Mỹ ghi nhận NB.1.8.1, chủng loại COVID-19 mới tại phi trường

ATLANTA, Georgia (NV) – Chương trình kiểm tra dịch tễ tại phi trường do Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) dẫn đầu phát giác ra nhiều trường hợp nhiễm chủng loại COVID-19 mới NB.1.8.1 liên quan tới đợt bùng dịch lớn tại Trung Quốc.

Giới chức y tế ghi nhận các trường hợp liên quan tới NB.1.8.1 xảy ra ở du khách quốc tế nhập cảnh tại các phi trường ở California, Washington, Virginia và New York City, theo hồ sơ do Ginkgo Bioworks công bố, một công ty sinh học hợp tác với CDC thực hiện xét nghiệm tại phi trường.

TS-COVID-19-moi-phi-truong
Phi trường quốc tế Los Angeles (LAX), California, thời COVID-19. (Hình minh họa: Mario Tama/Getty Images)

Kết quả xét nghiệm chi tiết được công bố trong những tuần gần đây dựa trên cơ sở dữ liệu virus Sáng Kiến Dữ Liệu Toàn Cầu Về Bệnh Cúm (GISAID) cho thấy các trường hợp này bắt nguồn từ các du khách đến từ Nhật, Nam Hàn, Pháp, Thái Lan, Hòa Lan, Tây Ban Nha, Việt Nam, Trung Quốc và Đài Loan. Hồ sơ cho thấy các du khách này được xét nghiệm từ 22 Tháng Tư tới 12 Tháng Năm.

Phát ngôn viên CDC không lập tức trả lời yêu cầu bình luận từ CBS News.

Các cơ quan y tế tại các tiểu bang khác gồm có Ohio, Rhode Island và Hawaii cũng bắt đầu các trường hợp nhiễm NB.1.8.1, bên cạnh các trường hợp tại phi trường. Tại California và Washington, các trường hợp xảy ra sớm nhất từ cuối Tháng Ba và đầu Tháng Tư.

Giới chức y tế cũng theo dõi chặt chẽ loại virus mới vốn đang dậy lên tại Trung Quốc và đang gia tăng ở một số khu vực tại Á Châu. Chính quyền Hồng Kông cho biết tỷ lệ nhiễm COVID-19 tại thành phố tăng lên mức nặng nề nhất họ từng ghi nhận trong ít nhất một năm, sau khi số trường hợp đi cấp cứu và nằm viện do nhiễm COVID-19 “tăng đáng kể.”

Mặc dù chính quyền Hồng Kông cho biết không có bằng chứng nào cho thấy NB.1.8.1, loại virus biến đổi từ XDV, có thể gây bệnh nghiêm trọng hơn, nhưng các viên chức cũng kêu gọi người dân đeo khẩu trang khi đi xe cộ công cộng hoặc tới những nơi đông đúc vì ngày càng có nhiều người nhiễm virus mới.

Các cơ quan y tế Đài Loan cũng ghi nhận ngày càng có nhiều trường hợp cấp cứu, trong đó có cả nghiêm trọng và thiệt mạng. Các cơ quan y tế địa phương cũng đang tích trữ vaccine và thuốc kháng virus để ứng phó với dịch bệnh.

Dữ liệu sơ bộ từ các nhà nghiên cứu Trung Quốc cho thấy NB.1.8.1 không né tránh hệ thống miễn dịch tốt hơn so với các loại virus khác cũng đang gia tăng, nhưng nó có thể bám vào tế bào trong thân thể tốt hơn, từ đó có thể lây lan nhiều hơn.

NB.1.8.1 cũng nhiều lần được nhắc tới trong buổi họp hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, do các cố vấn thuộc Ủy Ban Cố Vấn Vaccine và Sản Phẩm Sinh Học Liên Quan (VRBPAC) hợp tác với Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) tổ chức. Trong phiên họp, các cố vấn thảo luận rằng nên chăng tổ chức và khuyến nghị người dân chích vaccine COVID-19 ra sao cho mùa Thu và mùa Đông sắp tới.

Dữ liệu ban đầu do Pfizer và Moderna trình bày trước VRBPAC cho thấy nên nhắm vào một chủng loại phát triển từ JN.1 có tên LP.8.1, chủng loại này đang chiếm ưu thế trong vài tháng gần đây, thay vì tiếp tục dùng vaccine cho chủng loại KP.2 như mùa trước. Nhắm vào LP.8.1 có thể giúp tăng cường năng lực phòng ngừa bệnh tật trước chủng loại NB.1.8.1.

VRBPAC nhất quán đi đến khuyến nghị rằng các loại vaccine cho mùa tới nên nhắm vào một số loại chủng loại JN.1, nhưng lại bất đồng trong một số lập luận. Một số người ủng hộ việc cho phép các nhà sản xuất vaccine tiếp tục dùng các loại vaccine cho mùa trước, nhưng một số khác lại kêu gọi chích loại vaccine mà Pfizer và Moderna từng bào chế dưới dạng nguyên bản để nhắm vào chủng loại LP.8.1 phát triển từ JN.1.

Hiện nay các viên chức CDC và FDA nói với VRBPAC rằng chỉ có chủng loại XFC là đang lây lan nhanh tại Mỹ. Nhưng họ cũng báo động rằng không thể đoán trước việc tiến hóa của virus, kể cả khi tình trạng lây lan tại Mỹ đã ổn định theo mô hình tương đối dễ lường trước, tức là một năm có hai đợt bùng dịch: một lần vào mùa Hè và một lần vào mùa Đông.

Tổng số trường hợp đi cấp cứu và kết quả xét nghiệm nước thải cho thấy tỷ lệ nhiễm COVID-19 đã giảm xuống mức thấp trên toàn Mỹ. (TTHN) [qd]

Phát tán clip ‘nóng’ của người yêu cũ, ông Bắc Kạn bị khởi tố

BẮC KẠN, Việt Nam (NV) – Bị can Hoàng Văn Khởi, 27 tuổi, ở thành phố Bắc Kạn, tỉnh Bắc Kạn, bị khởi tố vì phát tán clip “nóng” của người yêu cũ, thậm chí gửi cho mẹ bạn trai mới của cô gái.

Báo Thanh Niên hôm 23 Tháng Năm cho biết, bị can Khởi cáo buộc tội danh “làm nhục người khác.”

Bị can Hoàng Văn Khởi tại đồn công an. (Hình: Thanh Niên)

Nam bị can hiện được cho tại ngoại hậu tra nhưng cấm đi khỏi nơi cư trú.

Hồ sơ của công an cho hay, bị can Khởi quen và sống chung như vợ chồng với cô L., ở cùng địa phương, từ năm 2021.

Trong những lần cả hai quan hệ tình dục, nam bị can thường dùng điện thoại để quay video clip và lưu giữ “làm kỷ niệm.”

Hồi Tháng Sáu năm ngoái, bị can Khởi phát giác cô L. quen người đàn ông khác nên lén kiểm tra điện thoại của bạn gái.

Nam bị can lưu lại nhiều video clip “nóng” từ điện thoại của cô L.

Sau khi cô L. quyết định chia tay, bị can Khởi bực tức, tìm danh khoản Facebook của mẹ bạn trai mới của cô này rồi gửi hai video clip “nóng” với mục đích để cô L. “mất thể diện với gia đình người yêu.”

Bị can Khởi chụp màn hình nội dung “chat” với mẹ bạn trai cô L. rồi gửi cho cô này nhưng không nhận được phản hồi.

Nam bị can tiếp tục gửi clip “nóng” cho một người bạn của nạn nhân.

Sau khi biết chuyện, cô L. gọi điện thoại cho bị can Khởi để xin lỗi, đề nghị anh này không phát tán clip “nóng” của mình nữa.

Đêm 19 Tháng Năm, bị can Khởi lập hai danh khoản Facebook và TikTok để nhắn tin trêu bạn gái cũ rồi gửi hình “nóng” cho cô này.

Nhận thấy không thể khiến bạn trai cũ thay đổi hành vi, cô L. báo công an dẫn đến vụ khởi tố bị can Hoàng Văn Khởi.

Bị cáo Võ Văn Hùng, 34 tuổi, quê Quảng Trị, bị Tòa Án TP.HCM kết án 14 năm tù với cáo buộc dùng clip “nóng” tống tiền một bà Việt kiều Mỹ lấy $31,000. (Hình: VietNamNet)

Trong một vụ tương tự, hồi cuối Tháng Hai, bị cáo Võ Văn Hùng, 34 tuổi, quê Quảng Trị, bị Tòa Án TP.HCM kết án 14 năm tù với cáo buộc dùng clip “nóng” tống tiền một bà Việt kiều Mỹ lấy $31,000.

Theo báo VietNamNet, hồi Tháng Mười, 2020, bị cáo Hùng làm quen một nữ Việt kiều Mỹ được viết tên tắt là bà S., 47 tuổi, qua mạng xã hội.

Hai người nảy sinh tình cảm và thường xuyên chat sex rồi gửi cho nhau các video clip, hình ảnh khỏa thân…

Các clip “nóng” của bà S. đều được bị cáo Hùng lưu vào điện thoại di động.

Đến cuối năm 2021, do cần tiền tiêu xài và trả nợ, bị cáo Hùng nhiều lần nhắn tin xin tiền bà S.

Khi người phụ nữ từ chối, nam bị cáo gửi những hình ảnh, clip “nóng” của bà S. cho những người trong “friendlist” của bà.

Bị cáo Hùng chụp lại màn hình, đòi bà chuyển tiền thì sẽ gỡ bỏ các clip “nóng.”

Do sợ hãi, bà S. đã nhiều lần chuyển cho bị cáo Hùng tổng cộng $31,000.

Ngoài ra, bà S. còn nhờ em gái chuyển cho bị cáo 1 tỷ đồng ($39,131) trong đó, có hơn một nửa số tiền được ghi nhận là “cho mượn.”

Đến Tháng Hai, 2023, biết tin bà S. về Sài Gòn thăm thân nhân, bị cáo Hùng yêu cầu bà này gặp mặt, đưa 30 triệu đồng ($1,173) và quan hệ tình dục.

Do bất bình, bà S. báo công an về hành vi của người tình “online.”

Bị cáo Hùng sau đó bị công an bắt quả tang đang nhận tiền của bà S. tại một quán cà phê ở quận Gò Vấp. (N.H.K) [qd]

Khoảng cách từ miệng Trump đến ‘sự thật’ là 3,000 dặm

Khoảng cách từ miệng Trump đến ‘sự thật’ là 3,000 dặm

Harvard khởi kiện lệnh cấm nhận sinh viên ngoại quốc của Trump

Bắc Kinh lên tiếng: “Lệnh cấm Harvard của Trump làm hoen ố hình ảnh Mỹ!”

Bị lật tẩy đánh lận Congo phục kích Nam Phi, Trump tung hoả mù đòi áp thuế Apple và Liên Âu

Giá xăng Costco rẻ, có phải là ‘của rẻ của ôi?’

QUẬN CAM, California (NV) – Ở Mỹ, hầu hết các gia đình đều đi mua sắm tại Costco. Lý do đơn giản: giá của các mặt hàng ở đây đều rẻ, trong đó có cả xăng. Có người đặt vấn đề: đổ xăng giá rẻ ở Costco có sợ đó là xăng chất lượng thấp? Trang mạng familyhandyman.com đã tìm hiểu về vấn đề này bằng cách nói chuyện với các chuyên gia về nhiên liệu.

Costco là một trạm xăng TOP TIER chất lượng cao. (Hình: HD/Người Việt)

Giá xăng tại Costco rẻ cỡ bao nhiêu?
Tương tự như giá xăng ở bất kỳ nơi đâu, giá xăng Costco thay đổi tùy theo thời điểm. Tuy nhiên, mặc dù giá xăng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như loại xăng, thương hiệu trạm xăng, địa điểm… giá xăng Costco thường là rẻ hơn hầu hết các nhà phân phối khác. Theo CNN, giá xăng tại Costco thường rẻ hơn 20 xu một gallon so với giá trung bình của thị trường. Thoạt nhìn, con số này có vẻ không đáng kể. Tuy nhiên, trong thời điểm mọi người đang muốn tiết kiệm vì lạm phát như hiện nay, con số này có thể tạo ra sự khác biệt lớn đối với nhiều người dân Mỹ.

Tại sao giá xăng tại Costco lại rẻ như vậy?
Lý do chính khiến giá xăng tại Costco rẻ là do mô hình kinh doanh thành viên của công ty. Một người đi mua sắm, đổ đầy bình xăng tại Costco đều phải là thành viên trả phí. Phí thành viên Costco dao động từ $65 đến $130 một năm. Số tiền mà Costco nhận được từ phí thành viên này cho phép họ giảm giá nhiều hơn so với các đối thủ cạnh tranh mà vẫn có lãi.

Thêm nữa, Costco không nhất thiết phải có mức lợi nhuận lớn khi bán xăng. Costco không cần nhiều lợi nhuận trên doanh số bán xăng như các trạm xăng khác. Trên thực tế, có những lúc Costco bán xăng với giá bằng hoặc thấp hơn giá thành, chỉ để thu hút khách hàng vào cửa hàng của mình. Điều này giống như việc một tiệm bán lẻ có một loại sữa giá rẻ nhất. Cửa hàng này có thể mất một ít tiền cho một gallon sữa, nhưng sẽ được bù đắp khi khách hàng mua những mặt hàng khác.

Xăng Costco có khác với các trạm xăng?
Costco là một trạm xăng TOP TIER, một danh hiệu cho biết xăng đáp ứng tiêu chuẩn hiệu suất nhiên liệu chất lượng cao do các nhà sản xuất xe hơi hàng đầu phát triển và giám sát. Theo Costco, Xăng Kirkland Signature chứa các chất phụ gia tẩy rửa cao gấp năm lần yêu cầu của EPA; được pha chế để làm sạch động cơ, giúp xe chạy với hiệu suất cao.

Một nghiên cứu do AAA thực hiện chỉ ra rằng xăng TOP TIER (trong đó có xăng của Costco) tốt hơn cho động cơ xe. Những loại rằng xăng không phải TOP TIER gây ra cặn động cơ nhiều hơn 19 lần so với các thương hiệu TOP TIER chỉ sau 4,000 dặm lái xe.

Nói tóm lại, đổ xăng Costco cũng giống như mua hàng tại đây, giá rẻ không có nghĩa là chất lượng thấp. Những thành viên Costco muốn tiết kiệm tiền nên đổ xăng tại hệ thống bán lẻ khổng lồ này. Nếu để ý một chút, họ có thể nhận ra rằng trong suốt cả năm đã tiết kiệm được một khoản tiền không nhỏ. (HD)

Ông Na Uy ngủ một đêm dậy thấy tàu container khổng lồ trước vườn

BYNESET, Na Uy (NV) – Sau một đêm ngon giấc, một người đàn ông Na Uy bỗng thấy một thương thuyền container đồ sộ mắc cạn và lao vào khu vườn trước nhà, theo BBC.

Vào khoảng 5 giờ sáng giờ Na Uy (3 giờ sáng giờ GMT) hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, con tàu dài 443 foot (135 mét) xuất hiện trước căn nhà của ông Johan Helberg, chỉ còn chừng vài mét là tông luôn vào nhà.

Con tàu NCL Salter lủi vào bờ biển, mắc cạn ngay trước nhà một người dân ở Byneset, gần Trondheim, Na Uy, sáng 22 Tháng Năm. (Hình: Chụp màn hình The Guardian)

Mãi cho tới lúc người hàng xóm hoảng loạn gõ cửa sau khi nhìn thấy con tàu lao thẳng vào bờ, ông Helberg mới hay tin.

Tai nạn tàu xảy ra tại Byneset, gần thành phố Trondheim.

“Tự dưng chuông cửa vang lên ngay lúc tôi không thích mở cửa chút nào,” ông Helberg kể lại với đài TV2.

“Tôi ngó ra cửa sổ và sửng sốt khi nhìn thấy một con tàu to tướng,” ông nói thêm khi được tờ The Guardian phỏng vấn. “Tôi phải ngửa cổ mới dòm được chóp tàu. Thật không thể tin vào mắt mình.”

Người hàng xóm Jostein Jorgensen cho biết ông thức giấc sau khi nghe âm thanh con tàu phát ra khi lủi về phía bờ biển, sau đó ông tức tốc chạy qua nhà ông Helberg.

“Tôi cứ đinh ninh là ông ấy ra ngoài sân rồi, nhưng không, tôi chẳng thấy ai cả. Tôi bấm chuông liên hồi mà không thấy ai lên tiếng,” ông Jorgensen kể.

“Chỉ khi tôi gọi điện thoại thì mới liên lạc với ông ấy được,” ông Jorgensen nói với TV2.

Thương thuyền treo quốc kỳ Cyprus, tên NCL Salten và có 16 người trên tàu và đang xuôi về phía Tây Nam qua Vịnh Trondheim tới Orkanger thì chệch hướng.

Không ai bị thương trong vụ tàu mắc cạn, theo hãng tin AFP.

Vẫn chưa rõ nguyên nhân dẫn tới sự việc và cảnh sát Na Uy đang điều tra.

“Một người hàng xóm mới, to lớn và quả là cồng kềnh, nhưng sớm muộn gì cũng phải rời khỏi đây thôi,” ông Helberg nói thêm.

Con tàu này cũng từng mắc cạn vào năm 2023 nhưng tự thoát ra được bằng chính sức lực của động cơ, theo các nguồn tin. (TTHN) [qd]

Mắc bẫy trên trang hẹn hò, ông Los Angeles bị cướp $20,000

LOS ANGELES, California (NV) – Các thám tử thuộc Sở Cảnh Sát Los Angeles (LAPD) kêu gọi công chúng giúp đỡ trong việc nhận dạng và truy tìm bốn nghi can liên quan tới một vụ cướp và nổ súng bạo lực xảy ra hồi cuối Tháng Tư, theo KTLA.

Vụ cướp xảy ra sau nửa đêm 28 Tháng Tư, lúc đó nam nạn nhân gặp gỡ một phụ nữ tại một khu vực hẻo lánh ở dãy 100 trên đường South Occidental Boulevard gần đường Beverly Boulevard sau khi làm quen trên một trang mạng hẹn hò phổ biến, LAPD cho biết trong một thông cáo báo chí.

Bốn nghi can bị cảnh sát Los Angeles truy nã trong vụ cướp của một người đàn ông hôm 28 Tháng Tư. (Hình: LAPD)

Ngay khi nạn nhân gặp mặt nghi can, được mô tả là phụ nữ da đen, từ 17 tới 25 tuổi, mặc áo chemise nâu và quần dài màu xám, thì có hai nghi can khác, một nam và một nữ, xuất hiện trên một chiếc Dodge Charger hoặc Challenger đời mới màu đen.

“Nạn nhân không khóa cửa xe nên nam nghi can mở được rồi chĩa súng vào người ông, yêu cầu đưa hết tiền bạc,” các nhà điều tra cho biết. “Sau đó hai nghi can lục lọi xe của nạn nhân, vơ vét đồ đạc rồi ép nạn nhân mở điện thoại và đọc mật mã.”

Trong lúc ngồi trong xe nạn nhân, nam nghi can nổ súng bắn nạn nhân. Nghi can được nhận dạng là một người da đen để râu, từ 20 tới 30 tuổi, mặc quần yếm màu nâu, áo thun xanh dương và giày đen.

“Vì quá sợ hãi nên nạn nhân đã bỏ chiếc xe lại rồi tháo chạy sau vụ cướp,” cảnh sát cho biết.

Gần ba giờ đồng hồ sau lúc chừng 3 giờ sáng, các nhà điều tra cho biết các nghi can quay lại nơi xảy ra vụ cướp và ăn cắp xe của nạn nhân, rồi lái chiếc xe suốt buổi sáng để thực hiện hàng loạt giao dịch trái phép và lấy điện thoại của nạn nhân để chuyển tổng cộng $20,000.

Nữ nghi can thứ hai được mô tả là dân Hispanic, từ 17 tới 25 tuổi, cũng mặc áo chemise màu nâu và quần dài màu xám.

Nghi can thứ tư có lẽ cũng dính líu tới vụ án sau vụ cướp ban đầu được mô tả là một người đàn ông Hispanic, từ 20 tới 30 tuổi, có râu và búi tóc, mặc áo thun trắng, quần đỏ và giày trắng.

Ai hay biết tin tức liên quan xin liên lạc Lực Lượng Điều Tra Băng Đảng Khu Vực Rampart thuộc LAPD theo số 213-484-3651, hoặc Đường Dây Ứng Trực Khu Vực Rampart theo số 213-484-3450.

Ngoài ra người dân cũng có thể gọi Đường Dây Ứng Trực thuộc Lực Lượng Phòng Chống Tội Phạm Los Angeles để chỉ điểm ẩn danh theo số 800-222-8477 hoặc vào trang lacrimestoppers.org. (TTHN) [qd]

Hỗn hợp trồng cây và đất trồng khác nhau chỗ nào?

ORANGE COUNTY, California (NV) – Hãy tưởng tượng đến cây trồng trong nhà và ngoài trời của bạn như chúng cần loại hỗn hợp trồng cây (potting mix) hoặc đất trồng (potting soil) vừa đủ chuẩn để cây thực sự phát triển tốt. Và mặc dù “potting mix” và “potting soil” thường được dùng thay thế cho nhau, chúng thực ra là những sản phẩm khác nhau, với cách sử dụng khác nhau và dùng sai có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.

Theop báo The Detroit News, trước khi bạn sang chậu cho cây trong nhà hoặc chuẩn bị vườn trồng bằng thùng chứa hay luống vườn, hãy tìm hiểu xem potting mix, potting soil hay garden soil sẽ là lựa chọn phù hợp cho việc làm vườn của bạn.

Một loại đất trồng cây được bán trên thị trường. (Hình minh họa: Chụp qua màn hình)

Potting mix là gì?

Potting mix hoàn toàn không phải là đất – và không chứa bất kỳ loại đất và đất thịt nào. Đây là hỗn hợp vô trùng được làm từ vật liệu hữu cơ như rêu than bùn (peat moss) và các nguyên liệu hữu cơ khác giúp cải thiện khả năng thoát nước. Các thành phần phổ biến trong potting mix bao gồm xơ dừa (coir), rêu (moss), đá perlite, và đá vermiculite. Potting mix cũng có thể chứa phân bón và các thành phần khác hỗ trợ sức khỏe của cây.

Các nguyên liệu trong potting mix có mục tiêu hỗ trợ sự phát triển của cây. Chúng vô trùng, nghĩa là không có vi khuẩn, nấm, hạt giống cỏ dại, hoặc các tạp chất gây hại khác. Potting mix cũng giúp tạo môi trường tối ưu cho cây trồng trong chậu nhờ khả năng thoát nước tốt, tránh thối rễ.

Cho cây xanh trồng trong nhà “ăn” đầy đủ

Ngay cả khi potting mix có chứa phân bón, chúng cũng không nuôi được cây mãi mãi. Bạn vẫn cần tiếp tục bón phân đều đặn để cho cây được phát triển tốt.

Potting soil hay garden soil là gì?

Cả potting soil và garden soil đều được dùng để chỉ loại đất trồng dùng cho luống vườn (garden bed) ngoài trời. Những công thức này thường bao gồm một phần đất thật, khác với potting mix, vì vậy chúng không vô trùng. Chúng thường cũng có các thành phần giống potting mix, giúp làm tơi đất. Tùy theo công thức, chúng có thể chứa phân bón, phân hữu cơ (compost) và các thành phần khác giúp vườn phát triển tốt.

Potting soil hoặc garden soil có thể cần bổ sung thêm các vật liệu cải tạo đất như vật liệu hữu cơ để cải thiện khả năng thoát nước hoặc phân bón, nếu các thành phần này chưa có sẵn trong sản phẩm.

Cách phân biệt potting soil và potting mix

Cách dễ nhất để phân biệt potting mix với potting soil là kiểm tra tên trên bao bì. Potting mix sẽ không có chữ “soil” – thực tế, chúng thường ghi rõ là “soil-less” (không có đất), vì vậy nếu trong tên có từ “soil” thì đó là garden soil hoặc potting soil.

Một cách khác để phân biệt? Hãy thử nhấc túi lên! Potting mix nhẹ và ít đặc hơn nhiều so với garden soil, nên bạn sẽ thấy rõ sự khác biệt về trọng lượng giữa các túi cùng kích cỡ của potting mix và potting soil.

Khi nào dùng potting soil và khi nào dùng potting mix cho cây

Potting mix được dùng cho cây trong nhà, ươm mầm, và vườn trồng bằng chậu. Vì nhẹ và ít đặc hơn garden soil, nên giúp bạn dễ di chuyển các chậu cây, điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn có cây lớn trong nhà hoặc các chậu cần di dời. Nói đơn giản, nếu bạn trồng cây trong chậu, bạn cần potting mix.

Potting soil phù hợp cho việc làm vườn chung, bao gồm cả luống vườn trên cao – đặc biệt vì đây là sản phẩm rẻ hơn khi bạn cần dùng trên diện tích lớn. Tránh dùng potting soil cho chậu, vì thành phần đặc hơn của nó có thể gây ra các vấn đề về thoát nước và làm đất bị nén lại trong chậu trồng trong nhà hoặc trồng ngoài trời.

Có thể cần nhiều hơn một loại potting mix hoặc potting soil trong bộ sưu tập làm vườn của mình, đặc biệt nếu trồng nhiều loại cây khác nhau. Các sản phẩm khác nhau sẽ có công thức pha trộn khác nhau, phù hợp với từng loại cây.

Ví dụ, potting mix cho cây mọng nước sẽ có thêm cát để mô phỏng môi trường sa mạc, trong khi potting mix cho lan sẽ chứa nhiều nguyên liệu giúp thoát nước như vỏ cây hoặc than củi. Một lựa chọn khác nếu bạn không muốn sưu tập cả thư viện các loại potting mix – hãy dùng loại potting mix đa dụng, rồi thêm vào các thành phần bổ sung phù hợp với điều kiện lý tưởng của từng loại cây. (Ng.Tr) [kn]

Trump: Tự kỷ không phải là một chứng bệnh tự nhiên mà có

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cho biết tự kỷ không phải là chứng bệnh xảy ra tự nhiên khi chỉ ra các số liệu thổi phồng tình trạng gia tăng đột ngột của chứng bệnh này và gợi ý rằng Ủy Ban Giúp Nước Mỹ Lấy Lại Sức Vóc (Make America Healthy Again – MAHA) thuộc chính quyền Trump có thể đưa ra lời giải đáp, theo The Hill.

“Vào thời điểm chúng ta nghe tới con số 10,000 thì lúc đó chỉ có một trường hợp bị tự kỷ mà thôi, nhưng giờ đây cứ 31 người thì có một bị tự kỷ, tôi nghĩ rằng điều này thật khủng khiếp. Ắt hẳn phải là một tác động từ bên ngoài, và do con người làm ra, quả nhiên là vậy,” ông Trump phát biểu tại một sinh hoạt do Ủy Ban MAHA tổ chức hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm. “Chính quyền sẽ không để cho các lãnh vực công nghiệp thao túng y tế công cộng, vì vốn dĩ đó phải là hệ thống giám sát các ngành công nghiệp. Cho nên Ủy Ban MAHA cần một câu trả lời, công chúng đang cần một câu trả lời thích đáng và đó là lý do vì sao chúng tôi tổ chức sinh hoạt này.”

Một em bé chơi đồ chơi. (Hình minh họa: Leon Neal/Getty Images)

Tổng thống cũng nhấn mạnh rằng chính quyền yêu cầu bỏ tám loại phẩm màu phổ biến nhất, sau khi Cơ Quan Quản Lý Thực Phẩm và Dược Phẩm (FDA) công bố các quyết định vào Tháng Tư yêu cầu loại bỏ phẩm màu có nguồn gốc từ dầu mỏ trong các loại thực phẩm tại Hoa Kỳ vì lo ngại tác động tiềm tàng ảnh hưởng tới sức khỏe trẻ em.

Sinh hoạt do Ủy Ban MAHA công bố một phúc trình mới chỉ ra bốn chi tiết cốt yếu được cho là đang gây tổn hại cho trẻ em Hoa Kỳ, gồm có thực phẩm chế biến quá mức, hóa chất trong môi trường, hoạt động trên mạng điện toán và “lệ thuộc quá nhiều vào y tế.” Phúc trình chỉ ra thuốc trừ sâu và các hóa chất khác có thể gây hại cho sức khỏe, nhưng không đưa ra khuyến nghị để giảm bớt tác động.

Trong buổi sinh hoạt, ông Trump ngồi kế bên ông Robert F. Kennedy Jr., bộ trưởng Y Tế và Dịch Vụ Nhân Sinh, một người hoài nghi về vaccine và cũng từng đưa ra các lý thuyết vô căn cứ về mối liên hệ giữa chứng tự kỷ và vaccine.

Trước cuộc bỏ phiếu công nhận chức vụ của ông Kennedy tại Thượng Viện, Tổng Thống Trump cũng từng đưa ra những con số đáng báo động về chứng tự kỷ.

“Hai mươi năm trước, tỷ lệ trẻ em bị tự kỷ là 1 trên 10,000. Giờ đây là 1 trên 34. Trời đất ơi! Có ai tin nổi không. Chúng ta cần Bobby!!! Xin cám ơn ông!,” ông Trump viết trên Truth Social vào thời điểm đó.

Ông Trump cũng nêu ra tỷ lệ tự kỷ trong các phiên họp Nội Các, nhân cơ hội đó, ông cũng tán tụng thành quả của ông Kennedy, và vào Tháng Mười Hai, ông Trump cho biết ông nghĩ rằng “vaccine có vấn đề” và gợi ý rằng chính quyền sẽ điều tra mối liên hệ từng bị bài bác giữa hai vấn đề.

Hiện nay cứ 36 trẻ em thì có chừng một bị rối loạn phổ tự kỷ, so với khoảng một trong 150 trẻ em vào năm 2000, Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) ước lượng. (TTHN) [qd]

Kim Jong Un chứng kiến khu trục hạm thứ nhì của Bắc Hàn bị hư hại khi hạ thủy

SEOUL, Nam Hàn (NV) – Hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, truyền thông nhà nước Bắc Hàn cho hay một khu trục hạm thứ nhì của Bắc Hàn bị hư hại trong cuộc hạ thủy thất bại vào tuần này, AP cho hay.

Theo nguồn tin Thông Tấn Xã Trung Ương Bắc Hàn (KCNA), ông Kim Jong Un, chủ tịch Bắc Hàn, người chứng kiến buổi lễ hạ thủy, tức giận, bởi vì ông luôn muốn có những chiến hạm lớn hơn để đối phó với những gì ông gọi là mối đe dọa gia tăng do Mỹ cầm đầu chống lại đất nước mình.

Lễ hạ thủy khu trục hạm mới của Bắc Hàn ở một hải cảng tại Nampo, Bắc Hàn, ngày 25 Tháng Tư. (Hình: KCNA)

Sự thể Bắc Hàn công nhận những thất bại quân sự của họ không phải là điều thường thấy, nhưng các nhà quan sát cho biết việc công khai cho biết lần hạ thủy con tàu thất bại này cho thấy ông Kim có lập trường nghiêm chỉnh về chương trình nâng cấp lực lượng Hải Quân của mình và tự tin rằng cuối cùng thì Bắc Hàn cũng sẽ đạt được mục tiêu mong muốn.

KCNA cho hay, trong vụ hạ thủy con tàu đó tại quân cảng Chongjin ở miền Đông Bắc vào hôm Thứ Tư, khu trục hạm loại 5,000 tấn mới xuất xưởng đã mất thăng bằng và bị thủng ở phần dưới tàu sau khi một khung vận chuyển ở đuôi tàu trượt ra ngoài và bị kẹt cứng nơi đó. KCNA không cung cấp chi tiết về nguyên nhân gây ra sự thất bại, mức độ thiệt hại hoặc liệu có ai bị thương hay không.

Theo KCNA, ông Kim đổ lỗi cho các giới chức quân đội, các khoa học gia và các giới chức chỉ huy xưởng đóng tàu về một “tai nạn nghiêm trọng và hành vi phạm lỗi do sự bất cẩn đối đa, tinh thần vô trách nhiệm và chủ nghĩa thực nghiệm phản khoa học.” Ông Kim kêu gọi triệu tập một cuộc họp của đảng Lao Động cầm quyền được dự trù diễn ra vào cuối Tháng Sáu để giải quyết những “lầm lỗi vô trách nhiệm” của các thành phần đó.

“Đây là một chuyện đáng hổ thẹn. Nhưng lý do mà Bắc Hàn công bố sự thất bại lần này là vì chính quyền Bình Nhưỡng muốn cho thấy họ đang gia tăng tốc độ tối tân hóa lực lượng Hải Quân và cho thấy họ tin rằng cuối cùng rồi thì họ vẫn thừa sức xây dựng một Hải Quân to lớn hơn,” theo lời của ông Moon Keun-sik, một chuyên gia Hải Quân giảng dạy tại Đại Học Hanyang ở Seoul, Nam Hàn, cho biết.

Ông Moon nghĩ rằng trở ngại xảy ra có thể là vì các công nhân Bắc Hàn vẫn chưa quen thuộc với một chiếc tàu chiến lớn đến như vậy và bị thúc bách phải đưa nó ra biển thật sớm. (TTHN) [qd]

Nước mắt Son Heung-min trong đêm đăng quang của Tottenham Hotspur

BILBAO, Tây Ban Nha (NV) – Tottenham Hotspur đã viết nên một chương sử mới khi đánh bại Manchester United 1-0 để đoạt chức vô địch Europa League, và người vinh dự đón nhận chiếc cúp vô địch giơ cao giữa sân San Mames là đội trưởng Son Heung-min, theo UEFA ngày 22 Tháng Năm.

Bàn thắng duy nhất trong trận chung kết do Brennan Johnson ghi ở phút 42 không chỉ định đoạt trận đấu mà còn khép lại chuỗi 17 năm trắng tay của Tottenham Hotspur.

Đội trưởng Son Heung-min giơ cao chiếc cúp vô địch Europa League trên sân San Mames, chấm dứt chuỗi thời gian dài của “kẻ về nhì vĩ đại.” (Hình: Pierre-Philippe Marcou/AFP via Getty Images)

Đây là danh hiệu lớn đầu tiên của đội bóng phía Bắc London hay được gọi bằng cái tên Spurs kể từ League Cup 2008, và là chiếc cúp Âu Châu đầu tiên kể từ UEFA Cup năm 1984. Với người hâm mộ, chiến thắng này mang ý nghĩa lớn và là sự giải thoát khỏi ám ảnh về “kẻ về nhì vĩ đại” vốn đeo bám đội suốt gần hai thập niên.

Dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Ange Postecoglou, người từng bị hoài nghi khi mới đến từ Celtic, Tottenham Hotspur không thành công ở Premier League nhưng lại là một hiện tượng đầy ngạc nhiên với sự kiên cường và bền bỉ ở Europa League. Đặc biệt trong hiệp hai trận chung kết với Manchester United thể hiện sự lì lợm nơi một hàng phòng ngự kỷ luật, lăn xả.

Xem cái cách Tottenham Hotspur chống đỡ bảo vệ bàn thắng mong manh khi Manchester United dồn ép tìm bàn gỡ mới cảm nhận được sức mạnh của một tập thể lăn xả cho một danh hiệu.

Đặc biệt trong 20 phút cuối khi toàn đội hợp sức ngăn chặn từng tình huống, từng cú sút rồi ôm nhau, động viên nhau vượt qua, mới thấy được sự gắn kết đáng quý của một tập thể lớn mạnh.

Hành trình đến ngôi vô địch của Tottenham Hotspur để lại sau lưng những bại tướng như AC Milan, Bayer Leverkusen và cuối cùng là Manchester United cho thấy sức mạnh của đại diện đến từ London.

Brennan Johnson ghi bàn duy nhất ở phút 42 trong chiến thắng 1-0 của Tottenham Hotspur trong trận chung kết Europa League với Manchester United. (Hình: Ryan Pierse/Getty Images)

“Chúng tôi không phải câu lạc bộ vĩ đại nhất, nhưng hôm nay là đêm của những con người không bao giờ bỏ cuộc!” huấn luyện viên Postecoglou lên tiếng sau trận đấu trong ánh mắt rưng rưng.

Điều đặc biệt trong chức vô địch của Tottenham Hotspur là nhân vật người Nam Hàn mà các ống kính truyền hình đã dừng lại rất lâu để quay cận cảnh những giọt nước mắt ràn rụa của chàng tiền đạo đến từ Á Châu – đội trưởng Son Heung-min. Không phải ngẫu nhiên mà người đàn ông sắp bước sang tuổi 33 này được xem là biểu tượng và được trao chiếc băng đội trưởng. Chính anh, người trung thành với Tottenham Hotspur và là người từng chứng kiến những thất bại cay đắng của đội nhà trong đó có trận chung kết Champions League 2019.

“Đây là giấc mơ trở thành hiện thực. Chúng tôi làm điều này cho người hâm mộ, những người luôn ở bên dù chúng tôi không có danh hiệu nào để tự hào. Bản thân tôi đã chờ đợi khoảnh khắc này quá lâu. Mang về danh hiệu cho Tottenham là giấc mơ lớn nhất của tôi!” Son Heung-min nói với giọng đầy xúc động khi nước mắt trên khuôn mặt điển trai vẫn chưa kịp khô. (Anh Khoa) [qd]

Trái ổi không chỉ thơm mà còn đầy dinh dưỡng

LOS ANGELES, California (NV) – Ổi là một trong những trái cây dân dã ở vùng nhiệt đới, đặc biệt là ở Việt Nam.

Không chỉ có hương thơm ngọt ngào, dễ chịu và thanh mát, trái ổi còn chứa rất nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cần thiết cho cơ thể con người, từ việc tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tiêu hóa, tim mạch, cho đến việc giúp ích cho quá trình giảm cân, theo trang mạng Health.

Trái ổi là loại trái cây ít calories chứa nhiều vitamin và khoáng chất. (Hình: Pixel Senses/Pexels)

NGUỒN GỐC CỦA TRÁI ỔI

Ổi có tên khoa học là Psidium guajava L, có nguồn gốc từ Châu Mỹ La Tinh, thông thường có hình bầu dục và có màu xanh lục nhạt hoặc vàng. Hương thơm của ổi có mùi dịu nhẹ, ngọt ngào và thoang thoảng, tạo nên một cảm giác dễ chịu và gần gũi.

Lá của trái ổi thường được sử dụng trong trà thảo mộc và trong các thực phẩm bổ sung, trong khi trái ổi có thể được ép tươi để uống, hoặc được dùng để làm kẹo hoặc mứt trái cây.

THÀNH PHẦN DINH DƯỠNG CỦA TRÁI ỔI

Trái ổi trung bình nặng khoảng 55 gram và có các thành phần dưới đây:

-37 calories

-0.52 gram chất béo

-7.86 gram carbohydrate

-2.97 gram chất xơ

-4.9 gram đường

-1.4 gram protein

-12.1 milligram magnesium

-125 milligram vitamin C

-229 milligram potassium

LỢI ÍCH CỦA ỔI ĐỐI VỚI SỨC KHỎE

1. Kiểm soát lượng đường trong máu

Lá ổi được sử dụng trong y học cổ truyền từ lâu và các nhà nghiên cứu gần đây phát hiện rằng lá ổi có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

Chiết xuất từ lá ổi có ảnh hưởng mạnh đến độ nhạy insulin, do đó có thể cải thiện lượng đường trong huyết tương lúc đói và tình trạng kháng insulin.

Ngoài ra, pectin và chất xơ trong trái ổi có thể làm chậm quá trình hấp thụ glucose ở ruột và cải thiện khả năng dung nạp glucose.

2. Hỗ trợ sức khỏe tim mạch

Trong nhiều năm qua, chiết xuất lá ổi có đặc tính chống tăng huyết áp nhưng cơ chế của nó vẫn chưa được hiểu đầy đủ.

Tuy nhiên, một cuộc nghiên cứu trên động vật gần đây đã phát hiện ra rằng tác dụng của ổi đối với huyết áp có thể liên quan đến sự tham gia của các thành phần của nó vào hệ thần kinh giao cảm.

Ngoài ra, cùi ổi có thể ảnh hưởng tích cực đến mức lipid trong máu khi có sự sụt giảm đáng kể về triglyceride, cholesterol toàn phần và cholesterol LDL sau khi ăn ổi trong vòng sáu tuần liên tục. Chính cholesterol và triglyceride khi tăng cao có thể gây hại cho sức khỏe tim mạch, nên việc bổ sung thêm ổi vào thực đơn ăn uống có thể hỗ trợ sức khỏe tim mạch.

Hương thơm của ổi có mùi dịu nhẹ, ngọt ngào và thoang thoảng, tạo nên một cảm giác dễ chịu và gần gũi. (Hình: Amy Lane/Pexels)

3. Tăng cường hệ miễn dịch

Vitamin C là một chất chống oxy hóa mạnh đóng vai trò trong nhiều phản ứng enzyme và chức năng tế bào, bao gồm cả những phản ứng liên quan đến chức năng miễn dịch. Và vì cơ thể không thể tự sản xuất vitamin C nên bạn cần phải bổ sung thêm thông qua việc ăn uống.

Trái cam thường được ca ngợi vì hàm lượng vitamin C, nhưng thật ra ổi còn có hàm lượng vitamin C gấp năm lần so với cam trong cùng một khẩu phần.

4. Kiểm soát cân nặng tốt

Trái ổi là loại trái cây ít calories chứa nhiều vitamin và khoáng chất, là sự lựa chọn tuyệt vời để giảm cân và duy trì cân nặng ổn định. Ổi có thể duy trì tình trạng thiếu calories trong khi vẫn đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng tổng thể cho bạn.

Một trái ổi thường sẽ có khoảng 37 calories nhưng lại chứa đến 3 gram chất xơ. Với lượng chất xơ đáng kể trong mỗi khẩu phần, ổi sẽ giúp bạn cảm thấy no lâu hơn, hướng tới mục tiêu giảm cân lâu dài.

5. Có lợi cho hệ tiêu hóa

Ổi là nguồn cung cấp chất xơ tuyệt vời, giúp nó trở thành một lựa chọn tối ưu cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh, giúp thúc đẩy nhu động ruột cân bằng và ngăn ngừa táo bón.

Không chỉ vậy, chiết xuất trái ổi có liên quan đến những tác động tích cực đến sức khỏe đường ruột thông qua các đặc tính kháng khuẩn, chống tiết dịch, nhu động ruột và chống viêm, giúp giảm các triệu chứng tiêu chảy. (YY) [qd]

Vừa thay huấn luyện viên, Djokovic giành vé vào tứ kết Geneva Open

GENEVA, Thụy Sĩ (NV) – Novak Djokovic đã có chiến thắng đầu tiên trên mặt sân đất nện trong mùa giải 2025 khi vượt qua Marton Fucsovics với tỷ số 6-2, 6-3 tại vòng hai Geneva Open, theo ATP Tour ngày 22 Tháng Năm.

Chiến thắng trên không chỉ giúp tay vợt người Serbia giành quyền vào tứ kết mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình tìm lại phong độ trước thềm Roland Garros.

Thắng Marton Fucsovics vào tứ kết Geneva Open, Novak Djokovic gửi thông điệp đến các đối thủ trước thềm Roland Garros. (Hình: Fabrice Coffrini/AFP via Getty Images)

Trước đó, Novak Djokovic đã trải qua chuỗi trận không mấy ấn tượng trên mặt sân đất nện, với những thất bại sớm tại Monte Carlo và Madrid Open, cùng việc rút lui khỏi giải Rome do chấn thương.

Việc tham dự Geneva Open, một giải ATP 250, được xem là cơ hội để Novak Djokovic lấy lại cảm giác thi đấu và chuẩn bị tốt hơn cho Grand Slam sắp tới.

Trong trận đấu với Fucsovics, Novak Djokovic thể hiện sự vượt trội khi không để đối thủ có cơ hội giành break nào. Anh kiểm soát thế trận với những cú giao bóng ổn định và khả năng di chuyển linh hoạt trên sân. Dù gặp chút khó khăn với những cơn đau nhẹ ở chân phải, tay vợt 38 tuổi vẫn duy trì phong độ ổn định và kết thúc trận đấu sau 75 phút thi đấu.

Chiến thắng này đánh dấu lần đầu tiên Novak Djokovic thi đấu dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên Dusan Vemic và phụ tá Boris Bosnjakovic, sau khi anh chia tay huấn luyện viên Andy Murray.

Sự thay đổi huấn luyện viên dường như đã mang lại hiệu quả tích cực, giúp Novak Djokovic thi đấu tự tin và hiệu quả hơn. Điều mà bản thân anh cũng thừa nhận đã có sự chuyển biến khi anh bước ra sân thi đấu.

Ở vòng tứ kết, Novak Djokovic sẽ đối đầu với tay vợt người Ý Matteo Arnaldi, người đã từng đánh bại anh tại Madrid Open. Trận tứ kết này này không chỉ là cơ hội để Novak Djokovic phục thù mà còn là bước đệm quan trọng trong hành trình chinh phục danh hiệu ATP thứ 100 trong sự nghiệp.

Với chiến thắng trên, Novak Djokovic không chỉ lấy lại sự tự tin mà còn gửi lời cảnh cáo đến các đối thủ tại Roland Garros rằng cựu số 1 thế giới đã trở lại và sẵn sàng thách thức mọi đối thủ như những chiến tích anh đã thu hoạch thời hoàng kim.

Dù mùa giải 2025 chưa mang lại nhiều thành công, nhưng với bản lĩnh và kinh nghiệm của mình, tay vợt người Serbia vẫn là ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch Grand Slam sắp tới qua thông điệp anh gửi đến tại Geneva Open này. (Yến Nhi) [qd]

Daniel Craig và Cillian Murphy được mời đóng phim nhà tù

HOLLYWOOD, California (NV) – Hai tài tử Daniel Craig và Cillian Murphy được mời để đóng phim về chủ đề nhà tù của đạo diễn Damien Chazelle.

Theo Hollywood Reporter, hãng phim Paramount sẽ phụ trách phân phối phim nhà tù chưa có tựa này, có hai nhà sản xuất là đạo diễn Chazelle và bà Olivia Hamilton làm việc qua hãng phim Wild Chickens Productions của họ.

Tài tử Daniel Craig (trái) và Cillian Murphy. (Hình: Angela Weiss & Rodin Eckenroth/Getty Images)

Chi tiết về nội dung của phim vẫn được giữ bí mật, nhưng được cho biết là phim chỉ có hai nhân vật chính với bối cảnh trong nhà tù. Tác phẩm này có thể được sản xuất vào cuối năm nay.

Phim nhà tù này là một thay đổi lớn cho đạo diễn Chazelle, từng thành công với phim nhạc kịch “La La Land” công chiếu năm 2016.

Cách đây vài tháng, ông đang chuẩn bị để bắt đầu quay phim về cuộc đời của diễn viên đóng mạo hiểm lừng danh Evel Knievel có Leonardo DiCaprio đóng vai chính, nhưng tài tử DiCaprio quyết định từ chối sau vài tháng thương thảo để hợp tác với đạo diễn lừng danh Martin Scorsese một lần nữa vì ông đã 82 tuổi.

Trước khi thương thảo cho phim về diễn viên Knievel, ông Chazelle còn muốn hợp tác với tài tử DiCaprio về dự án phim nhà tù. Vì bị từ chối, ông đang mời hai tài tử là Daniel Craig và Cillian Murphy.

Tài tử Craig đóng vai điệp viên James Bond lần cuối trong “No Time to Die” chiếu năm 2021, đóng vai Benoit Blanc lần thứ ba trong phim “Wake Up Dead Man” sẽ chiếu trên Netflix trong năm nay. Trước khi đóng phim nhà tù nếu chấp nhận, ông sẽ đóng phim “Narnia” của nữ đạo diễn Greta Gerwig.

Tài tử Murphy thì mới đoạt giải Oscar sau khi đóng vai người phát minh ra bom nguyên tử là ông J. Robert Oppenheimer trong phim “Oppenheimer” của đạo diễn lừng danh Christopher Nolan. Sau đó, ông đóng các dự án nhỏ hơn của Anh như “Small Things Like These” và “The Immortal Man.” (TL) [qd]

Mỹ khuyến cáo không nên mang nông sản vào Hoa Kỳ sau khi du lịch

Thiện Lê/Người Việt

LOS ANGELES, California (NV) – Một số cơ quan chính phủ của California tổ chức họp báo tại phi trường quốc tế Los Angeles (LAX) để cảnh báo công chúng về việc mang nông sản từ nước ngoài vào Hoa Kỳ sau khi đi du lịch.

Những loại trái cây và nông sản có thể gây hại cho nông nghiệp Mỹ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Buổi họp báo vào sáng Thứ Hai, 19 Tháng Năm, là một phần của chiến dịch “Don’t Pack a Pest” (Đừng Mang Sâu Bọ) có sự hợp tác giữa Bộ Nông Nghiệp Hoa Kỳ (USDA), Bộ Nông Nghiệp California (CDFA), Quan Thuế và Biên Phòng Hoa Kỳ (CPB), Sở Nông Nghiệp Orange County, và LAX.

Chiến dịch này có mục đích giúp công chúng hiểu biết và đề phòng tốt hơn về những sâu bọ và dịch bệnh có thể bị dính trong những loại nông sản mà họ mang từ nơi khác vào Hoa Kỳ sau khi đi du lịch trong tuần lễ Memorial Day và mùa Hè sắp tới. Những nông sản đó tưởng như vô hại, nhưng có dính nhiều loại sâu bọ hay dịch bệnh gây nguy hiểm cho nông nghiệp Hoa Kỳ.

Trước khi bắt đầu họp báo, ông Khoa Lâm, phó giám đốc Sở Nông Nghiệp Los Angeles County, cho biết: “Chúng tôi hôm nay muốn mang đến quý vị thông điệp là đừng mang những loại trái cây hay nông sản có sâu bệnh vào Mỹ. Khi quý vị nhập cảnh, nên khai báo những nông sản mình mang về như trái cây, thịt, rau cải, gia vị, và hạt đậu vì những thứ đó có thể có sâu bệnh.”

Ông Khoa cho biết nếu đã khai báo thì những nông sản có sâu bọ hay dịch bệnh bị phát hiện sẽ được tịch thu, nhưng quý vị sẽ bị phạt nếu không khai báo.

Sau đó, ông nhắn nhủ cộng đồng Việt Nam: “Nếu quý vị có đi chơi, xin đừng mang về những loại rau cải hay trái cây trồng ở nơi khác. Nếu có đem về, xin quý vị khai báo với chúng tôi rõ ràng. Nếu có câu hỏi, xin quý vị liên lạc số điện thoại 1 (800) 491-1899, hay là vào trang web của tiểu bang cdfa.ca.gov.”

Buổi họp báo chính thức bắt đầu với phát biểu của ông Justin Upshaw, phát ngôn viên của cơ quan quản lý LAX là Los Angeles World Airports (LAWA), cho biết họ hợp tác với nhiều cơ quan chính phủ trong mùa du lịch sắp tới cho chiến dịch “Don’t Pack a Pest.”

Theo ông, mỗi năm có đến 75 triệu hành khách ra vào LAX và dĩ nhiên là có rất nhiều hành lý. Để chuẩn bị cho mùa du lịch Hè, LAX hợp tác với các cơ quan chính phủ nêu trên để ngăn chặn những nguy hiểm đối với nông nghiệp California và Hoa Kỳ.

Bà Victoria Hornbaker, giám đốc Dịch Vụ Sức Khỏe Cây Cối và Ngăn Chặn Sâu Bọ của Bộ Nông Nghiệp California, tại buổi họp báo ở LAX. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Đại diện của các cơ quan chính phủ phát biểu đầu tiên là bà Victoria Hornbaker, giám đốc Dịch Vụ Sức Khỏe Cây Cối và Ngăn Chặn Sâu Bọ của Bộ Nông Nghiệp California. Bà chia sẻ thông tin về những thứ có thể mang vào và những thứ không thể mang vào California.

Bà cho biết: “Chúng tôi khuyến khích quý vị đi du lịch nước ngoài thật vui, nhưng khi quay về California không nên mang theo rau quả, các sản phẩm thịt và nhiều sản phẩm tự nhiên khác vào tiểu bang. Tôi biết mình đang truyền đạt thông điệp này ở LAX, phi trường lớn nhất ở California, nhưng điều này được áp dụng tại mọi phi trường khác khắp Hoa Kỳ.”

Bà còn nói California sản xuất đến hơn 400 loại nông sản, và những loại sâu bọ hay dịch bệnh trên trái cây, rau củ từ nơi khác đến sẽ làm hại cho mùa màng của tiểu bang. Không chỉ làm hại đến mùa màng, những thứ đó còn ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu vì những nông sản do California sản xuất được đưa đi khắp thế giới.

Tiếp theo là bà Helene Wright, giám đốc Sức Khỏe Cây Cối California của USDA. Bà cho biết có nhiều lúc công chúng không biết luật lệ về những thứ có thể mang vào Hoa Kỳ, và chỉ cần một trái cây nguy hiểm có thể làm hại đến nông nghiệp. Không chỉ có trái cây, mà cây cối cũng như rau củ và thịt cũng có thể gây ra nhiều nguy hiểm.

Vì vậy, chiến dịch “Don’t Pack a Pest” kêu gọi công chúng không nên mang nông sản ở nơi khác vào Hoa Kỳ qua nhiều bảng quảng cáo và nhiều thông điệp trên mạng xã hội.

“Xin quý vị chỉ mang những ký ức của du lịch vào Hoa Kỳ, và chỉ thưởng thức những loại trái cây hay rau củ ở nước ngoài,” bà Wright nói.

Các loại thực phẩm có thể mang dịch bệnh hay sâu bọ. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Tiếp theo là ông Jose Arriaga, ủy viên nông nghiệp Orange County, nói về sự nguy hiểm của ruồi trái cây, đang làm cho Orange County phải cách ly đến 88 dặm vuông đối với đất nông nghiệp từ năm 2024 đến nay.

Theo ông, một con ruồi trái cây đủ để làm hại đến nông nghiệp, nhất là khi được đưa đến một môi trường không phải bản địa vì không có những sinh vật chống loại ruồi đó và sẽ làm ruồi sinh sản rất nhanh.

Ruồi trái cây có thể gây hại cho đến 250 nông sản như trái cây và rau củ, thậm chí có những loại rau quả được trồng trong nhà. Những con ruồi cái có thể đẻ trứng dưới vỏ trái cây mà không ai biết, sau đó được nhiều người mang vào Hoa Kỳ, và trứng nở thành nhiều con ruồi khác.

Ông Arriaga cho hay đó là lý do mà các cơ quan chính phủ có mặt tại LAX muốn cảnh báo công chúng về những nguy hiểm trong việc mang nông sản ở nơi khác đến Hoa Kỳ.

Tại buổi họp báo, các cơ quan chính quyền trưng bày nhiều nông sản có thể gây nguy hiểm cho nông nghiệp Mỹ, trong đó là nhiều loại trái cây, rau củ và gia vị quen thuộc với cộng đồng Việt Nam. Các loại trái cây gồm có mãng cầu, xoài, cam, bơ, và nhiều trái khác. Những thứ khác gồm có đậu khô, cây quế, và các sản phẩm thịt từ nhiều nước, trong đó có lạp xưởng.

Chó beagle của CBP đánh hơi hành lý. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)

Cuối cùng, ông Andrew Douglas,  giám đốc điều hành CBP ở LAX, nói về cách phát hiện những nông sản có thể dính sâu bọ hay dịch bệnh là đội chó beagle đánh hơi hành lý.

Những con chó beagle của CBP sẽ đánh hơi từng thùng hành lý khi hành khách nhập cảnh vào Hoa Kỳ. Nếu phát hiện được nông sản trong hành lý, chó beagle sẽ báo động với nhân viên công lực, sau đó nhân viên CBP sẽ hỏi du khách về những loại nông sản đó.

Vào thời điểm Memorial Day và mùa Hè sắp đến, LAX và nhiều phi trường khác sẽ có rất nhiều hành khách ra vào. Đó là lý do mà USDA, CDFA và CBP, cùng Sở Nông Nghiệp Orange County muốn nhắc nhở công chúng về những nông sản ở nước ngoài có thể gây hại cho nông nghiệp Mỹ.

Để biết thêm thông tin về cách khai báo nông sản mang trong hành lý và những thứ không được mang vào Hoa Kỳ, xin vào trang web dontpackapest.com. [đ.d.]

—–
Liên lạc tác giả: [email protected]

Chính quyền Trump không cho Harvard nhận sinh viên ngoại quốc

WASHINGTON, DC (NV) – Chính quyền Tổng Thống Donald Trump không cho đại học Harvard University nhận sinh viên quốc tế, Bộ Nội An (DHS) loan báo hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, theo đài NPR.

DHS gửi thư cho Harvard để thông báo quyết định này, và sự thay đổi này ảnh hưởng tới du học sinh hiện đang học ở Harvard.

Đại học Harvard University ở Cambridge, Massachusetts. (Hình: Sophie Park/Getty Images)

“Harvard không còn được nhận sinh viên ngoại quốc, còn sinh viên hiện tại phải chuyển trường, nếu không, sẽ mất tình trạng hợp pháp,” DHS thông báo.

“Chính quyền này buộc Harvard chịu trách nhiệm vì dung túng nạn bạo lực, bài Do Thái, và hợp tác với đảng Cộng Sản Trung Quốc,” bà Kristi Noem, bộ trưởng DHS, cho hay trong thông báo của cơ quan này.

Đối với các đại học, nhận sinh viên ngoại quốc để hưởng lợi vì họ đóng học phí nhiều hơn “là đặc ân, chứ không phải quyền,” bà Noem cho biết.

Harvard ra tuyên bố cho hay “hành trả đũa động này” của DHS “bất hợp pháp.”

“Hành động trả đũa này đe dọa nghiêm trọng cộng đồng Harvard cũng như đất nước chúng ta, và phá hoại sứ mệnh học thuật và nghiên cứu của Harvard,” đại học này nhấn mạnh. “Chúng tôi hoàn toàn cam kết duy trì khả năng của Harvard trong việc nhận sinh viên và học giả quốc tế. Họ là công dân hơn 140 quốc gia và họ làm phong phú đại học này – và đất nước này – không đếm xuể.”

Nhiều tuần qua, Harvard trở thành tâm điểm cuộc đụng độ giữa chính quyền Tổng Thống Trump với các đại học hàng đầu nước Mỹ giữa lúc chính quyền tìm cách gây ảnh hưởng đối với một số chương trình, chính sách, thuê nhân viên và tuyển sinh của các đại học, bằng cách đe dọa cắt tiền trợ cấp của liên bang, theo CNN.

Giới chức chính quyền Tổng Thống Trump đang cố ngăn chặn nạn bài Do Thái sau khi xảy ra làn sóng biểu tình rầm rộ ở đại học khắp nước Mỹ liên quan tới chiến tranh Israel-Hamas. Chính quyền cũng đang cố dẹp bỏ chương trình DEI (đa dạng, công bằng, hòa hợp) vì cho rằng chương trình này “kỳ thị bất hợp pháp và vô đạo đức.”

Hiện tại, Harvard có gần 7,000 sinh viên ngoại quốc, chiếm khoảng 27% tổng số sinh viên đại học này. Trong năm học 2023-2024, hơn 1.1 triệu sinh viên ngoại quốc tới Mỹ du học. Những sinh viên đó không hội đủ tiêu chuẩn được liên bang trợ cấp, nên đối với nhiều đại học Mỹ, họ là nguồn tài chính quan trọng.

Năm học vừa qua, sinh viên ngoại quốc đóng góp hơn $43 tỷ cho nền kinh tế Mỹ, theo tổ chức bất vụ lợi NAFSA: Association of International Educators. (Th.Long) [qd]

Tòa chặn kế hoạch dẹp bỏ Bộ Giáo Dục của Trump

BOSTON, Massachusetts (NV) – Tòa liên bang hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, không cho chính quyền Tổng Thống Donald Trump sa thải hàng ngàn nhân viên Bộ Giáo Dục (DOE), theo Politico.

Ông Myong Joun, chánh án liên bang ở Massachusetts do cựu Tổng Thống Joe Biden bổ nhiệm, phán quyết rằng vụ sa thải hàng loạt hồi Tháng Ba của chính quyền Tổng Thống Trump thực ra là kế hoạch dẹp bỏ toàn bộ DOE mà không cần Quốc Hội chuẩn thuận.

Sinh viên biểu tình trước Bộ Giáo Dục ở Washington, DC, hôm 4 Tháng Tư để phản đối chính sách của Tổng Thống Donald Trump. (Hình minh họa: Kayla Bartkowski/Getty Images)

Chính quyền ông Trump tuyên bố họ sa thải hàng ngàn nhân viên DOE để tăng “hiệu quả” cho cơ quan này, nhưng ông Joun bác bỏ lý do đó. Thực ra, vụ sa thải hàng loạt này làm gián đoạn trầm trọng dịch vụ dành cho học sinh, sinh viên, gia đình và tiểu bang, khiến nhiều thủ tục bớt hiệu quả, ông Joun khẳng định.

Ông Joun cho hay vụ sa thải này rõ ràng nhằm thực hiện lời Tổng Thống Trump hứa lúc vận động tranh cử là dẹp bỏ hoàn toàn DOE. Vị chánh án nhấn mạnh làm như vậy là bất hợp pháp nếu không được Quốc Hội cho phép. Ông lưu ý, hồi Tháng Ba, Tổng Thống Trump ký sắc lệnh cho bộ trưởng DOE “tiến hành tất cả biện pháp cần thiết để giúp đóng cửa cơ quan này.”

“Nhiều hồ sơ cho thấy ý định thực sự của các bị đơn là dẹp bỏ cơ quan này mà không cần luật pháp cho phép,” ông Joun viết trong phán quyết dài 88 trang hôm Thứ Năm. “Việc người ta nói các bị đơn chỉ muốn ‘sắp xếp lại’ là rõ ràng không đúng.”

Ngoài việc cấm sa thải nhân viên hàng loạt, ông Joun còn cấm DOE chuyển chức năng của họ cho cơ quan khác và cấm thi hành sắc lệnh dẹp bỏ DOE của Tổng Thống Trump. Ông Joun cũng bắt buộc DOE gọi những nhân viên bị sa thải từ khi ông Trump nhậm chức tới nay đi làm lại.

Bà Madi Biedermann, phát ngôn viên DOE, công kích Chánh Án Joun, gọi ông là “chánh án không phải do dân bầu,” đồng thời tuyên bố vụ sa thải hàng loạt này “rõ ràng hợp pháp.” Hôm Thứ Năm, chính quyền Tổng Thống Trump bắt đầu kháng cáo phán quyết của ông Joun.

“Phán quyết này không có lợi cho học sinh, sinh viên hay gia đình Mỹ,” bà Biedermann cho hay. (Th.Long) [qd]

Thị trưởng Los Angeles hứa giúp quay phim trong thành phố dễ hơn

HOLLYWOOD, California (NV) – Bà Karen Bass, thị trưởng Los Angeles, hứa sẽ giảm bớt luật lệ và quy định để giúp quay phim và truyền hình trong thành phố dễ dàng hơn.

Theo Hollywood Reporter, Thị Trưởng Karen Bass kêu gọi giảm nhân viên thành phố tại các địa điểm quay phim và giúp nhân viên phim trường dễ vào các địa danh của thành phố như đài thiên văn Griffith, Thư Viện Thành Phố và cảng Los Angeles.

Các nhà làm phim được hứa hẹn có thể quay phim ở Los Angeles dễ dàng hơn. (Hình minh họa: Valerie Macon/AFP via Getty Images)

Đó là sắc lệnh được ký tại tổng hành dinh ở Los Angeles của Nghiệp Đoàn Diễn Viên-Truyền Hình và Phát Thanh (SAG-AFTRA). Sắc lệnh có mục đích kêu gọi các cơ quan của thành phố giảm bớt luật lệ và quy định lại, giúp các nhà sản xuất phim dễ làm việc hơn và bày tỏ thiện chí của thành phố dành cho các hãng phim.

Bà Bass nhấn mạnh Hollywood ủng hộ các công việc cho giới trung lưu, ủng hộ tiểu thương và thúc đẩy kinh tế của thành phố, nên muốn “giúp quay phim, truyền hình và quảng cáo dễ dàng hơn nhiều lần.”

Sắc lệnh có hiệu lực ngay lập tức, ra lệnh cho các cơ quan của thành phố tạo ra một quá trình “chỉ có một nhân viên thành phố tại các địa điểm quay phim.” Hiện nay, nhiều nhân viên thành phố như cảnh sát ngoài giờ làm việc hay đã nghỉ hưu, đến bảo vệ công viên, có thể xuất hiện tại các địa điểm đang quay phim.

Bà Bass còn ra lệnh giảm phí quay phim tại đài thiên văn Griffith và cho phép vào trong Thư Viện Thành Phố để quay phim. Trong khi đó, cảng Los Angeles phải giảm quá trình xét duyệt bảo hiểm từ bảy ngày xuống còn bốn ngày, và Sở Thủy Cục và Điện Lực Los Angeles phải có những quy định giữ an toàn khi đang có người quay phim tại các cơ sở của họ.

Thị trưởng còn yêu cầu sở cảnh sát và cứu hỏa phải gặp bà cùng đại diện của giới giải trí mỗi tháng để giải quyết các vấn đề mà đội ngũ quay phim đang phải đối mặt.

Quyết định của bà Bass được đưa ra sau khi Hội Đồng Thành Phố Los Angeles thông qua nghị quyết vào cuối Tháng Tư, thúc đẩy các cơ quan của thành phố đưa ra nỗ lực cải cách lại quá trình xin giấy phép quay phim.

Trong khi đó, các nhà lập pháp của California đang xét duyệt các dự luật tăng tín dụng thuế đối với điện ảnh và truyền hình sau khi ông Gavin Newsom, thống đốc California, kêu gọi tăng giới hạn tín dụng thuế từ $330 triệu đến $750 triệu. Tuy nhiên, những dự luật đó có thể không được thông qua vì California đang đối mặt với thiếu hụt ngân sách $12 tỷ. (TL) [qd]

‘Vòm Vàng’ có thể hình thành được không?

Trúc Phương/Người Việt

Ngày 20 Tháng Năm, ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo các chi tiết mới liên quan kế hoạch đầy tham vọng: Hệ thống phòng thủ “Golden Dome” (Vòm Vàng). “Chúng tôi sẽ hoàn thành trong ba năm,” ông Trump nói với giới báo chí tại Phòng Bầu Dục.

Ông Pete Hegseth (phải), bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, thảo luận về hệ thống phòng thủ “Golden Dome” (Vòm Vàng) với ông Donald Trump, tổng thống, tại Tòa Bạch Ốc ngày 20 Tháng Năm ở Washington, DC. (Hình: Chip Somodevilla/Getty Images)

“RONALD REAGAN đã muốn điều này từ nhiều năm trước, nhưng khi đó họ chưa có công nghệ,” Tổng Thống Trump nói. Giờ đây, ông nói thêm, nước Mỹ cuối cùng có thể xây dựng một “lá chắn phòng thủ hỏa tiễn tối tân.”

Vòm Vàng là gì?

Lá chắn Vòm Vàng được thiết kế để bảo vệ toàn bộ lãnh thổ Mỹ trước các cuộc tấn công từ trên quỹ đạo cao, bằng cách sử dụng hàng trăm hoặc hàng ngàn vệ tinh có khả năng vừa theo dõi vừa tấn công các hỏa tiễn đối phương ngay khi chúng được phóng.

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump đã hứa về một lá chắn như vậy. Dự án sẽ tiêu tốn tổng cộng $175 tỷ – theo ông Trump. Tuy nhiên, trên thực tế, Vòm Vàng có thể tốn kém hơn nhiều. Văn Phòng Ngân Sách Quốc Hội ước tính chi phí có thể vượt quá $500 tỷ trong 20 năm, và mất nhiều thời gian hơn so với mốc thời gian cực kỳ lạc quan của ông Trump là “hai năm rưỡi đến ba năm.”

Việc ông Trump nhận định rằng Vòm Vàng mang lại “gần 100% khả năng bảo vệ” đang bị giới chuyên gia nghi ngờ. Tỷ lệ thành công có thể phụ thuộc vào quy mô của lá chắn. Một báo cáo gần đây của Hiệp Hội Vật Lý Hoa Kỳ cho rằng cần tới 16,000 hỏa tiễn đặt trên không gian để bảo đảm đánh chặn một loạt chỉ gồm 10 hỏa tiễn Hwasong-18 của Bắc Hàn. Và nếu cần 30 giây để ra quyết định trước khi bấm nút phản công, Mỹ phải cần tới 36,000 hỏa tiễn đánh chặn. Và thậm chí “nhiều hỏa tiễn hơn nữa” nếu Mỹ muốn bảo vệ các thành phố ở phía Bắc, Alaska hoặc khu vực Trung Tây.

Kế hoạch Vòm Vàng là phản ứng của Ngũ Giác Đài trước việc các đối thủ Mỹ đang phát triển số lượng lớn các loại hỏa tiễn mới và đa dạng hơn. Radar và hệ thống phòng thủ Mỹ trước nay chỉ tập trung vào các hỏa tiễn (đối phương) bay qua Bắc Cực. Nhưng các hỏa tiễn siêu thanh tầm xa, vốn cơ động hơn, và các hệ thống “quỹ đạo phân mảnh” (“fractional orbital” systems – có thể bay vòng quanh Trái Đất một phần), lại có đường bay cực kỳ khó đoán. Một báo cáo gần đây của Cơ Quan Tình Báo Quốc Phòng cho thấy các mũi tấn công vào Mỹ có thể đến từ mọi hướng.

Việc hình thành Vòm Vàng cho thấy quỹ đạo Trái Đất đang trở thành một mặt trận mới trong cuộc cạnh tranh khốc liệt và tốn kém giữa Nga, Trung Quốc và Mỹ. Cuộc chiến đang được những thứ như Cosmos 2553, loại vệ tinh Nga mà Mỹ tin là một vũ khí không gian đặc biệt nguy hiểm, tiến hành. Cosmos 2553 thực chất là một vũ khí nguyên tử có khả năng phá hủy các vệ tinh trên một vùng rộng lớn ở quỹ đạo thấp – chẳng hạn các vệ tinh thuộc hệ thống Vòm Vàng.

Trung Quốc cũng đang phát triển loạt vũ khí chống vệ tinh. “Họ đang tiến với tốc độ đáng kinh ngạc,” Tướng Stephen Whiting, người đứng đầu Bộ Tư Lệnh Không Gian Mỹ, nói về kho vũ khí phá vệ tinh đang được đầu tư và mở rộng của Trung Quốc.

Những vũ khí như vậy không chỉ đe dọa cơ sở hạ tầng phòng thủ. Chúng còn gây nguy hiểm cho các tàu vũ trụ, và có lẽ quan trọng hơn, gây tổn hại cho dữ liệu định vị, điều hướng và dữ liệu thời gian (timing data) – những thứ thiết yếu cho các nền kinh tế hiện đại. Sự dễ bị tổn thương của các hệ thống định vị vệ tinh đã được phơi bày từ những vụ gây nhiễu và giả mạo tín hiệu ngày càng phổ biến và tăng dần thời gian gần đây.

Nga và Trung Quốc hiện tiếp tục phát triển các vệ tinh với “khả năng cơ động tiên tiến” cho phép can thiệp hoặc phá hủy vệ tinh Mỹ. Tháng Năm, 2024, Cosmos 2576, một vệ tinh Nga, đã đi vào “quỹ đạo đồng phẳng” (“coplanar” orbit) với USA 314, một vệ tinh do thám của Mỹ, theo cách “có thể truyền tín hiệu giúp định vị một vũ khí chống không gian,” theo một báo cáo mới từ Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược Và Quốc Tế (CSIS).

Năm 2024, tàu vũ trụ Trung Quốc TJS-4 – được nghi là công cụ có nhiệm vụ thu thập tín hiệu tình báo – đã được điều khiển để chen vào giữa một vệ tinh giám sát của Mỹ và Mặt Trời. Theo CSIS, mục đích của việc này là tạo bóng mờ, ngăn cản Mỹ chụp được những bức ảnh rõ nét về tàu vũ trụ Trung Quốc. Đầu năm 2025, Tướng Michael Guetlein, tân tư lệnh chương trình Vòm Vàng, nói rằng Trung Quốc muốn thử nghiệm trò “đấu tay đôi trên không gian.”

Như mọi lần, Trung Quốc vừa ăn cướp vừa la làng. Bắc Kinh lên án Vòm Vàng, nói rằng đây là mối đe dọa đối với an ninh quốc tế, cáo buộc Mỹ kích động chạy đua vũ trang. Bà Mao Ninh, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Trung Quốc, nói: “Mỹ đặt lợi ích mình lên trên hết, ám ảnh với việc theo đuổi an ninh một cách tuyệt đối, vi phạm nguyên tắc rằng an ninh của một quốc gia không được gây tổn hại đến nước khác. Kế hoạch này làm tăng nguy cơ biến không gian thành chiến trường, thúc đẩy chạy đua vũ trang và đe dọa an ninh quốc tế.”

Liệu kế hoạch Vòm Vàng có khả thi?

Tháng Tư, 2025, USA 324, một trong những vệ tinh giám sát của Mỹ, đã tiếp cận TJS-16 và TJS-17 – cặp vệ tinh Trung Quốc được tình nghi là chuyên dùng để thu thập tín hiệu điện tử. USA 324 đi qua với khoảng cách 17 km so với vệ tinh đầu và 12 km với vệ tinh thứ hai.

Nói thêm về Vòm Vàng. Hệ thống phòng thủ đa tầng này không chỉ bảo vệ lãnh thổ Mỹ mà còn hỗ trợ các lực lượng Mỹ ở các khu vực chiến đấu rải rác thế giới. Phòng thủ không gian đòi hỏi phát hiện và theo dõi nhanh chóng hỏa tiễn đang bay tới, truyền thông tin đến các bệ đánh chặn, và điều khiển thiết bị đánh chặn hướng đến mục tiêu tấn công. Tất cả phải diễn ra cực nhanh, lý tưởng nhất là ở khoảng cách xa nhất có thể, đặc biệt khi hỏa tiễn có thể mang đầu đạn nguyên tử.

Khoa học phòng thủ bằng hỏa tiễn đánh chặn đã tiến bộ đáng kể trong 40 năm qua. Các hệ thống phòng thủ được thử nghiệm thực chiến ở Ukraine và Israel cho thấy mức độ hiệu quả ngày càng cao. Mỹ hiện có hệ thống cảnh báo sớm và đánh chặn nhưng chỉ đủ đối phó các cuộc tấn công từ những quốc gia nguyên tử như Bắc Hàn và không thể ngăn chặn cuộc tấn công quy mô lớn từ Nga hay Trung Quốc.

Cần biết, hỏa tiễn hiện đại có tốc độ lên tới 25,000 km/giờ, đi kèm với mồi nhử và các công cụ xuyên thủng. Hỏa tiễn siêu thanh được thiết kế để di chuyển theo quỹ đạo ngẫu nhiên, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn bội phần. Trong khi đó, hỏa tiễn hành trình bay thấp dưới tầm radar lại có thể bay đến mục tiêu mà hầu như không thể phát hiện để cảnh báo.

Lực Lượng Không Gian Mỹ, được ông Trump thành lập năm 2019, đóng vai trò trung tâm trong lá chắn hỏa tiễn Vòm Vàng. Về lý thuyết, việc đánh chặn hỏa tiễn phải được thực hiện thành công ngay từ “giai đoạn phóng” (boost phase), đòi hỏi một mạng radar không gian để phát hiện các cột khói nhiệt từ hỏa tiễn vừa phóng. Các thiết bị đánh chặn không gian sẽ được sử dụng để tiêu diệt hỏa tiễn đối phương ở giai đoạn đầu ngay sau khi vừa được phóng. Dù vậy, việc “đánh chặn viên đạn bằng viên đạn khác” là điều cực kỳ phức tạp. Hỏa tiễn di chuyển với tốc độ gấp 20 lần tốc độ của viên đạn.

Nói chung, việc phòng thủ thành công hay không, một phần, nhờ vào việc tính toán chính xác. Một người có thể bắt một quả bóng vì họ biết cách bóng di chuyển trong không khí theo một đường cong có thể đoán được. Hỏa tiễn siêu thanh được thiết kế để vượt qua điều này và đi theo một đường ngẫu nhiên để đến mục tiêu. Ngoài ra, còn là loại vũ khí đánh chặn. Vũ khí laser là thứ đang được nghĩ đến.

Công nghệ vũ khí laser trên không gian đã tiến bộ đáng kể từ nhưng vẫn cần đầu tư và thu nhỏ hơn trước khi trở thành một hệ thống khả thi. Cần một nguồn năng lượng dữ dội để cấp cho một tia laser có đủ sức mạnh để phá hủy một hỏa tiễn từ cách xa hàng trăm kilomet khi nó đang bay với tốc độ tăng dần.

Công nghệ laser tầm ngắn đã được sử dụng để đánh chặn ở Ukraine nhưng sức mạnh cần thiết để phá hủy hỏa tiễn phải lớn hơn nhiều lần. Hỏa tiễn “tiêu diệt động năng” (kinetic kill) trên không gian cũng có thể được sử dụng để bắn chặn. Về lý thuyết, “viên đạn” này có thể đập vỡ các hỏa tiễn đang bay đến thành từng mảnh.

Không có hệ thống nào có thể hiệu quả 100% – vì vậy, thành công hoặc thất bại, là vấn đề về mức độ quy mô cuộc tấn công. Mức độ lớn đến đâu phụ thuộc vào các biện pháp được các đối thủ của Mỹ sử dụng. Những biện pháp đối phó lẫn nhau, về cơ bản, đã tồn tại.

Với đối phương, họ có thể sử dụng những tấm gương để làm yếu sức mạnh của bất kỳ chùm tia laser nào nhắm vào hỏa tiễn tấn công của họ. Họ còn có thể dùng các vỏ đầu đạn được trang bị chất làm mát nitơ lỏng để “giấu” nhiệt độ đầu đạn, khiến các thiết bị dò hồng ngoại cảnh báo sớm không thể nhìn thấy chúng.

Nhìn chung, những công nghệ để đánh lừa một hệ thống phòng thủ, dù trong giai đoạn phát triển sơ khai, vẫn rẻ hơn nhiều so với lá chắn phòng thủ hỏa tiễn. Do vậy, chi phí cho những dự án kiểu Vòm Vàng là thứ không bao giờ có thể tính được một cách chính xác. [qd]

Hạ Viện thông qua ‘dự luật lớn, đẹp’ của Trump sau cả đêm tranh luận

WASHINGTON, DC (NV) – Hạ Viện thông qua dự luật giảm thuế và chi tiêu bằng tỷ số phiếu sát sao sáng sớm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, sau nhiều tuần thương lượng căng thẳng trong đảng Cộng Hòa và một số điểm thay đổi vào phút chót, theo NBC News.

Đây là thắng lợi lớn cho Tổng Thống Donald Trump và Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện. Dự luật trị giá hàng ngàn tỷ đô la này nay được chuyển qua Thượng Viện. Phía Cộng Hòa Thượng Viện từng tuyên bố sẽ điều chỉnh dự luật này.

Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Louisiana), chủ tịch Hạ Viện, phát biểu trước báo giới sau khi Hạ Viện thông qua dự luật giảm thuế và chi tiêu hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm. (Hình: Kevin Dietsch/Getty Images)

Sau nhiều tiếng tranh luận suốt đêm, Hạ Viện thông qua dự luật này bằng tỷ số phiếu 215-214. Hai dân biểu Cộng Hòa – ông Thomas Massie của Kentucky và ông Warren Davidson của Ohio – cùng với toàn bộ dân biểu Dân Chủ bỏ phiếu chống.

Dân Biểu Andy Harris (Cộng Hòa-Maryland), trưởng nhóm cực hữu House Freedom Caucus, bỏ phiếu trắng. Hai dân biểu Cộng Hòa khác – ông Andrew Garbarino của New York và ông David Schweikert của Arizona – vô tình lỡ cuộc bỏ phiếu, nhưng cho hay họ sẽ bỏ phiếu thuận.

Ông Garbarino “ngủ gục ở phía sau. Tôi không nói đùa. Tôi sẽ bóp cổ ông,” ông Johnson nói đùa với phóng viên, cho biết thêm rằng ông Schweikert cố bỏ phiếu nhưng bị lỡ vài giây.

Được Tổng Thống Trump gọi là “dự luật lớn, đẹp,” dự luật này sẽ gia hạn chính sách giảm thuế của ông Trump được thông qua năm 2017 nhưng sắp hết hạn, và sẽ chi thêm tiền mở rộng quân đội, tăng cường an ninh biên giới và thực hiện kế hoạch trục xuất hàng loạt của ông. Dự luật này cũng sẽ thực hiện hai lời hứa của ông Trump lúc vận động tranh cử: Không đánh thuế “tiền tip” và tiền làm thêm ngoài giờ.

Dự luật này sẽ cắt giảm chi tiêu ở nhiều lĩnh vực khác, bao gồm cắt giảm hàng trăm tỷ đô la cho Medicaid, chương trình trợ cấp bảo hiểm y tế chủ yếu cho người nghèo, và Supplemental Nutrition Assistance Program (SNAP), thường gọi là “food stamp” (phiếu trợ cấp mua thực phẩm).

Dự luật này sẽ hủy bỏ một loạt chương trình ưu đãi thuế cho cá nhân hoặc doanh nghiệp sử dụng năng lượng sạch được phía Dân Chủ thông qua năm 2022.

Đáng chú ý, dự luật này sẽ tăng trần nợ của Mỹ thêm $4,000 tỷ. (Th.Long) [qd]

Bộ Tài Chính sẽ ngưng sản xuất đồng xu 1 cent

WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tài Chính (USDT) đang giảm sản xuất đồng penny (đồng xu 1 cent) và cuối cùng sẽ ngưng đưa đồng xu này ra lưu hành, USDT loan báo hôm Thứ Năm, 22 Tháng Năm, theo USA Today.

Trước đây trong tháng này, USDT đặt mua phôi tiền đồng penny lần cuối cùng – bước đầu tiên tiến tới ngưng sản xuất đồng xu này, phát ngôn viên USDT xác nhận với USA Today.

Đồng penny của Mỹ. (Hình minh họa: Tim Boyle/Getty Images)

“Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ sẽ tiếp tục sản xuất đồng penny trong lúc vẫn còn phôi tiền đồng penny,” phát ngôn viên USDT cho hay. Cơ quan này không nói rõ họ dự trù phôi tiền đồng penny còn bao lâu mới hết, nên chưa rõ chính xác khi nào họ ngưng sản xuất.

Phôi tiền là đĩa kim loại dẹt để sản xuất đồng xu, theo Xưởng Đúc Tiền Hoa Kỳ (US Mint), cơ quan thuộc USDT.

Từ khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ nhì tới nay, Tổng Thống Donald Trump vận động ngưng sử dụng đồng penny, nêu lý do sản xuất đồng xu này quá tốn kém.

US Mint sản xuất đồng penny suốt 233 năm nay. Đây là một trong những đồng xu đầu tiên mà cơ quan này sản xuất sau khi được thành lập vào năm 1792, theo trang web US Mint.

Năm 2024, chính phủ Mỹ sản xuất khoảng 3.2 tỷ đồng penny, theo bản phúc trình thường niên của US Mint. Năm 2023, USDT tung ra 4.1 tỷ đồng penny.

Nhìn chung, hiện nay, người tiêu dùng ít xài tiền mặt, gồm đồng penny. Năm 2023, người Mỹ chỉ chi tiêu 16% bằng tiền mặt, theo dữ liệu Ngân Hàng Trung Ương (Fed). (Th.Long) [qd]

Tin mới cập nhật