SACRAMENTO, California (NV) – Số vụ ngộ độc nấm ở California tăng lên cao nhất trong lịch sử Mỹ với tổng cộng 47 ca được xác nhận từ Tháng Mười Một năm ngoái tới nay, trong đó có bốn người thiệt mạng và ít nhất bốn người phải thay gan, Cơ Quan Y Tế Cộng Cộng California (CDPH) cho hay, theo USA Today hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Năm.
Đợt bùng phát ngộ độc nấm này xảy ra tại ít nhất 12 quận hạt ở Bắc California và vùng Central Coast, vượt xa số vụ ngộ độc nấm trung bình mỗi năm ở tiểu bang này là dưới năm vụ. Độ tuổi của người bị ngộ độc là từ 19 tháng tới khoảng 80 tuổi.
Nấm tử thần. (Hình minh họa: William West/AFP via Getty Images)
Hầu hết những vụ ngộ độc này liên hệ với nấm chứa độc tố amatoxin, gồm “nấm tử thần” (Amanita phalloides) và “thiên thần hủy diệt Tây phương” (Amanita ocreata), cả hai đều là loại nấm cực kỳ độc.
Quy mô cũng như thời điểm đợt bùng phát này hết sức bất thường, chuyên gia cho biết. Nấm tử thần thường nở rộ vào mùa Đông, nhưng những ca ngộ độc mới vẫn xảy ra vào cuối mùa Xuân này.
“Đây chắc chắn là đợt bùng phát lớn hơn bình thường nhiều. Nó đang xảy ra lâu hơn và đi sâu vào trong năm nhiều hơn chúng tôi dự trù,” bà Heather Hallen Adams, chủ tịch khoa chất độc Hiệp Hội Nghiên Cứu Nấm Bắc Mỹ, cho hay trong bản tin NBC News.
Nấm tử thần là một trong những loại nấm độc nhất thế giới và nằm trong nhóm nấm nhỏ chứa amatoxin, loại độc tố rất mạnh gây ra 90% vụ ngộ độc nấm khắp thế giới làm chết người. Nấm tử thần mọc trong công viên thành phố và trong rừng, và thường mọc dưới gốc cây sồi.
Bình thường mỗi năm, California có hai tới năm vụ ngộ độc nấm tử thần, theo Bác Sĩ Craig Smollin, giám đốc y khoa Hệ Thống Kiểm Soát Chất Độc California (CPCS) ở San Francisco.
Nhiệt độ ấm hồi mùa Thu, cộng với mưa sớm, khiến nấm tử thần nở rộ ở California năm nay, theo chuyên gia.
Chỉ cần ăn một chút loại nấm này cũng có thể thiệt mạng, và chuyên gia cảnh báo màu sắc của nấm không phải là cách đáng tin cậy để biết nấm độc hay không. Ngoài ra, nấm tử thần dù còn sống, khô, hoặc nấu chín cũng độc như nhau, chuyên gia lưu ý thêm.
Người ăn nhằm nấm độc có thể bị chuột rút vùng bụng, muốn ói, tiêu chảy hoặc ói trong vòng 24 tiếng sau khi ăn, và tình trạng có thể nhanh chóng trở nên trầm trọng sau đó, chuyên gia cho hay. Triệu chứng ban đầu có thể hết trong vòng một ngày, nhưng gan vẫn có thể bị tổn thương nghiêm trọng, thậm chí làm thiệt mạng, trong hai tới ba ngày.
Một khi có triệu chứng thì khó điều trị hơn, nên bác sĩ khuyến cáo người nào biết mình ăn nhằm nấm độc hoặc nghi mình ăn nhằm nấm độc thì đi bệnh viện hoặc bác sĩ ngay lập tức.
Trong trường hợp bị ngộ độc khẩn cấp hoặc muốn hỏi về nấm, công chúng có thể gọi Trung Tâm Chất Độc Mỹ (APC) số 1-800-222-1222 hoặc liên lạc thông qua trang web PoisonHelp.org. (Th.Long) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Bị can Lê Văn Lành, 63 tuổi, cựu phóng viên tạp chí Người Cao Tuổi, bị truy tố với cáo buộc cùng con trai và đồng phạm ghi hình cảnh sát giao thông, tìm sai sót nghiệp vụ để tống tiền tổng cộng 1.5 tỷ đồng ($56,915).
Theo báo VnExpress hôm 17 Tháng Năm, đồng phạm với bị can Lành trong vụ này là hai con trai Lê Gia Bảo và Nguyễn Tuấn Anh.
Tạp chí Người Cao Tuổi chủ yếu đưa thông tin tuyên truyền cho nhà cầm quyền Việt Nam. (Hình: Chụp qua màn hình)
Hình ảnh của ba bị can chưa được công bố trước phiên tòa sắp sửa diễn ra.
Theo cáo trạng, bị can Lê Văn Lành biết nỗi lo sợ của nhiều cảnh sát giao thông ở Sài Gòn là bị người dân quay phim, ghi hình trong lúc xử phạt nên nảy sinh ý định dùng các hình ảnh liên quan sai sót của họ để gây áp lực, buộc đưa tiền.
Từ năm 2021, bị can Lành được cho là thường bám theo các tổ tuần tra giao thông của Công An TP.HCM, bí mật quay phim, chụp ảnh những tình huống “nhận bánh mì” (nhận tiền hối lộ).
Sau đó, ông ta tìm gặp ban chỉ huy các đội cảnh sát giao thông để gây sức ép, yêu cầu đưa tiền.
Đến đầu năm 2023, bị can Lành rủ Lê Gia Bảo và Nguyễn Tuấn Anh tham gia nhận tiền, trợ giúp quay phim các phi vụ của cảnh sát giao thông.
Vào hôm 22 Tháng Tư năm ngoái, bị can Tuấn Anh chở Bảo trên xe gắn máy chạy trên đường Võ Văn Kiệt, Sài Gòn, thì bị tổ cảnh sát giao thông Chợ Lớn chặn xe với lỗi “chuyển hướng mà không bật tín hiệu xi nhan.”
Hai nam thanh niên tự xưng là phóng viên nhưng không có thẻ nhà báo nên bị mời về đồn.
Kiểm tra điện thoại di động của bị can Bảo, nhà chức trách phát giác nhiều giao dịch chuyển khoản đáng ngờ, mà người gửi là công an tại nhiều địa phương.
Cảnh sát giao thông tại Sài Gòn. (Hình: Thanh Niên)
Các khoản tiền được chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng đứng tên Bảo, Tuấn Anh và người quen với các nội dung như “mua báo,” “tiền gạo,” và “chuyển anh Lành” nhằm che đậy giao dịch.
Bị can Bảo khai đây là tiền khoán hằng tháng để nhóm không quay phim, chụp hình các phi vụ của công an.
Kết quả điều tra cũng cho biết có khoảng 30 cảnh sát giao thông nộp tiền cho bị can Lê Văn Lành và hai đồng phạm. (N.H.K) [kn]
Trump lại nói “không nghĩ đến giá cả” giữa lúc 77% dân Mỹ chật vật vì chiến sự Iran làm tăng giá
Tổng thống Donald Trump hôm Thứ Sáu 5/15 tiếp tục bảo vệ phát biểu gây tranh cãi của mình hồi đầu tuần, khi ông nói rằng trong các cuộc thương lượng nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran, ông không đặt ưu tiên vào những khó khăn tài chính mà người Mỹ đang đối diện.
Trả lời phỏng vấn Fox News trên đường trở về Hoa Kỳ sau hội nghị thượng đỉnh tại Trung Quốc, Trump nói: “Đó là một phát biểu hoàn hảo. Tôi sẽ nói lại lần nữa.” Trong khi đó, khảo sát mới của CNN cho thấy 77% người được hỏi tin rằng các chính sách của Trump đã làm tăng chi phí sinh hoạt tại nơi họ sống.
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Một ngày sau khi cho diễn viên, ca sĩ Miu Lê và Trần Minh Trang, thiếu úy công an, thoát án trong vụ chơi ma túy ở đảo Cát Bà, Công An Hải Phòng “quay xe,” đảo ngược quyết định, và công bố lệnh khởi tố hai cô này.
Diễn viên, ca sĩ Miu Lê, tên thật là Lê Ánh Nhật, 35 tuổi, là một trong những nghệ sĩ được nhiều bạn trẻ ở Việt Nam hâm mộ. Vụ bê bối xảy ra khi bộ phim “Đại Tiệc Trăng Máu 8” do cô đóng vai chính đang được chiếu tại nhiều rạp ở Việt Nam.
Diễn viên, ca sĩ Miu Lê được nhiều bạn trẻ ở Việt Nam hâm mộ. (Hình: Tuổi Trẻ)
Theo tờ Tuổi Trẻ ngày 17 Tháng Năm, cô Miu Lê đã bị bắt giam, khởi tố với cáo buộc “tổ chức sử dụng chất ma túy.”
Trước khi vụ bắt giam nữ diễn viên được công bố, Công An Hải Phòng gây ngạc nhiên khi cho biết cô Miu Lê không bị xử lý hình sự vì được coi là “đối tượng [người] thụ hưởng chất ma túy.”
Sau đó, khái niệm này không còn được các báo trong nước nhắc tới khi tường thuật vụ việc.
Cùng với vụ bắt cô Miu Lê, bị can Trần Minh Trang, 30 tuổi, được giấu nghề nghiệp là công an viên công tác tại Công An Phường Ba Đình, Hà Nội, bị khởi tố về hành vi “không tố giác tội phạm” nhưng không bị bắt.
Nhiều khả năng, với tội danh này, khi ra tòa, bị cáo Trần Minh Trang sẽ được cho hưởng án treo.
Một bị can khác là Vũ Khương An cũng bị bắt về hành vi “tổ chức sử dụng chất ma túy.”
Theo báo VnExpress trong vụ việc xảy ra hôm 10 Tháng Năm, Công An Hải Phòng ập vào khách sạn TiTi Beach tại đảo Cát Bà, bắt quả tang cô Miu Lê cùng năm người khác chơi ma túy.
Bị can Trần Minh Trang, đeo lon thiếu úy công an, bị khởi tố nhưng không bị bắt. (Hình: Công An Hải Phòng)
Thoạt đầu, chỉ có ba bị can trong số này bị bắt, khởi tố với hai cáo buộc “tổ chức sử dụng chất ma túy,” “tàng trữ chất ma túy” gồm Trần Đức Phong (chồng của Trần Minh Trang), 35 tuổi, quê Hà Nội; Vũ Thái Nam, 24 tuổi, quê Bắc Ninh; và Đoàn Thị Thúy An, 36 tuổi, quê Hải Phòng. Thúy An được biết đến là chủ khách sạn TiTi Beach.
Theo báo Tiền Phong hôm 17 Tháng Năm, bị can Thúy An là người song tịch Việt Nam và Mỹ.
Nữ bị can được nhiều người biết đến là con gái của một đại gia trong lĩnh vực xây dựng trên đảo Cát Bà. (N.H.K) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Bà Vũ Thị Hương, 55 tuổi, một giáo viên ở phường Tô Châu, tỉnh An Giang, bị bắt, khởi tố với cáo buộc nhận giúp viết đơn khiếu nại, tố cáo cho người khác.
Theo báo VnExpress ngày 17 Tháng Năm, bà Hương được ghi nhận thường xuyên gửi các đơn thư tố cáo đến nhiều cơ quan trung ương và địa phương, dù các vụ việc không liên quan đến bà.
Bà Vũ Thị Hương lúc bị bắt. (Hình: Công An An Giang)
Nữ giáo viên này bị Công An An Giang quy chụp rằng các đơn thư của bà “xuyên tạc, vu khống, xúc phạm nhiều tổ chức, cá nhân.”
Hành vi gửi đơn tố cáo quan chức của bị can Hương bị cho là “gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phương.”
Vụ bắt giữ nữ bị can và vu cho tội danh “lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, các nhân” diễn ra trong lúc công an đang làm rõ động cơ của bà.
Trước vụ này, trong những tháng qua, liên tiếp có những người trung niên, cao niên, bị bắt vì giúp dân oan khiếu kiện đất đai.
Hồi cuối Tháng Ba, theo báo VietNamNet, bị can Nguyễn Thị Lép, 58 tuổi, ở xã Bom Bo, tỉnh Đồng Nai, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “lôi kéo, kích động khiếu kiện” tại Bù Gia Mập, huyện cũ của tỉnh Bình Phước, nay sáp nhập vào Đồng Nai, và là nơi sinh sống của cộng đồng dân tộc thiểu số S’tiêng.
Bị cáo Lép bị Công An Đồng Nai quy chụp là “lợi dụng sự thiếu hiểu biết pháp luật của một số người dân” để lôi kéo, kích động họ khiếu kiện đất đai, yêu cầu chính quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Bù Gia Mập.
Nữ bị can bị cáo buộc ngăn cản công nhân công ty Cao Su Bình Phước khai thác mủ cao su tại Bù Gia Mập.
Ngoài ra, vào hồi giữa Tháng Mười Một năm ngoái, bị cáo Lép la hét trước cổng trụ sở Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đồng Nai, bị cho là “gây mất an ninh trật tự tại địa phương.”
Hồi Tháng Giêng có hai bà tại Hà Nội và tỉnh Lai Châu bị bắt giữ liên tiếp vì nghĩa cử này.
Tại Hà Nội, theo báo Công An Nhân Dân hôm 15 Tháng Giêng, bà Lê Thị Hà, 46 tuổi, quê Gia Lai, bị Công An Hà Nội bắt vì căng băng rôn khiếu kiện đất đai ngay trước trụ sở Văn Phòng Trung Ương Đảng.
Bà Hà bị quy tội “gây rối trật tự công cộng.” Hồ sơ của nhà chức trách ghi nhận, từ hồi Tháng Chín năm ngoái, bà Lê Thị Hà đến Hà Nội và ở lại dài ngày để khiếu kiện đất đai.
Phường Tô Châu trước đây thuộc thành phố Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang cũ. (Hình: Thanh Niên)
Người phụ nữ này bị công an cáo buộc nhiều lần có hành vi gây rối trật tự công cộng và không chấp hành yêu cầu của lực lượng chức năng.
Trước khi bị bắt, bà Hà từng bị xử phạt hành chính về hành vi “gây mất an ninh, trật tự tại địa phương” nhưng bà không nộp phạt.
Báo Người Lao Động đưa tin, bị can Nguyễn Thị Nga có tài khoản TikTok cùng tên, 46 tuổi, quê Thái Nguyên, bị Công An Lai Châu bắt, khởi tố vì giúp nhiều hộ dân thuộc diện tái định cư thủy điện Bản Chát khiếu kiện về tiền bồi thường đất đai.
Nhà máy Thủy Điện Bản Chát được xây dựng trên dòng Nậm Mu tại bản Chát, xã Mường Kim, tỉnh Lai Châu.
Kênh TikTok “nguyễn thị nga” đăng tải nhiều video clip cho thấy bị can Nga xuất hiện, tự giới thiệu, phát biểu đối thoại với người dân mất đất.
Công an quy chụp rằng, trong các clip này, nữ bị can “có phát ngôn thiếu kiểm chứng, gây hiểu nhầm, bất bình trong quần chúng nhân dân.” (N.H.K) [kn]
BẮC NINH, Việt Nam (NV) – Chính quyền tỉnh Bắc Ninh đề nghị chi thêm tiền thuế dân để sửa chữa nhà hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh, công trình được xây với kinh phí 241 tỷ đồng ($9.1 triệu) nhưng nay xuống cấp “thê thảm” chỉ sau sáu năm.
Theo ghi nhận của báo VietNamNet hôm 17 Tháng Năm, hiện tại, nhiều chi tiết trang trí bên ngoài nhà hát đã bị rơi vỡ, trong lúc nền đá bị sụt lún, tạo thành những vết nứt lớn kéo dài.
Nhà hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh được xây từ tiền thuế dân. (Hình: VietNamNet)
Nhiều mảng tường của công trình này đã bị bong tróc, loang lổ, để lộ cả phần sắt thép bên trong.
Ở khu vực sảnh trước, nhiều vết nứt sâu chạy dọc chân tường, tạo khoảng hở lớn, khiến công trình trở nên nhếch nhác và mất mỹ quan.
Ông Lương Trung Kiên, phó giám đốc nhà hát, được dẫn lời, đổ lỗi cho cơn bão Yagi xảy ra hồi Tháng Chín, 2024, khiến một số hạng mục của công trình này bị hư hỏng nghiêm trọng hơn.
Bản tin không đề cập đến trách nhiệm của nhà thầu thi công cũng như chủ đầu tư nhà hát là Ban Quản Lý Khu Vực Phát Triển Đô Thị Bắc Ninh.
Hiện chưa rõ phải tốn thêm bao nhiêu từ tiền thuế dân để sửa chữa nhà hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh.
Đáng nói, các hoạt động biểu diễn tại nhà hát này chủ yếu để phục vụ mục đích tuyên truyền của nhà cầm quyền hơn là gìn giữ nét đẹp của dân ca quan họ Bắc Ninh.
Sự việc một nhà hát có kinh phí hàng triệu đô la xuống cấp thê thảm chỉ sau vài năm khiến mạng xã hội bàn tán sôi nổi.
Các tấm trang trí bên ngoài nhà hát Dân Ca Quan Họ Bắc Ninh đã rơi vỡ. (Hình: VietNamNet)
Facebooker Đoàn Năng bình luận bên dưới một bài đăng: “Vừa hết thời hạn bảo hành công trình năm năm thì xuống cấp.”
Facebooker Hậu Phương cảm thán: “Gớm, từ hai năm trước tui đi xe ngang qua nhìn vào trong tưởng nhà kho chớ, chán 241 tỷ!”
Facebooker Long Vỹ nói nửa đùa nửa thật: “Cấp cho ngàn tỷ đồng ($37.9 triệu) nữa kiểu gì chả được thêm năm năm nữa!”
Một số ý kiến khác thì gợi ý chính quyền Bắc Ninh nên đập đi xây lại thôi vì “tiền trong dân còn nhiều, chẳng việc gì phải lăn tăn.” (N.H.K) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận vụ bốn thiếu niên từ 9-14 tuổi, cùng ở chung xóm Núi Lá, xã Hòa Mỹ, tỉnh Phú Yên cũ, nay thuộc Đắk Lắk, chết đuối cùng lúc khi tắm sông Bánh Lái.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 17 Tháng Năm, hai trong số bốn nạn nhân là anh em ruột 11 và 14 tuổi.
Bà Nguyễn Thị Xuân Hiền có hai đứa con trai chết đuối cùng lúc. (Hình: Tuổi Trẻ)
Trong vụ việc xảy ra vào buổi trưa hôm trước, bốn em nhỏ là học sinh trường tiểu học Hòa Mỹ Tây và Tây Sơn sau khi thi học kỳ hai thì rủ nhau ra sông tắm trong lúc trời nắng nóng.
Cả bốn đứa trẻ rơi vào khu vực nước sâu, dòng nước chảy xiết nên bị cuốn đi, thiệt mạng.
Bà Nguyễn Thị Xuân Hiền, người có hai đứa con trai chết đuối cùng lúc, kể, đến giờ cơm trưa mà không thấy hai con về nên bà chạy đi tìm.
“Tôi đến hai nhà còn lại thì con họ cũng chưa về nên chúng tôi chạy đến chỗ mấy tụi nhỏ hay chơi mà không thấy nên chạy lên xã báo. Sau đó có người nói nhìn thấy hai chiếc xe đạp của con tôi ở bờ sông thì chúng tôi chạy đến. Lúc thấy trên bờ còn có quần áo của mấy đứa nhỏ là tôi biết tụi nó gặp nạn rồi,” bà Hiền vừa nói vừa khóc.
Ông Nguyễn Bin, chồng bà Hiền, cho hay, lúc nhận tin dữ, ông đi đang chặt mía thuê tại tỉnh Gia Lai, phải tức tốc thuê taxi để về lo hậu sự cho hai đứa con.
Ông Bin nói: “Nuôi tụi nó lớn chừng này, cho ăn học… Đùng một cái cả hai đứa bỏ vợ chồng tôi mà đi. Có tụi nó vợ chồng tôi mới ráng lo làm ăn, nay làm về không còn thấy con nữa.”
Xóm Núi Lá, xã Hòa Mỹ, tỉnh Phú Yên cũ, nay thuộc Đắk Lắk. (Hình: Tuổi Trẻ)
Một trong hai thiếu niên xấu số còn lại có cha đi gặt lúa thuê tại tỉnh Thanh Hóa nên không kịp về nhìn mặt con lần cuối vì gia đình chôn cất đứa nhỏ vào chiều 17 Tháng Năm.
Liên quan vụ việc, báo Dân Việt cho hay, cả bốn thiếu niên đều sinh ra trong những gia đình có nhiều khó khăn, cha mẹ chủ yếu mưu sinh bằng nghề làm thuê.
Một trong bốn thiếu niên ở với bà nội vì cha mất sớm, mẹ đi làm công nhân ở nơi xa.
Sau vụ này, một giới chức tỉnh Đắk Lắk được dẫn lời về việc “nghiên cứu việc tổ chức dạy bơi cho trẻ em nhằm hạn chế những tai nạn thương tâm tương tự.” (N.H.K) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – California từ lâu đã đối mặt với khủng hoảng nhà ở, chủ yếu do thiếu nguồn cung. Trong những năm gần đây, các nhà lập pháp đã tìm cách tháo gỡ rào cản về quy hoạch, đánh giá môi trường và thủ tục phê duyệt vốn làm chậm các dự án mới. Tuy vậy, sản lượng xây dựng vẫn không tăng đáng kể. Chi phí lao động và vật liệu leo thang khiến nhiều dự án không còn khả thi về tài chính.
Trong bối cảnh đó, các nhà lập pháp đang tìm hướng đi mới. Ngày 24 Tháng Ba, một liên minh lưỡng đảng do Dân Biểu Buffy Wicks dẫn đầu đã công bố gói sáu dự luật mang tên “đổi mới nhà ở,” với mục tiêu trực tiếp kéo chi phí xây dựng xuống mức hợp lý hơn.
Một khu nhà lắp ghép ở California. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Trọng tâm của gói này là các phương pháp xây dựng mới, đặc biệt là nhà lắp ghép, tức sản xuất sẵn trong nhà máy rồi đưa đến công trường để lắp ráp. Cách làm này có thể nhanh hơn, rẻ hơn và hiệu quả hơn so với xây dựng truyền thống. Về nguyên lý, nó giống dây chuyền sản xuất xe hơi: các bộ phận được chế tạo tập trung, sau đó lắp ráp hoàn chỉnh, thay vì làm từng căn riêng lẻ ngay tại công trường.
Bà Wicks cho rằng cách xây nhà hiện nay gần như không thay đổi trong suốt một thế kỷ, không còn đáp ứng được nhu cầu thực tế. Theo bà, đổi mới phương pháp có thể giúp đẩy nhanh tiến độ và giảm chi phí, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở cho các gia đình lao động.
Nhà lắp ghép không phải là khái niệm mới. Từ đầu những năm 2000, lĩnh vực này đã thu hút sự chú ý của giới kiến trúc. Một cuộc thi thiết kế nhà giá khoảng $200,000 từng cho thấy tiềm năng của mô hình này, với không gian sáng, linh hoạt và có thể tùy chỉnh.
Tuy nhiên, trở ngại lớn không nằm ở thiết kế mà ở tài chính, quy định và lao động. Nhiều tổ chức cho vay vẫn dè dặt với loại hình này. Một số thành phố và hiệp hội cư dân thậm chí cấm xây dựng nhà lắp ghép. Bên cạnh đó, các công đoàn từng lo ngại việc sản xuất trong nhà máy sẽ làm giảm việc làm tại công trường. Thực tế cũng cho thấy xây dựng nhà nhiều gia đình thường hiệu quả kinh tế hơn so với nhà biệt lập.
Cuộc suy thoái nhà ở năm 2009 đã làm chững lại các nỗ lực đổi mới. Sau đó, một số công ty công nghệ thử nghiệm in 3D hoặc mô hình sản xuất tích hợp, nhưng chưa đạt kết quả như kỳ vọng tại Mỹ.
Trong khi đó, nhiều nước đã áp dụng rộng rãi phương pháp này. Tại Nhật Bản, khoảng 15% nhà mới là nhà lắp ghép; tại Thụy Điển, con số gần 80%. Ở Mỹ, tỷ lệ này chỉ khoảng 3%.
Ông Ben Metcalf của Terner Center for Housing Innovation cho rằng vấn đề không nằm ở công nghệ mà ở các rào cản chính sách, tài chính và cách triển khai dự án.
Một báo cáo của Terner công bố ngày 2 Tháng Ba đề xuất một số giải pháp như thống nhất quy chuẩn xây dựng trên toàn bang để dễ áp dụng công nghệ mới, điều chỉnh các chương trình hỗ trợ nhằm giảm rủi ro tài chính, và hạ chi phí vận chuyển từ nhà máy đến công trường. Báo cáo cũng nhấn mạnh cần thay đổi cách nhìn còn tiêu cực về chất lượng nhà lắp ghép.
Gói dự luật mới của California dựa trên những đề xuất này và tập trung vào các rào cản thực tế. Để phát triển ở quy mô lớn, bang cần điều chỉnh quy định xây dựng và thuyết phục các công đoàn tham gia.
Đáng chú ý, lập trường của các tổ chức công đoàn đang dần thay đổi. Nhiều thành viên của United Brotherhood of Carpenters & Joiners of America đã được đào tạo để sản xuất các bộ phận nhà lắp ghép trong nhà máy. Đại diện công đoàn cho biết ngay cả thợ lành nghề có thu nhập tốt cũng không còn đủ khả năng mua những căn nhà giá thấp nhất hiện nay, và cần triển khai nhiều giải pháp cùng lúc.
Nhờ sự ủng hộ này, gói dự luật hiện tại được xem là nỗ lực mạnh mẽ nhất trong hơn hai thập niên nhằm tháo gỡ rào cản cho nhà lắp ghép.
Ông Tyler Pullen, đồng tác giả báo cáo, cho biết ông lạc quan hơn so với một năm trước. Theo ông, động lực chính trị, sự tham gia của chính quyền tiểu bang và cách tiếp cận sâu vào vấn đề cho thấy đây không còn là sáng kiến mang tính hình thức.
Nhà lắp ghép thực tế đã có mặt tại California hơn một thế kỷ, từ những căn nhà vận chuyển bằng đường sắt thời cơn sốt vàng năm 1849 đến các mẫu nhà đặt qua catalog đầu thế kỷ 20. Tuy nhiên, các nỗ lực trước đây chưa đạt quy mô cần thiết.
Hiện nay, có kỳ vọng rằng California có thể biến mô hình này thành giải pháp thực tế, góp phần tạo thêm hàng chục nghìn căn nhà mà tiểu bang đang thiếu. (Ng.Tr) [kn]
QUẬN CAM, California (NV) – Ít có hãng xe nào lại tung ra tại cùng một thị trường hai mẫu xe tương đồng từ tên gọi cho đến thuộc tính như Mazda CX-5 và CX-50. Chúng đều thuộc phân khúc SUV cỡ nhỏ với tình hình cạnh tranh mạnh mẽ. Ông Tom Donnelly, Giám đốc điều hành của Mazda khu vực Bắc Mỹ, dự đoán rằng tổng doanh số kết hợp của hai mẫu CX-5 và CX-50 sẽ đạt mức 250,000 chiếc trong năm 2026, chiếm một tỷ trọng đáng kể trong tổng doanh số của Mazda tại Mỹ. Mazda CX-5 được sản xuất tại Hiroshima, Nhật Bản; trong khi Mazda CX-50 dành cho thị trường Bắc Mỹ được lắp ráp tại nhà máy Mazda Toyota Manufacturing Huntsville, Alabama. Trang mạng xe hơi www.edmunds.com có làm một so sánh giữa “hai mẫu xe anh em” này.
Mazda CX-5 và CX-50 không chỉ có chung cách đặt tên; chúng có kích thước tương tự, sử dụng chung nhiều cơ phận. Mẫu CX-5 phiên bản năm 2026 được cập nhật nhiều tính năng mới, mang lại lợi thế về mặt công nghệ và không gian dành cho hành khách so với CX-50. Cả hai mẫu xe Mazda này đều có giá khởi điểm quanh mức $30,000. Nếu phải lựa chọn một trong hai, chuyên gia Edmunds sẽ ưu tiên chọn một mẫu xe hơn hẳn.
2026 Mazda CX-5 Vs. CX-50. (Hình tạo bởi ChatGPT)
Mazda CX-5: Điểm đánh giá của Edmunds: 6.5/10
“Mới hơn” không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với “Tốt hơn”. Phiên bản CX-5 2026 đã khắc phục được nhiều vấn đề của thế hệ tiền nhiệm. Không gian rộng rãi hơn dành cho hành khách ghế sau cũng như khoang hành lý. Hệ thống công nghệ thông tin giải trí được cải thiện đáng kể. Màn hình 12.9 inch được trang bị tiêu chuẩn; có tùy chọn nâng cấp lên màn hình lớn 15.6 inch. Ngoài ra, nhờ được tích hợp bộ ứng dụng Google Built-In, các tiện ích Google Maps và Google Assistant sẵn sàng đồng hành cùng người lái trên mọi chặng đường.
Mặc dù hệ thống công nghệ CX-5 được nâng cấp, nhưng nó vẫn chưa thực sự hoàn hảo. Đôi khi hệ thống vẫn gặp tình trạng giật, đáp ứng chậm các thao tác nhập liệu, đặc biệt là khi sử dụng các ứng dụng. Thêm nữa, CX-5 hiện chuyển hết các điều khiển vào giao diện màn hình, bao gồm cả hệ thống điều hòa không khí. Đây là điều mà nhiều người lái xe cảm thấy bất tiện.
Điều đáng nói nhất là chiếc CX-5 đã đánh mất đi cảm giác lái đầy hứng khởi vốn có. Hệ thống treo của CX-5 mềm hơn, nhờ đó mang lại cảm giác êm ái hơn khi vận hành. Thế nhưng, sự thay đổi này lại vô tình làm giảm đi phần nào khả năng điều khiển linh hoạt từng được yêu thích ở những phiên bản trước đây. Việc không còn tùy chọn động cơ tăng áp cũng là một thất vọng khác.
Mazda CX-50: Điểm đánh giá của Edmunds: 6.8/10
2026 CX-50 có sự nhanh nhẹn đáng ngạc nhiên, cùng khả năng điều khiển tay lái gây ấn tượng tốt. Hệ thống lái của xe khiến người lái có thêm niềm vui cho những chuyến đi lại hàng ngày. Cả hai mẫu xe CX-5 và CX-50 được Edmunds thử nghiệm đều có chung động cơ 4 máy dung tích 2.5 lít. Cả hai đều mang lại cảm giác hơi thiếu hụt sức mạnh, đều mất tới 9 giây để tăng tốc 0-60 dặm/giờ. Tuy nhiên CX-50 có nhiều tùy chọn động cơ khác nhau, bao gồm động cơ tăng áp đầy thú vị, và một hệ thống hybrid.
Edmunds đặc biệt yêu thích cách sắp đặt các nút điều khiển trên CX-50, với việc sử dụng các núm xoay và nút bấm vật lý cho hầu hết mọi chức năng, bao gồm cả toàn bộ hệ thống điều hòa không khí. Mazda đã làm rất tốt các nút điều khiển, mang lại cảm giác bấm rất “thật” và êm ái.
Tóm lại, mặc dù chiếc CX-5 có nhiều cải về tính tiện dụng và sự thoải mái, nhưng sự cải thiện này phải đổi bằng việc đánh mất đi cảm giác lái đầy hứng khởi. Chính điều này đã giúp chiếc CX-50 giành chiến thắng chung cuộc. CX-50 giữ vững vị thế là một lựa chọn đáng chú ý trong phân khúc cạnh tranh SUV cỡ nhỏ. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi đưa nhà ra rao bán, rất khó đoán trước phản ứng của thị trường. Việc nâng cấp thiết bị, cải tạo hay chọn đúng địa ốc viên có thể giúp tăng cơ hội giao dịch, nhưng yếu tố quyết định sau cùng vẫn là tìm được người mua phù hợp.
Tính thẩm mỹ giúp thu hút người xem, nhưng thứ thật sự quyết định giao dịch lại nằm ở “khung xương” của căn nhà. Những chi tiết kết cấu như dầm trần lộ, mái chắc chắn hay tường gạch kiểu cổ thường tạo ấn tượng mạnh. Ngay cả sơ đồ mặt bằng cũng có thể trở thành lợi thế khi niêm yết.
Hai bạn trẻ trước khu nhà mới xây để bán. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Nếu đang chuẩn bị bán nhà, hoặc muốn hiểu rõ hơn vị trí căn nhà của mình trong thị trường hiện do người mua chi phối, dữ liệu mới từ Zillow cung cấp một góc nhìn cụ thể. Theo chia sẻ với House Beautiful, một số kiểu bố cục giúp nhà bán nhanh hơn, thậm chí trong vài trường hợp còn đạt giá cao hơn.
Nhà lệch tầng kiểu cổ (retro split-level)
Theo phân tích của Zillow, đây là kiểu bán nhanh nhất, dù giá thường thuộc nhóm thấp hơn. Trung bình, nhà lệch tầng bán nhanh hơn khoảng 0.2 ngày so với các bố cục hiện đại. Phổ biến từ thập niên 1950, kiểu nhà này mang nét cổ điển và rút ngắn thời gian từ lúc niêm yết đến khi hoàn tất giao dịch.
Bà Amanda Pendleton cho biết nhóm người mua loại nhà này khá đặc thù, nên giá có thể thấp hơn đôi chút. Bù lại, tốc độ giao dịch nhanh cho thấy người mua thường có nhu cầu rõ ràng và quyết định nhanh. Với người bán, nếu định giá và tiếp thị hợp lý, phần chênh lệch giá có thể được bù lại bằng việc bán nhanh hơn.
Mặt bằng mở hiện đại (modern open floor plan)
Đây là kiểu bố cục phổ biến trong xây dựng hiện nay. Không gian ít tường ngăn, ưu tiên sự liền mạch và linh hoạt, đổi lại mức độ riêng tư thấp hơn. Những căn nhà kiểu này thường bán cao hơn khoảng 0.6%, nhưng thời gian nằm trên thị trường dài hơn khoảng 1.3 ngày.
Theo Pendleton, người mua thường gắn mặt bằng mở với lối sống hiện đại nên sẵn sàng trả giá cao hơn. Không gian linh hoạt giúp dễ thích nghi với nhu cầu sinh hoạt. Tuy nhiên, việc thời gian bán kéo dài hơn cho thấy người mua có xu hướng chờ đúng căn phù hợp, thay vì quyết định nhanh.
Mặt bằng chia phòng truyền thống (closed floor plan)
Sau một thời gian kém được ưa chuộng, kiểu bố cục chia phòng đang dần quay lại. Dữ liệu của Zillow cho thấy nhà kiểu này bán nhanh gần tương đương nhà lệch tầng, nhưng giá nhỉnh hơn khoảng 0.01%.
Khác với mặt bằng mở, bố cục này mang lại sự riêng tư rõ ràng và cho phép phân chia chức năng từng không gian cụ thể. Pendleton nhận định kiểu nhà này đang âm thầm thu hút trở lại, nhất là với những người cần phòng làm việc riêng hoặc không gian yên tĩnh.
Dữ liệu cho thấy nhà dạng này vẫn bán nhanh, đồng thời người bán vẫn có thể đạt mức giá cao hơn đôi chút. Nói cách khác, đây là kiểu bố cục đã tìm lại đúng nhóm người mua của mình. (Ng.Tr) [T.C.]
Trong chuyến công du Bắc Kinh trung tuần Tháng Năm, hình ảnh Tổng Thống Trump ngồi co ro với hai tay khép vào đầu gối trong cuộc họp báo với Chủ Tịch Tập Cận Bình cho thấy tổng thống Mỹ thất thế như thế nào. Điều đó chưa đáng thất vọng bằng việc ông Trump chuẩn bị cho phép Trung Quốc đầu tư $1 ngàn tỷ vào Mỹ, trong đó có cả việc mua đất.
Người dân đi dạo tại khu Chinatown ở Houston, Texas hồi Tháng Hai, 2023. Texas đang cân nhắc việc cấm công dân Trung Quốc mua bất động sản vì lý do an ninh quốc gia. (Hình minh họa: Mark Felix/AFP via Getty Images)
“Xả cảng” cho Trung Quốc mua đất?
Cựu Dân Biểu Marjorie Taylor Greene nói rằng việc ông Trump mở rộng cửa cho Trung Quốc vào Mỹ đầu tư là “quá sốc.” Trên The New York Times, nhà bình luận cực hữu Oren Cass (không phải “cánh tả thổ tả”) nhận định:
“Một khoản vốn đầu tư khổng lồ lên tới hàng ngàn tỷ đô có nghĩa là nó vượt xa tổng mức đầu tư trực tiếp vào Mỹ từ bất kỳ quốc gia nào kể từ thời điểm bản Tuyên Ngôn Độc Lập ra đời. Ngay cả khi chỉ nhận được một phần nhỏ trong khoản đó, nó cũng đủ sức phá tan những gì còn sót lại trong các lớp phòng vệ kinh tế chúng ta; làm suy yếu an ninh quốc gia cũng như khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng; trao vào tay đảng Cộng Sản Trung Quốc một công cụ đầy quyền lực để thao túng thị trường chúng ta; làm xói mòn nền tảng lý luận cơ bản trong chính chương trình nghị sự thương mại của tổng thống; và làm tê liệt những nỗ lực chúng ta trong việc tái thiết nền công nghiệp nội địa.”
Trong khi đó, ông Trump luôn thể hiện là người “chống Tàu.” MAGA tin tuyệt đối điều này. Trong các chiến dịch tranh cử, ông Trump nhấn mạnh các nước, trong đó có Trung Quốc, chỉ chực chờ cơ hội bòn rút Mỹ, thế giới đang lừa gạt Mỹ và “Trung Quốc chính là kẻ vi phạm nghiêm trọng nhất.”
Chủ trương bài Trung đã giúp ông Trump đắc cử hai lần. Khi trở lại Tòa Bạch Ốc lần hai, ông bổ nhiệm loạt nhân vật được đánh giá là “diều hâu” với chủ trương chơi sát ván Trung Quốc. Cố tình tạo ra cảm giác rằng di sản lớn nhất để lại chắc chắn là chuyện đánh gục Trung Quốc, ông Trump mở màn chiến dịch đánh Bắc Kinh bằng thuế quan. Cùng với đó là việc thắt chặt đầu tư Trung Quốc vào Mỹ, đặc biệt việc mua đất.
Giữa năm 2025, Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA) loan bố Mỹ cấm bán đất nông nghiệp cho Trung Quốc. Chính sách này áp dụng toàn quốc. Khi được hỏi liệu chính phủ Mỹ có tìm cách thu hồi những mảnh đất hiện thuộc sở hữu giới đầu tư Trung Quốc hay không, USDA nói rằng họ đang xem xét “mọi phương án khả thi” và một sắc lệnh hành pháp từ Tòa Bạch Ốc sẽ được ban hành “rất sớm.”
Cần nhắc lại, Tháng Chín, 2024, tại một sự kiện nông nghiệp ở Smithton (Pennsylvania), ông Trump nói, Mỹ cần phải chặn đứng việc Trung Quốc mua đất nông nghiệp. Tháng Hai, 2025, ngay khi nhậm chức, ông ký bản ghi nhớ an ninh quốc gia yêu cầu rà soát các khoản đầu tư của Trung Quốc cũng như một số đối thủ ngoại quốc trong một số lĩnh vực nhất định, trong đó có nông nghiệp và đất đai.
Tháng Bảy, 2025, USDA công bố “Kế Hoạch Hành Động Vì An Ninh Nông Nghiệp Quốc Gia,” với mục tiêu hạn chế việc mua đất đai của công dân Trung Quốc và một số đối thủ ngoại quốc; đồng thời phối hợp với Quốc Hội và các tiểu bang thúc đẩy việc thiết lập các giới hạn về mặt pháp lý cũng như lập ra những hàng rào quy định.
Tỷ lệ đất nông nghiệp do các giới đầu tư Trung Quốc nắm giữ trên tổng diện tích đất nông nghiệp của Mỹ chiếm vỏn vẹn 0.0003%, và con số này giảm mạnh những năm gần đây. Theo dữ liệu USDA, giới đầu tư Trung Quốc hiện sở hữu từ 265,000 đến 380,000 mẫu Anh (các nguồn không có con số thống nhất); trong đó, phần lớn thuộc về công ty Smithfield Foods. Năm 2013, Smithfield Foods bị tập đoàn Trung Quốc WH Group thu tóm. Theo USDA, các tiểu bang có diện tích đất do Trung Quốc nắm giữ lớn nhất gồm Texas (123,708 mẫu Anh), North Carolina (44,263), Missouri (42,905), Florida (12,555) và Virginia (4,654).
Việc hạn chế hay cấm người ngoại quốc mua đất ở Mỹ luôn là vấn đề chính trị với sự quan tâm lưỡng đảng. Trong thực tế, đã có tiền lệ thu hồi đất nông nghiệp liên quan Trung Quốc. Tháng Mười, 2023, Arkansas yêu cầu Syngenta – nhà sản xuất hạt giống thuộc sở hữu Trung Quốc – phải bán 160 mẫu Anh đất nông nghiệp tại Mỹ. Lý do được viện dẫn là an ninh quốc gia. Syngenta cuối cùng phải bán khu đất và bị phạt $280,000 tội không công bố quyền sở hữu. Tháng Năm, 2025, thống đốc Arkansas, bà Sarah Huckabee Sanders (Cộng Hòa), nói: “Tôi vô cùng tự hào việc Arkansas trở thành tiểu bang đầu tiên trong cả nước trục xuất một công ty thuộc sở hữu Trung Quốc ra khỏi đất nông nghiệp… Chúng tôi buộc họ phải trả giá…”
Vấn đề người Trung Quốc sở hữu đất ở Mỹ luôn được hâm nóng trong nghị trường. Tháng Ba, 2025, Đạo Luật Đất Nông Nghiệp – được Dân Biểu Kristen McDonald Rivet (Dân Chủ, Michigan) và Dân Biểu Randy Feenstra (Cộng Hòa, Iowa) đề xuất – mang nội dung rằng cần phải xem lại quy trình cấp liên bang đối với các thương vụ đất đai quy mô lớn có sự tham gia của các thực thể nước ngoài, đồng thời thiết lập cơ sở dữ liệu công khai về diện tích đất nông nghiệp thuộc sở hữu nước ngoài.
Ở cấp tiểu bang, năm 2023, Florida ban lệnh cấm công dân Trung Quốc mua đất tại các khu vực lân cận cơ sở hạ tầng trọng yếu và căn cứ quân sự. Cũng trong năm đó, các nhà lập pháp tại Montana thông qua dự luật cấm bán đất gần cơ sở quân sự cho “các thế lực thù địch nước ngoài.”
Việc rà soát các thương vụ thâu tóm đất nông nghiệp từ giới đầu tư Trung Quốc tăng đột biến kể từ sau một thỏa thuận đất đai gây tranh cãi tại North Dakota. Năm 2022, Tập Đoàn Fufeng thuộc sở hữu Trung Quốc mua 370 mẫu Anh đất để xây dựng một cơ sở xay bắp, nằm cách căn cứ không quân Grand Forks khoảng 12 dặm. Giới chức địa phương chặn đứng dự án trên. Điều này gây nên sự chú ý những lỗ hổng trong các quy định của CFIUS (Committee on Foreign Investment in the United States – Ủy Ban Đầu Tư Nước Ngoài tại Mỹ), cơ quan cho phép các doanh nghiệp có dính dáng Trung Quốc được quyền mua đất gần các cơ sở quân sự, miễn khu đất đó không được xếp vào loại “địa điểm nhạy cảm.”
Quốc Hội có thể cản được Trump?
Việc Trung Quốc mua đất ở Mỹ bây giờ càng nóng hơn với chuyến công du Bắc Kinh của ông Trump. Xum xoe và nhún nhường, ông Trump không còn dáng vẻ dữ dằn của một nguyên thủ chuyên bắt nạt thế giới. Trước ông Tập Cận Bình, ông Trump trông yếu đuối một cách khác thường, mà rõ nhất của chuyến công du là thái độ nhân nhượng trước kẻ đắc thắng.
Những gì nhượng bộ cụ thể chưa được tiết lộ, nhưng khi trả lời người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News từ Bắc Kinh, ông Trump cho biết vấn đề quyền sở hữu đất đai của Trung Quốc tại Mỹ là chuyện về thị trường và cứ để thị trường quyết định. Theo cách nói này, có vẻ yếu tố an ninh quốc gia đối với nước Mỹ có thể bị dẹp qua một bên. Ông Trump nói thêm, vấn đề Trung Quốc mua đất ở Mỹ thật ra là lỗi của các chính quyền tiền nhiệm, nhất là thời Barack Obama.
Với nhiều nghị viên Quốc Hội, họ đã lường trước khả năng ông Trump nhân nhượng Bắc Kinh. Trước chuyến bay của ông Trump sang Trung Quốc, một nhóm nghị viên lưỡng đảng đã đệ trình một dự luật mới, nhằm “bịt lại” những gì mà họ mô tả là “những kẽ hở nguy hiểm” cho phép các đối thủ ngoại quốc, đặc biệt Trung Quốc, mua lại đất nông nghiệp và bất động sản Mỹ nằm gần các căn cứ quân sự.
Dân Biểu John Moolenaar (Cộng Hòa, Michigan), chủ tịch Ủy Ban Đặc Biệt Về Trung Quốc và là người chủ trì việc đệ trình dự luật nói trên, nói, “An ninh lương thực chính là an ninh quốc gia, và chúng ta không thể cho phép các đối thủ ngoại quốc như Trung Quốc thâu tóm đất nông nghiệp Mỹ nằm gần những địa điểm quân sự và cơ sở hạ tầng trọng yếu nhạy cảm nhất của chúng ta.”
Không chỉ đất đai, chính quyền Trump có thể đang giúp “Trung Quốc vĩ đại trở lại” khi cho phép họ xây dựng “nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” ngay trong lòng nước Mỹ.
Trong cuộc phỏng vấn CNBC ngày 14 Tháng Năm, ông Scott Bessent, bộ trưởng Tài Chính “giải thích” rằng Mỹ và Trung Quốc đang nỗ lực lập ra một hội đồng đầu tư để xác định lĩnh vực nào mà Trung Quốc được đầu tư vào Mỹ. Một số nhân vật MAGA, với thái độ bất bình và thất vọng, lập luận rằng cách “giải thích” của ông Scott Bessent chỉ là một cách nói. Thực chất là chính quyền Trump đang giúp Trung Quốc lách luật Mỹ khi đầu tư vào Mỹ, sao cho Trung Quốc không bị vướng vào rừng luật liên quan đầu tư nước ngoài mà CFIUS ban hành. [dt]
LONDON, Anh (NV) – David Beckham, cầu thủ bóng đá nổi tiếng của Anh ngày nào hiện đứng thứ nhì trong danh sách tỉ phú giàu nhất trong giới thể thao Anh, theo Sunday Time ngày 16 Tháng Năm.
Theo công bố mới nhất, Beckham cùng vợ Victoria sở hữu khối tài sản ước tính khoảng 1,185 tỷ bảng Anh (khoảng $1.58 tỷ) trở thành vận động viên thể thao đầu tiên của Anh đạt mốc tỉ phú.
Ông chủ đồng sở hữu đội bóng Inter Miami, David Beckham (phải) và ngôi sao Lionel Messi cùng vui mừng với chiếc cúp vô địch MLS. (Hình: Chandan Khanna/AFP via Getty Images)
Mức độ giàu của Beckham hiện đứng thứ hai trong nhóm những nhân vật giàu nhất liên quan đến thể thao tại Anh, chỉ đứng sau “ông trùm đua xe F1,” Bernie Ecclestone có giá trị tài sản là 2 tỷ bảng Anh (khoảng $2.66 tỷ).
David Beckham khi còn là cầu thủ được nhắc đến như “ông vua sút phạt” của bóng đá thế giới và là cầu thủ bóng đá thời trang nhất. Rời sân cỏ với tư cách cầu thủ, David Beckham tạo nên những “đế chế” riêng trong lĩnh vực đầu tư vào bóng đá, rất thành công với hoạt động của câu lạc bộ LA Galaxy và sau này là đồng sở hữu đội Inter Miami đang thi đấu giải nhà nghề Mỹ MLS.
Tài sản khổng lồ của Beckham đến từ thương hiệu cá nhân, bản quyền hình ảnh, thời trang, quảng cáo và đặc biệt là thương vụ sở hữu câu lạc bộ Inter Miami.
Khi Beckham bỏ ra $25 triệu để mua quyền thành lập câu lạc bộ Inter Miami hơn một thập niên trước, nhiều người nghĩ đó chỉ là “cuộc chơi của người nổi tiếng.” Nhưng sau khi thành công với thương vụ đưa Lionel Messi gia nhập đội bóng thi đấu MLS thì giá trị câu lạc bộ tăng vọt. Đấy được xem là “công trình” biến “ông vua sút phạt” David Beckham ngày nào thành một trong những cựu cầu thủ có khoản đầu tư thành công nhất lịch sử thể thao.
Beckham là ví dụ điển hình cho một xu hướng mới của thể thao hiện đại: Siêu sao không chỉ kiếm tiền bằng thành tích, mà còn bằng khả năng biến tên tuổi thành một đế chế kinh doanh.
Nhiều cầu thủ tên tuổi sau khi thi đấu thường chuyển sang vai trò huấn luyện viên hoặc bình luận viên, nhưng David Beckham là số ít cầu thủ khi giải nghệ chọn vai trò nhà hoạt động bóng đá với tư cách đồng sở hữu câu lạc bộ.
Không nằm trong danh sách những tỉ phú thể thao Anh nhưng nổi bật nhất trong số ít vận động viên trở thành tỉ phú sau nghiệp cầu thủ là siêu sao bóng rổ người Mỹ, Michael Jordan.
Biểu tượng của Chicago Bulls ngày nào giờ là “cỗ máy kiếm” tiền vĩ đại nhất lịch sử thể thao thế giới. Jordan từng kiếm được khoảng $94 triệu tiền lương trong cả sự nghiệp NBA, nhưng tài sản hiện tại lại lên tới hàng tỷ đôla, nhờ kinh doanh trong chính lĩnh vực thể thao trong đó có thương hiệu giày mang tên anh.
Trong top 10 người giàu nhất của giới thể thao Anh, tay đua xe F1 Lewis Hamilton xếp thứ năm trong danh sách với 435 triệu bảng Anh (khoảng $587.5 triệu) và đứng thứ 10 là tiền đạo đội trưởng đội tuyển Anh, Harry Kane đang thi đấu cho câu lạc bộ Bayern Munich, cùng cựu tay vợt Andy Murray. Cả hai đều sở hữu khối tài sản 110 triệu bảng Anh (khoảng $146.6 triệu). (Anh Khoa) [dt]
GARDEN GROVE, California (NV) – Đông đảo cư dân trong cộng đồng có mặt tại trung học Bolsa Grande High School vào chiều Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, để tham dự sự kiện Học Khu Garden Grove kỷ niệm 60 năm thành lập.
Các đại diện của Học Khu Garden Grove nhận bằng tưởng lục của Dân Biểu Liên Bang Lou Corea. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Lễ kỷ niệm được tổ chức trong sân vận động của trung học Bolsa Grande High School, điểm son văn hóa của các cộng đồng được Học Khu Garden Grove phục vụ trong sáu thập niên qua.
Từ đường Westminster, rất đông người lái xe vào trung học Bolsa Grande High School khiến bãi đậu xe chật kín, nên nhiều người phải đậu sang công viên Garden Grove Park, cho thấy cộng đồng rất coi trọng Học Khu Garden Grove.
Đứng ngay lối vào sân vận động Bolsa Stadium của trung học Bolsa Grande High School có nhiều cổ động viên hân hoan chào đón cộng đồng đến chung vui trong ngày kỷ niệm 60 năm của học khu. Bên trong sân vận động có nhiều gian hàng giải trí của các trung học thuộc học khu, có nhà nhún với chướng ngại vật cho nhiều gia đình có em nhỏ đến vui chơi. Rất nhiều xe hơi cổ được trưng bày bên ngoài, cùng một số xe bán thức ăn phục vụ người đến tham dự.
Có mặt tại lễ kỷ niệm là nhiều phụ huynh gốc Việt cùng con cái là học sinh của các trường ở Garden Grove. Ai cũng vui mừng vì Học Khu Garden Grove đã đào tạo nhiều học sinh ưu tú, thành tài và phục vụ cho cộng đồng.
Đông đảo cư dân trong cộng đồng đến tham dự sự kiện. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ông Lê Thanh Chí, cư dân Garden Grove, cho biết: “Hai cháu nhà tôi đều học trường của Học Khu Garden Grove. Cháu lớn thì học ở Santiago High School, còn cháu nhỏ thì học ở Alamitos Intermediate. Tôi thấy học khu có những chương trình giảng dạy rất tốt, mỗi lúc càng phát triển và có thêm nhiều giáo trình đầy sáng tạo. Tôi không bao giờ nghĩ là trường học sẽ dạy song ngữ tiếng Việt với tiếng Anh như những năm gần đây. Tôi từng nghe mấy phụ huynh khác và con cái họ nói tiếng Việt chỉ là lớp ngoại ngữ trong trường thôi, nhưng bây giờ lại có chương trình dạy Việt Ngữ kết hợp với Anh Ngữ. Như vậy là chúng ta có thể thấy cộng đồng ngày càng có tiếng nói trong giáo dục, và tôi nghĩ Học Khu Garden Grove góp phần lớn cho sự thành công đó.”
Một phụ huynh khác là bà Chi Nguyễn, cư dân Garden Grove, có con gái là học sinh của Học Khu Garden Grove từ tiểu học cho đến trung học. Bà nói với nhật báo Người Việt: “Học Khu Garden Grove là một học khu xuất sắc, đào tạo ra rất nhiều học sinh tài giỏi, sau đó thành đạt trong nhiều lãnh vực, và một điều tự hào là năm nào cũng có nhiều thủ khoa với á khoa là con em của cộng đồng Việt Nam chúng ta. Không chỉ về học vấn, họ còn giúp các em thành công về âm nhạc, hội họa và thể thao.”
Như bà Chi nói, Học Khu Garden Grove năm nào cũng có nhiều thủ khoa và á khoa gốc Việt, và chỉ riêng trong niên khóa 2024-2025 có tới 20 thủ khoa và á khoa là người Mỹ gốc Việt.
Đông người ghé qua các gian hàng giải trí. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ngoài ra, học khu còn đạt được nhiều thành tích khác như có chín trường trung học đệ nhất và đệ nhị cấp được đánh giá là trường xuất sắc của California vào năm 2026, là thành tích tạo nên lịch sử cho Học Khu Garden Grove. Đó là sự công nhận của tiểu bang dành cho những trường học có thành tựu xuất sắc trong việc giáo dục, đào tạo học sinh để các em có nhiều cơ hội và thành công trên đường đời.
Mới đây, Học khu Garden Grove còn đoạt giải Cộng Đồng Tốt Nhất để Giáo Dục Âm Nhạc tám năm liên tiếp vào năm 2026. Orange County chỉ có tám học khu và tiểu bang California chỉ có 38 học khu nhận được giải thưởng này.
Một nhóm học sinh của trung học Bolsa Grande High School chia sẻ suy nghĩ: “Gia đình của chúng em có mấy thế hệ là học sinh của Học Khu Garden Grove, nên dĩ nhiên chúng em cũng tiếp tục học ở đây. Học khu, và đặc biệt là trường Bolsa Grande, đã giảng dạy rất tốt trong mấy năm qua nên các cô chú trong cộng đồng đều hài lòng, và gia đình cũng rất vui vì thấy chúng em được giáo dục đàng hoàng. Vì vậy, chúng em rất mừng khi thấy Học Khu Garden Grove đến nay đã được 60 tuổi và chắc chắn sẽ tiếp tục thành công.”
Không chỉ phụ huynh và học sinh mà một số nhà điều hành của học khu cùng các giáo viên cũng rất xúc động, vui mừng trong ngày kỷ niệm 60 năm thành lập học khu.
Ông Walter Muneton, thành viên Hội Đồng Giáo Dục của học khu Garden Grove cho biết, ông rất vui vì được phục vụ Khu Vực 3 của học khu và thấy được sự hiện diện của nhiều cựu học sinh, nhiều gia đình, nhiều nhân viên học khu, nhiều hiệu trưởng và nhiều học sinh đến từ nhiều trường. Ông cho biết mình từng là học sinh của trung học Santiago High School, và nói các con của ông trong tương lai cũng sẽ vào trung học đó.
Ông Muneton chia sẻ niềm vui khi được đến những sự kiện như hôm nay để giao lưu với cộng đồng. Ông cũng tỏ ý khen ngợi các phụ huynh của Học Khu Garden Grove vì đã chịu khó đưa rước, chăm sóc con cái mỗi ngày.
Ông Bob Harden, chủ tịch Hội Đồng Giáo Dục Học Khu Garden Grove cũng không kém vui mừng vì học khu đạt được rất nhiều thành tích từ học vấn đến hội họa và thể thao, cũng như có nhiều nhân viên đoạt giải thưởng vì nỗ lực của họ.
Một học sinh và nhân vật biểu tưởng của trung học Santiago High School vui cười. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cũng có mặt tại lễ kỷ niệm 60 năm Học Khu Garden Grove là Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, phó chủ tịch Hội Đồng Giáo Dục, cho biết học khu có 68 trường sau khi được thống nhất lại một hệ thống vào năm 1965, và ông rất vui mừng khi thấy nơi này ngày càng phát triển, ngày càng lớn mạnh từ khi ông đến Hoa Kỳ vào năm 1980.
Về những đóng góp của người Việt Nam cho học khu, Luật Sư Lân nói: “Người Việt Nam quan tâm về nhiều vấn đề giáo dục, nhiều thế hệ người Việt đến đây và mang theo văn hóa truyền thống của dân tộc Việt. Điều đó đẩy mạnh, nhấn mạnh chuyện giáo dục cho học khu. Cộng đồng này cũng có nhiều sinh hoạt về văn hóa, về giáo dục, cũng có nhiều trung tâm Việt Ngữ và hướng đạo. Tất cả những điều đó hỗ trợ mục tiêu giáo dục cho các em Việt Nam. Điều này cũng tạo ra sự khác biệt của Học Khu Garden Grove với những nơi có đông người Việt khác.”
Một giáo viên đã đóng góp nhiều thập niên cho Học Khu Garden Grove là ông Trần Chi Phước, dạy các lớp Anh Ngữ ESL cho trung học Bolsa Grande High School từ năm 1976 cho đến năm 2008. Ông chia sẻ mình đến Hoa Kỳ du học trước năm 1975, nhưng vì mất nước vào năm 1975 nên ông ở lại Hoa Kỳ rồi dạy học ở trường Bolsa Grande vào năm 1976.
Tuy nhiên, ông không dạy đúng ngành mình theo học là hóa học, mà dạy các lớp Anh Ngữ cho đồng hương.
“Thật sự tôi học hóa học, định đi làm kỹ sư hóa học vì nhiều tiền hơn, nhưng người ta cần tôi dạy ESL. Tôi dạy chừng hai, ba năm sau thì trường mới có thêm giáo sư Việt Nam,” ông Phước chia sẻ.
Ông còn nói học trò của mình cũng trở thành nhà giáo nên rất hãnh diện vì điều đó. Ông cũng rất vui mừng vì học khu ngày càng có nhiều giáo viên gốc Việt.
Cũng như ông Lân, ông Phước còn nói về cộng đồng Việt Nam đã góp phần thay đổi học khu như thế nào: “Một khác biệt giữa người Mỹ hay người Mễ với Việt Nam mình là suy nghĩ về giáo dục. Cha mẹ luôn muốn con cái đi học, thành kỹ sư hay giáo sư chứ không phải cứ 18 tuổi là dọn ra ngoài, hay đi làm như người Mỹ. Người Việt Nam không có vậy, học trung học xong thì vào đại học. Tôi phải cám ơn thế hệ cha mẹ vì trọng học vấn. Không phải tôi khoe dân tộc mình, nhưng sự thật vậy đó.”
Tiết mục nhảy múa của các nhân vật biểu tượng của trường học. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Lễ kỷ niệm 60 thành lập Học Khu Garden Grove có phần trình diễn của học sinh đến từ nhiều trường học thuộc cả ba cấp của học khu, như màn nhảy múa của các nhân vật biểu tượng của từng trường, có ban nhạc diễn hành, dàn nhạc jazz, nhạc kịch và nhiều tiết vục văn nghệ tổ điểm văn hóa cùng tài năng của học sinh, thể hiện sự phát triển và thành công trong ba mục tiêu là “khả năng học vấn, kỹ năng cá nhân và thành công trong cuộc sống.”
Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster, một cựu học sinh trung học Bolsa Grande High School và tốt nghiệp năm 1983, chia sẻ suy nghĩ về lễ kỷ niệm 60 năm Học Khu Garden Grove: “Tôi cảm thấy như tôi đang sống lại tuổi trẻ khi nhìn những các bạn trẻ, mà tôi cũng có cơ hội sinh hoạt với các bạn trẻ rất nhiều năm. Mỗi lần sinh hoạt với giới trẻ, tôi đều nhìn thấy cái sự hoạt bát của các em, khiến tôi cảm thấy mình trẻ ra. Hôm nay trở lại đây, tôi lại như được tiếp thêm năng lượng, tràn đầy sức sống khi xem các bạn trẻ trình diễn nhiều tiết mục vui tươi. Sự tham dự đông đảo của các phụ huynh cũng khiến tôi xúc động nhớ lại, vì mình cũng là học sinh ở trường trung học này.”
Về sự phát triển của học khu, đặc biệt là học sinh gốc Việt, ông cho hay: “Năm nay chúng ta trở lại đây với một tinh thần mới khác hơn. Bởi vì chúng ta đã trưởng thành hơn và các em học sinh trường của Bosa Grande cũng như là các trường học thuộc Học Khu Garden Grove đã đạt được thành tích cao. Chúng ta hãnh diện là người Việt Nam, các em Việt Nam của chúng ta theo hệ thống giáo dục truyền thống là đặt trọng tâm vào văn hóa giáo dục. Các em biết theo lời cha mẹ, học giỏi, rất giỏi, và chúng ta hãnh diện về điều đó.”
Ban nhạc diễn hành của trung học Santiago High School. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Lịch sử của Học Khu Garden Grove
Học Khu Garden Grove có tên gọi chính thức là Học Khu Thống Nhất Garden Grove, và các trường học từng được xây dựng tại nông trại để đáp ứng với nhu cầu nông nghiệp trước năm 1875.
Vào năm 1878, thành phố Garden Grove có hai học khu được thành lập là Học Khu Tiểu Học Garden Grove và Học Khu Tiểu Học Alamitos.
Đến năm 1921, Học Khu Trung Học Garden Grove được thành lập. Ba học khu này được thống nhất vào năm 1965, và được gọi là Học Khu Thống Nhất Garden Grove, lúc đó có 42 trường K-12 và 914 giáo viên.
Vào Tháng Mười Hai, 1965, văn phòng của Học Khu Garden Grove trên đường Stanford, thuộc thành phố Garden Grove được thành lập.
Dàn nhạc của trung học Pacifica High School. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đến thập niên 1980, cộng đồng Việt Nam tị nạn bắt đầu phát triển thương mại trên đại lộ Bolsa, biến khu vực đó thành Little Saigon. Từ đó, Học Khu Garden Grove trở thành trung tâm giáo dục về ngôn ngữ và giúp nhiều gia đình hòa nhập vào hệ thống giáo dục Mỹ.
Học Khu Garden Grove có tổng cộng 68 trường thuộc từ cấp tiểu học cho đến trung học đệ nhị cấp (K-12). Không chỉ vậy, học khu còn có thêm một số trung tâm giáo dục đặc biệt, phục vụ cho tổng cộng 60,000 học sinh.
Học Khu Garden Grove bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố Garden Grove, Santa Ana, Westminster, Fountain Valley, Stanton, Cypress, và Anaheim.
Các thành phố trong học khu ít nhiều thuộc vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, nên Học Khu Garden Grove là một phần quan trọng của Little Saigon, có khoảng 30% học sinh là người gốc Việt, còn là trung tâm giáo dục ngôn ngữ, văn hóa và hỗ trợ học vấn cho nhiều thế hệ người Mỹ gốc Việt.
Trải qua sáu thập niên, Học Khu Garden Grove không ngừng phát triển, đạt được rất nhiều thành tích và được đánh giá là một trong những học khu hàng đầu California. [dt]
PHOENIX, Arizona (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump đang chuẩn bị một kế hoạch 10 năm nhằm áp đặt các đợt cắt giảm nước dọc Colorado River, sau nhiều tháng thúc ép bảy tiểu bang miền Tây tự đạt thỏa thuận nhưng không thành. Kế hoạch này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các tiểu bang California, Arizona, Nevada và nhiều khu vực ở khu vực Tây Nam nước Mỹ, nơi sông Colorado là nguồn nước sống còn cho hàng chục triệu người và hàng triệu acre đất nông nghiệp.
Theo Los Angeles Times, loan tin hôm Thứ Sáu, 15 Tháng Năm, tin tức về kế hoạch sơ bộ của chính phủ liên bang xuất hiện trong một cuộc họp tại Phoenix hôm Thứ Tư.
Vạch nước trắng ở bờ cho thấy tình trạng sông Colorado cạn dần. (Hình: Justin Sullivan/Getty Images)
Ông Tom Buschatzke, giám đốc cơ quan quản trị nguồn nước tiểu bang Arizona, nói giới chức liên bang thông báo giới chức tiểu bang rằng họ đang lên kế hoạch một “khuôn khổ” 10 năm, trong đó có các quy định cụ thể buộc các tiểu bang phải cắt giảm lượng nước sử dụng. Các mức cắt giảm này sẽ được đánh giá lại mỗi hai năm, thay vì khóa chặt trong nhiều thập niên.
Sông Colorado là một trong những nguồn nước quan trọng nhất ở miền Tây Hoa Kỳ, cung cấp nước cho khoảng 35 triệu người và 5 triệu mẫu đất nông nghiệp, từ rặng Rocky Mountains đến miền bắc Mexico. Con sông này cũng là nguồn nước lớn cho miền Nam California và phần lớn các tiểu bang vùng Tây Nam. Tuy nhiên, hai hồ chứa lớn nhất của hệ thống, Lake Mead và Lake Powell, đang cạn kiệt nghiêm trọng. Lake Mead, hồ chứa lớn nhất nước Mỹ, hiện chỉ còn khoảng 30% dung tích và Lake Powell, hồ chứa lớn thứ hai nằm ở biên giới Utah-Arizona, chỉ còn 24% dung tích.
Tình hình càng thêm nghiêm trọng vì mùa đông vừa qua vô cùng ấm và khô. Lượng tuyết ở Rocky Mountains thấp đến mức dòng chảy về Lake Powell trong mùa xuân và mùa hè này được dự báo chỉ bằng 13% mức trung bình, thấp nhất từng được ghi nhận. Lượng tuyết ít đồng nghĩa với ít nước chảy về các hồ chứa, trong lúc nhu cầu nước của dân cư, nông nghiệp và đô thị vẫn rất lớn.
Cho đến nay, California, Arizona và Nevada đề nghị tự nguyện dùng ít hơn khoảng 1.6 triệu acre-foot nước mỗi năm trong hai năm tới. Đề nghị này nhằm giúp cải thiện mực nước thấp tại Lake Mead và điều hành việc chia sẻ nước trong các năm 2027 và 2028. Nhưng ông Buschatzke nói kế hoạch của chính quyền liên bang cho phép cắt giảm bắt buộc lên tới 3 triệu acre-foot mỗi năm tại ba tiểu bang hạ lưu này, tương đương tới 40% tổng hạn ngạch nước của họ. Con số đó gần bằng toàn bộ lượng nước sử dụng của 19 triệu người dân khắp miền Nam California trong năm ngoái.
Ông Buschatzke gọi khả năng cắt giảm bắt buộc lớn như vậy là một viễn cảnh đáng lo ngại đối với Arizona. Tuy nhiên, ông JB Hamby, trưởng đoàn thương lượng của California, lại hoan nghênh hướng can thiệp của liên bang. Ông nói đây là “một cách tiếp cận thông minh,” vì vừa cho phép lập kế hoạch dài hạn, vừa có thể thích ứng thường xuyên với tình hình thủy văn biến động. Theo ông, cách này tốt hơn việc đặt ra các quy định dài hạn dựa trên giả định rồi bị khóa vào đó trong nhiều thập niên.
Bế tắc hiện nay bắt nguồn từ bất đồng giữa ba tiểu bang hạ lưu, California, Arizona và Nevada, với bốn tiểu bang thượng lưu gồm Colorado, Wyoming, Utah và New Mexico. Các tiểu bang thượng lưu đã kêu gọi có một nhà trung gian hòa giải để phá thế bế tắc.
Vấn đề cốt lõi là Colorado River từ lâu bị phân chia quá mức. Thỏa thuận Colorado River Compact năm 1922 hứa cấp nhiều nước hơn khả năng thực tế của con sông. Trong nhiều thập niên, lượng nước bị lấy ra quá nhiều đến mức con sông hiếm khi chảy ra biển. Vùng đồng bằng tại Mexico, từng là một ốc đảo lớn với đầm lầy và rừng cây, nay phần lớn khô cạn. Từ năm 2000, biến đổi khí hậu làm tình trạng khô hạn ở rặng Rocky Mountains nghiêm trọng hơn, khiến con sông tiếp tục thu hẹp.
Nông nghiệp là lĩnh vực sử dụng nhiều nước nhất, chiếm khoảng ba phần tư lượng nước lấy từ Colorado River, phần lớn để trồng các loại cỏ khô làm thức ăn cho gia súc. Trong ba năm qua, các tiểu bang đã dựa vào cắt giảm tự nguyện và tiền liên bang trả cho nông dân đồng ý để ruộng khô một phần trong năm. Nhưng tình trạng khẩn cấp hiện nay cho thấy các biện pháp tự nguyện có thể không còn đủ.
Bureau of Reclamation, cơ quan liên bang thuộc Bộ Nội Vụ, chịu trách nhiệm quản lý tài nguyên nước và phát triển các cơ sở hạ tầng thủy lợi, thủy điện, cho biết đã xác định các yếu tố sơ bộ của một phương án ưu tiên và bắt đầu tham vấn với các tiểu bang, các bộ tộc và Mexico.
Cơ quan này dự kiến công bố quyết định vào mùa hè. Nếu kế hoạch được áp dụng, đây sẽ là bước can thiệp mạnh của liên bang vào một trong những cuộc khủng hoảng nước nghiêm trọng nhất của miền Tây Hoa Kỳ. (MPL)
HÀ TĨNH, Việt Nam (NV) – Ông Bùi Xuân Cường, 36 tuổi, ở xã Kỳ Hoa, tỉnh Hà Tĩnh, bị công an triệu tập vì phát “livestream” chửi bới, dọa đánh mẹ ruột trong lúc say rượu.
Theo báo VnExpress ngày 16 Tháng Năm, trong sự việc xảy ra vào đêm hôm trước, ông Cường dùng trang cá nhân phát “livestream” cảnh mình chửi bới, xúc phạm mẹ.
Ông Bùi Xuân Cường tại đồn công an. (Hình: Công An Hà Tĩnh).
Trong đoạn clip, người đàn ông dùng những lời lẽ thô tục, đe dọa “tính sổ” đấng sinh thành, khiến nhiều người bất bình.
Sau khi phát “livestream,” ông Cường rời khỏi nhà.
Khi bị Công An Xã Kỳ Hoa triệu tập lên đồn, ông ta khai rằng do trước đó mình uống nhiều rượu nên “không kiểm soát được hành vi.”
Kết quả kiểm tra nhanh cho thấy ông Cường âm tính với ma túy.
Nhiều khả năng ông ta sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính.
Nhà chức trách đánh giá vụ việc chưa gây hậu quả hình sự, nhưng “tạo dư luận xấu, gây bất bình trên mạng” và “làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa phương.”
Công an cũng khuyến cáo người dân không chia sẻ đoạn video clip nêu trên để “tránh tác động tiêu cực đến môi trường mạng và gia đình người trong cuộc.”
Trước vụ này, cứ vài tuần, các báo ở Việt Nam lại đưa tin một vụ án mạng do “nghịch tử” gây ra.
Theo tờ Tuổi Trẻ và báo VietNamNet hôm 4 Tháng Năm, nghi can ĐĐD, 29 tuổi, ở phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, bị bắt với cáo buộc đâm chết mẹ ruột, và đâm trọng thương người.
Theo bản tin, vụ án mạng xảy ra vào lúc gần nửa đêm 3 Tháng Năm tại một căn nhà ở thôn Đức Môn, phường Đồng Hới.
Công an lập hồ sơ để xử phạt hành chính ông Bùi Xuân Cường. (Hình: Công An Hà Tĩnh).
Nam nghi can gây gổ với cha mẹ, rồi bất ngờ rút dao đâm liên tiếp hai nạn nhân.
Hậu quả khiến người mẹ, 55 tuổi, thiệt mạng ngay tại nhà.
Người cha, 62 tuổi, bị đâm trọng thương nhưng may mắn kịp chạy ra khỏi nhà nên thoát chết và được hàng xóm đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.
Nghi can D. lập tức bị bắt giữ.
Một số dấu hiệu ban đầu tại hiện trường cho thấy khả năng nghi can chơi ma túy trước khi ra tay tàn độc với cha mẹ ruột của mình. (N.H.K) [dt]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Ông Vũ Đình Trung theo lệnh gọi động viên của chánh phủ VNCH, nhập ngũ ngày 23 Tháng Mười Hai, 1969, thuộc khóa 1/70 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, tại Quân Trường Bộ Binh Thủ Đức.
Cựu SVSQ Vũ Đình Trung, Hội trưởng Hội Cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức Nam California. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ông mãn khóa vào ngày 29 Tháng Tám, 1970, với 1,385 sĩ quan tốt nghiệp. Các khóa sinh của Khóa 1/70, ngoài được đào luyện để bổ sung các tân sĩ quan cho các đơn vị tác chiến, và kỹ thuật trên khắp miền Nam Việt Nam, còn có khoảng 200 sĩ quan được về Quân Chủng Hải Quân và 150 sĩ quan được chuyển sang Quân Chủng Không Quân của Quân Lực VNCH.
Sau khi ra đơn vị, đến cuối tháng Tư, 1975, có trên nửa sĩ quan xuất thân từ Khóa 1/70 hy sinh trên khắp chiến trường tại bốn vùng chiến thuật ở miền Nam Việt Nam.
Nhật báo Người Việt có dịp gặp gỡ ông Vũ Đình Trung tại Little Saigon. Ông kể lại cuộc đời binh nghiệp của mình, từ khi nhập ngũ cho đến cuối Tháng Tư, 1975.
Nhớ ngôi trường mẹ Thủ Đức trong thời chinh chiến, ông Trung chia sẻ về sự hình thành của Quân Trường Bộ Binh Thủ Đức. Trong những thời gian hoạt động từ 1951-1975, quân trường này đã đào tạo hơn 80,000 sĩ quan, trong đó khoảng 4,000 sĩ quan đặc biệt.
Lịch sử hình thành Quân Trường Bộ Binh Thủ Đức
Do sắc lệnh của Quốc Trưởng Bảo Đại ký ngày 15 Tháng Bảy, 1951, nhằm kêu gọi tổng động viên, các thanh niên tuổi từ 18 đến 28 đều phải nhập ngũ, theo tiêu chuẩn: Những người có bằng cấp từ cao đẳng tiểu học trở lên sẽ được nhập học khóa Sĩ Quan Trừ Bị.
Vũ Đình Trung (đứng giữa) và gia đình các cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Theo tài liệu Quân Sử VNCH, lúc bấy giờ, Chính Phủ Quốc Gia Việt Nam xây dựng hai vị trí để thành lập Quân Trường Sĩ Quan Trừ Bị. Tại miền Bắc Việt, trường được thành lập ở Nam Định có danh xưng Trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Định. Tại miền Nam, trường được thành lập tại Thủ Đức có danh xưng là Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức, và ngôi trường này được xây dựng trên đồi Tăng Nhơn Phú, xã Linh Xuân Thôn, Quận Thủ Đức, thuộc Tỉnh Gia Định thời đó.
Trường Sĩ Quan Trừ Bị Nam Định và Thủ Đức đồng loạt tuyển chọn Sinh Viên Sĩ Quan (SVSQ), và cùng khai giảng khóa học đầu tiên vào ngày 1 Tháng Mười, 1951. Khóa 1 Trừ Bị Nam Định có danh xưng là Khóa Lê Lợi, và Khóa 1 Trừ Bị Thủ Đức có danh xưng là Khóa Lê Văn Duyệt.
Năm 1952, trường Nam Định miền Bắc giải tán
Đến năm 1952, trường Nam Định miền Bắc được lệnh giải tán, và sáp nhập vào với trường Thủ Đức. Rồi cũng từ thời điểm này, các tân khóa sinh nhập ngũ đều vào học tại Quân Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức. Khóa 2 Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức được khai giảng vào ngày 15 Tháng Mười, 1952, với danh xưng là Khóa Phụng Sự.
Từ khóa 1 đến khóa 5, các tân sĩ quan tốt nghiệp với cấp bậc thiếu uý. Trong trường hợp thi tốt nghiệp, các SVSQ nào với số điểm thấp hơn quy định, thì khi ra trường mang cấp bậc chuẩn úy, và nếu số điểm thi tuyển của SVSQ nào thấp hơn nữa, thì khi ra trường, họ chỉ được mang cấp bậc trung sĩ là cấp của hạ sĩ quan.
Các tân sĩ quan thiếu úy, sau hai năm phục vụ cho đơn vị, đương nhiên được thăng cấp trung úy. Còn các tân sĩ quan khi mới ra trường cấp bậc chuẩn úy, sau khi phục vụ cho đơn vị được 18 tháng, thì sẽ đương nhiên được thăng cấp thiếu úy.
Đến năm 1957, từ khóa 6 đến những khóa kế tiếp, các khóa sinh tốt nghiệp chỉ được mang cấp bậc chuẩn úy. Đồng thời các sĩ quan tốt nghiệp kể từ đây sẽ không được áp dụng tiêu chuẩn lên cấp tướng sau đó. Vì thế, các tân sĩ quan kể từ Khóa 6 Trừ Bị Thủ Đức chỉ mang cấp bậc cao nhất là đại tá mà thôi. Ngoại trừ trường hợp được xét chuyển qua ngạch hiện dịch, các sĩ quan này sẽ được hưởng quy chế lên tướng. Ngoài ra, các quân nhân xuất thân từ trường Thiếu Sinh Quân và bốn khóa sĩ quan hiện dịch đặc biệt, thụ huấn ở Trường Hạ Sĩ Quan Đồng Đế trong khoảng thời gian từ 1959 -1963 cũng được hưởng quy chế này.
Đổi tên sau Hiệp Định Genève
Đầu Tháng Hai, 1955, trường gián đoạn tuyển sinh và đào tạo sĩ quan trừ bị, do ảnh hưởng của Hiệp Định Genève ký ngày 20 Tháng Bảy, 1954 trong điều khoản giảm trừ quân bị. Cho đến cuối Tháng Hai, 1957, trường tái hoạt động và được cải danh thành Liên Trường Võ Khoa Thủ Đức.
Liên Trường Võ Khoa Thủ Đức, bao gồm các trường chuyên môn: Trường Bộ Binh, Trường Thiết Giáp, Trường Pháo Binh, Trường Thể Dục Quân, Trường Quân Cụ, Trường Truyền Tin, Trường Quân Chính, và Trường Thông Vận Binh (Trường Quân Xa).
Hội Cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức Nam California diễn hành Tết Nguyên Đán tại Little Saigon. (Hình: Vũ Đình Trung cung cấp)
Đến Tháng Mười, 1961, các trường chuyên môn được tách ra khỏi Liên Trường Võ khoa Thủ Đức, ngoại trừ các Trường Bộ Binh, Thiết Giáp và Thể Dục Quân Sự.
Năm 1962, phù hiệu của Liên Trường Võ khoa Thủ Đức gồm ngọn lửa hồng bao quanh thanh kiếm bạc trong nền xanh, và được ghi thêm phương châm “Cư An-Tư Nguy.” Có nghĩa là muốn sống yên ổn thì phải nghĩ đến lúc hiểm nguy, và cũng có nghĩa là “Muốn hòa bình phải chuẩn bị chiến tranh,” do sáng kiến của Đại Tá Phan Đình Thứ (tự Lam Sơn), đương nhiệm chỉ huy trưởng Liên Trường Võ Khoa Thủ Đức.
Ngày 1 Tháng Tám, 1963, trường lấy lại danh hiệu cũ lúc ban đầu là Trường Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức.
Kể từ năm 1964, trường lãnh thêm nhiệm vụ đào tạo các cán bộ đại đội trưởng và tiểu đoàn trưởng. Khi mãn khóa, các tân sĩ quan trúng tuyển sẽ được trường cấp văn bằng đại đội trưởng, hoặc bộ binh cao cấp. Trong thời điểm này, các thí sinh muốn trúng tuyển vào nhập khóa học Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức phải có văn bằng Tú Tài 1 trở lên, hoặc chứng chỉ tương đương.
Cải danh là Trường Bộ Binh Thủ Đức
Ngày 1 Tháng Bảy, 1964, trường được cải danh là Trường Bộ Binh Thủ Đức. Đến khi cuộc chiến bùng phát mạnh, vì nhu cầu chiến trường cần thêm nhiều sĩ quan, nên chương trình huấn luyện được tăng là mỗi năm có hai khóa huấn luyện. Vì thế, kể từ năm 1968 trở đi thì mỗi khóa được gọi là “Khóa 1/68” và “Khóa 2/68” cũng như “Khóa 1/69,” “Khóa 2/69,” “Khóa 1/70,” “Khóa 2/70”…
Trong khuôn viên trường có đài tưởng niệm, gọi là “Trung Nghĩa Đài” với hàng chữ “Tổ Quốc Ghi Ơn,” nhằm ghi ơn những chàng trai thế hệ, đã xếp bút nghiên theo việc kiếm cung, và có một số đã hy sinh mang sống của mình để phục vụ cho tổ quốc, cũng để khẳng định rằng, họ là những người con yêu của tổ quốc và dân tộc Việt Nam.
Kể từ năm 1968, trong chương trình đào tạo các sĩ quan của Trường Bộ Binh Thủ Đức, vì số lượng tân SVSQ quá nhiều, nên Quân Lực VNCH trưng dụng thêm Trường Hạ Sĩ Quan Đồng Đế, Nha Trang, nhằm đào luyện cho một số tân SVSQ của Trường Bộ Binh Thủ Đức.
Cuối năm 1973, Trường Bộ Binh Thủ Đức được lệnh di chuyển về Huấn Khu Long Thành. Đến giữa Tháng Tư, 1975, trường lại di chuyển về ngôi trường cũ tại Thủ Đức, cho đến khi tàn cuộc chiến tại miền Nam Việt Nam.
Trường Bộ Binh Thủ Đức giải thể vào năm 1975, khi miền Nam bị thất thủ. Trong những thời gian hoạt động từ 1951-1975, trường đào tạo hơn 80,000 sĩ quan, trong đó khoảng 4,000 sĩ quan đặc biệt.
Tân Chuẩn Úy Vũ Đình Trung và ngành Quân Cụ Quân Lực VNCH
Nói về cuộc đời binh nghiệp của mình, ông Vũ Đình Trung kể: “Sau khi mãn khóa, tôi được tuyển chọn theo học khóa Sĩ Quan Căn Bản của ngành Quân Cụ. Khi xong khóa học này, tôi được lệnh về phục vụ Tiểu Đoàn 7 Tiếp Vận, thuộc Sư Đoàn 7 Bộ Binh, đóng quân tại căn cứ Đồng Tâm, Mỹ Tho.”
Ngành Quân Cụ Quân Lực VNCH chính thức được thành lập từ Tháng Tám, 1954 trong Quân Đội Quốc Gia Việt Nam.
Hội Ái Hữu Cựu SVSQ Trừ Bị Thủ Đức Nam California kỷ niệm 49 năm ngày thành lập trường Bộ Binh Thủ Đức 2024 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Ngành Quân Cụ VNCH được hình thành qua ba giai đoạn: Giai đoạn 1 (1955-1960): Sau Hiệp Định Genève 1954, Quân Đội Pháp rời khỏi Việt Nam. Giai đoạn 2 (1961-1973): Do sự tăng trưởng của Quân Lực VNCH, ngành Quân Cụ được phát triển mạnh từ tổ chức đến nhân lực. Giai đoạn 3 (1973-Tháng Tư, 1975): Cục Quân Cụ được sự cải tổ tiếp vận toàn diện, với mục đích điều phối và kết hợp các ngành Tiếp Vận, bao gồm các Nha Quân Cụ, Công Binh, Quân Y, Truyền tin, Quân Nhu…
Tính đến Tháng Tư, 1975, ngành này qua hai lần đổi danh xưng của quân đội. Đó là Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa (1955) và Quân Lực Việt Nam Cộng hòa (1965).
Ông Trung cho biết thêm: “Quân Cụ là một đơn vị chuyên ngành của Quân Lực VNCH, dưới sự điều hành của Tổng Cục Tiếp Vận, trực thuộc Bộ Tổng Tham Mưu. Ngành Quân Cụ có nhiệm vụ phân phối khí cụ các loại như quân xa, chiến xa, quân dụng, trọng pháo, đạn dược… cho các đơn vị trong quân đội tùy theo nhu cầu. Đồng thời có trách nhiệm sửa chữa và đại tu tất cả phương tiện nêu trên. Ngành Quân Cụ đồng hành và giữ vai trò yểm trợ quân đội suốt thời gian tồn tại của Quân Lực VNCH.” [dt]
NGHỆ AN, Việt Nam (NV) – Bị cáo Lê Văn Ngoan, 47 tuổi, ở xã Tiền Phong, huyện huyện Quế Phong cũ, tỉnh Nghệ An, lãnh 14 năm tù vì cáo buộc đánh chết vợ sau nhiều lần khuyên can bà này bỏ rượu bất thành.
Báo VnExpress hôm 16 Tháng Năm dẫn cáo trạng vụ án cho hay, vợ chồng bị cáo Ngoan kết hôn hàng chục năm trước.
Bị cáo Lê Văn Ngoan tại phiên tòa. (Hình: VnExpress).
Người vợ được ghi nhận thường xuyên uống rượu tại nhà người thân, hàng xóm.
Khi đi làm công nhân ở Vinh, bị cáo nhiều lần gọi điện khuyên can vợ nhưng không được.
Trong sự việc xảy ra vào chiều 1 Tháng Giêng, được nghỉ Tết Dương Lịch, bị cáo Ngoan về nhà, thấy vợ đang nằm trên giường nên bảo bà này đi nấu cơm.
Khi vợ đang ở trong bếp, do bất bình chuyện bà này thường xuyên uống rượu và không bắt máy các cuộc gọi của chồng, bị cáo Ngoan lấy thanh gỗ dài thường dùng khuấy cám heo, đánh vào đầu khiến nạn nhân loạng choạng.
Bị tấn công, người vợ cố bỏ chạy ra ngoài, trượt ngã xuống khe nước cạnh nhà.
Nam bị cáo kéo vợ vào nhà, tắm rửa rồi dìu bà ta vào phòng ngủ.
Khoảng 1 giờ sáng hôm sau, nghe tiếng động, bị cáo Ngoan vào kiểm tra, thấy vợ không thể tự đứng dậy nhưng không đưa đi cấp cứu, chỉ đắp chăn rồi ra ngoài.
Đến hơn 7 giờ sáng, ông Ngoan phát giác vợ đã chết, nên gọi điện báo người thân và sau đó ra công an đầu thú.
Kết quả giảo nghiệm tử thi xác định nạn nhân chết do phù não.
Tại phiên tòa, bị cáo Ngoan thừa nhận hành vi đánh chết vợ và bày tỏ sự ăn năn, hối lỗi.
Ông ta khai rằng do vợ mình thường xuyên uống rượu, bỏ bê gia đình, trong khi bản thân đi làm xa nên lo lắng, nhiều lần gọi điện khuyên can không được dẫn đến bất bình, mất kiểm soát.
Vụ án mạng xảy ra tại xã Tiền Phong, huyện huyện Quế Phong cũ, tỉnh Nghệ An. (Hình: Nghệ An).
Bản án nêu trên được tuyên sau khi Hội Đồng Xét Xử phiên tòa nhận định hành vi của bị cáo Ngoan “rất nghiêm trọng, cần tuyên bản án nghiêm khắc để răn đe.”
Nam bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ do thành khẩn khai báo, ăn năn hối lỗi, được đại diện gia đình vợ làm đơn xin giảm nhẹ hình phạt. (N.H.K) [dt]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Chủ một tiệm vàng ở xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk, cho biết thiệt hại cả tỷ đồng ($37,943) do hai tủ kiếng bị gió thổi bay ra đường, khiến nhiều món nữ trang bị cuốn trôi theo dòng nước trong cơn mưa giông hôm 15 Tháng Năm.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 16 Tháng Năm, cơn mưa giông bất ngờ xảy ra tại xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk khiến nhiều căn nhà bị tốc mái, cây gãy đổ hàng loạt và các tuyến đường bị ngập sâu.
Tủ kiếng tiệm vàng ở xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk bị nước cuốn trôi ra đường. (Hình: Chụp qua màn hình).
Hàng loạt video clip do người dân địa phương ghi lại cho thấy cảnh tượng hỗn loạn khi mưa lớn kèm sấm sét, gió giật mạnh quét qua khu vực này.
Một tiệm vàng trên đường Nguyễn Tất Thành, xã Ea Kar, bị gió cuốn bay hai tủ kiếng chứa trang sức ra ngoài đường.
Những khay nữ trang vàng, bạc trôi theo dòng nước giữa cơn mưa to.
Ông Thanh Long, chủ tiệm vàng, cho biết mọi chuyện diễn ra quá nhanh khiến gia đình ông không kịp đóng cửa.
“Gió thổi mạnh khủng khiếp, hai cái tủ kiếng bị hất tung ra ngoài đường rồi nước cuốn đi luôn. Lúc đầu chỉ mưa lất phất thôi, rồi tự nhiên mưa ào xuống, sấm sét đánh liên tục. Tôi chưa kịp kéo cửa thì gió ập tới, cuốn luôn hai tủ kiếng ra ngoài, rơi xuống đường bể hết,” ông Long nói.
Lúc đó, nhiều trang sức như nhẫn, lắc (vòng đeo tay), bông tai vàng của tiệm bị nước cuốn trôi.
Do gió mạnh, vật dụng bay tứ tung nên những người trong tiệm không dám liều mạng lao ra đường để nhặt tài sản.
Nhiều căn nhà bị tốc mái, cây đổ trong cơn mưa giông hôm 15 Tháng Năm tại tỉnh Đắk Lắk. (Hình: Thanh Niên).
Ông Long cho biết thêm: “Khi gió, mưa bắt đầu ngớt, tôi mới chạy ra tìm lại nhưng chỉ nhặt lại được một ít. Nước chảy xiết quá nên nhiều vàng bạc bị cuốn mất.”
Người đàn ông ước tính thiệt hại của tiệm vàng sau cơn mưa giông có thể lên tới 1 tỷ đồng.
Giới chức xã Ea Kar xác nhận cơn mưa giông xảy ra vào chiều 15 Tháng Năm khiến 24 căn nhà bị hư hại, trong đó 12 căn bị tốc mái, hàng chục trang trại chăn nuôi bị ảnh hưởng, nhưng không có thiệt hại nhân mạng. (N.H.K) [dt]
BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Bộ Thương Mại Trung Quốc vào hôm Thứ Bảy, 16 Tháng Năm, cho biết các thỏa thuận về thuế quan, nông nghiệp và phi cơ đồng ý trong chuyến thăm tuần này của Tổng Thống Donald Trump mới chỉ mang tính chất “sơ khởi,” theo Reuters.
Tổng Thống Trump rời Bắc Kinh vào hôm Thứ Sáu sau hai ngày hội đàm với Chủ Tịch Tập Cận Bình, một chuyến đi mang đậm tính nghi thức.
Tổng Thống Donald Trump và Chủ Tịch Tập Cận Bình tại Trung Nam Hải, Bắc Kinh. (HÌnh: Evan Vucci / Pool/ AFP via Getty Images)
Trong một tuyên bố trên trang web, Bộ Thương Mại Trung Quốc cho biết hai bên đã đồng ý thành lập một ban đầu tư và một ban thương mại để đàm phán về việc giảm thuế mang tính chất “có đi có lại” cụ thể cho từng sản phẩm, cũng như cắt giảm rộng hơn đối với các loại hàng hóa không được chỉ định bao gồm cả các sản phẩm nông nghiệp.
“Phía Mỹ sẽ tích cực đẩy mạnh việc giải quyết các mối e ngại lâu nay của Trung Quốc liên quan đến việc tự động giữ lại các sản phẩm sữa và các sản phẩm thủy sản, xuất khẩu cây cảnh trong môi trường nuôi cấy sang Hoa Kỳ, và công nhận tỉnh Sơn Đông là vùng không có bệnh cúm gia cầm,” bộ này cho biết và thêm rằng “phía Trung Quốc cũng sẽ tích cực thúc đẩy việc giải quyết các mối quan ngại của Hoa Kỳ liên quan đến việc đăng ký các cơ sở thịt bò và xuất khẩu thịt gia cầm từ một số tiểu bang của Mỹ sang Trung Quốc.”
Cũng về vấn đề nông nghiệp, Bắc Kinh cho biết cả hai bên nỗ lực giải quyết các rào cản phi thuế quan và các việc tiếp cận thị trường. Bộ Thương Mại Trung Quốc không xác định danh tính các công ty hoặc cung cấp thông tin chi tiết về khối lượng, giá trị hay mốc thời gian.
Tuyên bố hôm Thứ Bảy đánh dấu công khai đầu tiên của Trung Quốc về kết quả của các cuộc đàm phán thương mại được tổ chức tuần này tại Bắc Kinh và Seoul, và diễn ra trong bối cảnh có những câu hỏi về việc chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của ông Trump tới Trung Quốc sau gần một thập niên đã mang lại những gì.
Ông Trump nói rằng Trung Quốc đồng ý mua 200 chiếc phi cơ của hãng Boeing (BA.N), nhưng các nhà phân tích đặt câu hỏi về việc thiếu một mốc thời gian cụ thể. Bộ Thương Mại Trung Quốc xác nhận các thỏa thuận về “việc Trung Quốc mua phi cơ của Hoa Kỳ và những bảo đảm của Hoa Kỳ về việc cung cấp động cơ và phụ tùng phi cơ cho Trung Quốc,” nhưng không giải thích gì thêm.
Cơ quan này cho biết các cuộc thảo luận về các chi tiết vẫn đang tiếp tục và các thỏa thuận sẽ được “hoàn tất càng sớm càng tốt.” (MPL) [dt]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Khi nói đến khoản tiền trả trước khi vay mua nhà, người mua nhà lần đầu thường có rất nhiều thắc mắc. Mất bao lâu mới tiết kiệm đủ tiền trả trước? Cần trả trước bao nhiêu?
Có thật sự bắt buộc phải trả trước 20% khi mua nhà hay không?
Một gia đình vừa mua được nhà. Họ đang chuyển đến căn hộ mới. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Theo The Street, trong số những câu hỏi trên, câu cuối cùng luôn khiến nhiều người đặc biệt quan tâm. Không ít người tin rằng muốn mua nhà thì phải có sẵn 20% tiền trả trước. Tuy nhiên, điều đó không đúng. Thậm chí trong nhiều trường hợp, đây còn chưa hẳn là lựa chọn có lợi.
Các chuyên gia của Berkshire Hathaway HomeServices, một công ty dịch vụ địa ốc thuộc tập đoàn Berkshire Hathaway, cũng đồng tình với nhận định này.
“Ý nghĩ rằng phải trả trước 20% mới mua được nhà là một trong những hiểu lầm lớn nhất trong quá trình mua nhà,” Berkshire Hathaway nêu trong một bài phân tích gần đây. “Nhiều dữ liệu đã bác bỏ quan niệm đó.”
Theo dữ liệu của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (National Association of Realtors – NAR), mức trả trước phổ biến của người mua nhà lần đầu hiện chỉ khoảng 10%, tức bằng một nửa so với mức mà nhiều người nghĩ họ cần phải tiết kiệm.
Quan niệm sai về mức trả trước 20%
“Trừ khi công ty cho vay yêu cầu cụ thể, phần lớn người mua không cần phải trả trước 20%,” Berkshire Hathaway cho biết. “Hiện có nhiều chương trình vay được thiết kế để giúp người mua giảm đáng kể chi phí ban đầu.”
Với khoản vay tiêu chuẩn thông thường, loại khoản vay mà nhiều người xem là hình thức vay mua nhà phổ biến nhất, công ty cho vay có thể chấp nhận mức trả trước chỉ từ 3%, đặc biệt đối với người mua nhà lần đầu.
Khoản vay FHA, được Cơ Quan Quản Lý Nhà Ở Liên Bang (Federal Housing Administration – FHA) bảo lãnh, thường là lựa chọn phù hợp cho người mua nhà lần đầu. Loại vay này có yêu cầu dễ hơn về điểm tín dụng và tỷ lệ nợ trên thu nhập so với khoản vay tiêu chuẩn thông thường, đồng thời chỉ yêu cầu trả trước 3.5%.
Khoản vay VA, được Bộ Cựu Binh Hoa Kỳ (U.S. Department of Veterans Affairs – VA) bảo lãnh, không yêu cầu tiền trả trước. Chương trình vay này dành cho quân nhân tại ngũ đủ điều kiện, cựu binh, thành viên Vệ Binh Quốc Gia, lực lượng dự bị và thân nhân của họ.
Ngoài ra, người mua cũng có thể đủ điều kiện vay USDA với mức trả trước 0%, được Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (United States Department of Agriculture – USDA) bảo lãnh. Chương trình này dành cho người mua nhà tại một số khu vực nông thôn được chọn và có thu nhập dưới mức quy định.
Mức trả trước 20% thường chỉ áp dụng với một số loại khoản vay nhất định. Chẳng hạn, nhiều công ty cho vay yêu cầu mức trả trước cao hơn đối với khoản vay jumbo, tức loại khoản vay vượt giới hạn của khoản vay tiêu chuẩn thông thường. Điều này thường xảy ra tại các thị trường nhà ở đắt đỏ, nơi người mua cần vay số tiền lớn để mua nhà.
Dù vậy, không phải công ty cho vay nào cũng yêu cầu mức trả trước 20% đối với khoản vay jumbo. Một số nơi có thể chỉ yêu cầu 10% hoặc 15%. Tuy nhiên, nhìn chung, khoản vay jumbo vẫn thường đòi hỏi mức trả trước cao hơn các loại vay khác
Trả trước dưới 20% và bảo hiểm PMI
Người mua không nhất thiết phải trả trước 20% để đủ điều kiện vay mua nhà. Tuy nhiên, nếu mức trả trước dưới 20%, người mua thường sẽ phải đóng bảo hiểm vay mua nhà tư nhân, gọi tắt là PMI (Private Mortgage Insurance).
Một số người cho rằng điều này đồng nghĩa việc họ thật sự vẫn cần có đủ 20% tiền trả trước, vì nếu không sẽ phải mất thêm tiền đóng PMI. Tuy nhiên, PMI không hẳn là lý do để trì hoãn việc mua nhà quá lâu.
Bảo hiểm nhà ở giúp chủ nhà giảm thiệt hại trước những rủi ro như trộm cắp hoặc thiên tai. Trong khi đó, PMI là khoản bảo hiểm nhằm bảo vệ công ty cho vay trong trường hợp người vay không thể thanh toán tiền vay hàng tháng.
Các công ty cho vay thường yêu cầu PMI đối với người trả trước dưới 20%, vì mức trả trước càng thấp thì rủi ro của khoản vay càng cao.
Chi phí PMI thay đổi tùy từng trường hợp, nhưng Freddie Mac, một công ty được chính phủ Mỹ bảo trợ chuyên về thị trường vay mua nhà, ước tính người Mỹ thường phải trả từ $30 đến $70 mỗi tháng cho mỗi $100,000 vay mua nhà. Điều đó có nghĩa nếu vay $500,000, người mua có thể phải trả thêm khoảng $150 đến $350 mỗi tháng cho PMI.
Chờ đủ 20% có thể khiến người mua mất cơ hội
Trên thực tế, việc chờ nhiều năm để tiết kiệm đủ 20% tiền trả trước có thể khiến người mua bỏ lỡ cơ hội tích lũy tài sản từ giá trị căn nhà.
Trả trước nhiều hơn sẽ giúp tránh phải đóng PMI, tăng vốn chủ sở hữu ngay từ đầu và giảm khoản thanh toán vay mua nhà hàng tháng. Tuy nhiên, xét trên toàn bộ bài toán tài chính, mức trả trước 20% hiếm khi là lựa chọn giúp người mua tiết kiệm tiền nhiều nhất.
Giá nhà có thể thay đổi tùy từng năm và từng thị trường địa phương, nhưng nhìn chung vẫn có xu hướng tăng. Theo dữ liệu Tháng Ba năm 2026 của Redfin, một công ty chuyên theo dõi thị trường địa ốc Mỹ, giá nhà tăng 1.1% so với cùng kỳ năm trước, sau khi đã tăng 2.5% trong Tháng Ba năm 2025 và tăng 5.2% trong năm 2024.
Một báo cáo của Hiệp Hội Bảo Hiểm Vay Mua Nhà (U.S. Mortgage Insurers – USMI) cho thấy, dựa trên mức thu nhập trung vị (median) và giá bán nhà năm 2024, một hộ gia đình Mỹ trung bình sẽ mất khoảng 26 năm để tiết kiệm đủ 20% tiền trả trước cùng chi phí hoàn tất giao dịch.
Trong khoảng thời gian đó, người mua có thể bỏ lỡ nhiều năm tích lũy vốn chủ sở hữu khi giá nhà tiếp tục tăng.
Tin tích cực là PMI không phải khoản chi kéo dài vĩnh viễn. Với các khoản vay tiêu chuẩn thông thường, Cục Bảo Vệ Tài Chính Người Tiêu Dùng (Consumer Financial Protection Bureau – CFPB) cho biết người mua có thể yêu cầu công ty cho vay hủy PMI khi vốn chủ sở hữu trong căn nhà đạt 20%. Nếu yêu cầu không được chấp thuận, công ty cho vay vẫn có nghĩa vụ pháp lý phải tự động hủy PMI khi mức vốn chủ sở hữu đạt 22%. (Ng.Tr) [kn]
