiểu bang Seattle thì lại tiếp tục thức dậy vào những ngày cuối tuần với một mức giá xăng kỷ lục không mong muốn, theo đài địa phương KIRO 7 tường thuật.
Mùa hè ‘bỏng tay’
Ông Patrick De Haan, trưởng bộ phận phân tích thị trường xăng dầu tại GasBuddy, chia sẻ với chương trình “Seattle’s Morning News” trên đài KIRO Newsradio ngày 3 Tháng Năm, rằng giá xăng trung bình tại Seattle đã chạm mức $5.79 /gallon – một kỷ lục cao nhất mọi thời đại mới, vượt qua mức kỷ lục cũ là $5.70 vào năm 2022. Sau tám tuần kể từ khi cuộc chiến tại Iran nổ ra cùng lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, ông De Haan không đưa ra bất kỳ tín hiệu lạc quan nào về việc giá cả sẽ sớm hạ nhiệt.
“Tôi thực sự chẳng hề muốn phải ngồi đây và nói rằng tình hình vẫn chưa có chút gì chắc chắn hơn,” ông De Haan nói. “Xin đừng trút giận lên người đưa tin này.”
Ông De Haan mô tả thế bế tắc hiện tại giữa Hoa Kỳ và Iran thực chất là một cuộc chơi chờ đợi, trong đó cả hai bên đều tin chắc rằng phía bên kia sẽ là người nhượng bộ trước.
“Iran đang nhìn vào giá xăng tại Mỹ và thầm nghĩ: ‘Chà, Tổng Thống Trump chắc chắn sẽ phải làm gì đó thôi.’ Còn Tổng Thống Trump lại nói: ‘Hãy nhìn Iran mà xem, kho chứa của họ đang cạn chỗ rồi. Tôi chỉ cần kiên nhẫn chờ cho đến khi họ không trụ nổi nữa.’ Và Iran thì lại bảo: ‘Tôi chỉ cần chờ cho đến khi phía Mỹ phải xuống nước,’” ông nói.
Và đã tám tuần trôi qua, “nhưng chúng tôi vẫn chưa tìm ra được giải pháp nào cho vấn đề này,” ông De Haan nói. “Cảm giác cứ như thể người ta đang chờ đợi cho đến khi mọi thứ hoàn toàn sụp đổ, rồi mới bắt đầu tìm cách giải quyết vậy.”
Trong lúc đó, các tài xế ở Mỹ đang phải gánh chịu hậu quả. Ông De Haan ước tính rằng chỉ riêng trong vòng 24 giờ tới, cả nước sẽ phải chi thêm khoảng $550 triệu tiền xăng so với thời điểm đầu tháng Ba. Tính từ ngày 1 Tháng Ba đến nay, người dân Mỹ đã phải chi thêm tổng cộng $20 tỷ tại các trạm xăng.
Ngoài xăng, chi phí của các loại nhiên liệu khác đang tăng nhanh hơn. Giá dầu diesel đã vọt lên mức $5.64, tăng khoảng $2.09 trong vòng một năm qua.
Dầu diesel là loại nhiên liệu chính phục vụ vận tải hàng hóa, vận chuyển đường biển và giao thông công cộng. Loại nhiên liệu này đặc biệt nhạy cảm với những gián đoạn về nguồn cung, theo Fox News. Do đó, đà tăng giá của loại nhiên liệu này có thể nhanh chóng tạo ra hiệu ứng dây chuyền lan rộng khắp nền kinh tế, đẩy giá cả mọi mặt hàng, từ thực phẩm thiết yếu cho đến các loại hàng hóa tiêu dùng đồng loạt leo thang.
Việc chi phí và giá cả đột ngột này làm nổi bật những rủi ro kinh tế trên diện rộng gắn liền với tình trạng đối đầu hiện nay, trong bối cảnh sự bất ổn xoay quanh eo biển Hormuz vẫn đang tiếp tục gây sức ép lên thị trường năng lượng.
Nếu eo biển Hormuz đóng cửa cho đến hết Tháng Chín, các nhà phân tích dự báo rằng lượng dầu dự trữ sẽ chạm mức sàn tuyệt đối. Ông De Haan nói về ý nghĩa của điều này đối với giá xăng tại Seattle.
“Giá xăng tại Seattle có thể sẽ chạm mức $7 hoặc $8,” ông cho biết.
Ông cũng đã bác bỏ những dự đoán có phần thái quá đang lan truyền trên mạng xã hội. Ông nhận định rằng mức giá $10 hay $20 cho mỗi gallon là những con số phóng đại. Bởi vì để đạt tới mức giá đó thì hành vi tiêu dùng của người Mỹ sẽ thay đổi một cách mạnh mẽ. Các nhà tuyển dụng sẽ cho phép nhân viên làm việc từ xa, người lái xe sẽ cất xe vào bãi, và những chuyến đi không thực sự thiết yếu sẽ bị cắt giảm.
“Khi giá xăng tiến dần tới mức $7 và $8, ngày càng nhiều người tiêu dùng sẽ chọn cách ‘đầu hàng’ (ngừng sử dụng xe),” ông De Haan nói. “Khi phần lớn người Mỹ không còn lái xe nữa, đó chính là ngưỡng mà tại đó giá xăng sẽ ngừng tăng.”
Không biết khi nào người Mỹ đi đến mức “đầu hàng” như ông De Haan phân tích, nhưng bây giờ thì có lẽ người dân đã phải “bỏng tay” với giá xăng dầu khi mùa Hè đang đến. (K.L) [kn]
Nga công bố ngưng bắn ở Ukraine để kỷ niệm Ngày Chiến Thắng phát xít
MOSCOW, Nga (NV) – Bộ Quốc Phòng Nga hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm, đơn phương công bố ngưng bắn ở Ukraine vào Thứ Sáu và Thứ Bảy tuần này nhân dịp kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến Thắng phát xít Đức trong Đệ Nhị Thế Chiến, nhưng đe dọa sẽ đáp trả nếu Ukraine cố phá hoại lễ kỷ niệm này, theo AP.
Ông Volodymyr Zelensky, tổng thống Ukraine, tuyên bố nước này sẽ bắt đầu ngưng bắn từ đầu ngày Thứ Tư và sẽ đáp lại hành động của Nga kể từ lúc đó trở đi. Ông Zelensky không nói Ukraine sẽ kết thúc ngưng bắn ngày nào.
Bộ Quốc Phòng Nga loan báo như trên giữa lúc nước này chuẩn bị kỷ niệm ngày lễ quan trọng nhất của họ bằng cuộc duyệt binh truyền thống trên Hồng Trường ở thủ đô Moscow vào Thứ Bảy. Nhưng năm nay, Nga giảm quy mô duyệt binh vì lo ngại Ukraine có thể tấn công. Gần đây, Ukraine liên tục bắn “drone” (máy bay điều khiển từ xa) vào sâu bên trong lãnh thổ Nga để đáp trả cuộc xâm lăng của Nga kéo dài hơn bốn năm nay.
Trước đây, hai bên cũng vài lần cố gắng ngưng bắn, gần đây nhất là quanh Lễ Phục Sinh Chính Thống Giáo, nhưng không làm được hoặc làm được rất ít.
Tuần trước, trong cuộc điện đàm với ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, cũng đưa ra ý tưởng ngưng bắn nhân dịp Ngày Chiến Thắng năm nay.
Hôm Thứ Hai, báo chí Nga loan tin công ty dịch vụ điện thoại ở nước này bắt đầu cảnh báo khách hàng họ sẽ hạn chế dịch vụ Internet ở Moscow và St. Petersburg mấy ngày tới. (Th.Long) [kn]
Xả súng tại buổi tiệc ở Oklahoma, ít nhất 23 người bị thương
EDMOND, Oklahoma (NV) – Cảnh sát ở Oklahoma đang truy tìm nghi can xả súng tại buổi tiệc bên bờ hồ cuối tuần qua làm ít nhất 23 người bị thương, trong đó có vài người nguy kịch, cảnh sát và giới chức bệnh viện loan báo, theo AP hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm.
Hiện chưa rõ bao nhiêu người bị thương do trúng đạn, theo thông cáo báo chí của cảnh sát hôm Thứ Hai. Tính tới trưa Thứ Hai, chưa ai bị bắt.
Vụ xả súng xảy ra ngay sau 9 giờ tối Chủ Nhật tại buổi tiệc của nhóm người trẻ tuổi gần hồ Arcadia, nơi bơi lội và chèo thuyền được nhiều người yêu thích, ngay bên ngoài Oklahoma City, bà Emily Ward, phát ngôn viên cảnh sát Edmond, cho hay.
Ít nhất 18 người đang được điều trị tại một số bệnh viện trong vùng Oklahoma City. Một hệ thống bệnh viện cho biết nạn nhân họ điều trị trong vụ này từ 16 tới 30 tuổi. Họ xác nhận ba người nguy kịch và bốn người bị thương nặng.
Hôm Thứ Hai, cảnh sát Edmond thông báo buổi tiệc này được tổ chức bất hợp pháp, và trước đó, được quảng cáo khắp mạng xã hội, thu hút rất nhiều người khắp vùng Oklahoma City, chủ yếu giới trẻ.
Hiện không có mối đe dọa nào cho công chúng, cảnh sát tuyên bố.
Hệ thống bệnh viện Integris Health loan báo có 13 nạn nhân được điều trị tại bệnh viện của họ ở Edmond và Oklahoma City. Bảy người vẫn còn nằm bệnh viện Baptist Medical Center ở Oklahoma City, trong đó có ba người nguy kịch.
Hệ thống bệnh viện OU Health cho biết họ nhận năm nạn nhân nhưng không nói rõ chi tiết.
Cách đây 40 năm, Edmond chứng kiến vụ xả súng đẫm máu nhất ở nơi làm việc trong lịch sử Mỹ. Ngày 20 Tháng Tám, 1986, ông Patrick Sherrill, nhân viên bưu điện, bắn 20 đồng nghiệp, làm 14 người thiệt mạng, rồi tự tử. (Th.Long) [kn]
Trump ‘quyết’ đưa tàu dầu qua Hormuz, Iran nói ‘từ từ đừng có nóng’
Mỹ cho biết bắt đầu giúp đưa các tàu dầu qua khỏi eo biển Hormuz trong lúc đụng độ với Iran, làm giá dầu tiếp tục tăng.
Tòa xin lỗi bị cáo mưu sát Trump vì tình trạng giam giữ trong tù
WASHINGTON, DC (NV) – Chánh án liên bang hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm, xin lỗi bị cáo Cole Tomas Allen, người bị truy tố tội âm mưu ám sát Tổng Thống Donald Trump tại buổi tiệc báo chí tháng trước, và gay gắt chất vấn người đại diện nhà tù về tình trạng giam giữ ông Allen từ khi ông bị bắt, theo USA Today.
“Tôi xin lỗi,” ông Zia M. Faruqui, chánh án liên bang ở District of Columbia, nói với ông Allen trong phiên tòa hôm Thứ Hai, sau khi luật sư của ông than phiền về tình trạng trong tù, chẳng hạn ông bị giam một mình trong phòng giam và không được cung cấp Kinh Thánh.
“Tôi xin lỗi vì bất cứ chuyện gì ông trải qua tuần trước,” vị chánh án nói.
Ông Faruqui ra lệnh chính quyền cung cấp thông tin cập nhật trễ nhất là 9 giờ sáng ngày 5 Tháng Năm về việc khi nào họ quyết định chính thức giam giữ ông Allen ở đâu trong nhà tù Washington, DC. Nếu nhà tù quyết định ông Allen phải bị đối xử nghiêm khắc hơn mức mà luật sư của ông tin là phù hợp, ông Faruqui cho hay ông muốn biết lý do.
Suốt phiên tòa, ông Faruqui nhiều lần so sánh ông Allen với những bị cáo vụ bạo loạn Quốc Hội 6 Tháng Giêng, 2021. Vị chánh án lưu ý, nhìn chung, những bị cáo đó được đối xử tốt hơn ông Allen nhiều trong khi ông Allen không có hồ sơ phạm tội.
Ông Faruqui ra lệnh tổ chức phiên tòa trưa Thứ Hai mặc dù hôm trước, luật sư của ông Allen thông báo họ sẽ không yêu cầu tổ chức phiên tòa này nữa sau khi biết ông Allen không còn bị nhà tù đánh giá là muốn tự tử.
Tuy nhiên, ông Faruqui cho hay ông vẫn “rất lo ngại” về việc ông Allen “dường như bị biệt giam nhiều ngày và về tình trạng giam giữ nói chung.” Vị chánh án cũng ra lệnh Cơ Quan Cải Huấn DC (DOC) cử người đại diện tới phiên tòa để giải thích tình trạng giam giữ ông Allen.
Trong phiên tòa hôm Thứ Hai, ông Tony Towns, người đại diện DOC, cho biết ông Allen được bác sĩ kiểm tra, và ban đầu, ông được đặt trong tình trạng “theo dõi tự tử” nhưng sau đó giảm xuống còn “đề phòng tự tử.” Ông Towns cho hay họ vẫn đang kiểm tra ông Allen và nhà tù quan tâm nhất là sự an toàn và sức khỏe của bị cáo này.
Nhà tù sẽ quyết định nên giam giữ ông Allen ở đâu, theo ông Towns.
“Mỗi trường hợp mỗi khác,” ông Towns lưu ý.
Bị cáo Allen đang bị giam chờ xét xử, chưa biết ngày nào, sau khi chấp nhận tiếp tục bị giam hôm 30 Tháng Tư. Phiên tòa sơ thẩm sẽ diễn ra ngày 11 Tháng Năm.
Ông Allen, 31 tuổi, cư dân Torrance, California, bị truy tố tội mưu sát, vận chuyển vũ khí xuyên tiểu bang và nổ súng khi đang phạm tội ác bạo lực liên quan tới vụ nổ súng tại buổi tiệc White House Correspondents’ Dinner trong khách sạn Washington Hotel ở DC hôm 25 Tháng Tư. Tội mưu sát mang án tù tối đa chung thân, tội vận chuyển vũ khí tối đa 10 năm, còn tội nổ súng ít nhất 10 năm. (Th.Long) [kn]
Rudy Giuliani vào bệnh viện vì viêm phổi, tình trạng nguy kịch
NEW YORK, New York (NV) – Ông Rudy Giuliani, cựu thị trưởng New York, được đưa vào bệnh viện vì bị viêm phổi và tình trạng hiện vẫn nguy kịch nhưng ổn định, phát ngôn viên của ông loan báo hôm Thứ Hai, 4 Tháng Năm, theo NBC News.
“Ông Rudy Giuliani đang hồi phục từ bệnh viêm phổi và đang được theo dõi để đề phòng,” ông Ted Goodman, phát ngôn viên của ông Giuliani, cho hay. Ông Giuliani từng được chẩn đoán mắc bệnh phổi hạn chế (restrictive airway disease) sau vụ khủng bố 11 Tháng Chín, 2001, ông Goodman thêm.
Căn bệnh đó gây thêm “biến chứng cho bất cứ bệnh phổi nào” và khiến ông Giuliani bị viêm phổi nặng nhanh chóng, phải dùng “máy thở để giữ đủ oxygen và ổn định tình trạng,” theo ông Goodman.
“Hiện giờ, ông đang tự thở, có gia đình và bác sĩ bên cạnh,” ông Goodman cho biết.
Hôm Chủ Nhật, trên mạng xã hội X, ông Goodman loan báo ông Giuliani được đưa vào bệnh viện nhưng không nói rõ bị bệnh gì hoặc bệnh viện nào.
Ông Giuliani, 81 tuổi, là bạn lâu năm và cựu luật sư riêng của Tổng Thống Donald Trump. Hôm Chủ Nhật, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump xác nhận ông Giuliani nằm bệnh viện, nhân tiện công kích đảng Dân Chủ.
“Ông Rudy Giuliani tuyệt vời của chúng ta, một chiến binh thực sự, và thị trưởng tài giỏi nhất lịch sử thành phố New York, vừa được đưa vào bệnh viện, và đang nguy kịch,” ông Trump viết.
“Đúng là bi kịch chuyện ông bị đám điên khùng cánh tả, cả đám Dân Chủ, đối xử quá tệ – mà việc gì ông cũng đúng!” ông Trump thêm. “Họ gian lận bầu cử, bịa đặt hàng trăm câu chuyện, làm bất cứ thứ gì họ có thể làm để hủy hoại đất nước chúng ta, và giờ đây, hãy nhìn ông Rudy. Quá buồn!”
Tối Thứ Sáu, ông Giuliani còn điều hợp chương trình của ông, “America’s Mayor Live,” từ Palm Beach, Florida. Đầu chương trình, sau khi ho, ông lưu ý giọng ông “hơi không khỏe.”
Ông Giuliani từng đại diện Tổng Thống Trump trong những vụ kiện ông Trump âm mưu lật ngược kết quả bầu cử tổng thống năm 2020. Ông Giuliani bị cấm hành nghề luật ở New York và Washington, DC, vì dính líu tới âm mưu đó.
Tháng Mười Một năm ngoái, Tổng Thống Trump ân xá cho ông Giuliani và hàng chục người khác bị cáo buộc phần nào liên hệ với âm mưu lật ngược kết quả bầu cử năm 2020. Lệnh ân xá đó chủ yếu mang tính tượng trưng, vì không ai trong số họ bị kết tội liên bang.
Ông Giuliani còn bị truy tố cấp tiểu bang ở Georgia và Arizona vì những việc ông làm sau cuộc bầu cử năm 2020, và bị nêu tên là kẻ đồng lõa – nhưng không bị truy tố – trong vụ án can thiệp bầu cử cấp liên bang của ông Trump. Ông Giuliani bác bỏ những lời cáo buộc này.
Năm ngoái, ông Giuliani được chở vào bệnh viện sau khi bị thương, gồm gãy xương cột sống, do bị xe tông ở New Hampshire. Xe ông bị xe khác “chạy rất nhanh tông từ phía sau.” Lúc đó, ông không lái xe, mà được người khác chở.
Vài ngày sau, Tổng Thống Trump tuyên bố sẽ tặng ông Giuliani Huân Chương Tự Do Tổng Thống, huân chương dân sự cao quý nhất. (Th.Long) [kn]
Tô Lâm lại gợi ý Hà Nội xây thử ‘phường xã hội chủ nghĩa’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Tô Lâm, tổng bí thư, chủ tịch nước Việt Nam, lại gợi ý thành phố Hà Nội nên xây dựng “xã, phường xã hội chủ nghĩa.”
Theo báo Dân Trí, trong buổi tiếp xúc cử tri Hà Nội hôm 4 Tháng Năm, để thông báo về kết quả kỳ họp thứ nhất Quốc Hội khóa 16, ông Tô Lâm đã có một vài lần gợi ý với Ban Thường Vụ Thành Ủy Hà Nội về việc xây dựng “xã, phường xã hội chủ nghĩa” trong thành phố này.
“Có thể chọn điểm xây một phường mới với quy mô dân số 500 ngàn đến một triệu người và ưu tiên ‘những gì tốt nhất cho nơi đây,’” ông Tô Lâm nói.
Ông Tô Lâm cho rằng nếu đến năm 2045, Việt Nam đạt được mục tiêu trở thành “nước phát triển, có thu nhập cao,” tức là đất nước đã “vượt qua thời kỳ quá độ để tiến lên chủ nghĩa xã hội.”
Theo gợi ý của ông Tô Lâm, nếu được, có thể “cải tạo, xây dựng, phát triển một phường nào đó đang tiên tiến, có sẵn theo mô hình xã hội chủ nghĩa” để xem cuộc sống của người dân “được chăm lo thế nào, các cháu được đi học thế nào, người dân được chăm sóc sức khỏe ra sao, môi trường sống gần gũi, an toàn, văn minh như thế nào…”
“Làm thử đi để người dân cảm nhận được. Nay mai ta thấy, mẫu mực là như thế, cứ thế mà phấn đấu vươn lên. Nếu chỗ nào chưa đạt được yêu cầu như thế thì phải chỉnh trang lại, xây dựng lại,” báo An Ninh Thủ Đô dẫn lời ông Tô Lâm nói.
Cũng theo ông Tô Lâm, với tốc độ phát triển như hiện nay, không khó để Hà Nội thí điểm và làm được mô hình xã, phường xã hội chủ nghĩa.
“Nếu làm được điều đó, Hà Nội không chỉ phát triển nhanh hơn, hiện đại hơn mà còn trở thành một đô thị đáng sống hơn, nhân văn hơn, văn minh hơn, xứng đáng với vai trò trái tim của cả nước, nơi hội tụ những niềm tin, trí tuệ, bản lĩnh và khát vọng phát triển của dân tộc Việt Nam trong giai đoạn mới,” ông Tô Lâm cao giọng nói.
Trước đó, hồi cuối Tháng Ba vừa qua, ông Tô Lâm cũng đã gợi ý chính quyền Hà Nội chọn một phường hoặc xã để thí điểm mô hình nói trên. Vào thời điểm đó, ông Nguyễn Duy Ngọc, bí thư Thành Ủy Hà Nội lúc này, nói “sẽ sớm lựa chọn nơi thí điểm mô hình trong thời gian sớm nhất.”
Tuy nhiên, đến hôm 8 Tháng Tư vừa qua, ông Ngọc được phân công làm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương. Và người mới thay ông Ngọc lãnh đạo Hà Nội là ông Trần Đức Thắng, bộ trưởng Nông Nghiệp Và Môi Trường.
Cũng tại buổi tiếp xúc cử tri này, ông Tô Lâm yêu cầu Hà Nội “chuyển mạnh từ tư duy ban hành sang thực thi, từ nói đúng sang làm đến nơi đến chốn, không để hy vọng của người dân thành nỗi thất vọng.” (Tr.N) [kn]
Nước biển vịnh Nha Trang ô nhiễm ‘vượt mức cảnh báo’
KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Tình trạng nước biển ở vịnh Nha Trang thường xuyên bị “nhuộm đen” do nước thải sinh hoạt của dân chúng hằng ngày xả trực tiếp ra biển đã và đang gây ra ô nhiễm nặng nề cho cả khu vực.
Theo báo Người Lao Động hôm 4 Tháng Năm, một thực tế không thể chấp nhận là nước thải sinh hoạt, nước thải đô thị và cả chất thải từ hoạt động nuôi trồng thủy sản hằng ngày cứ đổ trực tiếp ra vịnh Nha Trang. Điều đáng nói là tình trạng này đã kéo dài và lặp đi lặp lại nhiều năm qua, bất chấp phản ứng của người dân.
Chẳng hạn, tại khu vực cống thoát nước Dã Tượng gần công viên Thanh Niên ở phường Bắc Nha Trang, nước thải thường xuyên ứ đọng, bốc mùi hôi thối. Khi trời nắng nóng, dòng nước đen đặc quánh dồn lại dưới cửa xả. Khi mưa xuống, toàn bộ lượng nước thải này bị cuốn thẳng ra biển, tạo thành những vệt đục kéo dài trên mặt nước.
Hay dọc các tuyến đường ven biển như Trần Phú, Phạm Văn Đồng… nơi tập trung nhiều khách sạn, nhà hàng và hoạt động du lịch ở Nha Trang, hàng loạt cửa xả vẫn tồn tại. Không chỉ vào những lúc mưa lớn mà ngay cả trong điều kiện bình thường vẫn có những điểm xả nước thải trực tiếp ra vịnh Nha Trang.
Ở khu vực cửa sông và bến cá dân sinh Vĩnh Trường, nước thải từ hoạt động sơ chế hải sản, vệ sinh bến bãi cùng lượng rác nhựa lớn bị xả trực tiếp xuống nước, không qua bất kỳ khâu xử lý nào.
Xa hơn, tại các đảo trong vịnh Nha Trang như Trí Nguyên, Bích Đầm… với hàng ngàn cư dân sinh sống, phần lớn nước thải sinh hoạt vẫn theo hệ thống thoát nước mưa chảy thẳng xuống biển.
Tương tự, tại khu vực bãi tắm Hòn Chồng, chỉ cần một trận mưa là nước đen ngòm từ đất liền đổ ra…
Theo phúc trình mới nhất của Ban Quản Lý Vịnh Nha Trang về phẩm chất nước biển và các vấn đề môi trường tồn tại ven bờ và bên trong vịnh, cho thấy tình trạng ô nhiễm đã “vượt ngoài mức cảnh báo.”
Cụ thể, tại một số điểm như cảng cá Vĩnh Lương hàm lượng thủy ngân đã vượt quy chuẩn cho phép hơn 13 lần; khu vực Bắc vịnh Nha Trang vượt 6.8 lần…
Mật độ vi sinh và các chất như phốt pho thường xuyên ở mức cao.
Trong khi đó, dòng chảy ven bờ theo hướng Bắc – Nam khiến các chất ô nhiễm không dừng lại tại chỗ mà lan rộng ra nhiều khu vực khác.
Một trong những bất bình của người dân và du khách khi đến bãi biển phía Bắc Nha Trang là tình trạng nước biển thường xuyên bị “nhuộm đen.”
Nói với báo Người Lao Động về tình trạng trên, ông Đàm Hải Vân, giám đốc Ban Quản Lý Vịnh Nha Trang, cho rằng gốc rễ của vấn đề là ở hệ thống hạ tầng thu gom và xử lý nước thải còn thiếu, chưa được đầu tư hoàn thiện và đồng bộ.
Theo ông Vân, hồi năm 2023, Ban Quản Lý đã tham mưu cho Ủy Ban Nhân Dân Thành Phố Nha Trang bổ sung định mức khối lượng thu gom, vận chuyển rác thải tại các đảo và lồng bè nuôi trồng thủy sản là 9 tấn/ngày. Tuy nhiên, với khối lượng rác nuôi trồng thủy sản ước tính 15-17 tấn/ngày như hiện nay, thì không thể thu gom hết trong ngày, dẫn đến tình trạng tồn đọng trên lồng bè…
Trong khi đó, theo Ủy Ban Nhân Dân Phường Bắc Nha Trang, nguyên nhân là trạm bơm, giếng tách do Ban Quản Lý Hệ Thống Nhà Máy Nước Thải Khu Vực Nha Trang thuộc Sở Xây Dựng Tỉnh Khánh Hòa điều hành, quản lý hiện không hoạt động.
Bên cạnh đó, nhiều chung cư, khách sạn, nhà hàng, cơ sở lưu trú và gia đình người dân đã tự ý đấu nối ống xả nước thải vào hệ thống thoát nước mưa trái phép, thải trực tiếp nước sinh hoạt ra đường, chảy xuống hệ thống thoát nước rồi tuôn ra biển sai quy định. (Tr.N) [kn]
Nghệ An: Sét đánh trúng nhà máy đường, hàng ngàn tấn mật tràn ra khắp nơi
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Sét đánh trúng bể chứa mật mía của nhà máy đường ở xã Nhân Hòa, tỉnh Nghệ An, khiến hàng ngàn tấn mật tràn ra khuôn viên công ty gây ra cảnh tượng nhầy nhụa, ngổn ngang khắp nơi.
Theo báo VietNamNet, khoảng 5 giờ chiều 3 Tháng Năm, nhiều xã ở Nghệ An và Hà Tĩnh xuất hiện mưa đá kèm sấm chớp kéo dài khoảng 10-25 phút, với viên đá lớn nhất bằng quả trứng gà dập xuống khiến nhiều ngôi nhà, công xưởng bị hư hỏng, hoa màu đổ rạp…
Trong cơn mưa kèm theo sấm sét, dông, lốc, một tia sét đã đánh trúng bể chứa mật mía của công ty Cổ Phần Mía Đường Sông Lam ở huyện Anh Sơn trước đây, nay là xã Nhân Hòa, tạo ra tiếng nổ lớn làm mật mía bắn tung tóe.
Khi bể chứa bằng sắt dày hơn 1 cm, cao khoảng 15 mét, đường kính hơn 10 mét, dung tích khoảng 6,000 lít bị thủng, thì khoảng 2,000 tấn mật mía tràn ra khuôn viên dày 5-10 cm, rộng hàng trăm mét vuông.
Nói với báo VnExpress hôm 4 Tháng Năm, ông Đặng Mạnh Hùng, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị kiêm tổng giám đốc công ty Mía Đường Sông Lam, cho biết trung bình, một tấn mía nguyên liệu sản xuất được khoảng 60-100 kg mật mía, do đó 2,000 tấn mật tương đương 20,000-33,000 tấn mía cây tùy hiệu suất sản xuất.
Mật chảy ra trong khoảng 30 phút, mọi người chỉ biết đứng nhìn vì lỗ thủng quá lớn, không thể xử lý. Công ty phải huy động công nhân xuyên đêm điều máy bơm chuyên dụng hút lượng mật tràn ra khuôn viên cho vào bể phụ và dọn dẹp hiện trường, ước tính thiệt hại ban đầu khoảng 7 tỷ đồng ($265,720).
“Lỗ thủng do sét đánh rộng khoảng 1 mét, cao 1.2 mét, nằm ở phần trên của bể. Mật chảy ra đến hết vị trí này thì dừng lại. Hiện trong bể còn khoảng 4,000 lít,” ông Hùng nói thêm.
Theo ông Hùng, doanh nghiệp từng chịu thiệt hại do mưa lũ năm 2025, sự cố do thiên tai lần này tiếp tục ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất.
Công ty Mía Đường Sông Lam là một trong hai cơ sở công nghiệp mía đường ở miền Bắc Việt Nam được Liên Xô viện trợ xây dựng hồi năm 1958 và đưa vào hoạt động từ năm 1960.
Năm 1999, tỉnh Nghệ An di dời nhà máy từ huyện Hưng Nguyên lên xã Đỉnh Sơn, nay là xã Nhân Hòa, đồng thời nâng công suất lên 500 tấn mía mỗi ngày.
Theo lãnh đạo xã Nhân Hòa, bước đầu xác định lượng mật mía tràn ra không ảnh hưởng đến khu dân cư.
“Chiều qua, xã Nhân Hòa và một số địa bàn lân cận xảy ra dông lốc, sấm sét và mưa đá, vì vậy hệ thống cột thu lôi khó có thể chống chịu,” vị lãnh đạo xã giải thích.
Ngoài gây ra sự việc tại nhà máy đường, nhà cửa… mưa lớn, dông, lốc còn gây ra nhiều thiệt hại cho nhiều diện tích lúa, cây trồng, hoa màu ở xã Nhân Hòa. (Tr.N) [kn]
Để gia tài bằng tín mục ủy thác
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Như đã trình bày trong những bài trước, tại Hoa Kỳ còn có thể dùng “tín mục ủy thác” là một phương cách dự trù tài sản quan trọng, không những có tác dụng bảo vệ tài sản mà còn có mục đích để lại gia tài cho thừa kế trong nhiều trường hợp đặc biệt thay vì di chúc.
Không phải bất cứ ai cũng cần đến tín mục. Tuy nhiên đây là một phương cách dự trù tài sản rất đắc dụng tốt hơn di chúc, phù hợp với những ai có tài sản lớn nhiều hơn mức miễn giảm thuế liên bang và hợp với ý nguyện của những người có thân nhân không đủ khả năng tự quán xuyến lấy phần gia tài được chia.
Trước hết tín mục rất hợp với cha mẹ có con vị thành niên. Những ai có con còn nhỏ mà muốn cho học hành đến nơi đến chốn về sau, điều cần phải có đủ của cải (kể cả tiền bảo hiểm nhân thọ) để lại giúp chúng cho đến khi thành tài. Muốn vậy thì nên nghĩ đến việc viết một điều khoản về tín mục (trust provision) trong di chúc hoặc lập một tín mục sinh thời (living trust) cho phúc lợi các con. Tín mục có tính chất mềm dẻo hơn di chúc khi để gia tài cho các con vị thành niên. Theo luật di chúc muốn để gia tài cho trẻ vị thành niên thì phải chỉ định giám hộ (guardian) quản trị và chỉ truyền lại khi các trẻ này tới tuổi 18 hoặc 21 tùy từng tiểu bang.
Trước khi lập tín mục cho quyền lợi các trẻ nhỏ cần lưu ý tới vài vấn đề. Nhiều người chỉ cần lập một tín mục chung cho tất cả các con, chỉ định mỗi đứa được cấp tiền chi phí học hành cho tới khi học xong hoặc tới tuổi phải tốt nghiệp. Sau đó phần tiền vốn trong tín mục sẽ chia đều cho tất cả con thừa hưởng. Ủy thác như vậy sẽ giúp cho tín viên (a trustee) được dễ dàng linh động trong việc phân phối tiền tùy theo nhu cầu của từng đứa con mà nhất thiết không bắt buộc phải chia đồng đều. Thí dụ một đứa muốn tiếp tục theo đuổi học vấn cao hơn tại những trường tư đắt tiền trong khi những đứa khác chỉ muốn tốt nghiệp trướng đại học cộng đồng. Hiển nhiên chi phí theo học sẽ khác nhau kẻ ít người nhiều tùy theo trình độ cho nên giữa anh em trong gia đình có thể sinh mầm mống bất mãn. Chắc chắn những đứa càng nhỏ tuổi bao nhiêu thì càng cần được xếp đặt linh động hơn cho phù hợp với nhu cầu gia tăng của trẻ này mỗi năm một lớn hơn. Tuy nhiên luật sư kinh nghiệm có thể giúp lập một tín mục cung cấp được công bằng cho mọi người trong gia đình dù hoàn cảnh có khác nhau.
Có hai ý kiến trái ngược trong cách phân chia gia tài khi có chênh lệch tuổi tác giữa các con. Một đàng cho rằng những đứa lớn trước đó đã được hưởng nhiều lợi lộc và sự chăm sóc của cha mẹ lúc còn sống cho nên tín viên phải có thẩm quyền chia cho các đứa nhỏ nhiều hơn để đền bù lại. Đằng khác phe kia nghĩ rằng nên chia gia tài đồng đều và lập cho mỗi đứa một tín mục riêng rẽ để những đứa lớn khỏi phải chờ đợi lâu cho đến lúc lũ em nhỏ lớn lên, thông thường phải đợi tới lúc đứa út trưởng thành. Dĩ nhiên người chủ gia sản phải tự quyết định để lại gia tài cách nào cho hợp với tình trạng gia đình mình. Nói chung gia sản càng ít bao nhiêu thì càng nên để chung vào một tín mục và cấp nhiều hơn cho đứa con nào cần nhiều nhất. Ngược lại nếu gia tài càng lớn bao nhiêu thì càng nên lập riêng rẽ cho mỗi thân nhân một tín mục riêng để mọi người đều được hưởng đồng đều.
Trong tín mục nên ấn định từng mục tiền chi tiêu về học hành, sức khỏe, ăn uống, nhà cửa cùng những nhu cầu sinh sống cần thiết khác. Tuy nhiên trong cuộc đời có nhiều đổi thay khó tiên đoán trước được một cách chính xác, do đó nội dung tín mục nên viết một cách tổng quát thí dụ như “tiền dành nuôi nấng các con tôi” và ủy thác cho tín viên đủ thẩm quyền quyết định mọi khoản chi tiêu sao cho chính đáng. Thí dụ bất chợt có một đứa trẻ ngã bệnh nặng cần nhiều tiền để điều trị, dĩ nhiên tín viên phải cấp nhiều hơn những đứa khác. Tuy nhiên lời lẽ viết trong văn bản chính thức phải vừa đủ rõ ràng tránh mơ hồ có thể bị đám con kiện cáo. Nhiều bậc cha mẹ chọn tuổi thành niên cho các con là 18 hoặc muốn tuổi con ra trường là 21 hoặc lâu hơn. Nếu dự tính để tất cả tài sản đặt trong tín mục cho vài đứa con thì tốt hơn hết nên ấn định sẽ chia khi đứa út vừa lớn tới số tuổi đã định. Ngược lại khi lập nhiều tín mục riêng rẽ thì có thể ấn định tuổi hưởng gia tài cho mỗi đứa. Nếu không chắc đến tuổi nào mỗi đứa con mới đủ trí khôn để nắm giữ tiền bạc thì nên giao cho tín viên ấn định cấp phát nhiều thời kỳ, thí dụ như chia một nửa khi đứa đầu tới 25 tuổi và nửa còn lại khi đứa út vừa đủ 21. Hoặc giả có thể giữ trọn số vốn trong tín mục suốt đời của mỗi đứa con. Cách này bảo vệ tài sản được không sợ rơi vào tay chủ nợ của đám con nhưng cũng vừa đủ linh động để giữ chủ quyền trên gia tài kế thừa kể cả bất động sản, nghiệp vụ hay các tài sản khác.
Hơn nữa tín mục rất đắc dụng cho những người để lại gia tài cho thừa kế không đủ khả năng quán xuyến thí dụ như cha mẹ già cả hoặc con cái không tin cậy được về tiền bạc. Thí dụ một người có đứa con từng vào tù vì nghiện hút ma túy thì tốt hơn hết nên ủy thác cho tín viên chỉ phát tiền cho đứa này chi dụng từng thời kỳ thay vì giao trọn gia tài một lúc. Loại tín mục này còn được gọi là “tín mục nhiệm ý” (discretionary trust) theo đó tín viên có toàn quyền tùy tiện muốn phát cho người thụ hưởng bao nhiêu miễn là nhận thấy vừa phải. Một loại tín mục khác gọi là “tín mục chống phí phạm” (spendthrift trust) đặc biệt áp dụng riêng cho những kế thừa có tật xài tiền vung tay quá trán. Tín mục này chỉ thị tín viên phải cẩn thận kiểm soát chặt chẽ sự phân phối tiền bạc từng thời kỳ để ngăn không cho những người thừa hưởng vô trách nhiệm lạm dụng rút ra được nhiều tiền một lúc mà xài hoang phí. Tín mục này ủy nhiệm cho tín viên chỉ trả các khoản chi phí hợp lệ định trước cho người thừa hưởng thí dụ như tiền nhà, tiền điện nước, hay thực phẩm. Ngoài ra người thừa hưởng không được quyền bán đi tài sản tín mục hay dùng tài sản này để cầm thế vay mượn và cũng không được quyền sang nhượng cho chủ nợ hay bất cứ ai. Khi thiết lập loại tín mục này cần thảo luận rõ với luật sư để viết minh bạch các điều khoản hạn chế tránh thưa kiện về sau.
Ngoài ra dùng tín mục rất có lợi cho những người có tài sản lớn bởi vì giảm được nhiều thuế, thí dụ có thể lập tín mục hàng năm cấp tiền cho con cháu dưới hình thức tặng phẩm miễn thuế (tax-free gifts) tới mức tối đa ấn định theo luật và có quyền tặng trong suốt đời mình cũng được dù người hưởng thụ là con cháu còn nhỏ. Nhờ vậy sẽ tiết kiệm được một số tiền thuế đáng kể đáng lẽ đánh trên tài sản đó và kéo dài cho tới khi qua đời. Tóm lại tín mục có nhiều lợi điểm hơn di chúc như sau:
1-Tín mục có thể được đặt ra để điều hành gia sản và chi tiêu lâu dài trong suốt thời gian người thừa hưởng còn vị thành niên hay thiếu khả năng quán xuyến lấy tài sản được cho.
2-Tín mục bảo vệ riêng tư trong nội bộ gia đình một cách kín đáo không lộ liễu phổ biến ra công chúng như di chúc.
3-Tín mục có tác dụng giảm được thuế tài sản tùy theo cách viết.
4-“Tín mục sinh thời” (living trust) thì có thể ủy thác cho tín viên điều hành tài sản thay cho mình lúc còn sống, giúp săn sóc cho mình nếu chẳng may bị tật nguyền hay bất lực. Khi qua đời thì tín mục sinh thời cũng tránh được thủ tục giải quyết di sản (probate) của tòa án, giảm thiểu rất nhiều chi phí hành chánh đồng thời thanh toán gia tài nhanh chóng cho các kế thừa.
5-Tín mục thường khó bị tranh chấp kiện cáo hơn di chúc.
6-Tín mục được thi hành một cách linh động hơn di chúc, có thể qui định tiền cấp phát lên xuống theo giá biểu sinh hoạt, cho phép xuất thêm tiền cho những trường hợp khẩn cấp, hoặc lập ngân sách chi dụng hàng năm. Nếu lợi tức tạo ra ít hơn tiền chi thì có thể trích thêm từ vốn số tiền sai biệt còn thiếu.
7-Có thể dùng tín mục để buộc người thừa hưởng phải giữ kỷ luật bằng cách ra điều kiện sống trong khuôn khổ định trước, chỉ cho nhận một khoản tiền nhất định hàng năm bất kể đến các nhu cầu, tình trạng kinh tế leo thang hay ảnh hưởng thị trường chứng khoán đối với vốn trong tín mục.
8-Tín mục đôi khi được đặt ra để cung cấp tiền học cho con của những cặp vợ chồng ly dị.
9-Tín mục được đắc dụng nếu muốn tặng cho cơ quan từ thiện nhưng vẫn muốn dành quyền sử dụng một phần tài sản ấy.
Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.
