Bị mẹ bỏ rơi, 3 đứa trẻ Michigan sống trong ‘dơ bẩn cùng cực’

PONTIAC, Michigan (NV) – Ba đứa trẻ ở Michigan được cảnh sát tìm thấy sống trong “dơ bẩn cùng cực” trong căn nhà thuê ở ngoại ô Detroit sau khi bị mẹ bỏ rơi cách đây nhiều năm, cảnh sát loan báo, theo NBC News hôm Thứ Ba, 18 Tháng Hai.

Người mẹ, 34 tuổi, bị bắt tuần trước, Sở Cảnh Sát Oakland County (OCSO) ra thông cáo báo chí cho hay hôm Chủ Nhật. Để bảo vệ danh tánh ba đứa trẻ, cảnh sát không nêu tên người mẹ. Ba đứa trẻ gồm một thiếu niên 15 tuổi và hai bé gái 12 và 13 tuổi.

Cảnh dơ bẩn bên trong căn nhà ba đứa trẻ sinh sống sau khi bị mẹ bỏ rơi. (Hình: Oakland County Sheriff’s Office)

Ông Michael Bouchard, cảnh sát trưởng OCSO, gọi hoàn cảnh sống của ba đứa trẻ này là “sự ngược đãi ở mức cao nhất.” Bên trong căn nhà, cảnh sát thấy phân người và nấm mốc, rác nằm khắp nơi, và ba đứa trẻ sống nhờ thức ăn nấu sẵn mà người mẹ hoặc người lạ nào đó giao hằng tuần, theo SCSO.

“Ngay cả đối với thú vật, chuyện này cũng sẽ được coi là đáng thương và quá quắt, nên đối với ba đứa trẻ, chuyện này hoàn toàn không thể chấp nhận,” ông Bouchard cho hay trong thông cáo báo chí. “Chúng không được tiếp xúc với mẹ và không được đi học suốt nhiều năm.”

Cảnh sát được mời tới kiểm tra căn nhà ở Pontiac chiều Thứ Sáu tuần trước sau khi chủ nhà báo cáo ông không nghe thấy người mẹ kể từ Tháng Mười Hai, SCSO cho hay. Ông chủ nhà cho biết lần cuối cùng người mẹ trả tiền nhà là Tháng Mười năm ngoái và ông lo có chuyện gì đó.

Khi tới nơi, cảnh sát thấy căn nhà trong “tình trạng đáng thương,” theo SCSO. Lúc đó, ba đứa trẻ đang ở nhà.

“Có phòng rác chất đống cao tới 4 foot. Khắp nhà đều có nấm mốc, phân và nước tiểu. Bồn cầu bị tràn nước. Bồn tắm đầy phân,” SCSO cho hay.

Thiếu niên cho cảnh sát biết chúng bị mẹ bỏ rơi từ năm 2020 hoặc 2021. Theo điều tra viên, ba đứa trẻ bị bỏ rơi từ mùa Xuân hoặc mùa Hè năm 2020, ông Bouchard cho biết trong buổi họp báo hôm Thứ Ba.

Dường như hai bé gái không ra ngoài suốt nhiều năm. Đứa anh thì ra ngoài hai lần, một lần để “sờ cỏ” còn một lần để lấy thư, theo SCSO.

Hàng xóm nói với cảnh sát họ không biết có ba đứa trẻ sống trong nhà đó và không bao giờ thấy chúng ra ngoài, nhưng thường thấy người mẹ tới gửi đồ.

Cha của ba đứa trẻ từng ngồi tù một thời gian, và khi ra tù, ông nộp đơn lên tòa xin phép thăm con, ông Bouchard cho hay. Năm 2022, người cha và người mẹ đạt thỏa thuận, nhưng người mẹ bị cáo buộc không để người cha thăm ba đứa trẻ, ông Bouchard cho biết.

Ba đứa trẻ được chở đi bệnh viện để kiểm tra sức khỏe, rồi được Cơ Quan Bảo Vệ Trẻ Em giao cho người bà con chăm sóc. Hôm Thứ Hai, trên Facebook, SCSO loan báo họ đang kêu gọi đóng góp tiền giúp đỡ ba đứa trẻ.

Bà Karen McDonald, chánh biện lý Oakland County, tuyên bố văn phòng bà đang “khẩn trương làm việc để xem xét bằng chứng và truy tố.” (Th.Long) [qd]

CSVN chỉ định thầu ‘rút gọn’ nhiều đại dự án hàng tỉ đô

HÀ NỘI. Việt Nam (NV) – Các đại dự án từ xây dựng điện hạt nhân đến đường sắt sẽ được chế độ Hà Nội tiến hành với những cơ chế “đặc thù” và thủ tục “rút gọn”thay vì đấu thầu quốc tế.

Guồng máy tuyên truyền tại Việt Nam đưa tin Quốc hội “con dấu cao su” CSVN biểu quyết thông qua hai chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng nối với Trung Quốc. Đồng thời cũng ngoan ngoãn thông qua chủ trương thực hiện dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận.

Nhân viên đường sắt hướng dẫn một đoàn tàu chở hàng Trung Quốc ở Hà Nội. Quốc hội CSVN vừa thông qua chủ trương làm khúc đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng nối với Trung Quốc.(Hình: Nhạc Nguyễn/AFP/Getty Images)

Cái đáng nói là cả hai dự án trên đều được tiến hành theo kiểu “chỉ định thầu” với “quy trình rút gọn” và “chủ đầu tư” sẽ không bị quy chụp tội trạng gì nếu có gì bất thường. Các dự án này phải làm gấp rút mà hạn chót cần hoàn thành là năm 2030.

Nếu người ta nhớ rằng đại hội đảng CSVN diễn ra 5 năm một lần, những tay chóp bu đảng cần có thành tích ấn tượng để khoe công mà ngồi lỳ lại, thì cái mốc thời gian 2030 đó hiểu dễ dàng hơn. Đại hội đảng sắp diễn ra đầu năm 2026, người ta nhìn thấy, tổng bí thư Tô Lâm đã cài cắm xong tay chân ở các vị trí then chốt của đảng, ghế chóp bu không thể lọt sang người nào khác.

Với các dự án trên hoàn thành năm 2030, đại hội đảng kế tiếp diễn ra đầu năm 2031, Tô Lâm lại được hưởng đặc ân “trường hợp đặc biệt” dù quá tuổi nghỉ hưu để ngồi lỳ lại ghế tổng bí thư nhiệm kỳ thứ ba, thay vì phải nghỉ hưu sau hai nhiệm kỳ như thông lệ mà đảng đã quy định.

Trước khi các dự án kể trên được cái Quốc hội bù nhìn “nhất trí” thông qua, ngay từ ngày 13 Tháng Hai, Bộ trưởng Giao thông Vận tải đã nộp tờ trình ở Quốc hội xin “loại trừ, miễn, giảm nhẹ trách nhiệm với người đứng đầu đơn vị, cán bộ tham gia dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng”.

Còn hai nhà máy điện hạt nhân ở Ninh Thuận thì được ông thủ tướng giao cho “chủ đầu tư” “áp dụng hình thức chỉ định thầu theo quy trình rút gọn.” Cái quốc hội “con dấu cao su” lại cũng là các đảng viên tay chân cấp dưới của các ông Tô Lâm, Phạm Minh Chính cả nên không có chuyện bác bỏ.

Theo đó, “Trong lựa chọn nhà đầu tư và nhà thầu, Quốc hội quyết định trao cho Thủ tướng quyền giao chủ đầu tư thực hiện các dự án” tất tần tật, từ rút gọn quy trình “thẩm định công nghệ, an toàn, an ninh, kiểm tra pháp quy hạt nhân trong các giai đoạn đầu tư xây dựng các dự án điện hạt nhân Ninh Thuận cũng là một chính sách đặc biệt được Quốc hội thông qua.” tờ Dân Trí ngày 19 Tháng Hai kể lại.

Dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng tốn kém hơn 8 tỉ USD, chở cả hàng hóa và hành khách khổ tiêu chuẩn 1m45 đi qua 9 tỉnh và thành phố, chiều dài 390km với 3 tuyến nhánh dài hơn 27km. Nhiều chức sắc xây dựng đường sắt quốc doanh Trung Quốc đã qua Việt Nam nói chuyện với các quan chóp bu đảng ở Hà Nội mấy tháng vừa qua. Người ta tin CSVN sẽ vay tiền Trung Quốc và để công ty Trung Quốc làm chứ không phải ai khác.

Như báo chí nhà nước đưa tin từ hai tuần trước, Tập đoàn điện lực Việt Nam quốc doanh được cho làm “chủ đầu tư” nhà máy điện hạt nhân 1, còn Tập đoàn dầu khí Petrovietnam quốc doanh được cho làm chủ đầu tư dự án nhà máy điện hạt nhân 2. Tất cả đều xây dựng tại tỉnh Ninh Thuận, khu vực mà chuyên viên nguyên tử quốc tế từng khuyến cáo hơn chục năm trước là nếu thảm họa như xảy ra ở Nhật xảy đến, nước Việt Nam có thể bị cắt làm đôi.

Sinh viên học sinh quan sát mô hình nhà máy điện hạt nhân của tập đoàn quốc doanh Nga Rosatom triển lãm tại Hà Nội hồi năm 2012. (Hình: Hoàng Đình Nam/AFP/Getty Images)

Hơn chục năm trước, nhà cầm quyền CSVN trước đây đã thỏa thuận nguyên tắc giao nhà máy điện hạt nhân số 1 cho Nga, nhà máy số 2 giao cho Nhật thực hiện. Hiện chưa thấy hé lộ cho biết đối tác nào sẽ thực hiện và vấn đề vay vốn xoay sở ra sao.

Chỉ định thầu là thủ tục đặc biệt rất thường được đám quan chức CSVN tận dụng để đục khoét công quỹ khi toa rập với nhà thầu thổi phồng các con số để chia nhau. Ngay cả tổ chức đấu thầu, họ cũng tạo ra “quân xanh, quân đỏ” để giả bộ công khai minh bạch, công bằng mà không phải phe đảng sẽ bị đạp ra ngoài. Các vụ án liên quan bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn mấy tháng gần đây là một thí dụ điển hình.

Nay các dự án hàng tỉ đô la được chỉ định thầu theo các quy trình “rút gọn” mà lại được “miễn giảm trách nhiệm” thì quả thật “chưa từng có tiền lệ” để chấm mút.(NTB)

Ông Nam California thú nhận giết vợ sau hơn 20 năm

SAN DIEGO, California (NV) – Một ông ở Nam California thú nhận giết vợ sau hơn 20 năm, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Tư, 19 Tháng Hai.

Ông Jack Dennis Potter, 72 tuổi, bị bắt năm 2021 liên quan tới vụ sát hại bà Laurie Diane Potter, 54 tuổi, sau gần 20 năm người ta phát giác chân của bà trong thùng rác ở Rancho San Diego hôm 5 Tháng Mười, 2003.

Bà Laurie Diane Potter. (Hình: San Diego County Sheriff’s Office)

Thứ Sáu tuần trước, tại Tòa Thượng Thẩm San Diego, ông Potter nhận tội giết người cấp độ hai. Theo dự trù, ông sẽ bị kết án vào Tháng Năm và có thể lãnh 15 năm tù tới chung thân. Hiện tại, ông vẫn bị giam mà không được quyền nộp tiền thế chân tại ngoại.

Điều tra viên nhận diện được bà Laurie Potter hồi năm 2021 nhờ kỹ thuật thử DNA, giới chức Sở Cảnh Sát San Diego County (SDSO) cho hay. Đó là lần đầu tiên ở vùng San Diego cảnh sát dùng kỹ thuật này để nhận diện nạn nhân bị giết, giới chức cho biết.

Trong buổi họp báo năm 2021 công bố ông Potter bị bắt, ông Troy DuGal, điều tra viên SDSO, cho hay gia đình bà Potter tin bà vẫn còn sống nhưng không biết bà ở đâu. (Th.Long) [qd]

Một nữ sinh ở Hà Nội bị hành hung dã man suốt ba tiếng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Một nữ sinh 17 tuổi ở quận Đống Đa, Hà Nội, bị nhóm người hành hung dã man suốt ba tiếng và còn bị ép phải quỳ gối xin lỗi.

Báo Tuổi Trẻ hôm 19 Tháng Hai dẫn tin từ Công An Quận Hoàng Mai cho biết đã triệu tập ba người liên quan vụ đánh dã man em NTL, 17 tuổi, nữ sinh một trường cao đẳng cộng đồng, ở công viên Yên Sở, phường Yên Sở, quận Hoàng Mai. Đồng thời, đang hoàn tất các thủ tục pháp lý để đưa nạn nhân đi giám định thương tật làm căn cứ điều tra, xử lý sự việc.

Nhiều vết trầy xước, bầm tím trên khuôn mặt của nữ sinh NTL sau khi bị “đánh hội đồng” dã man. (Hình: Minh Đức/Tuổi Trẻ)

Dù đã gần bốn ngày trôi qua nhưng em L. vẫn còn nhiều vết bầm tím, sưng húp trên khuôn mặt, tay chân xước xát, lật móng phải băng gạc, vẫn thấy đau nhức, đi tập tễnh. Những ngày qua, nữ sinh đau đầu, khó ngủ và thường xuyên cảm thấy buồn nôn.

Em L. kể, tối 15 Tháng Hai, em đi uống nước cùng hai bạn ở quận Hoàng Mai. Hơn 7 giờ tối, em L. tình cờ gặp nhóm của cô gái tên H.

Do từng có mâu thuẫn liên quan chuyện tình cảm với một thanh niên, hai bên sau đó lời qua tiếng lại tại quán nước.

“Em đã giải thích rất nhiều lần rằng mình và bạn nam không có gì. Em còn cho xem tin nhắn nhưng cô ấy không tin và tiếp tục kiếm cớ gây sự với em,” em L. kể, và cho biết quen cô H. từ năm ngoái, không có mâu thuẫn nào khác.

Sau khi rời quán nước, hai bên ra khu vực bờ sông Sét, quận Hoàng Mai, để nói chuyện. Em L. kể cô H. đã gọi thêm khoảng chục người đến đánh mình. Tất cả đi trên 10 xe gắn máy.

Khi thấy có người đi qua, hai bên đi tới hồ điều hòa Yên Sở, cách bờ sông Sét khoảng 4 km. Trong video clip được ghi lại, em L. bị ít nhất sáu người giật tóc, đá vào vùng đầu và mặt.

Sự việc diễn ra từ khoảng 7 giờ 30 phút tối đến hơn 11 giờ tối cùng ngày. Sau cùng, em L. bị bắt quỳ xuống xin lỗi từng người thì mới được tha.

“Lúc đấy em choáng và hoảng quá rồi nên nghe theo. Em còn không biết hết những người mình phải xin lỗi,” nạn nhân nói.

Khi được con gọi báo sự việc, bà TTTT, mẹ của em L., đưa con tới bệnh viện Bưu Điện để kiểm tra, đồng thời trình báo công an hai phường Yên Sở và Thịnh Liệt của quận Hoàng Mai.

Đầu gối của nạn nhân bị trầy xước do phải quỳ và bị kéo lê. (Hình: VNExpress)

Bà T. kể lúc gặp con, tóc, tai, móng tay và quanh miệng con gái đều có máu, hai đầu gối bị trầy xước do phải quỳ và bị kéo lê.

Theo kết quả kiểm tra ban đầu, em L. bị rách da đầu 3 cm, chảy máu tai và miệng.

“Tôi không thể xem hết video con bị đánh. Thay vì can ngăn, hơn 40 người có mặt lại reo hò cổ vũ, quay video gửi cho nhiều người, đăng lên mạng xã hội khoe mẽ,” bà T. nghẹn ngào nói.

“Từng đấy người nhảy vào đấm, đá con tôi rất dã man, không thể chấp nhận được. Mong cơ quan chức năng xử lý đúng người, đúng tội, đúng hành vi,” bà T. bất bình nói. (Tr.N) [qd]

‘Xong phim’ cho Ukraine! Trump dùng chính lời của Nga để ‘quất’ Zelensky

‘Xong phim’ cho Ukraine! Trump dùng chính lời của Nga để ‘quất’ Zelensky

Tổng Thống Donald Trump gọi Zelensky, Tổng Thống Ukraine là “kẻ độc tài” và lạm dụng viện trợ của Mỹ

 

Ông cao niên ở An Giang nghi bị cướp sát hại, phi tang thi thể

AN GIANG, Việt Nam (NV) – Hôm 19 Tháng Hai, Công An Huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang, loan báo đang truy tìm hung thủ sát hại ông Bùi Văn Thuận, 74 tuổi, đồng thời vận động người dân tố giác tội phạm.

Theo báo VNExpress, khuya 18 Tháng Hai, như thường lệ, ông Thuận chạy xe đạp ra chợ cách nhà khoảng 1 cây số phụ vợ và con dâu bán thịt heo, chả cá.

Rạch Ông Chưởng, nơi phát hiện thi thể nạn nhân Bùi Văn Thuận. (Hình: Minh Kha/VNExpress)

Tuy nhiên, đến sáng hôm sau gia đình không thể liên lạc được với ông Thuận, đi tìm thì phát hiện chiếc xe đạp của ông nằm ven đường, cạnh rạch Ông Chưởng.

Nghi ngờ ông Thuận ngã xuống sông, mọi người xuống mò tìm thì phát hiện thi thể nạn nhân bị dìm dưới đám lục bình, có nhiều vết thương.

Khám nghiệm hiện trường, công an nghi ngờ nạn nhân chết do bị sát hại để cướp tài sản, bởi vì số vàng trên người ông Thuận gồm ba nhẫn vàng (tương đương 3 chỉ vàng 24K,) một chỉ vàng 18K… đã biến mất.

Liên quan đến một vụ giết người khác cũng ở An Giang, hôm 19 Tháng Hai, báo Dân Trí dẫn tin từ Công An Thành Phố Long Xuyên cho biết đã bắt giữ nghi can Huỳnh Nhựt Minh, 27 tuổi, ở thành phố Long Xuyên, để điều tra về tội “cố ý gây thương tích dẫn đến chết người.”

Điều đáng nói nạn nhân là ông Huỳnh Văn B., 79 tuổi, ông ngoại của nghi can.

Theo điều tra, vào tối 15 Tháng Hai, khi nghi can Minh đang sử dụng ma túy trong phòng ngủ thì bị ông  B. phát hiện.

Nghi can Huỳnh Nhựt Minh (trái) bị công an bắt giữ. (Hình: Tiến Tầm/Dân Trí)

Thấy cháu sử dụng ma túy, ông B. khuyên ngăn rồi tiến đến giật lấy hộp quẹt trên tay cháu, thế là hai ông cháu xảy ra cự cãi to tiếng.

Tức giận, nghi can Minh giật lại hộp quẹt rồi dùng tay đánh vào mặt ông ngoại làm ông B. té ngã bất tỉnh.

Dù được đưa đến bệnh viện Đa Khoa Trung Tâm An Giang cấp cứu, nhưng hai ngày sau ông B. đã qua đời.

Nhận được tin báo, Công An Thành Phố Long Xuyên tiến hành bắt giữ nghi can Huỳnh Nhựt Minh. (Tr.N) [qd]

2 phi cơ đụng nhau trên bầu trời Arizona, ít nhất 2 người chết

MARANA, Arizona (NV) – Hai chiếc phi cơ nhỏ đụng nhau trên bầu trời phi trường phía Nam Arizona sáng Thứ Tư, 19 Tháng Hai, làm ít nhất hai người thiệt mạng, giới chức loan báo, theo đài ABC15.

Sự việc xảy ra tại Marana Regional Airport, gần Tucson.

Marana Regional Airport. (Hình minh họa: Facebook AVQ Town of Marana Regional Airport)

Cả hai chiếc phi cơ đều chở một số người và ít nhất hai người thiệt mạng, Sở Cảnh Sát Marana xác nhận. Cảnh sát chưa công bố danh tánh nạn nhân.

Khoảng 8 giờ rưỡi sáng Thứ Tư, chiếc Lancair 360 MK II chở hai người đụng chiếc Cessna 172S cũng chở hai người trên bầu trời, giới chức Cơ Quan Hàng Không Liên Bang (FAA) nói với ABC15.

Phi trường này không có đài kiểm soát không lưu, theo FAA. Phi công liên lạc với nhau thông qua tần số vô tuyến CTAF để báo cho nhau biết vị trí mỗi chiếc phi cơ.

FAA và Hội Đồng An Toàn Giao Thông Vận Tải Quốc Gia (NTSB) đang điều tra vụ này. (Th.Long) [qd]

Trung Quốc chống việc Việt Nam xây dựng tại Bãi Thuyền Chài

BẮC KINH, Trung Quốc (NV) – Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng chống việc Việt Nam đang có các hoạt động xây dựng tại Bãi Thuyền Chài thuộc quần đảo Trường Sa.

Hãng tin Reuters ngày Thứ Tư 19 Tháng Hai thuật buổi họp báo hàng tuần của Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lời phát ngôn viên Guo Jiakun (Quách Gia Khôn) nói rằng rạn san hô đó là “một phần lãnh thổ Trung Quốc”.

Hình ảnh vệ tinh do tổ chức SCSPI trưng ra hồi Tháng Mười 2024 nói Việt Nam xây dựng phi đạo dài 3,000m tại Bãi Thuyền Chài. (Hình: SCSPI)

Ông ta nói thêm rằng Trung Quốc luôn luôn chống lại “các vụ chiếm cứ bất hợp pháp” các đảo và bãi đá ngầm thuộc chủ quyền của nước họ. Sau khi bị Trung Quốc tấn công, cướp một số bãi đá ngầm ở Trường Sa như đá Gạc Ma, đá Subi, đá Chữ Thập năm 1988 và giết 64 người lính, Hà Nội vội vàng đưa thêm quân tới một số bãi đá ngầm khác, lập một loạt các tiền đồn gọi là “Nhà giàn DK” để bảo vệ, gồm cả Bãi Thuyền Chài.

Hai năm qua, tổ chức Sáng kiến Minh bạch Biển Đông (AMTI) ở Washington, rồi tổ chức Sáng kiến Thăm Dò Chiến lược Biển Đông (SCSPI) ở Bắc Kinh công bố nhiều hình ảnh vệ tinh về các hoạt động bồi đắp, xây dựng của Việt Nam ở các bãi đá ngầm tại quần đảo Trường Sa, tuy nhiên Bắc Kinh vẫn nín lặng. Đây là lần đầu tiên Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên tiếng sau mấy lời báo động của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc.

Ngày Thứ Ba 18 Tháng Hai, báo South China Morning Post thuật lại cuộc nghiên cứu của Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc kêu rằng một cảng biển đang được phía Việt Nam nạo vét, xây dựng tại Bãi Thuyền Chài. Dựa trên dữ kiện vệ tinh thấy cảng biển đó đủ sâu để những tàu chiến loại lớn có thể cập bến mà Việt Nam liên tục làm suốt 3 năm qua.

Theo Bộ tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, căn cứ trên hình ảnh vệ tinh, Việt Nam đã nạo vét rạn san hô ở Bãi Thuyền Chài rộng 299 mét, sâu 11.37 mét để làm cảng biển chiến lược tại mỏm phía tây. Như khu trục hạm lớn nhất của Trung Quốc, Type 55, mớn nước chỉ có 6.6mét nên các loại tàu lớn có thể tiếp cận dễ dàng.

Tháng Mười 2024, tổ chức ngoại vi của đảng Cộng sản Trung Quốc SCSPI ở Bắc Kinh cũng đã trưng dẫn hình ảnh vệ tinh nói Việt Nam sau khi bồi đắp nhanh chóng, đang xây dựng một phi đạo dài 3,000 mét, đủ dài cho các phi cơ quân sự lớn nhất có thể lên xuống tại Bãi Thuyền Chài. Cho đến 2024, Việt Nam đã nhanh chóng nạo vét, bồi đắp lối 1.90km2 gấp 10 lần bãi đá ngầm này so với năm 2022.

“Các dữ kiện là bằng chứng có thể kết luận rằng các dự án cải tạo của Việt Nam tại rạn san hô này đã định hình lại Bãi Thuyền Chài” mà Bắc Kinh gọi là Đá Bái Kiều.

Khi Bắc Kinh cho phát ngôn viên Bộ Ngoại giao lên tiếng sẽ dẫn đến những hệ quả gì trong mối quan hệ “đồng chí anh em” giữa hai nước cộng sản láng diềng Trung Quốc và Việt Nam? Có thể đây mới chỉ là dấu hiệu khởi đầu.

Không ảnh vệ tinh do tổ chức AMTI trưng dẫn hồi Tháng Sáu 2024 nói Việt Nam nạo vét, cơi nới tại Bãi Thuyền Chài. (Hình: AMTI)

Trung Quốc ngang ngược tuyên bố chủ quyền lên đến 90% Biển Đông dựa trên những cái vạch tưởng tượng nối lại giống hình “lưỡi bò”. Đuối lý vì bị Tòa Trọng Tài quốc tế ở The Hague, Hòa Lan, bác bỏ sau vụ kiện của Phi Luận Tân năm 2016, Bắc Kinh cậy sức mạnh quân sự ăn trùm các nước nhỏ phía nam lại nói tuyên bố chủ quyền của họ dựa trên chủ quyền “lịch sử” ông cố ông tổ họ để lại.

Hà Nội cũng đã rất nhiều lần tuyên bố chủ quyền với các quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa “có các bằng chứng lịch sử và thực tế không thể tranh cãi”. Trung Quốc có một lực lượng hùng hậu, không kể hải quân, các tàu Hải cảnh cỡ lớn và hàng trăm tàu dân quân biển ngụy trang làm tàu đánh cá, thả neo đậu hay chạy lòng vòng tại các khu vực biển đảo tranh chấp.

Đám tàu này canh chừng và cản trở các hoạt động từ dò tim dầu khí, xây dựng của Việt Nam, Phi Luật Tân, Malaysia, Indonesia. Trong khi đó thì họ đã bồi đắp, xây dựng biến 7 bãi đá ngầm tại quần đảo Trường Sa thành 7 căn cứ quân sự khổng lồ, trang bị tối tân với tham vọng khống chế toàn bộ Biển Đông.(NTB)

Người ta nói…

Tidoo Nguyễn

Có một gã khờ nọ, ít giao du với con người, dành hầu hết thời gian để chú tâm đến những điều xảy ra xung quanh như biến đổi khí hậu, sự thay đổi hành vi của loài vật như côn trùng hay sinh vật trong môi trường, những âm thanh trong xã hội. Đôi khi những âm thanh quanh nơi gã sinh sống là nguồn cơn khơi gợi cho gã những suy nghĩ lung tung về con người, về xã hội, đồng thời cũng giúp gã nhớ về quê xưa chốn cũ.

Côn trùng

Gã khờ sống trong một chung cư đông đúc tại Sài Gòn. Ở đây, người ta bố trí những căn hộ san sát nhau, với khoảng giếng trời chật hẹp. Thế nên, người sống ở đây có thể nghe tiếng động của hàng xóm cùng lô, thậm chí cả người ở lô khác – nếu có chung giếng trời.

Có lần, gã nghe tiếng em bé nhà ai đó đang tập nói, bé cứ lặp đi lặp lại một câu không trọn vẹn: “Người ta nói…”, “Người ta nói…”. Câu nói dở dang của trẻ nhỏ khơi nguồn cho dòng suy nghĩ của gã tuôn ra, như thể muốn hoàn thành câu nói ấy. Gã thầm nghĩ: “Người ta nói bây giờ rừng cây bị chặt phá quá nhiều để lấy gỗ, ruộng rẫy bị phân lô để bán đất nền đến nỗi côn trùng, hay những sinh vật từng sống ở những chốn đó, thuộc vùng ven Sài Gòn, không còn nơi sinh sống. Sự biến đổi sinh thái khiến chúng kéo nhau vào đô thị, vào nhà dân để sống”.

Cả thời thơ trẻ sống ở quê và hơn 30 năm di cư vào Sài Gòn sinh sống, gã chưa từng thấy con bọ rùa nào mà chỉ thấy loài côn trùng này qua những cuốn truyện tranh hay phim hoạt hình. Loài bọ rùa có nhiều màu: cánh màu đỏ chấm đen, cánh màu vàng chấm đen, và cánh màu cam chấm đen.

Vậy mà những năm gần đây, gã tận mắt nhìn thấy lũ bọ rùa cánh vàng chấm đen kéo nhau bu trên cánh cửa sổ nhà gã. Gã không sợ lũ bọ rùa này chút nào mà ngược lại lấy làm thú vị, vì có dịp chiêm ngưỡng “ngoại hình” của chúng trong đời thật.

Dầu vậy, con côn trùng bò vào nhà làm gã sợ nhất là kiến ba khoang. Từ nhỏ đến lớn gã có bao giờ nghe người ta nói đến kiến ba khoang là con gì đâu. Vậy mà có một lần gã đang nằm đọc sách trên sàn gỗ, bên cạnh cửa sổ, thì cảm thấy vùng da ở cái cần cổ nhột nhột như kiến bò nên gã lấy tay vuốt mạnh cho con côn trùng rớt xuống. Mấy ngày sau gã cảm thấy chỗ da đó ngứa, nóng rát. Gã rọi kiếng thì thấy vùng da quanh cần cổ nổi lên những vạt đỏ và bị phồng rộp. Gã càng gãi cho đã ngứa thì vạt đỏ càng lan rộng ra.

Gã đành đi khám bệnh thì mới biết nguyên nhân là do con kiến ba khoang gì đó gây ra. Bác sĩ kê thuốc “Fucidin” cho gã xức. Độ một tuần sau gã khỏi bệnh. Người ta nói khi kiến ba khoang bò lên người thì đừng nên chà nó trên da mà hãy thổi hay phủi nhẹ cho nó rớt xuống. Vì khi chà nó trên da thì độc tố pederin trong cơ thể nó sẽ lan ra gây viêm da. Ai hên thì nhìn thấy và nhận ra kiến ba khoang trên người để phủi nhẹ xuống, còn ai xui thì chà đại trên da sẽ bị viêm da.

Rồi kiến ba khoang kéo đến nhà dân không còn là một hoặc hai con mà đã kéo đến hàng đàn. Có những chung cư phải phun thuốc giết côn trùng theo định kỳ, nhưng rồi đâu cũng vào đó. Lũ côn trùng có hại, nhất là kiến ba khoang vẫn kéo đến để… cắn con người, như thể trả thù con người, giống như trong những phim kinh dị Mỹ.

(Hình minh họa: Ante Hamersmit/Unsplash)

Ễnh ương

Cuộc sống hiện tại ở Sài Gòn đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác. Trước Tết Ất Tỵ, cơn mưa xuân lác đác rơi. Sài Gòn có mưa xuân đã là hiện tượng lạ, mà còn lạ hơn khi gã nghe tiếng ễnh ương kêu “ùm oang…ùm oang…” sau cơn mưa. Tiếng kêu buồn thảm của con ễnh ương lạc loài làm gã suy nghĩ vẩn vơ:  “Chắc đó là lời kêu cứu của con ễnh ương nào đó bị người ta lấy mất đi nơi sinh sống. Hoặc vì người ta đã san bằng hết các mảnh đất để bán đất nền xây nhà nên nó phải “tha hương” vào các lỗ cống ở Sài Gòn để sống”.

Nghĩ đến đây, gã tự bắt bẻ mình: “Sài Gòn có hệ thống sông ngòi và kênh rạch nhiều mà sao con ễnh ương này không sống ở đó?”. Và rồi gã thẫn thờ tự trả lời luôn: “Người ta đánh bắt cá kể cả ở những con kênh thì làm gì còn an toàn để ễnh ương sống ở đó? Thôi, nó chui vào lỗ cống sống cho an toàn”.

Dân Sài Gòn chính gốc có lẽ ít ai được nhìn tận mắt con ễnh ương. Gã xuất thân từ dân nhà quê do đó gã đã từng tận mắt nhìn thấy ễnh ương, tận tay sờ vào chúng. Ễnh ương là loài lưỡng cư bốn chân, có lớp da dầy màu nâu sậm xen kẽ hai dải nâu nhạt, mỗi dải nâu nhạt chạy dọc từ đầu đến mép lưng. Khi người ta lấy ngón tay sờ vào ễnh ương thì bụng nó phình ra trông như trái bong bóng. Đây cũng là một trong những đặc điểm khác biệt giữa ễnh ương và ếch.

Ở quê gã, vào những đêm mưa lâm râm hay sau những cơn mưa đêm, những con ễnh ương đồng loạt kêu loạn xạ, tiếng trước tiếng sau vang trời “ùm oang…ùm oang…”. Tiếng kêu nghe sầu não giữa không gian hòa quyện với ánh sáng tù mù của cây đèn dầu và không khí se se lạnh. “Giai điệu” buồn thê lương của lũ ễnh ương như báo hiệu trước tương lai u ám của những kiếp người chịu đựng oan ức, thậm chí là chết oan. Tuy mang tiếng là dân quê, song phải đến năm chín tuổi gã mới nhìn thấy loài lưỡng cư này lần đầu tiên nhờ vào một “duyên cớ” xui xẻo: một người anh của gã bị bệnh chó điên.

(Hình minh họa: Leslie Cross/Unsplash)

Bệnh chó điên

Người nhà quê không gọi là “bệnh dại” mà kêu là “bệnh chó điên”. Tức là khi người ta bị chó điên cắn thì sẽ phát bệnh. Năm đó, một trong hai người anh của hắn trở bệnh lạ. Hễ thấy nước là người anh nhỏ tru tréo, sủa “gâu gâu” giống như con chó vậy, thấy người lạ thì anh chui xuống gầm giường trốn. Ông chú của gã bán con heo duy nhất mà bà nội nuôi sau hè để lấy tiền đưa cho ba của gã đem anh gã đi khám bệnh.

Kết quả là người anh bị bệnh chó điên. Người anh lớn lúc này mới khai ra là trước đó hai anh đi mua thuốc tây ở nhà ông Sáu, một con chó đã táp vào tay người anh nhỏ. Tưởng không sao nên hai anh đều im lặng, không nói gì với ba của gã. Ai dè!

Người anh nhỏ nằm bệnh viện được vài ngày thì nhà hết tiền nên phải xuất viện về nhà. Ở quê, bất cứ khi nào có ai bị bệnh gì thì người quen đều bày cho “những bài thuốc” dân gian để trị bệnh. Người ta chỉ đủ bài, đủ các loại lá cây, rễ cây, côn trùng,… để trị bệnh chó điên cho anh trai mà gã không còn dám nhớ là những thành phần gì vì nó quá mất vệ sinh. Một trong những bài thuốc tương đối sạch sẽ mà gã còn nhớ đó là dùng con ễnh ương để trị bệnh chó điên.

Người anh lớn đi tìm bắt ễnh ương trong những bọng cây lớn hoặc ở đầm lầy đem về nhà. Nhờ đó, gã mới biết hình dạng con ễnh ương. Người anh lớn làm sạch con ễnh ương, đem nướng cho cháy thành than, cà thành bột cho người anh nhỏ uống vì người anh nhỏ đã trở bệnh quá nặng nên không thể ăn uống bình thường được nữa.  Được đâu vài tuần, người anh nhỏ “chịu” thuốc nên đỡ bệnh hẳn.

Đến lúc người anh nhỏ đã ăn uống trở lại bình thường thì người anh lớn chỉ nướng con ễnh ương vừa chín sau đó gỡ thịt cho em ăn. Không biết là do bài thuốc từ ễnh ương có hiệu nghiệm hay phép màu đã xảy ra mà người anh nhỏ của gã đã hoàn toàn bình phục. Sau này, có vài người thanh niên trong xóm trạc tuổi người anh nhỏ cũng bị chó điên cắn và trị bằng bài thuốc từ con ễnh ương nhưng bệnh không khỏi và… họ đều mất.

Người ta nói là khi làm thịt con ễnh ương thì phải moi bỏ ruột cho thật sạch, vì trong ruột ễnh ương thường có kiến vàng do con vật này thích ăn kiến. Dân gian nói bệnh nhân chó điên kỵ kiến vàng, nếu họ ăn phải kiến vàng trong bụng con ễnh ương hay bị kiến vàng cắn thì bệnh sẽ trở nặng, ngay cả khi đã hết bệnh. Vì vậy, gã nghi vấn rằng có thể những người khác bị bệnh chó điên đã ăn ễnh ương chưa được bỏ ruột, hoặc vô tình họ đã bị kiến vàng cắn nên không qua khỏi.

Sáng nay, trong tiếng kinh kệ vang ra từ một căn hộ lân cận, gã thầm nghĩ vong hồn của những kiếp người xấu số ấy bây giờ đang ở đâu, ở thiên đàng hay địa ngục, hay họ đang ở luyện ngục? Riêng người anh nhỏ của gã thì giờ đây đã có cháu ngoại gần 2 tuổi và luôn lảng tránh nếu ai đó nói về căn bệnh chó điên. Rồi gã lại nghĩ tiếp rằng bất cứ sự thay đổi nào cũng đều có nguyên nhân sâu xa, kiểu như nhà Phật thường nói về “luật nhân quả”, hay như ông bà xưa từng nói “Gieo nhân nào gặt quả nấy”.

Đối với sự biến đổi môi trường như việc xuất hiện kiến ba khoang ở đô thị, gã cho rằng nguyên nhân gốc rễ là do tác động tiêu cực từ con người. Người ta nói thiên nhiên còn cho bài thuốc, ví như bài thuốc hay từ con ễnh ương, nhưng nếu con người không biết gìn giữ và bảo vệ thiên nhiên thì sẽ chuốc lấy hậu quả xấu mà thôi.

Trump muốn sa thải toàn bộ công tố viên liên bang thời Biden

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Ba, 18 Tháng Hai, cho hay ông ra lệnh Bộ Tư Pháp (DOJ) sa thải toàn bộ công tố viên liên bang còn lại từ thời cựu Tổng Thống Joe Biden, theo Reuters.

Ông Trump khẳng định DOJ “chưa bao giờ bị chính trị hóa như vậy.”

Bộ Tư Pháp ở Washington, DC. (Hình minh họa: Alex Edelman/AFP via Getty Images)

“Chúng ta phải ‘dọp dẹp nhà’ NGAY LẬP TỨC, và khôi phục niềm tin. Thời Hoàng Kim của Mỹ phải có Hệ Thống Tư Pháp công bằng – ĐIỀU ĐÓ BẮT ĐẦU HÔM NAY,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của ông hôm Thứ Ba.

DOJ chưa trả lời yêu cầu của Reuters cho biết ý kiến về lệnh của Tổng Thống Trump.

Tuần trước, Tòa Bạch Ốc gửi thông báo sa thải tới nhiều công tố viên liên bang khắp nước Mỹ được cựu Tổng Thống Biden bổ nhiệm.

Thứ Hai tuần này, một số công tố viên liên bang do ông Biden bổ nhiệm loan báo sẽ từ chức. Có người nghỉ việc từ tuần trước.

Mặc dù theo thông lệ, công tố viên liên bang thường từ chức mỗi khi thay đổi chính quyền, nhưng chính quyền mới thường yêu cầu họ từ chức chứ không gửi thông báo đuổi việc như chính quyền Tổng Thống Trump đang làm, luật sư trước đây và hiện nay của DOJ cho hay.

Việc sa thải công tố viên liên bang thời ông Biden là vụ cải tổ mới nhất tại DOJ từ khi Tổng Thống Trump nhậm chức tháng trước.

Hàng chục công tố viên liên bang ở thành phố khắp nước Mỹ, như Washington và New York, tự nghỉ việc hoặc bị sa thải từ khi ông Trump trở lại làm tổng thống.

Lúc vận động tranh cử, Tổng Thống Trump hứa chấm dứt tình trạng dùng DOJ làm vũ khí mà ông cho là để chống lại ông. (Th.Long) [qd]

Tân liêu trai chí dị – Tống Tiểu Kiên

Lưu An-Vũ Ngọc Ruẩn

Tống Tiểu Kiên người tỉnh Hà Trung, miền bắc nước Âu Việt dòng dõi khoa bảng ông nội làm đến chức Thái Phó, giúp Thái Sư và nhà vua điều hành khối quan văn trong triều. Đến đời cha của Tiểu Kiên, đã có phần suy sút chỉ đạt đến chức quan Thị Lang rồi gặp thời thế loạn lạc mà xin về ở ẩn, dậy học kiếm sống. Sang đời Tống Tiểu Kiên dù không còn thế lực như cha ông nhưng gia sản, ruộng vườn vẫn thẳng cánh cò bay, thuộc hàng khá giả trong xã hội.

Kiên là con trai út trong 4 anh chị em, vừa tuổi 20, vẻ người đẹp đẽ, ăn nói có duyên lại có tài thơ văn, nhưng không muốn tiến thân trong giới khoa bảng như cha ông, lấy xong bằng tú tài rồi bỏ ngang việc học. Phần lớn thời gian Kiên dành cho việc kết bạn, du lịch thăm quan đây đó không màng đến danh vọng, tiền bạc. Song thân và anh chị khuyên nhủ mãi chẳng được, nhiều lần tìm mối mai mong Kiên có vợ con, gia đình mà lo làm ăn, nhưng cũng chẳng kết quả, mọi người chán nản đành bịt mắt làm ngơ cho Kiên tự do sống theo sở thích.

Một hôm vào mùa xuân, khí tiết ấm áp Kiên khoác ba lô một mình lên Hà Khẩu, tỉnh lỵ miền cao nguyên phía bắc Hà Trung rong chơi. Kiên tạm trú tại một khách điếm khá bề thế nằm sát sườn núi để tiện cho việc đi dạo, tối trở về, hoà mình với khách trọ tứ phương đổ đến cùng ăn uống, kể lể chuyện giang hồ của những kẻ lãng du. Một hôm Kiên cùng với 4 người khách, chén chú chén bác, nói chuyện về đủ mọi đề tài, từ món ăn, loại rượu đến những phong cảnh thiên nhiên… rồi đề tài về ma quái được mọi người nói đến.

Có người cho biết đã từng gặp ma nữ xinh đẹp rồi bị vướng vào lưới tình mà khốn khổ nhiều năm, người thì lạc vào rừng sâu đang lúc lo lắng, đói ăn lại được người đẹp hồ ly cứu giúp, sống với nhau như vợ chồng rồi nhớ cha mẹ, anh em mà bỏ về để rồi tiếc nuối, đi tìm lại thì chỉ còn là dấu tích hoang vu rừng núi. Người khác thì lang thang trong lễ hội, vô tình gặp giai nhân, trở về nhà ốm o, khốn khổ vì tương tư, đang lúc hấp hối thì giai nhân xuất hiện, và cuộc tình yêu lãng mạn khởi đầu, khi hết duyên phận giai nhân buông bỏ rời xa mà chán nản buồn đau!

Ngồi nghe các bạn bốn phương kể lể, chẳng biết đúng sai ra sao hay chỉ là những câu truyện tưởng tượng làm vui bạn giang hồ? Cũng có thể người phiêu lãng muốn nhét vào cuộc đời lang bạt của mình một vài sắc mầu lãng mạn, tô điểm cho cuộc sống làm say mê những những ai ôm mộng hải hồ mong được đi gió về mây. Trong tâm trạng có chút nghi ngờ nhưng cũng mang đầy cảm giác thích thú, Kiên nói với họ rằng:

-Chẳng biết những câu truyện của các vị đúng sai ra sao, nhưng nói rất thật là mỗ ước ao có dịp may nào đó được diện kiến người tình nhuốm đầy liễu trai để trọn vẹn cái thú lang thang. Hân hạnh hơn nữa nếu được làm tình, được yêu đương say đắm một giai nhân, dù nàng là tiên nữ lạc lối xuống trần mà quên đường về, hay là ma quái xinh đẹp hiện hồn vì thương nhớ nhân gian hay ma mị hơn nữa là hồ ly tinh tu luyện thành người để được nhấn mình vào lãng mạn của tình yêu. Tất cả với mỗ là những mong chờ, ước vọng vậy.

Thấy các bạn giang hồ im lặng, Kiên nói tiếp:

-Tóm lại, với mỗ nếu may mà gặp được giai nhân dù có là ma hiện hình, là hồ ly tinh tu luyện thành người hay là tiên nữ giáng phàm… vẫn là những cuộc hội ngộ tuyệt vời đáng trân trọng. Cũng theo mỗ cuộc hội ngộ đó đẹp hay xấu, đơn sơ hay lãng mạn… thì cũng tuỳ thuộc vào cá nhân mình mà thôi. Riêng với mỗ, mỗ tin rằng mình sẽ tìm được niềm vui nếu có kỳ tích để gặp gỡ giai nhân. Bất cứ ai trong quý vị nếu biết rõ đường đi, lối bước xin chỉ dẫn cho mỗ, cám ơn lắm thay. Biết đâu nhờ đó mà mỗ gặp được kỳ tích, thì hạnh phúc bao nhiêu.

Rồi cuộc chuyện trò cứ thế mà tiếp diễn cho đến khuya, mọi người chia tay ai về phòng nấy. Kiên là người cuối cùng định đứng lên, rời bàn đi ngủ, không  biết từ đâu một lão nhân, tóc hoa râm dáng vẻ thanh thoát trong bộ quần áo bằng gấm quý phái đến gần Kiên, miệng nở nụ cười rất dễ mến, mà nói:

-Công tử đã buồn ngủ rồi sao?

Chẳng chú ý đến thái độ ngạc nhiên của Kiên, lão nhân thân thiện nói tiếp:

-Bổn lão ngồi góc bên kia nghe lời bàn luận chân tình của công tử mà thích thú, muốn giúp công tử tìm đường đến kỳ tích tình yêu đây. Công tử có muốn nghe không?

Nghe ông lão nói, Kiên tưởng là lời nói đùa, nhưng nhìn kỹ thái độ nghiêm nghị của lão, Kiên lễ độ trả lời:

-Thật ư? xin cho biết tôn danh, vãn bối đang vểnh tai, sung sướng mà chờ sự chỉ dẫn của lão gia đây.

Lão ông cho biết họ Hồ tên Nam, cư dân địa phương. Vô tình vào khách điếm mà nghe được cuộc đàm thoại của Kiên và khách giang hồ, cám mến cá tánh khoáng đại, nhiễm mầu lãng mạn của Kiên mà muốn giúp đỡ. Rồi ông lão lấy giấy bút ra vẽ từng chi tiết con đường, hướng đi cho Kiên nếu có ý định muốn gặp những gì mà Kiên mong muốn. Sau khi chỉ dẫn Kiên rất tỉ mỷ, Hồ lão vui vẻ mà nói:

-Công tử cứ theo chỉ dẫn của lão mà đi, lão hy vọng công tử sẽ có được những điều mà công tử ước ao. Nếu nhờ lão mà công tử có được duyên kỳ ngộ nhớ đừng quên trả ơn lão hủ này nhe.

Nói xong , chẳng cần để cho Kiên hỏi thêm hay ngỏ lời cám ơn, Hồ lão vẫy tay từ giã bước ra khỏi khách điếm, hoà nhập vào bóng đêm đi mất. Sáng sớm hôm sau, ăn vội bữa điểm tâm, nhờ khách điếm làm cho một phần cơm hộp rồi theo chỉ dẫn của ông lão mà theo con đường mòn dẫn vào dẫy núi.

Cứ vậy, đi mãi len lỏi vào những con đường mòn ngoằn ngèo trong khu rừng đúng như chỉ dẫn của Hồ lão. Đến trưa có tí mệt mỏi, Kiên tìm một lùm cây bên đường định ngồi nghỉ, ăn cơm, ngẫu nhiên nhìn ra con đường mòn, xa xa thấy một nữ nhân choàng chiếc khăn đỏ, đẹp tựa tiên nga, đang đi trên đường vừa nhún nhẩy vừa hát như đang vui thú điều gì. Sau một thoáng ngẩn ngơ, đờ đẫn vì sắc đẹp ma mị của nữ nhân, Kiên đứng dậy, vội vàng ra khỏi lùm cây, bỏ cả hộp cơm đang ăn mà chạy hướng đến người đẹp. Có lẽ tiếng động của Kiên làm cho nữ nhân phát hiện, người đẹp im ngay tiếng hát rồi chạy nhanh vào bụi cây phía bên kia con đường. Kiên chạy đến vừa lục xục những lùm cây bên đường vừa ơi ới gọi người đẹp nhưng hoàn toàn im lặng. Được một lúc, tìm kiếm vô vọng, biết giai nhân không muốn gặp mình mà trốn tránh nên chỉ biết ngẩn ngơ trở lại lùm cây nghỉ mệt, ăn cơm xong rồi lại tiếp tục theo chỉ dẫn của Hồ lão mà đi tiếp.

Đi được một lúc, mặt trời đã hơi ngả về Tây thì đến một xóm nho nhỏ nằm sát chân núi, có khoảng hơn mười căn nhà, đại loại khá giống nhau. Theo lời dặn của Hồ Lão thì căn nhà khang trang nhất ở giữa xóm là nơi Kiên phải đến, xin ra mắt làm quen với chủ nhân, chắc chắn sẽ có những kỳ ngộ. Đứng nhìn kỹ căn nhà một chút rồi Kiên cất tiếng gọi :

-Có ai trong nhà không ?

Chờ một lúc, một phụ nhân khá lớn tuổi, trang phục thô sơ ra vẻ nô gia chậm rãi đi ra nhìn Kiên mà hỏi:

-Khách là ai ? đến đây có việc gì?

Đáp:

-Bản mỗ là Tiểu Kiên, qua giới thiệu của Hồ Nam lão gia, đến để thỉnh an Hồ phu nhân đây.

Đưa mắt nhìn kỹ Tiểu Kiên, với tí ngập ngừng, phụ nhân trả lời:

-Khách muốn gặp Hồ phu nhân nào? Nếu là Hồ Tam phu nhân thì bà không có nhà xin khách trở về lần sau trở lại…

Bà ta đang định nói tiếp thì từ trong nhà một phụ nhân tuổi khoảng 50, dáng vẻ sang trọng đi ra, đưa mắt nhìn Kiên rồi ra lệnh cho nô phụ:

-Cao bà, mở cửa cho khách, đừng vô lễ!

Theo Cao lão bà vào nhà, chưa kịp nói lời chào, phụ nhân sang trọng hơi chau mày nhìn Kiên mà hỏi:

-Công tử quen biết thế nào với Hồ Nam hiền đệ của ta ? Mà công tử muốn gặp ta có việc gì?

Tiểu Kiên nói rõ tên họ và cuộc gặp mặt thoáng qua của mình với Nam lão, rồi cũng chẳng giấu giếm gì về mục đích của cuộc du hành mà đến đây. Phụ nhân hơi chau mày đưa mắt quan sát Tiểu Kiên một lúc rồi mỉm cười ra vẻ thích thú:

-Nhị đệ của ta lại muốn tìm chồng cho nữ nội điệt đây!

Quét mắt ngắm nhìn Kiên kỹ lưỡng hơn, phụ nhân tươi cười, nói tiếp :

-Không hề tệ tí nào! vóc dáng xinh đẹp, ăn nói chững chạc, rất xứng đôi với cô cháu gái xinh đẹp của ta.

Nghe phụ nhân khen, Kiên luôn mồm cảm tạ. Chủ nhân quay sang phía Cao lão mà nói :

-Ngươi vào lo việc cơm núc để đãi cháu rể tương lai của ta. Cũng vào trong nói với con Yến Hoa phấn son cho đẹp đẽ mà ra mắt phu quân tương lai.

Khi Cao lão bà đi vào trong, Chủ nhân mới tuần tự kể lể cho Kiên nghe về gia cảnh, gốc nguồn họ Hồ nhà bà, vốn dĩ là giống Cáo, nhờ tu luyện mà thành người. Song thân đã mất từ lâu có 3 người con, hai gái một trai. Bà là trưởng nữ, danh tự là Hồ Đại Cô, phu quân của bà bị bệnh mà mất năm vừa rồi, bà có 2 con trai đã thành thân hiện đang sống ở một tỉnh cực nam xứ Âu Việt. Vì không hợp với phong thổ nóng ấm phương nam nên bà sống nơi đây cùng với người em gái tên gọi là Hồ Tam Cô. Hồ Tam có 2 người con gái sinh đôi, vừa đúng 17 tuổi, giống nhau như hai giọt nước, chị tên là Hồ Yến Vân, em là Hồ Yến Hoa. Mấy ngày trước Yến Vân theo mẹ xuống miền Nam thăm gia đình cháu trai nên ở nhà chỉ có cô em gái Yến Hoa ở nhà. Người em trai út tên Hồ Nam cũng là người mà Tiểu Kiên gặp trong khách điếm, đã chỉ dẫn đường cho Kiên đến với gia đình họ Hồ vậy.

Sau khi kể hết tất cả cội nguồn và thành phần của đại gia đình, Hồ Đại phu nhân nhìn Kiên mà hỏi:

-Sau khi ngươi biết rõ cội nguồn Cáo Hồ của gia đình ta, ngươi có còn can đảm làm bạn với giống nòi Cáo và kết nghĩa phu thê với con cháu gái xinh đẹp của ta không?

Chẳng cần suy nghĩ, Kiên mạnh mẽ trả lời:

-Có gì mà phải sợ ?! Đó không phải là mong ước của vãn bối ư ? Vãn bối đang chờ xem phẩm hạnh và nhan sắc cô cháu gái của phu nhân đây!

Hồ phu nhân cười vui thành tiếng mà nói:

-Cái đó thì ngươi khỏi cần lo lắng cho mệt, cháu gái của ta nếu xét về phẩm hạnh cũng thuộc hàng khó kiếm. Còn về nhan sắc, nếu đứng bên Điêu Thuyền, Chiêu Quân, chắc cũng không thua kém mà còn có phần hơn là khác. Ta nghĩ cậu em Hồ Nam của ta cũng không ngu dại gì mà vẽ chuyện, chỉ đường cho ngươi đến đây đâu.

Nghe Hồ phu nhân tôn vinh cô cháu gái của mình, đã làm Kiên xốn xang muốn được gặp ngay người đẹp để biết đúng sai. Đúng lúc đó cửa phía sau của căn phòng mở ra, một nữ nhân quàng khăn đỏ, đẹp tựa Hằng Nga với vẻ rụt rè nép sát bên Cao lão bà bước vào đại sảnh. Vừa nhìn thấy nhau Kiên và nữ nhân ra vẻ hoảng hốt. Kiên chưa kịp nói gì thì người đẹp đã chỉ tay về hướng Kiên mà hét:

-Ra là ngươi! Tên vũ phu, dâm dật, nếu ta không nhanh chân mà chạy thoát thì đã bị ngươi làm nhục rồi.

Kiên vội đáp:

-Ơ kìa, ta đã đụng chạm gì đến nàng đâu mà nàng dám nói oan cho ta như vậy?!

Hồ Đại phu nhân ban đẩu có chút ngẩn ngơ không hiểu, nhưng qua vài lời đối đáp của 2 đứa trẻ, bà đã đoán ra được phần nào vấn đề. Bà cười to ra vẻ thích thú, bước đến nắm tay cô cháu gái, vỗ về vài cái ra vẻ cảm thông, rồi bà nói:

-À, thì ra hai đứa đã gặp nhau rồi! Hãy kể tường tận cho ta nghe để ta giải quyết cho! Đúng là số phận vậy.

Thế là chỉ qua vài lời khuyên can, hoà giải của Đại phu nhân, mọi chuyện yên lành. Cả hai liếc mắt đưa tình ra chiều thích thú, vừa lòng nhau lắm rồi. Cuối cùng Yến Hoa chỉ ngón tay vào trán Kiên mà nói:

-Khiếp thật, bề ngoài có vẻ đạo mạo, thư sinh nhưng dữ dằn như quỷ sứ! Làm cho người ta sợ hãi mà chạy muốn rơi cả tim ra khỏi lồng ngực.

Cũng chẳng ngại ngần, trước mặt Đại phu nhân và Cao lão bà, Kiên vòng tay kéo sát người đẹp vào lòng mình hôn nhẹ lên mặt, mà nói:

-Cũng may, nàng nhanh chân mà chạy thoát, chứ nếu ta mà bắt được lúc đó, thì nàng có còn nguyên vẹn mà về nhà không?

Hồ Đại phu nhân nhìn cháu gái cười thành tiếng mà nói:

-Lâu nay ta cứ nghĩ mi là đứa con nít, chẳng biết gì, nhưng hôm nay thì nhìn thấy rõ rồi, cũng là một “nữ quái” đâ ! Thôi có mau bỏ nhau ra mà lo cho bữa cơm ăn mừng, ta đói lắm rồi!

Thế là mọi chuyện xẩy ra chẳng có gì hoàn hảo hơn. Kiên và giai nhân cứ xoắn lấy nhau ra chiều mê mệt lắm rồi. Sau bữa cơm, Đại phu nhân nhẩm tính ngày tháng tốt, nói với Kiên:

-Việc cưới hỏi, ngươi không cần phải lo, ta sẽ đứng ra chủ trì được tất cả. Theo ta thì vào cuối mùa xuân này rất tốt cho việc cưới hỏi. Tính ra đến ngày đó còn khoảng hơn 2 tháng nữa, ngay ngày mai ngươi hãy trở về tâu trình với song thân ngươi đem trầu cau dạm hỏi rồi làm lễ rước con cháu yêu của ta về nhà ngươi, thế là ổn. Chắc khoảng vài ba ngày nữa Hồ Tam mẹ vợ tương lai của ngươi, cũng là em gái của ta cùng với Yến Vân chị vợ tương lai của ngươi cũng sẽ trở về đây để chờ ngươi và gia đình đến lo việc cưới xin đó. Hãy làm cho mau, chẳng nên rườm rà sinh ra rắc rối, lắm chuyện.

Sáng sớm hôm sau, đúng như lời dặn của Đại phu nhân, Kiên nói vài lời từ giã mọi người, không quên ôm hôn từ giã mỹ nhân rồi trở về Hà Trung bàn luận với song thân và anh chị tính toán ngày cưới xin như Đại phu nhân ấn định. Khi nghe cậu quý tử tỏ ý muốn lấy vợ, mọi người trong gia đình Kiên có phần ngạc nhiên nhưng cũng rất vui, nhất là song thân ngỡ ngàng, sung sướng vì thấy quý tử đã chịu dừng bước lãng du, điều mà mọi người mong đợi từ lâu.

Chỉ sau khoảng mươi ngày, mọi chuyện chuẩn bị cho việc cưới xin đã xong, chỉ chờ ngày dẫn cha mẹ đi dạm hỏi và rước dâu nữa là xong. Hàng ngày Kiên đi ra đi vào mong chờ cho chóng đến ngày cưới. Thời gian chờ đợi lê thê, Kiên đã có phần nhớ mong người đẹp, chịu không được Kiên thu xếp khăn gói lên đường đi thăm người đẹp. Rồi cũng theo con đường cũ Kiên tìm đến con xóm nhỏ sát chân núi, nơi cư trú của ý trung nhân. Khi đến nơi, phong cảnh xóm nhỏ với hơn chục căn nhà trước đây hoàn toàn biến mất, thay bằng cảnh tượng hoang tàn với đất đá, cây rừng gãy đổ từ triền núi đổ xuống, chứng tỏ nơi đây vừa xẩy ra một trận lở đất kinh hoàng. Kiên lục xục chung quanh tìm người hỏi thăm, khi đến một ngôi miếu thờ gần đó được người quản sự miếu cho biết thiên tai xẩy ra đúng một tuần lễ trước.

Hôm đó trời mưa như trút nước, kéo dài suốt ngày đêm, nước lũ từ núi đổ xuống kéo theo đất đá, cây cối phủ trùm lên hơn chục căn nhà phía dưới, sát chân núi. Mọi người đang trong giấc ngủ nên không một ai trốn thoát được. Sáng hôm sau, dân cư quanh vùng đến thu dọn đào bới mong tìm kẻ sống sót nhưng không tìm thấy một thi thể người nào, mà chỉ thấy hơn hai chục xác cáo, lớn nhỏ khác nhau. Lúc đó mọi người mới biết khu nhà là quần thể sinh sống của giống cáo đã tu luyện thành người. Dù biết là người gốc cáo nhưng dân địa phương vẫn thu gom tất cả xác cáo chết đem đi hỏa thiêu đúng nghi lễ như dành cho con người.

Kiên như người mất hồn khi nghe xong lời kể của người quản sự đền. Nói lời cám ơn từ giã ông ta rồi trở lại khách điếm, nơi đã gặp lão Hồ Nam mà mong tìm được tin vui nào từ lão ta. Nhưng hàng xóm cho biết Hồ lão mấy ngày trước đã rời xa và chẳng ai biết lão đi đâu. Chẳng còn cách nào hơn, Kiên trở về nhà báo tin cho gia đình biết chuyện cưới xin coi như không thành vì toàn gia bên nhà gái đã bị thiên tai mà chết, rồi buồn rầu suốt ngày than vắn, thở dài, bỏ ăn, bỏ ngủ. Mọi người trong gia đình Kiên, nhất là song thân thấy sức khoẻ của quý tử càng lúc càng sa sút đã tìm đủ mọi cách khuyên nhủ, nhưng tất cả đều vô ích. Cuối cùng thấy sinh mạng quý tử có phần nguy hiểm, theo lời chỉ dẫn, gia đình Kiên đến các kỹ viện danh tiếng trong tỉnh tìm những kỹ nữ nổi danh tài sắc, khéo chiều chuộng nam nhân đến săn sóc, làm vui, khuyên răn mong quý tử quên đi người đẹp bất hạnh mà ăn uống, nhưng cũng chẳng tác dụng gì. Mùa hè gần qua, thân xác Kiên ốm tong teo, như ngọn đèn trước gió,  vào ngày lễ hội của địa phương, song thân nghĩ nên cho quý tử ra ngoài ngắm nhìn nhân gian lần cuối trước khi về với tổ tiên. Song thân sai hai nô gia đẩy xe cho quý tử xuống phố trước là để tìm vui cho quý tử lần cuối trong đời sau là để giải nhiệt của mùa hè nóng bức.

Ngồi trong xe đẩy, qua khung cửa, bâng quơ nhìn người khách du xuân bên ngoài, bất thình lình Kiên giật mình khi nhìn thấy một nữ nhân quàng chiếc khăn đỏ, dáng dấp đúng như Yến Hoa. Dù nghi ngờ nhưng Kiên cũng thúc dục người đẩy xe nhanh hơn để bắt kịp nữ nhân, khi đến sát bên nữ nhân, nhìn kỹ hơn, Kiên không còn nghi ngờ thị giác của mình nữa. Đúng là người đẹp trong mộng, mà mình nghĩ đã chết trong thiên tai vừa qua. Quá vui mừng kiên thò hẳn đầu ra khỏi xe mà hét lên:

-Yến Hoa, nàng đấy sao?Nàng quá vô tình mà ruồng bỏ ta sao ?Hãy thương cho kẻ si tình này mà đến với ta.

Nữ nhân giật mình khi nghe lời than van như hét của Kiên, quay lại giương mắt nhìn ra vẻ xa lạ, không hiểu. Mỹ nhân hơi chau mày cho là một kẻ kẻ bịnh hoạn nên vội vàng bỏ chạy, lẫn vào đám đông. Kiên như một kẻ điên, vừa hét, vừa la bắt người đẩy xe chay theo, nhưng làm sao mà xe đẩy lòn lách nhanh bằng nữ nhân giữa phố đông người được, cuối cùng hai người nô bộc đành thất vọng đứng lại thở dốc vì mệt và không biết giai nhân biến đi đâu .

Cuộc gặp mặt ngẫu nhiên đã cho Kiên tin là Yến Hoa, người mình yêu thương vẫn còn sống chung quanh đây, nhưng vì lý do nào không muốn gặp lại mình mà thôi. Với ý nghĩ như vậy, bệnh tình của Kiên càng nặng hơn. Đứng trước sự chết sống của quí tử, song thân đã phải phác hoạ chân dung nữ nhân quàng khăn đỏ, mô tả tình trạng nguy kịch bệnh tình của Kiên, mong chờ nữ nhân đoái thương mà cứu giúp rồi đem dán khắp mọi nơi trong địa phương.

Mấy ngày trôi qua vẫn im lặng, Kiên thì vẫn nửa mê, nửa tỉnh, than khóc, kêu tên Yến Hoa như một kẻ cuồng điên. Bất chợt vào khoảng giữa trưa, từ trên một chiếc xe ngựa kéo, hai nữ nhân giống nhau như 2 giọt nước, cùng khoác chiếc khăn đỏ cùng bước xuống xe. Hai người đẹp không chào hỏi ai, bước vào nắm bàn tay Kiên. Một nữ nhân khóc mà nói:

-Chàng đã vì thiếp mà thê thảm đến thế sao? chị em thiếp nguyện sẽ vì mối tình thâm sâu của chàng mà chăm sóc, mong chàng tha thứ cho thiếp.

Mở mắt nhìn thấy người đẹp, như có một liều thuốc kích thích, Kiên mừng rỡ mà nói:

-Yến Hoa, nàng đến với ta đó sao ? Xin hãy hiểu tình của ta mà đừng ruồng rẫy!

Tiếp theo là những lời ngọt ngào, nhớ thương. Đến một lúc Kiên ngẩn ngơ hướng mắt về nữ nhân thứ hai, đang im lặng nhìn mình và Yến Hoa, mà hỏi:

-Nàng là ai? Không lẽ lại có người giống người đến thế sao?

Yến Hoa trả lời:

-Đó là chị song sinh Yến Vân của thiếp đó! Hai chị em thiếp giống nhau không những giống về hình thái mà cả về cá tính, lời nói, dáng điệu…. ngay cha mẹ, chú bác của thiếp đôi khi còn nhầm lẫn, cũng là người mà chàng đã gặp trên phố vừa quá đó.

Yến Hoa cho biết vào đêm xẩy ra thiên tai chùi đất, hai chị em nhờ đi thăm bá phụ Hồ Nam rồi ngủ lại qua đêm tại nhà Hồ Nam mà thoát chết. Hai chị em không có chỗ dung thân nên phải theo bá phụ đi xuống miền Nam mong tìm Kiên và gia đình để báo tin việc cưới xin không thể làm theo như dự tính được. Nhưng vì cả 3 bác cháu không biết chính xác địa chỉ mà chỉ biết Đại Kiên người Hà Trung, xứ Nam Việt thuộc hướng Nam. Suốt nhiều tháng qua ba chú cháu chỉ biết quanh quẩn khắp tỉnh Hà Trung mong tìm được Đại Kiên, nhưng vẫn chẳng có kết quả. Cho đến mấy ngày trước, đang lúc đi dạo, Yến Vân ngẫu nhiên vô tình gặp Kiên, nhưng đã giật mình, hoảng sợ vì thái độ hung hãn, dữ tợn của Kiên khi nhìn thấy mình. Tưởng đã gặp phải kẻ điên khùng nên lo sợ mà bỏ chạy. Khi chạy thoát về nhà, kể lại cho em gái nghe, Yến Hoa có vẻ nghi ngờ người mà chị mình cho là điên khùng chính là Kiên, người mà mọi người đang muốn gặp. Suốt mấy ngày qua, hai chị em cùng bá phụ chia nhau đi tìm, rồi nhờ những bức hoạ chân dung của gia đình Kiên dán khắp đường phố mà tìm được nhau.

Đứng im lặng nhìn và nghe cô em gái và Kiên nói chuyện, sau khi mọi chuyện đã thông suốt, Yến Vân đưa tay vuốt má Kiên , cười thành tiếng mà hỏi:

-Bây giờ thì rõ ràng rồi, chàng có còn để mắt đến cô chị này nữa hay không?

Chẳng để cho Kiên trả lời, Yến Hoa đưa tay khoác vai chị, kéo sát vào mình mà nói :

-Chẳng có gì khác biệt giữa chị em chúng mình cả. Chị em chúng ta sẽ thay phiên nhau săn sóc cho chàng mau chóng khỏi để cùng sống với nhau.

Từ hôm đó hai mỹ nhân thay nhau chăm nom, săn sóc cho Kiên, chỉ sau một tuần lễ Kiên đã khoẻ lại bình thường. Không lâu sau đó một đám cưới được tổ chức, rất đơn giản về thủ tục nhưng lại rất đặc biệt, khác thường,  chú rể rước cùng lúc 2 cô dâu. Bên nhà trai thì ồn ào đông đúc vui mừng vì chú rể đã trở lại vui tươi khỏe mạnh, đã thế còn đem về 2 nàng dâu xinh đẹp như tiên nữ giáng trần. Bên nhà gái chỉ duy nhất có một người là bá phụ Hồ Nam, nhưng cũng chẳng phút nào không có cười vui. Thêm một điều đáng nói, đó là, 2 cô dâu giống nhau như cùng khuôn đúc,không dễ dàng phân biệt chị em. Để tránh rắc rối cho đại gia đình, bạn bè và cả giới gia nô, song thân của Kiên đã phải thêu vào tay áo của của 2 cô con dâu xinh đẹp, chữ Vân cho vô dâu chị, chữ Hoa cho cô dâu em.

Thành gia thất được hơn một năm Yến Vân sinh con trai, Yến Hoa sinh con gái, hạnh phúc gia đình không dừng lại ở đó, ba năm tiếp theo Vân sinh thêm con trai thứ 2, Hoa cũng chẳng kém, vượt qua mặt chị, sinh đôi 2 con gái. Yến Vân tài năng trong buôn bán, giao tế trên thương trường còn Yến Hoa lại tuyệt tài trong nấu nướng, giáo dục các con lo phần nội trợ. Chính nhờ sự hoà thuận và tài năng bổ túc cho nhau đó, Kiên đã dựa vào tài sản có sẵn ruộng vườn nhà cửa của song thân mà bước vào thương mại, chỉ sau 5, 6 năm đã trở thành một đại phú gia tên tuổi khắp xứ Âu Việt. Đúng là phúc đức vậy.

(Switzerland, Zuerich Jan. 2025)

Con chuột – Thơ Tàn Chiến Cuộc

Tàn Chiến Cuộc

Con chuột 

Rồi một ngày, tôi lại nghĩ khác… (Tranh: Lê Bá Đảng)

Ở nước tôi
Có một người không thích đập chuột
Vì sợ vỡ bình
Vì ông ta quý cái bình hơn con chuột

Tôi cũng ghét chuột
Tôi lại nghĩ khác
Tôi bẫy chuột chứ không đập chuột

Tôi bẫy một con chuột
đem nó vào nhà tắm. Đóng cửa lại
Có mà chạy đằng trời!
Rồi tôi đập nó, trấn nước nó trước khi…
Nó chết!

Rồi một ngày, tôi lại nghĩ khác…
Vợ tôi nói, nó cũng là… một sinh mạng!
Tôi có thể bẫy được nó, tại sao tôi không tha cho nó?

Thế là tôi đem con chuột ra một nơi đồng vắng
nơi nó thuộc về
Và thả nó, thật bất ngờ thay,
lúc tôi quay về, con chuột chạy một vòng trước đầu xe tôi
Có lẽ nào con chuột muốn nói
Tôi sẽ không trở lại nơi ông đã bẫy tôi…?

Còn tôi thì tự nhủ…
như một lời an ủi cho hành động của mình
Tôi tha nó…
Vì cũng có thể bắt lại nó. Vì tôi biết đường đi kiếm ăn của nó…

Ơi con chuột!
Có thể nào, ta… đồng cảm lẫn nhau?

 


LTS: Nhằm mục đích tạo thêm tình thân ái giữa bạn đọc và tòa soạn, nhật báo Người Việt trân trọng kính mời quý bạn đọc, thân hữu tham gia “Vườn Thơ Người Việt” Bài vở xin gửi về địa chỉ email: [email protected], hoặc “Vườn Thơ Người Việt” 14771 Moran Street, Westminster, CA 92683
(Vì trang báo có giới hạn, toà soạn được quyền quyết định đăng bài cho phù hợp)


 

Việc đóng băng ngân quỹ của Trump và nỗi lo về quyền lực vô hạn

Bình Thiên

Chỉ vừa đặt chân vào Tòa Bạch Ốc hơn một tuần, Tổng Thống Donald Trump đã gây chấn động chính trường bằng quyết định đóng băng một phần ngân sách liên bang.

Quyết định này, thoạt nhìn tưởng chừng chỉ là một động thái quản lý hành chính thường lệ, nhưng nhanh chóng vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ khắp nơi. Từ giới truyền thông, các tổ chức xã hội dân sự, đến các nhà lập pháp và giới chuyên gia, tất cả đều bày tỏ quan ngại sâu sắc. Điều khiến dư luận đặc biệt lo ngại về sự xào xáo, gián đoạn trong hoạt động của bộ máy chính phủ, và đặt ra nhiều câu hỏi: liệu chính quyền Trump có chủ trương theo đuổi một mục tiêu nguy hiểm: tập trung quyền lực tổng thống vào tay mình đến mức “vô giới hạn,” bất chấp những ràng buộc của Hiến Pháp và luật pháp Hoa Kỳ?

Sự hỗn loạn bắt nguồn từ một bản ghi nhớ ngắn gọn do Văn phòng Quản lý và Ngân sách (OMB) phát đi vào đêm Thứ Hai. Bản ghi nhớ này ra lệnh “tạm dừng mọi hoạt động liên quan đến nghĩa vụ hoặc giải ngân các khoản hỗ trợ tài chính liên bang.” Mặc dù văn bản có nêu một số trường hợp ngoại lệ, như các khoản phúc lợi Medicare và trợ cấp trực tiếp cho cá nhân, nhưng về cơ bản, nó đã “phủ bóng đen” lên hàng loạt chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn liên bang trên toàn quốc. Từ các chương trình của Ngũ Giác Đài, đến các hoạt động hỗ trợ cộng đồng nhỏ lẻ ở những thị trấn vùng sâu vùng xa, tất cả đều đứng trước nguy cơ bị đình trệ, cắt giảm ngân sách.

Ngay lập tức, một bầu không khí hoang mang, lo sợ bao trùm khắp nước Mỹ. Các chương trình an sinh xã hội thiết yếu cho hàng triệu người dân, như “Meals on Wheels”- cung cấp bữa ăn cho người cao tuổi và người có hoàn cảnh khó khăn, hay các dự án hỗ trợ nhà ở cho người thu nhập thấp, đột nhiên rơi vào tình thế bấp bênh. Các nhà lập pháp ở cả hai đảng, chính quyền các bang, lãnh đạo địa phương, và vô số tổ chức phi chính phủ đều khẩn trương tìm cách làm rõ tình hình, nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng từ chính quyền liên bang.

Thẩm phán Loren L. AliKhan, sau khi chất vấn luật sư của Bộ Tư Pháp, đã phải thốt lên một cách khó hiểu: “Chính phủ còn không nắm rõ hết phạm vi các chương trình bị ảnh hưởng bởi lệnh tạm dừng này!”

Sự mơ hồ và thiếu thông tin càng làm gia tăng thêm sự lo lắng trong dư luận.

Trước cơn bão chỉ trích dữ dội, đội ngũ truyền thông của Tổng Thống Trump nhanh chóng vào cuộc, tìm cách “xoa dịu” dư luận. Họ giải thích rằng lệnh đóng băng ngân sách không hề “rộng” như mọi người hình dung, và đây chỉ là một biện pháp tạm thời, với mục đích “trong sáng” là rà soát lại toàn bộ chi tiêu liên bang, nhằm bảo đảm nguồn lực nhà nước được sử dụng hiệu quả nhất, đồng thời phù hợp với các ưu tiên chính sách mới của chính phủ.

Phó Chánh Văn Phòng Tòa Bạch Ốc Stephen Miller còn biện minh rằng, việc đóng băng là cần thiết vì “các quan chức đang thúc đẩy các khoản tiền cho những chính sách độc hại và nguy hiểm.” Một trong những ưu tiên được nhắc đến nhiều nhất là việc loại bỏ các chương trình, dự án liên quan đến “đa dạng, công bằng và hòa nhập” (DEI) – lĩnh vực mà chính quyền Trump cho là đang bị lạm dụng và đi ngược lại các giá trị Mỹ truyền thống.

Mặc dù vậy, những lời giải thích này không xoa dịu được căng thẳng. Trong cuộc họp báo đầu tiên, thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt đã khẳng định chương trình Medicaid không nằm trong diện bị ảnh hưởng, nhưng ngay sau đó, nhiều cơ quan và tổ chức ghi nhận việc các khoản tài trợ liên quan đến Medicaid bị tạm ngừng hoặc chậm trễ.

Chính sự mâu thuẫn giữa lời nói và việc làm của chính quyền Trump, kết hợp với sự cố sập cổng thông tin trực tuyến của chương trình Medicaid ở nhiều tiểu bang, đã đẩy hàng triệu người dân phụ thuộc vào chương trình này vào tình trạng hoang mang và lo lắng tột độ, đồng thời làm gia tăng sự hoài nghi về tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin từ Tòa Bạch Ốc.

Hành động đơn phương ra lệnh đóng băng ngân sách của Tổng Thống Trump, đặc biệt là đối với các khoản tiền đã được Quốc Hội phê duyệt và phân bổ, bị nhiều chuyên gia pháp lý và chính trị đánh giá là hành động chưa từng có tiền lệ, và có dấu hiệu vi phạm nguyên tắc phân chia quyền lực – một trong những trụ cột của nền dân chủ Hoa Kỳ.

Ông Donald Kettl, cựu trưởng khoa Trường Chính Sách Công thuộc đại học University of Maryland, nhận định thẳng thắn: “Đó là một thách thức trực tiếp chống lại Quốc Hội và khả năng của cơ quan này trong việc phê duyệt và cho phép chi tiêu tiền bạc của mình.”

Hiến Pháp Hoa Kỳ trao cho Quốc Hội quyền kiểm soát ngân sách nhà nước, hay còn gọi là “quyền lực chi tiêu.” Quốc Hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền quyết định việc thu thuế, vay nợ và chi tiêu tiền công. Tổng thống, với tư cách là người đứng đầu nhánh hành pháp, có quyền đề xuất chính sách và trình dự luật lên Quốc Hội, nhưng không có quyền tự ý thay đổi, đình chỉ hoặc hủy bỏ việc thực thi các luật đã được Quốc Hội thông qua, đặc biệt là các luật liên quan đến chi tiêu ngân sách. Hành động của Tổng Thống Trump, do đó, bị xem là một thách thức trực tiếp vào quyền lực của Quốc Hội, và là một bước đi nguy hiểm trên con đường phá vỡ sự cân bằng quyền lực giữa các nhánh chính quyền – yếu tố then chốt để bảo đảm nền dân chủ không bị lạm quyền và tha hóa.

Quyết định đóng băng ngân sách là một trong hàng loạt động thái gây tranh cãi của chính quyền Trump trong những ngày đầu nhiệm kỳ, cho thấy một xu hướng: chính quyền mới dường như sẵn sàng bỏ qua hoặc “vượt lên trên” các quy định pháp luật hiện hành, coi thường các chuẩn mực và tiền lệ, để thực hiện chương trình nghị sự của mình một cách nhanh nhất và quyết liệt nhất có thể.

Để biện minh cho các hành động của mình, chính quyền Trump viện dẫn lý do “quyền hành pháp” của tổng thống là tối thượng khi thư ký báo chí Karoline Leavitt khẳng định: “Văn phòng cố vấn Tòa Bạch Ốc tin rằng đây là quyền hạn của tổng thống, nên ngài ấy thực hiện.”

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng, cách tiếp cận này cho thấy một quan niệm đáng lo ngại về quyền lực tổng thống. Giáo Sư Corey Brettschneider, chuyên gia về luật hiến pháp và chính trị tại đại học Brown University cảnh báo: “Chức tổng thống vốn dĩ phải bị giới hạn bởi luật pháp và Hiến Pháp. Và Trump dường như có một cách nhìn khác – rằng ông được trao quyền làm bất cứ điều gì mình muốn. Đó thực sự là một tầm nhìn về sự kiểm soát độc đoán.”

Giới chuyên gia hiến pháp và các nhà quan sát chính trị lên tiếng cảnh báo rằng, nếu xu hướng này không bị ngăn chặn, có thể dẫn đến những hậu quả khôn lường cho nền dân chủ Hoa Kỳ. Một tổng thống tin rằng mình có quyền lực “vô giới hạn”  không bị ràng buộc bởi luật pháp, Hiến Pháp, và sẵn sàng hành động theo ý chí chủ quan của mình, có thể gây ra những tổn hại sâu sắc và lâu dài cho hệ thống chính trị và xã hội Mỹ. Trong bối cảnh các cơ chế kiểm soát và đối trọng quyền lực – như Quốc Hội, Tòa Án, truyền thông độc lập, và các tổ chức xã hội dân sự – đang ngày càng suy yếu, nguy cơ lạm quyền và độc tài hóa quyền lực tổng thống trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.

Giá vàng dự đoán sẽ tăng, Anh Quốc chở vàng thỏi hàng tỷ Mỹ kim qua Hoa Kỳ

LONDON, Anh Quốc (NV) – Tại London, có một hệ thống đường hầm chằng chịt cất giữ kho vàng lớn thứ hai thế giới, thăm thẳm bên dưới con đường Threadneedle Street.

Ngân Hàng Anh Quốc xây cất một hệ thống nghiêm ngặt gồm có chín căn hầm, cất giữ hàng trăm tấn kim loại quý trị giá hơn $252 tỷ, theo tờ Independent.

Nhưng hiện nay, toàn bộ số vàng đang dần dần được dọn đi sạch sẽ do lo ngại rằng Tổng Thống Donald Trump sắp khơi mào cho một cuộc chiến thương mại toàn cầu.

Vàng là quý kim có giá trị cao, nhất là trong thời đại nhiễu nhương. (Hình minh họa: Zlaťáky.cz/Pexels)

Phần lớn số vàng được chở tới New York City, nơi mặt hàng này đang có giá trị cao hơn nhiều so với thủ đô Anh Quốc.

Ngân hàng Hoa Kỳ JPMorgan và HSBC thuộc Anh Quốc là hai trong số những tên tuổi lớn nhất có năng lực vận chuyển kim loại quý xuyên Đại Tây Dương nhằm bù đắp tổn thất trong vị thế bán khống, tờ Wall Street Journal đưa tin.

Tình trạng gián đoạn trong thị trường vàng cũng như việc chở vàng thỏi từ London tới Manhattan dường như là hậu quả liên quan tới các mối đe dọa về việc Tổng Thống Donald Trump sắp đánh thuế lên hàng hóa mà Liên Hiệp Âu Châu xuất cảng qua Hoa Kỳ.

Tuần này, Trump công bố đánh 25 phần trăm thuế nhập cảng lên hai kim loại khác: thép và nhôm.

Các nhà giao dịch đang thấp thỏm rằng Trump sẽ nhắm tới vàng để đánh thuế.

Phó Thống Đốc Ngân Hàng Anh Quốc, Dave Ramsden, nói với The Telegraph rằng họ nhận được rất nhiều đề nghị mua bán sau khi giá thị trường tương lai tại New York tăng vọt so với giá tiền mặt tại London.

Giá vàng tương lai tại New York City tăng 11 phần trăm trong năm nay, đóng cửa hôm Thứ Năm, 13 Tháng Hai, ở mức $2,935 một troy ounce. Một số phân tích gia dự đoán rằng giá vàng còn có thể sớm lên giá cao ở mức kỷ lục là $3,000 một troy ounce.

Người ta tin rằng Ngân Hàng Anh Quốc đã chuyển khoảng 8,000 thỏi vàng ra khỏi ngân khố trong vài tháng qua, tương đương với khoảng hai phần trăm tổng trữ lượng trong ngân hàng.

Hiện nay, một số tổ chức tài chánh lớn nhất thế giới đang tận dụng cơ hội chênh lệch về giá cả.

Về bản chất, các nhà băng đang bán khống vàng.

JPMorgan và HSBC, những công ty có quyền sử dụng nguồn cung ứng vàng đồ sộ tại London, thường cho những người vay tiền vay vàng thỏi khi cần sử dụng vàng làm tài sản thế chấp. Lãi suất được tính vào khoản vay, trong đó các nhà băng phòng ngừa rủi ro giảm giá bằng cách bán hợp đồng giá vàng trong tương lai tại New York.

Chỉ riêng trong Tháng Hai, JPMorganChase ước chừng giao hơn $4 tỷ vàng theo hợp đồng tương lai tại New York, theo dữ liệu tại công ty Comex.

Và bắt đầu từ Ngày Bầu Cử khi Tổng Thống Trump đánh bại cựu Phó Tổng Thống Kamala Harris vào Tháng Mười Một, khối lượng vàng dự trữ tại Hoa Kỳ tăng gấp đôi.

Cách rẻ nhất để vận chuyển mặt hàng hóa có giá trị này là dùng khoang hàng hóa trong các chuyến bay dân dụng.

Đầu tiên, vàng được chở tới phi trường bằng xe vận tải trọng lượng lớn trước khi chở tới các nhà tinh luyện tại Thụy Sĩ để đúc lại, do Comex yêu cầu kích thước thỏi vàng khác nhau theo quy định trong hợp đồng, rồi sau đó mới lên đường qua Hoa Kỳ. (TTHN)

Thịnh vượng thật sự cho người dân Việt, một mục tiêu xa vời!

Sonnie Tran

Thủ Tướng Phạm Minh Chính vừa đưa ra quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP – Gross Domestic Product) ở mức 8% vào năm 2025.

Đây là chỉ tiêu đầy thách thức, đặc biệt khi so sánh với mục tiêu mà Quốc Hội đề ra trước đó, dao động từ 6.5% đến 7% cho cùng năm. Tuy nhiên, việc tập trung cao độ vào tăng trưởng GDP đặt ra một câu hỏi quan trọng: Liệu GDP, dù là một chỉ số kinh tế quan trọng, có phải là thước đo duy nhất và toàn diện để đánh giá sự thịnh vượng của một quốc gia? Phải chăng, khi GDP tăng trưởng mạnh mẽ, thì nghiễm nhiên mức sống và thu nhập bình quân của mỗi người dân Việt Nam cũng sẽ được cải thiện một cách tương ứng?

GDP là chỉ số kinh tế vĩ mô, được xem là “bảng phong thần” của nền kinh tế, là một công cụ chủ yếu để các nhà kinh tế và hoạch định chính sách đánh giá tốc độ tăng trưởng và sức khỏe tổng thể của nền kinh tế. Khi GDP tăng trưởng dương, được hiểu là nền kinh tế đang phát triển, sản xuất và tiêu dùng đều tăng lên, tạo ra nhiều của cải hơn cho xã hội. Ngược lại, khi GDP suy giảm hoặc tăng trưởng chậm lại, là dấu hiệu cảnh báo về những khó khăn kinh tế, thậm chí là nguy cơ suy thoái.

Việt Nam, một quốc gia đang phát triển, mức thu nhập bình quân và chất lượng cuộc sống của người dân Việt hiện nay vẫn còn ở mức tương đối thấp so với nhiều quốc gia trên thế giới. Tăng trưởng kinh tế cao được kỳ vọng sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm hơn, giúp người dân có thu nhập cao hơn, từ đó cải thiện đời sống vật chất và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhấn mạnh là, dù GDP là một chỉ số vô cùng hữu ích và cần thiết, nhưng trong lĩnh vực thống kê kinh tế và đánh giá sự thịnh vượng, tăng trưởng GDP không phải là tất cả. Nó không phải là chỉ số duy nhất, càng không phải là thước đo hoàn hảo để phản ánh toàn diện sự thịnh vượng, hạnh phúc và mức độ hài lòng của người dân một quốc gia.

Một trong những hạn chế lớn nhất của GDP là không phản ánh sự phân phối thu nhập. Khái niệm GDP bình quân đầu người (GDP per capita) được tính bằng cách lấy tổng GDP của một quốc gia chia cho tổng dân số của quốc gia đó. GDP bình quân đầu người chỉ cho biết giá trị kinh tế được tạo ra trên mỗi người dân trong một quốc gia, chứ không phải là mức thu nhập thực tế mà mỗi người dân nhận được.

Theo số liệu từ Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF – International Monetary Fund), GDP bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024 ước tính đạt mức $4,650 một người một năm. Mức thu nhập sản xuất này chỉ tương đương khoảng gần 35% so với mức thu nhập bình quân của cư dân toàn cầu. Nghiên cứu của Trung Tâm Nghiên Cứu Kinh Tế và Kinh Doanh (CEBR – Centre for Economics and Business Research) cũng chỉ ra rằng Việt Nam đang xếp hạng khá thấp so với các nước trong khu vực Đông Nam Á về GDP bình quân đầu người, đứng thứ 6 vào năm 2024, sau Singapore, Brunei, Malaysia, Thái Lan và Indonesia.

Để có cái nhìn chính xác hơn về mức thu nhập bình quân thực tế của người dân, cần xem xét các chỉ số khác, như mức lương trung bình (PCI – Per Capita Income) và Tổng thu nhập quốc dân bình quân đầu người (GNI – Gross National Income).

Theo Tổng Cục Thống Kê Việt Nam, mức lương trung bình của người lao động Việt Nam năm 2024 ước tính vào khoảng 7.7 triệu đồng một tháng, tương đương hơn $3,600/người/năm, tăng 8.6% so với năm 2023. Theo dữ liệu từ trang phân tích năng suất Time Champ vào tháng 5 năm 2023, mức lương trung bình của Việt Nam đứng thứ 7 ở Đông Nam Á, chỉ xếp trên các nước Lào, Campuchia, Myanmar và Timor Leste.

Về chỉ số GNI bình quân đầu người, hiện chưa có số liệu chính thức cho năm 2024. Tuy nhiên, trong năm 2023, theo Ngân Hàng Thế Giới (World Bank -WB), GNI bình quân đầu người của Việt Nam là $4,180. Con số này tăng lên so với $4,020 hồi năm 2022 và $3,590 năm 2021. Giả sử mức tăng trưởng GNI năm 2024 cũng khoảng 7% tương tự như mức tăng trưởng lương trung bình, thì GNI bình quân đầu người của Việt Nam năm 2024 có thể vào khoảng $4,472.

Theo WB, một quốc gia được xếp vào nhóm các nước có thu nhập trung bình cao (upper-middle-income) khi GNI bình quân đầu người nằm trong khoảng từ $4,516 đến $14,005. Như vậy, dù có sự tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây, tổng thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam vẫn có khả năng chỉ ở mức trung bình so với các tiêu chuẩn quốc tế.

Điều này cho thấy một thực tế quan trọng: GDP có thể tăng trưởng nhanh chóng, nhưng điều đó không tự động bảo đảm rằng tất cả mọi người dân đều được hưởng lợi một cách công bằng từ sự tăng trưởng đó. Sự chênh lệch giàu nghèo trong xã hội vẫn có thể tồn tại, thậm chí gia tăng, ngay cả khi GDP liên tục tăng trưởng. Một quốc gia có thể có tổng GDP rất lớn, nhưng nếu phần lớn của cải chỉ tập trung trong tay một nhóm nhỏ lợi ích, trong khi đa số người dân vẫn phải sống trong điều kiện kinh tế khó khăn khi phải tốn hơn 20 năm không ăn không mặc mới có thể mua được cái nhà, thì không thể nói rằng quốc gia đó thực sự thịnh vượng.

Thứ hai, một hạn chế căn bản khác là GDP bỏ qua các yếu tố phi kinh tế quan trọng. GDP chỉ đo lường các hoạt động kinh tế, tức là những giao dịch mua bán hàng hóa và dịch vụ trên thị trường. Nó không tính đến, hoặc đánh giá thấp, những yếu tố quan trọng khác có ảnh hưởng sâu sắc đến sự thịnh vượng và chất lượng cuộc sống của người dân, như sức khỏe cộng đồng, chất lượng giáo dục, tình trạng môi trường tự nhiên, mức độ tự do chính trị, công bằng xã hội, và hạnh phúc tinh thần của người dân.

Ví dụ, nếu một quốc gia tăng trưởng GDP bằng cách khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách bừa bãi, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, thì dù GDP có thể tăng lên trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài, chất lượng môi trường suy giảm sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe người dân, làm giảm chất lượng cuộc sống và sự thịnh vượng bền vững. Tương tự, một quốc gia tập trung vào tăng trưởng kinh tế mà không đầu tư đủ vào giáo dục và y tế, thì dù GDP có cao, nhưng trình độ dân trí thấp và hệ thống y tế kém chất lượng cũng sẽ kìm hãm sự phát triển toàn diện của con người và xã hội.

Thứ ba, GDP không tính đến kinh tế ngầm và các hoạt động kinh tế phi thị trường. Một phần đáng kể các hoạt động kinh tế, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, diễn ra trong khu vực kinh tế ngầm, tức là những hoạt động không chính thức, không được đăng ký và do đó không được thống kê vào GDP. Điều này không có nghĩa là tất cả các hoạt động kinh tế ngầm đều là bất hợp pháp. Ví dụ, công sức lao động của những người nội trợ trong gia đình, như chăm sóc con cái, dọn dẹp nhà cửa, nấu ăn, thường không được tính vào GDP, mặc dù những công việc này có giá trị to lớn và đóng góp không nhỏ vào phúc lợi gia đình và xã hội. Tương tự, các hoạt động tự cung tự cấp trong hộ gia đình, hoặc các hoạt động tình nguyện, từ thiện, cũng không được phản ánh trong GDP. Có nghĩa, GDP có thể bỏ sót một phần quan trọng của hoạt động kinh tế và giá trị xã hội, đặc biệt là ở những quốc gia mà khu vực kinh tế phi chính thức còn lớn.

Thứ tư, GDP không phản ánh sự bền vững của tăng trưởng. GDP tập trung vào đo lường sản lượng kinh tế ở thời điểm hiện tại, mà không xem xét đến những tác động dài hạn của hoạt động kinh tế đến tương lai. Ví dụ, việc tập trung khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách cạn kiệt, ưu tiên các ngành công nghiệp gây ô nhiễm môi trường, hoặc phát triển kinh tế bằng mọi giá mà bỏ qua các yếu tố môi trường, có thể tạo ra sự tăng trưởng GDP ấn tượng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, kiểu tăng trưởng này mang theo những hệ lụy khôn lường cho môi trường và làm suy yếu nền tảng phát triển bền vững trong tương lai. Đến khi tài nguyên cạn kiệt hoặc môi trường bị ô nhiễm nghiêm trọng, thì những thành quả tăng trưởng GDP trước đó trở nên vô nghĩa, thậm chí còn gây ra gánh nặng cho các thế hệ sau.

Một minh chứng rõ ràng cho thấy sự tăng trưởng GDP không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với sự thịnh vượng bền vững, đó là trường hợp của ngành xe điện đang phát triển nhanh chóng tại Việt Nam. Năm 2024, Việt Nam ghi nhận doanh số hơn 87,000 xe điện, chủ yếu tới từ VinFast.

Xe điện được xem là một giải pháp xanh, giảm phát thải từ giao thông. Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ, hơn một nửa lượng điện năng sản xuất tại Việt Nam hiện nay vẫn đến từ các nhà máy nhiệt điện than, vốn là nguồn gây ô nhiễm hàng đầu. Theo Reuters, sự phục hồi mạnh mẽ của tăng trưởng GDP Việt Nam trong năm 2024 có một phần đóng góp không nhỏ từ việc chính phủ tăng cường nhập khẩu than đá để đáp ứng nhu cầu phát điện, tránh tình trạng thiếu điện như các năm trước.

Số liệu thống kê cho thấy, lượng than nhập khẩu năm 2024 đã tăng vọt 24.8% so với năm trước, đạt mức 63.8 triệu tấn. Trong khi đó, sản lượng điện sản xuất trong năm cũng tăng 9.6%, lên 293.3 tỷ kilowatt giờ. Để dễ hình dung mức độ tác động, trung bình mỗi tấn than khi đốt sẽ thải ra khoảng 2 tấn khí CO2 tương đương. Như vậy, tổng lượng phát thải CO2 từ lượng than nhập khẩu khổng lồ này lên tới 127.6 triệu tấn. Con số này tương đương với lượng khí thải CO2 hàng năm của hơn 42.5 triệu xehơi – một lượng phát thải khổng lồ. Điều đáng nói là, một phần không nhỏ lượng điện sản xuất từ than đá này lại được dùng để sạc cho hơn 87,000 chiếc xe điện mới của VinFast bán ra trong năm 2024.

Như vậy, ví dụ về xe điện và nhiệt điện than cho thấy, dù xe điện là một bước tiến hướng tới giao thông xanh, nhưng nếu nguồn điện cung cấp cho chúng vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch như than đá, thì lợi ích về môi trường sẽ bị hạn chế đáng kể. Trong trường hợp này, tăng trưởng GDP (một phần nhờ vào ngành xe điện và sản xuất điện) có thể tạo ra cảm giác về sự phát triển kinh tế, nhưng lại che giấu những thách thức môi trường tiềm ẩn và sự phụ thuộc vào năng lượng không bền vững. Ví dụ này minh họa rõ ràng rằng, chỉ số GDP, dù tăng trưởng, không thể phản ánh đầy đủ bức tranh về sự thịnh vượng thực sự và bền vững của một quốc gia, nếu không xem xét đến các yếu tố môi trường và chất lượng tăng trưởng.

Từ những phân tích trên, có thể thấy rõ rằng, dù GDP là một chỉ số kinh tế quan trọng và cần thiết, nhưng nó không phải là một thước đo hoàn hảo và duy nhất cho sự thịnh vượng của một quốc gia. Có rất nhiều yếu tố quan trọng khác, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và hạnh phúc của mỗi người dân, nhưng lại chưa được phản ánh đầy đủ, hoặc thậm chí bị bỏ qua, trong chỉ số GDP. Mục tiêu cuối cùng của mọi quốc gia, mọi thể chế chính trị, suy cho cùng, vẫn là hướng tới sự giàu có về vật chất và hạnh phúc về tinh thần cho người dân.

Vậy, để đánh giá một cách toàn diện và chính xác hơn về sự thịnh vượng của một quốc gia, cần phải xem xét một cách đồng bộ và đa chiều nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm cả các chỉ số kinh tế và phi kinh tế. Bên cạnh GDP, có nhiều chỉ số khác đã được phát triển để bổ sung hoặc thay thế, nhằm cung cấp một bức tranh đầy đủ hơn về sự phát triển và thịnh vượng. Trong số đó, có thể kể đến Chỉ Số Phát Triển Con Người (HDI – Human Development Index), đo lường sự phát triển của một quốc gia trên ba khía cạnh chính: sức khỏe (tuổi thọ), giáo dục (trình độ học vấn) và thu nhập (GNI bình quân đầu người). Chỉ Số Hạnh Phúc Quốc Gia (GNH – Gross National Happiness), được khởi xướng bởi Bhutan, tập trung vào đo lường hạnh phúc và phúc lợi tinh thần của người dân, bên cạnh các yếu tố kinh tế. Chỉ Số Tiến Bộ Xã Hội (SPI – Social Progress Index) đánh giá mức độ đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người, nền tảng phúc lợi và cơ hội cho người dân trong một quốc gia. Và Chỉ Số Hành Tinh Hạnh Phúc (HPI – Happy Planet Index), kết hợp giữa hạnh phúc, tuổi thọ và dấu chân sinh thái, nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng tài nguyên để đạt được hạnh phúc bền vững.

Chính phủ và các phương tiện truyền thông nhà nước tại Việt Nam thường xuyên sử dụng chỉ số GDP bình quân đầu người như một thước đo thu nhập bình quân của người dân, và qua đó, vẽ nên một bức tranh màu hồng về sự thịnh vượng được cho là dẫn dắt bởi các chính sách của chính phủ. Những con số GDP tăng trưởng ấn tượng liên tục được nhắc đến, tạo ra cảm giác về một Việt Nam đang ngày càng giàu mạnh. Tuy nhiên, thực tế phũ phàng là, tăng trưởng GDP, dù có đạt những kỷ lục mới, dường như không mang lại sự thịnh vượng và giàu có thực chất cho phần lớn người dân Việt Nam.

Thay vào đó, của cải gia tăng từ tăng trưởng kinh tế có vẻ như chỉ chảy vào túi của một nhóm nhỏ lợi ích, mà ở đó, chóp bu là những nhóm lợi ích tư bản đỏ cấu kết với quan chức tham nhũng, trục lợi từ tài sản công và các dự án nhà nước. Nếu chỉ chăm chăm vào chỉ số GDP, cố tình đánh đồng GDP bình quân đầu người với thu nhập bình quân thực tế, bị xem là một chiêu trò mị dân.

Nếu thực sự muốn đánh giá sự thịnh vượng của một quốc gia, cần phải nhìn vào một bức tranh toàn diện hơn, đa chiều hơn, bằng cách kết hợp GDP với các chỉ số phản ánh chất lượng sống thực chất. Đó là các yếu tố như tuổi thọ trung bình, trình độ học vấn của dân số, sự phân phối thu nhập công bằng, chất lượng môi trường sống, mức độ tự do chính trị và quyền công dân, và thậm chí cả cảm nhận chủ quan về hạnh phúc của người dân.

Dễ dàng nhận ra rằng, thịnh vượng thật sự, bền vững và toàn diện cho người dân Việt, vẫn còn là mục tiêu xa vời.

5 nghi can được mướn để sát hại nữ thương gia Nam California

SAN BERNARDINO, California (NV) – Cảnh sát bắt giữ năm nghi can liên can tới vụ giết mướn nhắm vào một nữ thương gia tại miền Nam California, không những thế nhà chức trách còn cho biết kẻ chủ mưu trong vụ án chính là người chồng sắp chia tay nạn nhân.

Yesenia “Jessica” Torres bị bắn chết giữa ban ngày bên ngoài một nhà hàng hamburger nơi bà thường lui tới ở San Bernardino hôm 10 Tháng Giêng.

Giới chức Sở Cảnh Sát San Bernardino SBPD chiếu một đoạn phim về vụ sát nhân trong một cuộc họp báo hôm Thứ Ba, 18 Tháng Hai, trong đó có cảnh nạn nhân và một người đàn ông lời qua tiếng lại rồi động tay động chân sau đó kẻ tấn công rút súng và bắn chín phát đạn.

Yesenia “Jessica” Torres bị hạ sát bên ngoài tiệm Burger Point ở San Bernardino, ngày 10 Tháng Giêng, 2025. (Hình: San Bernardino County District Attorney’s Office)

Cho tới lúc Torres, 44 tuổi, bước chân tới cửa nhà hàng, bà mới bị bắn chết, nhà chức trách cho biết.

Trong cuộc họp báo hôm Thứ Ba, Thám Tử Dominick Martinez tuyên bố rằng trong thời gian điều tra, SBPD phát giác ra năm nghi can liên quan tới vụ sát hại Torres đều dính líu tới người chồng lạnh nhạt, Sergio Reveles, 53 tuổi, cũng như các doanh nghiệp mà hai vợ chồng đồng sở hữu, cụ thể là một công ty sản xuất tấm pallet ở San Bernardino.

Âm mưu giết mướn bắt nguồn từ một cuộc ly hôn “tai tiếng” kéo dài nhiều năm giữa Reveles và Torres và những câu chuyện ồn ào liên quan tới hàng triệu Mỹ kim mà hai người hùn hạp trên khắp các quận Los Angeles, San Bernardino và Riverside.

“Có bằng chứng cho thấy năm nghi can theo dõi nạn nhân suốt nhiều tháng trước khi ra tay thủ tiêu,” Thám Tử Martinez cho biết.

Bằng cách xâu chuỗi các tình tiết, cảnh sát xác định rằng một trong các nghi can – Reynaldo Ruelas, 37 tuổi – là eem ruột của một nghi can khác – Arnoldo Ruelas, 54 tuổi – làm việc cho nghi can thứ ba – Juan Perez, 42 tuổi – vốn là người đang cho hai vợ chồng này mướn địa điểm để vận hành công ty pallet. Nghi can thứ năm được nhận dạng là Gerardo Llamas, 31 tuổi.

Cảnh sát tống đạt tổng cộng bảy trát lục soát tại các nơi ở dính líu tới các nghi can, tịch thu hàng trăm ngàn Mỹ kim tiền mặt, súng ống cùng hàng loạt phục trang mà các nghi can thay đổi hòng tránh để lại dấu vết trong ngày xảy ra vụ nổ súng.

Theo Biện Lý Quận San Bernardino Jason Anderson, mỗi nghi can phải đối diện với tội trạng sát nhân với những tình tiết đặc biệt, gồm có hành vi mai phục để ra tay sát hại, lợi ích tài chánh và thực hiện tội ác trong quá trình cướp bóc. (TTHN)

Tin sáng Người Việt TV ngày Thứ Tư, 19 Tháng Hai

Tin sáng Người Việt TV ngày Thứ Tư, 19 Tháng Hai

Hội Đồng Giám Mục Công Giáo kiện chính phủ Trump

Dữ kiện cho thấy Trump trục xuất cả di dân không có tiền án

Bannon miệt thị Musk là “ký sinh trùng di dân bất hợp pháp”

Bộ Nông Nghiệp đuổi nhân viên chống dịch giữa lúc cúm gia cầm bùng phát

Trump “bức tử” Ukraine như Nixon đối xử Việt Nam Cộng Hòa

Làn sóng biểu tình phản đối Musk đang làm giảm doanh số Tesla

QUẬN CAM, California (NV) – Hình ảnh Elon Musk như là một người quyền lực nhất, đứng sau nhiều chính sách gây tranh cãi của chính quyền Trump đang gây ảnh hưởng trực tiếp đến thương hiệu xe Tesla.

Theo trang mạng xe điện electrek.co, Tesla đang bị ảnh hưởng bởi làn sóng phản đối Elon Musk tại hàng chục cửa hàng ở Bắc Mỹ vào cuối tuần qua. Với doanh số bán hàng sụt giảm, có vẻ như nhiều nhân viên cũng như cổ đông Tesla bắt đầu lo lắng. Các cuộc biểu tình đa số là ôn hòa và hợp pháp. Nhưng cũng có một số hành vi phá hoại được ghi nhận, với hình ảnh các cửa hàng Tesla bị vẽ lên những cụm từ chống phát xít. Phòng trưng bày Tesla ở Manhattan chứng kiến ​​một trong những cuộc biểu tình lớn nhất.

Làn sóng biểu tình phản đối Musk đang làm giảm doanh số Tesla. (Ảnh cắt từ video trên Facebook)

 

Các cuộc biểu tình được cho là nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến doanh số bán hàng của Tesla, phản đối sự can thiệp của Musk vào chính trị. Các nhóm ủng hộ các cuộc biểu tình, như Anonymous, cho biết đây chỉ là bước khởi đầu, và áp lực sẽ còn tiếp tục nặng nề hơn.

Hiện tại, phong trào phản đối Elon Musk không chỉ diễn ra ở Mỹ. Ở Châu Âu, doanh số bán hàng của Tesla đang giảm mạnh. Tại Hoa Kỳ, dữ liệu bán hàng được công bố muộn hơn một chút, cho nên chưa biết doanh số của Tesla bị ảnh hưởng như thế nào. Tuy nhiên, những cuộc biểu tình chống lại Tesla lần này chắc chắn là chưa từng có.

Hội đồng quản trị của Tesla, những người có thẩm quyền đối với CEO, đã hoàn toàn im lặng trước tình hình này. Họ vẫn để Musk làm bất cứ điều gì ông ta muốn, bao gồm cả việc dành ít thời gian ở Tesla để điều hành X, xAI, SpaceX, và nay là cơ quan DOGE chuyên cắt giảm ngân sách liên bang của chính quyền Trump.

Trong khi hội đồng quản trị vẫn im lặng, một số những người trong nội bộ Tesla bắt đầu lên tiếng. Tờ Washington Post công bố một bản ghi âm từ một cuộc họp nhân viên tại Tesla, trong đó một số người đã công khai bày tỏ lo ngại về Musk. Một số lãnh đạo cấp cao tại một cuộc họp đã công khai bày tỏ lo ngại rằng Musk đang gây tổn hại đến hoạt động kinh doanh của công ty. Một số nhân viên mạnh dạn nói rằng ông Musk đang làm hoen ố thương hiệu Tesla. Công ty sẽ tốt hơn nếu ông Musk từ chức.

Bên trong Tesla, hầu hết các cuộc thảo luận bất mãn về Elon Musk đều diễn ra lặng lẽ trong giờ ăn trưa, hoặc trong các tin nhắn riêng. Nguyên nhân là vì nhân viên lo sợ công ty có thể đang theo dõi nhân viên. Nếu có dấu hiệu bất trung, họ có thể bị sa thải. Gần đây, Tesla có nhiều đợt sa thải lãnh đạo cao cấp. Và ông Musk đã củng cố quyền lực tập trung bằng cách chỉ giữ lại những người trung thành.

Những hành động này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến Tesla? Chưa có câu trả lời cụ thể trong thời điểm này. Tuy nhiên, dự đoán doanh số và lợi nhuân của Tesla trong Quý I sẽ khá tệ là điều mà các cổ đông không vui. Còn đối với chủ nhân những chiếc Tesla, dịch vụ hậu mãi có thể bị ảnh hưởng khi tình hình nội bộ của Tesla bất ổn. (HD)

Quảng trường, công viên hơn $3.9 triệu mới bàn giao ở Huế thành nơi chăn thả trâu, bò

THỪA THIÊN HUẾ, Việt Nam (NV) – Khu quảng trường, công viên cây xanh Khu Hành Chính Tập Trung Thành Phố Huế, thuộc dự án Green City Huế tại phường Xuân Phú, quận Thuận Hóa, mới bàn giao cho giới hữu trách quản lý thì đã trở nên nhếch nhác, biến thành nơi chăn thả gia súc.

Theo báo Tiền Phong hôm 19 Tháng Hai, đây là công trình có tổng vốn đầu tư 101 tỷ đồng ($3.95 triệu), trên diện tích 17 hécta, nằm trong tổng dự án đầu tư hơn 1,600 tỷ đồng ($62.67 triệu) thuộc dự án “Chương trình phát triển các đô thị loại 2 – tiểu dự án Thừa Thiên Huế (Green City Huế).” Nguồn vốn thực hiện dự án là khoản vay từ Ngân Hàng Phát Triển Châu Á (ADB).

Khu quảng trường, công viên biến thành nơi chăn thả trâu, bò. (Hình: Tiền Phong)

Công trình này vừa được Ban Quản Lý Dự Án Green City Huế bàn giao cho Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng và Phát Triển Đô Thị Thành Phố Huế quản lý khai thác vào đầu năm 2025. Mặc dù sau bốn năm thi công xây dựng, song hạ tầng kỹ thuật vẫn chưa hoàn thiện.

Sau khi nhận bàn giao, Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng Thành Phố Huế do bất cập trong khâu quản lý đã để khu Green City Huế trở nên nhếch nhác, cây dại mọc lan nhiều nơi cao nửa thân người, thảm cỏ bị đọng nước sình lầy nên chết khô, trơ cả nền đất theo từng mảng lớn.

Do công viên xuống cấp, dơ bẩn, bỏ hoang, người dân địa phương đã dùng làm bãi chăn thả trâu, bò. Đàn gia súc phóng uế bừa bãi trên các con đường đi bộ thuộc khu công viên cây xanh giá trị cả trăm tỷ đồng và gây mất vệ sinh môi trường.

Chưa hết, hệ thống thoát nước trong công viên thiếu hàng loạt nắp đậy hố ga, xung quanh phủ đầy cây dại tiềm ẩn nguy cơ gây tai nạn cho người đi bộ, chơi thể thao trong khu vực công viên.

“Những hố cống không có nắp đậy tiềm ẩn nhiều nguy hiểm cho người dân. Nếu không được xử lý kịp thời, nguy cơ tai nạn là rất cao, đặc biệt vào buổi tối khi tầm nhìn hạn chế,” anh Ngô Văn Bin, 37 tuổi, ở phường An Đông, quận Thuận Hóa, lo ngại nói.

Khu quảng trường, công viên cây xanh Green City Huế nhếch nhác, ô nhiễm khiến người dân không dám lui tới vui chơi. (Hình: Tiền Phong)

Nói với báo Tiền Phong, ông Hà Xuân Hậu, giám đốc Ban Quản Lý Dự Án Đầu Tư Xây Dựng và Phát Triển Đô Thị Thành Phố Huế, cho rằng đơn vị không có thẩm quyền xử phạt nạn trâu, bò thả rông, cùng các vi phạm môi trường trong công viên, khu vực cây xanh… mà chỉ được phép đẩy đuổi, nên rất khó xử lý triệt để.

“Ban Quản Lý Dự Án sẽ phát văn bản gửi chính quyền các phường An Đông, Xuân Phú yêu cầu phối hợp xử lý tình trạng trâu, bò thả rông trong công viên và yêu cầu xử phạt nghiêm hành vi này. Chúng tôi cũng sẽ cử người thường xuyên kiểm tra, đẩy đuổi trâu, bò ra khỏi công viên và khu vực cây xanh thuộc khu hành chính tập trung để bảo vệ môi trường, công trình công cộng tại đây,” ông Hậu cho hay. (Tr.N) [qd]

Lừa đảo kéo xe ‘tràn lan’ nhắm vào tài xế Nam California

SACRAMENTO, California (NV) – Giới chức Sở Bảo Hiểm California CDI cảnh cáo cư dân miền Nam California rằng có một trò lừa đảo “giam xe” liên quan tới các công ty kéo xe (tow truck) nhắm vào các tài xế gặp tai nạn giao thông, theo KTLA.

Trong một thông cáo báo chí hôm Thứ Ba, 18 Tháng Hai, giới chức cho biết hình thức lừa đảo này ngày càng tràn lan, trong đó ép buộc các tài xế phải trả rất nhiều tiền mới được lấy lại xe.

“Trong một số trường hợp lừa đảo, xe cần cẩu xuất hiện ngay khi xảy ra tai nạn và đề nghị giúp đỡ bằng cách kéo xe tới một tiệm sửa chữa,” thông cáo báo chí viết. “Sau đó, tiệm sửa xe sẽ bắt chủ nhân chiếc xe phải trả một số tiền lớn mới được lấy lại xe, và thường là không được bảo hiểm thanh toán.”

Một chiếc xe kéo. (Hình minh họa: Mike Bird/Pexels)

Lực Lượng Chống Gian Lận Bảo Hiểm Xe Hơi Khu Vực Inland Empire thuộc CDI tiến hành một cuộc điều tra quy mô lớn và buộc tội 16 người vì đồng lõa với một âm mưu yêu cầu bồi thường bảo hiểm giả mạo và trục lợi gần $217,000 một cách bất hợp pháp.

Đường dây tội phạm này cũng bị buộc tội thông đồng với một âm mưu tương tự, trong đó hàng loạt xe cộ bị kéo đi bằng cách hình thức mạo danh, rồi được chở tới công ty California Collision ở San Bernardino.

Khi gặp tai nạn giao thông, các tài xế cần để ý các tình tiết:

  • Xe “tow truck” lập tức xuất hiện sau tai nạn, dù nạn nhân không gọi điện thoại yêu cầu;
  • Tài xế xe kéo tự tiện chọn xưởng sửa chữa cho xe gặp tai nạn;
  • Tài xế xe kéo yêu cầu nạn nhân ký giấy tờ hoặc nói rằng có người sẽ liên lạc với nạn nhân;
  • Tài xế xe kéo đặt xe dịch vụ giùm dù nạn nhân không yêu cầu.

Nhà chức trách khuyến cáo người dân gọi điện thoại cho công ty bảo hiểm để xác minh lai lịch công ty kéo xe hoặc đợi Lực Lượng Tuần Tiễu Xa Lộ California CHP để xác nhận rằng họ đã điều động xe “tow” tới hỗ trợ khi gặp phải các trường hợp nghi dính líu tới âm mưu bất hợp pháp này. Quan trọng hơn hết, đừng ký vào bất kỳ giấy tờ nào cho tới khi xác minh được công ty kéo xe.

Để biết cách phòng hờ bất trắc hoặc trình báo các trường hợp tình nghi gian lận, hãy liên lạc với CDI theo số 800-927-4357 hoặc tại insurance.ca.gov. (TTHN)

Tin mới cập nhật