QUẬN CAM, California (NV) – Chi phí thực để sở hữu một chiếc xe hơi đang lên cao đến mức đáng kinh ngạc mà nhiều người không ngờ, bao gồm các loại chi phí trả góp, xăng, bảo hiểm, bảo trì và các chi phí khác. Đó là chưa kể đến chi phí khấu hao, tức là việc xe tự động mất giá theo thời gian.
Theo trang mạng tin tức USA Today www.usatoday.com, NerdWallet cho biết chi phí sở hữu xe mới trung bình hằng năm lên tới hơn $11,570 trong năm 2025 cho một chiếc xe mới chạy được 75,000 dặm. Chi phí này dự đoán có thể tăng vào năm 2026 do biến động giá xe, xăng và những chi phí khác.
Toyota là một trong những thương hiệu xe có chi phí sở hữu thấp nhất. (Hình minh họa: HD/Người Việt)
Chi phí sở hữu xe trung bình hàng năm thay đổi tùy thuộc vào loại xe, giá xăng, và nhiều yếu tố khác. Trong đó, các khoản trả góp hàng tháng chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng chi phí. Vẫn theo NerdWallet, khoản trả góp thuê xe trung bình vào năm 2025 là khoảng $596 một tháng. Trong khi đó, khoản trả góp mua xe mới trung bình là $748. Xe cũ có khoản trả góp trung bình hàng tháng thấp nhất, ở mức $532 một tháng.
Có bốn khoản chi phí chính khi sở hữu xe: Chi phí trả nợ mua hoặc thuê xe, chi phí nhiên liệu, bảo hiểm xe, chi phí bảo trì. Theo thống kê, những chiếc xe hơi, xe pickup, SUV giá rẻ, đáng tin cậy thường có tổng chi phí sở hữu thấp nhất. Lý do là vì chúng rẻ hơn khi đổ xăng, mua bảo hiểm và bảo trì. Những chiếc SUV hạng sang cỡ lớn và xe điện thường có chi phí sở hữu cao hơn. Những ai có ngân sách giới hạn nên tìm mua những mẫu xe hybrid đáng tin cậy có giá trị tốt. Có một số xe hybrid và SUV phổ thông thường có chi phí sở hữu hàng năm thấp đáng kể.
Theo Consumer Reports, Buick, Lincoln, Toyota, Hyundai và Tesla là những thương hiệu có tổng chi phí bảo trì mười năm thấp nhất. Theo một bảng xếp hạng năm 2025 của Consumer Reports, Lexus, Toyota và Subaru sản xuất những chiếc xe mới đáng tin cậy nhất.
Câu hỏi đặt ra là nên mua trả góp, thuê, hay mua xe cũ khi tìm kiếm một chiếc xe tiếp theo trong năm 2026 để tiết kiệm chi phí? Theo dữ liệu từ NerdWallet, mua xe cũ có chi phí trung bình hàng tháng thấp nhất. Mua một chiếc xe hoàn toàn mới là lựa chọn tốn kém nhất; và xe còn mất giá nhanh trong vài năm đầu tiên. Lựa chọn tối ưu cho những người lái xe cần tiết kiệm là mua một chiếc xe đã qua sử dụng đáng tin cậy. Những chiếc xe đã qua sử dụng đi được trong khoảng 36,000 đến 50,000 dặm thường có tuổi đời từ ba đến năm năm, là những lựa chọn xe cũ tốt. Những ai thích lái một chiếc xe hoàn toàn mới mà không phải quan tâm đến sự mất giá, thì thuê xe là một lựa chọn phù hợp. (HD)
LOS ANGELES, California (NV) – Tháng Mười Hai, 2025, học sinh Lớp Bốn tại trường tiểu học Delevan Drive Elementary ở Los Angeles được giao bài tập về nhà, viết bài cảm nhận về cuốn sách “Pippi Longstocking,” sau đó vẽ hoặc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo bìa sách, theo báo mạng CalMatters hôm Thứ Năm, 26 Tháng Hai.
Khi con gái của ông Jody Hughes sử dụng nhu liệu thiết kế đồ họa “Adobe Express for Education” – do giáo viên cung cấp – để tạo hình ảnh “một cô bé tóc đỏ với hai bím tóc dựng đứng và đôi vớ dài,” tức nhân vật chính trong cuốn sách, thì nhu liệu thiết kế không tạo ra nhân vật thiếu nhi gốc Thụy Điển như mô tả chính xác của em học sinh này.
Bài tập về cuốn “Pippi Longstocking” của học sinh tiểu học biến thành khủng hoảng AI, tiểu bang bị đặt nghi vấn. (Hình minh họa: Igor Omilaev/Unsplash)
Thay vào đó, nhờ tính năng AI mới được bổ sung, chương trình lại tạo ra những hình ảnh phụ nữ mặc nội y và đồ tắm mang tính gợi dục.
Ông Hughes nhanh chóng liên lạc với các phụ huynh khác vì cho rằng con em họ có thể bị trường hợp tương tự trên các máy điện toán xách tay Chromebook do trường cấp.
Vài ngày sau, nhóm phụ huynh “Schools Beyond Screens” trình bày trước Học Khu Los Angeles, phản đối việc tiếp tục sử dụng nhu liệu Adobe trong trường học.
Sự việc làm dấy lên câu hỏi không chỉ về việc Học Khu Los Angeles sử dụng một sản phẩm AI cụ thể, mà còn về các hướng dẫn mà giới quản lý giáo dục cấp tiểu bang cung cấp cho các trường khắp California trong việc áp dụng công nghệ này một cách an toàn.
Vài tuần sau sự việc, Bộ Giáo Dục California công bố phiên bản mới do bộ hướng dẫn – tài liệu được xây dựng trong nhiều tháng với sự tham gia của 50 giáo viên, quản trị viên, và chuyên gia.
Việc sửa đổi được thực hiện theo chỉ định của cơ quan lập pháp tiểu bang, sau khi hai đạo luật được thông qua năm 2024, yêu cầu bộ phải kiểm soát sự lan rộng nhanh chóng của AI trong giới học sinh, giáo viên, và quản trị viên.
Các nhà phê bình đặt câu hỏi liệu bộ hướng dẫn này có thể giúp tránh được sự việc mà phụ huynh gọi là “Pippigate” hay không.
Theo họ, tranh cãi này cho thấy các học khu, trường học, và phụ huynh – thường bị thiếu thời gian và nguồn lực để bảo đảm nhu liệu không tạo ra nội dung gây hại – cần được tiểu bang hỗ trợ nhiều hơn.
Họ cũng cho rằng tài liệu hướng dẫn còn mơ hồ ở một số điểm và chưa xác định rõ ràng các “hành lang an toàn” cho việc giáo viên sử dụng AI trong lớp học.
Những vấn đề này đặt ra nghi vấn liệu Bộ Giáo Dục có thể thực hiện hiệu quả các chỉ định của các nhà lập pháp về việc bảo vệ học sinh trước một công nghệ, mà chính tài liệu hướng dẫn cũng thừa nhận có thể khiến trẻ em trở nên cô lập và thu hẹp góc nhìn.
Trong bối cảnh AI ngày càng phổ biến nhanh chóng, việc quản lý công nghệ này trở thành vấn đề cấp bách.
Các cuộc khảo sát cho thấy hiện nay ChatGPT của OpenAI – ứng dụng AI chỉ mới phổ biến cách đây ba năm – được đa số giáo viên và học sinh toàn quốc sử dụng ở mức độ nào đó.
AI có thể giúp giáo viên tiết kiệm thời gian, cá nhân hóa việc học, hỗ trợ học sinh không nói tiếng Anh hoặc bị khuyết tật.
Tuy nhiên, AI cũng có thể chấm bài sai, tạo ra hình ảnh củng cố định kiến hoặc nội dung mang tính gợi dục, đặc biệt đối với phụ nữ – nhất là phụ nữ da màu.
Đa số học sinh từ Mẫu Giáo đến Lớp 12 tại California là người da màu. Kể từ khi AI bùng nổ, nhiều giáo viên nói với CalMatters rằng họ vừa cảm thấy cần chuẩn bị cho học sinh bước vào tương lai nơi AI hiện diện khắp nơi, vừa lo ngại công cụ này có thể tiếp tay cho gian lận, và làm suy giảm khả năng tư duy, lập luận, và phản biện.
Bà LaShawn Chatmon, giám đốc điều hành National Equity Project tại Oakland, cho biết: “Giáo dục có một khoảng thời gian rất ngắn để thiết lập các chuẩn mực trước khi chúng trở nên cố định. Những cơ quan giáo dục địa phương biết tận dụng cơ hội này để cùng thiết kế chính sách, và chương trình giáo dục với học sinh và gia đình sẽ có thể thay đổi việc ai là người quyết định vai trò của AI trong học tập và đời sống.’”
Phát ngôn viên của học khu cho biết các hình ảnh do AI tạo ra không phù hợp với tiêu chuẩn của học khu và “đang hợp tác với Adobe để giải quyết vấn đề.”
Ông Charlie Miller, phó giám đốc về giáo dục của Adobe, cho biết công ty triển khai thay đổi trong vòng 24 giờ sau khi biết sự việc, nhưng không trả lời câu hỏi về quy trình thẩm định công cụ trước khi triển khai.
Sau những gì con mình trải qua, ông Hughes cho rằng học sinh không nên được yêu cầu sử dụng công cụ chuyển văn bản thành hình ảnh cho bài tập về nhà. Tuy nhiên, không thấy hướng dẫn của Bộ Giáo Dục có đề cập đến việc đặt ra những giới hạn như vậy.
“Các công ty công nghệ đang tung ra sản phẩm tiếp thị cho trẻ em mà chưa được thử nghiệm đầy đủ,” ông nói. “Tôi không biết nên vạch ranh giới ở đâu, nhưng tiểu học là quá sớm, vì mọi thứ có thể trở nên rất tệ rất nhanh – như chúng ta đã thấy với vụ Grok,” ông nói thêm, đề cập đến việc hệ thống AI Grok gần đây bị lạm dụng để xóa quần áo trong hình ảnh phụ nữ và trẻ em mà không có sự đồng thuận của người bị xóa.
Một số ứng dụng AI phổ biến. (Hình minh họa: Solen Feyissa/Unsplash)
Những vấn đề trong hướng dẫn AI
Tài liệu hướng dẫn liệt kê các hành vi sử dụng AI không được chấp nhận, như đạo văn, và khuyến nghị giáo viên lồng ghép các tình huống thực tế, nghiên cứu tình huống để giúp học sinh áp dụng nguyên tắc đạo đức vào thực tiễn. Tài liệu cũng nhấn mạnh việc dạy học sinh “tư duy phản biện và sáng tạo” về lợi ích và thách thức của AI.
Bà Julie Flapan, giám đốc Dự Án Computer Science Equity Project tại trung tâm Center X của đại học UCLA, cho biết vụ “Pippi Longstocking” gợi nhớ đến một nghiên cứu năm 2024 cho thấy thanh thiếu niên da đen và gốc Latino sử dụng AI nhiều hơn thanh thiếu niên da trắng.
Cùng với sự chênh lệch lịch sử trong tiếp cận giáo dục khoa học máy tính, điều này cho thấy một số phụ huynh và học sinh cần được hỗ trợ để suy nghĩ phản biện về AI.
“Chúng ta thường nghĩ tiến bộ công nghệ sẽ giúp san bằng sân chơi,” bà Flapan nói. “Nhưng thực tế là chúng ta biết nó có thể làm trầm trọng thêm bất bình đẳng.”
Ông Charles Logan, cựu giáo viên hiện làm việc tại một phòng thí nghiệm công nghệ thuộc đại học Northwestern University, cho rằng hướng dẫn chưa đưa ra chỉ dẫn rõ ràng để phụ huynh và giáo viên có thể từ chối việc sử dụng AI.
Một nghiên cứu của Brookings Institution công bố hồi Tháng Giêng, dựa trên phỏng vấn tại 50 quốc gia, kết luận rằng rủi ro của AI trong lớp học hiện nay vượt quá lợi ích và có thể “làm suy yếu sự phát triển nền tảng của trẻ em.”
Ông Mark Johnson, phụ trách quan hệ chính phủ của tổ chức Code.org, hoan nghênh hướng dẫn, nhưng cho rằng tiểu bang nên tăng cường hỗ trợ đào tạo AI cho giáo viên, và đưa phần thông thạo về AI cũng như khoa học máy tính thành điều kiện bắt buộc để tốt nghiệp.
Một báo cáo gần đây do ông Johnson thực hiện cho thấy có bốn tiểu bang áp dụng yêu cầu tốt nghiệp như vậy sau khi ban hành hướng dẫn về AI.
Bà Katherine Goyette là người từng giữ vai trò điều phối viên khoa học máy tính của Bộ Giáo Dục cho đến Tháng Giêng. Khi được hỏi về sự việc liên quan đến “Pippi Longstocking,” bà trích dẫn lại các phần trong tài liệu hướng dẫn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thu hút gia đình, cộng đồng, và các thành viên hội đồng giáo dục tham gia vào quá trình đánh giá công cụ AI.
Bà cũng cho rằng tư duy phản biện đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa những hệ quả như vậy, đồng thời chỉ ra rằng hướng dẫn yêu cầu các nhà quản lý cân nhắc các rủi ro có thể có trước khi triển khai công nghệ.
Bộ Giáo Dục cho biết sẽ sớm ban hành thêm chỉ dẫn cụ thể về cách triển khai bộ hướng dẫn mới. Nhóm công tác AI của bộ dự kiến sẽ đưa ra các khuyến nghị chính sách chi tiết dựa trên tài liệu này vào Tháng Bảy tới.
Áp lực từ tính tất yếu của AI
Phiên bản mới nhất của hướng dẫn AI do Bộ Giáo Dục California ban hành trong bối cảnh nhiều cơ quan giáo dục địa phương từ bỏ lệnh cấm AI toàn diện từng được xem xét sau khi ChatGPT ra mắt năm 2022.
Thay vào đó, các học khu đang chuyển sang xác định khi nào và bằng cách nào giáo viên và học sinh được phép sử dụng công nghệ này. Những quyết định ở cấp địa phương rất quan trọng vì tiểu bang không thể buộc các học khu phải áp dụng hướng dẫn của mình.
Ngay cả những học khu lớn nhất California cũng gặp khó khăn khi triển khai AI. Tháng Sáu 2024, tổng quản trị Học Khu Los Angeles hứa hẹn sẽ triển khai “gia sư AI tốt nhất thế giới” nhưng phải rút lại chỉ vài tuần sau.
Tại San Diego, đa số thành viên hội đồng học khu ký hợp đồng chương trình giảng dạy mà không biết có bao gồm công cụ chấm điểm bằng AI.
Thống Đốc Gavin Newsom từng phủ quyết một dự luật vào Tháng Mười, 2025, nhằm ngăn trẻ vị thành niên sử dụng một số “chatbot,” viết rằng AI đã và đang định hình thế giới, và “chúng ta không thể chuẩn bị cho giới trẻ bước vào tương lai nơi AI hiện diện khắp nơi bằng cách ngăn cản hoàn toàn việc sử dụng các công cụ này.”
“Chatbot” là một chương trình điện toán giúp con người đối thoại bằng giọng nói qua Internet.
Ứng dụng ChatGPT của OpenAI được đa số giáo viên và học sinh cả nước sử dụng ở mức độ nào đó, theo một báo cáo. (Hình minh họa: Emiliano Vittoriosi/Unsplash)
Tuy nhiên, ông Logan phản bác quan điểm này, cho rằng hướng dẫn của Bộ Giáo Dục nên đề cập đến những trường hợp phụ huynh muốn con mình hoàn toàn không sử dụng AI.
“Thật đáng ngạc nhiên khi tài liệu hướng dẫn muốn biến cả học sinh Mẫu Giáo thành người sử dụng AI thành thạo, nhưng lại không có không gian cho việc nói ‘không’ hay lựa chọn rút lui,” ông nói.
Hướng dẫn AI cấp tiểu bang là một phần trong chuỗi nỗ lực bảo vệ trẻ em trước AI, bao gồm các dự luật đang được xem xét nhằm tạm hoãn đồ chơi có “chatbot” tương tác và bảo vệ quyền riêng tư học sinh trong thời đại AI.
Tổ chức Common Sense Media và OpenAI cũng đang thúc đẩy một sáng kiến an toàn trực tuyến cho trẻ em và sẽ trưng cầu dân ý vào Tháng Mười Một năm nay. (T.Nhiên) [đ.d.]
GARDEN GROVE, California (NV) – Đài truyền hình SBTN, đài Việt ngữ phát sóng 24 giờ đầu tiên ở hải ngoại cung cấp tin tức, chương trình văn hóa và giải trí, vừa tổ chức lễ kỷ niệm 25 năm thành lập vào trưa Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, tại Việt Dzũng Studio, trụ sở SBTN ở thành phố Garden Grove, trong bầu không khí thân mật và hoài niệm.
Các xướng ngôn viên SBTN, từ trái, Diệu Quyên, Kim Nhung, Mai Phi Long, Diễm Thy, Đỗ Tân Khoa, Quế Trang, và Bảo Châu. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Ngoài mục đích gửi thông tin chính xác cho đồng hương ở khắp nơi, SBTN còn có mục đích nối kết sinh hoạt cộng đồng người gốc Việt.
Vào buổi ban sơ, SBTN còn có chủ trương là một cơ quan chuyên yểm trợ cho phong trào đấu tranh cho tự do, dân chủ và sự công bằng trong và ngoài nước.
Chương trình kỷ niệm được đạo diễn công phu và phát các video nổi bật làm nên dấu ấn của SBTN, để cùng khán giả quay bánh xe thời gian về “Một Thời Để Nhớ.”
25 năm, một phần tư thế kỷ
Trong buổi tiệc trưa trước chương trình kỷ niệm, nhạc sĩ Trúc Hồ, tổng giám đốc SBTN, tay bắt mặt mừng những “người muôn năm cũ” từng cộng tác với SBTN, các vị mạnh thường quân, và thân hữu.
“Đây là một cuộc hành trình nhiều điều vui, nhiều điều đẹp, nhiều sự hy sinh của anh em nhân viên, những nhà bảo trợ, và cùng khán giả gắn bó với SBTN từ những ngày đầu tiên. Đó là một niềm vinh dự cho tôi, được phục vụ khán giả trong 25 năm với gia đình của SBTN” nhạc sĩ Trúc Hồ nói với nhật báo Người Việt.
Ông từng nói trong một cuộc phỏng vấn kỷ niệm 20 năm trước đó rằng: “Ngày đầu tiên SBTN phát hình là ngày 5 Tháng Ba, 2001 nếu tôi nhớ không lầm.”
Ông tiếp: “Không có khán giả, không có những anh chị em làm việc với tinh thần phục vụ thì chắc chắn đài SBTN sẽ không được như ngày hôm nay. Tôi ước khi nào còn khán giả, anh chị em SBTN sẽ còn quyết tâm phục vụ. Và hy vọng văn hóa Việt Nam Cộng Hòa vẫn luôn tồn tại và phát triển.”
Hy vọng là thế nhưng nhạc sĩ Trúc Hồ cũng “Có Những Niềm Riêng,” những ưu tư vì thế hệ cha anh của ông dần ra đi, và thế hệ con cháu thì hội nhập vào xã hội Mỹ nên sự gắn bó với tiếng Việt không được như mong muốn.
“Tôi suy nghĩ vấn đề này rất nhiều, làm sao chúng ta có thể mang con em của chúng ta gần với cộng đồng, cho nên, SBTN làm nhiều chương trình mang tính cộng đồng cho mọi lứa tuổi để mọi người có một nơi cùng nhau phát triển về vấn đề văn hóa,” ông thêm.
Ông tiếp: “Con em chúng ta nếu biết và hiểu tiếng Việt thì các em có một linh hồn và trái tim của văn hóa tiếng Việt. Nỗi trăn trở về việc các em có gìn giữ tiếng Việt là điều tôi loay hoay chưa tìm được đáp số.”
Nhạc sĩ Trúc Hồ, tổng giám đốc SBTN. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Xướng ngôn viên Diệu Quyên, một trong những cánh chim đầu đàn của đài SBTN, cho biết chặng đường 25 năm, một phần tư thế kỷ, có những thăng trầm và vui buồn.
Cô cho hay: “Tôi rất vui vì thời gian qua cùng đồng hành với khán giả SBTN cũng như các nhân viên, các xướng ngôn viên của đài. Chúng tôi mong đài sẽ tiếp tục đồng hành trong 25 năm tới nữa”
“Ơn Trên cho SBTN cố gắng tiếp đến ngày hôm nay là một phép lạ. Sau COVID-19, các đài truyền hình địa phương đang đi xuống trầm trọng nhưng tôi vẫn tin rằng Ơn Trên vẫn luôn soi sáng cho các con chim đầu đàn của SBTN để họ đi và bay đúng hướng để gìn giữ tiếng Việt,” xướng ngôn viên Diệu Quyên cho biết.
Cô cũng kể lại thuở trước khi thành lập đài vào năm 2001, được sự cổ vũ của chồng là nhạc sĩ Trúc Hồ, cô học và tôi luyện để trở thành xướng ngôn viên.
Cô cũng tri ân cố nhạc sĩ Việt Dzũng vì dẫn dắt cô và các anh chị em đồng nghiệp trên con đường trở thành một xướng ngôn viên thực thụ.
Xướng ngôn viên Mai Phi Long tạo dấu ấn qua chương trình “SBTN Morning” và “Xoáy Tin,” cũng như phụ trách các chương trình văn hóa như “Tiếng Hạc Vàng” và “Tiếng Thu Vàng,“ cho biết ông làm việc với đài được 15 năm.
“So với một cộng đồng Việt Nam vừa tròn 50 năm tuổi, thì SBTN với việc hình thành bằng một nửa số tuổi mà cộng đồng người Việt tồn tại cho tới giờ phút này là một nỗ lực rất lớn,” ông Long nói.
Ông Long cho biết SBTN khởi đầu mạnh vì là đài truyền hình người Việt đầu tiên phát sóng toàn nước Mỹ khi mới khai sinh, và lan tỏa ra nhiều quốc gia trên thế giới, trước khi hệ thống YouTube ra đời.
“Tôi học hỏi và thừa hưởng được rất nhiều kinh nghiệm của những người đi trước và với một tinh thần đào tạo thế hệ trẻ, chúng tôi lúc nào cũng mong mang đến những đóng góp và kiến thức, kỹ thuật, để cập nhật cho khán giả SBTN và cộng đồng người Việt nói chung về mặt truyền thông,” ông Mai Phi Long tâm sự.
Xướng ngôn viên Tường Thắng, trưởng ban tin tức của SBTN, cho hay: “SBTN là một trong đài Việt ngữ lớn nhất Hoa Kỳ. Nhiệm vụ và vai trò của SBTN trong cộng đồng rất quan trọng vì đài truyền tải thông tin có thật cho cộng đồng, và mang đến các chương trình ca nhạc để giữ lại ngôn ngữ và văn hóa của người Việt trước năm 1975.”
“Nhiệm vụ của SBTN là phát triển về văn hóa và âm nhạc để phản ánh đúng giấc mơ và khát vọng của cộng đồng hải ngoại. SBTN cũng phát triển các chương trình ca nhạc để các ca sĩ mới có môi trường phát triển tài năng trong một phần tư thế kỷ qua,” ông Thắng thêm.
Xướng ngôn viên Kim Nhung (trái) và ông Nguyễn Tự Cường, cựu giám đốc điều hành SBTN. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
SBTN và tôn chỉ phục vụ cộng đồng
Xướng ngôn viên Kim Nhung, cũng là giám đốc tiếp thị của SBTN, gắn bó với đài từ năm 2008, cho biết: “Tôi rất hãnh diện được làm việc với nhạc sĩ Trúc Hồ, và SBTN vì có nhiều hoạt động hữu ích ngoài vấn đề tin tức mà còn có các chương trình giáo dục, giải trí, văn hóa, xã hội… phẩm chất cao để phục vụ nhu cầu của khán giả.”
“SBTN còn làm các chương trình về thiện nguyện không phân biệt màu da, sắc tộc, kêu gọi cho nhân quyền ở Việt Nam, thực hiện đại nhạc hội ‘Cám Ơn Anh’ mười mấy năm để gây quỹ hàng triệu đô cho quả phụ và thương phế binh Việt Nam Cộng Hòa,” cô Kim Nhung kể.
Cô tiếp: “SBTN có một lý tưởng và dù đời sống và kinh tế có thay đổi nhưng SBTN với giữ đúng với lý tưởng đó.”
Ông Nguyễn Tự Cường, cựu giám đốc điều hành, cho hay: “Tôi may mắn làm việc với SBTN từ năm 2006 nếu tôi nhớ không lầm, tổng thời gian gắn bó với đài khoảng 14 năm.”
“Tôi vui và hãnh diện khi SBTN đi được một chặng đường dài như thế. Lúc tôi bước chân vào đài thì SBTN mới còn phôi thai. Và những người nhân viên dốc hết toàn lực, và hy sinh thời gian để SBTN trở thành đài được một người yêu chuộng.”
Ông cho biết chặng đường khởi đầu lúc nào cũng khó khăn và SBTN đã vượt qua được, tạo ra uy tín nên được nhiều người ủng hộ, nhất là thế hệ thứ nhất thuộc Đệ Nhất, Đệ Nhị Việt Nam Cộng Hòa.
“Trong năm mới tôi mong ước là dù thời gian có thay đổi, và dù hoàn cảnh có thay đổi, nhưng SBTN sẽ cố gắng vững vàng, tiếp tục theo mục đích, và tôn chỉ của mình trong rất nhiều năm nữa,” ông Cường thêm.
Luật Sư Đỗ Phủ, đồng sáng lập viên của SBTN, nói: “Chúng tôi học được cho bản thân và cộng đồng trong 25 năm qua rằng chúng ta có những tiến bộ về văn hóa của người Việt hải ngoại.”
Ông tiếp: “Văn hóa ở đây là sinh hoạt và tư duy, và chúng ta chia sẻ văn hóa đó với tất cả những người ở nước ngoài, và ở Việt Nam. Điều đó cho chúng tôi khát vọng để phục vụ cộng đồng nhiều hơn nữa.”
“Sau 25 năm thì số người biết tiếng Việt càng ngày càng ít đi ở hải ngoại nên chúng ta phải đào tạo cho thế hệ trẻ,” ông nói.
Từ trái, các xướng ngôn viên Diệu Quyên, Bảo Châu, Thúy Vi, Quế Trang, và Diễm Thy tâm tình nhân dịp kỷ niệm 25 năm của SBTN. (Hình: Trà Nhiên/Người Việt)
Một cộng đồng, một tiếng nói
Một sáng lập viên khác của đài là Luật Sư Nguyễn Anh Tuấn, cho biết: “Quá trình 25 năm là khoảng rất dài. Hôm nay mình ngồi ôn lại, mình có 25 năm được đóng góp trong cộng đồng hải ngoại để duy trì tiếng nói của mình.”
“Nhìn lại quãng đường đi qua, tham gia các sinh hoạt, kể lại các công trình cứu trợ trong cộng đồng khiến chúng tôi cảm thấy rất vui vì duy trì được tiếng nói của người Việt tự do,” ông Tuấn nói.
“Tôi hy vọng trong năm mới rằng tiếng nói trung thực và nét đẹp văn hóa tự do của miền Nam Việt Nam sẽ luôn được bảo tồn, và duy trì tiếng Việt để có tiếng nói riêng cho cộng đồng tại Hoa Kỳ và toàn thế giới,” ông Tuấn ước.
Xen kẽ các video về chặng đường phục vụ cộng đồng, chương trình 25 năm thành lập của đài cũng mời các cựu xướng ngôn viên, các gương mặt thân quen từng một thời gắn bó với SBTN, để ôn lại kỷ niệm xưa.
SBTN cũng trao tấm “plaque” vinh danh ông Nguyễn Tự Cường, nhà báo Đỗ Dzũng, Bác Sĩ Nguyễn Hoàng Trung, và ca sĩ Thy Vân, giám đốc điều hành Trung Tâm Asia.
Ngoài ra, hai đại diện của Dân Biểu Liên Bang Derek Trần, và Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Orange County, cũng trao bằng tưởng lục cho SBTN nhân dịp kỷ niệm 25 năm.
Nhạc sĩ Trúc Hồ (thứ ba từ phải) cùng phái đoàn đài truyền hình SBTN tại Tòa Thị Chính thành phố Houston, Texas, chuẩn bị gặp Thị Trưởng Sylvester Turner cùng Hội Đồng Thành Phố Houston để trao $300,000 tiền cứu trợ nạn nhân bão Harvey năm 2017. Đây là 1/3 trong tổng số tiền mà quý khán giả SBTN đã rộng lòng đóng góp qua buổi gây quỹ do SBTN và Bên Em Đang Có Ta Foundation tổ chức nhằm chia sẻ niềm đau với các nạn nhân của cơn bão Harvey tại Texas. (Hình: Tài liệu)
Khán giả Dân Trần, cư dân Westminster, cho biết ông theo dõi đài SBTN khi mới qua Mỹ từ năm 2007.
“Tôi nhớ là mỗi chiều đi làm về là tôi và gia đình cùng nhau xem các chương trình văn hóa của SBTN. Do đi làm buổi sáng nên chúng tôi phải thu chương trình ‘SBTN Morning’ để coi sau. Nhờ SBTN mà các cháu nội tôi học được thêm tiếng Việt nên tôi mãn nguyện lắm,” ông Dân cười nói.
Bà Thanh Võ, đi cùng một thân hữu của đài SBTN đến buổi tiệc, hân hoan cho biết: “Không có SBTN thì không còn gì vui nữa. Giờ tôi về hưu nên coi đài thường xuyên và mở SBTN hầu như mỗi ngày.”
Bà tiếp: “SBTN không chỉ là tiếng nói của người Việt hải ngoại mà chính là một cộng đồng không gì có thể thay thế được. Xin chân thành cảm ơn tất cả các nhân viên SBTN.” [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Sau khi lãnh tụ Ali Khamenei của Iran thiệt mạng trong đợt tấn công của Mỹ và Israel, Chủ Tịch Liên Đoàn Bóng Đá Iran (FFIRI) Mehdi Taj cho biết rất khó để đội tuyển Iran có thể tham dự World Cup 2026, theo Mirror ngày 1 Tháng Ba.
Đội tuyển bóng đá Iran giành vé dự World Cup 2026, cũng là lần thứ tư liên tiếp tham dự đấu trường này. Tại vòng loại khu vực Châu Á, Iran đứng đầu Bảng A. Bốc thăm chia bảng tại vòng chung kết World Cup 2026, Iran ở Bảng G cùng các đội Bỉ, New Zealand và Ai Cập thi đấu các trận vòng bảng tại Los Angeles và Seattle. Xa hơn, giới chuyên môn còn đưa ra dự báo nếu cùng đứng nhì bảng, hai đội tuyển Iran và Mỹ có thể gặp nhau tại Dallas ngày 3 Tháng Bảy.
Nữ cổ động viên Iran tại vòng loại World Cup 2026 khu vực Châu Á mừng đội nhà lần thứ tư liên tiếp đoạt vé tham dự World Cup. (Hình: Mohamed Farag/Getty Images)
Trước đợt tấn công của Mỹ và Israel vào những căn cứ của Iran, đội tuyển nước này xác định kế hoạch đóng quân tại Kino Sports Complex tại Tucson, Arizona. Tuy nhiên đến nay thì có thể nói tất cả đã đổ vỡ.
Phát biểu trên kênh truyền hình Tehran, Iran, Chủ Tịch FFRI Mehdi Taj khẳng định: “Với những gì mới xảy ra rất khó để đội tuyển Iran có thể tham dự World Cup 2026 và quyết định cuối cùng sẽ thuộc về các cơ quan quản lý thể thao Iran.”
Trước tình hình trên, Tổng Thư Ký FIFA Mattias Grafstrom cho biết: “Còn quá sớm để đưa ra những quyết định và bình luận chi tiết, nhưng chúng tôi sẽ theo dõi sát mọi diễn biến trên thế giới. Mục tiêu của FIFA là tổ chức một kỳ World Cup an toàn với sự tham dự của đầy đủ các đội.”
Trong khi đó tại Châu Á, Liên Đoàn Bóng Đá Châu Á (AFC) buộc phải hoãn nhiều trận đấu vô thời hạn, đồng thời dành sự chú ý lớn hơn cho đội tuyển bóng đá nữ Iran. Đã có tám trận đấu bị hoãn thuộc ba giải cấp câu lạc bộ Châu Á khu vực phía Tây theo lịch được tổ chức ở Qatar, United Arab Emirates, Lebanon và Oman, ra từ ngày 2 đến 4 Tháng Ba.
Thông cáo mới nhất của AFC chỉ đưa ra ngắn gọn: “AFC sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình đang leo thang và kiên quyết đảm bảo an toàn và an ninh cho tất cả các cầu thủ, đội bóng, quan chức và người hâm mộ.”
Dù chưa có quyết định chính thức từ phía Iran nhưng phân tích của giới chuyên môn dựa theo quy định của FIFA thì các phương án thay thế nếu Iran rút khỏi World Cup 2026 thì đội bóng liên quan sẽ được chỉ định thay thế, ở đây thường là đội á quân trực tiếp của vòng play-off hoặc đội có thứ hạng FIFA cao nhất chưa đủ điều kiện tham dự từ AFC.
Theo đó, ứng viên thay thế trong kịch bản này là Iraq, đội bóng đang có suất đại diện Châu Á dự vòng play-off liên lục địa, còn đội United Arab Emirates (bị Iraq loại ở vòng play-off khu vực Châu Á) sẽ thay thế Iraq thi đấu vòng play-off liên lục địa. Tuy nhiên tất cả chỉ là dự đoán trước khi Iran có quyết định chính thức. (Yến Nhi) [kn]
AUSTIN, Texas (NV) – Hai người thiệt mạng và 14 người bị thương trong vụ xả súng tại khu vui chơi ở Austin, Texas, sáng sớm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, và giới chức công lực đang điều tra vụ này có liên hệ với cuộc tấn công Iran của Mỹ và Israel hay không, theo CNN.
Nghi can cũng thiệt mạng trong vụ xả súng khoảng 2 giờ sáng Chủ Nhật ở khu 700 đường West 6th. Nghi can mặc áo có hình quốc kỳ Iran, hai giới chức công lực được nghe báo cáo về vụ xả súng này nói với CNN.
Điều tra viên họp báo tại hiện trường vụ xả súng ở Austin, Texas, hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba. (Hình: Austin Texas Department)
Trong 14 người bị thương, có ba người nguy kịch, giới chức cho biết.
Nhiều giới chức xác nhận với CBS News nghi can là ông Ndiaga Diagne, sinh ở Senegal và có quốc tịch Mỹ. Một nguồn tin cho hay nghi can 53 tuổi.
Điều tra viên tin rằng nghi can Diagne ra tay một mình. Nghi can mang súng lục và súng trường trong lúc tấn công, theo cảnh sát.
Hai nguồn tin công lực cho CBS News hay điều tra viên báo cáo nghi can Diagne từng vài lần lên cơn tâm thần ở Austin. Họ đang điều tra nghi can có bị tư tưởng cực đoan ảnh hưởng và có liên hệ với khủng bố quốc tế hay không.
Vụ xả súng ở Austin xảy ra sau một ngày Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự lớn tấn công Iran hôm Thứ Bảy, làm ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, ca ngợi chiến dịch tấn công Iran của Mỹ và Israel, đồng thời kêu gọi quân đội Iran buông vũ khí, theo CNN.
Hôm Thứ Bảy, Mỹ và Israel mở chiến dịch quân sự lớn tấn công Iran, làm ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng.
Khói đen bốc lên sau khi nhiều vụ nổ gần trụ sở quân đội Iran ở thủ đô Tehran hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba. (Hình: Mowj/Middle East Images/AFP via Getty Images)
“Trong 46 tiếng đồng hồ vừa qua, Mỹ và đối tác mở chiến dịch ‘Operation Epic Fury,’ một trong những chiến dịch quân sự lớn nhất, phức tạp nhất, và áp đảo nhất thế giới từ trước tới nay,” ông Trump cho hay trong video dài sáu phút đăng trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng Thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ và Israel đánh trúng hàng trăm mục tiêu và phá hủy phần lớn Hải Quân Iran.
“Toàn bộ chỉ huy quân đội [Iran] cũng tiêu,” ông nói, cho biết thêm rằng nhiều giới chức quân đội Iran đang muốn đầu hàng.
Tổng Thống Trump cảnh báo thành viên nào trong Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran buông vũ khí sẽ được “miễn tố hoàn toàn,” còn ai không buông vũ khí “chắc chắn sẽ chết.”
Chuyển qua người dân Iran, Tổng Thống Trump một lần nữa thúc giục họ “chớp thời khắc này,” lưu ý ông đã thực hiện lời hứa hỗ trợ họ.
Khi làn sóng biểu tình chống chính phủ nổ ra ở Iran, hồi Tháng Giêng, Tổng Thống Trump động viên người dân nước này: “Đang có người tới giúp.”
Theo dự trù, Thứ Ba tuần này, chính quyền Tổng Thống Trump sẽ báo cáo Thượng Viện và Hạ Viện về chiến dịch tấn công Iran.
Trong khi đó, giới chức Mỹ đang chuẩn bị đối phó với những vụ tấn công tự sát có thể xảy ra, cũng như những vụ không kích trả thù khác của Iran, nhắm vào cơ sở và nhân sự Mỹ ở ngoại quốc, một nguồn tin nói với CNN.
Về phần Iran, trong cuộc phỏng vấn của đài Al Jazeera hôm Chủ Nhật, ông Abbas Araghchi, ngoại trưởng Iran, khẳng định những cuộc không kích của Iran là “hành vi tự vệ và trả thù Mỹ gây hấn với chúng tôi,” theo BBC.
Ông Araghchi cho biết có thể lãnh tụ tối cao mới sẽ được bầu chọn sau “một hoặc hai ngày nữa.”
Trước đó, báo chí Iran đưa tin ủy ban lãnh đạo lâm thời gồm ba người, trong đó có Tổng Thống Masoud Pezeshkian, đã được thành lập trong lúc giới giáo sĩ nước này bầu chọn lãnh tụ tối cao mới thay thế ông Khamenei. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Khi báo chí loan tin ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng trong cuộc không kích Tehran của Mỹ và Iran, người biểu tình chống chiến tranh xuống đường khắp nước Mỹ hôm Thứ Bảy, 28 Tháng Hai, gồm trước Tòa Bạch Ốc và ở Times Square của thành phố New York, để phản đối Mỹ can thiệp quân sự vào Trung Đông, theo báo Guardian.
Bà Sue Johnson, người biểu tình trước Tòa Bạch Ốc, gọi Tổng Thống Donald Trump là “kẻ phát xít” vì ra lệnh tấn công Iran.
Người biểu tình phản đối Tổng Thống Donald Trump và cuộc tấn công Iran trước Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm 28 Tháng Hai. (Hình: Tasos Katopodis/Getty Images)
“Vụ này không được Quốc Hội chuẩn thuận, do đó ông Trump đang tự ý làm. Vụ này biến ông thành kẻ phát xít và biến đất nước này thành quốc gia phát xít,” bà Johnson cho hay.
Bà Johnson cho biết thêm ông Trump “không thể chờ. Ông giống như đứa trẻ không kiên nhẫn. Ý ông là, “À, ICE (Cảnh Sát Di Trú) không hữu hiệu, nên hãy quậy tưng ở Trung Đông. Ông đánh Iran chẳng có lý do gì cụ thể.”
Trong khi đó, hàng trăm người biểu tình tụ tập ở New York phản đối Tổng Thống Trump gây chiến ở Iran.
Hôm Thứ Bảy, hàng loạt cuộc biểu tình chống chiến tranh được liên minh tổ chức cánh tả bảo trợ diễn ra khắp nước Mỹ, gồm Liên Minh ANSWER, Hội Đồng Mỹ Iran Quốc Gia, 50501, Người Hồi Giáo Ở Mỹ Ủng Hộ Palestine, Diễn Đàn Nhân Dân, Phong Trào Thanh Niên Palestine, CodePink, Liên Minh Người Da Đen Ủng Hộ Hòa Bình, và Dân Chủ Xã Hội Mỹ.
Ngoài DC và New York ra, liên minh này liệt kê nhiều nơi khác tổ chức “biểu tình khẩn cấp,” gồm Atlanta, Georgia; Baltimore, Maryland; Boston, Massachusetts; Chicago, Illinois; Cincinnati, Ohio; Denver, Colorado; Las Vegas, Nevada; Los Angeles, California; Miami, Florida; và Minneapolis, Minnesota.
Theo kế hoạch, nhiều cuộc biểu tình khác sẽ diễn ra vào Chủ Nhật ở những thành phố nhỏ hơn, như Albany, New York; Ellensburg, Virginia; Chattanooga, Tennessee; Decorah, Iowa; Gainesville, Florida và Springfield, Missouri.
Ban tổ chức biểu tình ra tuyên bố gọi “cuộc tấn công Iran bất hợp pháp, vô cớ của ông Trump là hành vi gây chiến đe dọa làm thiệt mạng và thiệt hại tới mức không thể tưởng tượng. Nhưng người dân nước này phản đối một cuộc chiến bất tận khác và sẽ xuống đường ngay bây giờ để lên tiếng.”
Trước đó cùng ngày, ông Zohran Mamdani, thị trưởng New York, tuyên bố cuộc không kích Iran của Mỹ và Iran “là bước leo thang tàn khốc trong cuộc chiến bất hợp pháp. Đánh bom thành phố. Sát hại dân thường. Mở ra vùng chiến sự mới. Người Mỹ không muốn như vậy. Họ không muốn có thêm cuộc chiến lật đổ chế độ nữa.”
Liên Đoàn Dân Quyền Mỹ (ACLU) cùng với nhiều nhà lập pháp Dân Chủ đòi Quốc Hội lập tức ra tay ngăn chặn Tổng Thống Trump dùng vũ lực quân sự đối với Iran một cách vi hiến. ACLU lưu ý họ “luôn khẳng định, từ Việt Nam tới cuộc chiến ở Afghanistan, cả hai cuộc chiến ở Iraq, cuộc tấn công Libya, và việc sử dụng vũ lực hiện tại ở Iraq, Syria, Yemen, và Somalia, rằng Hiến Pháp (Mỹ) nói rõ muốn sử dụng vũ lực quân sự phải được Quốc Hội chuẩn thuận trước, cụ thể.”
Tuy nhiên, cũng hôm Thứ Bảy, nhiều người biểu tình cầm quốc kỳ Iran trước Cuộc Cách Mạng Hồi Giáo năm 1979 và quốc kỳ Mỹ tuần hành tới Tòa Bạch Ốc để bày tỏ ủng hộ Mỹ và Israel tấn công Iran.
Trước đó hôm Thứ Bảy, Mỹ và Israel mở cuộc không kích Iran lớn chưa từng có. Tin tức cho hay, hơn 200 người thiệt mạng, trong đó có ông Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran. Iran lập tức trả thù bằng cách bắn hỏa tiễn qua Israel và các nước lân cận khác. (Th.Long) [kn]
Giáo Chủ (Ayatollah) Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao cai trị Iran hơn ba thập niên giúp định hình lại cán cân quyền lực Trung Đông qua cuộc đối đầu không khoan nhượng với phương Tây, đã bị giết thảm ngày 28 Tháng Hai ở tuổi 86…
Hình ảnh Giáo Chủ Ali Khamenei trên một tấm pa nô ở thủ đô Tehran, Iran, hôm 1 Tháng Ba, 2026. (Hình minh họa: Majid Saeedi/Getty Images)
“Giáo hoàng” tự phong của thế giới Hồi Giáo
Sau khi lên nắm quyền năm 1989, bất chấp áp lực vây bủa từ trong nước đến quốc tế, Giáo Chủ Ali Khamenei đã biến Iran thành một cường quốc quân sự và chính trị đáng gờm. Dưới thời Khamenei, Iran đạt một số tiến bộ. Y tế và giáo dục được đánh giá là hàng đầu khu vực. Tuổi thọ trung bình tăng từ 62 năm 1986 lên 77 năm 2023. Tỷ lệ biết chữ ở giới nữ tăng từ 41% lên 81%. Tuy nhiên, hàng triệu người Iran vẫn nghèo khổ, thất nghiệp và sống trong không khí nghẹt thở.
Khamenei không chỉ lãnh đạo Iran. Ông muốn mình là “giáo hoàng” của thế giới Hồi Giáo, mang lại sự phục hưng Hồi Giáo cho toàn khu vực.
Sinh ngày 19 Tháng Tư, 1939, tại Mashhad, nơi được xem là thánh địa của Hồi Giáo Shiite, Ali Hosseini Khamenei là người thứ hai trong gia đình tám người con. Cha ông, Sayyid Jawad Khamenei, là một giáo sĩ cấp trung sống khổ hạnh và sùng đạo. Mẹ ông, Khadijeh Mirdamadi, cũng xuất thân từ gia đình giáo sĩ. Trong tiểu sử chính thức, Khamenei mô tả bà là “một phụ nữ khôn ngoan, học thức, có tài năng về thi ca và nghệ thuật.”
Tiểu sử chính thức kể rằng Khamenei lớn lên trong nghèo khó, trong ngôi nhà nhỏ “một phòng và tầng hầm tối tăm.” Năm 4 tuổi, Khamenei được đưa đi học tại các chủng viện Hồi Giáo. Khamenei kể, từ năm 13 tuổi, ông bắt đầu cảm nhận những “rung động cách mạng” đầu đời khi nghe bài phát biểu của nhà hoạt động Hồi Giáo Navab Safavi. Sau một năm học ở Najaf, Iraq, ông trở về thánh địa Qum khi 19 tuổi và bắt đầu chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng “Hồi Giáo thuần khiết” cũng như quan điểm chống phương Tây một cách cứng rắn và cuồng nhiệt của Giáo Chủ Khomeini thời đó.
Năm 1963, thời kỳ Iran sôi sục hiện đại hóa, Khamenei là người đưa tin bí mật giữa Giáo Chủ Khomeini ở Qum và các giáo sĩ ở Mashhad. Một năm sau, Khamenei kết hôn với Khojasteh Bagherzadeh. Họ có sáu người con: bốn con trai (Massoud, Mojtaba, Mostafa và Meysam); và hai con gái (Bushra và Hoda). Sau sáu lần vào tù ra khám, giữa thập niên 1970, Khamenei bị lưu đày hai lần ở Đông Nam Iran. Đó cũng là thời gian Giáo Chủ Khomeini sống lưu vong, cho đến khi trở về tổ chức cuộc cách mạng Hồi Giáo chấn động năm 1979.
Thời làm chủng sinh, Khamenei nổi tiếng đọc rộng và quảng giao. Ông thường xuyên gặp giới trí thức, cổ xúy quan điểm chống Mỹ và lan truyền tư tưởng phục hưng Hồi Giáo. Về thần học, ông chịu ảnh hưởng của Sayyid Qutb – nhà lý thuyết Ai Cập thuộc tổ chức Huynh Đệ Hồi Giáo.
Tự miêu tả là người thích văn chương, Khamenei ca ngợi tiểu thuyết gia Aleksey Tolstoy và Mikhail Sholokhov, vì họ viết lên những tác phẩm “ủng hộ tư tưởng cách mạng.” Ông khen quyển “The Grapes of Wrath” (Chùm Nho Uất Hận) của John Steinbeck bởi nó nói lên sự bóc lột tàn bạo của chủ nghĩa tư bản. Ông thích “Uncle Tom’s Cabin” (Túp Lều Chú Tom) của Harriet Beecher Stowe vì tác phẩm đề cập sự độc ác của chế độ nô lệ Mỹ. Ông đặc biệt ngưỡng mộ Victor Hugo, nói rằng “Les Misérables” (Những Người Khốn Khổ) là “tuyệt tác văn chương của nhân loại.”
Khi Giáo Chủ Khomeini nắm quyền sau cuộc cách mạng 1979, Khamenei được bổ nhiệm thứ trưởng quốc phòng và giám sát Quân Đoàn Vệ Binh Cách Mạng. Sau đó, nhờ sự ủng hộ của Giáo Chủ Khomeini, Khamenei trở thành tổng thống vào Tháng Mười, 1981; với hai nhiệm kỳ (đến ngày 3 Tháng Tám, 1989). Năm 1981, ông bị ám sát hụt. Chất nổ giấu trong chiếc máy ghi âm khiến ông bị thương và tay phải bị liệt vĩnh viễn. Khi Khomeini qua đời 1989, Khamenei không được xem là người thay thế vì thiếu căn bản thần học. Dù vậy, cuối cùng ông vẫn được chọn làm giáo chủ (Ayatollah).
Khamenei sống khiêm tốn trong khu phức hợp vừa là nhà ở vừa là văn phòng. Đó là nơi ông gặp nguyên thủ nước ngoài và các thủ lĩnh tổ chức chính trị lẫn quân sự trong khu vực, trong căn phòng đơn giản chỉ có tấm thảm với vài chiếc sofa. Với người dân trong nước lẫn thế giới bên ngoài, chẳng ai biết nhiều về cuộc sống cá nhân của ông. Năm 2013, Reuters thuật rằng Khamenei kiểm soát một tập đoàn nhà nước trị giá khoảng $95 tỷ dựa trên “việc tịch thu hàng ngàn tài sản thuộc về người Iran bình thường.”
Tham vọng “sư tử Trung Đông”
Di sản để lại của Khomeini là một đất nước bị cô lập trong khu vực, quân đội kiệt quệ và kinh tế bị tàn phá sau gần một thập niên chiến tranh với Iraq. Học từ những sai lầm của Khomeini, tân Giáo Chủ Khamenei nhanh chóng mở rộng quyền lực, tái thiết kinh tế và xây dựng lại ảnh hưởng Iran ở Trung Đông. Ông củng cố sức mạnh lực lượng Vệ Binh Cách Mạng, cho phép họ tham gia chính trị lẫn kinh tế để đổi lấy sự trung thành.
Trên bề mặt, Khamenei xây dựng hình ảnh cá nhân như một giáo sĩ đức hạnh, một lãnh tụ tinh thần thuần túy. Trong thực tế, ông can thiệp sâu vào hệ thống chính trị, xây dựng bộ máy an ninh cứng rắn và cai trị đất nước bằng bàn tay sắt. Ông tuyên bố mình là hậu duệ trực tiếp của Đấng Tiên Tri Muhammad, có quyền lực thần thánh và bất kỳ ai chống lại đều phải bị tử hình. Sức khỏe Khamenei luôn là bí mật quốc gia. Chỉ một lần, năm 2014, truyền thông nhà nước cho biết ông trải qua ca phẫu thuật tuyến tiền liệt.
Ali Khamenei khéo léo khai thác sự bất ổn chính trị ở Trung Đông để mở rộng phạm vi ảnh hưởng của Iran. Ông xây dựng cái gọi là trục kháng cự từ Vịnh Ba Tư đến Địa Trung Hải. Khamenei muốn rằng Iran, chứ không phải Israel, là trung tâm quyền lực Trung Đông lẫn thế giới Hồi Giáo. Ông dồn hết nguồn lực kinh tế để xây dựng sức mạnh nguyên tử cũng chỉ nhằm chứng minh Iran hoàn toàn đủ tự tin để chiếm vị trí số một Trung Đông.
Cuộc xâm lăng Iraq do Mỹ thực hiện năm 2003, thời Tổng Thống George W. Bush, đã mang lại cơ hội cho Khamenei thúc đẩy ảnh hưởng. Iran tăng tốc hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, từ nhóm vũ trang Hezbollah của Lebanon đến phiến quân Houthi ở Yemen. Khi các cuộc nổi dậy Mùa Xuân Arab bùng nổ năm 2011, Khamenei gửi quân đến cứu nguy Tổng Thống Bashar al-Assad, thời điểm chính quyền Syria bị vây khốn bởi các nhóm phiến quân do phương Tây hậu thuẫn và lực lượng Hồi Giáo Sunni.
Sai lầm chết người của Khamenei là ủng hộ Hamas. Khi Hamas tấn công Israel (Tháng Mười, 2023), giết chết 1,200 người và bắt 250 con tin, Khamenei ca ngợi đó là “đòn quyết định đối với chế độ Do Thái.” Vụ việc trở thành ngòi nổ nghiêm trọng hơn rất nhiều so với tất cả những gì Khamenei có thể hình dung. Israel trả đũa khốc liệt. Các chiến dịch quân sự liên tiếp của Israel giết chết hàng loạt nhân vật chóp bu của chính quyền Iran, đặc biệt hai cuộc tấn công vào Tháng Tư và Tháng Mười, 2025. Cái giá phải trả cho tham vọng bá quyền Trung Đông của Khamenei thậm chí dẫn đến cái chết của chính ông.
Một di sản hỗn loạn
Trước khi “tử vì đạo” ngày 28 Tháng Hai, Giáo Chủ Ali Khamenei đã chứng kiến sự sụp đổ gần như toàn diện của Cộng Hòa Hồi Giáo Iran. Không còn hơi sức để thúc đẩy việc mở rộng sức mạnh Iran trong khu vực, tất cả những gì ông làm là cứu vãn tình hình tồi tệ của đất nước, khi những mảnh vỡ của quốc gia Cộng Hòa Hồi Giáo đang rơi từng mảnh.
Sau những năm tháng cầm quyền của Khamenei, cấu trúc xã hội Iran bị xé rách tan nát. Bộ máy quốc phòng-an ninh cũng tan hoang. Hàng loạt nhân vật quan trọng trong lĩnh vực khoa học nguyên tử, quốc phòng, an ninh… đều bị Mỹ và Israel giết sạch. Các cuộc biểu tình ngày càng dữ dội. Chuyện không thể nghĩ đến ở một đất nước như Iran đã xảy ra: sinh viên đốt hình nộm đương kim Giáo Chủ Ali Khamenei. Đối mặt làn sóng phản kháng, Khamenei trấn áp không khoan nhượng. Teheran cho biết hơn 3,100 người đã bị giết. Các tổ chức nhân quyền ước tính số thường dân bị sát hại lên đến hơn 6,000.
Hệ thống chính trị thần quyền Iran không theo mô hình độc tài toàn diện cũng chẳng theo dân chủ. Ở đất nước này, các cuộc bầu cử vẫn được tổ chức. Ghế tổng thống được “dân bầu” chứ không phải do chế độ thần quyền dựng lên. Tuy nhiên, đó chỉ là bình phong. Khamenei biết chọn thế cân bằng sao cho có thể sinh tồn về mặt chính trị trong một đất nước mà thần quyền và thế tục luôn hầm hè tranh giành chỗ đứng.
Sau hơn 35 năm nắm quyền, Giáo Chủ Khamenei ít nhiều đã định hình Cộng Hòa Hồi Giáo Iran theo cách ông muốn. Có thể có hàng triệu người Iran mong ông chết nhưng cũng có hàng triệu người đang than khóc trước cái chết của ông. Trong khi nhiều video cho thấy đám đông phấn khích ở Nam Iran mới đây đã giật sập tượng đài Giáo Chủ Ruhollah Khomeini thì, cùng lúc, hàng ngàn người tập trung chật cứng Quảng Trường Enghelab ở Teheran, vật vã đấm ngực khóc than thương tiếc Khamenei. Họ vẫn chưa hết bàng hoàng khi lần đầu tiên sau 37 năm, bình minh một ngày mới không có bóng dáng ngài giáo chủ.
Ảnh hưởng bao trùm và kéo dài của bất kỳ nhân vật lãnh tụ tinh thần nào thường ít nhiều mang lại cảm giác rằng, an ninh quốc gia được duy trì, người dân được bảo vệ; và đặc biệt, niềm tự hào dân tộc mà nhân vật đó mang lại, trong trường hợp Iran thì đó là niềm kiêu hãnh của một quốc gia được xem là trụ cột của thế giới Hồi Giáo. Đột ngột, trụ cột tinh thần gãy đổ. Nó khiến người ta có cảm giác Iran đang chới với rơi vào khoảng không bất định. Dù vậy, mọi thứ thật ra chỉ là cảm xúc. Người dân Iran cần nhận ra rằng họ muốn gì cho tương lai chứ không phải ai mang lại điều gì và ai sẽ “sống mãi” với họ. [kn[
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ Chuck Schumer (Dân Chủ-New York), trưởng Khối Thiểu Số Thượng Viện, và Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng Khối Thiểu Số Hạ Viện, hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, loan báo họ đang xem xét lời đề nghị của Tòa Bạch Ốc về cách chấm dứt đóng cửa Bộ Nội An (DHS), theo The Hill.
“Chúng tôi nhận được lời đề nghị của Tòa Bạch Ốc và đang xem xét kỹ. Phía Dân Chủ vẫn cam kết tiếp tục đấu tranh đòi cải tổ DHS để kiềm chế ICE (Cảnh Sát Di Trú) và ngăn chặn nạn bạo lực,” phát ngôn viên của ông Schumer và ông Jeffries ra tuyên bố chung cho hay.
Đặc vụ ICE ở Minneapolis, Minnesota, hôm 5 Tháng Hai. (Hình minh họa: Stephen Maturen/Getty Images)
Phía Dân Chủ đưa ra lời nghị gần đây nhất của họ cho Tòa Bạch Ốc hôm 16 Tháng Hai, nhưng tới Thứ Sáu qua vẫn chưa các nhà thương thuyết của Tòa Bạch Ốc trả lời.
“Chúng tôi đưa cho họ lời đề nghị tính tới Thứ Hai vừa rồi được một tuần, nhưng vẫn chưa thấy trả lời. Im ru,” ông Schumer cho biết trong buổi họp báo hôm Thứ Tư.
“Họ chỉ cần đồng ý với những ý kiến đơn giản của chúng tôi mà mọi sở cảnh sát ở Mỹ – hầu như vậy – tuân thủ, thì chúng ta giải quyết xong mọi chuyện,” ông Schumer nói.
Phía Cộng Hòa bác bỏ lời đề nghị của phía Dân Chủ, cho rằng hầu như chẳng khác mấy những điều kiện phía Dân Chủ đưa ra trước đó.
Phía Dân Chủ đang đòi đặc vụ di trú liên bang phải xin lệnh tòa mới được vào nhà dân để bắt giữ người, đòi cấm đặc vụ che mặt, đòi ICE chấm dứt bố ráp tùy tiện, và đòi thành lập bộ quy tắc ứng xử chung cho đặc vụ về tiêu chuẩn sử dụng bạo lực.
Phía Dân Chủ tuyên bố sẽ không chuẩn thuận bất cứ ngân sách nào cho DHS nếu cơ quan này không đáp ứng những điều kiện đó. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Cựu Tổng Thống Joe Biden đi phi cơ thương mại và phải chịu cảnh chờ đợi như bất cứ hành khách nào khác vì chuyến bay bị trễ, theo AP.
Sáng Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, cổng khởi hành tại nhà gà D của phi Phi Trường Quốc Gia Reagan ở Washington, DC, đông nghẹt hành khách chờ đợi vì chuyến bay American Airlines bị hoãn cả tiếng đồng hồ do sương mù dày đặc.
Cựu Tổng Thống Joe Biden. (Hình minh họa: Samuel Corum/Getty Images)
Không lâu sau, khu vực đó càng đông đúc hơn vì hành khách kháo nhau, trong số những người phải chờ đợi do chuyến bay bị trễ, chỉ một người có nhân viên Sở Mật Vụ (USSS) và cảnh sát địa phương mặc đồng phục hộ tống: Cựu Tổng Thống Biden.
Cũng như nhiều hành khách khác, ông Biden ngồi chờ chuyến bay đi Columbia, South Carolina. Lúc đó, ông đang trên đường dự hội nghị đảng Dân Chủ South Carolina tối cùng ngày. Từ khi hết làm tổng thống hồi năm ngoái tới nay, ông hiếm khi xuất hiện trước công chúng.
Hành khách thì thầm và tỏ ra ngạc nhiên: Tại sao người từng giữ quyền lực hàng đầu thế giới phải chờ đợi bình thường như họ mà không được đối xử đặc biệt hơn, mặc dù xung quanh ông là nhân viên an ninh?
Có lẽ đối với cựu Tổng Thống Biden, chuyện này dễ hiểu hơn so với một số cựu tổng thống khác. Từng nhiều năm nổi tiếng với biệt danh “Amtrak Joe,” lúc còn làm thượng nghị sĩ, ông Biden tự hào có lẽ là người mê tàu điện Amtrak nhất nước Mỹ, thường chuyên đi tàu điện về nhà ở Delaware chứ không ở lại Washington. Nay là cựu tổng thống, ông vẫn được người ta thấy đi tàu điện, chụp “selfie” và trò chuyện với hành khách khác.
Hôm Thứ Sáu, là hành khách đi vé hạng nhất, cựu Tổng Thống Biden được lên phi cơ trước những hành khách khác, cùng với nhân viên USSS ngồi rải khắp phi cơ.
“Chúa ban phước lành cho ông,” một hành khách nữ nói khi đi ngang ông Biden đang ngồi ghế cạnh cửa sổ hàng thứ ba khoang hạng nhất, tờ báo để trong lòng.
“Cảm ơn ông đã phục vụ đất nước,” một hành khách nam vừa nói vừa bắt tay ông Biden.
Ban đầu, người phụ nữ ngồi ghế cạnh lối đi kế bên cựu Tổng Thống Biden đặt ly cà phê xuống đồ gác tay chung với ông, bỏ giỏ xách lên khoang hành lý trên đầu, rồi ngồi xuống và nhận ra người ngồi kế bên bà là vị tổng thống Mỹ thứ 46.
Ông Biden lấy tay giữ ly cà phê của bà cho khỏi đổ, rồi chào bà khi bà ngồi xuống.
“Tôi cảm thấy muốn khóc,” hành khách nữ này cho hay, lúc họ bắt tay, và trong một tiếng đồng hồ kế tiếp, trò chuyện suốt chuyến bay.
Theo luật liên bang, cựu tổng thống Mỹ và vợ hoặc chồng được USSS bảo vệ trọn đời, nhưng không có điều khoản nào bảo đảm họ được đi phi cơ riêng cấp cao như lúc tại chức. (Th.Long) [kn]
NEW YORK, New York (NV) – Một nữ thương gia ở New York bị kết án chín năm tù liên bang hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, vì lường gạt nhà đầu tư ngoại quốc hơn $30 triệu và chuyển một số tiền lừa đảo vào chiến dịch chính trị ở Mỹ, trong đó có buổi gây quỹ cho Tổng Thống Donald Trump, Bộ Tư Pháp (DOJ) loan báo, theo AP.
Bà Sherry Xue Li, 54 tuổi, cư dân Oyster Bay, còn bị tòa bắt buộc trả lại $31.5 triệu, cũng như nhà cửa ở ba nơi khác nhau, và bồi thường cho nạn nhân.
Bà Sherry Xue Li (trái) chụp hình với ông Donald Trump, lúc đó là tổng thống nhiệm kỳ đầu, và đệ nhất phu nhân, bà Melania Trump, tại buổi gây quỹ ngày 28 Tháng Sáu, 2017. (Hình: DOJ)
Bà Li bị bắt năm 2022 và bị giam từ đó tới nay. Năm ngoái, bà nhận tội đồng lõa rửa tiền và đồng lõa lường gạt nước Mỹ vì cản trở Ủy Ban Bầu Cử Liên Bang (FEC) thi hành luật gây quỹ tranh cử.
Ông Lianbo Wang, đồng bị cáo, cũng nhận tội tương tự bà Li và bị kết án năm năm tù.
Luật sư bà Li chưa trả lời email của AP yêu cầu nhận xét về bản án của bà, nhưng ông Joseph Nocella, công tố viên liên bang, nhấn mạnh bà “lãnh án vì làm ăn bất chấp đạo lý.”
“Bà hứa hão và thẳng thừng nói dối với nhiều nhà đầu tư để làm đầy túi riêng trong khi họ bị thiệt hại nặng nề,” ông Nocella cho hay trong thông cáo báo chí DOJ.
Suốt nhiều năm, bà Li và ông Wang, cả hai đều có quốc tịch Mỹ, thuyết phục nhà đầu tư, nhiều người trong số đó là người Trung Quốc, đóng góp mỗi người $500,000 vào dự án không có thật, bằng cách hứa hão rằng số tiền đó sẽ giúp họ trở thành thường trú nhân hợp pháp ở Mỹ, công tố viên cho hay.
Thay vào đó, bà Li và ông Wang dùng hàng triệu đô la của nhà đầu tư để chi tiêu cho bản thân, như mua sắm quần áo, trang sức, nhà cửa, đi chơi và ăn uống xa xỉ, công tố viên cho biết.
Hai người này còn thu tiền của nhà đầu tư để sắp xếp cho họ gặp gỡ chính khách Mỹ, rồi dùng số tiền đó đóng góp bất hợp pháp cho chiến dịch và ủy ban chính trị ở Mỹ, theo công tố viên.
Có trường hợp, bà Li và ông Wang thu mỗi nhà đầu tư $93,000 để sắp xếp cho họ dự buổi gây quỹ cho ông Trump năm 2017, rồi dùng số tiền đó đóng góp bất hợp pháp cho ủy ban tổ chức buổi gây quỹ, công tố viên cho hay.
Bà Li thậm chí chụp hình với ông Trump và vợ ông, bà Melania, trong buổi gây quỹ, rồi dùng tấm hình đó dụ dỗ nhà đầu tư đóng góp cho dự án không có thật, công tố viên cho biết.
Những chiến dịch và ủy ban đó không biết việc bà Li và ông Wang làm, và không bị cáo buộc bất cứ tội nào, theo công tố viên. (Th.Long) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Hai, phủ nhận ông dự định ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia liên quan tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay, theo Newsweek.
Mới đây, báo Washington Post đưa tin nhóm nhà hoạt động thân Tổng Thống Trump đang truyền nhau bản dự thảo sắc lệnh mở rộng thẩm quyền của tổng thống đối với cuộc bầu cử Tháng Mười Một năm nay. Nhóm này nêu lý do rằng, có tin ngoại quốc sẽ can thiệp cuộc bầu cử.
Cử tri bỏ phiếu sớm trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024 ở Hendersonville, North Carolina, hôm 17 Tháng Mười, 2024. (Hình minh họa: Melissa Sue Gerrits/Getty Images)
Hôm Thứ Sáu, khi phóng viên hỏi có phải ông tính làm như vậy không, Tổng Thống Trump hỏi lại, “Ai nói với quý vị?” rồi khẳng định ông “chưa bao giờ nghe” kế hoạch đó.
Ông JB Pritzker (Dân Chủ), thống đốc Illinois, đăng lại đoạn phỏng vấn đó lên mạng xã hội X và viết: “Ông Donald, ông đang chối.”
Giữa lúc sắp tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, Tổng Thống Trump thường xuyên lên tiếng lo ngại về vấn đề an ninh cho cuộc bầu cử cũng như rủi ro xảy ra gian lận. Đảng Cộng Hòa của ông đang vận động thông qua dự luật kiểm tra người bỏ phiếu có phải là công dân Mỹ hay không.
Đảng Cộng Hòa lập luận phải làm như vậy để ngăn chặn người nhập cư bất hợp pháp bỏ phiếu – bất chấp tình trạng này hiếm khi xảy ra. Trong khi đó, giới phê bình cảnh báo dự luật Đạo Luật Bảo Vệ Tư Cách Cử Tri Mỹ (SAVE Act) sẽ cản trở công dân Mỹ đi bỏ phiếu.
Hồi Tháng Hai, Tổng Thống Trump tuyên bố ông sẽ bắt buộc cử tri chứng minh là công dân Mỹ khi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ dù Quốc Hội thông qua SAVE Act hay không. Ông cho hay ông sẽ thực hiện kế hoạch đó thông qua sắc lệnh.
Hôm Thứ Sáu, báo mạng Democracy Docket đăng tài liệu họ cho là bản dự thảo sắc lệnh hành pháp dài 17 trang về cải tổ cách tổ chức bầu cử ở Mỹ. Tài liệu này đề ngày 12 Tháng Tư, 2025, nhưng báo này cho là nhằm vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay.
Tài liệu này vạch ra kế hoạch tổ chức bầu cử cho cả nước, bao gồm chỉ chấp nhận phiếu bầu bằng giấy, siết chặt luật lệ bầu cử khiếm diện, và bắt buộc cử tri trình giấy tờ chứng minh là công dân Mỹ.
Thời gian qua, người Mỹ tỏ ra lo lắng sau khi Tổng Thống Trump kêu gọi “quốc hữu hóa” cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Theo Hiến Pháp Mỹ, tổ chức bầu cử là quyền của tiểu bang, do đó, mỗi tiểu bang đều có luật bầu cử riêng. (Th.Long) [kn]
Khoảng 5,000 người đã bày tỏ sự thích thú trước tin một chiếc xe loại sedan của cảnh sát giao thông (CSGT) húc vào một chiếc mô tô tuần tra cũng của CSGT, vừa được giới thiệu trên trang facebook Trân Duy Chiến GSTS Vỉa hè. Nếu chíu khó đọc khoảng 2,000 bình luận về sự kiện không thấy cơ quan truyền thông chính thức nào tại Việt Nam đưa tin, chắc chắn sẽ nhận ra ngay lập tức sự khinh miệt, thậm chí căm giận của nhiều người dùng mạng xã hội đối với CSGT nói riêng và Công An Việt Nam nói chung!
Cảnh sát giao thông lập một chốt chặn xe trên quốc lộ. (Hình minh họa: Luatvietnam.vn)
Đó có lẽ cũng là lý do những hashtag (cụm từ đứng sau dấu thăng [#], nhằm xác định những nội dung cùng một chủ đề) về CSGT trên mạng xã hội luôn có rất đông người bày tỏ sự hả hê khi CSGT gặp nạn, bị tấn công,… trong khi thi hành công vụ. Những video clip hay những hình ảnh ghi lại những sự kiện thuộc nội dung vừa kể còn cho thấy một khía cạnh khác, dân chúng hoàn toàn dửng dựng với những cá nhân bị ngã, bị thương, thậm chí bị chết do “bảo vệ trật tự an toàn giao thông”…
Kết quả khảo sát sơ bộ của các trang nghiên cứu dư luận trực tuyến tại Việt Nam cho thấy, các tin bài liên quan đến CSGT thường có tỷ lệ tương tác tiêu cực cao hơn mức trung bình so với các chủ đề khác (khoảng 60% đến 70% trong các bình luận).
Đầu tháng trước, ông Lao Hoàng Hải – trung tá CSGT tử nạn khi chặn một chiếc xe vận tải đang lưu thông trên quốc lộ 1B, đoạn chạy qua phường Quan Triều, tỉnh Thái Nguyên. Do Trung Tá Hải bị công chúng chỉ trích kịch liệt, Cục CSGT của Bộ Công An phải lên tiếng, khẳng định việc lập điểm kiểm soát là đúng quy định và được thực hiện theo kế hoạch tuần tra kiểm soát của Phòng CSGT Công An Tỉnh Thái Nguyên, còn một số tài khoản thân chính quyền trên mạng xã hội thì lên án “sự vô cảm của không ít người”!
Giữa năm ngoái, trên mạng xã hội, công chúng từng bày tỏ phản ứng tương tự khi ông Hà Văn Minh – đại úy CSGT thuộc Công An Tỉnh Lai Châu, tử nạn do chặn xe hai bánh gắn máy đang lưu thông trên một con đường thuộc xã Mường So!
Không rõ vì sao công an và chính quyền Việt Nam lại xem chuyện CSGT nói riêng, công an nói chung phóng ra giữa đường để chặn các loại xe đang lưu thông là dũng cảm, cẩn biểu dương, khen thưởng bởi đã “vì bình yên cuộc sống”?
***
Chỉ cần rời khỏi Việt Nam vì những mục tiêu ngắn hạn như du lịch thì bất kỳ người Việt nào cũng có thể nhận ra, chẳng có xứ nào mà cảnh sát lại “thực thi công vụ” bằng cách phóng ra giữa đường chặn các loại xe đang lưu thông giống như công an, cảnh sát ở Việt Nam. Khi muốn chặn một loại phương tiện giao thông nào đó để kiểm tra giấy tờ, khám xét phương tiện, cảnh sát của thiên hạ hoặc sẽ tiếp cận từ phía sau, hoặc sẽ đứng trên lề đường rồi dùng các loại đèn, loại kèn phát tín hiệu riêng, yêu cầu tài xế tấp vào lề, dừng lại (Mỹ, Anh, Nhật, Singapore,…).
Có một số lý do để cảnh sát của thiên hạ bị cấm chặn các loại xe đang lưu thông trên đường theo kiểu của Việt Nam. Lý do thứ nhất: Không thể sử dụng công quyền một cách tùy tiện. Sử dụng công quyền phải bảo đảm sự an toàn cho tất cả các bên (từ cảnh sát, người bị chặn xét, đến những người quanh vụ chặn xét). Cho dù thực thi công vụ, cảnh sát không được phép tạo ra những tình huống nguy hiểm không cần thiết, không dự đoán được trong giao thông.
Phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển không chỉ gây nguy hiểm không cần thiết cho cảnh sát mà còn khiến tài xế đang điều khiển xe bị chặn xét bất ngờ và cũng rơi vào tình trạng nguy hiểm không cần thiết. Chưa kể việc tài xế phải thắng gấp, lách tránh tình huống không dự đoán được do cảnh sát tạo ra có thể khiến một hoặc một số người bị thương, tử nạn, một hoặc nhiều tài sản bị hư hại…
Lý do thứ hai, quốc gia nào cũng xem tự do đi lại, an toàn tính mạng, không bị đối xử tùy tiện là những quyền hiến định. Phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển là hành vi trực tiếp đe dọa an toàn tính mạng và xâm hại những quyền vừa kể. Để tránh, thiên hạ cân nhắc hết sức kỷ lưỡng khi đặt định các quy trình, trong đó có quy trình chặn xét xe đang di chuyển. Nếu thực thi công vụ mà không bảo đảm an toàn, không chuyên nghiệp, cảnh sát có thể bị xử lý kỷ luật, bị kiện, – phải bồi thường thiệt hại.
So với thiên hạ, Hiến Pháp Việt Nam không khác lắm, nghĩa là cũng xác định những điều đã kể ở trên là quyền hiến định, trong các quy định liên quan đến hoạt động của CSGT cũng có chỗ đề cập đến việc chọn chỗ để phát lệnh dừng xe phải là “vị trí phù hợp và an toàn” nhưng trước giờ, phóng ra giữa đường, chặn trước đầu những chiếc xe đang di chuyển vẫn được khuyến khích thông qua khen thưởng, truy thăng cấp bậc. Nếu gây ra tai nạn, những cá nhân bị chặn xét không bị xem là nạn nhân mà bị đối xử như tội phạm.
***
Từ các ý kiến, phản ứng của công chúng trên mạng xã hội, có thể khái quát lý do dẫn đến số người có ác cảm với CSGT nói riêng và công an nói chung càng ngày càng tăng là vì: Tham nhũng vặt trở thành phần không thể tách rời trong hoạt động công vụ. Ứng xử trịch thượng, trong đó bao gồm cả cách thức chặn xét xe. Xử lý các sai phạm rất khắc nghiệt nhưng lại thiếu minh bạch. Công An Việt Nam rất thích dùng cụm từ “vì bình yên cuộc sống” để biện giải nhưng mạng xã hội chính là chỗ để tham khảo nhân tâm. Khi nhân tâm như thế thì “yên” chỉ là ảo vọng. [kn]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ hai nữ sinh lớp Tám, tức mới 13 tuổi, ở xã Na Loi, tỉnh Nghệ An, bị hai thanh niên Xã Mường Lống “bắt vợ” theo tập tục H’Mông.
Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An, được biết đến có đa số dân là người H’Mông. Nơi này có thung lũng và các bản làng được bao quanh bởi các dãy núi cao.
Thiệp cưới của một trong hai nữ sinh bị “bắt vợ.” (Hình: Dân Việt)
Theo báo Dân Việt hôm 1 Tháng Ba, hai nữ sinh trong vụ việc được nêu tên tắt là LHA và LHD, học sinh trường phổ thông dân tộc bán trú Na Loi, bị hai nam thanh niên địa phương bắt về làm vợ trong đêm.
Sau kỳ nghỉ Tết Bính Ngọ 2026, hai nữ sinh được ghi nhận đi học bình thường nhưng vắng mặt một ngày sau đó.
Sau khi xác minh, nhà trường mới biết hai nữ sinh bị bắt về làm vợ. Do vụ việc diễn ra vào ban đêm nên nhà trường “không thể ngăn chặn.”
Em LHD sau khi bị “bắt vợ” còn được gia đình tổ chức đám cưới. Sau khi thầy cô đến gia đình “vận động,” dự kiến hôm 3 Tháng Ba, nữ sinh này sẽ đi học lại.
Em LHA được ghi nhận sống với ông bà ngoại ở bản Hồi Viêng, cách trường khoảng 8 cây số. Theo nhà trường, cha mẹ nữ sinh đã ly dị và người mẹ lấy chồng mới.
Ông Nguyễn Trọng Hoàn, giới chức Sở Giáo Dục và Đào Tạo Nghệ An được dẫn lời rằng tình trạng tảo hôn gắn với tục “bắt vợ” vẫn còn tồn tại ở vùng núi phía Tây của tỉnh này, làm ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh.
Ông Hoàn nói thêm rằng những năm qua, chính quyền địa phương đã tuyên truyền, vận động, nên tình trạng tảo hôn trong lứa tuổi học sinh “chỉ còn mang tính cá biệt.”
Xã Mường Lống, tỉnh Nghệ An có đa số dân là người H’Mông. (Hình: Nhân Dân)
Theo Wikipedia, tục bắt vợ là tập quán hôn nhân truyền thống tồn tại trong đời sống của người H’Mông.
Khi một thiếu nữ đến tuổi trưởng thành, một số chàng trai cùng gia đình hoặc bạn bè có thể tổ chức việc dẫn cô gái về nhà trai, sau đó tiến hành các nghi thức để trở thành vợ chồng. Tập tục này hình thành trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp nương rẫy, nơi lao động gia đình đóng vai trò then chốt, do vậy người phụ nữ thường được coi là nguồn nhân lực quan trọng sau khi kết hôn.
Trên thực tế, tập tục này bị bóp méo để thực hiện hành vi tảo hôn. Các chàng trai trẻ, tin rằng đó là quyền văn hóa của mình, để bắt cóc các thiếu nữ, tạo ra tình huống “ván đã đóng thuyền,” gây áp lực buộc các gia đình phải chấp nhận một cuộc hôn nhân bất hợp pháp. (N.H.K) [kn]
THÁI NGUYÊN, Việt Nam (NV) – Cô PMP, ở xã Bộc Bố, huyện Pác Nặm trước đây, tỉnh Bắc Kạn, nay thuộc Thái Nguyên, bị phạt vạ 7.5 triệu đồng ($288) vì bình luận: “Bộc Bố lắm ‘chó vàng’ quá, anh em núp rượu thì cứ phi ra lấy tiền về ăn Tết nhé!”
“Chó vàng” là từ thường được dân mạng dùng để miệt thị lực lượng công an vì hành vi đòi “bánh mì” của người đi đường.
Cô PMP (phải) tại đồn công an. (Hình: Công An Thái Nguyên)
Theo trang tin VOV của đài Tiếng Nói Việt Nam hôm 1 Tháng Ba, cô P đăng bình luận trên kèm hình một cảnh sát giao thông đang chặn bắt xe trên đường.
Phát ngôn của cô gái bị Công An Xã Bằng Thành quy chụp là “mang tính chất xúc phạm, xuyên tạc, ảnh hưởng đến hình ảnh lực lượng thi hành công vụ.”
Khi bị triệu tập lên đồn, ngoài chuyện bị phạt tiền, cô P. còn phải “thừa nhận hành vi đăng tải thông tin sai sự thật” và “xúc phạm lực lượng công an.”
Mức phạt phổ biến cho hành vi “xúc phạm công an” là 7.5 triệu đồng và người bị phạt không được quyền cãi lại hoặc nhờ luật sư hỗ trợ pháp lý.
Bất chấp các vụ phạt vạ diễn ra liên tiếp, người dân tại nhiều tỉnh, thành vẫn lên tiếng chỉ trích công an mỗi khi có dịp.
Một ngày trước, theo báo Tiền Phong, hai ông ở tỉnh Đồng Nai cùng lúc bị triệu tập lên đồn với cáo buộc “xúc phạm uy tín, danh dự lực lượng công an.”
Hai người này là ông DHT ở xã Bù Đăng, tỉnh Đồng Nai, chủ danh khoản Facebook Teo Dương, và người còn lại là anh ĐHL, ở xã Tân Hưng, tỉnh Đồng Nai, chủ Facebook Long Biker’s.
Tuy vậy, bản tin giấu chi tiết ông DHT bình luận những gì trên mạng xã hội.
Bộc Bố là một xã thuộc huyện Pác Nặm trước đây, tỉnh Bắc Kạn, nay sáp nhập vào Thái Nguyên. (Hình: Bắc Kạn)
Trong khi đó, hình chụp màn hình do trang Facebook Công An Xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, đăng tải cho thấy anh ĐHL bình luận: “[Công an] bắt mấy thằng trộm thì chỉ đưa vào tù là xong thôi, còn bắt mấy thằng đá gà, đánh bài, cá độ lại lụm [lượm] tiền mấy thằng cá độ, ví dụ lụm được 100 triệu đồng ($3,839) thì báo [lên trên] là thu giữ 50 triệu đồng ($1,919). Cái này nói ra là tôi dễ bị bế [bắt] lắm, mà thôi kệ!”
Công An Xã Tân Lợi cho rằng phát ngôn của anh ĐHL “mang tính xuyên tạc, bịa đặt, cho rằng lực lượng công an làm việc không minh bạch, xúc phạm nghiêm trọng đến danh dự, uy tín của lực lượng chức năng.” (N.H.K) [kn]
Động lực thật sự của Trump đánh Iran: Áp lực từ Israel và Ả Rập Saudi? “Nguy cận kề” chỉ là cớ?
Theo Washington Post, ngày thứ Bảy 28/2, Tổng Thống Trump phát động cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran sau nhiều tuần chịu sức ép vận động từ hai đồng minh Trung Đông là Israel và Ả Rập Saudi, theo bốn nguồn tin am hiểu vấn đề.
Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman (MBS), dù công khai tuyên bố ủng hộ giải pháp ngoại giao, nhưng nhiều lần điện đàm riêng với Trump thúc giục ra tay. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ lâu đã kêu gọi Mỹ tấn công Iran, đất nước mà ông coi là mối đe dọa sống còn đối với Israel.
Hóa ra việc Trump tuyên bố mục tiêu chiến dịch là bảo vệ người Mỹ trước “mối đe dọa cận kề” từ chương trình nguyên tử và hỏa tiễn của Iran, chỉ là cái cớ?
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Hàng chục hộ dân ở hai bên đường ĐT.753, xã Tân Lợi, tỉnh Bình Phước cũ, nay thuộc tỉnh Đồng Nai, kêu cứu vì chính quyền hạ cốt nền đường cả chục mét, khiến nhà họ bỗng nhiên nằm trên đồi đất đỏ, phải leo lên leo xuống mỗi ngày.
Theo báo Thanh Niên đăng tải hôm 1 Tháng Ba, một đoạn đường dài khoảng 300 mét đã được đơn vị thi công múc sâu, biến mặt tiền của nhiều hộ dân trước đây nay trở thành vách đất dựng đứng, trông giống “Grand Canyon thu nhỏ.”
Nhiều căn nhà mặt tiền hai bên đường bỗng nhiên ở trên đồi đất đỏ sau khi chính quyền hạ cốt nền đường cả chục mét. (Hình: Thanh Niên)
Để ra khỏi nhà, người dân tại khu vực này phải bắc thang lên xuống.
Ngoài chuyện căn nhà bỗng nhiên nằm cao chót vót so với mặt đường, người dân còn phải đối mặt với nguy cơ nhà họ có thể bị sạt lở bất cứ lúc nào.
Bà Nguyễn Thị Mộng Cầm ở xã Tân Lợi, nói với vẻ bất bình rằng gia đình bà có bốn người, bán tạp hóa ngay mặt tiền đường ĐT.753 nay thì không thể chạy xe vào nhà và cũng chẳng buôn bán gì được.
“Cuộc sống bất an, hồi hộp, con cái về chỉ ở trong nhà, không dám ra trước nhà vì sợ không may té ngã xuống dưới. Mong chính quyền giải quyết cho người dân chứ sống kiểu này sợ lắm,” bà Mộng Cầm nói.
Một căn nhà nằm cạnh đường ĐT.753, xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai. (Hình: Thanh Niên)
Ông Dường A Ửng, một người hàng xóm của bà Mộng Cầm chia sẻ: “Nền nhà tôi trước cao bằng đường mà giờ múc sâu cả chục mét. Bữa đó tôi không có ở nhà. Tôi bất bình mà giờ không có chỗ nào khác thì phải ở chứ biết đi đâu bây giờ. Hai vợ chồng tích góp gần nửa đời người mới được cái nhà. Mong sao làm lại được nền nhà cao bằng đường để ở đỡ nguy hiểm đến tính mạng.”
Bản tin dẫn lời bà Phạm Thị Hiền, giới chức xã Tân Lợi, tỉnh Đồng Nai, xác nhận những phản ánh của người dân là đúng.
Tuy vậy, bà này chỉ hứa hẹn rằng sẽ làm việc với chủ đầu tư, Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Tỉnh Đồng Nai để tìm giải pháp, tạo điều kiện cho người dân sinh hoạt, đi lại thuận tiện sau khi làm đường. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bà Nguyễn Thị Kim Tiến, cựu bộ trưởng Y Tế Việt Nam, đã được cho tại ngoại hậu tra sau khi nộp tiền “khắc phục hậu quả” 14.5 tỷ đồng ($556,728) dù bà ta chỉ bị cáo buộc nhận hối lộ 7 tỷ đồng ($268,765).
Báo Dân Việt hôm 28 Tháng Hai tiết lộ tin này khi cho biết bà Kim Tiến được “bảo lĩnh.”
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến khi còn tại vị ghế bộ trưởng Y Tế Việt Nam trong các năm 2011-2019. (Hình: Dân Việt)
Bản tin viện dẫn Điều 121 của Bộ Luật Hình Sự CSVN: “Bảo lĩnh là biện pháp ngăn chặn thay thế tạm giam. Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi và nhân thân của bị can, bị cáo, cơ quan điều tra, Viện Kiểm Sát, tòa án có thể quyết định cho họ được bảo lĩnh.”
Báo này viết thêm rằng không rõ cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào “bảo lĩnh” cho bà Kim Tiến.
Trên lý thuyết, biện pháp “bảo lĩnh” chỉ dành cho các bị can “bị cáo buộc tội ít nghiêm trọng, có nhân thân tốt và có nơi cư trú rõ ràng.”
Trong khi đó, bà Kim Tiến bị truy tố với cáo buộc “gây thất thoát 803 tỷ đồng ($30.8 triệu)” trong dự án xây dựng cơ sở hai của bệnh viện Bạch Mai và bệnh viện Việt Đức bên ngoài Hà Nội.
Trước khi vụ truy tố bị can Kim Tiến được công bố, hồi năm ngoái, bà ta bị đảng kỷ luật với cáo buộc “suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,” “vi phạm trong công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí” và “khiến dư luận bất bình, làm ảnh hưởng xấu đến uy tín của tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị.”
Trên trang cá nhân có 69,000 lượt “follower,” bà Kim Tiến ngừng cập nhật sau khi đăng tấm hình chụp cùng bà Đào Hồng Lan, đương chức bộ trưởng Y Tế, hồi đầu Tháng Ba năm ngoái.
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến tại một phiên họp ở Quốc Hội Việt Nam. (Hình: Chính Phủ)
Bà Tiến đăng tấm hình cùng dòng triết lý: “…Trên thế gian này, thử thách, khó khăn là điều tất yếu của cuộc sống. Chúng ta không thể trốn tránh, không thể bám chấp để đau khổ và oán trách mà phải đương đầu, vượt qua để sống tốt hơn, thương yêu và chia sẻ hơn với chúng sinh trong cùng một vũ trụ bao la này. Đó là triết lý của đạo Phật và của các tôn giáo khác- sống với hiện tại, trân quý và trọn vẹn với từng khoảnh khắc của cuộc sống, trong chánh niệm.”
Tên tuổi bà Nguyễn Thị Kim Tiến gắn liền với các vụ bê bối như vaccine giả, thuốc giả chữa ung thư liên quan công ty VN Pharma…
Bà ta được biết đến là cháu ngoại của ông Hà Huy Tập, cố tổng bí thư đảng CSVN. Vì là “con ông cháu cha,” bà Kim Tiến được ưu ái ngồi ghế bộ trưởng Y Tế hai nhiệm kỳ, dù dính nhiều vụ bê bối và bị công luận kêu gọi từ chức nhiều lần. (N.H.K) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Israel tiếp tục không kích Iran hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba, còn Iran tuyên bố sẽ trả thù sau khi bị Mỹ và Israel tấn công dữ dội chưa từng có, làm ông Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao Iran, thiệt mạng, theo CNN.
Không Quân Israel mở đợt không kích mới nhắm vào thủ đô Tehran của Iran, quân đội Israel loan báo. Trụ sở quân đội Iran là một trong những mục tiêu không kích, quân đội Israel cho hay.
Người Iran biểu tình ủng hộ cố lãnh tụ tối cao, ông Ali Khamenei, sau khi ông thiệt mạng trong cuộc không kích của Mỹ và Iran, tại Tehran hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Ba. (Hình: AFP via Getty Images)
Trong khi đó, một trong những giới chức nhiều quyền lực nhất còn sống sót của Iran, thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao, thề sẽ “đâm” trúng tim nước Mỹ sau vụ tấn công hôm Thứ Bảy.
Ông Masoud Pezeshkian, tổng thống Iran, cũng nhấn mạnh nước này coi trả thù là “quyền và trách nhiệm hợp pháp.” Một số giáo sĩ hàng đầu Iran ra lệnh tín đồ Hồi Giáo tiến hành thánh chiến chống Mỹ và Israel để trả thù cho ông Khamenei. Ông Saeed Khatibzadeh, thứ trưởng Ngoại Giao Iran, nói với CNN rằng Tổng Thống Donald Trump của Mỹ vượt qua “lằn ranh đỏ rất nguy hiểm” khi sát hại ông Khamenei, lưu ý tín đồ Hồi Giáo Shiite khắp thế giới sẽ trả thù vụ này.
Trước đó, Iran đã trả thù bằng cách bắn hỏa tiễn qua căn cứ quân sự Mỹ, Israel và hàng loạt mục tiêu khác ở Trung Đông. Chiều Chủ Nhật, Israel xác nhận hỏa tiễn Iran bắn trúng tòa nhà dân cư gần Jerusalem, làm chín người thiệt mạng và gần 30 người bị thương.
Tại Mỹ, Tổng Thống Trump cảnh cáo Iran đừng tiếp tục trả thù. Ông tuyên bố nếu Iran tiếp tục trả thù, Mỹ sẽ dập rất mạnh. Trước đó, ông cho hay chiến dịch không kích nhằm thay đổi chế độ ở Iran sẽ kéo dài hết tuần này.
Tính tới tối Thứ Bảy, ít nhất 133 dân thường ở Iran thiệt mạng do cuộc tấn công của Mỹ và Iran, theo tổ chức nhân quyền HRANA ở Mỹ.
Một ngôi trường nữ sinh ở miền Nam Iran bị trúng đạn trong cuộc không kích của Mỹ và Israel, làm ít nhất 153 người chết và 95 người bị thương, theo báo chí nhà nước Iran. Hôm Chủ Nhật, Israel loan báo họ đang kiểm tra thông tin này.
Cũng hôm Chủ Nhật, Israel cho hay “đa số” giới chức quân sự Iran cấp cao thiệt mạng trong đợt không kích đầu tiên của Mỹ và Israel.
Trong khi đó, ba quốc gia thân Iran, gồm Trung Quốc, Nga, Bắc Hàn, lên án cuộc tấn công của Mỹ và Israel.
Ông Vương Nghị, ngoại trưởng Trung Quốc, nói cuộc tấn công của Mỹ và Israel “không thể chấp nhận,” và chỉ trích “vụ sát hại trắng trợn nhà lãnh đạo có chủ quyền và vụ xúi giục thay đổi chế độ.” Ông Vương cho rằng cuộc tấn công này “vi phạm luật quốc tế và tiêu chuẩn căn bản trong quan hệ quốc tế.”
Ông Vladimir Putin, tổng thống Nga, gọi vụ sát hại ông Khamenei là “vụ giết người bất chấp đạo lý,” theo thông tấn xã TASS của nhà nước Nga.
Hôm Chủ Nhật, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Bắc Hàn ra tuyên bố nhấn mạnh cuộc tấn công của Mỹ và Israel là “gây hấn bất hợp pháp” và vi phạm chủ quyền quốc gia, theo đài truyền hình nhà nước KCNA.
Bà Kaja Kallas, người đứng đầu chính sách ngoại giao Liên Âu (EU), gọi vụ ông Khamenei thiệt mạng là “thời khắc quan trọng trong lịch sử Iran.” Trên mạng xã hội X, bà Kallas cho hay EU đang cố gắng tìm biện pháp thực tiễn giúp giảm căng thẳng.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV “vô cùng lo ngại” về Iran và vùng Trung Đông nói chung. Vị giáo hoàng kêu gọi chấm dứt “vòng xoáy bạo lực kẻo nó sẽ trở thành vực thẳm không thể sửa chữa.” (Th.Long) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Truyền thông tại Việt Nam được ghi nhận bớt các tin “chống Mỹ” khi đưa tin Tổng Thống Donald Trump ra lệnh tấn công Iran, trong lúc dư luận viên trên mạng xã hội vẫn công khai đứng về phía Tehran.
Hầu hết các bản tin liên quan cuộc chiến trên báo Nhân Dân, Quân Đội Nhân Dân, VnExpress, Tuổi Trẻ… hôm 1 Tháng Ba được nhìn thấy chủ yếu dẫn thông cáo của Bộ Ngoại Giao Việt Nam về việc “quan ngại sâu sắc” và “kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa.”
Các trang của dư luận viên trên mạng xã hội công khai đứng về phía Iran và nhắc đến bài học của chiến tranh Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình)
Bộ này cũng khuyến cáo công dân Việt Nam “không đến Iran và Israel nếu không thực sự cần thiết.”
Đáng lưu ý, trang tin quốc tế của nhiều báo trong nước chủ yếu lấy tin về cuộc chiến từ hãng thông tấn Tasnim của Iran, cũng như hai cơ quan truyền thông từ đồng minh của nước này là Tân Hoa Xã của Trung Quốc và đài RT của Nga.
Báo Tin Tức của Thông Tấn Xã Việt Nam hôm 1 Tháng Ba dẫn nguồn hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng các cuộc phản công bằng hỏa tiễn của Iran “gây bất ngờ cho Mỹ.”
Cùng thời điểm, báo Nhân Dân dẫn nguồn hãng thông tấn RIA Novosti của Nga cho biết phía Iran “đã chuẩn bị cho mọi kịch bản” và chỉ trích rằng Mỹ và Israel “đã vượt qua mọi lằn ranh đỏ.”
Tuy vậy, nhìn chung, độc giả không còn thấy các bản tin với ngôn từ “chống Mỹ,” “lên án Washington” gay gắt như các cuộc chiến mà Mỹ tiến hành trước đây.
Trong khi các báo tỏ vẻ “kiềm chế,” giới dư luận viên trên mạng xã hội được nhìn thấy công khai đứng về phía Iran và nhắc đến bài học của chiến tranh Việt Nam.
Trong số này, trang Facebook Tifosi có hơn 370,000 lượt follow đăng tải nhiều bài với dụng ý mỉa mai Tổng Thống Trump và cà khịa rằng Mỹ đánh Iran nhưng không gây chiến với Bắc Hàn vì “lãnh đạo Kim Jong Un đang đợi một quả tên lửa rơi xuống để có thể dùng vũ khí hạt nhân.”
Một bài đăng trên trang này nhận định rằng Hoa Kỳ “không phải là quốc gia bất bại và họ đã phải chịu những hậu quả không thể xóa nhòa tại Việt Nam.”
Báo Tin Tức của Thông Tấn Xã Việt Nam đưa tin rằng các cuộc phản công bằng hỏa tiễn của Iran “gây bất ngờ cho Mỹ.” (Hình: Chụp qua màn hình)
Ngoài ra, Iran được mô tả là “rất mạnh” và các biện pháp leo thang quân sự của Mỹ và Israel “sẽ không ngăn chặn được tham vọng chiến lược của Iran, đất nước này sẽ đáp trả toàn bộ, mạnh mẽ, dứt khoát.”
Tương phản với nhận định của giới dư luận viên, một số tri thức tại Việt Nam công khai bày tỏ sự ủng hộ Mỹ và Tổng Thống Trump.
Ông Huỳnh Ngọc Chênh, cựu thư ký tòa soạn báo Thanh Niên viết trên trang cá nhân: “Cặp đôi này [Mỹ và Israel] đi với nhau thì Nga, Tàu chỉ khóc ròng. Mà vũ khí hiện đại của Nga, Tàu thế nào mà tê liệt hết để Mỹ vào Venezuela bắt cóc tổng thống như chỗ không người, rồi Israel vào dập đầu giáo chủ và cả bộ sậu Iran như lấy đồ trong túi.”
Ông Chênh cũng đưa nhận định rằng Mỹ và Israel bình định xong Iran thì Nga “mất đi đồng minh quan trọng, sẽ khó khăn trong chiến cuộc với Ukraine,” còn Trung Quốc “mất thêm một nguồn cung dầu giá rẻ quan trọng và bị gãy đổ một đoạn ‘vành đai, con đường.’” (N.H.K) [kn]
