WASHINGTON, DC (NV) – Khi một sự việc nào đó xảy ra và được lưu lại trong sử sách hoặc trưng bày chứng tích trong các viện bảo tàng thì đây dường như là chuyện hiển nhiên. Nhưng câu chuyện lại không hề đơn giản khi một sự việc có được ghi chép hay không và ghi chép ra sao, đặc biệt là khi liên quan tới lịch sử và nhà lãnh đạo một quốc gia.
Thí dụ mới nhất về trường hợp này là vào Thứ Sáu, 1 Tháng Tám, khi Viện Smithsonian cho biết họ đã xóa một phần tài liệu chỉ ra đợt luận tội Tổng Thống Donald Trump năm 2019 và 2021 khỏi một tấm bảng trong một triển lãm liên quan tới nhiệm kỳ tổng thống Hoa Kỳ.
Ông Donald Trump rời tòa hình sự Manhattan sau khi bị tuyên có tội trong vụ án chi tiền bịt miệng ngày 30 Tháng Năm, 2024 ở New York City. (Hình minh họa: Seth Wenig-Pool/Getty Images)
Thông thường, bằng áp lực tài chánh, Trump thúc ép các tổ chức và cơ quan được liên bang giám sát tập trung vào những thành tựu và tiến bộ tại Hoa Kỳ và tránh xa những thứ mà ông coi là “gây chia rẽ,” theo hãng tin AP.
Hôm Thứ Bảy, Viện Smithsonian chối bỏ áp lực từ chính quyền Trump nhằm xóa phần tài liệu, vốn dĩ được thêm vào như một phần bổ khuyết tạm thời năm 2021. Buổi triển lãm “sẽ được cập nhật trong những tuần tới nhằm phản ảnh tất cả các thủ tục luận tội trong lịch sử Hoa Kỳ,” viện bảo tàng cho biết trong một tuyên bố.
Trong một tuyên bố không trực tiếp nhắc tới các tài liệu tham khảo cách thức luận tội, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Davis Ingle cho biết: “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc cập nhật chi tiết nhằm xiển dương thành tựu vĩ đại của nước Mỹ.”
Viện Smithsonian xóa chi tiết luận tội sau khi chính quyền Trump thực hiện hàng loạt hành động như xóa tên một nhà hoạt động vì quyền của người đồng tính khỏi một chiến hạm Hải Quân, đôn đốc những người ủng hộ Đảng Cộng Hòa tại Quốc Hội cắt ngân sách tại tổ chức truyền thông công cộng Corporation for Public Broadcasting CPB và bãi nhiệm ban lãnh đạo tại Trung Tâm Kennedy.
Đây không phải là một màn đấu tranh mới trên thế giới nói chung và vũ đài chính trị nói riêng. Việc định hình các tình tiết lịch sử là cách tạo ra một sức mạnh tiềm tàng nếu tất cả được ghi chép, chẳng hạn như tên tuổi các nhân vật, những người chịu trách nhiệm, nguyên nhân dẫn tới thời điểm đó trong lịch sử. Và những người nắm thiên hạ trong tay thường dùng quyền lực để gây ảnh hưởng lên những câu chuyện lịch sử.
Tỷ như ở Trung Quốc, Đảng Cộng Sản cầm quyền cấm đoán và quản lý hà khắc khi có ai đó nhắc tới cuộc đàn áp những người biểu tình ủng hộ dân chủ tại Thiên An Môn ở Bắc Kinh vào Tháng Sáu 1989. Ở nước Nga thời Liên Xô, các viên chức bất đồng chính kiến với các nhà lãnh đạo như Josef Stalin không chỉ biến mất khỏi chính phủ mà còn bị xóa sổ khỏi những tấm hình và sử sách.
Tại Hoa Kỳ, các tổng thống và gia đình luôn luôn tận dụng quyền lực để định hình lịch sử và sửa đổi hình ảnh của chính họ. Jackie Kennedy từng khăng khăng lược bỏ một số chi tiết trong cuốn sách của William Manchester liên quan tới vụ ám sát chồng bà năm 1963, “The Death of a President,” (Cái Chết của một Tổng Thống).
Ronald Reagan và vợ từng thuyết phục một kênh truyền hình phát hành một tựa phim tài liệu về cuộc đời ông nhưng đã được biên tập cẩn thận. Những người xung quanh Franklin D. Roosevelt, trong đó có cả các ký giả thời đó, cũng rắp tâm che đậy tác động của chứng liệt cơ thể và khả năng vận động của ông.
Tuy nhiên, Trump lại làm vấn đề này trở nên nghiêm trọng hơn, một tổng thống đương nhiệm hun đúc một bầu không khí làm người ta cảm thấy rằng họ buộc phải chọn, một là tổng thống, hai là sự thật, cho dù ông có trực tiếp yêu cầu hay không. (TTHN) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bị cáo Trịnh Hồng Phong, 30 tuổi, ở Hà Nội, lãnh 15 tháng tù với cáo buộc “giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.”
Theo báo VNExpress hôm 3 Tháng Tám, trong sự việc xảy ra vào chiều ngày 27 Tháng Tám, 2023, tại một ngã tư ở khu đô thị Thanh Hà, phường Hà Đông, Hà Nội, Nguyễn Tuấn Anh, 27 tuổi, có biểu hiện “không bình thường,” cầm dao đe dọa nhiều người đi đường.
Bị cáo Trịnh Hồng Phong tại phiên tòa. (Hình: Danh Lam/VNExpress)
Anh ta sau đó tiến vào quán cà phê ven đường, dùng tay vỗ vào mặt một nam thanh niên không quen biết và lấy dao hù dọa khiến nạn nhân bỏ chạy.
Thời điểm đó, bị cáo Phong, 30 tuổi, cùng một số người bạn ghé vào quán.
Tuấn Anh quay lại quán với một khẩu súng tự chế trên tay, đe dọa mọi người. Những người bạn của bị cáo Phong nhanh chân bỏ chạy. Do ngồi góc trong cùng, vướng một cái bàn, nam bị cáo không chạy kịp nên bị Tuấn Anh tiến lại chĩa súng.
Nhóm bạn của bị cáo Phong kiếm được vài tuýp sắt, quay lại vụt vào chân và mạng sườn Tuấn Anh khiến anh ta phải bỏ chạy. Những người kia đuổi theo, vụt thêm một nhát vào chân khiến Tuấn Anh vấp té.
Cáo trạng nêu, Tuấn Anh đang nằm nghiêng thì bị bị cáo Phong tiến đến dùng gậy đánh golf vụt một phát vào vùng đầu gây chảy máu.
Tuấn Anh định đứng dậy nhưng bị bị cáo Phong tiếp tục cầm gậy đánh golf vụt một phát trúng mu bàn tay làm rơi khẩu súng xuống đất.
Lúc đó, lực lượng công an địa phương mới xuất hiện tại hiện trường, đưa những người liên quan về đồn. Kết quả giám định xác nhận, Tuấn Anh bị chấn thương sọ não sau cú vụt gậy đánh golf, tỷ lệ tổn thương cơ thể lên đến 86%.
Sự việc xảy ra tại khu đô thị Thanh Hà, phường Hà Đông, Hà Nội. (Hình: Tiền Phong)
Sau vụ việc, Tuấn Anh được ghi nhận “không có ý thức và nhận thức, liệt nửa người nên phải nằm một chỗ.”
Do chưa đưa được Tuấn Anh đi giám định tâm thần, công an đình chỉ cáo buộc “de dọa giết người” và “sử dụng trái phép vũ khí quân dụng” nhắm vào anh này.
Tại phiên tòa, bị cáo Phong khai rằng bị Tuấn Anh đe dọa trước nên mới phản ứng chống trả, tự vệ, chứ không có ý định giết nạn nhân và “không lường được hậu quả quá nặng.”
Bản án nêu trên được tuyên sau khi tòa ghi nhận tình tiết giảm nhẹ là gia đình bị cáo Phong đã bồi thường 330 triệu đồng ($12,585) cho nạn nhân. (N.H.K) [kn]
GIA LAI, Việt Nam (NV) – Nhiều cư dân mạng bày tỏ ý kiến hài hước xoay quanh việc nhà chức trách tại Quy Nhơn, nay là một phường của tỉnh Gia Lai sau sáp nhập, cắm bảng giới hạn tốc độ 30 km/h giờ tại nhiều con đường.
Theo báo VNExpress hôm 3 Tháng Tám, nhà chức trách phường Quy Nhơn quyết định áp đặt giới hạn tốc độ cây số trên giờ ở các tuyến đường đông du khách từ hôm 1 Tháng Tám để xe điện du lịch “đảm bảo an toàn.”
Bảng giới hạn tốc độ 30 km/h lắp đặt dọc đường Xuân Diệu ở Quy Nhơn. (Hình: Trần Hóa/VNExpress)
Xe điện du lịch được biết đến là xe đón du khách, chạy quanh các địa điểm du lịch tại khu trung tâm của Quy Nhơn. Tại phường này hiện có 112 chiếc xe điện du lịch dành để chở du khách.
Hiện tại, đường Xuân Diệu dài hơn 3.5 cây số, với bốn làn xe, nằm cạnh bờ biển, đã được lắp nhiều bảng giới hạn tốc độ 30 cây số trên giờ. Cứ 50 mét trên đường này lại có một bảng giới hạn tốc độ như vậy.
Ngoài ra, các bảng giới hạn tốc độ cũng được cắm ở các đường An Dương Vương, Nguyễn Tất Thành, Nguyễn Huệ, Lê Hồng Phong, Chương Dương, Nguyễn Thị Định…
Một giới chức Sở Xây Dựng Gia Lai giải thích, việc lắp bảng hạn chế tốc độ trên các tuyến đường nêu trên là nhằm “đảm bảo an toàn cho người dân và du khách,” cũng như quản lý loại hình xe điện du lịch.
Tuy nhiên, nhiều người dân địa phương cho rằng, khi xe điện du lịch chạy quá chậm sẽ gây kẹt xe, làm ảnh hưởng giao thông, và trở thành cái bẫy để công an xử phạt những người lái xe hơi, nhất là du khách từ nơi khác đến.
Đường Xuân Diệu nằm cạnh bờ biển ở Quy Nhơn. (Hình: Trần Hóa/VNExpress)
Một số người dân đề nghị nhà chức trách nên giới hạn tốc độ 40-50 cây số trên giờ đối với các loại xe du lịch, xe vận tải hàng hóa, dịch vụ, doanh nghiệp…
Bên dưới bản tin, độc giả “Minhgiang1969” phản hồi nửa đùa nửa thật: “Để hạn chế tai nạn nên để bảng 5 cây số trên giờ, chứ 30 cây số trên giờ thì vẫn gây tai nạn như thường. Nếu được thì nên cấm xe lưu thông luôn, chứ còn xe là còn tai nạn!”
Một số ý kiến khác thì cho rằng nhà chức trách phường Quy Nhơn giới hạn tốc độ thấp như vậy thì nên cấm xe, làm thành phố đi bộ, để người dân đỡ thắc mắc. (N.H.K) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Nghi can Phan Văn Còn, 45 tuổi, ở xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang, bị bắt với cáo buộc đổ xăng rồi châm lửa đốt nhà vợ hờ, khiến bốn người suýt chết cháy.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 3 Tháng Tám, trong sự việc xảy ra vào khoảng 10 giờ đêm hôm trước, do mâu thuẫn tiền bạc với bà NHH, 52 tuổi, người tình, nghi can Còn đổ xăng rồi châm lửa đốt nhà bà này trong lúc ông ta say rượu.
Hiện trường căn nhà bị cháy ở xã Thạnh Đông, tỉnh An Giang. (Hình: Hoàng Đô/Tuổi Trẻ)
Thời điểm xảy ra vụ việc, trong nhà đang có bốn người. May mắn là cả bốn người kịp thời chạy thoát thân qua cửa sau và la to nhờ hàng xóm đến hỗ trợ dập lửa, khống chế đám cháy.
Vụ cháy không có thiệt hại nhân mạng nhưng ngọn lửa đã thiêu rụi một phần căn nhà cùng nhiều tài sản, ước tính thiệt hại 100 triệu đồng ($3,813).
Sau khi đốt nhà, nghi can Còn ra tự thú tại đồn Công An Xã Thạnh Đông và bị bắt với hai cáo buộc “hủy hoại tài sản” và “đe dọa tính mạng, an toàn của người khác.”
Trong một vụ tương tự, báo Bảo Vệ Pháp Luật hôm 30 Tháng Bảy cho hay, bị cáo Chử Ngọc Lân, 32 tuổi, ở Hà Nội, lãnh 16 năm tù vì đổ xăng đốt nhà người tình.
Cáo trạng vụ án cho hay, bị cáo Lân đã có vợ con nhưng lại cặp bồ với bà PTL, 38 tuổi. Trong khoảng thời gian qua lại với bà L., nam bị cáo thường xuyên cãi nhau với người tình.
Hôm 13 Tháng Năm năm ngoái, khi cả hai đang ở tại nhà bà L. thì xảy ra mâu thuẫn. Do bực tức, bà L. đuổi bị cáo Lân ra khỏi nhà nhưng ông này không chịu đi.
Bà L. nhờ bạn bè đến khuyên can thì bị cáo mới chịu đi về nhà bố mẹ ruột.
Khuya cùng ngày, cả hai tiếp tục cãi nhau qua ứng dụng nhắn tin. Trong lúc bực tức, bị cáo Lân dọa đốt nhà bà L.
Người phụ nữ bèn nhắn tin thông báo sự việc với bạn là ông Đinh Đức Phương và bà Chử Phương Anh, em gái cùng cha khác mẹ với bị cáo Lân. Vào lúc gần nửa đêm hôm đó, hai người này có mặt tại nhà bà L.
Khoảng 3 giờ rưỡi sáng hôm sau, bị cáo Lân chuẩn bị một can xăng 5 lít, nhắn tin đe dọa bà L.: “10 phút nữa tao cho nhà mày sáng nhất!”
Bị cáo Lân chạy xe gắn máy đem theo can xăng và một người bạn đến nhà bà L.
Nghi can Phan Văn Còn. (Hình: Hoàng Đô/Tuổi Trẻ)
Sau khi để người bạn đợi ngoài ngõ hẻm, bị cáo Lân cầm can xăng đến trước cửa nhà bà L và nhắn tin: “Mày mở cửa ra để tao nói chuyện, nếu không tao cho nhà mày sáng nhất.”
Do không muốn can thiệp vào chuyện riêng giữa bị cáo Lân và bà L. nên ông Phương và bà Phương Anh ra về.
Sau khi xông vào nhà rồi đổ xăng xuống nền, bị cáo Lân nói: “Bây giờ mọi người về hết rồi, chỉ còn tao và mày thôi.” Trong lúc cả hai tiếp tục cãi nhau, bị cáo Lân lấy cái quẹt ga bật lửa đốt đồ đạc và nhà bà L.
Hàng xóm dùng bình cứu hỏa dập tắt được ngọn lửa, nhưng bà L. bị phỏng khắp mặt, ngực, tay, chân…, với tỷ lệ 45% cơ thể nhưng vẫn giữ được mạng sống. (N.H.K) [kn]
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Trong cùng một ngày, có hai nam thanh niên được giải cứu khỏi vụ lừa đảo “tự bắt cóc” nhằm tống tiền gia đình nạn nhân.
Tình trạng lừa đảo “tự bắt cóc” nhắm vào các thanh thiếu niên cả tin, cho rằng mình “bị điều tra với cáo buộc rửa tiền hoặc ma túy,” nên tự giam mình trong phòng khách sạn hoặc nhà nghỉ theo lệnh của bọn lừa đảo.
Một trong hai nạn nhân vừa được giải cứu tại Sài Gòn. (Hình: Công An TP.HCM)
Theo tờ Thanh Niên hôm 3 Tháng Tám, vào đêm hôm trước, bà LTH ở Sài Gòn báo công an về chuyện con trai là TTH, 20 tuổi, sinh viên năm thứ ba, mất tích.
Trước đó, H. nhận cuộc gọi từ nhóm người giả làm cán bộ Viện Kiểm Sát, nói rằng anh này liên quan một đường dây rửa tiền xuyên quốc gia.
Do hoảng loạn, anh H. thuê phòng khách sạn ở quận Bình Thạnh cũ và chuyển khoản tổng cộng 129 triệu đồng ($4,919) vào nhiều tài khoản do nhóm lừa đảo cung cấp.
Vài giờ sau, công an lần theo định vị điện thoại và danh khoản mạng xã hội nên ập vào phòng giải cứu anh H.
Cùng thời điểm, em TQM, 18 tuổi, cũng ở Sài Gòn, thông báo với gia đình rằng mình vừa nhận được học bổng du học Úc và cần nộp ngay 600 triệu đồng ($22,883) để “chứng minh tài chính.”
Do nghi ngờ con bị lừa, gia đình báo nhà chức trách chứ không nộp tiền vào tài khoản ngân hàng của con trai đang bị bọn lừa đảo chiếm giữ.
Đến 10 giờ đêm 2 Tháng Tám, em M. được tìm thấy trong phòng một khách sạn ở phường Gia Định, quận Bình Thạnh cũ.
Trước đó, do mất bình tĩnh, em đã đem một số vật dụng cá nhân tới tiệm cầm đồ và chuyển khoản 2.1 triệu đồng ($80) vào tài khoản của bọn lừa đảo.
Các vụ lừa đảo “tự bắt cóc” xảy ra gần như mỗi tuần dù các báo trong nước thường xuyên đưa tin này để người dân cảnh giác.
Nạn nhân tự giam mình trong phòng khách sạn hoặc nhà nghỉ theo lệnh của bọn lừa đảo. (Hình: Công An TP.HCM)
Trong một vụ tương tự xảy ra hồi tuần trước, cũng theo tờ Thanh Niên, em NNDQ, 18 tuổi, đang ngồi tại một quán cà phê ở phường Hòa Hưng, Sài Gòn, nhận một cuộc gọi rồi bất ngờ rời đi không rõ lý do.
Sau đó, bà PPTBT nhận tin nhắn từ danh khoản Zalo của con gái rằng em Q. đã bị bắt cóc và chuẩn bị đưa sang Cambodia nếu gia đình không chuyển tiền “chuộc mạng.”
Tin lời đe dọa, bà T. đã chuyển khoản 17 triệu đồng ($648). Sau đó, do liên tiếp bị bọn lừa đảo gây áp lực để nộp thêm tiền, bà T. báo công an.
Vài giờ sau, nhà chức trách ập vào một khách sạn ở phường Nhiêu Lộc, quận 3 cũ, thì phát giác Q. đang ở trong phòng một mình.
Em Q. khai rằng mình bị “công an” gọi điện, nói liên quan đường dây rửa tiền nên cần nộp 150 triệu đồng ($5,720) để “chứng minh mình vô tội.” (N.H.K) [kn]
BURBANK, California (NV) – Một người đàn ông ngụ tại Nam California bị kết án biển thủ hơn $2.2 triệu tiền mặt và tài sản từ một nạn nhân lớn tuổi, theo KTLA.
Hôm Thứ Năm, 31 Tháng Bảy, Jamal Nathan Dawood, 54 tuổi, còn được gọi là “Jimmy Dawood,” cư dân Burbank, bị kết án lừa đảo bằng hình thức chuyển tiền qua nhà băng và rửa tiền, theo Văn Phòng Biện Lý Hoa Kỳ.
Nạn nhân là người lớn tuổi được thừa kế nhà cửa và tiền tiết kiệm hưu trí từ một người anh ruột đã qua đời. Năm 2019, Dawood đề nghị giúp nạn nhân quản lý tài sản thừa kế bằng cách thuyết phục nạn nhân mở một trương mục ủy thác để quản lý số tiền này, các công tố viên cho biết.
Người cao niên thường là mục tiêu của những vụ lừa đảo tài chánh. (Hình minh họa: Pixabay/Pexels)
Dawood bắt đầu chuyển tiền từ trương mục ủy thác cho những người làm ăn chung hoặc người quen mà không hề cho nạn nhân biết.
Sau đó, bị cáo thuyết phục nạn nhân chuyển quyền sở hữu nhà ở và tài sản của người anh ruột quá cố cho các công ty do Dawood hoặc những người quen biết của bị cáo kiểm soát.
“Dawood khai man rằng nạn nhân giữ nguyên quyền sở hữu căn nhà và tài sản thừa kế nhờ các công ty này,” hồ sơ tòa án cho biết.
Bằng âm mưu chiếm đoạt tài sản, Dawood ăn cắp được ít nhất $2,202,688 tiền mặt và tài sản của nạn nhân. Sau đó, bị cáo lấy số tiền ăn cắp để mua nhà cửa tại La Crescenta và Fontana.
Sau phiên xử kéo dài bảy ngày, tòa tuyên bố Dawood phạm sáu tội danh lừa đảo bằng hình thức chuyển tiền qua nhà băng và chín tội danh rửa tiền.
Phiên tòa tuyên án được ấn định vào ngày 8 Tháng Mười Hai. Dawood có thể đối diện với bản án lên tới 20 năm tù cho mỗi tội danh lừa đảo chuyển tiền qua nhà băng và lên tới 10 năm tù cho mỗi tội danh rửa tiền.
Nếu quý vị hoặc thân nhân từ 60 tuổi trở lên là nạn nhân của hành vi lừa đảo tài chánh, Bộ Tư Pháp khuyến nghị liên lạc Đường Dây Khẩn Cấp Phòng Chống Gian Lận Người Cao Niên Quốc Gia: 1-833-FRAUD-11 (1-833-372-8311). (TTHN) [kn]
Trump ta-ríp khiến VN mất lợi thế cạnh tranh khu vực?Người Mỹ bị hại ra sao từ ta-ríp trên Châu Á?
Sau nhiều tuần im lặng, vào ngày 1/8, Bộ Công Thương VN đã chính thức xác nhận mức thuế 20% mà Hoa Kỳ sẽ áp lên hàng hóa xuất xứ từ Việt Nam. Mức thuế 20% của Việt Nam là cao hay thấp? Cần phải đặt trong so sánh với một số quốc gia đối thủ cạnh tranh trong khu vực Đông Nam Á. Cụ thể là các nước Thái Lan, Campuchia, Malaysia, Indonesia và Philippines, những đối thủ cạnh tranh của VN chỉ bị áp thuế 10-15%. Người Mỹ bị ảnh hưởng ra sao từ các tariffs đánh lên Đài Loan, Hàn Quốc, Ấn Độ, và việc Trump bãi bỏ quy tắc “de minimis” vốn miễn thuế hải quan cho các bưu kiện dưới 800 đô la?
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, để bảo vệ nền độc lập nước nhà và mở mang bờ cõi được như ngày nay, thì đã có biết bao nhiêu thế hệ người Việt phải bỏ mạng ngoài sa trường.
Dân chúng biểu tình tại Hà Nội ngày 19 Tháng Giêng, 2014, tưởng nhớ Hạm Trưởng Ngụy Văn Thà và các chiến sĩ Hải Quân VNCH trên chiến hạm HQ10 đã bỏ mình khi bảo vệ quần đảo Hoàng Sa đầu năm 1974, chống quân Trung Quốc xâm lược. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)
Liệt sĩ, tử sĩ, chiến sĩ trận vong, vị quốc vong thân, anh hùng vô danh… đều là những danh từ để chỉ về họ, những người đã hy sinh tính mệnh của mình vì xứ sở. Tên tuổi của họ không được lưu truyền trong sử sách, hầu như người đời sau chỉ nhớ đến các chủ soái của họ như Bà Trưng, Bà Triệu, Ngô Quyền, Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Nguyễn Huệ…
Thế nhưng, không có sự hy sinh của họ, thì những vị chủ soái họ đã không thể làm nên những chiến công hiển hách tại sông Như Nguyệt, tại Bạch Đằng Giang, tại Chi Lăng, tại Đống Đa… Nhưng vĩnh viễn, họ chỉ là những anh hùng vô danh. Đúng nghĩa “nhất tướng công thành vạn cốt khô.”
Ngày nay, đi suốt từ Bắc chí Nam, ở mỗi địa phương, chúng ta lại thấy những cột đài bê tông cao nghễu nghệu, đường nét kiến trúc xa lạ, trên đó khắc ghi dòng chữ “Tổ quốc ghi công.” Đây là những công trình được chế độ đương thời xây dựng để ghi nhớ công ơn những người đã ngã mình hy sinh cho chế độ, cho ý thức hệ mà họ đã từng tưởng nhầm là chính nghĩa cho quê hương.
Hàng năm, vào ngày 27 Tháng Bảy, được đặt định là “Ngày Thương Binh Liệt Sĩ.” Trong ngày này, chế độ Hà Nội cho tiến hành các hoạt động kỷ niệm như thăm các gia đình thương binh, liệt sĩ; Viếng, dâng hương tại các nghĩa trang, tượng đài liệt sĩ và tổ chức nhiều chương trình văn nghệ kỷ niệm.
Chỉ có điều, những người được “Tổ quốc ghi công” bởi chế độ đương thời chưa bao giờ bao gồm những anh hùng vô danh của các triều đại quân chủ hay chính quyền trước đó, cho dù sự hy sinh của họ có khác nhau về thời điểm, nhưng vẫn chỉ cùng một mục đích vì nền độc lập của xứ sở, hay quyền lợi của dân tộc!?
Vào trung tuần Tháng Giêng, 2014, nhân kỷ niệm 40 năm tròn xảy ra sự kiện Trung Quốc đưa quân xâm chiếm Hoàng Sa năm 1974, thì công chúng đã công khai nhắc đến 74 tử sĩ vốn là binh sĩ thuộc chính quyền Việt Nam Cộng Hòa đã bỏ mình trong trận chiến năm đó. Họ là những liệt sĩ, dĩ nhiên, vì sự hy sinh của họ là vì mục đích bảo vệ từng tấc đất, biển đảo cha ông để lại, nhưng họ không phải là những liệt sĩ được “Tổ quốc ghi công” ở bất kỳ đài tưởng niệm nào đang tồn tại suốt từ bắc chí nam, trên xứ sở mà họ đã bỏ mình gìn giữ!
Cũng tương tự như thế với những chiến sĩ đã phải bỏ mình trong cuộc chiến chống quân Trung Cộng xâm lược vào năm 1979 ở phía Bắc tổ quốc, được công nhận theo cách hết sức dè dặt.
Trong trường hợp này, người Việt có lương tri phải thấy nghèn nghẹn: Ai mới thực sự được gọi là “liệt sĩ” sau khi ngã xuống cho quê hương, đất nước? Khi mà có người ngã xuống được dựng bia ghi danh. Nhưng cũng có người hy sinh, hương khói nguội lạnh, tên tuổi không được ai nhắc đến. Tại sao vậy?
Lẽ ra, người ngã xuống cho quê hương, đất nước không nên là một đề tài phụ thuộc vào “phe đúng, phe sai,” vào bộ quân phục họ mặc, hoặc màu cờ trên vai áo của họ. Vì lẽ, ở họ, chúng ta chỉ cần thấy rõ một điều chung nhất rằng: Họ là con dân nước Việt, sự hy sinh của họ giúp cho quê hương, đất nước được trường tồn. Thế thì sự phân biệt bộ quân phục họ mặc, chính quyền họ phục vụ, màu cờ trên sắc áo… để làm gì?
Dân Hà Nội biểu tình ngày 14 Tháng Ba, 2016, nhân dịp tưởng nhớ 38 năm ngày 64 lính Việt Nam bị quân Trung Cộng giết khi bảo vệ đảo chìm Gạc Ma thuộc quần đảo Trường Sa năm 1988. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)
Lịch sử được viết bởi những người chiến thắng, cho nên, hãy cứ chờ cho đến khi men say chiến thắng đã giã, độc tài đã kết thúc số phận của mình, những sử gia không còn bị lệ thuộc vào những hạn chế, định kiến làm lu mờ cảm xúc, thì lịch sử sẽ được viết lại một cách công bằng, để biết ai Hữu Cầu? Ai Đình Trọng?
Khi ấy, ta có thể tin rằng sẽ có những tượng đài “Tổ quốc ghi công” chung cho tất cả các liệt sĩ suốt từ trong lịch sử hồng hoang dân tộc cho đến nay, hết thảy họ đã bỏ mình vì nền độc lập dân tộc, vì quê hương, xứ sở thương yêu này.
Sẽ có một tương lai như vậy, tương lai mà người vị quốc vong thân sẽ được gọi đầy đủ với danh xưng liệt sĩ và danh tính không bao giờ bị nhân dân lãng quên…
tôi mang ơn một chối từ/ lặng lẽ. (Tranh: Đinh Trường Chinh)
cho thêm một buổi chiều
đi em
như đi chợ xin thêm cọng hành
nêm nấu vào đâu
không phải ngày cuối cùng
xen giữa những lần hào phóng
tôi nguyện mình biển lận
đừng để lời tôi rơi thõng
dù một cái lắc đầu
hờ hững
tôi mang ơn một chối từ
lặng lẽ
của nả đời người tắt mau
thắp rồi ngọn đèn đường
thiên hạ
em về
tôi trở về
cuộc mặc cả dở dang.
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
QUẬN CAM, California (NV) – Không phải ngẫu nhiên mà Costco lại trở thành nhà bán lẻ lớn thứ ba trên thế giới. Chiến lược giá cả trực tiếp, giá rẻ của Costco áp dụng cho các mặt hàng thiết yếu hàng ngày như hàng tạp hóa, món gà quay thơm ngon, thực phẩm đông lạnh… Trong thị trường xe hơi, Coscto bán vỏ xe giá rẻ, đi kèm dịch vụ bảo hành trọn đời. Còn phải kể thêm bình điện xe hơi.
Theo trang mạng xe hơi jalopnik.com, Costco hiện nay không sở hữu hoặc bán bình điện mang thương hiệu Costco, mà chỉ bán bình điện Interstate cho các loại xe cộ. Thương hiệu Interstate không lọt vào danh sách bình điện xe hơi tốt nhất năm 2025 của Consumer Reports, nhưng chất lượng của nó vẫn ở mức khá tốt và đáng tin cậy. Và không có thương hiệu nào trong danh sách của Consumer Reports có thể sánh được với Costco về mặt giá rẻ.
Costco bán bình điện thương hiệu Interstate với giá rẻ. (Hình của nhà sản xuất Interstate Batteries)
Ví dụ, một bình điện axit chì niêm kín, hoặc loại không cần bảo trì Interstate tại Costco, sử dụng cho xe Toyota Camry 2.5L đời 2018, có giá bán là $125. Trong khi đó, O’Reilly Auto Parts bán một loại bình axit chì tương tự với giá $210. Rẻ gần một nửa! Thêm nữa, bình mua ở Costco được bảo hành 36 tháng, tương tự như điều kiện bảo hành của O’Reilly. Nếu tính toán về chi phí, mua bình giá rẻ phân nửa rồi ba năm sau thay bình mới là có tính kinh tế cao.
Lý do khiến hầu hết mọi thứ đều rẻ hơn tại Costco là do mô hình kinh doanh kiểu nhà kho bãi của công ty. Ngoài ra, phí thành viên hàng năm (từ $65 đến $135), chiến lược tìm nguồn cung ứng trực tiếp, hạn chế mặt hàng khách lựa chọn, mua số lượng lớn với giá sỉ thấp là một vài lý do khiến Costco luôn có mức giá rẻ cho người tiêu dùng. Một số người mua có thể chưa để ý: giá lốp xe, bình điện đã tăng. Chi phí bảo trì xe như thay nhớt, giá phụ tùng giờ đây cũng đắt hơn đáng kể do chính sách thuế quan của chính quyền Trump bắt đầu có tác dụng.
Dĩ nhiên, mua bình điện ở Coscto vẫn có một nhược điểm: lựa chọn hạn chế. Những người mua thích sự đa dạng, cần những loại bình chuyên dụng nên đến các của hàng chuyên bán phụ tùng xe hơi để mua sắm. Costco chỉ bán bình điện thương hiệu Interstate. Ngoài ra, cửa hàng Costco không phải lúc nào cũng nằm ở vị trí thuận tiện để đến thay bình.
Cuối mùa hè là thời điểm tốt nhất để kiểm tra hoặc thay bình điện, bởi vì người lái xe không bao giờ muốn gặp tình trạng xe hết bình giữa mùa đông giá lạnh. Cách nhận biết bình điện đã đến giai đoạn cuối cần được thay thế: khởi động chậm, đèn pha mờ dần, đèn cảnh báo trên bảng điều khiển bật sáng. Việc kiểm tra bình điện định kỳ là cách tốt nhất để biết bình còn hoạt động tốt hay không. Việc kiểm tra bình là đơn giản và dễ dàng, thường miễn phí tại các cửa hàng sửa chữa xe hơi. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Sở hữu nhà ở vẫn là giấc mơ xa vời với nhiều người Mỹ, nhưng các chuyên gia tin rằng chỉ cần lãi suất thế chấp giảm nhẹ, thị trường nhà ở có thể được “tiếp sức” để phục hồi và lấy lại đà tăng trưởng.
Tạp chí Newsweek đưa ra phân tích mới nhất từ Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) cho thấy, nếu lãi suất vay mua nhà giảm xuống mức 6%, sẽ có thêm khoảng 5.5 triệu gia đình đủ khả năng mua nhà, trong đó bao gồm 1.6 triệu gia đình đang thuê nhà.
Mức lãi suất 6% có thể là “con số kỳ diệu,” đủ để mở rộng số người mua mới. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
Khả năng chi trả là một trong những vấn đề then chốt đe dọa sự ổn định của thị trường nhà ở Mỹ. Chi phí mua nhà tăng cao, vốn đã kéo tỷ lệ sở hữu nhà xuống mức thấp nhất kể từ sau đại dịch, nay lại càng trở nên khó tiếp cận hơn do lãi suất vay vẫn kiên trì ở mức cao, khiến hàng triệu người Mỹ bị loại khỏi cuộc chơi.
Nhiều kinh tế gia đã chỉ ra rằng lãi suất thế chấp cao bất thường đang là lực cản lớn đối với thị trường nhà ở. Giờ đây, nhiều người cho rằng mức lãi suất 6% có thể là “con số kỳ diệu,” đủ để mở rộng số người mua mới.
Theo dữ liệu từ các tổ chức đầu ngành như Hiệp Hội Ngân Hàng Thế Chấp (MBA) và Freddie Mac, lãi suất thế chấp cố định kỳ hạn 30 năm hiện đang dao động quanh mức 6.75%. Dù thấp hơn đỉnh điểm xấp xỉ 8% hồi Tháng Mười, năm 2023, nhưng vẫn còn cao hơn xa so với mức dưới 3% trong thời đại dịch.
Mức lãi suất hiện tại đã khiến việc sở hữu nhà trở nên ngoài tầm với của nhiều người Mỹ. Báo cáo Housing Market Trends Report Tháng Sáu của “Realtor.com” cho thấy số lượng nhà rao bán tại Mỹ đã tăng gần 30% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu tháng thứ 20 liên tiếp có nguồn cung tăng. Zillow cũng báo cáo rằng lượng nhà tồn kho đã đạt mức cao nhất trong vòng năm năm vào Tháng Sáu.
Theo NAR, nếu lãi suất giảm xuống mức 6%, doanh số bán nhà có thể tăng 3% trong năm 2025 và 14% trong năm 2026. Khoảng 10% trong số các hộ gia đình mới đủ điều kiện mua nhà dự kiến sẽ thực hiện giao dịch trong vòng 12 đến 18 tháng.
Công cụ tính toán của Mortgage News Daily cho thấy, với khoản vay $300,000 trong 30 năm, lãi suất 6% sẽ giúp giảm khoản thanh toán hàng tháng xuống còn $1,799, so với $1,946 ở mức lãi suất hiện nay.
Theo NAR, các thành phố như Atlanta, Dallas, Minneapolis, Cleveland và Kansas City sẽ chứng kiến mức tăng mạnh nhất về giao dịch mua bán nhà nếu lãi suất giảm xuống mức 6%.
Bà Susan Wachter, giáo sư kinh tế và tài chính địa ốc tại Wharton Business School – University of Pennsylvania, chia sẻ với Newsweek: “6% có thể là mức lãi suất kỳ diệu khiến người Mỹ quay lại thị trường, nhưng chỉ khi nó xảy ra do lạm phát giảm và không đi kèm suy thoái kinh tế. Nỗi sợ ‘mua nhầm’ trong bối cảnh thị trường chững lại đang khiến nhiều người mua tiềm năng e dè, kể cả những người đủ điều kiện vay nếu lãi suất giảm.”
Trên “Realtor.com,” ông Alexei Morgado, địa ốc viên kiêm nhà sáng lập của Lexawise, chia sẻ: “Nhiều khách hàng của tôi đều chia sẻ giống nhau rằng: họ muốn mua, nhưng cảm thấy bị lãi suất níu chân lại.”
“Không chỉ vì lãi suất, mà vì nỗi sợ đưa ra quyết định sai, sợ gánh nặng tài chính vượt khả năng, hay cảm giác ‘vội vàng’ để rồi phải hối hận. Việc phải trả nhiều hơn cho cùng một căn nhà khiến họ nản lòng và trì hoãn.”
Ông Lawrence Yun, Kinh tế gia trưởng của NAR, phát biểu tại Residential Economic Issues & Trends Forum gần đây: “Khách hàng cũ thì đều hài lòng. Nhưng với người mua mới, gánh nặng khoản thanh toán hàng tháng tăng cao đang ‘giết chết’ thị trường. Lãi suất thế chấp chính là ‘viên đạn bạc,’ và chúng ta vẫn đang chờ nó giảm.”
Ông Yun dự báo, trong nửa cuối năm 2025, lãi suất thế chấp trung bình sẽ vào khoảng 6.4% và giảm xuống còn 6.1% vào năm 2026.
Nếu đúng như dự báo, “con số kỳ diệu” 6% có thể không còn quá xa, và đó chính là tín hiệu hồi sinh mà thị trường nhà ở đang chờ đợi. (Ng.Tr) [kn]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Việc chính quyền Donald Trump cắt giảm bảo hiểm y tế Medicaid đang gây chấn động, và các chuyên gia y tế đang lo lắng vì điều đó xảy ra vào đúng thời điểm kỷ niệm 60 năm thành lập bảo hiểm Medicaid.
Nhiều người đang kêu gọi bảo vệ Medicaid. (Hình: Tasos Katopodis/Getty Images for Caring Across Generations)
Những ảnh hưởng của cắt giảm Medicaid là chủ đề của buổi hội thảo do Truyền Thông Cộng Đồng Mỹ (ACoM) tổ chức hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Tám.
Sau 60 năm, Medicaid trở thành hệ thống bảo hiểm vô cùng quan trọng đối với hơn 75 triệu người Mỹ có thu nhập thấp hay người khuyết tật. Nhưng giờ đây Medicaid đang phải đối mặt với việc cắt giảm ngân sách lớn nhất trong lịch sử, và điều đó làm nhiều người lo lắng không biết làm thế nào để giữ bảo hiểm trong tương lai.
Một phần khác là California cũng đang tìm cách bảo vệ Medi-Cal, phiên bản Medicaid của tiểu bang này và được coi là chuẩn mực y tế cho cả nước Mỹ.
Các chuyên gia có mặt tại buổi hội thảo nói về sự quan trọng của Medicaid và những ảnh hưởng của đạo luật ngân sách mới mà Tổng Thống Donald Trump mới ký.
Diễn giả đầu tiên là Bác Sĩ Ilan Shapiro, giám đốc giao tế về y tế của AltaMed Health Services, cho biết Medicaid là huyết mạch của hơn 75 triệu người trong 60 năm, giúp người Mỹ không cần phải đánh đổi những thứ quan trọng trong cuộc sống để có bảo hiểm y tế.
Theo ông, cắt giảm ngân sách sẽ làm nhiều người ít đi chăm sóc sức khỏe hơn, phải vào phòng cấp cứu nhiều hơn, còn làm họ phải chờ lâu hơn và gặp nhiều khó khăn khi bệnh không được điều trị sớm.
Tại California, có đến 2 triệu người có thể mất bảo hiểm, trong đó là nhiều cộng đồng ở khắp tiểu bang, nhất là những nơi hẻo lánh.
Ông Shapiro cho hay tuy không phải hoàn hảo, nhưng Medicaid vô cùng quan trọng đối với nhiều cộng đồng và trẻ em. Đó là lý do mà các tổ chức y tế phải chia sẻ câu chuyện của nhiều bệnh nhân, cũng như vận động bảo vệ Medicaid.
Medicaid rất quan trọng đối với người khuyết tật. (Hình minh họa: Chip Somodevilla/Getty Images)
Diễn giả thứ hai là bà Cary Sanders, giám đốc chính sách của California Pan-Ethnic Health Network, cho biết Medicaid được tạo ra trong thập niên 1960, là lúc người Mỹ đang đấu tranh cho quyền công dân, và đó là cách giúp nhiều người nghèo có bảo hiểm y tế.
Theo bà, việc cắt giảm Medicaid không chỉ là tấn công quyền lợi y tế của người dân, mà còn là tấn công vào quyền công dân vì hệ thống bảo hiểm này vừa là y tế vừa là chương trình chống nghèo đói.
Bà Sanders sau đó khen ngợi những nỗ lực của California trong mở rộng Medi-Cal, cho phép nhiều người ghi danh hơn, bất chấp tình trạng di trú của họ, giảm giá bảo hiểm và không bắt bệnh nhân phải trả nhiều khoản tiền.
Tuy nhiên, những thay đổi từ liên bang sẽ gây nhiều khó khăn cho Medicaid, và nói có một số cách mà các tiểu bang có thể phần nào chống lại những khó khăn đó như tạo ra một hệ thống tự động báo cáo; học từ kinh nghiệm từ các tiểu bang khác; sử dụng ngân sách của tiểu bang để giúp đỡ những người bị ảnh hưởng do cắt giảm Medicaid.
Bà kêu gọi những người ký bỏ phiếu cho đạo luật về ngân sách mới phải chịu trách nhiệm và cần được giáo dục về ảnh hưởng của đạo luật đó.
Những vùng hẻo lánh sẽ gặp nhiều khó khăn về y tế vì Medicaid bị cắt giảm. (Hình minh họa: Spencer Platt/Getty Images)
Diễn giả thứ ba là ông Anthony Wright, tổng giám đốc tổ chức Families USA, cho rằng đạo luật mới là một “thảm họa” cho y tế, làm 15 đến 17 triệu người bị mất bảo hiểm vì những rào cản hành chánh và giá cả tăng vọt. Những kế hoạch bảo hiểm y tế tư nhân và công cộng sẽ đều tăng giá, trong đó có việc trả $35 cho những lần đi gặp bác sĩ, và còn có giá cao hơn cho những người mua bảo hiểm tốt hơn.
Những tổ chức y tế dựa rất nhiều vào tiền từ Medicaid cho các dịch vụ như chăm sóc phụ nữ có thai, viện dưỡng lão, các phòng khám cộng đồng và mở bệnh viện ở vùng hẻo lánh. Vì cắt giảm ngân sách, những dịch vụ đó sẽ bị giảm đi phần nào hoặc có thể bị cắt bỏ hoàn toàn.
Vì vậy, ông Wright đề nghị ba biện pháp là bắt các chính trị gia phải chịu trách nhiệm vì đạo luật mới; tiếp tục kêu gọi vận động liên bang, nhất là kêu gọi gia hạn tín dụng thuế y tế trước khi hết hạn vào ngày 30 Tháng Chín; tập trung vào những công việc của tiểu bang vì tiểu bang có quyền áp dụng đạo luật mới nhiều hay ít tùy ý.
Cuối cùng, ông cho biết việc sửa lại những sai lầm rất quan trọng, nhưng cũng phải chú ý đến việc tiếp tục tìm cách tạo ra hệ thống y tế ai cũng mua được bảo hiểm và dễ quản lý. [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Ông Lê Cảnh Sao nhập Khóa 1/69 Đặc Biệt Sĩ Quan Trừ Bị Thủ Đức và ra trường vào cuối năm 1969 với cấp bậc chuẩn úy, ông được về phục vụ Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh.
Vợ chồng cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao tại Little Saigon. (Hình: Lê Cảnh Sao cung cấp)
Trước đó, ông nhập ngũ Tháng Năm, 1965 tại Tiểu Khu Gia Định Khóa 33 Hạ Sĩ Quan Trừ Bị. Ra trường cuối năm 1965, ông được về Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 10 Bộ Binh đóng tại Long Khánh. Sư Đoàn 10 là tiền thân của Sư Đoàn 18 Bộ Binh. Sau đó, ông được phục vụ ngành Pháo Binh, thuộc Bộ Chỉ Huy Sư Đoàn 18 Bộ Binh.
Tháng Tám, 1971, sau gần hai năm ở Sư Đoàn 5 Bộ Binh, ông Lê Cảnh Sao được thăng cấp thiếu úy và được nhậm chức đại đội trưởng Đại Đội 11, Tiểu Đoàn 3/9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Đầu năm 1973, ông được thăng cấp trung úy, và vẫn còn nhậm chức đại đội trưởng.
Kể về thời gian phục vụ cho Sư Đoàn 5 Bộ Binh với phóng viên nhật báo Người Việt tại nhà riêng của ông ở Westminster, một thành phố trung tâm của Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại, ông Lê Cảnh Sao cho hay ông đã tham dự nhiều trận chiến tại Lộc Ninh, Bình Dương, Phước Long, Bình Long và nhiều nơi khác.
Thân phận tù binh giữa chiến trường
Theo cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao kể, Việt Cộng tập trung số tù binh thuộc Sư Đoàn 5 Bộ Binh vào khu rừng già cao su bên kia Quốc Lộ 13. Giầy trận bị địch bắt cởi ra, nhưng Trung Úy Sao nhanh trí chừa lại đôi vớ, nên mấy ngày sau, khi di chuyển trong rừng đỡ bị đau chân. Đến chiều tối thì chúng dẫn những tù binh này về hướng Tây, nhằm hướng Cambodia.
Trong thời gian này thì ý định vượt thoát lúc nào cũng thôi thúc Trung Úy Sao, nên bằng mọi giá, ông phải tìm về phòng tuyến của các chiến hữu Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) để tiếp tục chiến đấu. Ông vừa đi vào đội hình, vừa suy nghĩ tính toán mình phải hành động như thế nào đây? Nếu hành động thì phải thực hiện càng sớm càng tốt. Vì nếu càng đi sâu vào lãnh thổ của Cambodia thì càng khó khăn cho việc đào thoát.
Ông Lê Cảnh Sao kể: “Từ khi bị bắt, qua đêm thứ hai, lợi dụng đêm tối, tôi di chuyển đến chỗ Thiếu Tá Đặng Văn Sơn, tiểu đoàn trưởng Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, nằm nghỉ, và bày tỏ ý định của mình. Sau đó tôi cũng tiết lộ là một số anh em cũng đã biết tin tôi có ý định đào thoát. Sáng mai, ai muốn trốn thoát thì khi di chuyển hãy bám sát sau lưng tôi và chạy theo tôi.”
Trong khi di chuyển, Thiếu Tá Sơn và Trung Úy Trường, đại đội trưởng Đại Đội 10, luôn bị địch dẫn đi đầu nên các ông không xoay xở gì được. Phần Trung Úy Sao, vì có ý định vượt thoát nên ông chen vào đi giữa đội hình. Chúng bắt những tù binh di chuyển hàng một trong rừng già, khoảng 20 tù binh thì có một tên Việt Cộng ôm súng AK 47 đi kèm.
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao (thứ tư từ trái) trong lễ kỷ niệm 70 năm ngày thành lập Sư Đoàn 5 Bộ Binh tổ chức tại Little Saigon năm 2025. (Hình: Văn Lan/Người Việt)
Hành trình vượt thoát quân Bắc Việt
Di chuyển được chừng nửa giờ thì Trung Úy Sao vừa đi, vừa làm bộ té quỵ nhiều lần, ý định này là để gây ùn tắc đoạn người đi sau lưng mình. Sau đó ông đứng dậy chạy nhanh về phía trước. Làm như vậy vài lần thì đội hình di chuyển lúc này bị giãn cách ra, và tên Việt Cộng cầm súng đi trước với khoảng cách khá xa với với hàng đi sau, trong đó có Trung Úy Sao.
Nhớ lại bắt đầu cuộc vượt thoát, ông Sao kể: “Thừa cơ chúng không để ý, tôi tách ra bên trái chạy thật nhanh về hướng Đông (hướng của lãnh thổ Việt Nam). Trong lúc này thì cũng có một số anh em bị Cộng quân bắt cũng chạy theo tôi. Đương nhiên là có vài tiếng đạn bắn theo hướng chúng tôi chạy thoát. Nhưng chúng không thể bỏ nhóm tù binh đang còn bị Việt Cộng bắt giữ, để rượt bắt chúng tôi.”
“Chúng tôi chạy được một khoảng khá xa trong rừng già, đến lúc cảm thấy đủ an toàn, tôi dừng lại để nghỉ dưỡng sức. Lúc này thì chúng tôi mới biết trong số tù binh vượt thoát, nhóm khác không biết họ đã đi về hướng nào, còn nhóm chúng tôi chỉ còn vỏn vẹn có ba quân nhân, tôi, Thiếu Úy Thọ – đại đội phó Đại Đội 10, và Thiếu Úy Phát – tân sĩ quan của Trường Võ Bị Quốc Gia, vì ông này mới về trình diện Tiểu Đoàn 3, Trung Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh, nên chưa có chức vụ,” ông kể tiếp.
“Ba anh em chúng tôi suốt ba ngày qua không có chút gì trong bụng chỉ có uống nước cầm cự, mà còn phải bị đi chân đất, đầu thì không có mũ nón gì cả, và cũng không có một tấc sắt trong tay. Vì thế, chúng tôi phải bắt đầu thực hiện cuộc ‘Mưu sinh thoát hiểm’ từ trong lòng địch kiểm soát để tìm về phòng tuyến của quốc gia VNCH. Hy vọng chúng tôi sẽ thoát trên đường di chuyển, và sẽ gặp lại các chiến hữu VNCH của chúng ta,” ông kể thêm.
Khoảng một tuần sau khi Lộc Ninh bị thất thủ, Trung Úy Sao và hai đồng đội đến một khu rẫy, không biết vùng nào, và khu này đã được dọn dẹp quang đãng, nên ông mới biết là khu vực này là nơi ruộng rẫy của đồng bào miền Nam. Ba chiến sĩ của Sư Đoàn 5 Bộ Binh mới tìm đến những căn chòi bỏ trống của dân làng để nghỉ mệt. Nghỉ ngơi tại nơi này được vài tiếng, Trung Úy Sao mới đi tìm lối di chuyển tiếp. Bỗng thấy xa xa có đoàn xe nhà binh đang quay đầu về hướng Nam và nằm bất động trên trục lộ. Ông liền hiểu ra rằng, đây là đoàn xe của Quân Lực VNCH đang nằm trên Quốc Lộ 13.
Ông kể tiếp: “Theo kinh nghiệm của tôi thì tôi biết khu vực này là ngã ba Hùng Tâm. Chúng tôi rất mừng rỡ, vì sau hơn tuần lễ bị địch bắt, rồi chạy vượt thoát, giờ thì chúng tôi đã đến khu vực kiểm soát của quân đội VNCH. Sau này tôi mới biết là cách đó khoảng hơn một tuần, nơi này đã nổ ra chiến trường giữa các chiến sĩ Sư Đoàn 18 Bộ Binh và quân Bắc Việt.”
“Giờ thì nơi này đã hoàn toàn yên lặng, vì quân ta và địch đã rút quân khỏi nơi này. Nhưng vẫn còn những chứng tích đổ nát và xác của vài anh em thuộc Sư Đoàn 18 Bộ Binh vẫn còn nằm lại đây. Không gian còn mùi hôi nồng nặc những xác chết của ta và địch. Chúng tôi đi nhặt những chiếc ba lô của các chiến sĩ Sư Đoàn 18 Bộ Binh còn bỏ lại chiến trường. Ba đứa chúng tôi được một buổi ăn no, nghỉ ngơi một chút rồi tiếp tục đi về hướng của quân đội VNCH. Mỗi người chúng tôi cũng mang theo vài quả lựu đạn M-67 lấy từ xác của các chiến sĩ Sư Đoàn 18 Bộ Binh, và tôi cũng nhặt được một lưỡi lê của súng M-16,” ông Sao kể thêm.
Tìm cách về Bình Long
Ông Sao cho hay, thời điểm đó không biết tình hình tại Bình Long như thế nào, nếu Bình Long chưa bị thất thủ thì họ sẽ tìm đường về Bình Long. Nhưng nếu Bình Long đã bị thất thủ, thì họ sẽ đi về hướng Bình Dương. Chiều đến, họ lần mò về hướng cầu Cần Lê. Từ ngã ba Hùng Tâm đến cầu này đã nổ ra chiến trường thảm khốc giữa các chiến sĩ của Trung Đoàn 52, Sư Đoàn 18 Bộ Binh và quân Bắc Việt. Bãi chiến trường còn lại là những đám cỏ cây bị cháy rụi còn vương mùi thuốc súng, xe cộ bỏ lại đều bị tan hoang.
Càng đến gần cầu Cần Lê thì họ nghe được đạn pháo binh từ Bình Long bắn ra, nên họ mới biết là Bình Long vẫn chưa bị thất thủ và bắt đầu đi về hướng Bình Long. Nhưng trên đường di chuyển thì ba quân nhân của Sư Đoàn 5 Bộ Binh không may gặp phải toán Việt Cộng đi ngược chiều với họ, lúc địch chưa phát hiện thì Trung Úy Sao và hai chiến hữu tìm đường tẩu thoát về hướng khác. Tránh được toán Việt Cộng này khá xa, ông Lê Cảnh Sao dừng lại thì không còn thấy hai chiến hữu cùng đi chung nữa, và cũng từ đó không biết số phận của họ sẽ ra sao nữa.
Ông Lê Cảnh Sao kể tiếp: “Lúc này cuộc đào tẩu chỉ còn mình tôi, và chỉ còn gần 3 cây số nữa là đến An Lộc, nên tôi quyết định vượt nốt đoạn đường còn lại để đến An Lộc. Trong đêm tối, tôi lần mò đến Quốc Lộ 13 để di chuyển. Không ngờ tôi lại gặp phải một toán Việt Cộng đang đi ngược chiều với tôi lần nữa. Khi chúng chưa phát hiện được mình, tôi liền nằm xuống bên đường giả làm xác chết. Cũng may là Việt Cộng đi ngang qua, và chúng cũng chẳng cần để ý đến một xác chết. Tôi được thoát thân một lần nữa.”
Cựu Trung Úy Lê Cảnh Sao tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Gặp lại các chiến hữu tại chiến trường An Lộc
Trong lúc này, trận địa tại Bình Long, An Lộc đã đến lúc đầy máu lửa. Quân Cộng Sản Bắc Việt liên tục xuất hiện. Tiếng đạn và pháo từ Bình Long bắn ra, tiếng đạn pháo từ bên ngoài nã vào. Ông Lê Cảnh Sao nghe thấy như đã bị lọt vào “mê hồn trận.” Tuy thế, nhưng lúc này, ông vẫn cố gắng lần mò về hướng của Bình Long. Ông di chuyển ban đêm bằng cách đợi hỏa châu bắn tỏa sáng để quan sát hướng đi, rồi đợi hỏa châu tắt, trong màn đêm ông mới di chuyển, và cứ nhiều lần như thế.
Sau nhiều tuần Lộc Ninh bị thất thủ, tù binh Lê Cảnh Sao đã vượt thoát được sự bắt giữ của quân Bắc Việt, trong lúc chiến tranh đang bùng phát khốc liệt. Trung Úy Sao đã gặp được các chiến hữu Sư Đoàn 5 Bộ Binh đang tử thủ tại chiến trường An Lộc, với sự chỉ huy chiến trường của vị tư lệnh Sư Đoàn 5 Bộ Binh, Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng.
Ông Lê Cảnh Sao tâm tình: “Lúc bấy giờ, tôi là chiến sĩ duy nhất của Tiểu Đoàn 3/9 được trở về chiến trường, cùng chiến đấu với các chiến hữu Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Trong trận chiến vừa qua, từ những ngày đầu Tháng Tư, 1972, các chiến sĩ Quân Lực VNCH đã gánh chịu những tổn thất nặng nề, đó là mất Chiến Đoàn 9, Sư Đoàn 5 Bộ Binh tại Lộc Ninh, gồm các đơn vị trực thuộc và tăng phái như Đại Đội 9 Trinh Sát, các Tiểu Đoàn 2 và 3/9, Tiểu Đoàn 74 Biệt Động Quân Biên Phòng, Thiết Đoàn 1 Kỵ Binh, Tiểu Đoàn 53 Pháo Binh. Riêng Trung Đoàn 52 của Sư Đoàn 18 Bộ Binh cũng bị lui binh khỏi căn cứ Hùng Tâm.”
Chiến thắng An Lộc
Sau những tổn thất nặng nề trên, Chuẩn Tướng Lê Văn Hưng đã kịp thời di chuyển đại bản doanh của Sư Đoàn 5 Bộ Binh vào An Lộc, và ông đã để đời với câu nói bất hủ là “An Lộc tử thủ.”
Giữa Tháng Tư, 1972, các đơn vị bạn tiếp tục đổ vào trận địa An Lộc như Liên Đoàn 81 Biệt Kích Dù, Lữ Đoàn 1 Nhảy Dù, cùng nhiều đơn vị khác cương quyết đánh tan địch quân, với âm mưu chiếm An Lộc.
Trận địa An Lộc đang trong dầu sôi lửa bỏng, thì Tiểu Đoàn 6 Nhảy Dù từ Chơn Thành tiến lên giải cứu An Lộc, và đã bắt tay với Tiểu Đoàn 8 Nhảy Dù đang ứng chiến tại An Lộc cùng với các chiến sĩ Sư Đoàn 5 Bộ Binh. Lúc bấy giờ, xem như quân Bắc Việt đã bị các chiến sĩ của Quân Lực VNCH tiêu diệt hoàn toàn, và kết thúc trận chiến vào ngày 8 Tháng Sáu, 1972.
Sau ba tháng “trấn thủ lưu đồn” của các chiến sĩ anh dũng Sư Đoàn 5 Bộ Binh, với sự yểm trợ của nhiều quân, binh chủng Quân Lực VNCH đã tiêu diệt được quân Cộng Sản Bắc Việt với nhiều chiến xa và đại pháo.
Ngày 7 Tháng Bảy, 1972, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đến An Lộc để mừng chiến thắng An Lộc của Quân Lực VNCH.
Chiến thắng An Lộc là một chiến tích hào hùng đã để lại trong Quân Sử VNCH, và lòng biết ơn của đồng bào miền Nam Việt Nam với các chiến sĩ anh hùng của Quân Lực VNCH. Trong đó có những chiến sĩ anh hùng, gan dạ đã tử thủ An Lộc của Sư Đoàn 5 Bộ Binh, và nhiều đơn vị khác đến giải cứu An Lộc. (Lâm Hoài Thạch) [qd]
giữa hiện diện và mất mát. Hương bay! (Tranh: Đinh Trường Chinh)
nếu một ngày hương thơm lặng lẽ tan
anh có nhận ra điều ấy
hay chỉ nhớ khi đã quá muộn màng?
sương thu Đà Lạt ôm trọn ngọn đồi
mỗi cánh hoa tàn một lời tiễn biệt
dã quỳ hoang dại mắt biếc
cháy trong tim lời hẹn quay về
tình yêu là hương thơm giữa hai mùa thương nhớ
quá nhiều với người này, chẳng đủ cho người kia
dù muốn hay không, em chẳng muốn chia lìa
hương phố thị hương làng quê yên tĩnh
em học cách chẳng bao giờ toan tính
giữa hiện diện và mất mát. Hương bay!
LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683 (Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)
WASHINGTON, DC (NV) – Giới chức liên bang đang điều tra cựu công tố viên đặc biệt Jack Smith sau khi Tổng Thống Donald Trump và một số giới chức Cộng Hòa cáo buộc vụ ông Smith điều tra ông Trump là hoạt động chính trị bất hợp pháp, theo NBC News hôm Thứ Bảy, 2 Tháng Tám.
Hôm Thứ Bảy, Văn Phòng Công Tố Viên Đặc Biệt Hoa Kỳ (OSC), cơ quan liên bang độc lập, xác nhận với NBC News họ đang điều tra ông Smith liên quan tới lời cáo buộc ông vi phạm Hatch Act, đạo luật cấm giới chức chính phủ thực hiện hoạt động chính trị nào đó. Tổng Thống Trump và đồng minh chưa đưa ra bằng chứng cụ thể nào.
Ông Jack Smith, lúc còn làm công tố viên đặc biệt, phát biểu trong buổi họp báo tại Bộ Tư Pháp ở Washington, DC, hôm 1 Tháng Tám, 2023. (Hình: Saul Loeb/AFP via Getty Images)
OSC khác với kiểu văn phòng công tố viên đặc biệt mà ông Smith từng phụ trách. OSC không có quyền đưa ra cáo trạng và truy tố người vi phạm Hatch Act, nhưng có quyền đề nghị kỷ luật nhân viên chính phủ liên bang, chẳng hạn như loại khỏi lực lượng lao động dân sự, hoặc chuyển kết quả điều tra của họ cho DOJ xem xét.
Hôm Thứ Tư, Thượng Nghị Sĩ Tom Cotton (Cộng Hòa-Arkansas) yêu cầu OSC điều tra ông Smith vì “can thiệp chưa từng thấy vào cuộc bầu cử năm 2024.” OSC xác nhận với ông Cotton họ đang điều tra sau khi ông yêu cầu, theo nguồn tin biết vấn đề này.
Tháng Mười Một, 2022, ông Smith được ông Merrick Garland, bộ trưởng Tư Pháp lúc đó, bổ nhiệm làm công tố viên đặc biệt để phụ trách hai cuộc điều tra của liên bang đối với ông Trump lúc còn làm ứng cử viên tổng thống. Ông Trump tuyên bố tranh cử trước khi ông Smith được bổ nhiệm ba ngày.
Năm 2023, ông Smith đưa ra hai bản cáo trạng hình sự đối với ông Trump, nhưng chỉ hơn một tuần trước khi ông Trump nhậm chức hồi Tháng Giêng, 2025, ông Smith từ chức mà chưa bao giờ đưa hai vụ này ra tòa xét xử.
“Những việc pháp lý mà ông Jack Smith làm chẳng khác nào công cụ cho ban tranh cử [cựu Tổng Thống Joe] Biden và [cựu Phó Tổng Thống Kamala] Harris,” ông Cotton viết trên mạng xã hội X tuần này. “Điều này không những vô đạo đức mà còn có thể là hoạt động tranh cử bất hợp pháp của văn phòng công cộng.”
Ông Cotton cáo buộc ông Smith thúc giục “xét xử nhanh” ông Trump. Ông Cotton chưa đưa ra bằng chứng cho thấy việc ông Smith làm vi phạm Hatch Act như thế nào. (Th.Long) [qd]
WESTMINSTER, California (NV) – Rất đông người có mặt tại Tòa Thị Chính Westminster vào sáng Thứ Bảy, 2 Tháng Tám, để dự hội chợ y tế và chuẩn bị năm học mới.
Đông người tại hội chợ y tế do CalOptima hợp tác với thành phố Westminster tổ chức. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Đây là hội chợ do CalOptima hợp tác với thành phố Westminster tổ chức, còn có sự hiện diện của nhiều cơ quan quận hạt, nhiều tổ chức cộng đồng và văn phòng các dân cử địa phương.
Mục đích của “Hội Chợ Y Tế và Sống Khỏe để Quay Lại Trường Học” như tên gọi là cung cấp các dịch vụ y tế cho học sinh và phát những vật dụng cần thiết cho năm học mới.
CalOptima cho biết những dịch vụ y tế gồm có khám mắt, làm mắt kính, các dịch vụ nha khoa, khám sức khỏe thể thao và còn cắt tóc miễn phí cho học sinh. Không chỉ vậy, nhiều cơ quan của quận hạt và các tổ chức cộng đồng còn có mặt để cung cấp các dịch vụ như hỗ trợ các như cầu cơ bản, sức khỏe tâm thần, giúp đỡ người khuyết tật và cung cấp các dịch vụ cho học sinh từ mẫu giáo đến lớp Mười Hai.
Ngoài ra, hội chợ y tế còn giúp cộng đồng ghi danh nhận bảo hiểm y tế Medi-Cal và chương trình trợ cấp thực phẩm CalFresh.
Phụ huynh và học sinh nhận các dịch vụ cần thiết cho năm học mới. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Không chỉ có các dịch vụ quan trọng, hội chợ còn có các tiết mục văn nghệ đa văn hóa, có nhiều trò chơi và nhiều hoạt động vui tươi cho gia đình.
Khi hội chợ bắt đầu, các đại diện của CalOptima và thành phố Westminster phát biểu. Đầu tiên là ông Jordan Abushawish, giám đốc giao tế chính quyền địa phương và liên bang của CalOptima. Ông cho biết CalOptima rất vinh hạnh được hợp tác với Westminster để tổ chức hội chợ này, nói thành phố có từ 40,000 đến 45,000 người được CalOptima phục vụ, nên rất vui vì thấy đông đảo phụ huynh và học sinh có mặt trong một ngày vui cho cộng đồng như hôm nay.
Tiếp theo là bà Yunkyung Kim, giám đốc điều hành CalOptima, cũng bày tỏ sự vui mừng khi thấy đông đảo cộng đồng có mặt tại Tòa Thị Chính Westminster, sau đó giới thiệu các dịch vụ của hội chợ.
Một số phụ huynh nhận giày. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Để giúp học sinh chuẩn bị năm học mới, bà nói hội chợ có phát những vật dụng cần thiết như giày, cặp táp và nón bảo hiểm xe đạp, sau đó khuyên cộng đồng nên xếp hàng nhanh trước khi phát hết.
Bà Kim còn nói các cơ quan của Orange County và tổ chức cộng đồng cùng các văn phòng dân cử cũng có mặt để cung cấp nhiều nguồn lực với dịch vụ cần thiết mà cộng đồng có thể nhận được ở Westminster và Orange County.
Sau đó là ông Michael Hunn, tổng giám đốc và chủ tịch CalOptima, cũng hãnh diện khi thấy đông đảo cộng đồng có mặt, và cám ơn sự hợp tác của thành phố Westminster trong việc tổ chức hội chợ y tế.
Ông Charlie Chí Nguyễn, thị trưởng Westminster, có mặt cùng hai đồng viện là ông Carlos Manzo, phó thị trưởng, và ông Mark Nguyễn, nghị viên, cho biết hội chợ này không chỉ là cách giúp các em chuẩn bị năm học mới, mà còn là cách giúp cộng đồng vững mạnh hơn qua các dịch vụ như khám sức khỏe đến phát cặp táp miễn phí.
“Mọi dịch vụ tại hội chợ này giúp chúng ta tạo ra một tương lai lành mạnh hơn cho các em,” ông Charlie nói.
Nhân viên CalOptima phát cặp táp. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ba vị dân cử của Westminster còn cám ơn CalOptima vì đã hợp tác để giúp đỡ cộng đồng, còn cám ơn nhân viên thành phố đã bỏ ra nhiều nỗ lực để có một hội chợ đông vui như hôm nay.
Rất nhiều người đứng xếp hàng đợi lấy cặp táp, giày và thực phẩm, cũng như đứng chờ để nhận các dịch vụ cần thiết. Ai cũng vui mừng vì nhận được giúp đỡ từ quận hạt và các dân cử địa phương.
Bà Quỳnh Nguyễn, cư dân Westminster, chia sẻ: “Tôi rất mừng vì thành phố tổ chức một hội chợ như vậy, vừa đông vui vừa bổ ích cho các cháu. Tôi và các con đứng chờ để lấy cặp táp mới cho, và thấy nhân viên giúp đỡ rất nhanh nên không cần phải đợi lâu, chừng 15 phút là xong. Giờ tôi dắt các cháu đi lấy đôi giày mới, sau đó chắc cho cháu lớn của tôi đi khám mắt xem coi có cần mắt kính không.”
Các dân cử của Westminster trao bằng tưởng lục cho CalOptima. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Ông Quốc Lê, cư dân Westminster, cho hay: “Lâu rồi tôi mới thấy khu Tòa Thị Chính đông vui như vậy. Rất cám ơn thành phố và CalOptima đã tổ chức một hội chợ giúp đỡ cộng đồng như vậy. Tôi và mấy cháu đã lấy xong cặp táp với giày rồi, giờ đợi xổ số và cho các cháu tham gia nhiều trò chơi với bạn cùng lứa một chút rồi về.”
“Hội Chợ Y Tế và Sống Khỏe để Quay Lại Trường Học” thu hút được rất nhiều cư dân đến, và người nào cũng vui mừng khi thấy nhận được các dịch vụ cần thiết để giúp học sinh chuẩn bị năm học mới. [qd]
SAN FRANCISCO, California (NV) – Tòa kháng án liên bang hôm Thứ Sáu, 1 Tháng Tám, quyết định giữ nguyên lệnh của tòa cấp dưới cấm chính quyền Tổng Thống Donald Trump chặn và bắt giữ người bừa bãi, không có lý do xác đáng, ở bảy quận hạt của Nam California, gồm Los Angeles County, theo NBC News.
Trong phán quyết hôm Thứ Sáu, Tòa Kháng Án Hoa Kỳ Số 9 ở San Francisco cho hay dường như chỉ có một vấn đề trong lệnh cấm tạm thời mà tòa cấp dưới ban hành hồi Tháng Bảy, nhưng họ không chặn lệnh cấm này như chính quyền Tổng Thống Trump yêu cầu.
Biểu tình phản đối ICE ở Los Angeles, California, hôm 19 Tháng Sáu. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)
Tòa kháng án cho biết một đoạn trong lệnh cấm này nói “ngoại trừ luật pháp cho phép” là quá mơ hồ.
“Tuy nhiên, bị đơn sẽ không thể thành công trong phần lập luận còn lại của họ,” tòa kháng án tuyên bố, ý nói chính quyền Tổng Thống Trump.
Bà Frimpong ban hành lệnh cấm này trong vụ kiện do một số tổ chức ủng hộ người nhập cư đưa ra, cáo buộc Cảnh Sát Di Trú (ICE) cứ nhắm đại vào người da nâu trong chiến dịch bố ráp di dân ở Nam California. Nguyên đơn gồm hai người nhập cư đã bị bắt và hai công dân Mỹ, trong đó có một người bị câu lưu mặc dù đã cho đặc vụ xem giấy tờ tùy thân.
Trong đơn kiện, các nguyên đơn yêu cầu tòa cấm chính quyền ông Trump sử dụng điều mà họ gọi là chiến thuật vi hiến khi bố ráp người nhập cư.
Các tổ chức ủng hộ người nhập cư cáo buộc ICE bắt giữ người dựa vào chủng tộc, bắt giữ người dù không có trát tòa, và không cho người bị bắt gặp luật sư trong lúc bị giam ở trung tâm Los Angeles.
Bà Frimpong khẳng định có “cả núi bằng chứng” chính phủ liên bang thực sự vi phạm những điều mà họ bị cáo buộc vi phạm.
Người nhập cư và cộng đồng Latino ở Nam California lo sợ kể từ đầu Tháng Sáu tới nay vì chính quyền Tổng Thống Trump gia tăng bố ráp, vào thẳng tòa di trú, nơi làm việc, cơ sở thương mại và nhiều nơi khác. (Th.Long) [qd]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Gần một tháng sau khi có cáo buộc thu hàng chục triệu đô la trong khi “cung cấp rất ít thông tin về lính Mỹ mất tích,” Bộ Ngoại Giao Việt Nam mới lên tiếng bác bỏ.
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 2 Tháng Tám, bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao, nói rằng Việt Nam “kiên quyết phản đối thông tin xuyên tạc, sai sự thật về hoạt động hợp tác nhân đạo tìm kiếm và kiểm kê quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh Việt Nam.”
Buổi lễ trao trả hài cốt quân nhân Mỹ diễn ra tại thành phố Đà Nẵng hôm 25 Tháng Bảy. (Hình: Bộ Ngoại Giao Việt Nam)
Bà Hằng cho biết Việt Nam “đã giúp hàng ngàn hài cốt quân nhân Mỹ được nhận dạng và trao trả cho gia đình.”
Đợt trao trả hài cốt quân nhân Mỹ mới nhất diễn ra tại thành phố Đà Nẵng hôm 25 Tháng Bảy, với ba quan tài đựng hài cốt.
Hồi đầu tháng trước, đài BBC Tiếng Việt dẫn phúc trình của Liên Minh Quốc Gia Gia Đình Tù Binh và Người Mất Tích Mỹ Ở Đông Nam Á (National League), đưa cáo buộc Việt Nam đã thu $86 triệu của Ngũ Giác Đài trong chín năm (2016-2024), nhưng chỉ xác minh được 25 trường hợp lính Mỹ mất tích thời chiến tranh Việt Nam.
Khoản tiền nêu trên được trả trực tiếp cho Bộ Ngoại Giao Việt Nam.
Bản phúc trình cho hay National League “phản đối mạnh mẽ” việc chính phủ Hoa Kỳ liên tục khẳng định rằng Việt Nam “hợp tác xuất sắc” trong việc tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích.
National League chỉ thừa nhận Việt Nam “có hợp tác ở một số khía cạnh nhất định.”
Có hai dạng hợp tác của Việt Nam và Mỹ trong việc tìm kiếm hài cốt lính Mỹ thiệt mạng trong chiến tranh Việt Nam, theo phúc trình.
Dạng hợp tác thứ nhất là về “hoạt động tìm tìm kiếm ở thực địa” mà Việt Nam “tập trung nhiều hơn vào lợi ích tài chính thay vì hợp tác nhân đạo hay thúc đẩy quan hệ song phương.”
Nhiệm vụ của phía Việt Nam là lên lịch cho các hoạt động thực địa chung và cung cấp các cuộc phỏng vấn với nhân chứng, cùng với một số hỗ trợ khác. Chi phí cho các hoạt động này được ghi nhận “quá đắt.”
Cụ thể, từ năm 2016 tới 2024, Hà Nội đã thu của Ngũ Giác Đài $10,000 cho mỗi tài liệu chỉ dài một trang có chứa thông tin về các quân nhân Mỹ mất tích thời chiến tranh Việt Nam.
Ngoài ra, Việt Nam bị cáo buộc thu $15,000 cho mỗi hiện vật của quân nhân Mỹ mà theo phúc trình, “thực chất là bán lại cho Hoa Kỳ.”
Nghi thức trước khi đưa hài cốt quân nhân Mỹ lên phi cơ rời khỏi Việt Nam. (Hình: VOV)
Dạng hợp tác thứ nhì là “hợp tác trong cung cấp thông tin,” mà phúc trình viết rằng kết quả “còn tệ hơn.”
Văn Phòng Tìm Kiếm Người Mất Tích Ở Việt Nam (VNOSMP) hoặc các cơ quan liên quan lẽ ra phải cung cấp tài liệu và bản sao các dữ liệu cá nhân thu được từ những quân nhân Mỹ bị bắt hoặc thiệt mạng, nhưng họ đã không làm vậy.
Bản phúc trình còn cáo buộc phía Việt Nam từ chối cho điều tra viên Mỹ tiếp cận tài liệu lưu trữ của nhà cầm quyền liên quan quân nhân Hoa Kỳ.
“Mỗi yêu cầu tìm kiếm đều kéo theo một hóa đơn yêu cầu trả tiền. Thậm chí, khi các chuyên viên Việt Nam tìm kiếm thông tin về quân nhân Mỹ mất tích, họ gửi hóa đơn cho phía Mỹ đòi trả tiền,” bản phúc trình nêu trên viết thêm. (N.H.K) [qd]
WASHINGTON, DC (NV) – Trong lúc chính quyền Donald Trump gia tăng bố ráp di dân bất hợp pháp, Sở Di Trú và Nhập Tịch Hoa Kỳ (USCIS) đưa ra cảnh báo là di dân phải luôn mang theo thẻ xanh (green card) hoặc visa trong người – mọi lúc mọi nơi.
Từ hôm 23 Tháng Bảy, USCIS đưa lên mạng xã hội thông điệp: “Bất cứ người nước ngoài nào, từ 18 tuổi trở lên, nên mang theo giấy tờ di trú được cấp cho chính mình. Nếu không, khi bị nhân viên di trú liên bang chặn hỏi, quý vị có thể bị tội khinh và bị phạt. Nếu không phải công dân, làm ơn tuân theo luật của Mỹ.”
Hình trên, thẻ xanh (green card) (trái) và thẻ sổ thông hành Mỹ (US passport card). Hình dưới, thông báo của USCIS trên X, cảnh báo di dân phải mang theo giấy tờ di trú trong người. (Hình: Wikipedia & X.com USCIS)
Sau đây là những điều di dân – và công dân Mỹ – cần biết.
Luật đòi hỏi “mang theo giấy tờ” không phải là mới
Luật đòi hỏi di dân hợp pháp và du khách nước ngoài luôn phải mang theo giấy tờ di trú trong người đã có từ cả nhiều thập niên, bắt đầu từ thập niên 1950.
Đạo Luật Di Trú và Nhập Tịch (INA) nói rõ: “Bất cứ người nước ngoài nào, từ 18 tuổi trở lên, nên mang theo giấy tờ di trú được cấp cho chính mình.”
Tuy nhiên, theo USA TODAY, luật này hiếm khi được áp dụng, trước khi chính quyền Donald Trump hồi đầu năm thông báo là họ sẽ triệt để kiểm tra giấy tờ này.
Quan niệm “mang theo giấy tờ” nhiều khi không được chú trọng vì lý do văn hóa và lịch sử của một số sắc dân, bà Michelle Lapointe, giám đốc pháp lý của tổ chức bất vụ lợi American Immigration Council, nói với USA TODAY.
Trên trang web của Liên Đoàn Dân Quyền Mỹ (ACLU), tổ chức bất vụ lợi này cũng nhắc nhở di dân trên 18 tuổi phải tuân thủ điều khoản “mang theo giấy tờ mọi lúc mọi nơi” của INA được ban hành năm 1952.
“Nếu không mang theo giấy tờ di trú, quý vị phải nói với nhân viên liên bang là tôi muốn giữ im lặng, hoặc tôi muốn tư vấn với một luật sư trước khi trả lời bất cứ câu hỏi nào,” theo ACLU.
Sợ mất giấy tờ “quý giá”
Nhiều di dân có thói quen cất giữ thẻ xanh hoặc visa ở một nơi an toàn, bởi vì, giống như sổ thông hành (passport), nếu bị mất, khi làm lại rất đắt tiền và rất khó khăn.
Theo kinh nghiệm, “khá là nguy hiểm nếu mang theo giấy tờ di trú ‘quý giá’ này trong người, bởi vì, nếu vì một lý do nào đó mà bị mất, không những tốn nhiều tiền làm lại và rất khó để chứng minh tình trạng di trú của mình – một tình trạng nguy hiểm và bấp bênh, không ai muốn,” bà Lapointe nói.
Thế nhưng, với tình trạng gia tăng bố ráp di dân bất hợp pháp của Cảnh Sát Di Trú (ICE) hiện nay, không mang theo giấy tờ di trú trong người có thể còn nguy hiểm hơn, vì không thể loại trừ tình trạng bị bắt lầm – và vì kỳ thị chủng tộc – và chuyện này xảy ra khá nhiều những ngày qua.
Theo USA TODAY, không mang theo giấy tờ di trú, tức là không tuân thủ INA, có thể bị phạt $100, hoặc bị tù tối đa 30 ngày.
Di dân và ngay cả công dân Mỹ, nếu không mang theo giấy tờ di trú trong người, vẫn có thể bị ICE bắt. (Hình minh họa: ICE via Getty Images)
ICE bắt công dân Mỹ
Gia tăng bố ráp di dân bất hợp pháp của chính quyền Trump cũng gây ra một số trường hợp công dân Mỹ bị bắt, vẫn theo USA TODAY.
Hồi Tháng Bảy, anh Kenny Laynez, công dân Mỹ 18 tuổi, bị cảnh sát tiểu bang Florida và nhân viên bảo vệ biên giới (CBP) bắt giữ trong 6 giờ. Sau đó, anh được thả.
Cũng trong Tháng Bảy, nhân viên liên bang bắt ông Angel Pina, cư ngụ ở California, mặc dù ông là công dân Mỹ. Ông được thả sau đó.
Hồi Tháng Sáu, anh Elzon Limus, công dân Mỹ 23 tuổi cư ngụ ở Long Island, New York, chỉ trích việc ICE bắt anh, sau khi anh được thả. Trong video quay được trong lúc anh bị bắt, nhân viên di trú liên bang yêu cầu anh Limus xuất trình căn cước (ID), trong khi một nhân viên khác giải thích với anh là “nhìn anh giống người tụi tôi đang tìm bắt quá.”
Trong phần cập nhật trên trang web của công ty luật Masuda, Funai, Eifert & Mitchell, có văn phòng ở Chicago, Detroit, và Los Angeles, các luật sư khuyên công dân Mỹ – những người lo ngại mình có thể bị ICE chặn hỏi giấy tờ – nên mang theo thẻ sổ thông hành Mỹ (US passport card) hoặc bản sao sổ thông hành, để làm bằng chứng công dân. (Đ.D.)
SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Báo Dân Việt đưa tin vụ một tài xế taxi tông sập tường một căn nhà ở Sài Gòn, sau đó xuống xe cầm dao hăm dọa mọi người, nhưng không dám ghi rõ đây là hãng taxi Xanh SM của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Thậm chí bản tin hôm 2 Tháng Tám còn không dám đăng hình chiếc taxi có màu xanh đặc trưng của hãng Xanh SM tại hiện trường.
Tài xế hãng taxi Xanh SM cầm con dao hăm dọa mọi người. (Hình: Chụp qua màn hình)
Theo báo Dân Việt, trong sự việc xảy ra vào chiều 1 Tháng Tám, nam tài xế được giấu danh tính, lái chiếc taxi chở theo bốn hành khách.
Khi chạy đến đường Trần Thái Tông, phường Tân Sơn, Sài Gòn, chiếc taxi lao lên vỉa hè, tông sập hàng rào tường gạch một căn nhà bên đường.
Tại hiện trường, phần hàng rào và tường của hai căn nhà nằm cạnh nhau trên đường Trần Thái Tông vẫn còn ngổn ngang các mảnh gạch vỡ, cổng sắt hư hỏng.
Giới chức phường Tân Sơn xác nhận có sự việc xe taxi tông sập hàng rào và tường hai căn nhà trên địa bàn.
Sự việc không có thiệt hại nhân mạng.
Bản tin cho biết công an phường đã lập hồ sơ, xử lý sự việc nhưng không cho biết cụ thể tài xế taxi có bị xử phạt hành chính hay bị quy trách nhiệm hình sự về hành vi “gây rối trật tự công cộng” hay không.
Liên quan sự việc, một đoạn clip dài 30 giây cho thấy nam tài xế mặc đồng phục của taxi Xanh SM, kéo khẩu trang xuống dưới cằm, cầm con dao Thái Lan vung vẩy, đe dọa những người chứng kiến.
Đoạn clip khiến dân mạng bàn tán sôi nổi về hành xử côn đồ của cánh tài xế taxi Xanh SM.
Facebooker Nguyễn Hữu bình luận trên một diễn đàn: “[Tài xế bị] bóc lột chạy ngày chạy đêm không nghỉ mới đủ định mức quy định thì ngày đó mới tính một ngày công, còn thiếu 50,000 đồng ($1.9) thì ráng tự tạo cuốc giả bỏ vào cho đủ để hưởng một ngày công là 200,000 ($7.6). Tài xế chạy và chờ cả ngày, ăn uống chắt chiu từng đồng khiến sức khỏe lâu dần bị trầm cảm. Ai cũng mất bình tĩnh và điên lên, không phải tự nhiên mà tài xế phải niềm nở chịu đựng đâu.”
Chiếc taxi Xanh SM tại hiện trường phía trước một căn nhà ở phường Tân Sơn, Sài Gòn. (Hình: Chụp qua màn hình)
Cũng theo Facebooker này, hãng taxi của tỷ phú Vượng ra quy định giữ tiền cọc 8 triệu đồng ($305).
Tài xế chỉ cần vướng một lỗi nhỏ là bị hãng phạt tiền ít nhất vài trăm ngàn đến vài triệu đồng (hàng chục đến hàng trăm đô la)
“Thằng Vượng nó ác gián tiếp, các chính sách nó gấp mấy lần thực dân Pháp, chứ không phải đùa đâu. Mỗi tháng nó tung lượng xe gấp đôi, mà miếng bánh khách đi xe thì không đổi. Anh em nào muốn vào làm phải trao đổi kỹ. Tài xế đã làm quá một năm thì ế khách, còn tài xế làm dưới sáu tháng thì được cho nổ cuốc xe liên tục để dụ mua xe riêng nhưng vẫn chạy taxi cho hãng. Mục đích của nó là bán xe cho tài xế, hoặc cho tài xế ôm xe trả theo ngày,” theo Facebooker Nguyễn Hữu.
Trước vụ này, các báo Việt Nam khi đưa tin các vụ cháy nhà, cháy xe hoặc tông xe chết người liên quan xe điện VinFast cũng thuộc sở hữu của tỷ phú Phạm Nhật Vượng cũng đều phải che đậy thương hiệu này. (N.H.K) [qd]
