Mới đây tại Hoa Kỳ, Ủy Ban Truyền Thông Liên Bang (Federal Communications Commission, viết tắt là FCC) đã bỏ phiếu bãi bỏ luật về mạng trung tính (net neutrality). Đã có rất nhiều người và các nhóm khác nhau lên tiếng phản đối việc này.

Vậy thì mạng trung tính là gì? Có ảnh hưởng gì tới việc bạn lướt mạng không?

Liên Mạng hoạt động ra sao

Trước hết cần phải hiểu Liên Mạng (Internet) hoạt động như thế nào. Nếu bạn lướt mạng từ máy tính ở nhà thì bạn phải qua một công ty gọi là nhà cung cấp dịch vụ Liên Mạng (Internet Service Provider, viết tắt là ISP).

Những nhà cung cấp dịch vụ ISP lớn ở Hoa Kỳ là AT&T, Verizon, và Comcast. Nếu bạn muốn biết ISP của mình là ai thì vào mạng whoismyisp.org sẽ biết.

Liên Mạng bây giờ là một phần quan trọng trong những hoạt động hằng ngày của đa số mọi người ở khắp thế giới. Hoạt động quan trọng nhất qua Liên Mạng phải nói là điện thư (email) rồi tới việc liên lạc với người quen qua mạng xã hội như Facebook và mua đồ dùng qua Liên Mạng. Bạn cũng có thể thanh toán các hóa đơn qua Liên Mạng, xem tiên đoán thời tiết hay xem video, và dùng hệ thống định vị toàn cầu GPS để đi đường. Nói tóm lại là đời sống mới không thể thiếu việc nối mạng. Nhưng hiện ở Hoa Kỳ bạn có thể có vấn đề.

Mạng trung tính là gì?

Liên Mạng bắt đầu hoạt động mạnh từ thập niên 1990. Từ lúc bắt đầu được dựng lên Liên Mạng là một hệ thống không tập trung (decentralized), không ai làm chủ và cũng không ai có thể hoàn toàn kiểm soát Liên Mạng trên thế giới được.

Trên nguyên tắc Liên Mạng là một hệ thống mở liên kết mọi mạng lưới thông tin khắp thế giới. Mọi công ty đều có quyền thuê một chỗ và đưa thông tin, quảng cáo của mình lên mạng. Mọi người cũng có quyền truy cập bất cứ một trang mạng (website) hợp pháp nào trên thế giới. Tuy nhiên ở những nước độc tài như Trung Quốc và Việt Nam thì vì sợ sự thật nên đã có những biện pháp để ngăn chặn một số  trang mạng chống đối độc tài đảng trị.

Trước năm 2015 thì tính chất mạng trung tính đều được mọi người coi như là đương nhiên. Các thông tin trên mạng được tự do lưu thông không bị các ISP cản trở. Tuy nhiên đã có mấy trường hợp ISP xen vào việc truy cập mạng. Năm 2007 Comcast bóp nghẽn dịch vụ tải xuống (download) từ BitTorrent. Cũng cùng năm 2007 Verizon cắt bỏ dịch vụ nhắn tin (text message) của nhóm NARAL, chuyên về quyền được phá thai.

Vì lo ngại Liên Mạng sẽ không còn được trung tính, nên vào Tháng Mười Một, 2014, Tổng Thống Barack Obama đưa ra một bản tuyên bố về sự trung tính của mạng lưới thông tin (có thể xem nguyên bản tuyên bố này tại https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2014/11/10/statement-president-net-neutrality.) Trong đó ông Obama nói là không thể coi nguyên tắc trung tính của Liên Mạng là đương nhiên được. Không thể để các ISP giới hạn việc truy cập vào mạng cũng như không thể để ISP chọn cái nào tốt cái nào xấu cho bạn mà phải để bạn tự chọn. Ông Obama yêu cầu cơ quan FCC bỏ phiếu quyết định việc này. Bốn nguyên tắc mà Tổng Thống Obama yêu cầu FCC xét tới là:

-Không ngăn chặn – nếu một trang mạng hay một dịch vụ hợp pháp thì ISP không được phép ngăn chặn bạn truy cập vào đó.

-Không giảm tốc độ – ISP cũng không có quyền tăng hay giảm tốc độ truy cập.

-Tăng sự minh bạch – sự liên kết giữa ISP và Liên Mạng phải được minh bạch.

-Không có thứ tự ưu tiên – có nghĩa là không có dịch vụ nào bị cho vào “đường đi chậm (slow lane)” vì không trả phí và cũng không có dịch vụ nào được cho ưu tiên nhanh hơn vì trả phí cao.

FCC bỏ phiếu vào Tháng Hai, 2015, xếp loại các ISP là thuộc loại dịch vụ công cộng (public utility).

Những công ty cung cấp những dịch vụ tối cần thiết cho đại chúng như điện hay nước thường có tính cách độc quyền vì xây dựng hạ tầng cơ sở rất tốn kém, ở một vùng thường chỉ có một công ty. Ở Hoa Kỳ những công ty như vậy được liệt vào hạng dịch vụ cộng đồng và được các cơ quan của chính phủ giám sát. Mục đích là để bảo vệ người tiêu dùng có được dịch vụ tốt và không bị tính giá cao.

Khi ISP được (hay bị) xếp loại vào loại dịch vụ công cộng thì những công ty đó chịu sự giám sát của FCC và phải tuân thủ theo những nguyên tắc của FCC như là không được ngăn chặn, không được giảm tốc độ và không có thứ tự ưu tiên.

Mạng trung tính bị loại bỏ

Vào ngày 14 Tháng Mười Hai, FCC với ông chủ tịch mới được bổ nhiệm đã bỏ phiếu để bãi bỏ luật lệ về mạng trung tính. Được biết ông chủ tịch mới là một cựu luật sư của Verizon, một ISP lớn. Hậu quả của quyết định này sẽ như thế nào? Những ISP như Verizon, AT&T hay Comcast bây giờ có quyền tăng hay giảm tốc độ truy cập mạng, thậm chí có thể ngăn chặn bạn vào một trang mạng nào đó mà họ không thích. Sau đây là hai thí dụ điển hình về mạng không trung tính.

Thí dụ có hai tiệm bán bánh A và B trên Liên Mạng. Tiệm A trả tiền cho ISP nhiều hơn tiệm B, nên ISP có thể giảm tốc độ truy cập đến tiệm B, gây sự khó khăn cho người muốn mua bánh ở tiệm B. Nếu bạn thích bánh ở tiệm B hơn tiệm A thì sự kiện đó chắc chắn sẽ làm bạn khó chịu.

ISP có thể ngăn chặn bạn vào những trang mạng mà vì một lý do nào đó họ không thích. Sự việc này cũng giống như những nước Cộng Sản ngăn chặn những trang mạng đòi hỏi tự do và nhân quyền cho người dân. Sống ở một nước tự do dân chủ chắc chắn bạn sẽ không thích điều này.

Lý do mà FCC muốn loại bỏ mạng trung tính vì các ISP muốn được tự do trong việc quản lý các mạng lưới thông tin và để giảm giá thành và nâng cao lợi nhuận.

Tương lai sẽ ra sao?

Hiện nay vì có nhiều phản đối kịch liệt của nhiều giới nên các ISP lớn đều tuyên bố là sẽ tôn trọng tính chất mạng trung tính. Nhưng sau một vài tháng hay một năm đợi cho sự phản đối lắng dịu xuống họ có thể sẽ từ từ bỏ mạng trung tính thì công chúng khó mà làm gì được. Lúc đó chỉ có cách là tẩy chay những công ty không tôn trọng mạng trung tính. Nhưng nếu ở khu nhà bạn chỉ có một công ty cung cấp dịch vụ Liên Mạng thì bạn không thể làm gì được.

Hạ Viện Hoa Kỳ có thể trở ngược lại quyết định của FCC trong thời gian ngắn. Nhiều giới đã kêu gọi mọi người lên tiếng phản đối mạnh mẽ để Hạ Viện phải nghe theo ý dân. Bạn có thể liên lạc với dân biểu trong tiểu bang của bạn để đòi hỏi họ phải bỏ quyết định của FCC. Hy vọng điều này sẽ xảy ra để chúng ta tiếp tục có một Liên Mạng mở và bình đẳng cho mọi người và mọi dịch vụ. (Hà Dương Cự)

——————

Nguồn tài liệu: http://journals.uic.edu, www.aclu.org, www.savetheinternet.com, www.internetsociety.org

Tại sao ung thư là thắc mắc của tất cả mọi người? Chúng ta không tìm ra được câu trả lời vì do nhiều nguyên nhân kết tụ lại mà gây ra.

Tuy nhiên, không ngoài những nguyên nhân sau: Từ bên ngoài xâm nhập vào cơ thể; từ bên trong do tâm thức, do ăn uống không điều độ, ăn uống không đúng cách.

Theo dõi những bệnh nhân ung thư, nhìn lại quá trình sống của họ trong một giai đoạn dài, phát hiện ra họ đã làm bạn với những thói quen ăn uống xấu thường xuyên, điều này đã làm họ hối hận nhưng đã quá muộn.

Dưới đây chuyên gia ung thư tại Nhật Bản đã nghiên cứu và đưa ra giới thiệu cho chúng ta xem xét bản thân mình có vướng vào tám điều này không?

1-Thường xuyên ăn tiệm: Rất nhiều người ăn uống ở tiệm vì công ăn việc làm hay vì xã giao, điều này không có lợi cho sức khỏe. Thường xuyên ăn uống ở bên ngoài không có giờ nhất định, thời gian dài sẽ tổn thương chức năng tiêu hóa. Ngoài ra, thực phẩm bên ngoài đa số là đồ chiên qua dầu nóng hoặc rất nhiều loại gia vị, trong đó có chứa chất gây ung thư.

2-Ăn uống không đúng bữa: Nghiên cứu cho biết ăn uống không tuân theo theo thói quen giờ giấc nhất định sẽ dẫn tới béo phí và ung thư dạ dày.

3-Thích ăn khi còn rất nóng: Rất nhiều bệnh nhân ung thư ở hệ thống tiêu hóa, đặc biệt là bệnh nhân ung thư thực quản, ung thư dạ dày họ đều thích ăn những món ăn thật nóng, nhưng những thức ăn quá nóng sẽ làm tổn thương lớp niêm mạc rào chắn ở thực quản. Khi tế bào niêm mạc thụ bệnh sẽ dễ từ từ đưa tới ung thư.

4-Thỉnh thoảng mới ăn rau và hoa quả: Nghiên cứu cho thấy thường xuyên ăn đồ ăn chế biến từ thịt đỏ khiến cho ung thư đại tràng tăng từ 29% tới 50%. Vì vậy, nếu bình thường chỉ ăn thịt, không ăn rau quả sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư.

5-Ăn vội vàng, không vui vẻ: Nếu như ăn vội vàng, không vui vẻ, sẽ trực tiếp ảnh hưởng tới chức năng tì vị, khiến chức năng tì vị mất đi sự tiêu hóa hài hòa, tạo điều kiện cho ung thư xâm lấn. Con người hiện đại thường vừa làm, vừa ăn, một tay cầm hộp cơm, một tay đánh máy, làm sao có thể giữ sức khỏe tốt?

6-Ăn quá no: Ăn quá no không tốt cho sức khỏe, đầu tiên sẽ làm tổn thương đường ruột của mình, khi đường ruột quá tải sẽ làm mất quân bình chức năng dạ dày, đường ruột, thời gian dài sẽ khó tránh khỏi biến chứng thành ung thư.

7-Ăn uống ngấu nghiến, vội vàng: Áp lực công việc và cuộc sống khiến thường xuyên ở vào trạng thái căng thẳng cao độ, ăn uống cũng rất vội vàng, điều này vô cùng có hại cho sức khỏe. Ăn quá nhanh sẽ làm tổn thường niêm mạc đường tiêu hóa, sẽ dẫn tới suy thoái tế bào đường tiêu hóa, sinh ra chứng viêm và dễ chuyển biến thành ung thư.

8-Thường xuyên uống rượu: Uống rượu vừa phải có lợi cho sức khỏe, nhưng uống rượu quá nhiều thì sẽ có hại. chuyên gia ung thư của bệnh viện ung bướu cho biết, 90% lượng rượu được chuyển hóa ở gan, acetadelhyde trong quá trình chuyển hóa làm tế bào gan nhiễm độc tính rõ ràng, thời gian dài sẽ dẫn tới hoại tử và xơ hóa tế bào gan, nghiêm trọng có thể dẫn tới xơ gan, từ đó mà phát triển lên dần ung thư gan.

Ngoài tám điều do chuyên gia ung bướu nghiên cứu, chúng ta còn phải theo những tiêu chuẩn ăn uống căn bản sau đây, hy vọng giúp chúng ta có một thân thể cường tráng, trong một đời sống an lạc: Ăn theo mùi vị, ăn theo sự lưu tâm, ăn với nhiều loại thức ăn, ăn thức ăn tươi, ăn nhiều rau trái, ăn hơi đói, ăn thức ăn giản dị, ăn thức ăn quân bình, kinh nghiệm với những thức ăn của mình.

1-Thế nào là ăn theo mùi vị?: Mùi vị rất tốt để hướng dẫn cho biết cái gì ăn tốt cho cơ thể chúng ta. Thực hành và phát triển những khứu giác và vị giác, nhờ đó sẽ khám phá ra những thức ăn thích hợp với cơ thể từng người. Nếu chúng ta chỉ ăn những thực phẩm được coi là tốt, mà không lắng nghe sự kỳ diệu của cơ thể, cũng là điều thiếu sót. Thức ăn chúng ta ăn cần phải có mùi vị và được đồng thuận của cơ thể, thì tốt cho sức khỏe. Thèm ăn thức gì, chúng ta ăn thức đó, có nghĩa là cơ thể chúng ta cần những thức ăn đó.

2-Phải lưu tâm vào thức ăn: Tiêu hóa là tấm gương phản ảnh của tâm. Vì vậy có nhiều bệnh liên quan tới tiêu hóa là do stress. Nếu chúng ta ăn trong khi giận dữ, bực bội, tiêu hóa sẽ trở ngại, dù chúng ta ăn những thức ăn tốt. Nếu chúng ta ăn trong khi coi tin tức trên truyền hình hay bàn chuyện thương mại, như vậy chúng ta không lưu tâm vào sự ăn uống, làm sao cơ thể lo cho những thức ăn mà chúng ta mang vào. Nó sẽ không kiện toàn tiêu hóa vì chúng ta đã không chú tâm tới nó.

3-Chúng ta phải ăn nhiều loại thức ăn: Chúng không nên ăn cùng loại thức ăn từ ngày nọ, qua ngày kia, phải biết thay đổi thức ăn và các loại thức ăn có đầy đủ chất bổ dưỡng, khoáng chất, tinh bột, chất béo, chất đạm, chất đường… Và phải đổi cách ăn uống, cách tốt nhất là không ăn quá nhiều vào một loại thức ăn nào.

Được biết trong đậu phộng thường có chất Aflatoxin, và chất carcinogen thấy trong đậu phộng và một vài loại hạt. Nhưng không có nghĩa là chúng ta loại bỏ đâu phộng trong thức ăn. Chúng ta không nên ăn nó hoài hoài và số lượng nhiều. Tốt hơn, chúng ta chọn thức ăn nhiều loại hơn là tập trung vào loại chúng ta thích.

4-Ăn thức ăn tươi: Đồ ăn khô, đóng hộp, đông lạnh được dùng để sửa soạn cho bữa ăn hằng ngày, những thức ăn này thường chứa đường và muối, nhiều chất béo. Ăn những thức ăn này thường không có mùi vị như thức ăn tươi. Nếu chúng ta để ý đến mùi vị và phát triển khứu giác của chúng ta, nó sẽ giúp chúng ta tránh xa đồ ăn đóng hột thay vì đồ ăn tươi.

5-Nên ăn rau trái: Rau trái là thức ăn rất tốt gồm potasium, chất khoáng, vitamin và chất sợi, phần lớn chúng có rất nhiều chất béo và chất bổ dưỡng. Thường thì đàn bà ăn rau trái nhiều hơn đàn ông. Có một số quý ông chỉ luôn ăn thịt.

Chất sợi rất cần thiết cho cơ thể, trong thịt và cá hoàn toàn không có chất sợi, mà chất sợi sẽ lôi theo những chất mỡ, cholesterol, và tế bào ung thư theo ruột già mà đại tiên ra ngoài. Nếu chúng ta ăn thiếu chất sợi có nhiều cơ hội bị ung thư.

6-Nên ăn lúc hơi đói: Nghiên cứu cho biết những súc vật cho ăn ít hơn là chúng đòi hỏi chất bổ dưỡng hằng ngày, thì sống lâu hơn và ít bệnh tật hơn. Ngày nay có nhiều nhà khoa học nghiên cứu cho biết, nên ăn hơi đói, có sức khỏe và sống lâu hơn. Nói thì dễ nhưng điều này mấy ai thực hành.

7-Thế nào là ăn uống quân bình: Chúng ta đã nghe nhiều lần về ăn uống quân bình, đến nỗi chúng ta không muốn nghe thêm nữa. Nhưng thế nào là ăn uống quân bình? Quân bình ăn uống đặt trên ba thành phần: Chất đường (carbohydrate), chất mỡ (fat), chất đạm (protein). Theo Bác Sĩ Barry Sear, người từng đoạt giải Nobel, nghiên cứu cho biết tỉ lệ lý tưởng là 40% chất đường (carbohydrate), 30% chất béo (fat), 30% chất đạm (protein). (Bác Sĩ Đặng Trần Hào)