Hỏi:

-Trị cảm và cúm khác nhau ra sao? Cách phòng cảm và cúm khác nhau thế nào?

-Có phải ai cũng cần phải chích ngừa cúm không? Và nên chích khi nào?

-Tôi nghe nói bị dị ứng với trứng thì không nên chích ngừa cúm. Có đúng không? Và nếu vậy thì nên làm gì để ngừa cúm?

-Nếu bị cúm thì có cần dùng trụ sinh không? Khi nào thì mới cần đi gặp bác sĩ?

-Bị cúm mà vẫn còn có thể đi làm được thì có nên đi làm không?

Ðáp:

Cách điều trị cúm

Trong cả hai bệnh cảm và cúm, nâng đỡ sức đề kháng của cơ thể và trị triệu chứng đều là điều rất quan trọng.

Chính sức đề kháng của cơ thể là thành phần chính chống chọi với vi rút cảm và cúm. Do đó, ta cần chú ý nâng đỡ sức đề kháng của mình bằng cách:

– Uống đủ nước

– Nghỉ ngơi đầy đủ

– Ăn uống dễ tiêu và cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể bằng cách nấu thức dễ tiêu hóa, bổ dưỡng, ăn mỗi lần một ít nhưng ăn nhiều lần hơn.

Ngoài ra, ta có thể trị triệu chứng bằng cách:

– Súc miệng và họng bằng nước muối ấm và loãng. Cần chú ý là nên pha nước muối chỉ lạt. như nước mắt của ta, nếu mặn quá sẽ làm khó chịu, kích thích niêm mạc cổ họng, có thể làm ho nhiều hơn.

– Uống thuốc giảm đau, giảm sốt (nhớ tránh aspirin ở trẻ em).

– Thuốc uống khô mũi, thuốc ho.

– Xông mũi bằng nước ấm

Cần chú ý là trái với nhiều người tin tưởng, rất nhiều nghiên cứu cho thấy thuốc trụ sinh và vitamin C không giúp làm cho cảm và cúm mau hết hơn. Ngay cả, nếu nước mũi đổi màu, đó cũng không phải là dấu hiệu cho thấy ta cần trụ sinh.

Ta nên đi thăm bác sĩ nếu có sốt cao, đau vùng xoang, khó thở, đau nhức mình mẩy quá nhiều.

Nên đi sớm, vì nếu đó là cúm, tốt nhất là bắt đầu thuốc trị cúm trong vòng 48 tiếng đồng hồ đầu tiên, (dù rằng bắt đầu trễ hơn cũng có tác dụng, dù là kém hơn), nhất là ở những người già yếu.

Thuốc chống virus cúm có thể làm nhẹ và giảm bớt thời gian bị cúm khoảng 2 ngày. Có ba thuốc chống virus cúm được CDC khuyến cáo dùng (khi cần), cập nhật lần cuối hồi tháng Hai 2017, là Tamiflu® (generic name oseltamivir) and Relenza® (generic name zanamivir), và Rapivab® (peramivir – chỉ dùng qua đường tĩnh mạch). Cả ba đều cần bác sĩ khám và kê toa..

Làm sao để phòng cúm?

Cúm lây sang người khác thường nhất bằng các tiếp xúc trực tiếp với các chất tiết (như nước mũi) của người bệnh, có thể là từ tay người này sang tay người khác, hoặc qua trung gian như nắm cửa… Vi rút có thể tồn tại trong môi trường đến ba tiếng đồng hồ. Khi tay ta tiếp xúc với các chất tiết này, rồi dụi vào mắt mũi của mình, ta sẽ bị lây bệnh.

Do đó, điều quan trọng đầu tiên để phòng cúm là:

– Tránh tiếp xúc gần với người bệnh.

– Khi mình đã bị bệnh, thì tránh tiếp xúc với người khác để khỏi lây cho họ.

– Nếu có triệu chứng cúm, CDC khuyến cáo là bệnh nhân nên nghỉ ở nhà cho đến khi hết sốt ít nhất 24 tiếng đồng hồ mà không cần dùng thuốc hạ sốt.

– Nên rửa tay thường xuyên. Tốt nhất là rửa với xà bông và nước ấm, khoảng 20 đến 30 giây. Hai mươi đến ba mươi giây là khoảng thời gian mà ta hát bài “Happy birthday to you, happy birthday to you, happy birthday, happy birthday, happy birthday to you” khoảng hai lần. Nếu nước và xà bông có sẵn, thì có thể dùng loại dung dịch chà tay có alcohol.

– Không vứt bỏ khăn chùi mũi bừa bãi.

– Khi ho hay ách xì, nên che miệng bằng cánh tay, chứ không phải bằng bàn tay, để giảm bớt các chất tiết dính vào bàn tay rồi qua các vật dụng hoặc bàn tay người khác.

– Tránh sờ, móc tay, ngón tay vào mắt, mũi.

– Lau chùi các bề mặt có thể dính virus truyền bệnh cảm cúm (như nắm cửa, đồ chơi trẻ em…) với chất sát trùng.

Dù nằm trong các hạt li ti trong không khí sau khi người bệnh ho hay ách xì ra, vi rút lại không có trong nước bọt của người bệnh trong 90 phần trăm các trường hợp. Do đó, điều lý thú là bị (hay được) người bệnh hôn, thường không khiến ta bị lây bệnh.

Nhiều người vẫn tưởng là lạnh là một nguyên nhân gây ra cảm hay cúm. Thật ra, nhiều nghiên cứu cho thấy khí hậu lạnh không phải là nguyên nhân của cảm hay cúm. Lạnh có thể gây ra viêm mũi do co giãn mạch máu trong mũi (vasomotor rhinitis), có triệu chứng giống như cảm, nhưng đó không phải là cảm, và không lây. Tuy nhiên, dù sao, giữ cơ thể đủ ấm vẫn là điều tốt và cần thiết.

Bên cạnh các phương pháp phòng ngừa rất quan trọng kể trên, áp dụng cho cả cảm và cúm. Ta còn có thể để phòng cúm bằng cách dùng thuốc ngừa.

Thuốc ngừa cúm gồm có vắc xin, và thuốc trị cúm cũng có thể dùng để ngừa cúm.

Vắc xin ngừa cúm thường dùng nhất là loại thuốc chích, ra hàng năm. Thuốc phải thay đổi hàng năm vì như đã nói, vi rút cúm rất mau thay đổi cấu trúc di truyền, và mỗi năm người ta đều phải chế ra thuốc ngừa cho năm đó. Năm nay 2017, thuốc chích ngừa cúm đã sẵn sàng từ hồi giữa Tháng Tám 2017, ở hầu hết các phòng mạch bác sĩ.

Hiện nay (được cập nhật lần cuối hôm 15 Tháng Tám năm 2017), CDC khuyên tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên đều nên chích ngừa cúm.

Những người có nguy cơ cao bị bệnh, và nếu bị thì dễ bị nặng, và bị biến chứng, cần chú ý để chủng ngừa hơn:

– Tất cả trẻ em từ 6 tháng đến 4 tuổi.

– Tất cả phụ nữ sẽ có thai.

– Người lớn từ 50 tuổi trở lên.

– Những người ở bất cứ tuổi nào có các bệnh kinh niên.

– Những người bị suy giảm miễn dịch (do thuốc, hay do bị nhiễm HIV)

– Những người từ 6 tháng đến 18 tuổi và đang phải uống aspirin kéo dài (sẽ có thể bị hội chứng Reye sau khi bị cúm).

– Những người ở trong nursing home hoặc những chỗ chăm sóc, nuôi dưỡng bệnh nhân khác.

– Những người bị béo phì nặng (BMI – cân nặng tính bằng kg chia bình phương của chiều cao tính bằng mét – từ 40 trở lên).

– Những người tiếp xúc với những người kể trên.

– Những người tiếp xúc và chăm sóc cho trẻ em dưới 5 tuổi và người lớn từ 50 tuổi trở lên

– Nhân viên y tế.

Theo khuyến cáo được cập nhật lần cuối hồi Tháng Hai năm 2017 của CDC, những người bị dị ứng không trầm trọng, với trứng, vẫn có thể được chích người cúm với những thuốc ngừa thích hợp với tuổi của họ, và không cần phải được theo dõi 30 phút sau khi được chủng ngừa.

Còn những người bị dị ứng trầm trọng với trứng, nếu chích ngừa, thì cần phải được theo dõi bởi những nhân viên y tế có khả năng chẩn đoán và điều trị các phản ứng dị ứng nặng.

Ngoài thuốc chủng ngừa, một số thuốc dùng để trị cúm (như Tamiflu) cũng có thể được dùng để ngừa cúm. Giống như trong việc điều trị, thuốc cần phải được bắt đầu trong vòng 48 tiếng từ khi tiếp xúc với người bệnh, phải có toa bác sĩ mới mua được thuốc này, và phải dùng ít nhất là bảy ngày. Liều ngừa bệnh khác với liều trị bệnh.

Tóm tắt

Cúm thường nặng hơn cảm, thường có sốt cao, rét, đau rêm mình mẩy.

Nếu nghĩ là cúm, hoặc nếu nghi là có các biến chứng nên đi bác sĩ sớm để được chẩn đoán và chữa sớm và thích hợp.

Nâng cao sức đề kháng bằng ăn, uống, nghỉ ngơi đầy đủ và trị triệu chứng là điều cần làm trong việc điều trị cả hai bệnh cảm và cúm.

Thuốc trị và ngừa cúm cần phải được dùng trong vòng 48 tiếng đống hồ đầu tiên mới mang lại hiệu quả tốt nhất.

Rửa tay với nước và xà bông khoảng 20-30 giây – bằng thời gian hát “Happy birthday to you” hai lần là điều đơn giản, không tốn kém, nhưng lại rất cần thiết và hiệu quả trong việc phòng cúm.

Tất cả mọi người từ 6 tháng tuổi trở lên, đều nên chích ngừa cúm. Những người có nguy cơ cao cần chích ngừa cúm càng sớm (hoặc càng ít trễ) càng tốt.

Thân mến

www.nguyentranhoang.com
(714) 531-7930

Hy drô (hydrogen) là nguyên tố đơn giản nhất. Một nguyên tử của hy drô gồm có một prô tông (proton) và một điện tử (electron). Hy drô cũng là một khí có đầy rẫy trong vũ trụ và có chứa năng lượng.

Mặt trời là một quả cầu chứa đầy khí hy drô và hê li (helium). Khí hy drô kết hợp với nhau và làm thành khí hê li. Quá trình này gọi là sự hợp hạt (fusion) và phát ra năng lượng bức xạ (radiant energy). Tất cả sự sống trên trái đất đều phụ thuộc vào năng lượng bức xạ của mặt trời. Bom nguyên tử hy drô (hydrogen bomb) cũng dùng phương pháp tương tự.

Với cùng một trọng lượng, hy drô chứa nhiều năng lượng nhất so với các nguồn năng lượng khác. Nhưng nếu so về thể tích thì hy drô lại có ít năng lượng nhất. Ðiều đó gây ra sự khó khăn trong việc chuyên chở hy drô. Tuy nhiên hy drô là loại năng lượng sạch và có đầy rẫy trên trái đất nên được giới khoa học và kỹ nghệ chú ý đến rất nhiều. Trong bài này tôi nói về năng lượng hy drô dùng cho hỏa tiễn, xe hơi và các dụng cụ khác.

Ðặc tính của khí hy drô

Chất khí hy drô không tồn tại trên trái đất theo dạng độc lập mà có trong những hợp chất. Nước là hợp chất của ô xy (oxygen) và hy drô. Hy drô cũng có trong khí mê tan, than đá và dầu hỏa và tất cả những chất hữu cơ. Ở trạng thái bình thường hy drô là một chất khí không có mùi vị và màu sắc. Hy drô nhẹ hơn không khí và rất dễ cháy.

Phương pháp sản xuất hy drô

Khí hy drô là nguồn nhiên liệu đắt tiền và phức tạp vì phải tách ra từ những hợp chất có hy drô. Quy trình sản xuất hy drô tốn rất nhiều năng lượng. Hy drô có thể được rút ra từ nhiều nguồn khác nhau, thí dụ như khí thiên nhiên hay than đá, ngay cả nước. Có hai cách chính để sản xuất hy drô.

-Phương pháp thay đổi hơi nước-mê tan (steam-methane reforming) – Khí thiên nhiên có chứa mê tan và có thể dùng để tạo ra hy drô qua quy trình gọi là steam-methane reforming. Trong phương pháp này mê tan phản ứng với một luồng hơi nóng (700 tới 1000 độ C) dưới một áp suất cao và một chất xúc tác sẽ tạo ra hy drô, các bon mô nô xít (monoxide) và một ít các bon đi ô xít (dioxide).

Ðiện phân (electrolysis) – đây là phương pháp dùng điện để tách nước ra thành hy drô và ô xy. Dụng cụ cho phương pháp này gọi là bình điện phân (electrolyzer). Nếu điện dùng cho việc điện phân lấy từ năng lượng mặt trời hay năng lượng gió thì phương pháp điện phân được coi là một quy trình sạch vì không có chất thải độc hại. Ðây là hình minh họa bình điện phân.

Pin nhiên liệu (fuel cell) hy drô

Pin nhiên liệu hy drô sinh ra điện bằng cách kết hợp nguyên tử hy drô và ô xy. Pin nhiên liệu có hiệu năng gấp 2, 3 lần máy nổ nội (internal combustion engine) chạy bằng xăng. Hơn nữa, chất thải của pin nhiên liệu hy drô chỉ là nước. Sau đây là hình minh họa pin nhiên liệu hy drô.

Có nhiều loại pin nhiên liệu hy drô để dùng trong nhiều công việc khác nhau. Loại nhỏ có thể dùng cho máy tính xách tay hay điện thoại di động. Loại nhỡ thì dùng cho xe hơi. Loại lớn có thể dùng trong trường hợp bị cúp điện hay những chỗ không có điện.

Hiện tại ở Hoa Kỳ thì việc nghiên cứu và phát triển pin nhiên liệu hy drô chú trọng nhất là dùng cho xe hơi. Lý do là pin nhiên liệu hy drô có hiệu suất cao và chất thải ra chỉ là nước, không phun khói độc hại ra ngoài không khí.

Theo cơ quan U.S. Energy Information Administration thì ở Hoa Kỳ hiện nay có khoảng 500 xe chạy bằng pin nhiên liệu hy drô, đa số là ở tiểu bang California. Công ty Toyota mới tung ra thị trường một xe chạy bằng pin nhiên liệu hy drô, đó là xe Toyota Mirai. Xe dùng pin nhiên liệu hy drô để quay động cơ điện giống như xe điện dùng pin thường. Khác ở chỗ là phải mất mấy tiếng đồng hồ mới nạp lại điện cho xe điện dùng pin thường, trong khi xe dùng pin nhiên liệu hy drô thì chỉ mất mấy phút để nạp nhiên liệu hy drô giống như bạn đổ xăng cho xe hơi thường.

Tuy nhiên vấn đề là vẫn còn rất ít trạm nạp nhiên liệu hy drô. Ðây là một vòng luẩn quẩn, khách hàng không mua xe pin nhiên liệu hy drô nếu không có trạm nạp nhiên liệu hy drô, các công ty không thiết lập trạm nạp nhiên liệu nếu không có khách hàng. Cũng theo cơ quan nói trên, tiểu bang California hiện có 55 trạm nạp nhiên liệu hy drô, trong đó chỉ có 30 trạm cho công chúng. California Energy Commission đang có chương trình giúp đỡ để phát triển nhiều trạm nạp nhiên liệu hy drô. Mục đích là để khuyến khích sự dùng xe pin nhiên liệu hy drô vì xe loại này không làm ô nhiễm môi trường.

Nhiên liệu hy drô lỏng cho hỏa tiễn

Từ thập niên 1940 các nhà khoa học ở Hoa Kỳ đã thấy tiềm năng của hy drô lỏng trong việc phóng hỏa tiễn. Sau nhiều lần thử nghiệm và nhiều tai nạn, cuối cùng NASA đã dùng Hy drô lỏng làm nhiên liệu cho hỏa tiễn thám hiểm không gian. Hy drô là một nhiên liệu có sức đẩy mạnh mà lại nhẹ. Hợp với ô xy lỏng, hy drô lỏng có sức đẩy mạnh nhất so với những nhiên liệu khác có cùng một trọng lượng.

Tuy nhiên hy drô và ô xy là chất khí chỉ có thể làm thành lỏng ở nhiệt độ cực thấp. hy drô lỏng phải giữ ở nhiệt độ âm 253 độ C. Khi hy drô lỏng hấp thu nhiệt nó nở ra rất nhanh và có thể nổ tung. Khi dùng cho hỏa tiễn thì bình chứa hy drô lỏng phải được cách nhiệt một cách chặt chẽ để hơi nóng từ ống phun lửa của hỏa tiễn hay sự cọ sát với không khí không thâm nhập vào được. Khi ra ngoài vũ trụ thì phải làm sao cho sức nóng bức xạ của mặt trời không làm nóng bình hy drô lỏng.

Ưu điểm của năng lượng hy drô

-Năng lượng sạch – năng lượng hy drô là một năng lượng sạch vì không có chất thải độc hại. Thí dụ pin nhiên liệu chỉ cho ra nước và hơi nóng.

-Năng lượng có thể tái tạo – vì hy drô có đầy rẫy trong vũ trụ nên luôn luôn còn.

-Hiệu năng cao và sức mạnh lớn – năng lượng hy drô có hiệu năng rất cao so với những nhiên liệu khác. Vì vậy các hỏa tiễn thời nay đều dùng nhiên liệu hy drô lỏng.

Khuyết điểm của năng lượng hy drô

-Khá đắt – Mặc dù hy drô có ở cùng khắp nhưng không có riêng rẽ mà ở trong các hợp chất. Quá trình rút hy drô ra từ những hợp chất rất là đắt tiền.

-Vẫn phải dùng nhiên liệu hóa thạch – Quá trình tách hy drô từ những hợp chất nhiều khi phải dùng nhiên liệu hóa thạch.

-Không bền và dễ cháy – vì không bền và dễ cháy nên chuyên chở hy drô là một vấn đề khó khăn. Thường thì hy drô được chuyển đi bằng đường ống dẫn hay những tàu chở dầu. Hy drô được chuyên chở dưới dạng lỏng hay dưới một áp suất cao.

Tương lai của năng lượng hy drô

Vì năng lượng hy drô là sạch và tái tạo được, nên mặc dù đắt tiền và chuyên chở khó khăn, nhưng các nhà khoa học và các công ty vẫn ráo riết nghiên cứu để làm sao chế tạo ra hy drô rẻ tiền hơn và dễ dàng sử dụng hơn. Trong tương lai chắc chắn sẽ có nhiều xe dùng năng lượng hy drô hơn.

—————–
Nguồn tài liệu:
https://www.eia.gov
https://energy.gov
https://www.nasa.gov

Bệnh bướu cổ hay cường giáp trạng hay cường tuyến giáp trạng là một bệnh nội tiết. Theo nghiên cứu sinh lý học số iod thải ra trong nước tiểu hàng ngày tương đương với số iod thu nhận từ khẩu phần ăn. Do đó trong thực hành các tổ chức quốc tế (WHO, UNICEF, ICC,…) đề nghị khi mức iod niệu < 100 micro gram thì coi là thiếu iod.

Ở trong người tuyến giáp trạng có khoảng 10-20 micro gram iod, tương đương với nhu cầu tối thiểu trong ba tháng. Kho dự trữ này luôn được bổ sung và đổi mới. Hàng ngày một người bình thường hấp thụ khoảng 100 micro gram iod từ thực phẩm vào tuyến giáp trạng. Trong thời gian đó tuyến giáp trạng sản xuất ra 100 micro gram iod dưới dạng hormon giáp hoặc ở thể tự do.

Phần lớn bệnh cường giáp phát triển theo từng giai đoạn: Nhẹ thường bứt rứt, tính tình dễ nóng giận, mệt, hồi hộp, sụt cân; nặng có những triệu chứng trên, kèm theo sốt nhẹ, ra mồ hôi, dễ đói, ăn nhiều nhưng vẫn sút cân, mặt đỏ, các ngón tay run giật, tuyến giáp to, mắt lồi.

Sách Chư Bệnh Nguyên Hậu Luận viết: “Chứng cường giáp là do buồn, lo âu, làm khí kết mà thành hình.” Sách Ngoại Khoa Chính Tông thì nhận định: “Chứng cường giáp phát sinh, nếu không do âm dương chính khí mất quân bình, thì cũng do ngũ tạng âm hư hóa uất, đàm kết, khí uất mà sinh ra.” Còn sách Tế Sinh Phương, mục anh lưu luận trị viết: ‘Chứng cường giáp phần lớn do vui buồn, nóng giận thất thường, ưu tư quá độ mà phát sinh.”

Y khoa Ðông phương định bệnh cường giáp có thể tóm lược vào những nguyên nhân sau:

– Gan khí uất kết.
– Khí trệ uất kết lâu ngày và đàm kết.
– Gan hỏa thượng nghịch và tâm hỏa vương.
– Thận âm suy do uất nhiệt lâu ngày.

Luận trị bệnh cường giáp thường dựa vào chứng và mạch. Tuy nhiên cũng căn cứ vào tình trạng bệnh biến nặng hay nhẹ mà có phương điều trị.

Do gan khí uất kết

Chứng nhẹ: Bệnh thường do gan khí uất kết. Có triệu chứng ngực sườn đau tức, ăn ít, bụng đầy, bứt rứt, dễ giận, quí bà kinh nguyệt không đều. Cổ có thể bị sưng. Lưỡi đỏ, rêu lưỡi hơi vàng. Mạch huyền.

Chủ trị: Xơ gan, thanh nhiệt, lý khí, giải uất.

Bài thuốc
1- Sài hồ 12 grs
2- Chi tử 9 grs
3- Tri mẫu 9 grs
4- Mẫu đơn bì 9 grs
5- Bạch thược 9 grs
6- Ðương qui 9 grs
7- Mẫu lệ 9 grs
8- Toan táo nhân 9 grs
9- Viễn trí 6 grs
10- Bối mẫu 9 grs
11- Hải tảo 9 grs
12- Chỉ xác 9 grs
13- Hương phụ 9 grs

– Sài hồ: Xơ gan giải uất.
– Chi tử, tri mẫu, mẫu đơn bì, mẫu lệ: Thanh gan hỏa.
– Toan táo nhân, viễn trí: An tâm.
– Bạch thược, đương qui: Bổ huyết và thông huyết.
– Bối mẫu, hải tảo: Tiêu bướu, giảm sưng.
– Chỉ xác, hương phụ: Tản khí và giải uất kết tại ngực và hai bên sườn.

Do trệ khí uất kết và đàm kết

Chứng nặng: Thường do trệ khí uất kết và đàm kết lâu ngày gây hỏa làm tổn thương chân âm, có những triệu chứng sau: Bứt rứt, nóng nảy, hay cáu gắt, miệng đắng, mặt đỏ ửng, ra mồ hôi, hay đói, hoa mắt, chóng mặt, cổ to phồng, chân tay run rẩy, sợ ánh sáng, hồi hộp, mắt lộ ra. Lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng. Mạch sác và huyền.

Chủ trị: Dưỡng âm, tả hỏa, hóa đàm, tán uất kết.

Bài thuốc
1- Hạ khô thảo 9 grs
2- Tri mẫu 9 grs
3- Huyền sâm 9 grs
4- Hải tảo 9 grs
5- Cúc hoa 9 grs
6- Thiên hoa phấn 9 grs
7- Côn bố 9 grs
8- Bối mẫu 9 grs
9- Sinh địa 12 grs
10- Long đơm thảo 9 grs
11- Hoàng cầm 9 grs
12- Mẫu lệ 9 grs
13- Ngọc trúc 9 grs
14- Ðương qui 9 grs

– Sinh địa, tri mẫu, huyền sâm, đương qui: Bổ âm, giải nhiệt.
– Long đởm thảo, thiên hoa phấn, mẫu lệ, ngọc trúc: Tả gan hỏa và vị hỏa.
– Hải tảo, côn bố, bối mẫu: Tiêu bướu, giảm sưng, hóa đàm, tán kết
– Cúc hoa, hạ khô thảo, hoàng cầm: Trị chóng mặt, bứt rứt, và hóa đàm thấp.

(còn tiếp)