DALLAS, Texas (NV) – Sau trận Bồ Đào Nha thua Tây Ban Nha ở vòng 16 đội, Cristiano Ronaldo sẽ khép lại nghiệp cầu thủ mà bộ sưu tập của anh thiếu chức vô địch thế giới. Messi thì khác dù Argentina ra sao ở World Cup 2026 thì số 10 của Argentina đã có đầy đủ các thành tích và kỷ lục trong đó cao quý nhất là cúp vàng thế giới như Pele, Maradona từng vinh dự.
Chủ đề được giới chuyên môn và các cựu cầu thủ bàn tán rất nhiều là vì sao Ronaldo không “được” như Messi.
Hình ảnh cho thấy Ronaldo “cô đơn” trong trận Bồ Đào Nha thua Tây Ban Nha. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)
Từ “được” ở đây ít so sánh về chuyên môn, cao thấp mà chủ yếu nhắm vào vai trò của hai siêu sao hot nhất đối với đội bóng của mình.
Cựu tuyển thủ Anh Wayne Rooney bình luận trên BBC: “Mọi người luôn đặt Ronaldo và Messi lên bàn cân vì họ là hai trong số những cầu thủ vĩ đại nhất lịch sử bóng đá. Nhưng Messi ‘hơn’ Ronaldo ở chỗ các cầu thủ Argentina đều thi đấu vì anh ấy. Họ sẵn sàng đứng phía sau Messi. Điều mà tại kỳ World Cup này, tôi không cảm nhận được bầu không khí đó từ các cầu thủ Bồ Đào Nha dành cho Ronaldo.”
Rooney hình như muốn tránh không nói về người đồng đội cũ của mình ở Manchester United chơi tệ. Anh cũng không phủ nhận chất lượng đội hình Bồ Đào Nha. Không so sánh Argentina và Bồ Đào Nha mạnh, yếu thế nào mà chỉ nhắc đến thứ vô cùng quan trọng là sự gắn kết tập thể mà Messi hơn hẳn Ronaldo.
Nói không sai khi cho rằng Messi được cả đội “nâng” hay chính xác hơn là Messi được cả đội phục vụ để phát huy hiệu quả cao nhất cho Argentina.
Ngược lại Ronaldo hay được dùng từ “gánh team” nhưng thực chất thì cái tôi của ngôi sao này và cái tôi của những ngôi sao khác trong đội Bồ Đào Nha khiến họ tự làm mình yếu đi.
Thống kê chỉ ra trong trận thua Tây Ban Nha, Ronaldo sút bóng ba lần nhưng không có đường kiến tạo nào cho đồng đội. Khác hẳn với Messi trong trận thắng Cape Verde ngoài việc được đồng đội kiến tạo cho anh ghi bàn, Messi còn có hai đường chuyền cho đồng đội ghi bàn.
Hai số liệu chỉ ra vai trò của ca nhân đối với tập thể mà một đội bóng rất cần. Nếu nhìn vào Argentina trong những năm gần đây, có thể thấy Messi vẫn là ngôi sao lớn nhất, nhưng anh không còn là trung tâm theo nghĩa mọi việc đều phải tự mình giải quyết.
Messi (10) ở Argentina được xem là thủ lĩnh thực sự và các đồng đội luôn sẵn sàng đứng phía sau “phục vụ” người đội trưởng của mình. (Hình: Chandan Khanna/AFP via Getty Images)
Ngược lại, cả tập thể Argentina được xây dựng để Messi phát huy tối đa những gì anh giỏi nhất. Khi Messi đi bộ, đồng đội chạy nhiều hơn. Khi Messi mất bóng, ba hoặc bốn cầu thủ lập tức pressing để giành lại. Xem cái cách những vệ tinh như Julian Alvarez, Enzo Fernandez, Alexis Mac Allister hay Rodrigo De Paul xoay quanh người đội trưởng và lăn xả để tạo cơ hội hoặc tạo khoảng trống cho Messi khác hẳn với Ronaldo chạy thục mạng tìm khoảng trống rồi gào thét đồng đội.
Ở Bồ Đào Nha gần đây dễ thấy họ có nhiều ngồi sao và các ngôi sao muốn tỏa sáng, ít sự hy sinh cho Ronaldo như Messi ở Argentina.
Sau khi Bồ Đào Nha dừng bước tại World Cup 2026, huyền thoại Deco từng là thế hệ đàn anh của Ronaldo đã chia sẻ với một câu thật đau lòng: “Argentina vô địch World Cup 2022 vì họ có Lionel Messi. Còn chúng tôi sở hữu một trong những thế hệ cầu thủ tài năng nhất, nhưng lại không có Messi.” (Yến Nhi) [kn]
DALLAS, Texas (NV) – Cái tên Mikel Merino một lần nữa lại được nhắc đến không phải vì bàn thắng tiễn Ronaldo và Bồ Đào Nha về nước mà vì những bước chạy quanh cột cờ góc mỗi khi ghi bàn là cả một câu chuyện về những cái ôm gửi về gia đình và người hâm mộ Tây Ban Nha, theo Guardian ngày 7 Tháng Bảy.
Cách nay đúng hai năm, người Tây Ban Nha vẫn còn nhớ như in trận tứ kết nghẹt thở ở Euro 2024 trên sân Stuttgart Arena, đội tuyển Tây Ban Nha gặp chủ nhà Đức trong một trận được ví là chung kết sớm.
Mikel Merino, sáu phút vào sân, ghi bàn quyết định và chạy đến cột cờ góc thực hiện những bước chạy vòng quanh. (Hình: Stacy Revere/Getty Images)
Trận đấu căng thẳng suốt 120 phút được định đoạt bằng bàn thắng của Mikel Merino ở phút 119 đưa Tây Ban Nha tiến vào bán kết thực hiện hành trình vô địch Euro.
Cái tên Mikel Merino trước trận đấu ấy lẫn trong danh sách dự bị và chỉ được tung ra ở phút 80 khi hai đội chuẩn bị bước vào hiệp phụ.
Sau bàn thắng quyết định ở phút 119, Mikel Merino chạy về phía cột cờ góc tái hiện màn ăn mừng từng làm nên dấu ấn của cha mình, ông Angel Miguel Merino 33 năm trước, khi ghi bàn.
Bàn thắng này anh nói để nhớ đến người cha đã có ảnh hưởng lớn đến đời cầu thủ của mình.
Hai năm sau khoảnh khắc ăn mừng ở Stuttgart ấy, ngày 6 Tháng Bảy, 2026 mọi người lại thấy Merino ăn mừng bàn thắng theo kiểu những bước chạy quanh cột cờ góc lần nữa. Kiểu ăn mừng mà anh nói không chỉ nhớ đến người cha của mình mà còn là khoảnh khắc mà cả ba thế hệ gắn kết với nhau khi giờ đây bước chạy quanh cột cờ góc còn có cả cái ôm gửi cho cậu con trai Marco mới hai tháng tuổi và cho tất cả những người Tây Ban Nha luôn đồng hành cùng đội tuyển.
Thật khó tin khi để ra sân tại World Cup 2026, Merino đã phải trải qua những tháng ngày đen tối trên giường bệnh. Vết nứt xương bàn chân khiến Merino phải chống nạng suốt hai tháng và chỉ thi đấu đúng 28 phút kể từ Tháng Giêng, 2026. Một cầu thủ “sống” trên đôi nạng và giường bệnh, thế mà huấn luyện viên Luis de la Fuente vẫn chờ anh.
Niềm tin của huấn luyện viên Luis de la Fuente đặt vào Mikel Merino đưa vào “làm nóng” trong trận gặp Uruguay để rồi đến trận gặp Bồ Đào Nha thì trở thành người hùng. (Hình: Roberto Schmidt / AFP via Getty Images)
Để rồi niềm tin ấy đã được đền đáp bằng một khoảnh khắc mà cả Merino, cha anh và cả cậu bé Marco sau này lớn lên sẽ nghe nhắc rất nhiều về cha mình.
Merino kể lại những tháng ngày đen tối với đôi nạng anh phải chiến đấu trong cô độc. Thế nhưng anh chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Trận Tây Ban Nha-Uruguay ở vòng bảng anh được tung vào sân trong sự lo lắng của nhiều người đặt dấu hỏi với huấn luyện viên Luis de la Fuente về quyết định mạo hiểm.
Và rồi cả đất nước Tây Ban Nha vỡ òa với bàn thắng ở phút 90+1 trước Bồ Đào Nha sau sáu phút anh được tung vào sân. (Anh Khoa) [kn]
SANTA ANA, California (NV) – Thành phố Santa Ana tưng bừng kỷ niệm 250 năm Hoa Kỳ độc lập với hàng ngàn người tham dự tại công viên Centennial Park, hôm Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy.
Cuộc thi chó cưng hào hứng tại Lễ Độc Lập Hoa Kỳ lần thứ 250 tổ chức ở công viên Centennial Park, Santa Ana. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Lễ Độc Lập hàng năm được tổ chức với nhiều sinh hoạt vui chơi, cùng nhiều gian hàng được mở ra, mang đến những thông tin hữu ích để cư dân có thể tìm hiểu.
Trên sân khấu, ban nhạc Tina Aldana mang đến không khí sôi động từ đầu đến cuối chương trình với những bản nhạc vui tuơi, mọi người cùng nhau vui vẻ qua những điệu múa trong tiếng trống kèn dồn dập. Buổi lễ còn có phần thi chó cưng, trình diễn phần thông minh
Trong giây phút gặp gỡ cư dân, giới chức thành phố gồm Phó Thị Trưởng David Penaloza và ba nghị viên Thái Việt Phan, Jessie Lopez, và Phil Bacerra, cùng chúc mừng mọi người có một ngày vui khi kỷ niệm 250 năm độc lập nước Mỹ, và chúc thành phố luôn phát triển.
Ban nhạc Tina Aldana sôi động trên sân khấu trong ngày Lễ Độc Lập. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Nghị Viên Thái Việt Phan (Địa Hạt 1), nghị viên gốc Việt đầu tiên và duy nhất của Santa Ana hiện nay, cho hay dù gia đình cô là di dân gốc thuyền nhân, nhưng cũng là người Mỹ 100%.
Cô bày tỏ: “Rất cảm ơn khi nước Mỹ giúp cho gia đình chúng tôi có được cơ hội sống, không phân biệt, được học tập và làm việc để có một tương lai tuơi sáng như một công dân Mỹ chính thống. Năm nay, kỷ niệm 250 năm Quốc Khánh nước Mỹ, mỗi ngày chúng ta phải đoàn kết ủng hộ nhau để hoàn thành những điều tốt đẹp như mong muốn.”
Nữ nghị viên gốc Việt cũng cho hay mùa Hè này có những buổi chiếu phim miễn phí ngoài trời tại những công viên trong thành phố Santa Ana, và mời mọi người đến xem giải trí.
Nhiều cư dân đến vui chơi ca hát trong ngày Lễ Độc Lập tại Santa Ana. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Đặc biệt là với cộng đồng Việt, Nghị Viên Thái Việt Phan bày tỏ: “Rất cảm ơn cộng đồng mình, bà con đồng hương luôn ủng hộ chúng tôi và luôn cả thành phố Santa Ana để có thể cùng nhau hoàn thành những điều tốt đẹp. Hy vọng, cho dù mình là người vượt biển hoặc sinh trưởng tại Mỹ, xin hãy luôn nhớ rằng mình là người Mỹ gốc Việt, mọi người cùng lên tiếng ủng hộ, đoàn kết cho một tương lai tốt đẹp hơn nữa.”
Bà Viên Đặng đi cùng em gái, con gái, và cháu ngoại, cho hay gia đình ở gần công viên nên năm nào cũng đi bộ qua ngồi nghe nhạc, vui chơi đến lúc pháo hoa sáng ngập trời.
Bà chia sẻ: “Chúng tôi là dân di cư 1954 từ Bắc vào Nam, nay thêm một lần di cư nữa từ Việt Nam qua Mỹ. Thật hạnh phúc biết bao khi được sống đời tự do hạnh phúc thật sự, không có gì bằng tuổi già được chăm sóc sức khỏe thật tốt để sum vầy cùng con cháu. Xin cảm ơn nước Mỹ cho người Việt có cơ hội đến được nơi đáng sống.”
Bà Viên Đặng (bìa phải) năm nào cũng cùng gia đình tham dự Lễ Độc Lập tại công viên Centennial Park, Santa Ana. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Tại gian trưng bày của Nghị Viên Thái Việt Phan, có hai học sinh là thiện nguyện viên đến giúp, cũng là cơ hội được tiếp xúc với cộng đồng để tìm hướng đi hoặc công việc trong tương lai theo ý muốn.
Em Lê Nguyễn Bảo Ngọc, học sinh Lớp Mười Hai trường trung học Los Amigos, Fountain Valley, cho hay rất vui trong ngày mừng Lễ Độc Lập, thấy mọi người hạnh phúc khi đến tham dự ngày lễ quá đông.
Dân cử Santa Ana chúc mừng cư dân trong ngày Lễ Độc Lập, từ trái, Nghị Viên Jessie Lopez, Phó Thị Trưởng David Penaloza, Nghị Viên Thái Việt Phan, và Nghị Viên Phil Bacerra. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Em nói: “Hai trăm năm mươi năm là khoảng thời gian không dài lắm với lịch sử Hoa Kỳ, và em rất hãnh diện khi nước Mỹ có được ngày hôm nay. Hiện em có hai lựa chọn cho tương lai, một là muốn làm phóng viên đi làm phóng sự báo chí khắp nơi, là mơ ước từ lâu của em. Thứ hai là em muốn làm y tá phục vụ, giúp chữa lành bệnh tật cho mọi người. Em sẽ cố gắng hết mình để vượt qua những khó khăn trên con đường ấy.”
Trong khi đó, học sinh Trần Chỉ Quân, bạn học của Bảo Ngọc, cũng là thiện nguyện viên đến giúp trong ngày Lễ Độc Lập, cho hay em muốn trở thành bác sĩ, dù biết rằng sẽ có nhiều khó khăn cần phải vượt qua.
Nghị Viên Thái Việt Phan (thứ ba từ phải) cùng các thiện nguyện viên tại gian hàng của cô. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Em chia sẻ: “Nhưng với ý chí, em thích làm bác sĩ chữa bệnh tâm thần để giúp nhiều người ở Mỹ, đó cũng là căn bệnh nhiều người trẻ mắc phải, không chỉ riêng người già.”
Buổi lễ kéo dài với phần văn nghệ trên sân khấu sôi động và người tham dự cũng hào hứng trong những điệu múa bên dưới, khiến ban nhạc và ca sĩ trên sân khấu càng chơi hết mình.
Càng về tối, dòng người đổ về công viên càng đông, mọi người cùng chờ đợi giây phút đẹp nhất khi hàng loạt pháo bông được bắn lên, đủ màu sắc trên bầu trời đêm, với ước nguyện một nước Mỹ ngày càng thịnh vượng, tốt đẹp hơn. [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 6 Tháng Bảy, bà Jennifer Wicks McNamara, tân đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, đã trình quốc thư lên ông Tô Lâm, tổng bí thư, chủ tịch nước, chính thức bắt đầu nhiệm kỳ tại Việt Nam.
Theo Thông Tấn Xã Việt Nam, khi tiếp đại sứ Mỹ, ông Tô Lâm chúc mừng bà Wicks được bổ nhiệm, đồng thời bày tỏ tin tưởng bà tân đại sứ sẽ có nhiệm kỳ thành công, góp phần củng cố tin cậy, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và thúc đẩy quan hệ Mỹ-Việt Nam.
Bà Jennifer Wicks McNamara (phải), đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, trình quốc thư. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)
Ông Tô Lâm khẳng định, Việt Nam luôn coi Mỹ là một trong những “đối tác có tầm quan trọng chiến lược hàng đầu,” nhấn mạnh mong muốn hai nước tiếp tục triển khai hiệu quả khuôn khổ “Đối Tác Chiến Lược Toàn Diện,” cần tiếp tục hợp tác, trao đổi về những vấn đề quan trọng, trong đó có việc đàm phán và ký Hiệp Định Thương Mại Đối Ứng, Công Bằng và Cân Bằng (ART), thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư.
Ngoài ra, Việt Nam cũng mong muốn mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, bán dẫn, AI, chuyển đổi số, giáo dục, y tế, năng lượng và giao lưu với người dân Mỹ.
Bà tân đại sứ cho biết Mỹ sẽ tiếp tục đồng hành với Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới, duy trì hỗ trợ các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh như tẩy độc dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật, tìm kiếm và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ mất tin, mất tích, cũng như phối hợp tại các diễn đàn khu vực và quốc tế nhằm góp phần duy trì hòa bình, ổn định và phát triển.
Bà Jennifer Wicks là nữ đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam, kể từ khi hai nước bình thường hóa quan hệ ngoại giao vào năm 1995.
Trước khi được phê chuẩn làm đại sứ Mỹ tại Việt Nam, bà Wicks là giám đốc Văn Phòng Bổ Nhiệm Của Tổng Thống, một vị trí cấp cao mà bà đảm nhiệm từ Tháng Mười Một, 2012, phục vụ bốn chính quyền tổng thống khác nhau. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 7 Tháng Bảy, tại cuộc họp kỳ thứ 8, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương của đảng CSVN cho biết sau khi xem xét đề nghị kỷ luật của đảng bộ Tổng Công Ty Cảng Hàng Không Việt Nam (ACV), ủy ban này đã quyết định thi hành kỷ luật khai trừ đảng ông Đỗ Tất Bình, cựu phó tổng giám đốc ACV.
Báo Dân Trí dẫn kết luận từ Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương cho biết, việc thi hành kỷ luật đảng viên đối với ông Bình vì “đã suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, vi phạm quy định của đảng, pháp luật của nhà nước trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, trong phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; vi phạm quy định những điều đảng viên không được làm và trách nhiệm nêu gương.”
Ông Đỗ Tất Bình, phó tổng giám đốc ACV, tại một cuộc họp về dự án Cảng Hàng Không Quốc Tế Long Thành. (Hình: Báo Giao Thông)
Những vi phạm trên, theo Ban Bí Thư “đã gây hậu quả rất nghiêm trọng, dư luận bức xúc, ảnh hưởng rất xấu đến uy tín của tổ chức đảng, chính quyền địa phương và cơ quan, đơn vị công tác đến mức phải thi hành kỷ luật.”
Việc cán bộ ở Việt Nam bị kỷ luật khai trừ đảng là dấu hiệu cho thấy sắp bị lãnh án tù.
Báo VnExpress cho hay, năm ngày trước, Bộ Công An đã khởi tố bị can Vũ Thế Phiệt, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị ACV, cùng 30 người khác về bốn tội danh, gồm: “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng,” “đưa hối lộ,” “nhận hối lộ” và “tham ô tài sản.”
Trong đó, hai bị can Vũ Thế Phiệt và Nguyễn Tiến Việt, thành viên Hội Đồng Quản Trị, phó tổng giám đốc phụ trách Ban Điều Hành ACV, kiêm giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Cảng Hàng Không Quốc Tế Long Thành, bị điều tra hai tội “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” và “nhận hối lộ.”
Theo báo Tiền Phong, hai bị can Phiệt và Việt bị Bộ Công An cáo buộc “nhận tiền để tạo điều kiện cho nhà thầu trúng thầu,” nhưng số tiền ăn hối lộ của hai ông này không được nêu chi tiết.
Liên quan đến ACV, hồi đầu Tháng Tư vừa qua, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương đã quyết định khai trừ đảng ông Lại Xuân Thanh, cựu chủ tịch ACV.
ACV được biết đến là doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong lĩnh vực hạ tầng hàng không tại Việt Nam.
Trụ sở ACV ở số 58 Trường Sơn, phường Tân Sơn Hòa, Sài Gòn. (Hình: Quốc Thắng/VnExpress)
Hôm 18 Tháng Ba vừa qua, Thường Trực Ban Chỉ Đạo Trung Ương Về Phòng Chống Tham Nhũng, Lãng Phí, Tiêu Cực đã đưa vụ án tại ACV và các đơn vị liên quan vào diện theo dõi, chỉ đạo.
Doanh nghiệp này hiện quản lý, khai thác 23 phi trường tại Việt Nam, bao gồm 11 cảng hàng không quốc tế, đồng thời là chủ đầu tư dự án phi trường Long Thành với tổng mức đầu tư dự kiến $16 tỷ.
Bộ Tài Chính được ghi nhận là đại diện phần vốn nhà nước tại ACV, nắm giữ 95.41% vốn điều lệ.
Trong hai năm 2024, 2025, ACV làm chủ đầu tư tại hàng loạt dự án trọng điểm như nhà ga T3 phi trường Tân Sơn Nhất, phi trường Long Thành và mở rộng nhà ga T2 phi trường Nội Bài, nhà ga T2 phi trường Cát Bi, nhà ga T2 phi trường Đồng Hới.
Trong số này, tâm điểm chú ý của dư luận tập trung vào các gói thầu thuộc dự án phi trường Long Thành. (Tr.N) [kn]
WESTMINSTER, California (NV) – Nhân Lễ Độc Lập 2026, kỷ niệm 250 năm lập quốc Hoa Kỳ, Hội Quân Xa Việt Mỹ cùng Hội Cựu Quân Nhân Việt Mỹ và Đồng Minh tổ chức diễn hành quân xa tại Little Saigon, sáng Thứ Bảy, 4 Tháng Bảy.
Đoàn Quân Xa VNCH tại điểm xuất phát trong khu Bolsa Mini Mall, Westminster. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Phạm Công, hội trưởng Hội Quân Xa Việt Mỹ, nói: “Hôm nay, chúng tôi tổ chức buổi diễn hành quân xa trên các con đường chính tại thành phố Westminster, trung tâm Little Saigon, để bày tỏ sự thành kính với đất nước Hoa Kỳ cùng tri ân những quân nhân Hoa Kỳ và VNCH đã hy sinh mạng sống của họ, để cho chúng ta có được cuộc sống an bình hôm nay. Nước Mỹ đã mở rộng vòng tay đón nhận người Việt tị nạn Cộng Sản sau cuối Tháng Tư, 1975. Nhờ đó, sau hơn 50 năm người Việt sống tại Little Saigon và nhiều nơi khác, chúng ta có cơ hội tiến thân và đoàn kết vững mạnh. Nhân kỷ niệm 250 năm lập quốc Hoa Kỳ, Hội Quân Xa Việt Mỹ xin cầu chúc nước Mỹ luôn vững mạnh để người dân được sống hạnh phúc, tự do và bình đẳng.”
Khoảng 9 giờ sáng, các xe quân đội và phái đoàn tham dự tập trung tại bãi đậu xe trước cửa tiệm hình Asia Studio trong Bolsa Mini Mall.
Tham dự diễn hành là các xe của Hội Quân Xa Việt Mỹ, Hội Cựu Quân Nhân Việt Mỹ và Đồng Minh, các phái đoàn quân đội, và dân sự cùng hậu duệ VNCH.
Đoàn Quân Xa VNCH và các xe của đồng hương diễn hành trên đại lộ Bolsa, Westminster, trong ngày Lễ Độc Lập Hoa Kỳ lần thứ 250. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Chương trình bắt đầu với nghi thức chào cờ VNCH và cờ Hoa Kỳ, và phút mặc niệm. Sau đó, cuộc diễn hành xuất phát trên đại lộ Bolsa và đi qua những đường khác của Westminster.
Ông Nguyễn Thế Nam, cựu học sinh trường Bưởi Chu Văn An, nói: “Hôm nay là một ngày đặc biệt, mừng Hoa Kỳ tròn 250 năm tuổi. Đối với tôi, đây là quê hương thứ hai của cộng đồng người Việt đang sinh sống tại Little Saigon. Hoa Kỳ là một đất nước tự do, mang lại ấm no, hạnh phúc cho các cư dân đang sống tại lãnh thổ này, trong đó có người Việt Nam. Chúng ta đang sống trong khung cảnh thanh bình tại đây, thì phải nhớ ơn của chính phủ Hoa Kỳ đã cưu mang người Việt suốt trên 50 năm. Vì thế, tôi đến tham dự cuộc diễn hành hôm nay.”
Bà Kelly Daniels (Kiều Quan) (trái) và ông Lê Kiệt, hậu duệ QLVNCH, chuẩn bị xuất phát. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Bà Kelly Daniels (Kiều Quan), ứng cử nghị viên Địa Hạt 4 của Westminster, nói: “Hôm nay, chúng ta cùng tôn vinh biểu tượng của sự thống nhất, tự do, và phát triển của đất nước Hoa Kỳ đứng vững trên thế giới suốt 250 năm. Suốt chặng đường trên 50 năm của người Việt ly hương tại đất nước này, chúng ta đã đóng góp rất nhiều cho sự tiến triển của xã hội, và không ít cho chính phủ Hoa Kỳ. Phải nói, chúng ta rất hãnh diện khi được sống trên lãnh thổ luôn bảo vệ các quyền cơ bản của con người, thực hiện sự công bằng và bác ái cho nhân loại.”
Ông Thomas Trần nói: “Hôm nay tôi mặc quân phục của quân đội Hoa kỳ, vì tôi yêu màu cờ và quân phục của Mỹ. Gia đình tôi sống tại Hoa Kỳ trên 30 năm. Khi đặt chân đến đất nước này, mình cảm thấy có không khí tự do thật sự của một đất nước mà trên thế giới có rất nhiều người mơ ước sẽ được đến để sống. Mặc dù tôi không phải là quân nhân, nhưng hôm nay tôi mặc bộ quân phục này là để cảm ơn đất nước Hoa Kỳ, trong đó có những chiến binh Mỹ từng hy sinh mạng sống để chiến đấu cho sự tự do, dân chủ của miền Nam Việt Nam trước năm 1975.”
Ông Phạm Công (trái), hội trưởng Hội Quân Xa Việt Mỹ, phát biểu trước giờ xuất phát diễn hành. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông Tony Bùi, chủ nhiệm tuần báo Đời Sống Việt, phát hành lần đầu tiên, nhân Lễ Độc Lập Hoa Kỳ lần thứ 250, nói: “Hai trăm năm mươi năm lập quốc Hoa Kỳ là biểu tượng cho thế giới biết về sự thành công vượt bực của một đất nước trẻ nhất tại năm châu. Người Việt chúng ta được hưởng những quyền lợi về tinh thần, vật chất và sự tiến triển của nền văn minh bậc nhất trên thế giới. Vì thế, chúng ta phải tỏ lòng tôn kính và tri ân nước Mỹ đã cho chúng ta có được cuộc sống như hôm nay.”
Bà Thu Huyền, vợ của cố nhạc sĩ Trường Kỳ, từ Canada sang California chơi, nói: “Nhân cơ hội đến Hoa Kỳ trong dịp Hè sang, tôi được gia đình con gái đưa đến dự buổi diễn hành đúng ngay ngày Lễ Độc Lập Hoa Kỳ tròn 250 năm. Tôi rất xúc động khi chứng kiến sự tri ân đất nước Hoa Kỳ của cộng đồng Việt Nam tại Little Saigon, theo tinh thần uống nước nhớ nguồn, mà cổ nhân từng truyền lại cho dân tộc Việt Nam.”
Ông Thomas Trần (thứ nhì từ phải) cùng gia đình đến dự cuộc diễn hành quân xa tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Nhạc sĩ Lê Xuân Trường khẳng định: “Sự tri ân và lòng tôn kính đất nước Hoa Kỳ là bổn phận của cộng đồng người Việt tị nạn cộng sản đang sống tại nước Mỹ.”
Hội Quân Xa Việt Mỹ hoạt động như một câu lạc bộ tự phát của các cựu quân nhân, và những người đam mê sưu tầm xe quân sự cổ, đặc biệt là xe Jeep hay xe Dodge được Hoa Kỳ viện trợ cho QLVNCH trước năm 1975. Trên 20 năm qua, chủ trương của hội là hoạt động trong những sự kiện của các cựu chiến binh VNCH, Hoa Kỳ, và các hội đoàn người Việt tại Little Saigon, mỗi khi cần sự hỗ trợ của hội. [đ.d.]
LÂM ĐỒNG, Việt Nam (NV) – Hôm 7 Tháng Bảy, nhiều gia đình ở thôn 2, xã Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng, đã kéo đến trụ sở Ủy Ban Nhân Dân Xã Tuy Phong đòi bồi thường thiệt hại trong vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai.
Nói với báo Thanh Niên, ông Phạm Thành Bắc, chủ tịch Xã Tuy Phong, thừa nhận cho biết các gia đình kéo đến trụ sở xã yêu cầu chủ trang trại trên núi Tân Lai bồi thường sau khi để xảy ra vỡ hồ chứa làm hàng trăm hécta đất đai, vườn trái cây của người dân thôn 2 bị thiệt hại.
Người dân kéo đến trụ sở Xã Tuy Phong, tỉnh Lâm Đồng, yêu cầu chủ trang trại trên núi Tân Lai bồi thường thiệt hại. (Hình: Thanh Niên)
Theo phúc trình ban đầu, sự việc vỡ hồ Tân Lai đêm 1 Tháng Mười Một, 2025, cuốn trôi tài sản của 374 gia đình, gây thiệt hại bồi lấp, xói mòn nghiêm trọng hơn 125 hécta đất sản xuất, hệ thống tưới tiêu hư hỏng, vật nuôi bị cuốn trôi… khiến nhiều gia đình phải vay mượn để khôi phục sản xuất, ổn định cuộc sống.
Nghiêm trọng hơn, vụ vỡ hồ còn làm một cháu bé 13 tuổi thiệt mạng do bị nước cuốn trôi.
Đối thoại với chủ tịch xã Tuy Phong, các gia đình thôn 2 yêu cầu công ty Thương Mại Trang Trại Việt Phong Phú, chủ trang trại và cá nhân ông Trần Quang Tính, 52 tuổi, giám đốc công ty Thương Mại Trang Trại Việt Phong Phú, bồi thường thiệt hại cho người dân.
Tại buổi đối thoại, một người dân ở thôn 2 cho hay gia đình bà gầy dựng khu vườn và lấy đó làm tài sản và kế sinh nhai suốt 18 năm qua, nhưng chỉ một đêm tới sáng, khu vườn bị san phẳng. Thế nhưng đã tám tháng trôi qua, gia đình bà vẫn chưa được bồi thường từ chủ trang trại, khiến cuộc sống cả nhà khó khăn, kiệt quệ.
Trong khi đó, trả lời báo đài tại hội nghị “Cung cấp thông tin kinh tế – xã hội sáu tháng đầu năm 2026,” diễn ra hôm 3 Tháng Bảy vừa qua, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Tỉnh Lâm Đồng cho biết ngay sau khi vụ vỡ hồ chứa xảy ra, giới hữu trách đã tiếp cận hiện trường để khám nghiệm.
Tại thời điểm công an khám nghiệm hiện trường, chủ trang trại là công ty Thương Mại Trang Trại Việt “không cung cấp được hồ sơ khảo sát, thiết kế kỹ thuật, bản vẽ thi công.”
Tuy nhiên, Cơ Quan Điều Tra cho rằng, để kết luận chính xác, khách quan, toàn diện, không bỏ lọt tội phạm nhưng cũng không làm oan sai, cần phải “đánh giá, kết luận kỹ lưỡng trên cơ sở khoa học.”
Trước đó, hôm 13 Tháng Mười Một, 2025, Viện Kiểm Sát Tỉnh Lâm Đồng đã khởi tố vụ án “vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng,” liên quan vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai.
Vỡ hồ chứa trên núi Tân Lai gây thiệt hại nghiêm trọng cho người dân thôn 2, xã Tuy Phong. (Hình: H. Linh/Thanh Niên)
Thời điểm đó, cơ quan hữu trách cũng phát đi “thông báo khẩn” kêu gọi các cá nhân, hộ dân bị thiệt hại về người và tài sản “liên hệ, trình báo, cung cấp hồ sơ, tài liệu liên quan nhằm phục vụ công tác điều tra, xác định thiệt hại.”
Cùng lúc, chủ tịch tỉnh Lâm Đồng cho biết Thanh Tra tỉnh này đã có văn bản đề nghị công an tỉnh cung cấp thông tin về việc khởi tố vụ án, kết quả thực hiện đối với vụ vỡ hồ chứa nước trên núi Tân Lai của Trang Trại Việt Phong Phú trong ngày 15 Tháng Sáu. Song, đến nay vẫn chưa thấy đâu.
Để xoa dịu dư luận, chiều 7 Tháng Bảy, Viện Kiểm Sát Khu Vực 14 – Lâm Đồng đã ra quyết định khởi tố bị can Trần Quang Tính và cấm đi khỏi nơi cư trú, để điều tra về tội “vi phạm quy định về xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng.” (Tr.N) [kn]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam (MLNQVN) sẽ nhận đề cử ứng viên cho Giải Nhân Quyền Việt Nam (GNQVN) năm 2026 từ nay đến ngày 30 Tháng Chín, 2026, thông cáo của tổ chức này cho biết hôm 1 Tháng Bảy.
GNQVN được thành lập năm 2002 và được trao liên tục hàng năm cho các cá nhân hoặc tổ chức tại Việt Nam có những đóng góp xuất sắc trong việc bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền cho người dân Việt Nam.
Bà Trương Bạch Nga (phải) nhận Giải Nhân Quyền Việt Nam 2025 thay cho tù nhân Nguyễn Thị Ngọc Hạnh, do Tiến Sĩ Nguyễn Bá Tùng, trưởng ban điều hành MLNQVN, trao. (Hình minh họa: MLNQVN)
GNQVN cũng là cơ hội để người Việt Nam khắp thế giới thể hiện tình đoàn kết và hỗ trợ đối với những người tham gia đấu tranh không ngừng cho các quyền tự do cơ bản và công lý cho người dân Việt Nam.
Kể từ khi thành lập đến nay, GNQVN được trao cho 64 cá nhân và sáu tổ chức tại Việt Nam.
“MLNQVN rất mong nhận được nhiều đề cử xứng đáng từ các tổ chức và cá nhân trong cũng như ngoài nước. Kết quả tuyển chọn sẽ được công bố chính thức vào giữa Tháng Mười Một năm nay,” MLNQVN cho biết.
Tổ chức này cho biết thêm, buổi Lễ trao giải năm nay sẽ được MLNQVN và Tổ Chức Yểm Trợ Nhân Quyền (Human Rights Relief Foundation – HRRF) phối hợp tổ chức tại Sydney, Úc, vào Tháng Mười Hai, nhân dịp Ngày Quốc Tế Nhân Quyền và kỷ niệm 78 năm ngày thông qua Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền.
Tiêu chuẩn tổng quát đối với cá nhân hoặc đơn vị được đề cử
-Phải là một cá nhân hoặc tổ chức đang hoạt động tại Việt Nam.
-Có thành tích đấu tranh bất bạo động vì nhân quyền cho người dân Việt Nam.
-Việc đấu tranh của họ tạo được ảnh hưởng tích cực tại quốc nội cũng như ở hải ngoại.
Thủ tục đề cử
-Mỗi cá nhân hay đoàn thể có thể đề cử nhiều ứng viên, tuy nhiên, Ban Xét Giải không cứu xét việc tự đề cử.
-Nên sử dụng mẫu đơn đề cử (đính kèm), tuy nhiên, Ban Xét Giải cũng chấp nhận thư đề cử có đầy đủ chi tiết cần thiết.
-Hồ sơ đề cử nên bao gồm các tài liệu hỗ trợ, như các bài viết, phát biểu của người được đề cử hoặc tài liệu đã hoặc chưa xuất bản về người hoặc tổ chức được đề cử.
Xin gởi hồ sơ đề cử về MLNQVN trước ngày 30 Tháng Chín, 2026 theo địa chỉ: Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam, 8971 Colchester Ave., Westminster, CA 92683 – USA, hoặc email: [email protected]. [đ.d.]
Mẫu đơn đề cử Giải Nhân Quyền Việt Nam 2026
1-Tóm tắt tiểu sử người hoặc tổ chức được đề cử.
2-Quá trình họat động có liên quan đến nhân quyền Việt Nam (Các công tác đã thực hiện, tác phẩm đã phổ biến, gian khổ đã chịu đựng, thành tích được tuyên dương…)
3-Tên và địa chỉ những người mà Ban Xét Giải có thể liên lạc để biết thêm chi tiết về người được đề cử nếu cần.
4-Tên người hoặc tổ chức đề cử, địa chỉ, điện thọai, và email.
LẠNG SƠN, Việt Nam (NV) – Lợi dụng chức vụ được giao tại Ban Quản Lý Di Tích Đền Công Đồng Bắc Lệ (đền Bắc Lệ), hai phó chủ tịch xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn, cùng 10 thuộc cấp đã cấu kết tham ô tiền công đức.
Theo báo Tiền Phong, hôm 7 Tháng Bảy, Cơ Quan An Ninh Điều Tra Công An Tỉnh Lạng Sơn đã khởi tố, bắt giữ 12 bị can để điều tra về tội “tham ô tài sản.”
Công An Tỉnh Lạng Sơn đọc lệnh khởi tố, bắt giữ các bị can tham ô tiền công đức tại đền Bắc Lệ. (Hình: Tiền Phong)
Các bị can gồm có: Phùng Văn Quang, phó chủ tịch xã Tân Thành, trưởng Ban Quản Lý Đền Bắc Lệ; Trương Xuân Hữu, phó chủ nhiệm Ủy Ban Kiểm Tra Đảng Ủy Xã Tân Thành, cựu phó chủ tịch xã Tân Thành, cựu trưởng Ban Quản Lý đền; Hồ Minh Đức, thủ quỹ Ban Quản Lý đền; Hà Văn Hưng, phó Ban Quản Lý Thường Trực; Phương Văn Thơm, Triệu Văn Định, Hoàng Thanh Nhàn, Tăng Thị Thúy, Hoàng Văn Độ, Hoàng Thị Phúc, Lương Thị Tường và Đào Văn Sơn, đều là thành viên Ban Quản Lý Đền Bắc Lệ.
Bản tin cho biết, đền Bắc Lệ là quần thể di tích, cơ sở tín ngưỡng nổi tiếng ở tỉnh Lạng Sơn do Ban Quản Lý Di Tích Xã Tân Thành chịu trách nhiệm quản lý.
Để “hoạt động hiệu quả” Tháng Mười Một, 2023, Ủy Ban Nhân Dân Xã Tân Thành lập Ban Quản Lý đền gồm 13 thành viên là trưởng, phó ban, kế toán, thủ quỹ.
Cơ quan điều tra cáo buộc, trong quá trình hoạt động, Ban Quản Lý đã lợi dụng chức trách, nhiệm vụ được giao và hoạt động tín ngưỡng tại đây để bàn bạc, thống nhất cách chiếm đoạt tiền. Thủ đoạn được cho là “tinh vi, khép kín.”
Theo đó, từ năm 2023 đến nay, toàn bộ thành viên trong Ban Quản Lý đã gom tiền cung tiến từ trên các ban thờ, cung đền mà không đưa vào sổ sách công đức. Tổng số tiền chiếm đoạt ước tính 7 tỷ đồng ($266,245) để chia nhau, gây bất bình dư luận.
Theo Công An Tỉnh Lạng Sơn, đây là sự việc “có tính chất nhạy cảm, liên quan đến hoạt động tín ngưỡng và quản lý tiền công đức,” lực lượng hữu trách đã thu giữ nhiều tài liệu, sổ sách và chứng cứ tại đền để phục vụ điều tra.
Đền Công Đồng Bắc Lệ, nơi xảy ra sự việc. (Hình: FB Lệ Nguyệt)
Bên cạnh đó, Công An Tỉnh Lạng Sơn cũng kêu gọi các tổ chức, cá nhân có liên quan sai phạm “tự giác trình báo” và phối hợp, cung cấp, tố giác hành vi phạm tội của những người liên quan để “xử lý triệt để vụ án.”
Đền Công Đồng Bắc Lệ là một quần thể di tích du lịch tâm linh nằm trên đồi giữa khu Nam của Thôn Bắc Lệ, tỉnh Lạng Sơn, cách trung tâm thành phố 80 km.
Hiện chưa xác định được đền Bắc Lệ được xây dựng từ năm nào, song từ những năm 1919 đến nay, ngôi đền đã trải qua năm lần tu sửa lớn nhưng không làm mất đi nét nguyên bản các họa tiết, điêu khắc trên mái, cột, các thiết kế khác, vẫn giữ được dáng vẻ cổ kính, thiêng liêng. (Tr.N) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Chiều 6 Tháng Bảy, Công An Phường Lái Thiêu, Sài Gòn, đã bắt giữ nghi can Nguyễn Hiền Phúc, 25 tuổi, để điều tra về tội “hành hạ người khác.”
Nghi can Phúc chính là người đã bạo hành bé HBTD, 3 tuổi, con gái cô BTTV, 26 tuổi, người tình đang sống chung nhà với anh ta.
Nghi can Nguyễn Hiền Phúc bạo hành bé D. (Hình: Cắt từ video clip)
Hiện bé D. đã được mẹ đưa về sống cùng gia đình trong môi trường an toàn, tinh thần bước đầu ổn định, sức khỏe “chưa ghi nhận dấu hiệu bất thường.”
Trả lời báo VnExpress hôm 7 Tháng Bảy, cô V. cho biết nghi can Phúc là người quen cũ, cho cô vay tiền, ở nhờ lúc việc làm ăn khó khăn.
Hơn một năm trước, sau khi hôn nhân đổ vỡ, cô V. đưa con gái đến sống chung với Nguyễn Hiền Phúc, người từng bị tòa tuyên ba năm tù treo về tội “vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.”
Theo cô V., trong thời gian sống chung, hằng ngày cô đi làm để trang trải cuộc sống và trả nợ. Chỉ ít lâu sau, nghi can Phúc nhiều lần đánh bé D. khi cô vắng nhà. Mỗi lần phát hiện, cô đều can ngăn nhưng tình trạng vẫn lặp lại.
Bản thân cô V. cũng nhiều lần bị hành hung, đe dọa. Nhiều lần cô muốn đưa con rời đi nhưng không làm được do hai mẹ con chưa có chỗ ở ổn định, khoản tiền vay vẫn chưa trả hết, thu nhập chỉ đủ xoay xở cuộc sống.
Ngoài ra, việc từng được “cho vay tiền và cho ở nhờ” khiến cô V. luôn mang nặng tâm lý “đang chịu ơn,” không đủ quyết tâm rời khỏi căn nhà hay trình báo cơ quan hữu trách ngay khi phát hiện con gái bị người tình bạo hành.
Để hạn chế con tiếp xúc với nghi can Phúc, cô V. xin gửi bé đến nhà trẻ. Tuy nhiên, theo lời cô, nghi can Phúc yêu cầu cô vẫn phải ở lại căn nhà để đi làm, trả nợ. Ngoài thời gian đi làm, cô hầu như không được ra ngoài.
Dù chưa trình báo, cô V. vẫn âm thầm thu thập chứng cứ. Mỗi lần thấy con có thương tích, cô kiểm tra camera, sao lưu các đoạn ghi lại cảnh bạo hành.
Theo cô, nghi can Phúc nhiều lần đánh con gái nhưng cô chỉ lưu được ba video clip, những lần khác chưa kịp sao lưu. Cô cũng chụp lại thương tích của con, gửi bạn bè giữ giúp. Sau đó, bé D. được gửi tại nhà một cô giáo trong thời gian mẹ đi làm.
Sau gần một tháng gửi con tại nhà bảo mẫu, được người thân và bạn bè động viên, cô V. nhờ bạn công bố các hình ảnh, video lên mạng xã hội, đồng thời đến công an tố giác người tình.
Cũng theo cô V., cha ruột của bé D. đã biết sự việc, động viên cô trình báo và dự kiến làm việc với cơ quan điều tra trong tuần tới
Trước đó, tối 3 Tháng Bảy, Công An Phường Lái Thiêu tiếp nhận tin báo về viêc nghi can Phúc nhiều lần dùng chân, tay đánh bé D. gây thương tích.
Qua điều tra xác định, anh ta đã ba lần đánh bé D. vào các ngày 16 Tháng Giêng, 26 Tháng Ba và 22 Tháng Tư vừa qua.
Lần đầu, khi bé D. quấy khóc, nghi can Phúc bế lên rồi dùng tay bịt miệng.
Cô BTTV biết con gái bị bạo hành nhưng chậm tố giác vì cho rằng “đang chịu ơn” người tình. (Hình: Xuân Minh/VnExpress)
Hôm 26 Tháng Ba, 2026, lấy lý do bé D. không chịu ăn, nghi can Phúc dùng chân đạp vào lưng khiến bé ngã xuống nệm rồi đánh vào mông và mặt.
Tiếp đó, tối 22 Tháng Tư, 2026, nghi can Phúc tiếp tục đánh vào mặt và tay bé D. Khi đi làm về, cô V. phát hiện trên mặt và cánh tay trái của con gái có vết hằn giống dấu bàn tay nên chụp hình lưu lại.
Ngoài các vụ nêu trên, một số đoạn clip khác cho thấy nghi can Phúc nhiều lần tát, chửi bới, thậm chí bóp cổ khiến bé gái vùng vẫy kêu cứu…
Làm việc với cơ quan điều tra, nghi can Phúc thừa nhận đã ba lần dùng tay, chân đánh bé gái D.
Theo nhiều người dân sống gần nhà nghi can Phúc, đây là khu vực đông dân cư nhưng các gia đình ít tiếp xúc. Họ chỉ biết hai mẹ con bé D. chuyển đến ở một thời gian, không ai hay biết những gì xảy ra bên trong. (Tr.N) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Sau khi Tối Cao Pháp Viện Mỹ, hôm Thứ Ba, 30 Tháng Sáu, bác sắc lệnh hành pháp của Tổng Thống Donald Trump nhằm giới hạn quyền công dân theo nơi sinh, ông không dừng lại ở thất bại pháp lý mà lập tức kêu gọi Quốc Hội thông qua luật để chấm dứt quyền này với lập luận “không cần” một tu chính án hiến pháp “dài dòng.”
Nhưng chính phản ứng vội vã đó của ông Trump lại làm lộ ra điểm cốt lõi của toàn bộ cuộc tranh luận đó là một tổng thống có thể ký sắc lệnh, Quốc Hội có thể thông qua luật, nhưng không ai trong số họ có thể dùng ý muốn chính trị nhất thời để viết lại Hiến Pháp Mỹ.
Người biểu tình cẩm biểu ngữ “Quyền quốc tịch theo nơi sinh là quyền hiến định” đứng trước Tối Cao Pháp Viện hồi Tháng Ba, 2025. (Hình minh họa: Jim Watson/AFP via Getty Images)
Phán quyết này không chỉ là một thất bại của ông Trump trong chính sách di trú mà là một bài học căn bản về nền cộng hòa lập hiến của Mỹ. Đó là, tổng thống không ngồi trên Hiến Pháp nhưng là người được tuyên thệ để bảo vệ và tuân thủ Hiến Pháp.
Phán quyết vừa qua của Tối Cao Pháp Viện cho thấy rõ rằng khi một sắc lệnh hành pháp đụng vào một quyền được ghi trong Tu Chính Án Thứ 14, sắc lệnh đó phải dừng lại trước bức tường hiến pháp.
Sắc lệnh hành pháp không phải “luật”
Cần phân biệt rõ ràng rằng sắc lệnh hành pháp của tổng thống không phải là “luật,” theo nghĩa “được Quốc Hội ban hành.”
Sắc lệnh hành pháp là chỉ thị chính thức của tổng thống để điều hành chính phủ liên bang, có hiệu lực trong nhánh hành pháp, áp dụng cho các bộ và cơ quan liên bang, nhưng không cần Quốc Hội phê chuẩn. Chính vì không đi qua Quốc Hội, sắc lệnh cũng không thể tạo ra luật mới, không thể vượt luật hiện hành, và càng không thể sửa Hiến Pháp.
Sắc lệnh hành pháp có thể điều hành nhánh hành pháp, nhưng không thể sửa luật, không thể vượt Hiến Pháp, và luôn nằm dưới quyền kiểm tra của tòa án, theo hãng thông tấn Reuters giải thích.
Ông Trump không phải tổng thống đầu tiên dùng sắc lệnh hành pháp. Từ năm 1789 đến 2025, 46 tổng thống Mỹ ban hành ít nhất 15,902 sắc lệnh hành pháp, trung bình 67 sắc lệnh mỗi năm.
Từ thời kết thúc Chiến Tranh Việt Nam đến nay, các tổng thống như Jimmy Carter ký 320, Ronald Reagan ký 381, George H.W. Bush ký 166, Bill Clinton ký 364, George W. Bush ký 291, Barack Obama ký 277, Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu ký 220, và Joe Biden ký 162 sắc lệnh.
Chỉ riêng trong nhiệm kỳ hai, tính theo dữ liệu Federal Register hiện nay, ông Trump ký 268 sắc lệnh trong giai đoạn 2025-2026, cộng với 220 sắc lệnh ở nhiệm kỳ đầu, tổng số sắc lệnh ông Trump ký lên đến 488, cao hơn bất cứ tổng thống nào từ thời Chiến Tranh Việt Nam đến nay.
Điểm đáng chú ý là trong chính trị Mỹ hiện đại, ông Trump dùng sắc lệnh với nhịp độ rất dồn dập, như một công cụ thể hiện quyền lực cá nhân và áp đặt chương trình nghị sự khi Quốc Hội hoặc tòa án chưa đồng thuận.
Bản chất sắc lệnh của Trump và mục tiêu bóp nghẹt Tu Chính Án Thứ 14
Ngay trong ngày đầu tiên trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump ký sắc lệnh hành pháp với tiêu đề “Bảo Vệ Ý Nghĩa và Giá Trị Quốc Tịch Mỹ.”
Mục tiêu của sắc lệnh vô cùng khắc nghiệt này là nhằm chấm dứt hoàn toàn truyền thống hơn 125 năm áp dụng quyền quốc tịch tự động dựa theo nơi sinh cho hai nhóm đối tượng chính sinh sau ngày 19 Tháng Hai, 2025:
-Trẻ em có mẹ cư trú không hợp pháp tại Mỹ, và cha không phải công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp.
-Trẻ em có mẹ đang ở Mỹ theo diện cư trú hợp pháp nhưng mang tính tạm thời (như visa du học, visa lao động ngắn hạn H-1B, visa du lịch, hoặc chương trình miễn thị thực), và cha không phải công dân hoặc thường trú nhân.
Chính quyền Trump lập luận rằng cụm từ “thuộc quyền tài phán của nước này” trong Tu Chính Án 14 chỉ áp dụng cho những người có sự gắn kết chính trị hoặc có quyền cư trú vĩnh viễn.
Nói cách khác, sắc lệnh này muốn chuyển trọng tâm từ câu hỏi “đứa trẻ sinh ra ở đâu?” sang câu hỏi “cha mẹ đứa trẻ có quy chế pháp lý gì?” Đó là một thay đổi rất lớn.
Nguyên tắc truyền thống của Mỹ là “jus soli,” tức quốc tịch theo nơi sinh với lập luận sinh trên đất Mỹ, chịu quyền tài phán của Mỹ, thì là công dân Mỹ, với ngoại lệ hẹp như con của nhà ngoại giao nước ngoại. Sắc lệnh của ông Trump muốn đưa thêm điều kiện về tình trạng pháp lý của cha mẹ vào Tu Chính Án Thứ 14, dù điều kiện ấy không nằm trong văn bản hiến pháp.
Quốc Hội có thể “đổi luật” như Trump muốn không?
Sau khi thua, Tổng Thống Trump nói Quốc Hội có thể sửa bằng luật và không cần tu chính Hiến Pháp. Đây là điểm cần phân biệt rõ: Quốc Hội có quyền làm luật, nhưng luật không thể sửa được Hiến Pháp.
Tuần báo Newsweek dẫn lời Giáo Sư Bennett Gershman của trường luật đại học Pace University nói con đường pháp lý trực tiếp để chấm dứt quyền công dân theo nơi sinh là tu chính Hiến Pháp, chứ không phải một đạo luật thông thường. Ông viện dẫn nguyên tắc từ “Marbury v. Madison” rằng Hiến Pháp là “luật tối cao của đất nước,” và các đạo luật mâu thuẫn với Hiến Pháp là vô hiệu.
Điều này là nền tảng của “Judicial Review,” tức quyền của tòa án xem xét một hành động của chính phủ có trái Hiến Pháp hay không. Nếu Quốc Hội thông qua một đạo luật nói rằng trẻ sinh tại Mỹ mà là con của cha mẹ không có quy chế thường trú không phải công dân, đạo luật đó gần như chắc chắn sẽ bị kiện. Và khi quay lại Tối Cao Pháp Viện, câu hỏi vẫn là “đạo luật ấy có mâu thuẫn với Tu Chính Án Thứ 14 hay không?”
Nếu câu trả lời là có, đạo luật ấy vô hiệu. Quốc Hội không thể dùng luật thường để đi vòng qua Hiến Pháp. Nếu làm được như vậy, Hiến Pháp không còn là luật tối cao nữa, mà chỉ còn là một văn bản có thể bị đa số nhất thời sửa bằng biểu quyết thông thường.
Tu chính Hiến Pháp: Hợp pháp nhưng gần như bất khả thi
Con đường hợp pháp nhất để thay đổi quyền công dân theo nơi sinh là tu chính Hiến Pháp. Nhưng đó là con đường vô cùng khó, được các nhà lập quốc cố ý được thiết kế như vậy để ngăn một đa số chính trị gia nhất thời thay đổi nền móng quốc gia quá dễ dàng.
Theo Điều V của Hiến Pháp Mỹ, một tu chính án phải được hai phần ba cả Hạ Viện và Thượng Viện thông qua, rồi được ba phần tư số tiểu bang phê chuẩn hoặc một hội nghị tu chính có thể được triệu tập khi hai phần ba các cơ quan lập pháp tiểu bang yêu cầu, sau đó vẫn cần ba phần tư số tiểu bang phê chuẩn. Văn Khố Quốc Gia cũng giải thích rằng chưa có tu chính án nào trong 27 tu chính án hiện nay được đề nghị bằng con đường hội nghị hiến pháp do các tiểu bang triệu tập.
NBC News dẫn lời Thượng Nghị Sĩ John Cornyn (Cộng Hòa-Texas) nhắc lại rằng một tu chính án cần hai phần ba cả hai viện Quốc Hội và ba phần tư số tiểu bang phê chuẩn. NBC cũng lưu ý Cộng Hòa hiện chỉ giữ 53 ghế tại Thượng Viện, nên một nỗ lực lập pháp thông thường đã rất khó, chưa nói đến tu chính Hiến Pháp.
Đây là điểm làm lời kêu gọi của Tổng Thống Trump trở nên yếu. Ông nói “không cần” tu chính Hiến Pháp, nhưng phán quyết của Tối Cao Pháp Viện lại cho thấy vấn đề nằm ngay trong Tu Chính Án Thứ 14.
Nếu muốn thay đổi ý nghĩa của Tu Chính Án Thứ 14, con đường nghiêm túc là sửa Hiến Pháp.
Còn nếu chỉ thông qua một luật thường trái với Tu Chính Án Thứ 14, đó không phải là sửa Hiến Pháp. Đó là mời tòa án bác bỏ một lần nữa.
Nhiệm vụ của tổng thống là bảo vệ chứ không phải thách đố Hiến Pháp
Sắc lệnh hành pháp có thể điều hành bộ máy liên bang, nhưng không thể viết lại Tu Chính Án Thứ 14. Luật thường có thể điều chỉnh chính sách, nhưng không thể xóa một quyền hiến định.
Tu chính Hiến Pháp là con đường hợp pháp, nhưng đòi hỏi sự đồng thuận quốc gia rất rộng, chứ không phải từ sự giận dữ của một tổng thống sau khi thua kiện.
Một sắc lệnh có thể tạo tin nóng trong một ngày. Một bài đăng trên Truth Social có thể kích động cử tri MAGA trong một tuần, nhưng luật và Hiến Pháp được áp dụng cho toàn nước Mỹ.
Phán quyết này nhắc lại một nguyên tắc căn bản, nhưng rất cần thiết trong thời chính trị độc tôn cá nhân hiện nay, đó là “tổng thống Mỹ không đứng trên Hiến Pháp,”không thể biến ý muốn của mình thành luật tối cao, không thể biến sắc lệnh thành tu chính án, và không thể biến một khẩu hiệu chính trị thành tiêu chuẩn cho mọi công dân.
Và điều quan trọng hơn cả, làm tổng thống Mỹ cũng phải biết một cách căn bản hệ thống chính quyền do chính mình lãnh đạo làm việc ra sao. [đ.d.]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nghi ngờ “người tình trẻ” nhỏ hơn 11 tuổi vẫn duy trì quan hệ với người phụ nữ khác, nổi cơn ghen, một phụ nữ ở Hóc Môn rủ người tình đến khách sạn rồi dùng dao sát hại.
Hôm 7 Tháng Bảy, Tòa Án TP.HCM đã xử trực tuyến từ trại giam Chí Hòa (T30) và tuyên phạt bị cáo Phạm Thủy Nhi, 42 tuổi, ở xã Hóc Môn, tám năm tù về tội “giết người.”
Bị cáo Phạm Thùy Nhi tại trại giam Chí Hòa, nghe tòa xét xử qua màn hình. (Hình: Bình Nguyên/VnExpress)
Theo báo Tuổi Trẻ, tại tòa, bị cáo Nhi tỏ ra hối hận về việc làm của mình, cho biết bản thân chỉ được học hết Lớp Một, nhận thức có phần hạn chế, khi biết mình bị lừa dối về tình cảm đã “không kiểm soát được hành vi,” nên xin Hội Đồng Xét Xử xem xét khoan hồng cho hưởng mức án nhẹ để sớm trở về.
Ghi nhận bị cáo ăn năn hối hận, hậu quả vụ án còn hạn chế… nên Hội Đồng Xét Xử đã giảm nhẹ cho bị cáo nên tuyên mức án trên. Về phía nạn nhân không yêu cầu bị cáo bồi thường thiệt hại.
Cáo trạng cho biết, bị cáo Nhi quen anh Hán Văn Tài, 31 tuổi, quê tỉnh Phú Thọ, qua mạng xã hội Bigo hồi Tháng Tám, 2024.
Hai bên thường xuyên nhắn tin, gửi hình ảnh rồi nảy sinh tình cảm. Sau một thời gian, bị cáo Nhi phát hiện anh Tài cùng lúc qua lại với nhiều cô gái nên cả hai mâu thuẫn và chia tay.
Đến Tháng Sáu, 2025, họ nối lại quan hệ và hẹn gặp tại khách sạn Eden trên đường Quang Trung, phường Thông Tây Hội, Sài Gòn, để nghỉ qua đêm. Trong lần gặp này, bị cáo Nhi phát hiện anh Tài vẫn nhắn tin với phụ nữ khác.
Tức giận, chiều 14 Tháng Tám, 2025, bị cáo Nhi mua dao rọc giấy, cất vào túi xách rồi đến phòng trọ của anh Tài. Rạng sáng hôm sau, bị cáo Nhi rủ anh Tài đến khách sạn Eden tâm sự.
Tại phòng nghỉ, bị cáo Nhi yêu cầu xem tin nhắn trong điện thoại của anh Tài nhưng bị “người tình trẻ” từ chối.
Khách sạn Eden, nơi xảy ra sự việc. (Hình: Bảo Vệ Pháp Luật)
Khoảng 9 giờ 40 phút cùng ngày, bị cáo Nhi thấy bạn trai xóa một số tin nhắn trên Zalo.
Theo cáo buộc, ngay lúc này, cơn cuồng ghen nổi lên, bị cáo Nhi lấy dao giấu sẵn dưới gối, tiếp cận từ phía sau tấn công cắt cổ anh Tài.
Bị tấn công bất ngờ, anh Tài dùng tay gạt con dao, lấy khăn ép vào vết thương để cầm máu và yêu cầu bị cáo Nhi gọi xe cấp cứu, nhưng cô ta không thực hiện.
Anh Tài sau đó gọi điện cho em trai báo công an. Nhận tin báo, công an đến khách sạn đưa anh Tài đi cấp cứu, và bắt giữ bị cáo Nhi đưa về trụ sở làm việc. Kết quả giám định, nạn nhân bị thương tích 6%.
Qua điều tra, bị cáo Nhi khai do người tình trẻ nhiều lần lừa dối tình cảm nên nảy sinh ý định sát hại rồi tự tử. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Sau gần 10 ngày xuất hiện tin đồn, vào tối 7 Tháng Bảy, truyền thông nhà nước tại Việt Nam đồng loạt loan tin Công An Thành Phố Hà Nội khởi tố, bắt giữ ông Nguyễn Thành Nam, 65 tuổi, để điều tra về cáo buộc tội ”làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam.”
Ông Nguyễn Thành Nam, cựu tổng giám đốc tập đoàn FPT, hiện làm giảng viên thỉnh giảng bộ môn “Tư Tưởng Hồ Chí Minh” tại trường Đại Học VinUni thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Ông Nguyễn Thành Nam tại cơ quan điều tra. (Hình: VnExpress)
Theo báo đài trong nước, vụ bắt giữ này liên quan đến cuốn sách ”Chuyện Với Thanh – Lời Kể Mới Về Ánh Sáng” và nhiều video có nội dung bị cho là “vi phạm pháp luật.”
Hôm 28 Tháng Sáu, một số nguồn tin khả tín về chính trường Việt Nam cho biết ông Nam bị bắt vào đêm 27 Tháng Sáu, trong lúc các báo trong nước chưa được phép công bố tin này vì “nhạy cảm.”
Cùng bị khởi tố với ông Nam về tội danh nêu trên còn có ông Trần Việt Anh, 33 tuổi, nhà sáng lập của Spiderum, một mạng xã hội được xây dựng với chức năng chia sẻ thông tin, quan điểm.
Cơ quan điều tra cáo buộc, hai bị can Nam-Anh sở hữu những tài liệu với nội dung “có tính chất xuyên tạc lịch sử các cuộc cách mạng, đường lối, chủ trương của đảng, nhà nước,” “xúc phạm Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp và nhiều lãnh đạo đảng, nhà nước khác.”
Báo chí lề đảng dẫn lời cơ quan công an cho biết thêm, ông Nam đã thừa nhận nhiều nội dung trong cuốn sách là “không đúng sự thật,” bày tỏ sự hối hận và “gửi lời xin lỗi đến bạn đọc.”
Trong khi đó, ông Việt Anh được xác định là người xây dựng các nội dung liên quan nhằm “thu hút người xem, tăng tương tác và tối đa hóa lợi ích kinh tế trên các nền tảng số.”
Trước đó, hôm 19 Tháng Sáu, Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn bị xử phạt hành chính 100 triệu đồng ($3,800) và buộc tạm dừng hoạt động hai tháng, tiêu hủy toàn bộ 9,700 cuốn sách “Chuyện Với Thanh – Lời Kể Mới Về Ánh Sáng” đã in với cáo buộc “viết sai sự thật nghiêm trọng” về Hồ Chí Minh.
Theo một bản tin của báo Tuổi Trẻ, Cục Xuất Bản, In và Phát Hành kết luận rằng, cuốn sách của ông Nam “có một số thông tin, nhận định không chính xác về một số nhân vật, sự kiện lịch sử” và “sử dụng ngôn ngữ thể hiện chưa phù hợp khi viết về Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo tiền bối của đảng CSVN.”
Cuốn sách bị nhà cầm quyền CSVN ra lệnh thu hồi và tiêu hủy hồi giữa Tháng Sáu. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Ngoài số tiền nộp phạt, Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn bị yêu cầu “rà soát, chấn chỉnh toàn diện hoạt động chuyên môn” trong hai tháng bị tạm dừng hoạt động ấn hành sách và nộp lại hơn 423 triệu đồng ($16,089) tiền thu bất hợp pháp từ việc phát hành cuốn sách “Chuyện Với Thanh.”
Không chỉ riêng Nhà Xuất Bản Hội Nhà Văn, nhiều tờ báo lớn tại Việt Nam, trong đó có báo Nhân Dân – cơ quan của đảng CSVN – đã có bài viết khen ngợi cuốn sách ”Chuyện Với Thanh – Lời Kể Mới Về Ánh Sáng” mà nay tất cả các bài này đã bị các tòa soạn gỡ bỏ.
Từ nhiều tuần trước khi cuốn sách bị thu hồi, giới dư luận viên đồng loạt lên án cách ông Nguyễn Thành Nam mô tả ông Hồ Chí Minh với những cụm từ như “điếu đóm,” “30 tuổi lang thang không nghề nghiệp, không có chỗ ở cố định,” “job phụ bếp,” “phượt”…
Theo lập luận của dư luận viên, việc sử dụng các cụm từ này để mô tả ông Hồ Chí Minh là “lật sử,” “xúc phạm,” “bôi bác, hạ bệ lãnh tụ”…
Điều éo le là ông Nguyễn Thành Nam từng nhận bằng khen từ ông Nguyễn Xuân Phúc, thời điểm còn làm thủ tướng Việt Nam vì “đã có thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2016-2019.” (Tr.N) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Các nhà lập pháp tiểu bang California đang tìm cách tháo gỡ cuộc tranh chấp kéo dài giữa hệ thống đại học cộng đồng (community college) và các đại học (university, college) xung quanh vấn đề quyền được mở thêm chương trình cử nhân tại đại học cộng đồng, theo trang tin giáo dục Edsource ngày 18 Tháng Sáu.
Đại học cộng đồng California lâu nay chủ yếu cấp chứng chỉ nghề và bằng tốt nghiệp hai năm. Tuy nhiên, luật tiểu bang cũng cho phép các trường này mở một số chương trình cử nhân bốn năm trong những ngành địa phương đang thiếu nhân lực, với điều kiện không “trùng lặp” với chương trình đã có tại hai hệ thống đại học California State University (CSU) và University of California (UC), hoặc các đại học tư.
Đại học cộng đồng Orange Coast College, Costa Mesa. (Hình minh họa: Đỗ Dzũng/Người Việt)
Chính khái niệm “trùng lặp” là điểm gây tranh cãi.
Nhiều năm qua, một số chương trình cử nhân do đại học cộng đồng đề xuất bị đình trệ vì CSU phản đối, cho rằng chúng giống hoặc gần giống các ngành CSU đang đào tạo. Phía đại học cộng đồng lập luận rằng không thể xem là trùng lặp nếu trường CSU phản đối nằm ở vị trí quá xa, hoặc nếu chương trình hiện có không đáp ứng đủ nhu cầu nhân lực tại địa phương.
Ba điểm chính
Theo luật hiện hành, đại học cộng đồng California được mở chương trình cử nhân nếu không trùng với các ngành đã có tại đại học. Nhưng trên thực tế, nhiều chương trình bị kẹt nhiều năm vì CSU phản đối.
Phía đại học cộng đồng cho rằng quy định này cần tính đến yếu tố địa lý. Một trường CSU ở cách xa hàng chục, thậm chí hàng trăm dặm, không nên có quyền chặn một chương trình nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực của địa phương khác.
Hai dự luật đang được Quốc Hội tiểu bang xem xét, SB 960 và AB 2694, nhằm làm rõ “luật chơi” này. Theo đó, CSU và các đại học khác sẽ không được phản đối với lý do trùng lặp nếu họ không nằm trong cùng khu vực địa lý với trường đề xuất chương trình.
Đây sẽ là thay đổi lớn đối với các đại học cộng đồng, vốn lâu nay than phiền rằng quy trình phê duyệt thiếu rõ ràng và dễ bị kéo dài. Những người ủng hộ nói California nên theo hướng của các tiểu bang như Washington và Florida, nơi quy định bằng cử nhân tại đại học cộng đồng ít khắt khe hơn.
Họ cũng nhấn mạnh rằng nhiều sinh viên đại học cộng đồng không thể dễ dàng dọn đi nơi khác để học. Không ít người đi làm, có gia đình, hoặc bị tài chính và phương tiện đi lại giới hạn.
“Kim chỉ nam ở đây là mở rộng cơ hội lấy bằng cử nhân cho những sinh viên hiện không có nhiều khả năng tiếp cận các cơ sở CSU khắp tiểu bang,” Dân Biểu David Alvarez (Dân Chủ-San Diego) nói.
Ông Alvarez là tác giả của AB 2694. Còn dự luật SB 960 do Thượng Nghị Sĩ Christopher Cabaldon (Dân Chủ-West Sacramento) soạn thảo.
Sinh viên đại học cộng đồng Santa Ana College. (Hình: Santa Ana College)
Không chỉ là chuyện giống tên ngành học
Hai dự luật AB 2694 và SB 960 cũng cho phép đại học cộng đồng mở chương trình cử nhân ngay cả khi chương trình đó có nét tương đồng với một ngành tại CSU trong cùng khu vực. Theo đề xuất mới, các đại học sẽ không thể chỉ viện lý do “trùng lặp” để phản đối, nếu nhu cầu nhân lực địa phương vẫn chưa được đáp ứng.
Nói cách khác, khi một ngành đang thiếu lao động mà chương trình hiện có tại đại học không đào tạo đủ nhân lực, đại học cộng đồng vẫn có thể được phép mở thêm chương trình.
Dự luật của ông Alvarez được hàng chục học khu và trường đại học cộng đồng ủng hộ, từ những học khu lớn như San Diego Community College District đến các trường nhỏ, xa trung tâm như College of the Siskiyous.
“Chúng tôi đang cố gắng đi đúng quy trình này, nhưng không phải lúc nào cũng có một định nghĩa rõ ràng và nhất quán về điều gì được xem là trùng lặp. Chúng tôi chỉ muốn có những ranh giới rõ ràng,” bà Carole Goldsmith, viện trưởng State Center Community College District, nói. Học khu này có bốn trường ở vùng San Joaquin Valley.
CSU muốn tập trung vào con đường chuyển tiếp
CSU phản đối cả hai dự luật.
Trong một lá thư gửi Quốc Hội California, hệ thống CSU lập luận rằng tiểu bang nên tập trung cải tổ con đường chuyển tiếp từ đại học cộng đồng lên CSU, thay vì mở rộng thêm bằng cử nhân tại đại học cộng đồng.
Theo CSU, các chương trình hiện có như Associate Degree for Transfer (ADT), tức bằng hai năm giúp sinh viên chuyển tiếp lên CSU, và Transfer Success Pathway (TSP), tức lộ trình bảo đảm cơ hội chuyển tiếp vào CSU, đã tạo ra con đường rõ ràng. Đó là học hai năm ở đại học cộng đồng, rồi học thêm hai năm tại CSU để lấy bằng cử nhân.
“Những lộ trình hiện có, đặc biệt là ADT và TSP, là con đường hợp túi tiền nhất, đã được chứng minh hiệu quả và có thể mở rộng để lấy bằng cử nhân. Đây là lộ trình rõ ràng: hai năm ở đại học cộng đồng, hai năm tại CSU, kèm bảo đảm nhập học,” ông Christopher Morales, chuyên viên vận động lập pháp cao cấp của CSU, viết.
California đang xem xét mở rộng chương trình cử nhân tại hệ thống đại học cộng đồng để đáp ứng nhu cầu nhân lực địa phương. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Quyết định cuối cùng thuộc về thống đốc
AB 2694 đã được Hạ Viện tiểu bang thông qua hồi Tháng Năm và dự kiến được Ủy Ban Giáo Dục Thượng Viện xem xét vào ngày 1 Tháng Bảy. Trong khi đó, SB 960 cũng đã qua Thượng Viện và được đưa ra trước Ủy Ban Giáo Dục Đại Học của Hạ Viện vào Thứ Ba, 23 Tháng Sáu.
Nhiều khả năng, hai dự luật sẽ được gộp lại trong tiến trình lập pháp. Nếu văn bản cuối cùng được Quốc Hội thông qua, quyết định còn lại sẽ nằm ở Thống Đốc Gavin Newsom, người ký ban hành hay phủ quyết.
Đây là điểm đáng chú ý, vì ông Newsom từng bác bỏ các nỗ lực mở rộng bằng cử nhân tại đại học cộng đồng. Năm ngoái, ông phủ quyết AB 1400, dự luật cho phép 10 học khu đại học cộng đồng mở chương trình cử nhân điều dưỡng.
Trong thông điệp phủ quyết, ông Newsom khuyến khích các đại học cộng đồng nên “tập trung thực hiện” những chương trình cử nhân mà luật hiện hành cho phép.
Đạo luật đó là AB 927, được ký năm 2021. Theo đạo luật này, các đại học cộng đồng California được mở tối đa 30 chương trình cử nhân mới mỗi năm, miễn là không trùng lặp với chương trình tại CSU, hệ thống UC, hoặc các đại học tư trong tiểu bang.
Đến nay, hơn 60 chương trình cử nhân tại đại học cộng đồng được thiếp lập khắp California, gồm các ngành như chăm sóc hô hấp, bảo vệ hệ thống mạng, và quản lý tài nguyên nước.
Trường hợp San Diego Mesa College
Một trong những chương trình mới được phê duyệt gần đây nhất là bằng cử nhân dành cho phụ tá vật lý trị liệu tại San Diego Mesa College.
Chương trình này được thiết kế cho những phụ tá vật lý trị liệu đã có giấy phép hành nghề và muốn học thêm kỹ năng chuyên môn. Khóa đầu tiên dự kiến nhập học vào mùa Thu năm 2027.
San Diego Mesa College đã phê duyệt chương trình này ở cấp địa phương từ năm 2023. Tuy nhiên, bước chấp thuận cuối cùng ở cấp tiểu bang bị trì hoãn vì đại học Cal State San Bernardino phản đối, với lý do trường này đã có chương trình “kinesiology,” tức là ngành khoa học vận động cơ thể.
Đây là một trong hơn một chục chương trình cử nhân của đại học cộng đồng từng bị kẹt, có trường hợp kéo dài nhiều năm, vì phản đối của CSU.
Riêng trong trường hợp San Diego Mesa College, nhà trường cho rằng lập luận “trùng lặp” của Cal State San Bernardino không thuyết phục, vì hai trường cách nhau khoảng 95 dặm. Với nhiều sinh viên đại học cộng đồng, khoảng cách đó là rào cản thực tế, nhất là khi họ phải đi làm, nuôi con, hoặc không thể chuyển nhà để đi học.
Một báo cáo của WestEd công bố năm ngoái cũng củng cố lập luận này. WestEd, một tổ chức bất vụ lợi được hệ thống đại học cộng đồng thuê phân tích 16 trường hợp bị CSU phản đối vì cho là trùng lặp, nhận thấy rất ít sinh viên chuyển tiếp từ San Diego Mesa College lên Cal State San Bernardino. Điều đó cho thấy hai trường không thật sự cạnh tranh cùng một nhóm sinh viên.
Dù Cal State San Bernardino chưa chính thức rút lại phản đối, các giới chức đại học cộng đồng cấp tiểu bang vẫn phê duyệt chương trình của San Diego Mesa College vào đầu năm nay.
Ông Greg Smith, viện trưởng San Diego Community College District, học khu bao gồm San Diego Mesa College, nói ông cảm ơn vì cuối cùng chương trình cũng được chấp thuận. Nhưng ông tiếc rằng quá trình đó mất quá nhiều thời gian.
“Lẽ ra chúng tôi đã có thể cho khóa đầu tiên tốt nghiệp trong năm nay nếu quy trình phê duyệt diễn ra đúng thời hạn,” ông nói. “Những thiệt hại mà sinh viên chúng tôi và các nhà tuyển dụng địa phương phải gánh chịu trong thời gian qua là điều không thể lấy lại được.”
Ông Smith cho biết ông hy vọng một trong hai dự luật đang được xem xét sẽ trở thành luật trên thực tế để những trì hoãn tương tự không xảy ra trong tương lai.
“Nên cân nhắc chuyện trùng lặp theo từng khu vực, thay vì áp dụng chung cho toàn tiểu bang, vì đó là hướng đi hợp lý. Cách này sẽ giúp các trường của chúng tôi nhanh chóng mở được chương trình đào tạo cử nhân, phù hợp hơn với nhu cầu nhân lực của địa phương,” ông Smith nói. (T.C.) [đ.d.]
Đồn Đoán McConnell Chết Não: Lá Phiếu Vắng Mặt Làm Trump, GOP lạnh gáy
Tình trạng sức khỏe của Thượng Nghị Sĩ Mitch McConnell, Cộng Hòa-Kentucky, đang trở thành một câu hỏi chính trị lớn tại Washington. Ông McConnell, 84 tuổi, cựu lãnh đạo khối đa số Cộng Hòa tại Thượng Viện, đã vào bệnh viện khoảng hơn 3 tuần trước, từ ngày 14/6.
Một đoạn ghi âm cấp cứu được công bố gần đây cho thấy nhân viên y tế đã được gọi đến một địa chỉ trùng với nhà của McConnell ở khu Capitol Hill, D.C., vào sáng 14 Tháng Sáu. Trong cuộc gọi, điều phối viên nhắc đến khả năng có người bị “cardiac arrest,” tức ngưng tim.
Hôm thứ hai ngày 6 tháng 7, nhà hoạt động bảo thủ Laura Loomer, viết trên X: “Một nguồn tin cấp cao thân cận với Tòa Bạch Ốc nói với tôi: ‘Mitch McConnell chính thức đã chết não. Ông ấy sẽ không trở lại.’
SANTIAGO, Chile (NV) – Hàng ngàn người hâm mộ BTS biểu tình ở Chile hôm Chủ Nhật, 5 Tháng Bảy, để phản đối chính phủ hủy ba buổi trình diễn sắp tới của ban nhạc Nam Hàn này ở đó, theo Korea Herald.
Khoảng 5,000 người hâm mộ xuống đường ở thủ đô Santiago, mặc đồ tím, vẫy bong bóng tím và cầm biểu ngữ. Họ phản đối chính phủ Chile quyết định hủy ba buổi trình diễn của BTS vào Tháng Mười trong chuyến lưu diễn thế giới tên “Arirang” của ban nhạc nam này.
BTS trình diễn tại Gwanghwamun Square ở Seoul, Nam Hàn, hôm 31 Tháng Ba. (Hình: Kim Hong-Ji – Pool/Getty Images)
Theo lịch, BTS sẽ trình diễn tại Vận Động Trường Quốc Gia ở Santiago từ ngày 14 tới 17 Tháng Mười cho hơn 48,000 khán giả. Công ty DG Medios, nhà tổ chức, đưa thêm ngày 14 Tháng Mười vào lịch sau khi vé cho hai ngày 16 và 17 được bán sạch nhanh chóng hồi Tháng Tư.
Người biểu tình tuần hành tới dinh tổng thống La Moneda, vừa đi vừa hát những ca khúc của BTS và cầm biểu ngữ ghi “BTS tới Vận Động Trường Quốc Gia.
Bà Natalia Duco, bộ trưởng Thể Thao Chile, cho hay quyết định nêu trên không có nghĩa chính phủ sẽ hủy luôn ba buổi trình diễn của BTS. Tuy nhiên, hiện tại, không có nơi nào khác chứa được nhiều khán giả như vậy ở Santiago hay thành phố gần đó như Vina del Mar và Concepcion.
Chính phủ Chile nêu lý do kỹ thuật khi đưa ra quyết định này. Viện Thể Thao Quốc Gia Chile, nơi quản trị Vận Động Trường Quốc Gia, cho biết BTS muốn làm sân khấu 360 độ, sẽ đặt khoảng 600 tấn máy móc, thiết bị lên mặt sân, nên có thể làm hư mặt sân, ảnh hưởng tới những trận thi đấu thể thao sắp tới ở đó.
Chính phủ Chile cũng không hài lòng với nhà tổ chức vì bán vé trong khi chưa được cho phép sử dụng vận động trường này. (Th.Long)
LOS ANGELES, California (NV) – Julia Garner, diễn viên nổi tiếng qua hàng loạt phim như “Ozark,” “Weapons,” “The Fantastic Four” và “Wolf Man,” đồng ý tham gia loạt phim hồi hộp “Guilty Creatures” của Apple TV, dịch vụ chiếu phim trực tuyến này loan báo hôm Thứ Hai, 6 Tháng Bảy, theo UPI.
Apple TV chưa công bố diễn viên nào khác hay ngày giờ công chiếu loạt phim này.
Diễn viên Julia Garner. (Hình: Valerie Macon/AFP via Getty Images)
“Loạt phim này đi sâu vào câu chuyện tình nóng bỏng và hành vi giết người sau đó của đôi tình nhân trẻ tuổi, ngoại tình nhưng sợ trời đất, phân tích cuộc sống phức tạp của họ cũng như thiệt hại về cảm xúc của việc sinh sống suốt 18 năm với tư cách là kẻ giết người,” Apple TV cho hay trong thông cáo báo chí hôm Thứ Hai.
“Câu chuyện tội ác có thực vô cùng hấp dẫn này, lấy bối cảnh tình dục và sát nhân ở vùng Florida panhandle, hứa hẹn nhanh chóng trở thành phim kinh điển,” Apple TV cho biết.
Craig Gillespie sẽ làm đạo diễn và sản xuất loạt phim này dựa trên quyển tiểu thuyết của Mikita Brottman về tội ác có thực, “Guilty Creatures: Sex, God, and Murder in Tallahassee, Florida.”
Garner cũng sẽ giữ vai trò sản xuất. Sarah DeLappe viết xong kịch bản. (Th.Long)
