Người Á Châu ở Orange County có nhiều xu hướng mới đáng chú ý

Thiện Lê/Người Việt

ANAHEIM, California (NV) – Tổ chức Thăng Tiến Công Lý Người Mỹ Gốc Á Nam California (AJSOCAL) có một cuộc họp nói về những xu hướng liên quan đến người Á Châu ở Orange County hôm Thứ Ba, 26 Tháng Năm.

Các diễn giả tại cuộc họp của AJSOCAL. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Cuộc họp được tổ chức tại văn phòng Orange County của AJSOCAL ở Anaheim, có sự tham dự của nhiều đại diện các cộng đồng người Á Châu để nghe những chuyên gia nghiên cứu nói về các xu hướng mới liên quan đến người gốc Á tại quận hạt.

Ông Ash Alvandi, phó chủ tịch AJSOCAL Orange County, cho biết cuộc họp nói về một nghiên cứu do nhiều chuyên gia thực hiện, trong đó có các chuyên gia của những đại học như UC Irvine (UCI) và Cal State Fullerton, cùng một số nghiên cứu viên của những tổ chức cộng đồng.

Người phát biểu đầu tiên là bà Dahni Tsuboi, tổng giám đốc AJSOCAL, nhấn mạnh cuộc họp có sự tham dự của các nhà hoạt động, nghiên cứu viên, sinh viên, các đối tác của AJSOCAL và các lãnh đạo cộng đồng.

Theo bà, nhiệm vụ của AJSOCAL là giúp đỡ các cộng đồng gặp khó khăn băng dịch vụ pháp lý, hoạt động về các chính sách và tiếp xúc chính trị. Bà còn nói cuộc họp này là ngày đầu tiền trong những buổi gặp mặt sẽ được tổ chức ở Orange County, có mục đích thúc đẩy sự hợp tác, học hỏi và có nhiều câu hỏi giữa cư dân với các nhà lập pháp.

Về những thông tin được trình bày tại cuộc họp, bà Tsuboi cho biết thông tin đó rất quan trọng vì nêu lên những điều liên quan đến người Á Châu thường bị bỏ qua hay bị đơn giản hóa. Các cộng đồng Á Châu không giống nhau, mà vô cùng đa văn hóa, có những khó khăn khác nhau về di trú, y tế, nhà ở, giáo dục, và chính trị.

Diễn giả đầu tiên thuyết trình là Tiến Sĩ June Lim, phụ trách Dự Án Nghiên Cứu Nhân Khẩu Học của AJSOCAL. Bà cho biết tổ chức này hợp tác nghiên cứu, sử dụng dữ liệu phân tích để cho thấy những nhu cầu trong các cộng đồng Á Châu thường bị gọi chung là “người Mỹ gốc Á.”

Tiến Sĩ June Lim phát biểu. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đầu tiên, bà nói về dân số người Á Châu và người đảo Thái Bình Dương ở Orange County có đến 815,000 người, chiếm 26% dân số của quận hạt. Từ năm 2010 đến 2020, dân số Orange County chỉ tăng 6%, nhưng dân số gốc Á tăng 33% và gốc đảo Thái Bình Dương tăng 15%.

Tuy các cộng đồng Á Châu sống khắp Orange County, nhưng tập trung nhiều nhất ở năm thành phố là Irvine, Garden Grove, Anaheim, Westminster, và Fullerton.

Một số khó khăn được bà Lim đưa ra gồm có di trú, ngôn ngữ, và kinh tế. Về di trú, bà cho biết Orange County có hơn 38,000 người nhập cư trái phép gốc Á Châu, cần nhiều dịch vụ về di trú và pháp lý.

Về ngôn ngữ, khoảng 33%  người Mỹ gốc Á ở Orange County có khả năng Anh Ngữ giới hạn. Điều đó tạo ra sự không đồng đều trong hỗ trợ về ngôn ngữ, với nhu cầu hỗ trợ cho người Đài Loan, người Hoa, và người Cambodia khoảng 30%, trong khi người gốc Việt và gốc Nam Hàn lên đến 50%.

Ngôn ngữ tạo ra nhiều rào cản trong việc bỏ phiếu, các vấn đề về chính trị, y tế, và còn làm nhiều người phải phiên dịch cho người thân.

Về kinh tế, bà cho hay người Việt Nam có tỉ lệ nghèo khó cao nhất trong các sắc dân thiểu số ở Orange County, có thu nhập chưa bằng một nửa của một người da trắng bình thường, tức là chưa tới $32,000/năm. Thêm vào đó là giá thuê nhà tăng vọt trong những năm gần đây, tăng 19% khắp quận hạt, nhưng tăng 20% ở Westminster và 25% ở Irvine.

Bà Priscilla Huang trình bày. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Diễn giả tiếp theo là bà Priscilla Huang, đại diện Trung Tâm Người Mỹ Gốc Á Hành Động, nói về những thay đổi trong luật pháp ảnh hưởng đến người Á Châu như thế nào.

Đầu tiên là các cắt giảm liên bang qua Đạo Luật HR 1 (tức là “Big Beautiful Bill”), làm hàng triệu người mất bảo hiểm y tế. Vào Tháng Giêng năm sau, những người không có con từ 19 đến 64 tuổi phải khai báo việc làm để tiếp tục nhận bảo hiểm Medi-Cal, có thể làm nhiều cư dân California mất bảo hiểm vào Tháng Giêng, 2028.

Thêm vào đó là rào cản hành chánh, yêu cầu cư dân gia hạn bảo hiểm Medi-Cal mỗi sáu tháng, có thể làm 2 triệu người mất bảo hiểm.

Không chỉ vậy, California còn ngưng cho cư dân ghi danh nhận Medi-Cal vào Tháng Giêng năm nay, làm nhiều người lớn đủ điều kiện không xin được bảo hiểm.

Vào Tháng Giêng, 2027, California muốn đổi từ những dịch vụ y tế chăm sóc quản lý thành những dịch vụ tính phí, gây ra nhiều trở ngại cho các cơ quan y tế địa phương như CalOptima của Orange County.

Những cắt giảm từ liên bang và tiểu bang ảnh hưởng đến giai đoạn mở rộng bảo hiểm y tế vào năm 2024, làm các cộng đồng Á Châu khắp California ghi danh bảo hiểm tăng gấp ba lần.

Diễn giả thứ ba là Tiến Sĩ Jon Gould, trưởng khoa sinh thái xã hội của đại học UCI, nói về những thay đổi chính trị của Orange County. Ông cho biết quận hạt này từng là thành trì của đảng Cộng Hòa, tức là màu đỏ trong chính trị, bây giờ trở thành một quận hạt màu tím, có nghĩa là vừa Dân Chủ vừa Cộng Hòa.

Orange County là một trong bốn quận hạt màu tím thật sự trong 25 quận hạt đông dân nhất Hoa Kỳ, cùng với ba quận hạt khác là Maricopa County (Phoenix, Arizona), Tarrant County (Fort Worth, Texas), và Clark County (Las Vegas, Nevada).

Cử tri của Orange County cũng thật sự được chia đều, có 1/3 Cộng Hòa, 1/3 Dân Chủ và 1/3 còn lại là tự do, hay người không theo đảng nào.

Tiến Sĩ Jon Gould. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Về chính trị của người Á Châu ở Orange County, từ năm 2024 đến 2026, số người tự nhận theo đảng Dân Chủ tăng 7% lên đến 36%, còn số người tự nhận theo đảng Cộng Hòa giảm 6% xuống còn 26%.

Đến cuối Tháng Ba năm nay, 62% cử tri có ghi danh ở Orange County cho biết họ không hài lòng với Tổng Thống Donald Trump, và tỉ lệ đó cao hơn trong các cộng đồng gốc Á, đến 64%.

Cuộc họp do AJSOCAL tổ chức có nhiều thông tin bổ ích, cho thấy những xu hướng ít ai chú ý về các cộng đồng Á Châu ở Orange County, có thể tạo ra nhiều thay đổi tích cực nếu biết tận dụng các thông tin đó. [đ.d.]

Liên lạc tác giả: [email protected]

Trump tính toán lại ‘quỹ đen’ $1.8 tỷ sau khi DOJ tạm ngưng thi hành

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump đang tính toán lại xem có nên tiếp tục “quỹ đen” $1.8 tỷ được thành lập để bồi thường đồng minh của ông hay không, một người biết ý nghĩ của ông Trump cho hay hôm Thứ Hai, 1 Tháng Sáu, theo AP.

Tổng Thống Trump cân nhắc lại quỹ mà chính quyền ông đặt tên là “Quỹ Chống Vũ Khí Hóa” này sau khi Bộ Tư Pháp (DOJ) tuyên bố sẽ tạm ngưng tiến hành để tuân thủ lệnh tòa.

Băng rôn hình Tổng Thống Donald Trump treo trước tòa nhà Bộ Tư Pháp ở Washington, DC, hôm 18 Tháng Năm. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)

Vụ này xảy ra giữa lúc quỹ này vấp phải một loạt rào cản về pháp lý kể từ khi được công bố cách đây hai tuần, cũng như giữa lúc bị cả các nhà lập pháp Cộng Hòa phản đối vì lo ngại số tiền này sẽ không được giám sát đầy đủ và có thể chính quyền sẽ trả cho người tham gia vụ bạo loạn Quốc Hội 6 Tháng Giêng, 2021.

Tháng trước, quỹ này được thành lập theo thỏa thuận dàn xếp để Tổng Thống Trump bỏ vụ kiện $10 tỷ đối với Sở Thuế IRS liên quan tới vụ làm lộ hồ sơ thuế của ông. Chính quyền ông Trump lập luận quỹ này là biện pháp sửa chữa phù hợp để bồi thường cho điều mà họ khẳng định là nạn biến công lực thành vũ khí của chính quyền cựu Tổng Thống Joe Biden.

Mặc dù một số ủng hộ viên Tổng Thống Trump – gồm những người tham gia vụ bạo loạn Quốc Hội – hoan nghênh quỹ này, nhưng các nhà lập pháp Cộng Hòa cực lực phản đối. Quỹ này là một trong những vấn đề ông Trump bàn với Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, hôm Thứ Hai, một người biết cuộc gặp này cho hay, yêu cầu giấu tên.

Hôm Thứ Hai, một người khác biết vấn đề quỹ này, cũng yêu cầu giấu tên, cho hay Tổng Thống Trump đang tính toán lại xem có nên tiếp tục quỹ này hay không. Trước đó, DOJ tuyên bố sẽ tuân thủ phán quyết của chánh án liên bang ở Virginia hôm Thứ Sáu ra lệnh dừng quỹ này để chờ nghe thêm tranh luận trong Tháng Sáu. DOJ quyết định như vậy bất chấp họ lưu ý họ “hết sức không đồng tình” với phán quyết đó. (Th.Long) [kn]

Iran ngừng đàm phán, đóng hoàn toàn Hormuz, Trump nói ‘hãy thư giãn’

TEHRAN, Iran (NV) – Iran đã đình chỉ các cuộc đàm phán quan trọng với Hoa Kỳ nhằm phản đối việc Israel mở rộng chiến dịch quân sự tại Lebanon, theo các phương tiện truyền thông thân chính phủ Iran hôm Thứ Hai, 1 Tháng Sáu.

NBC News dẫn tin từ hãng thông tấn bán chính thức Tasnim cho biết thêm rằng Tehran sẽ cân nhắc việc đóng cửa hoàn toàn eo biển Hormuz, phong tỏa các tuyến đường thủy khác, bao gồm cả eo biển Bab el-Mandeb, nhằm trừng phạt Israel và các bên ủng hộ nước này.

Hình do ISNA của Iran cung cấp hôm 1 Tháng Sáu, cho thấy các tàu thuyền di chuyển dọc theo eo biển Hormuz. (Hình: AMIRHOSSEIN KHORGOOEI / ISNA / AFP via Getty Images)

Bản báo cáo, đăng tải dưới dạng bản dịch trên nền tảng X, do CNBC dẫn lại, tập trung vào các chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon nhằm chống lại lực lượng dân quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn.

Theo nội dung do CNBC dẫn lại, “sẽ không có bất kỳ cuộc đối thoại nào diễn ra” cho đến khi Israel rút quân hoàn toàn khỏi các khu vực đang chiếm đóng tại Lebanon, đồng thời chấm dứt mọi cuộc tấn công tại cả Lebanon lẫn Gaza.

Iran loan báo tin này chỉ vài giờ sau khi Tổng Thống Donald Trump đăng trên Truth Social Media, nói rằng “Iran thực sự mong muốn đạt được một thỏa thuận, và đó sẽ là một thỏa thuận tốt đẹp cho Hoa Kỳ cũng như những đồng minh đang sát cánh cùng chúng ta.”

Cũng trong tin nhắn này, lúc 1 giờ sáng ngày Thứ Hai, tổng thống tấn công những thành viên Quốc Hội lưỡng đảng đã phản đối cuộc chiến Iran.

“Thế nhưng, chẳng lẽ phe ‘Dumocrats’ – cùng một số thành viên đảng Cộng Hòa dường như thiếu tinh thần yêu nước – lại không hiểu rằng việc tôi thực hiện đúng bổn phận và tiến hành đàm phán sẽ trở nên KHÓ KHĂN HƠN GẤP BỘI, khi mà những kẻ cơ hội chính trị cứ liên tục “bới móc” và chỉ trích một cách tiêu cực – với mức độ chưa từng thấy trước đây – rằng tôi nên hành động nhanh hơn, hay chậm lại, hay phát động chiến tranh, hay không phát động chiến tranh, hay bất cứ điều gì khác? Hãy cứ ngồi yên và thư giãn đi. Rốt cuộc thì mọi chuyện đâu sẽ vào đấy cả thôi – lần nào cũng vậy mà! Tổng Thống DJT”

Theo Reuters, thông báo của Iran là một đòn nghiêm trọng đối với các nỗ lực ngoại giao vốn dường như đang tiến gần đến một khuôn khổ nhằm giảm xung đột và mở lại các tuyến hàng hải.

Chỉ vài ngày trước, truyền hình nhà nước Iran nói một dự thảo thỏa thuận Mỹ-Iran có thể dẫn đến việc mở lại eo Biển Hormuz và nới lỏng phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ đối với tàu thuyền có liên hệ với Iran. Thế nhưng, thỏa thuận ngừng chiến mong manh đã thật sự bị tắt nghẽn, sau các cuộc đụng độ “ăn miếng trả miếng” cuối tuần qua.

Tờ Times đưa tin Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) nói lực lượng Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công “tự vệ” vào các địa điểm radar và chỉ huy drone của Iran tại Goruk và trên đảo Qeshm, sau khi Iran bắn hạ một drone MQ-1 của Mỹ. Quân đội Kuwait cũng nói phòng không nước này đã đánh chặn “các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và drone.”

The Guardian đưa tin Iran hiện nói sẽ không có thêm đàm phán hòa bình với Hoa Kỳ cho đến khi Israel ngừng các chiến dịch quân sự. Theo bản tin này, Tehran coi ngừng bắn tại Lebanon là điều kiện cơ bản để nối lại đàm phán, trong khi Iran và các nhóm đồng minh đe dọa gây gián đoạn các tuyến hàng hải then chốt, gồm Hormuz và Bab el-Mandeb.

Trong một bài đăng trên nền tảng X vào sáng Thứ Hai, Ngoại Trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố: “Lệnh ngừng bắn giữa Iran và Hoa Kỳ rõ ràng là một lệnh ngừng bắn trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon.”

“Việc vi phạm lệnh ngừng bắn trên một mặt trận đồng nghĩa với việc vi phạm lệnh ngừng bắn trên tất cả các mặt trận. Hoa Kỳ và Israel phải chịu trách nhiệm về những hậu quả phát sinh từ bất kỳ hành vi vi phạm nào,” ông Araghchi viết.

Phản ứng của thị trường

Phản ứng của thị trường diễn ra ngay lập tức. The Wall Street Journal đưa tin giá dầu tăng mạnh sau các báo cáo rằng Iran đình chỉ đàm phán, với dầu West Texas Intermediate và Brent đều tăng khi giới giao dịch lo ngại sự gián đoạn kéo dài tại các tuyến hàng hải vùng Vịnh. MarketWatch cũng cho biết giá dầu Brent vượt $95/thùng sau tin Iran ngừng đàm phán và lo ngại về giao thông qua Hormuz.

CBS News đưa tin sáng Thứ Hai rằng ông Trump mới đây đã chỉnh sửa một thỏa thuận “hy vọng” giữa Hoa Kỳ và Iran, đồng thời nói bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng phải bảo đảm eo Biển Hormuz được mở lại và uranium làm giàu cao cấp của Iran bị “Hoa Kỳ khai quật và phá hủy.”

Hành động mới nhất của Iran cho thấy Tehran có thể đang tìm cách gia tăng đòn bẩy bằng cách gắn ngoại giao, hoạt động quân sự của Israel và an ninh hàng hải vào cùng một bàn đàm phán. Đối với Hoa Kỳ và các đồng minh, nguy cơ là áp lực lên Hormuz và Bab el-Mandeb có thể biến một cuộc chiến khu vực thành một cuộc khủng hoảng kinh tế rộng hơn.

Câu hỏi tiếp theo là liệu đe dọa của Iran chủ yếu là chiến thuật mặc cả, hay là bước khởi đầu của một nỗ lực phối hợp từ các lực lượng do Iran hậu thuẫn nhằm siết chặt cùng lúc hai hành lang hàng hải quan trọng nhất thế giới. (K.L) [kn]

Bộ Nội An soạn kế hoạch bác đơn tị nạn chính trị không cần phỏng vấn

WASHINGTON, DC (NV) – Theo các tài liệu nội bộ của chính phủ liên bang mà đài CBS News thu thập được và công bố hôm Thứ Hai, 1 Tháng Sáu, chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang soạn thảo một kế hoạch cho phép nhân viên di trú Hoa Kỳ nhanh chóng bác bỏ một số đơn xin tị nạn chính trị, mà không cần phỏng vấn người nộp đơn.

Theo quy định này, giới chức thuộc Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS,) một nhánh của Bộ Nội An (DHS,) có quyền từ chối các đơn xin tị nạn mà không cần tuân thủ thông lệ phỏng vấn người nộp đơn truyền thống, nếu họ xác định rằng các hồ sơ này được nộp sau một năm kể từ khi người nộp đơn đặt chân đến Hoa Kỳ.

Giám Đốc Bộ Nội An Markwayne Mullin (giữa) nói chuyện với quyền Giám Đốc ICE Todd Lyons (trái) tại trụ sở chính của USCIS ở Washington, DC. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)

Trong kế hoạch này, nhân viên xét duyệt có thể bác đơn chỉ dựa trên giấy tờ nếu họ xác định người nộp đơn đã nộp sau hơn một năm kể từ khi vào Hoa Kỳ và không đủ điều kiện được miễn trừ. Sau đó, USCIS sẽ đưa những người bị bác đơn vào thủ tục trục xuất trước hệ thống tòa di trú, nơi họ phải tự bảo vệ hồ sơ của mình trong một môi trường tố tụng đối kháng hơn. 

Thay đổi này sẽ đảo ngược thông lệ lâu nay của USCIS đó là phỏng vấn gần như tất cả người xin tị nạn trước khi ra quyết định.

Trong một tuyên bố gửi tới CBS News, phát ngôn viên của USCIS cho biết chính quyền ông Trump đang “cân nhắc nhiều phương án” để giải quyết tình trạng tồn đọng hơn một triệu đơn xin tị nạn, vốn được “tạo ra bởi các chính sách biên giới mở đầy nguy hiểm của chính quyền tiền nhiệm, bao gồm việc chuyển các đơn bị “thiếu sót” sang các tòa án di trú.

“Điều này sẽ cho phép USCIS tránh lãng phí thời gian vào những đơn xin tị nạn mà lẽ ra cơ quan này sẽ phải chuyển sang quy trình tố tụng nhập cư, đồng thời cho phép những người nhập cư trái phép được trình bày yêu cầu của mình trước một thẩm phán,” phát ngôn viên của USCIS nói thêm, CBS News tường thuật.

Luật Hoa Kỳ nhìn chung yêu cầu người xin tị nạn phải nộp đơn trong vòng một năm sau khi đến nước này. Tuy nhiên, luật có các ngoại lệ, bao gồm tình trạng bệnh nghiêm trọng, luật sư tư vấn kém hiệu quả hoặc hoàn cảnh thay đổi. Trẻ vị thành niên không có người đi kèm không bị ràng buộc bởi hạn một năm này. CBS cho biết theo kế hoạch mới, nhân viên USCIS vẫn có thể lên lịch phỏng vấn nếu họ xác định người nộp đơn có thể thuộc một trong các trường hợp ngoại lệ đó.

Các tổ chức bảo vệ di dân cảnh báo chính sách này có thể đẩy nhầm người xin tị nạn chính trị vào thủ tục trục xuất trước khi họ có cơ hội giải thích vì sao nộp đơn trễ. Bà Conchita Cruz, đồng giám đốc điều hành của Dự Án Vận Động Cho Người Xin Tị Nạn (Asylum Seeker Advocacy Project) nói với CBS rằng có “nhiều lý do” khiến những người xin tị nạn có thể nộp đơn sau hơn một năm kể từ khi nhập cảnh vào Hoa Kỳ. Trong đó bao gồm việc họ đã sinh sống tại quốc gia này với một tư cách pháp lý tạm thời, chẳng hạn như theo diện thị thực.

“Chính phủ sẽ thay đổi các quy định đối với những người nhập cư, những người vốn đang phải xoay xở với một quy trình nhập cư phức tạp, mà thường là trong suốt nhiều năm,” bà Cruz nói thêm.

Kế hoạch này là một phần trong nỗ lực rộng hơn của chính quyền Trump nhằm hạn chế quyền tiếp cận tị nạn và đẩy nhanh trục xuất.

Năm ngoái, giới chức di trú cũng đã đóng băng toàn bộ các hồ sơ xin tị nạn chính trị do USCIS quản lý, sau khi danh tính nghi phạm trong vụ nổ súng khiến hai binh sĩ Vệ Binh Quốc Gia thiệt mạng tại Washington, D.C. được tiết lộ là một người đàn ông Afghanistan đã được cấp quy chế tị nạn.

Sau vài tháng, lệnh tạm dừng này đã được nới lỏng bớt, song vẫn tiếp tục được áp dụng đối với các hồ sơ do công dân của 39 quốc gia nằm trong danh sách thuộc sắc lệnh “cấm nhập cảnh” của ông Trump đệ trình.

Một tin khác cũng liên quan đến vấn đề di trú, đó là Bộ Nội An (DHS) đang tìm cách làm nhẹ đi thông báo về một thay đổi chính sách nhập cư mà bộ này đưa ra tuần trước. Tuần báo The New York Times dẫn tuyên bố mới nhất của DHS nói: “Trên thực tế, phần lớn người nhập cư sẽ không cần phải rời khỏi Hoa Kỳ để nộp đơn xin thẻ xanh.” (K.L) [kn]

Tin tặc xâm nhập Instagram của giới chức Mỹ, đăng bài ủng hộ Iran

WASHINGTON, DC (NV) – Tin tặc xâm nhập trương mục Instagram của một giới chức cấp cao Lực Lượng Không Gian Mỹ và đăng một loạt nội dung tuyên truyền ủng hộ Iran và chống Mỹ hôm Chủ Nhật, 31 Tháng Năm, có nội dung viện dẫn Chiến Tranh Việt Nam, theo CNN.

Đoạn video mà CNN xem sử dụng âm thanh từ “Hanoi Hannah,” nhà tuyên truyền khét tiếng trong Chiến Tranh Việt Nam, yêu cầu lính Mỹ “rời bỏ chiếc tàu đang chìm.” Đoạn video này còn có hình ông Ali Larijani, cựu giới chức an ninh Iran thiệt mạng trong cuộc chiến của Mỹ và Israel ở Iran.

Ông John Bentivegna phát biểu trên sân khấu tại buổi chiếu đặc biệt phim “FLY ME TO THE MOON” ở Washington, DC, ngày 10 Tháng Bảy, 2024. (Hình minh họa: Shannon Finney/Getty Images for Sony Pictures)

Tối Chủ Nhật, trên Facebook, ông John Bentivegna, giới chức cấp cao Lực Lượng Không Gian Mỹ, khuyên đồng nghiệp đừng bấm vào bất cứ đường liên kết nào hoặc tương tác với những video đăng trên trương mục Instagram của ông.

“Chúng tôi đang làm việc với đội ngũ phù hợp để vào lại trương mục và giải quyết vấn đề này càng nhanh càng tốt,” ông Bentivegna cho hay. Phát ngôn viên Lực Lượng Không Gian xác nhận vụ xâm nhập này nhưng từ chối trả lời câu hỏi những bài tuyên truyền đó xuất hiện trên trương mục của ông Bentivegna bao lâu hay ai là thủ phạm vụ này.

Lực Lượng Không Gian đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran. Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, từng ca ngợi lực lượng này vì sử dụng “hiệu ứng phi động lực” (non-kinetic effect) để cản trở hệ phóng phòng không của Iran khi Mỹ và Israel bắt đầu tấn công Iran hôm 28 Tháng Hai.

Thời gian qua, giới lãnh đạo quân sự Mỹ liên tục cảnh báo binh lính rằng điện thoại và trương mục mạng xã hội của họ có thể là mục tiêu trong cuộc chiến Iran.

Hồi Tháng Ba, tin tặc Iran xâm nhập email riêng của ông Kash Patel, giám đốc Cơ Quan Điều Tra Liên Bang (FBI), rồi làm lộ vài tấm hình và email cũ của ông.

Giới trẻ Iran cũng từng dùng AI (trí tuệ nhân tạo) để làm một loạt video được lan truyền rầm rộ trên mạng xã hội, chế giễu Tổng Thống Donald Trump, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth cũng như cuộc chiến của Mỹ ở Iran. (Th.Long) [kn]

2 người Thượng ở Gia Lai bị bắt với cáo buộc ‘chống phá’

GIA LAI, Việt Nam (NV) – Hôm 1 Tháng Sáu, Cơ Quan An Ninh Điều Tra Công An Tỉnh Gia Lai đã khởi tố, bắt giữ ông Siu Yúi, 68 tuổi và ông Siu Dok, 40 tuổi, cùng ở xã Bàu Cạn, với cáo buộc “phá hoại chính sách đại đoàn kết.”

Báo VOV – Tiếng Nói Việt Nam dẫn tin từ công an cho rằng, từ đầu năm đến nay ông Siu Yúi liên lạc qua mạng xã hội với ông Rah Lan Nglol, còn gọi là Ama Chăm và ông Siu Luar – những người bị xác định là cầm đầu tổ chức “Hội Người Thượng Tị Nạn” (MRO) ở ngoại quốc.

Hai bị can Siu Yúi (thứ hai từ trái) và Siu Dok (thứ hai từ phải) tại cơ quan điều tra. (Hình: VOV)

Theo Cơ Quan An Ninh Điều Tra, ông Siu Yúi được giao nhiệm vụ “phát triển lực lượng chống phá trong nước,” phục vụ mục đích “ly khai, tự trị và thành lập nhà nước, tôn giáo riêng tại Tây Nguyên.”

Ông này bị cáo buộc “tuyên truyền, vận động người thân và một số người từng liên quan đến FULRO [Mặt Trận Thống Nhất Đấu Tranh Của Các Sắc Tộc Bị Áp Bức], Tin Lành Đê Ga tham gia sinh hoạt theo “Blung Hlâu”- đạo riêng tu tại gia của người Thượng bản địa, đồng thời đăng tải, chia sẻ nhiều nội dung về tổ chức này trên mạng xã hội.

Một số bài viết bị cho là “có nội dung xuyên tạc tình hình tự do tín ngưỡng, dân chủ, nhân quyền và kích động tư tưởng ly khai, tự trị.”

Tuy nhiên, cũng như các trường hợp bị chụp mũ “xuyên tạc, chống phá,” bản tin không làm rõ cụ thể ông Siu Yúi đã đăng những bài viết, video clip “có nội dung xấu độc” như thế nào.

Sau khi được ông Ama Chăm phong chức “mục sư,” ông Siu Yúi đã hình thành các điểm nhóm cầu nguyện theo “Blung Hlâu.”

Đến hôm 12 Tháng Tư vừa qua, ông Siu Yúi tổ chức lễ Báp-tem (rửa tội) cho một số người tại xã Bàu Cạn và lôi kéo ông Siu Dok tham gia.

Ông Siu Dok bị cáo buộc “giữ tiền quỹ phục vụ mục đích thành lập hội thánh riêng và nhà nước riêng theo chỉ đạo của nhóm Ama Chăm.”

Theo nhà chức trách, ông Siu Yúi từng bị kết án sáu năm tù về tội ”phá hoại chính sách đoàn kết” liên quan các vụ gây rối hồi năm 2001.

Đến năm 2021, ông Siu Yúi tiếp tục bị kiểm điểm do đăng tải, chia sẻ các nội dung bị cho là “gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.” (Tr.N) [kn]

Trump lại bị đồng hương của rể quý ‘ngáng chân’ khi sắp rút khỏi vùng Vịnh

play-rounded-fill
Trump lại bị đồng hương của rể quý ‘ngáng chân’ khi sắp rút khỏi vùng Vịnh

Iran vừa tuyên bố ngưng tất cả đàm phán với Mỹ sau khi Israel tiếp tục tấn công miền Nam Lebanon.

Đồng Nai: Hơn 200 tấn cá ở hồ Trị An chết trắng, người nuôi điêu đứng

ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Tính đến chiều 31 Tháng Năm, số lượng cá nuôi lồng bè trên hồ Trị An, thành phố Đồng Nai, bị chết đã lên hơn 200 tấn khiến người nuôi thiệt hại nặng nề.

Nói với báo Dân Trí hôm 1 Tháng Sáu, ông Nguyễn Văn Mạnh, ở  phường Trị An, thành phố Đồng Nai, cho biết hiện tượng cá chết bắt đầu xuất hiện từ tối 29 Tháng Năm, sau những cơn mưa lớn kéo dài. Riêng gia đình ông, toàn bộ số cá lăng, cá trắm cỏ đã bị chết hoàn toàn.

Người dân vớt hơn 200 tấn cá chết ở hồ Trị An đưa vào bờ vì lo ô nhiễm môi trường. (Hình: Phước Tuần/Dân Trí)

“Hơn 65 tấn cá đang chuẩn bị đến ngày thu hoạch của gia đình bất ngờ chết đồng loạt khiến chúng tôi không kịp trở tay,” ông Mạnh cho biết.

Trong khi đó, ông Nguyễn Tuấn Anh, ngụ phường Trảng Bom, thành phố Đồng Nai, buồn bã cho hay đây là năm đầu tiên gia đình ông đầu tư nuôi cá lồng bè trên hồ Trị An.

Theo đó, từ Tháng Mười, 2025, ông Tuấn Anh đã thả nuôi hơn 10 tấn cá các loại và chỉ còn ít thời gian nữa là có thể thu hoạch. Thế nhưng, chỉ sau một đêm, toàn bộ số cá trong các lồng nuôi bất ngờ chết hàng loạt, gây thiệt hại nặng về kinh tế cho gia đình.

Tương tự, ông Lê Văn Quyết ở phường Trị An, không giấu nổi sự xót xa khi chứng kiến cá gần đến ngày thu hoạch của gia đình bị chết trắng.

“Chỉ còn vài ngày nữa là thương lái đến thu mua, nhưng cơn mưa đầu mùa đã cuốn trôi toàn bộ tài sản. Đây là lần đầu tiên sau hơn 10 năm nuôi cá lồng bè, gia đình tôi chịu thiệt hại nặng nề đến vậy, ước tính hơn 250 triệu đồng ($9,497),” ông Quyết nói.

Bà Nguyễn Thị Dung, chủ tịch phường Trị An, cho biết bước đầu ghi nhận có khoảng hơn 200 tấn các loại gồm cá chép, mè,… của 15 gia đình bị chết. Phường đã huy động lực lượng ở địa phương hỗ trợ người dân vớt, thu gom cá chết đưa vào bờ xử lý để bảo vệ môi trường khu vực hồ Trị An.

Nói với báo Người Lao Động, ông Nguyễn Văn Thắng, phó giám đốc Sở Nông Nghiệp và Môi Trường Đồng Nai, cho biết thêm hiện nay sở đang hỗ trợ di chuyển các lồng bè, lấy mẫu xét nghiệm tìm nguyên nhân nhưng chưa có kết quả cuối cùng.

Cá chết tiếp tục gia tăng. (Hình: HAC/Lao Động)

Tuy nhiên, qua ghi nhận thực tế có thể do mật độ nuôi dày khiến lượng oxy thiếu hụt dẫn đến cá chết hàng loạt.

“Vì khu vực này chủ yếu là do người dân nuôi tự phát, không kiểm soát,” ông Thắng nhận định.

Về chính sách hỗ trợ các hộ nuôi cá bị thiệt hại, ông Thắng cho biết Sở Nông Nghiệp “đang rà soát nghiên cứu các cơ chế chính sách theo đúng quy định.”

Hồ thủy điện Trị An với diện tích 323 cây số vuông là hồ thủy điện lớn nhất miền Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất điện, cung cấp nước sinh hoạt, nông nghiệp, đẩy mặn và điều tiết lũ cho vùng hạ lưu sông Đồng Nai. Việc cá chết hàng loạt không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái và nguồn nước của khu vực. (Tr.N) [kn]

Cao ốc dày đặc nội thành Sài Gòn, người dân ‘nghẹt thở’ đi lại mệt mỏi

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhiều gia đình ở nội thành Sài Gòn dồn hết tiền mua căn hộ cách trung tâm “mươi phút đi xe,” nhưng gần chục năm qua không còn thời gian nghỉ ngơi do mất nhiều thời gian để đi lại.

Theo ghi nhận của báo VnExpress hôm 1 Tháng Sáu, vào những giờ tan tầm, dòng xe hơi dày đặc trên tuyến đường Ngô Tất Tố, phường Thạnh Mỹ Tây, nhích từng mét qua đoạn dài chỉ khoảng một cây số. Trong khi đó, nhiều xe gắn máy phải leo lên vỉa hè để thoát khỏi dòng xe cộ bị kẹt cứng bên dưới.

Nhiều nơi có mật độ xây dựng cao tại thành phố Sài Gòn đang chịu áp lực lớn về hạ tầng. (Hình: Đình Văn/VnExpress)

Đây là trục kết nối trung tâm thành phố với khu vực Bình Thạnh cũ và cửa ngõ vòng xoay Hàng Xanh chỉ rộng hai làn xe, nhưng tập trung nhiều trường học, hàng quán, văn phòng cùng các tòa nhà cao tầng với gần 1,000 căn hộ, trong đó có tòa nhà cao 30 tầng.

Đáng lưu ý, tuyến đường này đồng thời cũng là lối ra vào các cụm chung cư Mỹ Đức và Phạm Viết Chánh nằm cách đó vài trăm mét.

Cô Thanh Nga, 35 tuổi, cho biết mình thường lái xe hơi từ công ty ở trung tâm Sài Gòn về nhà gần Bến Xe Miền Đông cũ, và luôn cảm thấy căng thẳng mỗi khi đi qua khu vực này.

“Thực tế có ngày chỉ đi học và đi làm mất gần nửa buổi sáng,” cô Nga than.

Không riêng đường Ngô Tất Tố, nhiều nơi có mật độ xây dựng cao tại Sài Gòn cũng đang chịu áp lực lớn về hạ tầng.

“Suốt tám năm qua đường sá gần như không thay đổi, trong khi chung cư liên tục mọc lên khiến lời quảng cáo khi dự án rao bán ngày càng xa thực tế. Đường nhỏ nhưng cao ốc tập trung quá nhiều, dân cư đông đúc nên lúc nào cũng ngột ngạt,” cô Thúy Vân, 40 tuổi, ở khu Cityland Park Hills, phường Gò Vấp, ngao ngán nói.

Ở Phía Nam thành phố, dọc trục Nguyễn Hữu Thọ hiện tập trung khoảng 100,000 căn hộ, khiến cửa ngõ qua cầu Kênh Tẻ và đường Khánh Hội thường xuyên kẹt xe.

Tương tự, các tuyến Nguyễn Hữu Cảnh, Hồng Hà, Phổ Quang và khu vực quanh phi trường Tân Sơn Nhất liên tục xuất hiện các dự án nhà ở, cao ốc trong khi mạng lưới đường sá gần như không được mở rộng tương xứng.

Theo Sở Xây Dựng TP.HCM, riêng khu vực thành phố Sài Gòn cũ có hơn 1,500 chung cư cùng hàng loạt tổ hợp nhà ở, thương mại, văn phòng tập trung ở nội thành. Nhiều tuyến đường phải gánh lượng dân cư vượt xa thời điểm quy hoạch ban đầu.

Thành phố hiện còn 22 điểm kẹt xe kéo dài. Tỷ lệ đất dành cho giao thông mới đạt khoảng 15% diện tích đô thị, thấp hơn đáng kể so với mục tiêu 20-25% theo quy hoạch.

Áp lực cũng lan sang các không gian công cộng. Diện tích cây xanh bình quân tại Sài Gòn chỉ khoảng 0.55 mét vuông/người, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn tối thiểu 10-15 mét vuông /người của nhiều thành phố trên thế giới.

Việc đi lại trong nội thành chiếm vài tiếng mỗi ngày khiến thời gian nghỉ ngơi, sinh hoạt của nhiều gia đình bị thu hẹp. (Hình: Đình Văn/VnExpress)

Theo ông Đoàn Hồng Đức, Ban Phát Triển Hạ Tầng, Đại Học Giao Thông Vận Tải TP.HCM, áp lực hạ tầng hiện nay không xuất phát từ một vài dự án riêng lẻ mà là hệ quả cộng dồn của hàng chục, thậm chí hàng trăm dự án trong cùng khu vực suốt nhiều năm qua.

Theo ông Đức, do nhiều dự án khi được phê duyệt chỉ đánh giá từng dự án riêng lẻ mà không xem xét tổng thể khu vực, nguy cơ quá sức chứa là khó tránh khỏi.

“Đúng quy hoạch ở cấp dự án chưa chắc đã đúng ở quy mô đô thị. Sài Gòn hiện mới chỉ nén dân số và nén xây dựng, chưa đạt mô hình đô thị nén đúng nghĩa. Đất dành cho giao thông, công viên hay quảng trường không tăng tương ứng với tốc độ gia tăng dân số thì phẩm chất sống sẽ giảm dần. Người dân cảm nhận rõ nhất qua tình trạng kẹt xe, thiếu chỗ vui chơi và thiếu không gian xanh,” ông Đức nhận định.

“Đất dành cho giao thông, công viên hay quảng trường không tăng tương ứng với tốc độ gia tăng dân số thì phẩm chất sống sẽ giảm dần. Người dân cảm nhận rõ nhất qua tình trạng kẹt xe, thiếu chỗ vui chơi và thiếu không gian xanh,” ông Đức nói thêm. (Tr.N) [kn]

Bắc Ninh bội thu vải thiều, giá tăng mạnh ‘chưa từng có’

BẮC NINH, Việt Nam (NV) – Với sản lượng vải thiều đã thu hoạch trên 30,000 tấn, cộng với xuất cảng giá cao giúp nhiều gia đình nông dân trồng vải ở Bắc Ninh bội thu, tạo nên “mùa trái cây đặc biệt chưa từng có.”

Theo Sở Công Thương Bắc Ninh, năm nay, ngoài thị trường chủ lực Trung Quốc, việc xuất cảng vải thiều Bắc Ninh tiếp tục mở rộng sang thị trường Mỹ, Canada, Châu Âu, Nhật Bản, Úc, Thái Lan.

Vải thiều Lục Ngạn, tỉnh Bắc Ninh, được các thương lái săn đón. (Hình: Ngọc Nam/Tuổi Trẻ)

Nói với báo Tuổi Trẻ hôm 1 Tháng Sáu, anh Trần Văn Phúc ở xã Nam Dương, tỉnh Bắc Ninh, cho biết hồi đầu tuần trước, giá vải u hồng Thanh Hà ở khu vực huyện Lục Ngạn cũ đã cao, đạt 50,000 đồng ($1.9) /kg, song các ngày gần đây do khan hiếm, giá tiếp tục tăng cao với khoảng 70,000-73,000 đồng ($2.6 tới $2.7)/kg, tùy theo phẩm chất, mẫu mã.

“Tôi sống ở đây nhiều năm nhưng chưa bao giờ thấy vải thiều Lục Ngạn được giá như vậy,” anh Phúc nói.

“Vải ở Nam Dương được thương lái mua giá cao vì mẫu mã đẹp, phẩm chất tốt, ít hàng do năm nay thời tiết bất thường, nhiều nhà vườn mất trắng, trong đó có cả nhà tôi,” anh Phúc cho biết thêm.

Trong khi đó, ông Ngọc Nam ở phường Phượng Sơn, cho biết gia đình có khoảng 1-2 tấn vải thiều giống Thanh Hà do chưa đến chính vụ, số lượng bán rất ít và chỉ mong giá sẽ tốt để bù công chăm sóc, thu hoạch.

Theo ông Nguyễn Thế Thi, phó giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh, cho biết thời gian tới, ngành công thương tỉnh tiếp tục tăng cường xúc tiến thương mại mở rộng thị trường tiêu thụ, đẩy mạnh các kênh bán hàng trên các sàn thương mại điện tử, nền tảng số, livestream… Tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã mở rộng xuất cảng sang Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản, Châu Âu…

“Sở Công Thương và các sở ngành tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến thương mại, phát huy hiệu quả mô hình câu lạc bộ KOL và KOC tỉnh Bắc Ninh để quảng bá nông sản trên không gian số. Đây là hướng đi mới nhằm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tạo kênh tiêu thụ nhanh, linh hoạt và hiệu quả,” ông Thi cho biết.

Giá vải thiều tại một điểm cân ở khu vực Lục Ngạn đạt 73,000 đồng/kg. (Hình: Phúc Văn Trần/Tuổi Trẻ)

Trong khi đó, tại hội nghị “Xúc tiến tiêu thụ vải thiều và các nông sản chủ lực năm 2026,” hôm 28 Tháng Năm, ông Phạm Văn Thịnh, phó chủ tịch tỉnh Bắc Ninh, cho biết chỉ mong chính quyền, doanh nghiệp phía Trung Quốc tạo điều kiện hình thành “luồng xanh,” rút ngắn thời gian thông quan, bảo đảm độ tươi ngon của nông sản tại các cửa khẩu trọng điểm phía Trung Quốc.

Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp, nhà phân phối lớn có uy tín của Trung Quốc sang tỉnh Bắc Ninh khảo sát, ký kết hợp đồng thu mua và phối hợp tổ chức các hoạt động quảng bá ở các khu vực Vân Nam của Trung Quốc như Bằng Tường, Sùng Tả, Châu Hồng Hà, Hà Khẩu… nhằm không bị động khi thị trường Trung Quốc nhập cảng hạn chế. (Tr.N) [kn]

Chuyến bay United Airlines phải quay lại Mỹ vì chiếc máy Bluetooth khả nghi

NEWARK, New Jersey (NV) – Chuyến bay của hãng hàng không United Airlines đi Tây Ban Nha cuối tuần qua giữa đường phải quay lại Mỹ vì chiếc máy Bluetooth được đặt tên khả nghi trên phi cơ, theo đài NPR hôm Chủ Nhật, 31 Tháng Năm.

Chuyến bay này đi Palma de Mallorca, Tây Ban Nha, dài gần tám tiếng, nhưng phải quay trở lại Phi Trường Quốc Tế Newark Liberty ở New Jersey sau 4 tiếng 24 phút, theo dữ liệu theo dõi chuyến bay. Chuyến bay này chở 190 hành khách và phi hành đoàn gồm 12 người, theo United.

Phi cơ United Airlines. (Hình minh họa: Justin Sullivan/Getty Images)

United gửi email tới NPR cho hay chuyến bay này phải quay lại “để giải quyết mối lo ngại về an ninh.”

Theo hàng loạt bài đăng trên mạng xã hội của một số người tự nhận là hành khách chuyến bay này, dường như vấn đề là chiếc máy Bluetooth nào đó trên phi cơ.

Sau khi chuyến bay này đáp xuống Newark không lâu sau 9 giờ rưỡi tối Thứ Bảy, nhân viên an ninh tới kiểm tra phi cơ vì có người đặt tên cho chiếc máy Bluetooth của họ bằng “từ có bốn chữ cái nào đó,” theo đoạn ghi âm của đài kiểm soát không lưu trên LiveATC.net, CBS News đưa tin.

“Họ phải kiểm tra khắp chiếc phi cơ, bao gồm khu vực hành lý,” đài kiểm soát không lưu nói, theo đoạn ghi âm.

Trong trường hợp này, “từ có bốn chữ cái” dường như không phải từ chửi thề, mà là từ khác liên quan tới an ninh.

“Có mạng Bluetooth nào đó đang mở được đặt tên là ‘BOMB,’ một người tự nhận là hành khách chuyến bay này viết trên TikTok.

Trên Reddit, một người khác tự nhận là chồng hoặc vợ hành khách trên chuyến bay này, cũng cho hay từ khả nghi đó là “bomb” (bom) và chiếc máy đó là loa nghe nhạc của một hành khách tuổi thiếu niên.

Toàn bộ hành khách phải di tản khi cảnh sát phi trường kiểm tra phi cơ, và hành khách được nhân viên Cơ Quan An Ninh Giao Thông Vận Tải (TSA) và Cơ Quan Quan Thuế và Biên Phòng (CBP) rà soát lại trước khi lên chuyến bay thay thế, theo CBS News.

Cuối cùng, chuyến bay thay thế đáp xuống Palma de Mallorca lúc 3 giờ 47 phút chiều Chủ Nhật, trễ khoảng 9 tiếng rưỡi so với lịch trình ban đầu. (Th.Long) [kn]

Phú Quốc: Bắt giữ nhóm thợ săn xẻ thịt voọc bạc Đông Dương quý hiếm

AN GIANG, Việt Nam (NV) – Một nhóm thợ săn ở Phú Quốc đã bị công an bắt quả tang khi bắn chết và làm thịt chín con voọc bạc Đông Dương quý hiếm.

Hôm 1 Tháng Sáu, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh An Giang đã bắt giữ năm nghi can Ngô Hoàng Phi, 47 tuổi; Ngô Hoàng Hậu, 23 tuổi; Đỗ Khắc Trường, 30 tuổi; Đỗ Khắc Cường, 32 tuổi và Nguyễn Tấn Bền, 39 tuổi, cùng ở đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang, để điều tra về tội “vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm.”

Nhóm nghi can bị bắt quả tang khi đang xẻ thịt voọc bạc Đông Dương. (Hình: Dương Đông/Tuổi Trẻ)

Theo báo Pháp Luật TP.HCM, qua theo dõi, công an phát hiện nhóm của nghi can Phi thường dùng súng săn bắn động vật hoang dã trong rừng ở Phú Quốc, rồi đăng bán trên mạng xã hội. Trong số này, có nhiều loài thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm nằm trong “sách đỏ” được ưu tiên bảo vệ.

Trưa 29 Tháng Năm, công an bắt quả tang hai nghi can Phi và Hậu đang lột da, mổ xẻ một con voọc bạc Đông Dương.

Khám xét nơi ở của hai người này, công an phát hiện thêm tám con voọc bạc đã bị xẻ lấy thịt, chỉ còn phần đầu, xương. Tại đây, công an đã thu giữ một khẩu súng săn bắn đạn chì.

Biết không thể trốn thoát khi đồng bọn bị bắt, ba ngày sau, ba nghi can Trường, Cường và Bền đã đến công an đầu thú, giao nộp một khẩu súng bắn đạn chì, một con dao và nhiều dụng cụ dùng để săn bắt động vật.

Chín con voọc bạc Đông Dương đã bị nhóm nghi can bắn hạ, làm thịt đem bán. (Hình: Dân Trí)

Tổng cộng, lực lượng hữu trách thu chín con voọc bạc Đông Dương đã bị giết, hai khẩu súng bắn đạn chì cùng nhiều tang vật liên quan.

Công An Tỉnh An Giang đang trưng cầu giám định tang vật, đồng thời tiếp tục mở rộng điều tra những người liên quan để củng cố hồ sơ xử lý theo quy định.

Voọc bạc Đông Dương (Trachypithecus germaini) là loài linh trưởng quý hiếm sống chủ yếu trong các khu rừng ở Nam Bộ Việt Nam và Cambodia. Loài này có bộ lông màu xám bạc đặc trưng, sống theo đàn trên tán cây, thuộc nhóm động vật nguy cấp, quý hiếm (nhóm IB), được ưu tiên bảo vệ, nghiêm cấm săn bắt, giết, nuôi nhốt, vận chuyển và buôn bán trái phép. (Tr.N) [kn]

Bắt giữ 3 lò sản xuất hơn 1,000 tấn giá đỗ ngâm hóa chất ở Sài Gòn

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hôm 1 Tháng Sáu, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An TP.HCM đã khởi tố, bắt giữ bốn bị can Lưu Văn Thiệp, 34 tuổi; Lâm Văn Hưng, 33 tuổi; Nguyễn Văn Định, 34 tuổi và Trần Văn Nghĩa điều tra về tội “vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.”

Theo báo Người Lao Động, Phòng Cảnh Sát Kinh Tế TP.HCM bất ngờ kiểm tra đồng loạt ba cơ sở sản xuất giá đỗ ở phường Thông Tây Hội do các bị can Thiệp, Hưng và Định làm chủ.

Bốn bị can dùng hóa chất làm giá đỗ ở phường Thông Tây Hội, Sài Gòn, bị công an bắt giữ. (Hình: Tuổi Trẻ)

Tại hiện trường, giới hữu trách đã bắt quả tang các cơ sở này đang dùng “công nghệ” hóa chất để kích thích giá đỗ, thu giữ 860 lu nhựa đang ủ giá cùng hàng trăm lít dung dịch 6-Benzylaminopurine thường gọi bằng tiếng lóng là nước “kẹo” pha sẵn để dùng trong sản xuất.

Làm việc với công an, nhóm bị can trên khai ngoài hạt đậu xanh, vôi cục và nước giếng, họ còn bí mật pha thêm chất 6-Benzylaminopurine để tránh bị phát giác

Cơ quan điều tra cáo buộc, dù biết đây là hóa chất không được phép dùng trong thực phẩm và có hại cho sức khỏe. Song, vì lợi nhuận nhóm bị can  Thiệp, Hưng, Định và Nghĩa vẫn bất chấp pha vào nước ngâm ủ nhằm triệt tiêu phần rễ, ép thân cây giá to mập, mọng nước, tăng trọng lượng và đẹp mắt hơn để dễ bán.

Nhà chức trách xác định, từ năm 2022 đến khi bị bắt, mỗi ngày ba cơ sở trên đưa ra thị trường khoảng ba tấn giá đỗ ngâm hóa chất, phân phối cho nhiều chợ, quán ăn tại khu vực Bình Thạnh và Gò Vấp. Tổng cộng hơn 1,000 tấn giá đỗ bẩn đã được bán ra, trị giá khoảng 8 tỷ đồng ($303,920).

Công an kiểm tra một trong ba cơ sở sản xuất, kinh doanh giá đỗ ngâm hóa chất. (Hình: Nguyễn Trang/Dân Trí)

Theo các chuyên gia y tế, việc ăn phải thực phẩm (như giá đỗ) bị tẩm chất 6-Benzylaminopurine có thể dẫn đến ngộ độc cấp tính, rối loạn tiêu hóa, khó thở, tổn thương phổi. Về lâu dài, hóa chất này tích tụ trong cơ thể có nguy cơ gây dị tật thai nhi hoặc phát sinh các bệnh lý hiểm nghèo.

Hiện Phòng Cảnh Sát Kinh Tế TP.HCM tiếp tục điều tra mở rộng đường dây giá đỗ ngậm hóa chất kinh khủng này. (Tr.N) [kn]

Iran ngưng đàm phán, chiến sự nóng lên. Ngay cả khi ngưng bắn, Hormuz, giá xăng khó trở lại?

play-rounded-fill
Iran ngưng đàm phán, chiến sự nóng lên. Ngay cả khi ngưng bắn, Hormuz, giá xăng khó trở lại?

Hôm nay 1/6, chiến sự Iran nóng trở lại, Iran tuyên bố ngừng đàm phán với Mỹ, dọa đóng eo biển Hormuz để đáp trả các vi phạm ngừng bắn của Mỹ và Israel.

Phân tích CNBC 30/5: Ngay cả khi Hoa Kỳ và Iran đạt thỏa thuận và eo biển Hormuz được mở lại, lưu lượng tàu chở dầu đi qua eo biển này có thể sẽ không bao giờ trở lại mức trước chiến tranh, trong bối cảnh các chủ tàu quốc tế phải cân nhắc rủi ro giao tranh có thể bùng phát trở lại bất cứ lúc nào tại một vùng Vịnh đầy bất ổn.

 

Khi lãnh tụ vĩ đại… chỉ là ca sĩ hạng ba!

Khi lãnh tụ vĩ đại… chỉ là ca sĩ hạng ba!

play-rounded-fill

Xe rác bị cháy do cư dân vứt bình điện xe hơi vào thùng rác

QUẬN CAM, California (NV)- Những tin tức mới đây cho thấy nhiều cư dân không nhận thức được sự nguy hiểm của việc vất bỏ bình điện xe hơi vào thùng rác. Việc tái chế đúng cách các loại bình điện phế thải là vô cùng quan trọng. Cho dù là loại bình axit-chì truyền thống hay lithium-ion hiện đại, chúng đều chứa các hóa chất độc hại và có khả năng gây cháy nổ. Bỏ chúng vào thùng rác vừa gây hại cho môi trường, vừa phá hủy xe rác.

Trang mạng tin tức xe hơi www.thedrive.com đưa tin về ba sự cố xảy ra vào cuối Tháng Năm trên khắp nước Mỹ liên quan đến bình điện xe hơi trong thùng rác. Theo tờ “Laredo Morning Times”, vào ngày 29 Tháng Năm, một chiếc xe rác của thành phố Rio Bravo Texas đã bị hư hại sau khi một thùng rác chứa đầy bình điện xe hơi bị đổ vào thùng xe. Một viên chức thành phố cho biết mức độ hư hại của xe là “nghiêm trọng;” cần phải có thợ máy chuyên nghiệp để sửa chữa xe; khả năng dịch vụ đổ rác sẽ bị chậm trễ trong thời gian chiếc xe này ngừng hoạt động.

Bỏ bình điện vào thùng rác có thể làm phá hủy xe rác. (Hình minh họa tạo bởi ChatGPT)

Các xe rác thường sử dụng hệ thống nén thủy lực công suất lớn để ép chặt lượng rác chuyên chở. Nếu trong rác có lẫn bình điện là cực kỳ nguy hiểm; bởi khi bị nghiền nát chúng có thể rò rỉ các hóa chất ra ngoài, có thể gây cháy nổ. Đó chính là điều đã xảy ra vào ngày 27 Tháng Năm tại Roseville, California (gần Sacramento). Viên chức thành phố công bố một đoạn video ghi lại cảnh các bình điện lithium-ion bốc cháy dữ dội ở khoang sau của một chiếc xe rác. Thành phố kêu gọi người dân tuyệt đối không vứt các loại bình điện vào thùng rác sinh hoạt thông thường. Sở cứu hỏa Sacramento cho biết những đám cháy kiểu này bùng phát với tốc độ cực nhanh, thải khí độc vào môi trường.

Cũng trong ngày, Sở Cứu hỏa thành phố Troy, Michigan báo cáo về một vụ cháy xe rác khác, cũng do bình điện lithium-ion gây ra. Theo một đoạn video trên Facebook, tài xế đã buộc phải đổ toàn bộ lượng rác đang chở xuống đất để ngăn ngọn lửa lan từ khoang chứa vào sâu bên trong thân xe. Khi dập tắt đám cháy, lính cứu hỏa đã tìm thấy một bình điện lithium-ion lẫn trong đống phế thải, xác định chính nó là nguyên nhân gây ra vụ hỏa hoạn.

Những tai nạn kiểu này chẳng phải chuyện mới. Tờ báo Gothamist từng đưa tin về hàng loạt vụ cháy bình điện trên các xe rác tại Thành phố New York trong năm 2024. Nhưng việc có tới ba vụ xảy ra chỉ trong một tuần thì quả thực là một tín hiệu đáng báo động. Cư dân cần vứt bỏ bình điện xe hơi tại các điểm tái chế được chỉ định, thí dụ như các cửa hàng phụ tùng xe hơi, hoặc điểm thu gom rác thải nguy hiểm. Không phải ngẫu nhiên mà trên bình điện lại có in hình biểu tượng chiếc thùng rác bị gạch chéo, nhắc nhở nó không thể bị bỏ vào thùng rác. (HD)

‘Chiến binh Lego’ có mang lại chiến thắng cho Iran?

Trúc Phương/Người Việt

Những video ngắn được dựng bằng kỹ thuật AI (trí tuệ nhân tạo) với hình nhân Lego trong vai tổng thống Mỹ, thủ tướng Israel…, với nội dung bôi bác, đã trở thành hiện tượng thật sự. Hàng loạt tờ báo Mỹ đã viết về “chiến thắng” của binh đoàn Lego Iran. Tuy nhiên, ở góc độ khác, chiến binh Lego của Cộng Hòa Hồi Giáo Iran thật ra chẳng thay đổi được điều gì…

Hình do AI tạo ra, phía sau là hình Tổng Thống Trump và Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. (Hình minh họa: Chris Delmas/AFP via Getty Images)

Binh đoàn Lego

Lan truyền cực nhanh từ khi cuộc chiến Iran bùng nổ, những clip Lego ngắn đã thu hút hàng trăm triệu lượt xem. Chúng được các trương mục mạng xã hội của chính phủ Iran chia sẻ lại, được truyền thông nhà nước Nga tích cực quảng bá, và được dân Trung Quốc khoái trá rủ nhau coi.

Với mục đích chính là tuyên truyền, trong các clip, người ta thấy cảnh hỏa tiễn Lego bay ào ạt dội xuống Tel Aviv; cảnh một ngôi mộ “xây” bằng Lego cùng hàng chữ: “R.I.P. Donald John Trump;” cảnh Tòa Bạch Ốc-Lego bị hỏa tiễn bắn cháy ngùn ngụt… Và một clip loan tin Lego-Netanyahu bị giết thảm…

Tất cả được dựng bằng kỹ thuật AI với hình ảnh chủ đạo luôn là những viên gạch trò chơi xếp hình Lego. Nguồn gốc của nó từ đâu? Năm 2025, một kênh YouTube có tên Akhbar Enfejari (Tin Tức Bùng Nổ) xuất hiện, trong đó, người dẫn chương trình Iran bình luận tin tức thời sự Trung Đông với quan điểm chống phương Tây. Lúc đó, gần như không ai biết Akhbar Enfejari. Đến Tháng Hai, 2026, khi Mỹ và Israel tấn công Iran, Akhbar Enfejari bắt đầu bứt phá khi tạo ra loạt clip Lego với kỹ thuật sản xuất chuyên nghiệp. Các clip đều có kịch bản nội dung và phim được biên tập kỹ.

Trong một clip, có cảnh Lego-Trump hoảng loạn lật tập hồ sơ có nhãn “Hồ sơ Jeffrey Epstein.” Trong clip khác, Lego-Netanyahu vừa cười khanh khách vừa hối Trump tấn công Iran; đứng sát đó là Lego-Quỷ Satan lộ vẻ đắc ý. Tiếp đó, Lego-Trump phóng hỏa tiễn trúng một trường nữ sinh, khiến tất cả còn lại chỉ là đôi giày màu hồng và chiếc ba lô nhỏ nằm lẫn trong đống đổ nát…

Trung tuần Tháng Tư, kênh Akhbar Enfejari bị YouTube gỡ. Instagram cũng thực hiện chính sách tương tự. Tuy nhiên, chiến binh Lego của Akhbar Enfejari vẫn hoạt động trên X (Twitter) và một số nền tảng mạng xã hội khác. Họ vẫn đều đặn tung ra clip mới. Một clip gần đây, có tựa “Phản ứng của Iran khi lệnh ngừng bắn sắp hết hiệu lực,” mô tả binh sĩ Lực Lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo hò reo ăn mừng, lau chùi hỏa tiễn, chuẩn bị sẵn sàng phóng drone tấn công…

Đoạn video khép lại với cảnh một chỉ huy Iran ném hỏa tiễn tựa như ném phi tiêu, ghim thẳng vào mặt Trump. Lúc đó, Lego-Trump quấn trên đầu cái băng đô đỏ in chữ “LOSER”…

Xét về hiệu ứng lan tỏa, khó có thể nói các clip Lego của Akhbar Enfejari là không thành công ít nhiều về mặt tuyên truyền. Viện Đối Thoại Chiến Lược (Institute for Strategic Dialogue) cho biết, chỉ trong 50 ngày đầu tiên cuộc chiến Trung Đông, các bài đăng “phim Lego” từ sứ quán và giới chức Iran đã thu hút xấp xỉ 900 triệu lượt xem cùng 22 triệu lượt “thích.”

Iran và cuộc chiến meme

Tuy nhiên, như phân tích của nhà báo Bobby Ghosh trên Time ngày 27 Tháng Năm, Iran không hề thắng trong cuộc chiến meme (“meme” – thuật ngữ do nhà sinh vật học tiến hóa Richard Dawkins đặt, trong quyển “The Selfish Gene” xuất bản năm 1976 của ông, để mô tả một đơn vị thông tin văn hóa có khả năng tự sao chép).

Trong thực tế, kỹ thuật meme nhạo báng trong tuyên truyền nhằm kích thích tinh thần binh sĩ của mình và bôi nhọ đối phương không phải là sản phẩm do Iran đẻ ra. Chiến lược truyền thông xã hội mà Iran đang áp dụng thực chất chỉ là sự vay mượn từ “cẩm nang tác chiến” của Ukraine.

Ngay từ khoảnh khắc đầu tiên khi Nga phát động cuộc xâm lược Ukraine vào Tháng Hai, 2022, chính quyền Kyiv đã bắt tay thực hiện trên không gian kỹ thuật số những điều mà họ chưa thể làm được trên chiến trường thực địa. Như đã biết, Ukraine rất thành công trong cuộc chiến meme. Họ khai thác tối đa yếu tố hài hước để lật tẩy bộ mặt tuyên truyền sai lệch của Nga.

Bằng vô số meme dí dỏm, họ không chỉ kích thích tinh thần binh sĩ lẫn người dân mà còn lay động được sự chú ý và đồng cảm của thế giới. Như mổ xẻ của nhà báo Bobby Ghosh, Tehran chỉ “chôm lại” và áp dụng những gì Ukraine đã làm, khi họ xây dựng hình ảnh kẻ yếu thế chống lại “sức mạnh của quỷ dữ.” Tuy nhiên, chiến thuật của Ukraine thành công nhờ hai lý do mà Iran hoàn toàn không có.

Khi Ukraine bước vào cuộc chiến chống lại Nga, nhiều người phương Tây còn mơ hồ với đất nước này. Có thể không ít người thậm chí không biết tổng thống Ukraine là ai. Chính những meme hài hước đã giúp giới thiệu một Ukraine – từng có hệ thống chính trị dân chủ và nền báo chí tự do – đến với thế giới. Trong một báo cáo của Viện Reuters (Reuters Institute), nhà nghiên cứu Olga Tokariuk nhận định: Khiếu hài hước của người Ukraine, thể hiện qua meme chính trị, đã đóng vai trò như một “cánh cửa dẫn lối tới sự thấu hiểu sâu sắc hơn về lịch sử và văn hóa đất nước này.”

Hơn nữa, các meme của Ukraine hoàn toàn nhất quán với thực tế khách quan. Hình ảnh một Ukraine hóm hỉnh, đầy khí phách và đậm chất dân chủ cũng chính là hình ảnh mà giới báo chí, các nhà ngoại giao, những người tị nạn và các thanh sát viên vũ khí đã tận mắt chứng kiến ngay trên thực địa. Việc tuyên truyền bằng meme chính trị, do vậy, không cần phải tìm cách lấn át sự thật. Nhiệm vụ duy nhất của nó là chỉ làm cho sự thật vốn có được phơi bày rõ hơn ra ánh sáng.

Trong khi đó, Iran không hề có điểm nào trong hai yếu tố trên. Cộng Hòa Hồi Giáo Iran không phải là một thực thể vô danh hay mờ nhạt; ngược lại, họ là một chế độ nổi tiếng toàn cầu về sự ác độc. Với nửa thế kỷ cai trị, nhà cầm quyền Iran đã để lại vô số “thành tích” về đàn áp dân chủ, bóp nghẹt báo chí, và giết dân như nghóe.

Theo báo cáo của Hạ Viện vương quốc Anh (“International Development Committee Written evidence submitted by Justice for Iran”/publications.parliament.uk), năm 2013, lần đầu tiên chủ đề về nạn cưỡng hiếp trong các nhà tù đã được thảo luận một cách công khai và rộng rãi bởi một cá nhân thuộc cơ quan lãnh đạo Cộng Hòa Hồi Giáo Iran. Đó là Giáo Sĩ Hussein-Ali Montazeri Najafabadi. Từng ngồi ghế phó lãnh đạo tối cao thứ nhất (1st Deputy Supreme Leader) từ 1985-1989, Giáo Sĩ Montazeri – trong hồi ký xuất bản năm 2000 – kể rằng ông từng gửi thư cho Lãnh Tụ Tối Cao Khomeini. Trong thư, Montazeri viết:

“Ngài có biết rằng có rất nhiều người đã bỏ mạng dưới sự tra tấn của các thẩm vấn viên không? Ngài có biết rằng tại nhà tù Mashhad, do thiếu thốn sự chăm sóc và quan tâm y tế dành cho các cô gái trẻ, người ta đã phải cắt bỏ buồng trứng và tử cung của khoảng 25 cô gái, và theo cách đó, đã gây tàn phế cơ thể cũng như cơ quan sinh sản của họ hay không?!… Ngài có biết họ (cai tù) đã cưỡng đoạt tình dục các cô gái trẻ tại một số nhà tù của đất nước Cộng Hòa Hồi Giáo chúng ta hay không?…”

Thực tế ê chề hơn được tưởng

Trở lại với chiến lược tuyên truyền thông qua các clip Lego mà Iran đang thực hiện. Với cách họ đang làm, họ chỉ có thể thỏa mãn tâm lý chống kẻ thù; và sau tất cả, cũng chỉ dừng lại ở phạm vi đó. Những con Lego của họ không khiến thế giới mủi lòng. Cái nhìn về một Iran tàn ác vẫn còn nguyên.

Dù cố bôi nhọ Mỹ nhưng thật ra nước Mỹ nói chung và lương tâm người Mỹ không đáng bôi nhọ. Hầu hết người Mỹ đều phản đối cuộc chiến với Iran. Trong khi Ukraine khiến cả thế giới dồn vào họ, viện trợ cho họ, chia sẻ tình cảm thật sự với họ, thì khoảng cách giữa Iran với phần còn lại thế giới (nếu không kể mối quan hệ đặc biệt giữa Tehran với Nga và Trung Quốc) vẫn tồn tại y như trước khi xảy ra chiến tranh.

Khoảng cách giữa người dân với nhà cầm quyền Iran cũng như vậy. Trước chiến tranh, kinh tế Iran trong tình trạng khủng hoảng trầm trọng đã châm ngòi cho loạt biểu tình; giờ đây, ảnh hưởng chiến tranh càng khiến Iran chẳng khác gì con bệnh hấp hối bên bờ sinh tử. Sự sống, với Iran, đang rất mong manh. Các “chiến binh Lego” không làm gì để thay đổi được điều đó.

Cần nhắc lại, đầu Tháng Năm, một quan chức thuộc Bộ Lao Động và Xã Hội Iran cho biết chiến tranh đã khiến một triệu người rơi vào cảnh thất nghiệp. Tehran đang dọa phạt 20 năm tù cùng hình phạt đánh roi bất cứ kẻ nào trục lợi tăng giá hàng hóa và đầu cơ nhu yếu phẩm. Phó Tổng Thống Thứ Nhất Mohammad Reza Aref thừa nhận giá cả một số mặt hàng đã tăng hơn 100% chỉ trong vòng chưa đầy một tuần vào Tháng Tư.

Theo Ngân Hàng Trung Ương Iran, tỷ lệ lạm phát tổng thể tính theo năm đã chạm mức 67% vào giữa Tháng Tư, tăng mạnh so với cùng kỳ năm trước. Tháng Mười, 2025, chỉ số lạm phát lương thực đã vọt lên 64%; sau đó tăng tốc lên 105% vào Tháng Hai, 2026 – đẩy tỷ lệ lạm phát tổng thể lên mức 47.5% ngay trước thềm cuộc chiến. Điều nghiêm trọng hơn nữa là nhà cầm quyền đang cạn sạch tiền. Nếu không có nguồn thu cho ngân sách, nhà nước không thể trả lương. Đầu Tháng Năm, đồng nội tệ của Iran đã trượt dốc xuống mức thấp kỷ lục so với đồng đô la Mỹ, chạm mốc 1.8 triệu rial đổi $1. [kn]

Tòa mở lại vụ kiện IRS của Trump, đánh giá thỏa thuận dàn xếp $1.8 tỷ

MIAMI, Florida (NV) – Một chánh án liên bang tại Miami quyết định mở lại vụ kiện $10 tỷ của Tổng Thống Donald Trump chống lại Sở Thuế Vụ (IRS) để xem xét liệu thỏa thuận dàn xếp gần $1.8 tỷ giữa ông và Bộ Tư Pháp (DOJ) có phải là sản phẩm của “sự thông đồng, gian lận hoặc lừa đảo tư pháp” hay không.

NPR, The Guardian và nhiều truyền thông khác cho hay hôm Chủ Nhật, 31 Tháng Năm, trích dẫn phán quyết của Chánh Án Kathleen Williams ở Florida.

Tổng Thống Donald Trump trong một buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc. (Hình: Alex Brandon-Pool/Getty Images)

Lệnh này ban ra sau khi một nhóm gồm 35 cựu thẩm phán liên bang thuộc lưỡng đảng yêu cầu bà khôi phục vụ án và điều tra thỏa thuận bất thường nói trên. Thỏa thuận, được công bố sau khi ông Trump tự nguyện rút đơn kiện vào tuần trước. Đổi lại, Quyền Bộ Trưởng DOJ là ông Todd Blanche lập ra một quỹ trị giá $1.776 tỷ mang tên “Chống Vũ Khí Hóa” nhằm bồi thường cho những người nói rằng họ bị chính phủ liên bang nhắm mục tiêu vì lý do chính trị. Những người chỉ trích nói quỹ này có thể trở thành hệ thống chi trả bằng tiền thuế cho các đồng minh của ông Trump, bao gồm cả những người bị truy tố vì vụ tấn công Tòa Quốc Hội ngày 6 Tháng Giêng, năm 2021.

Chánh Án Williams viết rằng bà có thẩm quyền “điều tra hành vi sai trái nghiêm trọng” trong một vụ án trước tòa của mình, và yêu cầu luật sư của ông Trump trả lời trước ngày 12 Tháng Sáu về các cáo buộc rằng thỏa thuận này đưa ra “dựa trên sự lừa dối.” Bà đặc biệt yêu cầu họ giải thích liệu các bên trong vụ kiện có thật sự đối lập nhau hay không, và liệu ông Trump có trên thực tế thông đồng với chính chính phủ của mình để dàn xếp vụ kiện nhằm “né sự giám sát của tòa án” hay không.

Vụ kiện ban đầu do ông Trump, hai người con trai của ông và doanh nghiệp gia đình ông nộp hồi Tháng Giêng. Họ nói IRS nợ họ ít nhất $10 tỷ vì cựu nhà thầu IRS Charles Littlejohn đã làm rò rỉ hồ sơ thuế của ông Trump, cùng hàng trăm người khác, cho The New York Times và ProPublica. Ông Littlejohn sau đó bị truy tố và bị tù vì vụ rò rỉ này. Nhưng vụ kiện đặt ra một câu hỏi pháp lý đặc biệt: Tổng Thống Trump đang kiện một cơ quan của chính phủ liên bang trong khi, với tư cách tổng thống, ông cũng kiểm soát cơ quan đó thông qua nhánh hành pháp.

Trước khi vụ án bị đóng, Chánh Án Williams đã yêu cầu cả hai bên giải thích liệu vụ kiện có liên quan đến việc tự giao dịch vi hiến hoặc thiếu sự đối kháng pháp lý thật sự hay không. Hai ngày trước hạn nộp các bản giải trình đó, ông Trump rút đơn kiện. Chánh Án Williams đóng hồ sơ, đồng thời ghi nhận rằng không có “thỏa thuận dàn xếp trong hồ sơ tòa.” Nhưng không lâu sau đó, Bộ Tư Pháp công bố thỏa thuận lập ra “quỹ đen” trị giá gần $1.776 tỷ.

Thỏa thuận này đã kéo theo nhiều thách thức pháp lý. Trong một vụ kiện riêng, Chánh Án Leonie Brinkema tạm thời chặn chính quyền ông Trump khai triển quỹ này, ngăn việc chi trả trước khi tòa quyết định chương trình có hợp pháp hay không. Reuters cho biết lệnh chặn có hiệu lực ít nhất đến ngày 12 Tháng Sáu.

Vụ việc cũng mang ý nghĩa hiến định rộng hơn, theo The Guardian. Nếu Chánh Án Williams kết luận tòa án đã bị lừa dối, bà có thể mở rộng thủ tục tố tụng và xem xét liệu thỏa thuận có hợp lệ hay không. Nếu thỏa thuận bị xác định là không đúng luật, điều đó có thể đe dọa không chỉ quỹ bồi thường mà còn cả các lợi ích khác được cho là nằm trong thỏa thuận, bao gồm những biện pháp bảo vệ ông Trump, gia đình ông và doanh nghiệp của họ khỏi các cuộc điều tra IRS trong quá khứ.

Hiện tại, tòa liên bang chưa kết luận rằng đã có gian lận. Nhưng bằng việc mở lại vụ án, Chánh Án Williams đã đặt một trong những thỏa thuận pháp lý bất thường nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump dưới sự giám sát trực tiếp của tòa, và làm dấy lên khả năng rằng một thỏa thuận giữa tổng thống và chính Bộ Tư Pháp của ông có thể không đứng vững khi bị xem xét. (K.L)

California cân nhắc xe buýt tốc hành 140 dặm/giờ

SAN FRANCISCO, California (NV) – Bộ Giao Thông California (Caltrans) đang cân nhắc xây dựng hệ thống xe buýt tốc độ cao chạy từ San Francisco đến Los Angeles.

Theo đài ABC 7 hôm Thứ Tư, 20 Tháng Năm, dự án này sẽ làm một phương tiện giao thông mới cho những người thường đi lại giữa hai thành phố này.

Hình mẫu xe buýt tốc hành của California. (Hình: Caltrans)

Dự án chỉ mới trong những giai đoạn đầu, là hệ thống xe buýt có vận tốc 140 dặm/giờ trên xa lộ của tiểu bang. Các giới chức của Caltrans cho biết dự án này là một nỗ lực mở rộng các dự án xe buýt tốc hành.

Trong một buổi thuyết trình gần đây, Caltrans nói về những con đường có thể hỗ trợ hệ thống xe buýt mới này. Họ cho rằng xa lộ Harbor và xa lộ San Bernardino là hai nơi có thể bắt đầu.

Ông Ryan Snyder, quản lý nghiên cứu khả năng của Caltrans, cho biết: “Xa lộ có cơ sở hạ tầng có thể là ứng cử viên như xa lộ Harbor và xa lộ San Bernardino. Có thể tốt nhất là bắt đầu từ dịch vụ xuyên khu vực kết nối Los Angeles với San Diego và vùng vịnh San Francisco với Sacramento. Điều đó sẽ ưu tiên cho xa lộ 5 và xa lộ 10 thành những xa lộ đầu tiên.”

Dự án này đang thu hút được nhiều hành khách phải bay thường xuyên trong California, như bà Katie Kim, cư dân San Francisco, thường bay đến Nam California mấy lần trong một năm. Bà cho rằng hệ thống xe buýt tốc hành sẽ dễ đi hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia giao thông cho biết dự án sẽ gặp trở ngại nhất là tại những con đường thường kẹt xe, nên cần phải làn đường đặc biệt, không thể nào chạy trên làn đường bình thường được.

Đề nghị này được đưa ra khi California đã bỏ ra $14 tỷ cho dự án xe lửa tốc hành từ San Francisco đến Los Angeles, và đó là thứ là mà nhiều cư dân nói vẫn là ưu tiên về giao thông.

Caltrans chưa thông báo giá cả ước tính cho dự án xe buýt tốc hành. Một báo cáo sơ khởi cho thấy nếu không thực hiện được dự án xe buýt có vận tốc 140 dặm/giờ vì cơ sở hạ tầng hay an toàn, xe buýt chạy từ 80 đến 100 dặm/giờ là một cách thay thế có thể thực hiện được.

Trong thông cáo, Caltrans cho biết dự án xe buýt chỉ đang trong giai đoạn khám phá, và tiểu bang đang cân nhắc các trung tâm xe buýt tốc hành ở San Diego County, Contra County và một số nơi khác. (TL) [kn]

Trump hủy ‘đại nhạc hội 250 năm’ vì nhiều nghệ sĩ tẩy chay

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng thống Donald Trump đề nghị hủy bỏ chương trình biểu diễn âm nhạc tại buổi lễ Great American State Fair diễn ra vào cuối mùa hè này, tại National Mall, trong chuỗi hoạt động mừng 250 năm lập quốc, sau khi một số nghệ sĩ tuyên bố không tham gia. Thay vào đó là một buổi tụ họp theo phong cách vận động tranh cử và tổng thống sẽ phát biểu khai mạc ở National Mall.

“Chúng ta nên tổ chức một cuộc vận động khổng lồ mang tên ‘MAKE AMERICA GREAT AGAIN,’ cho 250, thay vì thuê những ca sĩ đắt đỏ, những kẻ mà chẳng ai muốn nghe, có âm nhạc tẻ nhạt, và lại chẳng làm gì ngoài việc than vãn,” ông Trump viết trong một bài đăng trên Truth Social vào chiều Thứ Bảy, 30 Tháng Năm. “Hủy nó đi.”

Nơi dự trù sẽ diễn ra sự kiện Great American State Fair do tổ chức Freedom 250 thực hiện tại National Mall.(Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)

Tranh cãi xoay quanh “Great American State Fair,” một lễ hội kéo dài 16 ngày tại Washington, D.C., do Freedom 250 tổ chức trong khuôn khổ các sự kiện đánh dấu 250 năm ngày Hoa Kỳ tuyên bố độc lập. ABC News đưa tin rằng chưa đầy 48 giờ sau khi Freedom 250 công bố danh sách nghệ sĩ trình diễn, nhiều người đã công khai nói họ sẽ không tham gia. Con số hiện nay là năm người.

Trên Truth Social, tổng thống nói thêm rằng ông sẽ “đọc một bài diễn văn lớn, tập hợp đất nước tiến về phía trước như tôi đã làm kể từ khi làm tổng thống.”

Reuters đưa tin ông Trump dự kiến sẽ chủ trì lễ khai mạc vào ngày 24 Tháng Sáu, dù hiện chưa rõ ban tổ chức có tìm nghệ sĩ thay thế hay chính thức biến một phần sự kiện thành cuộc vận động tranh cử hay không. 

Những nghệ tuyên bố không tham gia gồm Martina McBride, Bret Michaels, Young MC, Morris Day and The Time, và The Commodores. Một số nghệ sĩ nói ban đầu họ tin rằng đây là sự kiện phi đảng phái. McBride nói bà được “giới thiệu một cơ hội biểu diễn tại một sự kiện phi đảng phái,” nhưng điều đó “hóa ra là gây hiểu lầm.” Bà nói thêm: “Tôi đã hỏi rất nhiều câu hỏi và được bảo đảm rằng đây là một sự kiện phi đảng phái nhằm kỷ niệm TẤT CẢ 50 tiểu bang.” 

Tin nhắn đòi hủy các chương trình âm nhạc và thay bằng cuộc vận động tranh cử. (Hình: Chụp từ Trump Truth Social)

Nghệ sĩ Young MC cũng đưa ra lập luận tương tự, viết rằng “các nghệ sĩ không bao giờ được thông báo về bất kỳ sự dính líu chính trị nào với sự kiện.” Ông nói rằng dù ban tổ chức khẳng định sự kiện này phi đảng phái, nhưng dư luận chung quanh nó khiến chương trình trở nên “mang tính chính trị quá nặng,” và ông hy vọng sẽ biểu diễn tại Washington vào một dịp khác. 

Nghệ Bret Michaels, ca sĩ chính của ban nhạc Poison, nói cách ông hiểu về sự kiện đã thay đổi sau khi chương trình được công bố.

“Khi cơ hội này ban đầu được giới thiệu với nhóm của tôi, nó được mô tả là một lễ kỷ niệm đất nước qua âm nhạc và là cơ hội để vinh danh cựu chiến binh, quân nhân tại ngũ, lực lượng phản ứng đầu tiên, giáo viên và những người Mỹ chăm chỉ thuộc mọi tầng lớp,” nghệ Michaels nói.

Nhưng ông nói thêm rằng sự kiện đã “phát triển thành một điều gây chia rẽ hơn nhiều so với những gì tôi đã đồng ý tham gia,” đồng thời nêu lo ngại về sự an toàn của người hâm mộ, ban nhạc, ê-kíp và gia đình mình. 

Nhóm The Commodores cũng nói họ không muốn âm nhạc của mình bị gắn với một đảng phái duy nhất. “Âm nhạc luôn là tiếng nói của chúng tôi và chúng tôi chọn không công khai liên kết với bất kỳ đảng chính trị nào. Chúng tôi ủng hộ sự tốt đẹp hơn cho tất cả người Mỹ.” 

Tổ chức Freedom 250 bác bỏ ý kiến cho rằng sự kiện này mang tính đảng phái. Phát ngôn viên Rachel Reisner nói: “Great American State Fair là lễ kỷ niệm của tất cả người Mỹ, và Freedom 250 vẫn hoàn toàn cam kết mang đến một trải nghiệm có một không hai trong đời, quy tụ mọi miền đất nước trên National Mall.”

Bà nói thêm tổ chức tôn trọng quyết định của các nghệ sĩ và “cánh cửa của chúng tôi vẫn mở cho bất kỳ nghệ sĩ nào muốn tham gia vinh danh 250 năm tự do, văn hóa và đoàn kết của nước Mỹ.” 

Tuy nhiên không phải nghệ sĩ nào cũng rút lui. Đại diện của Vanilla Ice nói với ABC News rằng ông vẫn dự kiến biểu diễn ngày 26 Tháng Sáu và “tự hào được giúp kỷ niệm 250 năm nước Mỹ.” Fab Morvan của Milli Vanilli cũng nói với CBS News rằng ông vẫn định biểu diễn, nói: “Tôi đến đây để giải trí và đoàn kết mọi người, không phải để chia rẽ họ.” 

Làn sóng phản đối này cho thấy một chương trình được quảng bá là nhằm đoàn kết người Mỹ và tôn vinh lịch sử quốc gia nay đã trở thành cuộc tranh cãi về thương hiệu chính trị, sự độc lập của nghệ sĩ và câu hỏi liệu một sự kiện kỷ niệm có liên hệ với Tòa Bạch Ốc có thể thật sự giữ được tính phi đảng phái hay không. (K.L) [kn]

Tin mới cập nhật