Dân Biểu Nancy Pelosi, chủ tịch Hạ Viện, đề nghị chi ra $3,000 tỷ cứu nguy kinh tế, tuy nhiên phía Thượng Viện muốn chờ thêm một thời gian.
California đưa kế hoạch $25 tỷ giúp cư dân không thể trả tiền thuê nhà
SACRAMENTO, California (NV) – Lãnh đạo Hạ Viện và Thượng Viện California thông báo kế hoạch trị giá $25 tỷ hỗ trợ cho những cư dân không thể trả được tiền thuê nhà vì ảnh hưởng đại dịch COVID-19.
Thông báo trên được đưa ra hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, theo đài KTLA 5.
Lệnh cách ly xã hội được California thực hiện kể từ ngày 19 Tháng Ba, đóng cửa hầu hết cơ sở kinh tế tiểu bang và 4.5 triệu người lâm vào cảnh thất nghiệp.
Trước tình hình này, chính quyền tiểu bang ban hành lệnh cấm các chủ nhà đuổi khách thuê nhà vì trả tiền thuê trễ trong thời dịch COVID-19.
Khi những người thuê không thể trả tiền hằng tháng, những chủ nhà phải đối mặt với việc bị tịch thu bất động sản vì không thể trả tiền nợ nhà cho ngân hàng.
Kế hoạch của Thượng viện để giải quyết cho vấn nạn này là cung cấp các khoản tín dụng thuế cho chủ nhà, có giá trị bằng với số tiền nhà họ sẽ nhận được hằng tháng.
Các khoản tín dụng này được dùng để giảm các khoản thuế tiểu bang từ năm 2024 đến năm 2033, hoặc chủ nhà có thể bán lại lấy tiền mặt.
Người thuê nhà có 10 năm để trả lại tiền thuê mà tiểu bang trả thế cho họ, và một số người, thậm chí, có thể không cần phải trả toàn bộ số nợ, dựa theo một điều khoản được miễn trừ vì tình trạng khó khăn do đại dịch.
Tiểu bang đồng thời không tính lãi cho các khoản tiền cứu trợ thuê nhà này.
Để được vào chương trình này, người thuê và chủ nhà phải cùng đồng ý.
Các nhà soạn thảo kế hoạch ước tính nếu những người thuê nhà không trả lại tiền mà chương trình cứu trợ giúp họ, tiểu bang mất khoảng $500 triệu.
“Đây không phải là tiền phát chẩn một cách phung phí,” Thượng Nghị Sĩ Steven Bradford (Dân Chủ) nói. “Mục đích của chúng tôi là giúp người thuê có một mái nhà và chủ nhà không bị tịch thu tài sản.”
Đây là kế hoạch cứu trợ virus Corona đáng kể đầu tiên do Thượng Viện California đề xướng, kể từ khi trở lại làm việc trong tuần này, sau ngày phải đột ngột ngừng hoạt động lần đầu tiên sau 158 năm. (MPL) [qd]
Bộ Giao Thông CSVN đòi tăng phí, ‘móc túi’ người dân, để cứu BOT
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Dư luận tại Việt Nam phản đối đề nghị của Bộ Giao Thông Vận Tải về việc tăng phí cầu đường để “cứu” các doanh nghiệp BOT, thực chất là để “móc túi” người dân bất chấp sự khó khăn chung của xã hội.
Bày tỏ với báo Người Lao Động về đề nghị này của Bộ Giao Thông Vận Tải đòi tăng phí cầu đường, ông Nguyễn Văn Quyền, chủ tịch “Hiệp Hội Vận Tải Ôtô Việt Nam,” cho rằng vào thời điểm này là không phù hợp, vì các doanh nghiệp vận tải ở Việt Nam đang rất khó khăn sau đại dịch COVID-19.
“Các doanh nghiệp mới bắt đầu hoạt động trở lại nhưng lượng khách, hàng hóa cũng ít, tần suất chạy thấp. Do vậy, Bộ Giao Thông Vận Tải nên thận trọng trong việc đề nghị tăng phí một loạt trạm thu phí BOT vào thời điểm này,” ông Quyền nói.
Đồng quan điểm, ông Khúc Hữu Thanh Hải, giám đốc công ty Vận Tải Đất Cảng (Hải Phòng), cũng cho rằng trong lúc tần suất hoạt động, lượng khách sụt giảm lớn, rất nhiều doanh nghiệp vận tải hàng hóa bị ảnh hưởng thì phí BOT, bảo trì đường bộ đang là gánh nặng, đặc biệt là trong giai đoạn rất khó khăn do ảnh hưởng của dịch COVID-19 như hiện tại.
Trong khi đó, độc giả Van Dung bày tỏ trên báo Thanh Niên: “Nếu nói không có lợi ích nhóm trong các dự án BOT cầu đường thì có lẽ sẽ không người dân nào tin. Bởi bất kỳ doanh nghiệp nào ra thương trường làm ăn cũng phải chấp nhận mọi chuyện rủi ro ‘lời ăn, lỗ chịu,’ chứ sao có chuyện tréo ngoe là Bộ Giao Thông Vận Tải phải đứng ra chủ trì tìm mọi cách để doanh nghiệp có lãi? Tại sao bộ này luôn lo lắng cho chuyện lời, lãi cục bộ của các doanh nghiệp riêng rẽ mà không lo cho sức khỏe kinh tế của toàn xà hội, nhất là dịch COVID-19 vừa qua bất kỳ người dân nào cũng khốn đốn, nhiều thành phần kinh tế khác cũng ảnh hưởng nghiêm trọng chứ có riêng gì các dự án BOT?”
“Cứu doanh nghiệp BOT thì ai cứu các doanh nghiệp khác và người dân. Chính phủ nên có quy định nào đó để an dân, không làm cho tình hình phức tạp vì đã có nhiều nơi xung đột rồi. Ai tham mưu thì phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra mất đoàn kết, tốn kém tiền của dân,” độc giả Le Duc viết.
Trước đó, nhiều tờ báo lớn của Việt Nam đưa tin cho biết Bộ Giao Thông Vận Tải đã có văn bản kiến nghị chính phủ CSVN “hỗ trợ doanh nghiệp dự án BOT đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông do ảnh hưởng của dịch COVID-19.”
Theo thống kê của bộ này, có 58/60 dự án BOT có doanh thu thực tế thấp hơn so với doanh thu dự báo trong phương án tài chính, trong đó 17 dự án doanh thu thực tế chưa đạt 50%.
Nguyên nhân chủ yếu do giảm giá vé cho xe cộ lân cận trạm thu phí và theo chỉ đạo của chính phủ tại Nghị Quyết 35/2016. Đặc biệt, việc chưa được tăng phí theo lộ trình trong hợp đồng BOT khiến các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi phải trả nợ ngân hàng. Các ngân hàng đã có ý kiến về nguy cơ phải cơ cấu lại thời hạn trả nợ, chuyển nhóm nợ với các khoản vay.
Ngoài ra, dịch bệnh COVID-19 tiếp tục “khiến các doanh nghiệp BOT thêm khó khăn, do lưu lượng xe giảm sâu, doanh thu giảm, nhất là trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội.” (Tr.N) (kn)
Thủ Tướng Merkel: ‘Có chứng cớ Nga xâm nhập hệ thống điện toán Quốc Hội Đức’
BERLIN, Đức (AP) – Thủ Tướng Đức Angela Merkel hôm Thứ Tư, 13 Tháng Năm, nói rằng có chứng cớ rõ ràng về việc chính phủ Nga dính líu đến cuộc tấn công mạng nhắm vào Quốc Hội Đức năm 2015, và cũng từng lấy cắp tài liệu trong văn phòng của bà tại nơi này.
Tờ nhật báo Đức Sueddeutsche Zeitung hồi tuần qua tường thuật rằng các công tố viên liên bang Đức đã đưa ra trát truy nã nhắm vào một sĩ quan thuộc lực lượng quân báo GRU của Nga, có tên Dmitry Badin, người cũng đang bị phía Mỹ truy nã.
Hôm Thứ Sáu tuần qua, tạp chí Der Spiegel cho hay các điện thư trong văn phòng của bà Merkel tại Quốc Hội cũng ở trong số những gì bị lấy cắp trong cuộc tấn công năm 2015.
Văn phòng công tố Đức hiện chưa xác nhận điều này, nhưng bà Merkel được hỏi về việc lấy cắp tài liệu từ văn phòng bà trong cuộc chất vấn tại Quốc Hội hôm Thứ Tư.
Bà Merkel trả lời rằng: “Tôi thấy có vẻ là họ cố lấy tất cả những gì có thể lấy được.”
“Tôi mừng vì cuộc điều tra nay đưa tới việc công tố liên bang có tên của kẻ tình nghi để truy tầm,” theo Thủ Tướng Merkel.
Bà Merkel nói thêm rằng: “Điều này làm tôi rất buồn: một mặt tôi cố gắng để có được mối giao hảo tốt hơn với Nga, nhưng mặt khác lại thấy có chứng cớ rõ ràng là phía Nga đang có hành động này. Đây là điều tạo sự căng thẳng.”
Các giới chức Nga cho tới nay vẫn bác bỏ là họ đứng sau cuộc tấn công điện toán vào Quốc Hội Đức.
Thủ tướng Đức gọi các hành động tấn công của Nga là tồi tệ và khẳng định Đức luôn giành quyền có các biện pháp trả đũa lại Nga. (V.Giang) [qd]
‘Lệnh giữ khoảng cách’ tại Mỹ sẽ giúp xe điện giá rẻ Solo đắt khách?
LOS ANGELES, California (NV) – Kiểu xe hơi điện giá rẻ Solo Electric của hãng Canada Electra Meccanica, sắp sửa ra mắt vào cuối năm nay tại Los Angeles, được đánh giá có khả năng thu hút khách hàng trong tình hình nhiều người muốn lái xe một mình như hiện nay.
The New York Times vào ngày 11 Tháng Năm dẫn nguồn tin từ Cục Thống Kê Dân Số cho biết khoảng 90% người Mỹ lái xe đi làm hoặc đi học một mình và kiểu xe hơi điện Solo Electric sẽ đáp ứng nhu cầu đó.
Solo Electric là một kiểu xe điện 2 cửa, cỡ nhỏ, có “cốp” xe để đồ nhưng bên trong chỉ có một chỗ ngồi duy nhất dành cho tài xế cùng với máy lạnh, “Bluetooth stereo” và “backup camera…”
Trong tình hình thị trường xe hơi Mỹ hiện nay có nhiều người thích mua những kiểu xe hơi điện cỡ lớn như SUV hoặc “pickup truck” khiến cho Solo Electric được dự đoán sẽ gặp những khó khăn nhất định trong việc cạnh tranh.
Tuy nhiên, với tình hình dịch bệnh COVID-19 đang diễn ra như hiện nay nhu cầu lái xe hơi một mình ngày càng tăng có thể sẽ là một thuận lợi dành cho Solo Electric.
Một người sẽ có thêm lựa chọn mua một kiểu xe điện cỡ nhỏ có giá chỉ hơn $18,000 tức khoảng bằng một nửa giá bán xe hơi trung bình tại Mỹ, có thể chạy 100 dặm sau mỗi lần pin được sạc đầy với tốc độ có thể lên tới 80 dặm một giờ.
Xe điện giá rẻ Solo Electric được lắp ráp tại các nhà máy ở New Westminster và British Columbia, Canada với các đồ phụ tùng sản xuất từ Trung Quốc. (C. Thành) (kn)
Người dân Quảng Ngãi khốn đốn vì hạn hán đến ‘ruộng khô, ao cạn’
QUẢNG NGÃI, Việt Nam (NV) – Mới vào đầu mùa khô nhưng nắng hạn gay gắt khiến giếng nước, ao nuôi cá cạn khô, ruộng lúa bỏ hoang đẩy người dân ở thành phố Quảng Ngãi đang khổ càng thêm khốn đốn.
Theo mô tả của báo VNExpress, mới giữa Tháng Năm nhưng nắng hạn gay gắt kéo dài đã khiến ao hồ khô cạn, biến nhiều cánh đồng lúa và đất sản xuất nông nghiệp ở thị xã Đức Phổ, tâm điểm hạn hán của Quảng Ngãi thành đồng hoang.
Báo này dẫn lời ông Nguyễn Mậu Văn, phó giám đốc Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Quảng Ngãi, cho biết: “Toàn tỉnh có 1,350 hécta diện tích sản xuất lúa bị bỏ hoang vì hạn hán. Trong khi lượng nước tại 124 hồ chứa chỉ bằng 76% so với cùng kỳ năm ngoái. Hiện tỉnh đã trình Bộ Tài Chính, Bộ Nông Nghiệp xin Trung Ương kinh phí khoảng 150 tỷ đồng ($6.42 triệu) để chống hạn.”
Nói với báo VietNamPlus, nhiều người dân xã Phổ Cường, thị xã Đức Phổ, tâm điểm hạn hán của tỉnh này, cho biết đây là năm “khốc liệt nhất” mà họ từng chứng kiến.
Toàn xã đã có khoảng 700 hécta đất nông nghiệp không thể trồng trọt, phải bỏ hoang. Duy nhất chỉ đầm Lâm Bình là còn sản xuất được, song do thiếu trầm trọng nguồn nước tưới, nên 400 hécta lúa nơi này đang có nguy cơ chết khô, trong đó có khoảng 150 hécta lúa đang làm đòng, ngậm sữa.
Lão nông Dương Hiển Bình (83 tuổi, ở thôn Mỹ Trang, xã Phổ Cường) buồn bã tìm xác những con cá nuôi đã chết khô trên mặt đất nứt nẻ ở một trong hai cái ao của gia đình, nói với báo VNExpress: “Tôi nạo vét hai cái ao này đã 10 năm, nhưng chưa năm nào cạn tới đáy như năm nay.”
Cách hai cái ao nuôi cá của ông Bình chừng 100 mét là cánh đồng thôn Mỹ Trang nằm gần một cống nước, chưa có năm nào phải dừng vụ lúa Hè Thu. Thế nhưng năm nay, chỉ còn một vài gia đình trên đồng trồng đậu thay lúa.
Ông Võ Cương, phó chủ tịch xã Phổ Cường, cho biết xã có ba cái hồ nhưng hiện nay chỉ đủ tưới khoảng 95 hécta đất còn sản xuất được, trong đó có 50 hécta lúa, và 45 hécta hoa màu.
Không chỉ thiếu nước sản xuất, nước sinh hoạt của người dân xã Phổ Cường cũng thiếu hụt nghiêm trọng, bởi nhiều giếng bị khô cạn, nhiễm phèn mặc dù họ đã đào thêm khoảng 15 giếng nước, với độ sâu hơn 80 mét.
Tại xã Tịnh Long, thành phố Quảng Ngãi, mực nước ngầm cũng đang bị hạ thấp nên xảy ra tình trạng xâm nhập mặn. Cánh đồng An Đạo nằm ven sông Trà, gần sát Cửa Đại thông ra biển là nơi bị nặng nhất với khoảng 15 hécta đất bị xâm nhập mặn. (Tr.N) (kn)
Nguyễn Xuân Phúc trở thành ‘trò hề’ khi nhấn nút ‘ATM thuốc chữa tham nhũng’
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 13 Tháng Năm, một số Facebooker bày tỏ tự bất mãn về ảnh Thủ Tướng CSVN Nguyễn Xuân Phúc đứng cạnh một vật màu trắng được cho là mô hình “ATM thuốc chữa tham nhũng” đăng tải trên báo Tuổi Trẻ.
Báo này mô tả rằng Thủ Tướng Nguyễn Xuân Phúc nhấn nút một cây “ATM thuốc trị bệnh quan liêu, tham nhũng, công thần, hình thức, xa dân, ích kỷ, kiêu ngạo…”
Theo báo Tuổi Trẻ, “ATM thuốc chữa tham nhũng” là “ý tưởng đặc biệt” của Ban Tuyên Giáo Trung Ương đảng CSVN trong một “ buổi lễ đánh dấu 130 năm ngày sinh Hồ Chí Minh.”
Mô hình ATM mới, do cơ quan mà ông Võ Văn Thưởng làm trưởng ban, tạo ra cho thấy nơi này đã cạn kiệt ý tưởng trong việc tuyên truyền để cán bộ “làm theo tư tưởng” của ông Hồ. Do vậy mà ““ý tưởng đặc biệt” này vô hình trung đã biến ông Phúc thành trò cười khi xuất hiện trên sân khấu.
Một số Facebooker nửa đùa nửa thật rằng với thực trạng tham nhũng ở Việt Nam đã “hết thuốc chữa”, việc trị “bệnh” này phải dùng thuốc Nam là lá ngón chứ không thể dùng nước bọt trong “mồm” của các quan “chống lưng”.
Việc ông Phúc theo chân bà Nguyễn Thị Kim Ngân, chủ tịch Quốc Hội CSVN, liên tục “tự sướng” và “lấy cảm hứng” từ các “ATM gạo” cho thấy giới lãnh đạo CSVN liên tục “nhận công” về sáng kiến của người dân giúp nhau trong cơn hoạn nạn vì COVID-19.
Nhiều báo nhà nước dẫn phát ngôn của bà Ngân rằng “trên thế giới chưa bao giờ có ‘ATM gạo’ như tại Việt Nam”. Tuy vậy, cư dân mạng sau đó lật tẩy rằng sáng kiến phát gạo cho người nghèo dạng này đã có tại Malaysia từ vài năm trước và Việt Nam chỉ làm theo.
Liên quan việc “đốt lò” chống tham nhũng của đảng CSVN, hồi cuối Tháng Mười Một, 2019, báo Lao Động dẫn lời ông Trần Quốc Vượng, thường trực Ban Bí Thư, người được dự báo sẽ kế nhiệm ông Nguyễn Phú Trọng ở vị trí tổng bí thư: “Trong thời gian tới, công tác phòng, chống tham nhũng tiếp tục được triển khai thực hiện một cách quyết liệt, với quan điểm của đảng là không có vùng cấm.”
Facebooker Bùi Văn Thuận bình luận trên trang cá nhân hôm 1 Tháng Năm: “Ít nhất hai chục năm nay xã hội đã thừa biết chuyện ăn khủng khiếp trong cả hệ thống. Đảng, nhà nước thì mỗi khi đại hội, hội nghị luôn có những câu đại loại như ‘Chống tham nhũng quyết liệt, hiệu quả, đẩy lùi được nhũng nhiễu, sân sau…’ Luận điệu này đã nhai đi nhai lại cả ba nhiệm kỳ gần đây nhất. Tuy nhiên, hiệu quả ra sao thì cứ nhìn ‘cái lò’: Mới chỉ làm ‘thí điểm’, mới chỉ là thanh toán phe nhóm mà đã khủng khiếp như vậy, ‘bay’ cả Bộ Công An, Bộ Quốc Phòng, đến cả đống ủy viên Bộ Chính Trị.”
Facebook Bùi Văn Thuận, được ghi nhận là bị hạn chế hiển thị ở Việt Nam do thường xuyên bày tỏ quan điểm trái ý nhà cầm quyền CSVN, cũng chia sẻ thêm rằng thực chất những vụ quan chức bị bắt, phải ra tòa với cáo buộc tham nhũng đều là “chẳng may bị lộ hoặc vì tranh ăn, giành ghế mà bị đồng chí đồng đảng ‘phím’, đánh đấm và rồi bị tung lên mạng xã hội và báo chí”. (N.H.K) (kn)
Trưởng Ban Nội Chính tỉnh Thái Bình lái xe tông chết người rồi bỏ chạy
THÁI BÌNH, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Văn Điều, trưởng Ban Nội Chính Tỉnh Ủy Thái Bình, bị đình chỉ công tác để làm rõ việc nghi say rượu lái xe tông chết người rồi bỏ chạy.
Ngày 13 Tháng Năm, xác nhận với báo VNExpress, lãnh đạo tỉnh Thái Bình cho biết Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy đã đình chỉ công tác ông Nguyễn Văn Điều đến ngày 25 Tháng Năm, yêu cầu ông này viết giải trình về việc gây tai nạn giao thông xảy ra năm hôm trước khiến một người chết, hai bị thương.
Theo báo Người Lao Động, khoảng 6 giờ 10 phút chiều 8 Tháng Năm, trên đường Trần Thủ Độ (phường Tiền Phong, thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình) xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng.
Vụ tai nạn khiến bà Phạm Thị Ng. (63 tuổi, ở phường Tiền Phong, thành phố Thái Bình) đang đi xe đạp bị xe hơi tông văng ra xa, va vào xe đang chạy ngược lại chết tại chỗ, trong khi một người đi xe gắn máy bị thương nặng.
Sau khi gây tai nạn chết người, tài xế đã lái xe bỏ chạy và tiếp tục tông vào một xe gắn máy khác, làm cả xe và người văng ra lề đường. Chưa chịu dừng lại tại đây, tài xế tiếp tục bỏ chạy khỏi hiện trường.
Chứng kiến sự việc, nhiều người dân tức giận truy đuổi và chặn bắt được trước cổng khu công nghiệp Phúc Khánh. Tuy nhiên, tài xế không xuống xe mà chốt cửa cố thủ bên trong.
“Sau khi tông vào cổng khu công nghiệp dừng lại, lái xe chốt cửa cố thủ bên trong không chịu ra, chỉ khi có mặt cán bộ cảnh sát cơ động thì lái xe này mới đi xuống, bắt tay với hai cán bộ cảnh sát rồi được dẫn rời khỏi hiện trường. Thời điểm đó, trên xe hơi chỉ có một mình tài xế này và phía trước kính xe có một thẻ ghi ‘Xe ra vào Tỉnh Ủy Thái Bình.’ Còn tài xế giống ông Nguyễn Văn Điều, trưởng Ban Nội Chính Tỉnh Ùy Thái Bình,” một nhân chứng thuật lại với báo Tuổi Trẻ.
Cũng theo báo Tuổi Trẻ, thời điểm trước khi gây ra các vụ tai nạn xe cộ nói trên, ông Điều đi dự tiệc liên hoan chúc mừng một lãnh đạo của tỉnh Thái Bình nhận nhiệm vụ mới.
Trưa 13 Tháng Năm, nói với báo Zing Đại Tá Nguyễn Xuân Hậu, trưởng Công An thành phố Thái Bình, cho biết vụ việc đang được cơ quan này điều tra. Tuy nhiên, ông Hậu từ chối trả lời thông tin chi tiết.
“Chúng tôi đang đợi kết quả giám định tử thi, một vài hôm nữa sẽ thông tin sau,” ông Hậu nói.
Nhiều tờ báo đã nhiều lần liên hệ với ông Phạm Văn Điều để hỏi thêm thông tin nhưng chưa nhận được phản hồi. (Tr.N) (kn)
COVID-19 nay tiến vào khu vực thôn quê Mỹ, số ca bệnh tăng cao
DES MOINES, Iowa (NV) – Cho tới nay, các thành phố lớn như New York, Seattle, Los Angeles và New Orleans đã là các trung tâm dịch COVID-19 ở Mỹ.
Nhưng theo bản tin của hãng thông tấn UPI hôm Thứ Ba, 12 Tháng Năm, thì đe dọa của dịch này đang lên cao ở vùng thôn quê Mỹ, và cũng có thể gây ra hậu quả trầm trọng hơn là ở nơi đô thị, theo các chuyên gia y tế.
Điều đó là vì người dân thôn quê nói chung thường cao tuổi hơn và cũng có nhiều bệnh tật hơn, trong khi hệ thống y tế giúp điều trị bệnh nhân cũng như ngăn ngừa lây lan trong cộng đồng lại yếu kém hơn, theo lời ông Alan Morgan, giám đốc điều hành hiệp hội National Rural Health Association.
“Vùng thôn quê Mỹ là nơi tiếp tục là nơi thiếu các nhân viên y tế, trong khi dân số nơi này trở nên già nua hơn và có tỷ lệ người đau yếu cao hơn,” theo ông Morgan.
“Chúng ta đang có một thành phần dân chúng dễ bị COVID-19 tấn công, trong khu vực mà các dịch vụ y tế cung cấp lại không đầy đủ,” ông Morgan nói thêm.
Các dữ kiện có được cho thấy đe dọa của COVID-19 với vùng thôn quê Mỹ chẳng phải là điều xa vời.
Có bốn trong số 10 quận hạt với tỷ lệ tử vong cao nhất do COVID-19 là những nơi ở khu vực thôn quê phía Nam nước Mỹ, theo các dữ kiện tờ báo Washington Post thu thập được. Những nơi này gồm ba quận hạt ở tiểu bang Georgia và St. John the Baptist Parish ở Louisiana.
Bà Carrie Henning-Smith, giáo sư về chính sách và điều hành y tế cộng đồng tại Đại Học Minnesota, nói: “Tới tuần qua, có 86% các quận hạt ở vùng thôn quê có ít nhất một ca bệnh COVID-19, và 1/3 các nơi này có ít nhất là một người chết vì COVID-19.”
Và theo bản tin của NBC News hôm Thứ Ba thì tình hình đang trở nên trầm trọng hơn. Trong số 10 khu vực có mức gia tăng các trường hợp lây nhiễm cao trong bảy ngày qua, có cả Des Moines, Iowa; Amarillo, Texas và Central City, Kentucky, nơi có sự gia tăng tới 650% các trường hợp bệnh.
Ông Morgan nói rằng COVID-19 tấn công khu vực thôn quê Mỹ theo từng đợt khác nhau.
Đợt đầu tiên là các nơi sống nhờ kỹ nghệ du lịch, như nơi trượt tuyết ở Colorado, Utah và Idaho.
Đợt thứ nhì là các khu nằm cạnh các trung tâm thị tứ đông đúc cư dân, như St. James Parish ở Louisiana.
Sau đó, COVID-19 thấy xuất hiện ở các cộng đồng thôn quê, nơi có hệ thống xa lộ xuyên bang đi ngang qua. Những nơi này có các trạm nghỉ chân cho các tài xế xe vận tải. Ông Morgan nói rằng Batesville, Indiana, là một trong những thành phố nhỏ thấy có sự gia tăng lớn lao trong số người nhiễm COVID-19 do giao thông xuyên bang này.
“Tất cả cư dân trong những cộng đồng thôn quê nhỏ bé này đều cùng đến một tiệm Walmart. Họ cùng đi mua thực phẩm ở một chợ, cùng đến một bưu điện. Đây thật sự là tình trạng đáng sợ,” theo lời ông Morgan. (V.Giang) (kn)
Nghi can vào nhà trộm cắp, hiếp dâm, bị gia chủ cắn đứt lưỡi
TRÀ VINH, Việt Nam (NV) – Nghi can đột nhập vào một căn nhà ở xã Phong Thạnh, huyện Cầu Kè để trộm cắp, thấy nữ chủ nhà đang ngủ, “cầm lòng không đặng” tên trộm giở trò hiếp dâm để rồi bị nạn nhân cắn đứt một phần lưỡi.
Nói với báo VietNamNet về chuyện hy hữu vừa xảy ra với mình, chị TTT (38 tuổi, ngụ xã Phong Thạnh, huyện Cầu Kè, Trà Vinh), chủ tiệm áo cưới, người “nổi tiếng” cắn đứt lưỡi tên trộm khi hiếp dâm mình, cho biết dù sự việc đã xảy ra nhiều ngày nhưng vẫn còn hoảng sợ.
“Đến giờ tôi vẫn còn sợ, mấy đêm nay phải nhờ người quen đến ngủ cùng, chứ ngủ một mình không dám,” chị T. nói.
“Khoảng 2 giờ khuya hôm 7 Tháng Năm, tôi đang nằm ngủ trong phòng thì giật mình thức giấc khi thấy có bóng đen đứng dưới chân mình. Tôi chưa kịp định thần thì bị bóng đen lao đến đè lên người. Lúc đó tôi sợ lắm, sợ nó giết mình nên nói ‘có gì từ từ nói chuyện.’ Khi tên trộm vừa đưa lưỡi vào miệng tôi để hôn, tôi cắn một cái rất mạnh vào lưỡi của nó,” chị T. kể lại.
Chị T. kể tiếp: “Chắc có lẽ do quá đau nên nó bỏ chạy, thoát ra ngoài bằng cửa sau. Còn tôi, khi định thần lại mới gọi bà con bên cạnh nhà đến hỗ trợ chờ đến sáng thì đi báo công an. Kiểm tra tài sản trong nhà, chỉ mất trộm một điện thoại di động. Riêng phần lưỡi bị cắn đứt của tên trộm, sợ kiến tha nên tôi lấy giấy gói cẩn thận và giao nộp cho công an.”
Theo báo Tuổi Trẻ, đến ngày 10 Tháng Năm, sau khi điều tra Công An huyện Cầu Kè đã bắt giữ Sơn Sa Rót (23 tuổi, ngụ xã Phong Thạnh, huyện Cầu Kè) về tội “Trộm cắp tài sản” và “Hiếp dâm.”
Tin cho biết hôm 7 Tháng Năm, do hết tiền tiêu xài, Rót đi lang thang tìm nhà để trộm cắp. Khi đến nhà chị T., thấy vắng người Rót liền vòng ra phía sau đột nhập vào trong lấy trộm điện thoại di động.
Khi vào phòng thấy chị T. đang nằm ngủ, “cầm lòng không đặng” Rót liền khống chế đòi hiếp dâm. Tuy nhiên, khi đang “làm việc” thì bị chị T. cắn đứt một phần lưỡi.
Theo chính quyền địa phương, nghi can là thành phần bất hảo thường xuyên tụ tập ăn nhậu và trộm cắp tài sản của hàng xóm. Nhà nghi can cách nhà chị T. chỉ vài trăm mét.
“Hôm đó, tôi thấy nó về nằm ngoài võng, miệng dính máu nên hỏi thì nó bảo do té xe. Tôi kêu đi bệnh viện nhưng nó không chịu. Đến 4 giờ chiều thì công an vào dẫn nó đi,” cô ruột của Rót cho hay.
Tại cơ quan công an, Rót nhận tội. Sau khi sự việc xảy ra, cha và cô của nghi can đã đến xin lỗi gia đình chị T. (Tr.N) (kn)
Vụ tử tù Hồ Duy Hải: Phó chánh án ‘đe dọa’ đại biểu Quốc Hội CSVN
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Hôm 13 Tháng Năm, mạng xã hội dấy lên chỉ trích ông Nguyễn Trí Tuệ, phó chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao, với phát ngôn mới nhất được các báo nhà nước dẫn lại: “Nguy hiểm hơn nữa là một vài đại biểu Quốc Hội phát biểu không đúng những nội dung của vụ án, đưa ra những ý kiến chủ quan dựa trên những thông tin trên mạng xã hội làm cho vấn đề phức tạp thêm.”
Ông Tuệ được cho là ám chỉ việc các đại biểu Quốc Hội Lưu Bình Nhưỡng, Lê Thanh Vân và Trương Trọng Nghĩa lên tiếng về phán quyết y án đối với tử tù Hồ Duy Hải. Ý kiến của những ông này được cho là “bất lợi” cho Hội Đồng Thẩm Phán Tòa Án Nhân Dân Tối Cao vốn đang bị công luận nguyền rủa.
Theo VTC News, ông Tuệ cho rằng mạng xã hội “đang xuất hiện nhiều thông tin bịa đặt về vụ án, kêu gọi chống phá hệ thống tư pháp, các cơ quan tiến hành tố tụng từ trung ương đến địa phương.”
Giới chức này còn “chụp mũ” rằng những ai lên tiếng bất bình về phán quyết “y án” với Hồ Duy Hải đều là “bôi nhọ, quy kết trách nhiệm cả ngành tư pháp và những lãnh đạo ngành tư pháp từ năm 2008 đến nay, nhất là chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao.”
Phát ngôn của ông Tuệ được hiểu là cách ông này “lấy điểm” với đảng CSVN, nhằm bảo vệ cấp trên là ông Nguyễn Hòa Bình, chánh án Tòa Án Nhân Dân Tối Cao.
Ông Bình là nhân vật đang bị phe phái rò rỉ nhiều tài liệu, hình ảnh về việc làm ăn, cơ sở kinh doanh, con cái, sui gia, tài sản cá nhân… trong bối cảnh Hội Nghị Trung Ương 12 đang diễn ra với trọng tâm là bàn phương án nhân sự cho Đại Hội 13 của đảng CSVN vào đầu năm sau.
Những thông tin này có phần gây bất lợi cho hoạn lộ của ông Bình, hiện là ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng. Nếu không bị điều tiếng của công luận, ông Bình được cho là còn có thể được Bộ Chính Trị CSVN cất nhắc lên vị trí cao hơn, giống như người tiền nhiệm của ông là ông Trương Hòa Bình, nay làm phó thủ tướng thường trực.
Nhà báo Ngọc Vinh, cựu thư ký tòa soạn báo Tuổi Trẻ, viết trên trang cá nhân: “Cho rằng những người nói xấu phiên tòa ‘giám đốc thẩm’ Hồ Duy Hải, trong đó có vài đại biểu Quốc Hội, cần phải bị trừng phạt nên ông Nguyễn Trí Tuệ, phó chánh án Tòa Tối Cao đã… méc công an. Theo tôi, đó không phải là hành vi đạo đức phù hợp với một người ở cái chức vụ cao quý như ông, vì nó giống với kiểu làm việc của một tay chỉ điểm hạng bét hơn là một quan tòa.”
Ông Ngọc Vinh bình luận rằng ông Trí Tuệ “không trí tuệ chút nào, từ suy nghĩ đến hành động, ngồi ở cái ghế đó càng lâu, thì càng chết nhân dân.”
Cùng thời điểm, ông Hirota Fushihara, doanh nhân, luật sư người Nhật sống và làm việc tại Việt Nam lâu năm, bình luận trên trang cá nhân về phát ngôn của ông Tuệ: “Công việc của thẩm phán cũng như tòa án là đưa ra phán quyết với những lý do pháp lý thiết thực và đúng pháp luật trong vụ việc cụ thể và chịu trách nhiệm với việc đó. Thẩm phán và tòa án không phải là cơ quan dân quyền, không phải là cơ quan chính trị, nên cứ ra ngoài nói nhiều lắm mồm như vậy về vụ án mà mình đã xét xử, chỉ giảm uy tín của cơ quan tư pháp và chính mình.” (N.H.K) (kn)
Mỹ điều thêm chiến hạm tuần tra trên Biển Đông
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Hôm 13 Tháng Năm, thông cáo do Hạm Đội 7, Hải Quân Hoa Kỳ, phát đi cho hay, tàu tác chiến ven bờ lớp Independence USS Gabrielle Giffords (LCS 10) mới được triển khai gần tàu khoan dầu West Capella mang cờ Panama, ở phía nam Biển Đông.
Đây là lần thứ hai một chiến hạm tác chiến ven bờ thực hiện tuần tra ở khu vực này kể từ khi tàu USS Montgomery (LCS 8) di chuyển cùng tàu USNS Cesar Chaves (T-AKE 14) vào ngày 7 Tháng Năm để thực hiện tự do hải hành và hàng không.
“Sự hiện dịch tích cực và kiên trì của Hải Quân Hoa Kỳ trong khu vực chính là biểu hiện rõ nét nhất về sự ủng hộ đối với chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở,” Chuẩn Đô Đốc Fred Kacher, tư lệnh Nhóm Tác Chiến Viễn Chinh 7, được dẫn lời trong thông cáo.
Dịp này, Phó Đô Đốc Bill Merz, tư lệnh Hạm Đội 7, tái khẳng định rằng Hải Quân Hoa Kỳ sẽ tiếp tục cho phi cơ và tàu chiến hoạt động “ở bất kỳ nơi nào trên Biển Đông và bất kỳ thời điểm nào mà luật pháp quốc tế cho phép.”
“Các hoạt động hiện diện thường xuyên như của tàu Gabrielle Giffords được tiến hành bất chấp yêu sách phi lý hoặc các diễn biến hiện tại. Hoa Kỳ ủng hộ các đồng minh và đối tác trong việc theo đuổi lợi ích kinh tế hợp pháp,” ông Merz cho hay.
Với việc liên tiếp điều tàu chiến đến Biển Đông, Hải Quân Hoa Kỳ cam kết “tiếp tục thúc đẩy tự do hải hành và thượng tôn pháp luật, đồng thời phản đối các hành động ép buộc và phi pháp của Trung Cộng,” thông cáo viết thêm.
Hồi cuối Tháng Tư, tàu USS America (LHA 6), USS Bunker Hill (CG 52) và USS Barry (DDG 52) được ghi nhận di chuyển cùng tàu HMAS Parramatta (FFH 154) của Hải Quân Hoàng Gia Úc tại Biển Đông.
Việc Hạm Đội 7 triển khai tác chiến hải quân ở tiền phương được cho là để đảm bảo lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Là hạm đội có nhiều tàu nhất của Hải Quân Hoa Kỳ, Hạm Đội 7 tương tác với 35 quốc gia ven biển khác để xây dựng quan hệ hợp tác giúp củng cố an ninh hàng hải, tăng cường ổn định và ngăn chặn xung đột.
Trong một diễn biến khác, từ Tháng Mười Hai, 2019, Bắc Kinh cho tàu quấy rối tàu hậu cần cho West Capella, theo Reuters.
Báo Zing hôm 13 Tháng Năm tường thuật: “Mỹ điều thêm tàu đến Biển Đông, gần điểm nóng ngoài khơi Malaysia” kèm bình luận: “Thời gian qua, Mỹ đã tăng cường các hoạt động tự do hàng hải trên Biển Đông giữa bối cảnh Trung Quốc có hành động ngày càng hung hăng nhằm khẳng định yêu sách chủ quyền phi pháp.”
Tờ báo cũng ngầm ủng hộ việc tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Barry (DDG 52) tiến vào vùng biển gần quần đảo Hoàng Sa hôm Tháng Tư.
Cùng quan điểm ủng hộ sự hiện diện của Hải Quân Mỹ ở Biển Đông, tờ Pháp Luật TP.HCM trước đó viết: “Từ giữa Tháng Tư, tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8 của Trung Quốc đã đi qua vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và xâm nhập vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, cản trở hoạt động của tàu West Capella. Mỹ và các bên liên quan ở Biển Đông, bao gồm Việt Nam, Malaysia, Philippines và Indonesia đều đã đưa ra các tuyên bố phản đối và quan ngại trước các hành vi gây hấn của Trung Quốc trong khu vực.” (N.H.K) (kn)
Toyota dự trù có lợi nhuận năm 2020, dù giảm 80%
PLANO, Texas (NV) – Toyota, một trong những hãng sản xuất xe hơi lớn nhất thế giới, dự đoán rằng công ty sẽ vẫn có lợi nhuận trong năm 2020, dù bị giảm đến 80% vì ảnh hưởng của đại dịch COVID-19.
CNN Business vào ngày 12 Tháng Năm dẫn nguồn tin từ Toyota cho biết lợi nhuận toàn cầu dự đoán của hãng xe Nhật Bản trong năm tài chính 2020 là $4.7 tỷ.
Đây là mức lợi nhuận thấp nhất của hãng xe này trong vòng 9 năm qua. Trong năm tài chính trước đó kết thúc vào ngày 31 Tháng Ba, lợi nhuận toàn cầu của Toyota là $22.3 tỷ.
Doanh số bán xe của Toyota trong năm 2020 được dự đoán ở mức 7 triệu chiếc thấp hơn năm ngoái 2 triệu chiếc.
Toyota cho hay vào lúc này rất khó để đưa ra mức dự đoán doanh số bán xe hơi cho năm tới vì tình hình đại dịch COVID-19 đang diễn ra.
Không những thế lợi nhuận của Toyota còn bị ảnh hưởng do giá trị của đồng Yen mạnh lên so với đồng đô la Mỹ trong mùa dịch.
Hầu hết tất cả các hãng sản xuất xe hơi trên thế giới đều bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19 vì doanh số giảm mạnh trong khi hầu hết các nhà máy đều bị tạm thời đóng cửa để ngăn chặn dịch bệnh lây lan.
Toyota hiện đã bắt đầu mở cửa lại một số nhà máy tại khu vực Châu Âu và Bắc Mỹ để tiếp tục việc sản xuất.
Hãng xe đối thủ của Toyota là Honda cũng từ chối đưa ra dự đoán cho năm tới vì lý do tương tự.
Công ty này cho hay lợi nhuận năm ngoái bị giảm 13%, đạt mức $5.9 tỷ, theo CNN Business. (C.Thành) (kn)
Tưởng nhớ 5 khuôn mặt văn chương
Trần Doãn Nho/Người Việt
KENNEDALE, Texas (NV) – Cũng như mọi người, giữa trần gian, họ đã đến, đã sống buồn, vui, vinh, nhục, đã làm việc, đã phấn đấu… và rồi theo lớp tuổi, thanh thỏa với cuộc đời, họ lần lượt ra đi. Ra đi, nhưng không hề biến mất; không những thế, tiếp tục tồn tại; không những thế, phục sinh. Bằng thơ, văn, bằng chữ, nghĩa, họ vẫn hiện diện. Vẫn thở, vẫn nói, vẫn yêu, vẫn đối thoại với cuộc đời, giữa mọi người.
Họ! Đó là năm khuôn mặt văn học nghệ thuật, bốn ở hải ngoại và một ở trong nước, từ giã chúng ta năm 2019. Tin buồn đầu tiên đến từ San Jose, California: nhà văn Hoàng Ngọc Biên (16 Tháng Năm). Chưa tới một tuần lễ sau, nhà thơ Tô Thùy Yên (21 Tháng Năm) từ Houston, Texas. Năm tháng sau, ngày 4 Tháng Mười, nhà văn Phan Huy Đường, Paris, Pháp. Hai ngày sau, nhà thơ Du Tử Lê, Westminster, California (7 Tháng Mười). Một ngày sau, nhà thơ Trần Tuấn Kiệt (8 Tháng Mười), Sài Gòn.
Buồn và tiếc thương. Nhưng chúng ta hạnh phúc vì đã có họ giữa trần gian. Họ ra đi, hạnh phúc đó vẫn còn, tiếp tục và mãi mãi. Thế giới chữ nghĩa của họ bây giờ trở thành thế giới chữ nghĩa của tất cả chúng ta. Họ, riêng thì riêng, mà vẫn vô cùng chung.
Hoàng Ngọc Biên
Hoàng Ngọc Biên sinh năm 1938 ở Quảng Trị, tốt nghiệp Đại Học Sư Phạm Pháp Văn năm 1961. Anh vừa đi dạy học vừa xuất bản sách, làm đồ họa, phụ trách phần mỹ thuật cho các báo và nhà xuất bản ở Sài Gòn; anh cũng nằm trong ban biên tập của tạp chí văn chương (mà cũng là nhà xuất bản) Trình Bày (1961-1975), một trong những tạp chí văn chương hàng đầu của Sài Gòn thuở ấy.
Là nhà biên khảo, nhà văn, nhà thơ, dịch giả, họa sĩ, anh là tác giả của nhiều tập thơ, tập truyện, công trình biên khảo được nhiều người biết từ trước năm 1975 và tham dự nhiều lần triển lãm tranh ở Viện Đại Học Đà Lạt, Viện Goethe, Pháp Văn Đồng Minh Hội, Hội Họa Sĩ Trẻ Việt Nam, cũng trước năm 1975.
Năm 1991, anh cùng gia đình sang định cư ở Mỹ, làm việc cho tuần báo The Salt Lake City Weekly, cộng tác với tạp chí mạng Tiền Vệ và một số các tạp chí khác.
Anh xuất bản gần 20 tác phẩm, vừa truyện, thơ, dịch thuật và tiểu luận văn học cả trước 1975 cũng như sau 1975, hầu hết đều do nhà xuất bản Trình Bày ấn hành.
-Thơ: Uống Trà Sớm Mai; Đất và Người và Thần Thoại Việt Nam; Biển Ngày Đêm; Chân Mây Cuối Trời.
-Truyện và đoản văn: Đêm Ngủ Ở Tỉnh; Người Đạp Xe Vào Thành Phố Buổi Sáng; Quê Hương, Người Về.
-Dịch thuật: Thơ Pasternak, Con Người và Tác Phẩm; Tĩnh Vật và Những Bài Thơ Khác của Joseph Brodsky; Mối Tình Đầu của Samuel Beckett; Marcel Proust, Con Người Xã Hội; tiểu luận Samuel Beckett; Chuyến Đi Mùa Đông, tập truyện của Georges Perec; Djinn, những mẩu truyện của Alain Robbe-Grillet.
-Tiểu luận: Mười Nhà Văn Pháp Hiện Đại; Marcel Proust, Con Người Xã Hội.
Tác phẩm mới nhất phát hành trước khi anh ra đi là tập truyện “The Train and Selected Writings” (Chuyến Xe và Những Truyện Ngắn Chọn Lọc) do Hoàng Thạch Thiết, một người bạn thân của anh, chuyển ngữ. Có thể tóm tắt sự nghiệp văn chương của Hoàng Ngọc Biên qua một trích đoạn sau đây của Hoàng Ngọc-Tuấn (Úc) trong lời tựa cho dịch phẩm này:
“Hoàng Ngọc Biên đã phát triển tài năng của anh trên nhiều ngành nghệ thuật, và tất cả, dù là một bài thơ, một tiểu luận, một bức tranh, một vở kịch hay một ca khúc, được anh thực hiện không chỉ hết sức tài hoa về mặt nghệ thuật mà còn truyền đạt một cảm thức sâu xa về con người. Trong thế giới nghệ thuật Việt Nam, Hoàng Ngọc Biên thường được xem như là một trong những nhà tiên phong bởi vì cách tiếp cận mới mẻ và thực nghiệm của anh đối với nghệ thuật sáng tạo văn chương và tạo hình. Tuy nhiên, các tác phẩm của anh không nhằm tạo ra những chấn động hời hợt hay gây ra những hiệu quả lòe mắt nhất thời. Thay vào đó, mỗi một tác phẩm của anh từ từ thấm vào các rào chắn tâm hồn ta một cách âm thầm, vươn đến cốt lõi sâu xa nhất và phát ra những âm vang trường cửu.”
Trang mạng Tiền Vệ (tienve.org), nơi hiện lưu giữ khá nhiều các tác phẩm của Hoàng Ngọc Biên, mới cũng như cũ, được sáng tác ở trong cũng như ngoài nước.
Mời đọc một trong những bài thơ xuôi rất hay của Hoàng Ngọc Biên:
“Chuyện một người không có trái tim
Tôi đứng trên cầu, thơ thẩn nhìn ra phía sông nước cuối dòng. Chân trời nhuộm một màu đỏ chói chang. Mây không tím không hồng.
Tôi bỗng nghe một tiếng động nhỏ sau lưng, tưởng có người bạn loanh quanh đâu đó nhìn thấy mình, tò mò ghé lại tám. Tôi quay người và nhận một cú đấm long trời lở đất vào ngực, bất thần, ngay trái tim.
Bàn tay xuyên vào bên trong ngực, đẩy trái tim tôi ra khỏi lưng, rơi xuống sông. Trước sau tôi chỉ nghe một tiếng nước bắn tung tóe, tiếng nhỏ và ngọt như tiếng một hòn sỏi rơi, từ dưới sâu vọng lên.
Mọi việc tiếp tục như không có gì xảy ra. Bàn tay biến mất. Tôi rảo bước qua bên kia cầu, trong người nhẹ nhõm, vì không còn ôm trái tim trước ngực, để lúc nào cũng phải thấy lòng nặng trĩu.”
Tô Thùy Yên
Tô Thùy Yên, tên thật Đinh Thành Tiên, sinh năm 1938 tại Gò Vấp, Gia Định. Học sinh Trương Vĩnh Ký, sinh viên Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, cựu thiếu tá Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, ngành Chiến Tranh Chính Trị. Sau 1975, anh bị nhà nước Cộng Sản cầm tù hai lần, tổng cộng 13 năm. Cuối năm 1993, anh cùng gia đình sang tị nạn tại Hoa Kỳ, cư ngụ ở Houston, Texas.
Thơ Tô Thùy Yên bắt đầu xuất hiện trên báo chí từ năm anh 16 tuổi. Năm 1956, một bài thơ khác in ở trên Sáng Tạo, tạp chí mở ra một thời kỳ mới của văn học nghệ thuật Việt Nam: “Cánh Đồng, Con Ngựa, Chuyến Tàu.” Ðó là một trong những bài thơ đánh dấu một chuyển biến sâu xa trong nền văn học miền Nam, mà cũng là trong nền văn học Việt Nam, từ giai đoạn Tự Lực Văn Đoàn sang giai đoạn Sáng Tạo.
Cùng với Thanh Tâm Tuyền, Mai Thảo, Nguyên Sa, Dương Nghiễm Mậu, vân vân, Tô Thùy Yên đã góp phần làm nên một diện mạo hoàn toàn mới của văn học miền Nam mà cũng của văn học Việt Nam. Năm 1996, lần đầu tiên, tôi gặp anh tại Boston, Massachusetts. Sau đó, tôi bắt đầu viết một tiểu luận khá dài về thơ anh: “Thơ Tô Thùy Yên, Chênh Vênh Siêu Hình và Hiện Thực.”
Tuy rất nổi tiếng, được xem là một trong bảy nhà thơ hàng đầu của miền Nam, theo đánh giá của Mai Thảo, nhưng tác phẩm anh để lại hết sức ít, chí ba tập: “Thơ Tuyển Tô Thùy Yên” (1994), “Thắp Tạ” (2004), và “Tô Thùy Yên-Tuyển Tập Thơ” (2018) tất cả đều được xuất bản ở hải ngoại. Ba mà cũng như hai. Vì thực ra, tập sau cùng được thực hiện do sự tài trợ của nhà thơ Đỗ Quý Toàn và Bác Sĩ Bích Liên chỉ là tuyển lựa ra từ hai tác phẩm kể trên với một số bài được bạn hữu và độc giả tìm thấy sau này. Với Tô Thùy Yên, “quý hồ tinh bất quý hồ đa!”
Ngày 22 Tháng Ba, 2019, nghe tin anh đau, tôi lái xe từ Dallas về Houston thăm, lúc đó, anh đã tương đối khỏe và được chuyển từ bệnh viện về tĩnh dưỡng tại Nursing and Rahabilitation Center, Houston, Texas. Anh ngồi xe lăn, rất tỉnh táo. Chúng tôi cùng nhắc nhở những kỷ niệm cũ, mới và bàn về tập thơ mới in của anh. Trước khi ra về, chị Diệu Bích, vợ anh, mang ra gần hai chục tập “Tô Thùy Yên Tuyển Tập Thơ,” bảo anh ký tên. Dù tay cầm bút khá khó khăn, lại mệt, nhưng anh vẫn kiên nhẫn, cố gắng ký từng tập một để nhờ tôi chuyển tặng các bạn văn và thân hữu khắp nơi.
Ba tháng sau, anh ra đi bình an vào ngày 21 Tháng Năm. Một buổi lễ tưởng niệm anh đã diễn ra vào chiều ngày 31 Tháng Năm với sự hiện diện của nhiều nhà văn, nhà thơ và nhà báo: Đỗ Quý Toàn, Đinh Quang Anh Thái, Đặng Phùng Quân, Ngu Yên, Lương Thư Trung, Phan Xuân Sinh, Nguyễn Xuân Thiệp, Bùi Huy, Nguyễn Hàn Chung, Cái Trọng Ty, Dương Phước Tấn… Thực hiện lời trối trăng của anh, buổi tưởng niệm đã diễn ra, không phải trong tiếc thương và nước mắt, mà là một buổi đọc thơ Tô Thùy Yên thân tình, cảm động, và tràn đầy kỷ niệm bạn bè.
Trong số nhiều và rất nhiều những bài viết ngắn, dài tưởng niệm anh trên báo chí trong và ngoài nước, tôi tâm đắc với “Từng Có Một Nơi Hoàn Cảnh Không Thể Làm Hỏng Con Người” của nhà phê bình văn học ở trong nước là Vương Trí Nhàn. Với tôi, đây là một bài viết chuyên chở rất nhiều ý nghĩa, không phải chi cho riêng Tô Thùy Yên, mà còn cho cả những ai đã từng chia sẻ chung dòng văn học miền Nam. Xin ghi lại một trích đoạn:
“Đọc bài thơ của Tô Thùy Yên tôi nhớ lại nhiều cuộc gặp gỡ tiếp xúc với con người ở miền Nam sau ngày 30 Tháng Tư, 1975, tôi nhớ lại những trang văn bài thơ mà tôi đã đọc, những công trình nghiên cứu khoa học xã hội được làm trước 1975 và tôi nhận ra rằng cũng trong sự bao vây của chiến tranh, nhưng con người nơi đó không bị hoàn cảnh làm cho tê cứng về mặt tâm hồn, liều lĩnh về cách sống, bất cẩn về mọi hậu quả gây ra cho mọi người. Tôi hiểu rằng ở xã hội đó, văn hóa vẫn còn, vẫn chi phối người ta trong mọi mặt đời sống. Cái sức mạnh tinh thần của Tô Thùy Yên hôm nay cũng như của bao nhiêu người khác là kết quả của một nền giáo dục nhân bản và giữ vững chuẩn mực. Người ta không những biết sống để thích nghi với hoàn cảnh mà còn biết giữ được cả những gì tốt đẹp nhất được bồi đắp từ nhiều thế hệ và chuẩn bị cho người ta ra tiếp xúc với thế giới. Qua nhiều tài liệu về các trại tù cải tạo được thiết lập sau 75, tôi biết có một nguyên tắc chi phối các trại tù này là làm cho những người bị giam trong đó mất hết cảm giác và suy nghĩ của một con người bình thường, không còn đớn đau mà cũng không còn hy vọng, tóm lại là chỉ biết sống qua ngày như một thứ súc vật bị làm nhục. Trường hợp con người trong Tô Thùy Yên sau khi ra tù bộc lộ qua bài thơ ‘Ta Về’ chứng tỏ mọi ý đồ loại đó đã phá sản đây không phải trường hợp cá biệt ở một hai người mà phổ biến ở rất nhiều người. Sau khi bị tù đày trở về họ vẫn giữ được lòng khao khát yêu đời và có đủ khả năng gia nhập vào cuộc sống hiện đại khi ra sống ở hải ngoại. Chính họ là niềm hy vọng của dân tộc chúng ta. Mà điều đó không phải là ngẫu nhiên vì nó đã được chuẩn bị từ trong cuộc sống hai mươi năm 1955-1975.”
Trích đoạn này, tôi đã đọc lên trong buổi lễ tưởng niệm Tô Thùy Yên tại nhà quàng Vĩnh Cửu Funeral Home, Houston.
Xin đọc vài đoạn thơ hay của Tô Thùy Yên, trích từ ba bài thơ khác nhau:
-“Ta nhặt từng trang sách rách toang
Đứa ngu đã xé vứt ra đường
Ta gom từng hạt cây luân lạc
Mong mỏi gầy lên một địa đàng”
(Mùa Hạn)
-“Thắp tạ càn khôn một vô ích
Thắp tạ nhân quần một luyến thương
Biển Đông đã một ngày xe cát…
Khuất giạt, mơ lai kiếp dã tràng”
(Thắp Tạ)
-“Ôi những con đường đến tự đâu,
Một lần gặp gỡ ngã tư nào
Rồi trong vô hạn chia lìa miết
Có cuốn theo mình bụi của nhau?”
(Em Nhỏ, Làm Chi Chim Biển Bắc)
Phan Huy Đường
Phan Huy Đường sinh năm 1945 tại Hà Nội, nhưng theo gia đình vào định cư ở Sài Gòn. Thuở nhỏ, anh theo học trường Pháp Jean-Jacques Rousseau. Năm 1963, anh được học bổng đi Pháp du học.
Anh bắt đầu tham gia vào chuyện viết lách khá muộn. Mãi đến sau năm 1985, khi mà ở trong nước đang chuyển qua giai đoạn đổi mới với sự xuất hiện của những cây bút phản kháng Phùng Gia Lộc, Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Dương Thu Hương, vân vân, anh mới bắt đầu cầm bút. Tác phẩm của anh khá nhiều và khá đa dạng: dịch thuật, biên khảo triết học, truyện ngắn và tiểu luận văn chương, triết học, văn học và thơ.
-Dịch thuật: Theo tài liệu lưu trữ trong kho dự liệu của Thư Viện Quốc Gia Pháp, thì anh đã có tất cả hơn 30 tác phẩm dịch sang tiếng Pháp. Nhiều nhất là Dương Thu Hương, một nhà văn bất đồng chính kiến, với năm tác phẩm: Những Thiên Đường Mù, tiểu thuyết Vô Đề, Bên Kia Bờ Ảo Vọng, Lưu Ly, Chốn Vắng. Kế đó là Phạm Thị Hoài với Thiên Sứ; Trần Vũ, một nhà văn trẻ thành danh ở hải ngoại, với Mùa Mưa Gai Sắc; Bảo Ninh với Nỗi Buồn Chiến Tranh; Nhật Tuấn với Đi Về Nơi Hoang Dã; ngoài ra, anh cũng dịch nhiều tập truyện ngắn và thơ. Với trình độ Pháp văn nhuần nhuyễn, cộng sự với đam mê, các bản Pháp dịch của anh có phẩm chất rất cao, theo nhận xét của những nhà phê bình văn học.
-Triết học: Penser Librement (Tư Duy Tự Do), biên khảo bằng tiếng Pháp.
-Tập truyện ngắn: Un Amour Métèque (Một Mối Tình Ngụ Cư), sáng tác bằng tiếng Pháp.
Ngoài ra, anh viết rất nhiều đoản văn hay những tiểu luận văn chương, triết học bằng tiếng Việt, mà anh gọi là “lang thang chữ nghĩa;” về sau, lần lượt được xuất bản thành bảy tập.
Một trong những hoạt động văn học quan trọng nhất của anh là sáng lập ra trang mạng “Ăn Mày Văn Chương,” từ năm 2000, mà anh gọi là “Trạm Đọc.” Trạm đọc gồm có sáu tác giả: Mai Ninh, Miêng, Phạm Trọng Luật (tức Nguyễn Văn Khoa), Phan Huy Đường ở Pháp, Nam Dao ở Canada, và Chân Phương ở Hoa Kỳ. Khác với các tạp chí văn chương mạng khác, “Ăn Mày Văn Chương” được cập nhật mỗi tháng một lần vào đầu tháng. Ngoài việc đăng tải các bài viết và sáng tác của mình, trạm đọc còn cho đăng những sáng tác và bài viết của những tác giả khác do chính họ chọn. Vào trạm này, độc giả có thể rất ngạc nhiên vì tìm thấy nhiều tác phẩm hay tài liệu mà ta không ngờ đến, ít khi tìm thấy ở các trang mạng khác. Những tác phẩm của Phan Huy Đường có tại trang mạng này ở địa chỉ amvc.free.fr.
Tôi quen Phan Huy Đường qua nhà thơ Chân Phương, khi anh sang thăm Mỹ vào năm 2004. Năm 2006, tôi qua Paris, Pháp, lần đầu tiên. Anh ra đón tôi ở ga tàu hỏa Paris về nhà và ở lại nhà anh. Trong dịp này, tôi có mang theo bức chân dung anh bằng sơn dầu do họa sĩ Nguyễn Trọng Khôi vẽ tặng anh. Anh rất cảm động và xem đây là một trong những kỷ niệm đẹp của bạn bè.
Anh dành nguyên gần hai ngày dẫn tôi đi uống cà phê ở khu Saint Germain-des-Prés, đưa đi thăm nhiều bạn văn và chịu khó lái xe vòng vòng quanh Paris để vợ chồng tôi thăm một số nơi nổi tiếng của Paris: nhà thờ Đức Bà, viện bảo tàng Louvre, tháp Eiffel, sông Seine, Jardin du Luxembourg, khu Montmartre… Đến đâu, anh ngồi trên xe, để chúng tôi đi thăm thú, chụp hình.
Mùa Hè năm 2016, anh qua Mỹ lần thứ hai vừa để thăm bạn bè, vừa để dự buổi ra mắt sách của nhà văn Nam Dao, một trong sáu nhà văn của trạm đọc “Ăn Mày Văn Chương.” Đây là lần cuối cùng chúng tôi gặp nhau.
Xin ghi lại một trích đoạn Phan Huy Đường trong bài “Sống và Tự Do Sáng Tác,” phê phán chính sách văn hóa độc đoán của nhà nước Cộng Sản và ca ngợi sự tự do sáng tác:
“Một đặc điểm của chế độ quản lý văn học ở nước ta, chính là xé lẻ, chia rẽ, cô lập con người, biến nó thành một loại thú cô đơn, bất lực, khinh nhau, nghi nhau, rình mò nhau, hại nhau trong bóng tối. Chỉ thế mới mong diệt được văn hóa, nghệ thuật, chính trị. Chế độ ấy, khi nó không còn sức ngăn cấm tự do sáng tác, không mong muốn gì hơn là nhà văn tự biến thành tháp ngà, hoặc tụ lại thành bộ lạc nho nhỏ. Trong hoàn cảnh ấy, dám tự do sáng tác, dĩ nhiên đáng quý, đáng trọng, đáng được bảo vệ. Nhưng có lẽ cấp bách, quan trọng hơn, là sống tự do vì một cộng đồng người tự do, sống đầy đủ tư cách của con người trong lòng xã hội, của công dân, ngay trong lãnh vực nghệ thuật. Chính điều ấy mở đường cho những giá trị mới lạ của nghệ thuật, khi có, đi vào cuộc sống, biến thành văn hóa, thành giá trị phổ biến, thành người đời. Không phải tình cờ mà trong văn học của nhân loại, đại bộ phận những nhà văn được yêu mến, quý trọng và, quan trọng hơn cả, được đọc rộng khắp và lâu đời, chính là những nhà văn vừa biết sống tự do, vừa biết sáng tạo. Ở họ, sống với người đời và sáng tác nghệ thuật là một. Nghệ thuật của họ tô điểm hành động, cuộc sống của họ đến mức, có khi, cuộc sống ấy biến thành nghệ thuật, nghệ thuật làm người, trong lòng nhân loại, với đầy đủ cá tính và nhân tính của con người.”
Du Tử Lê
Du Tử Lê sinh năm 1942 tại Hà Nam, di cư vào Nam năm 1954. Anh nguyên là sĩ quan Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa, làm việc tại Cục Tâm Lý Chiến, đồng thời là phóng viên chiến trường, sau, làm thư ký cho nguyệt san Tiền Phong.
Năm 1973, anh được trao giải Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc, bộ môn thi ca, với thi phẩm “Thơ Du Tử Lê 1967-1972.” Sau Tháng Tư, 1975, anh sang định cư tại Hoa Kỳ.
Tài năng thi ca của anh phát triển rất sớm, khi anh còn ở Hà Nội, với những bài thơ đăng báo qua nhiều bút hiệu khác nhau. Về sau, thơ anh xuất hiện đều đặn và rất nhiều trên các báo chí trong và ngoài nước, trước và sau 1975. Du Tử Lê là một trong sáu nhà thơ Việt Nam thuộc thế kỷ 20 có thơ được chọn in trong tuyển tập “World Poetry – An Anthology of Verse from Antiquity to Our Time” do nhà W.W. Norton New York ấn hành năm 1998. Thơ anh cũng đã được một sinh viên chọn làm luận văn cao học ở trong nước. Anh đã xuất bản tất cả 77 tác phẩm:
-Thơ: Trên 30 tập thơ đủ loại, chưa kể các tuyển tập và toàn tập, hầu hết đều nổi tiếng, nhất là các tập Tình Khúc Tháng Mười Một; Ở Chỗ Nhân Gian Không Thể Hiểu; Đi Với Về, Cùng Một Nghĩa Như Nhau; Chấm Dứt Luân Hồi: Em Bước Ra; Nhìn Nhau Chợt Thấy Ra Sông Núi; vân vân.
Ngoài thơ, Du Tử Lê còn viết truyện ngắn, truyện dài, biên khảo và nhận định văn học với một số lượng làm ta hết sức ngạc nhiên:
-9 truyện dài và truyện vừa: Mắt Thù; Ngửa Mặt; Với Nhau, Một Ngày Nào; Tôi Với Người, Chung Một Trái Tim…
-4 tập truyện ngắn: Mùa Hoa Móng Tay; Tiếng Kêu Nào/Bên Kia Thời Tiết…
-11 tập tùy bút và ký: Em và, Mẹ và, Tôi Là Một Nhé; Tôi, Ấu Thơ và, Mẹ; Trên Ngọn Tình Sầu…
-4 truyện thiếu nhi: Mùa Thu Hoa Cúc; Hoa Phượng Vàng…
-3 biên khảo và nhận định văn học: Sơ Lược 40 năm Văn Học Nghệ Thuật Việt gồm hai bộ, Phác Họa Toàn Cảnh Sinh Hoạt 20 Năm Văn Học Nghệ Thuật Miền Nam 1954-1975.
Ngoài lãnh vực văn chương, anh còn vẽ và tranh anh đã được triển lãm nhiều nơi ở Hoa Kỳ.
Có thể nói gọn: Du Tử Lê, một đời người, một đời văn chương nghệ thuật!
Dù ở khá xa nhau, nhưng chúng tôi vẫn có dịp gặp nhau nhiều lần, khi thì ở Boston, Massachusetts, nơi anh em văn nghệ sĩ Boston mời anh lên nói chuyện thi ca hoặc ra mắt tác phẩm mới của anh; hoặc ở Quận Cam, California, khi tôi ghé qua tham dự và thuyết trình tại các sinh hoạt văn học như hội thảo về Văn Học Hải Ngoại, về Tự Lực Văn Đoàn, hội thảo về 20 năm Văn Học Miền Nam, vân vân.
Trong vòng hai năm trở lại đây, khi tôi phụ trách viết cho nhật báo Người Việt thì anh và tôi có dịp cùng có mặt chung trên mục Văn Học Nghệ Thuật xuất hiện vào những ngày cuối tuần. Bài viết cuối cùng của anh là giới thiệu tác phẩm biên khảo văn học của Tiến Sĩ Trần Bích San, tựa đề “Trần Bích San: Tại Sao Tản Đà Đoạn Giao Phạm Quỳnh?” ngày 4 Tháng Mười, 2019. Ba ngày sau thì anh từ giã cõi đời.
Nhận định sau đây của Nguyễn Đức Tùng, một cây bút chuyên viết về thơ, có thể tóm tắt được một cách tổng quát thi tài của Du Tử Lê:
“Anh sử dụng các kết hợp chữ như những chữ mới, hoặc phát hiện ra quy luật mới của tiếng Việt. Chỉ những người nào biết sử dụng thành thạo tiếng Việt, nắm vững cú pháp, văn phạm, mới có thể sử dụng câu chữ phóng túng mà vẫn đúng đắn, có thể bỏ qua một số quy luật mà vẫn thuyết phục. (…) Trong bài thơ, Du Tử Lê đã trộn lẫn giữa một ngôn ngữ thơ ca và một ngôn ngữ văn xuôi, đời thường, đến mức nó vừa là văn nói đối thoại, nhưng mặt khác ngôn ngữ ấy chỉ được sử dụng trong một khung cảnh nhất định, dồn nén đến mức gần như mỗi câu thơ hoặc mỗi khổ thơ đều chứa đựng thông điệp, tính nghiêm túc của nỗi buồn cọ xát với tính vô nghĩa của đời sống.”
Người ta viết và thưởng thức nhiều thơ Du Tử Lê, nhưng ít ai nói về văn xuôi của anh. Văn xuôi của anh rất gần gũi với thơ, nhất là trong những bài tùy bút: Văn trong thơ, thơ trong văn, chữ nghĩa chen chúc, bay lượn, chợt tới chợt dừng, đầy hình ảnh với những dấu ngắt câu bất ngờ, và độc đáo khi anh tìm cách vượt rào ngữ pháp.
“Tôi biết, tôi đã mang câu thơ bạn tôi, đi xa, quá xa chiếc bóng nó. Bởi vì khi bạn tôi viết chẻ đôi xa lộ, bỗng sầu tự nhiên, có dễ, nó chỉ có nghĩa: chẻ đôi xa lộ, bỗng sầu tự nhiên thôi. Chính tôi, đúng vậy, chính tôi phá hỏng chữ tự nhiên (mà), tôi thích. Tôi cho là đáng kể nhất trong câu thơ đó. Nhưng, tôi cũng tin, bạn tôi đủ rộng lòng, xóa bỏ lỗi tôi; như Hoa Thịnh Đốn, đủ bao dung, để tha thứ, cảm thông tôi, một khi Hoa Thịnh Đốn biết, giữa Virginia, (mà), tôi nhớ biết bao, Melbourne.”
Cuối cùng, xin mời đọc một trong những bài thơ mới nhất của Du Tử Lê (Tháng Mười, 2017), đề cập đến chuyện tử sinh:
“Ta gọi nhau từ vực, vực khuya
sớm mai thức, thức xanh: mưa. nắng.
ngọn cỏ đau /từ những thị phi/
tôi trong tôi rụng: /mùa thay lá/
xót, xót rừng khô. /chim hồ nghi/
.
chia tay /như gió/ quên che mặt
ta gọi nhau từ vực, vực khuya
người trôi, trôi những ngày neo bão
đìu hiu /tôi/một cõi hư vô.
.
cánh cửa. bức tường. thân thế, muộn.
vết răng găm xuống nỗi buồn, sâu
vai xuôi địa ngục hân hoan, cháy.
ngọn lửa /vô tình / kiếp, kiếp sau?”
Lời thơ cô đọng, tứ thơ nén chặt, nhịp thơ buộc, thả bất ngờ!
Trần Tuấn Kiệt
Trần Tuấn Kiệt sinh năm 1939 tại Sa Ðéc, nhưng học ở Sài Gòn, lấy bút hiệu là Sa Giang.
Khi làm thơ hay viết biên khảo, anh dùng bút hiệu Sa Giang hay tên thật và có khi thì cả hai cùng một lúc. Khi viết các thể loại khác như võ thuật, thần thoại, dã sử, kiếm hiệp (thường do nhà sách Khai Trí hay các nhà xuất bản của người Hoa đặt mua), anh sử dụng nhiều bút hiệu khác nhau: Lan Sơ Khai, Xuân Thu, Hồng Lĩnh Sơn, Hồng Lĩnh, Phi Long, Ðại Tâm, Việt Thần, Duy Thức, Việt Hoàng (theo trang mạng thica.net).
Trần Tuấn Kiệt làm thơ từ rất sớm. Trong những năm đầu thập niên 1950, anh đã có thơ đăng báo, xuất hiện trong mục Hoa Hàm Tiếu, giai phẩm Văn Hóa Ngày Nay của Nhất Linh, sau ở bán nguyệt san Phổ Thông. Sau đó và liên tục cho đến Tháng Tư, 1975, anh đã cộng tác với nhiều tờ báo khác ở Sài Gòn: Sinh Lực của Đồng Tân, Vui Sống của Bình Nguyên Lộc, Sống của Chu Tử, Nghệ Thuật của Mai Thảo, Văn của Trần Phong Giao.
Vào khoảng thập niên 1970, anh chủ trương nhà xuất bản Hồng Lĩnh cùng với Mặc Tưởng, Phạm Quốc Bảo, Bùi Ngọc Tuấn, chủ yếu để in các tác phẩm của mình và bè bạn. Cao điểm trong sự nghiệp của anh là đoạt giải nhất Giải Văn Học Nghệ Thuật của Tổng Thống Việt Nam Cộng Hòa 1967-1969 công bố vào đầu năm 1970, bộ môn Thơ với tập thơ “Lời Gửi Cây Bông Vải.” Cùng đoạt giải nhất đồng hạng là Hoàng Thoại Châu với tập thơ “Tình Biển Nghĩa Sông.” Theo nhà báo Vương Trùng Dương, Trần Tuấn Kiệt sống rất giản dị, ăn mặc xuềnh xoàng. Ông suốt đời lấy bạn và rượu làm niềm vui.
Cho đến cuối đời, anh đã xuất bản khoảng 200 tác phẩm với nhiều thể loại khác nhau: thơ, truyện dài, dã sử kiếm hiệp, tín ngưỡng thần đạo Việt Nam, biên khảo văn học và cả võ thuật.
-Thơ: Ngoài 27 tập đã in từ trước, sau năm 1975, anh còn tự in một số tập thơ phổ biến hạn chế để tiếp tục cuộc hành trình từ thuở ban đầu. Bùi Ngọc Tuấn, bạn ông, cho rằng: “Ông làm thơ rất nhanh, gặp tờ giấy nào cũng viết lên, viết xong bài thì bỏ vào một cái sọt tre lớn treo trên vách nhà. Thơ đã viết ra giấy là không sửa đổi gì nữa. Khi có báo hỏi xin bài, ông quơ tay vào trong sọt, lấy ra dăm bảy bài đưa cho họ” (theo nhật báo Người Việt, 19 Tháng Mười, 2019). Những tác phẩm của nhà thơ Trần Tuấn Kiệt được nhắc đến nhiều như: Thơ Trần Tuấn Kiệt; Nai; Cổng Gió; Lời Gởi Cây Bông Vải; Làn Chớp; Trang Hồng; Cuồng Loạn; Hồng Hạc… và các trường ca: Bài Ca Thế Giới; Ngôi Đền Cổ; Trường Ca Đất; Triền Miên Ngâm Khúc; Hồng Hạc; Niềm Hoan Lạc của Thần Linh và Địa Ngụ; Lạc Đạo Thi…
-Truyện dài: Một bộ gồm bốn tập Mê Cung, Màu Kỷ Niệm, Sa Mạc Lan Dần, Tiếng Đồng Nội.
-Biên khảo: Thi Ca Việt Nam Hiện Đại (1880-1965). Bàn về tác phẩm này, nhà thơ Viên Linh cho biết, cuốn “Thi Ca Việt Nam Hiện Đại, 1880-1965,” dày tới 1,160 trang, khổ 6×9 phân Anh (inch), đóng bìa cứng in màu xanh da trời, to dày như một cuốn Tự Điển Nguyễn Văn Khôn. Sách in xong năm 1967 (theo nhật báo Người Việt, 18 Tháng Mười, 2019). Ngoài ra, còn có một tác phẩm khác là Tác Giả Tác Phẩm trước 1975 và sau 1975, tất cả dày hơn 5,000 trang gồm năm quyển, tự in còn dang dở.
Về các loại khác, theo Ngô Nguyên Nghiễm, Trần Tuấn Kiệt còn viết khoảng 50 bộ truyện dã sử, ký tên Hồng Lĩnh Sơn, Xuân Thu; 200 sách hướng dẫn võ thuật như Dịch Cân Kinh; Thái Cực Quyền; La Hán Quyền; Quyền Thuật Thiếu Lâm Tự…
Mời đọc một đoạn thơ của Trần Tuấn Kiệt trích từ trong tập “Rừng Tùng”:
“Ta lên miền biên giới Hạ Lào
Cửa non sâu thẳm
Người về quên dặm chông chênh
Mù sương đá dựng
(…)
Ta vỗ đầu gậy trúc
Chầm chậm qua đường truông
Ngủ nhà bát quái
Mơ vũ y nghê thường
Ai trách ta hề
Ai khinh ta hề
Trời đất biết
Ta thương đời gió bụi hề
Ai có hay
Ta lên miền biên giới chiều nay
Thân cỏ rơm bầu bạn
Viết lịch sử hề – cỏ cây!
Ta mặc tình hề
Bom đạn
Đồn lũy giặc chạy dài lô nhô
Súng gươm hề xao xác
Đời loạn chết chóc hề
Có gì đâu?
Vỗ đầu gậy trúc hề
Đi vào trong sương
Ai tìm ta hề
Vào ngõ rừng tùng”
Nghe thật hào sảng!
***
Xin cùng thắp thêm nén hương lòng tiễn các nhà văn, nhà thơ Hoàng Ngọc Biên, Tô Thùy Yên, Phan Huy Đường, Du Tử Lê, và Trần Tuấn Kiệt về cõi vĩnh hằng. Dẫu đã ra đi, nhưng tài hoa của họ đã làm cho văn chương Việt Nam dồi dào, phong phú và đẹp thêm.
Sự nghiệp văn chương đã biến họ thành vĩnh cửu. (Trần Doãn Nho) [qd]
Con ruột lừa dối con dâu
LTS: “Biết Tỏ Cùng Ai” do cô Nguyệt Nga phụ trách, nhằm mục đích góp ý, chia sẻ những ưu tư, vướng mắc về những vấn đề liên quan đến cuộc sống, đời thường mà quý vị không biết tỏ cùng ai. Thư từ xin gửi về: Người Việt (Biết Tỏ Cùng Ai), 14771 Moran St., Westminster, CA 92683, hay email: [email protected]
Tôi có một cô con dâu, giỏi giang, tháo vát và một tay lo nhà cửa. Nó chẳng biết ăn diện là gì, cứ cùi cụi lo việc nhà, trông nó rất lầm than và lam lũ. Vợ chồng nó có một tiệm food togo nhỏ. Từ sáng sớm, con bé đã dậy lo nấu nướng thức ăn mang ra tiệm, một mình mở cửa dọn dẹp trong ngoài. Trong khi con tôi thì ngủ nướng đến bét mắt mới chịu rời khỏi giường rồi xách cặp đi làm công cho một hãng may. Lương tiền thì ba cọc ba đồng mà hãng cứ nay dọa đuổi, mai dọa cắt giờ. Nhưng coi bộ nó chẳng ngán vì có vợ giỏi, kiếm tiền tuy không nhiều nhưng lo hết chi phí trong nhà.
Hai vợ chồng tôi quý con dâu lắm, bao lần nói với con trai là “Con tu mấy kiếp mới cưới được vợ như vậy.” Nghe thế, bao giờ nó cũng bĩu môi, “Vợ con cũng có phước mới lấy được con, nhưng con vô phước không có người nối dõi.” Nghe nó nói mà muốn điên lên!
Tôi nói thật, tôi không phiền muộn chuyện con dâu không có con, miễn sao tâm tính tốt là tôi cưng quý, chỉ có bà vợ của tôi hay cằn nhằn rằng nó chậm con, không có cháu ẵm bồng.
Ước gì được nấy, một ngày đẹp trời con trai tôi to nhỏ với vợ tôi rằng, “Mẹ sắp có cháu bồng rồi đấy, mà là cháu trai nghe, hai tháng nữa sẽ tha hồ mà ẵm, mà bồng.” Tôi giận thằng con trai 10 thì giận vợ tôi 100 lần hơn. Tôi đâu ngờ vợ tôi lại đạp trên tình nghĩa, luân lý mà chấp nhận việc làm vô luân của thằng con trai. Tôi đâu ngờ vợ tôi chỉ vì lòng mơ ước có cháu mà đối xử bạc bẽo với đứa con dâu như vậy!
Được sự ủng hộ của mẹ, thằng con trai tôi đòi ly dị vợ và đem gái về nuôi. Tôi chống đối kịch liệt. Hiện nay con dâu tôi chưa hề biết gì cả, nó vẫn cặm cụi bán buôn, gầy dựng giang san nhà chồng. Nó vẫn thức khuya dậy sớm cơm nước hầu chồng, rồi lầm lũi ra tiệm, cuối ngày lại hí ha hí hửng khoe tiền kiếm được. Tôi quá thương cái đứa con dâu chân chất, thật thà, chịu thương chịu khó kia quá, mà không biết làm sao cản ngăn hai người thân của mình là vợ và con trai, đang ngày đêm chuẩn bị đón “cháu đích tôn.”
Thưa cô và quý độc giả, tính tôi thì bộc trực, nghĩ là nói, muốn là làm, vậy mà tôi đắng cuống họng mỗi khi muốn mở lời với con dâu. Tôi quá ái ngại cho con dâu mà tôi vẫn coi như đứa con gái mình sinh ra. Tôi nghĩ nhiều lắm, cách này rồi cách kia, mà mở miệng không ra. Tôi chỉ không biết nói sao với con dâu thôi, còn hai người kia tôi coi như đồ bỏ rồi. (Ông Huy)
*Góp ý của độc giả
*ABC
Con làm lỗi, mẹ không la rầy mà còn đồng ý hùa theo là chuyện không nên. Làm vậy thì nó sẽ cho chuyện nó đã làm là đúng nên mẹ mới ủng hộ. Như vậy làm sao dạy bảo nó?
Con mình làm lỗi nhưng cha lại muốn đứng ra gánh lỗi với đứa con dâu cũng không được.
Người phải đứng ra xin lỗi cô con dâu của ông phải là chồng của nó. Ông là phận cha mẹ, trách nhiệm của ông là làm sao cho con nó hiểu được những gì nó đã làm là không đúng, để nó phải kiếm cách xin lỗi vợ nó rồi sau đó để cho vợ nó toàn quyền quyết định, quyết định luôn cả chuyện đứa con riêng kia. Chỉ có như vậy thì gia đình ông mới có thể cho đứa con dâu này đầy đủ sự công bằng mà cô ấy đáng được nhận.
Đành rằng bà thèm khát có một đứa cháu để vui nhà vui cửa là một chuyện không đáng trách, nhưng giải quyết theo cái kiểu con bà đang làm thì coi không được chút nào. Thử tưởng tượng đứa con dâu này là con gái của bà, đang làm dâu ở một gia đình nào đó, thử xem bà sẽ nghĩ sao nếu người ta cũng đối xử với con gái mình như vậy.
*Long Nguyen
Nói gì thì nói vòng vo cũng không bằng nói thật tình câu chuyện trong gia đình để cô con dâu tự quyết định. Dù là đau lòng nhưng con người ta đến với nhau là do duyên và ở với nhau bao lâu buồn vui hạnh phúc hoặc đau khổ là do nghiệp.
Anh có phản đối đến mức nào thì nhân vật quyết định vẫn là người con trai của anh. Cứ ba bốn mặt một lời mà trình bày với nhau cho văn minh cho hiểu biết và lịch sự thì mới mong người đi kẻ ơ không buồn phiền nhiều.
*Thúy Lê
Tôi cũng không hiểu sao thời đại này mà còn có những người ham mê cháu nối dõi mà hùa theo con trai mình khi nó phạm điều vô đạo đức. Vợ ông thật không phải. Tuy nhiên chuyện đã rồi, vợ ông cũng vì lòng quá trông có đứa cháu mà nông cạn trong suy nghĩ. Tôi nghĩ cũng đừng trách cứ mà nên tìm cách giải quyết sự việc thì tốt hơn. Nói chuyện phải trái với bà nhà thì chắc ông cũng không khó khăn gì để làm cho bà hiểu vấn đề, khó là khó anh con trai, đang muốn đuổi vợ ra để ôm người mới vào. Tuy nhiên rốt ráo thì ông cũng chỉ là nhân vật ngoài biên, chính vẫn là cô dâu, nên tôi nghĩ phải cho cô ấy biết sớm, và đứng hoàn toàn về phía cô, để cô hiểu rằng trong chuyện này cha mẹ chồng là người ủng hộ mình. Sau đó thì để cho hai vợ chồng tự giải quyết với nhau. Tình thương của ông bà sẽ là niềm an ủi cho cô con dâu, và giúp cho cô ấy vững vàng trong tình huống khó khăn trước mặt. Chúc ông bà bình an trong thời gian trước mắt.
-NB
Đọc thư ông tôi cảm thấy thật bất nhẫn cho cô con dâu của ông. Là một người giỏi giang, tháo vát, chịu thương chịu khó, cô chỉ biết cắm đầu cắm cổ lam lũ làm việc hầu có thể làm tròn vai trò dâu hiền, vợ thảo của mình. Bản chất hiền lành, chân chất, thật thà nên cô thấy mình hạnh phúc vì đã có thể một tay quán xuyến nhà cửa, gầy dựng giang sơn nhà chồng. Chắc cô đã yên tâm nghĩ rằng mình sống hết lòng như thế thì sẽ được chồng và bố mẹ chồng yêu thương lại. Cô không đòi hỏi chồng phải có bổn phận chung tay, chia sẻ gánh nặng gia đình cùng với mình. Cô không có thời gian rảnh rỗi tự nhìn mình mà cảm thương thân mình, cũng không nhạy bén để nhận ra sự thay đổi bất thường của chồng và gia đình nhà chồng.
Tôi nghĩ trong đời sống hôn nhân, việc hai người xa lạ đến với nhau rồi thành vợ thành chồng của nhau là do duyên nợ mà có. Mối lương duyên này sẽ gắn bó hạnh phúc hay chia tay đau khổ là điều không ai lường trước được. Nhưng nếu là người chính trực, đứng đắn và có lòng nhân ái thì người trong cuộc phải đối xử với nhau một cách minh bạch, tôn trọng, không màu mè đóng kịch vì bất cứ lý do gì.
Con trai ông đã rất tệ hại trong vai trò làm chồng của mình, anh bỏ mặc vợ gánh vác gia đình, anh ham mê nhan sắc nên khi nhìn vợ lam lũ, lầm than anh thấy lòng nguội lạnh. Thay vì cảm thương vợ cực khổ mà tìm cách phụ giúp, anh muốn ruồng bỏ vợ, việc chưa có con chỉ là lý do đưa ra để bào chữa cho hành động bạc bẽo của mình.
Còn về vợ ông, bà sống ích kỷ muốn có điều mình mong muốn nên quên mất đạo lý luân thường, bà tiếp tay khuyến khích con làm điều tệ hại. Không hiểu sao tôi cứ có suy nghĩ rồi bà sẽ phải ân hận khi để mất cô con dâu tử tế, hiếu thảo này.
Riêng về ông, cũng may ông có lòng từ tâm, bộc trực, ông cảm thương người con dâu ngoan ngoãn này. Ông xem cô ấy như con gái ruột do ông sinh ra, thế nhưng ông đã làm được gì để có sự công bằng cho cô ấy!?
Ông không thể cứ che giấu sự thật đang xảy ra trong gia đình ông. Con dâu ông phải biết rõ tấm lòng và hành động của chồng và mẹ chồng đối với cô ấy. Cô ấy chắc sẽ rất đau đớn khi thấy mình đã dại dột hy sinh vì người khác một cách vô ích. Dù thế nào đi nữa cô ấy sẽ mạnh mẽ có quyết định cho cuộc đời mình, không ai muốn cả đời làm con lừa hết lòng vì người khác để chỉ nhận được sự bạc bẽo vô ơn.
Nếu cảm thấy xót thương con dâu, xin ông hãy mạnh mẽ giúp cô ấy tự tin ra quyết định dứt khoát bởi vì ông không thể ngăn cản vợ và con trai ông, họ hết thuốc chữa rồi.
*Vấn đề mới
Thưa cô, khi có giấy qua Mỹ, cháu độc thân nên được đi cùng bố mẹ, trong khi đó gia đình người chị cháu bị kẹt lại, vì trong thời gian chờ đợi chị cháu đã kết hôn và có con.
Bố mẹ cháu qua một thời gian thì bảo lãnh gia đình chị. Nhưng chỉ có chị và con nhỏ qua, người anh rể của cháu không qua, lý do là anh cháu có công ăn việc làm khá tốt, kiếm được nhiều tiền. Anh cháu nói khi kiếm đủ tiền mua nhà ở Mỹ và có một số vốn khá, anh cháu sẽ qua ở hẳn không đi đi về về nữa.
Vì chồng có tiền, nên tuy ở Mỹ và không đi làm, nhưng chị cháu sống rất đầy đủ, nếu không muốn nói là khá thoải mái, thêm vào đó tiền nhà không tốn vì ở chung với bố mẹ. Con nhỏ thì chị gửi cho bà ngoại lo, chị rất rảnh tay để ăn diện tụ tập với đám bạn mới, lao vào ăn chơi, nhảy đầm hát hò. Không cuối tuần nào chị không ra mấy chỗ nhảy nhót và về nhà vào lúc nửa đêm.
Cháu thấy chị mình như vậy thì quá âu lo, nhiều lần anh cháu gọi qua, không gặp chị, thì anh gọi cho cháu. Những lúc như vậy cháu dối quanh dối co cho anh yên lòng, cháu cảm thấy mình tội lỗi và càng ngày càng ghét chị hơn. Bố mẹ cháu cũng rầu lắm nhưng bó tay, chẳng lẽ đi nói hết với con rể. Biết vậy nên càng ngày chị cháu càng lộng hành hơn, hành động không ra làm sao cả!
Thưa cô, cháu muốn nói hết với anh rể và năn nỉ anh qua sớm với vợ con, nhưng lại sợ anh bỏ chị cháu. Anh mà bỏ, thì chị chỉ có nước ra đứng đầu đường xin ăn, vì chẳng có nghề ngỗng gì lại hư thân mất nết. Thưa cô giúp cháu phải làm gì để cứu gia đình chị cháu? Cháu cám ơn cô và độc giả. (Thiều Ng)
Nguyệt Nga rất mong nhận được sự góp ý của quí độc giả xa gần. Thư góp ý, quý độc giả gửi sớm cho Nguyệt Nga; gửi chậm, tòa soạn không thể đăng được vì đã sang một đề tài khác. Thư từ gửi về: Biết Tỏ Cùng Ai, 14771 Moran Street. Westminster, CA 92683, hoặc email: [email protected].
Giới thiệu thơ Đặng Quang Tâm – Thân tặng các bạn HO
Thân tặng các bạn HO
Cuộc sống xứ người qua quá nhanh
Hoàng hôn chưa đến tối vây quanh
Tôi ngồi nhìn lá rơi ngoài cửa
Chiếc lá vàng khô khóc lá xanh
Lại một mùa xuân sắp sửa qua
Già hơn một chút chắc chưa già
Một mình thui thủi trong đêm vắng
Đã nhớ nhà thêm lại nhớ nhà
Nửa đêm thức dậy còn thao thức
Hỏi ngọn đèn khuya đã sáng chưa
Tiếng mưa nức nở mưa không dứt
Như tiếng hẹn hò tự kiếp xưa
Bạn cũ bây giờ đang ở đâu
Đứa tóc lưa thưa đứa bạc đầu
Đứa đã thoát qua vòng tục lụy
Đứa còn lưu luyến được bao lâu
Mới đó gần xong một kiếp người
Tang thương theo vận nước nổi trôi
Trách ai ai trách đời đen bạc
Chưa chết mà như đã chết rồi
Đặng Quang Tâm
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt,” bằng tất cả mọi thể loại thơ.
Xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt,” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683.
