ORANGE COUNTY, California (NV) – Doanh số bán nhà sẵn có đã tăng vào Tháng Mười Một, năm 2024, ghi nhận mức tăng hàng năm lớn nhất trong hơn ba năm sau khi nguồn cung ứng nhà bán tăng mang đến nhiều cơ hội cho người mua.
Theo báo The Wall Street Journal, nguồn cung ứng nhà bán trong những năm gần đây vô cùng thấp vì chủ nhà không muốn để mất lãi suất vay thế chấp thấp khi bán nhà và chuyển chỗ ở. Tuy nhiên, nó đã tăng trong năm nay, một phần do một số chủ nhà bắt đầu mất kiên nhẫn, đặc biệt nếu cuộc sống của họ có thay đổi lớn chẳng hạn như có con hoặc đổi chỗ làm.
Mặc dù doanh số bán nhà tăng vào Tháng Mười và Tháng Mười Một, nhưng hoạt động mua nhà vẫn khá trầm lắng trong năm thứ hai liên tiếp. (Hình minh họa: Thirdman/Pexels.com)
Toàn nước Mỹ có 1.33 triệu căn nhà được bán hoặc đã ký hợp đồng mua bán vào cuối Tháng Mười Một. Giảm 2.9% so với Tháng Mười nhưng tăng 17.7% so với Tháng Mười Một năm 2023, theo báo cáo của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia (NAR) công bố.
Các căn nhà thường được ký hợp đồng mua bán một hoặc hai tháng trước khi giao dịch hoàn tất, vì vậy dữ liệu Tháng Mười Một chủ yếu phản ánh các quyết định mua nhà được đưa ra vào Tháng Mười và Tháng Chín, khi nguồn cung nhà cao hơn.
“Mọi người đều nói, ‘Nghe này, chúng ta đã chờ một năm rưỡi rồi, giờ phải hành động thôi,’” Trevor Halpern, một địa ốc viên khu vực Phoenix, chia sẻ.
Mặc dù doanh số bán nhà tăng vào Tháng Mười và Tháng Mười Một, nhưng hoạt động mua nhà vẫn khá trầm lắng trong năm thứ hai liên tiếp. Doanh số bán nhà sẵn có năm 2024 dự kiến sẽ xuống mức thấp nhất kể từ năm 1995.
Giá nhà vẫn gần mức cao kỷ lục, và mặc dù lãi suất thế chấp giảm vào cuối mùa Hè giúp doanh số Tháng Mười Một tăng, nhưng lãi suất giờ đây đã quay lại mức cao. Nhiều người mua nhà tiềm năng bị “đánh bật” khỏi thị trường vì giá quá cao.
Doanh số bán nhà sẵn có của Mỹ đã tăng 4.8% so với tháng trước, đạt tỷ lệ hàng năm điều chỉnh theo mùa là 4.15 triệu căn, mức cao nhất kể từ Tháng Ba, theo NAR. Các kinh tế gia được The Wall Street Journal tham vấn đã ước tính mức tăng hàng tháng là 2.5%.
Doanh số Tháng Mười Một tăng 6.1% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng lớn nhất kể từ giữa năm 2021. Việc nguồn cung ứng và doanh số tăng gần đây mang lại hy vọng rằng năm tới thị trường địa ốc có thể sẽ cải thiện sau một thời gian dài hoạt động trì trệ, theo Lawrence Yun, kinh tế gia trưởng của NAR.
“Căng thẳng cực độ về nguồn cung ứng đã qua,” ông nói. “Chúng tôi thấy doanh số bán nhà tăng lên nhờ sự tăng trưởng nguồn cung ứng.”
Mặc dù Fed đã cắt giảm lãi suất ngắn hạn ba lần trong năm nay, nhưng lãi suất thế chấp kỳ hạn 30 năm đã tăng trong những tuần gần đây, khiến người mua không tích cực tham gia vào thị trường. Lãi suất cố định trung bình cho khoản vay thế chấp 30 năm đã lên tới 6.72% trong tuần này, theo Freddie Mac.
Với một số người mua khôn khéo, mùa Thu này đã mang đến cho họ cơ hội mua nhà với ít cạnh tranh hơn.
Keith Farley và Sophiana Carrell đã mua hụt nhà vào đầu năm nay trước những người trả giá cao hơn. Nhưng họ nhận thấy sự chậm lại của thị trường vào mùa Thu do “mọi người đều không chắc chắn với Fed và cuộc bầu cử thực sự gây ra nhiều yếu tố bất định,” Farley chia sẻ.
Họ quyết định nhảy vào thị trường vì không chắc sự chậm lại sẽ kéo dài. “Chúng tôi lo rằng khi mọi thứ ổn định, thậm chí những căn nhà đơn sơ nhất cũng có thể gây ra cuộc chiến giá, đặc biệt nếu lãi suất giảm,” anh nói. “Cảm giác lúc này đây là thời điểm đúng để chúng ta hành động.”
Hai người đã bán căn hộ một phòng ngủ ở Oakland, California cách đây vài tuần và mua một căn nhà bốn phòng ngủ ở Walnut Creek gần đó vào tháng này.
Giá nhà trung vị (median) quốc gia trong Tháng Mười Một là $406,100, tăng 4.7% so với năm trước, theo NAR.
Thị trường nhà ở thường chậm lại vào kỳ nghỉ lễ trước khi được tăng tốc vào mùa Xuân. Các kinh tế gia địa ốc cho rằng triển vọng của năm tới sẽ phụ thuộc mạnh vào việc lãi suất thế chấp có giảm xuống không, cải thiện khả năng chi trả của người mua.
Căn nhà điển hình bán trong Tháng Mười Một có thời gian nằm trên thị trường là 32 ngày, tăng so với 25 ngày của cùng kỳ năm trước, theo NAR.
Robin và Robert Knowles đã rao bán căn nhà bốn phòng ngủ của họ ở San Marcos, Texas, vào Tháng Chín. Họ muốn chuyển đến Virginia để được sống gần gia đình, nhưng chưa nhận được bất kỳ lời đề nghị nào. Họ nghĩ rằng có thể sẽ có nhiều sự quan tâm vào mùa Xuân khi có chu kỳ tuyển dụng của trường đại học gần đó.
“Đó không phải là thị trường của người mua hay người bán – mà đó là một thị trường chết,” Robert Knowles nói. (Ng.Tr) [kn]
“Con người sống không có tình yêu thương cũng giống như vườn hoa không có ánh mặt trời, không có gì đẹp đẽ và hữu ích có thể nảy nở trong đó được”
(Nhà văn Victor Hugo)
Nếu bạn có thể kể chuyện, tạo nhân vật, nghĩ ra các sự cố xảy ra và có sự chân thành và đam mê thì việc bạn viết như thế nào cũng không thành vấn đề.”
(Nhà văn Somerset Maugham)
Tác phẩm Drei Kameraden (Three Comrades) năm 1936 của văn hào Đức, Erich Maria Remarque (1898-1970) Tâm Nguyễn dịch với tựa đề Chiến Hữu, nhà xuất bản Kinh Thi ấn hành năm 1972, gồm 28 chương dày bảy trăm trang.
Đệ Nhất Thế Chiến, Remarque ở tuổi 19, bị động viên vào Quân Đội Hoàng Gia Đức, thuyên chuyển về Mặt Trận Miền Tây (The Western Front), bị thương vì các mảnh đạn bắn vào chân trái, tay phải và vào cổ, nên được tản thương về bệnh viện, điều trị cho đến khi chiến tranh kết thúc rồi được giải ngũ khỏi Quân Đội Đức. Sau khi chiến tranh chấm dứt Remarque bị ám ảnh bởi các cảnh tàn phá của chiến tranh, thân phận con người, người lính trong và sau giai đoạn bi thương của lịch sử. Đó cũng là chất liệu và đề tài qua các tác phẩm nổi tiếng của ông như Shadows in Paradise (Các Bóng Tối Của Thiên Đường), Arch of Triumph (Khải Hoàn Môn), All Quiet on the Western Front, (Phạm Trọng Khôi khi phục vụ ở Trường Đại Học CTCT Đà Lạt dịch tựa sách: Mặt Trận Miền Tây Vẫn Yên Tĩnh)… Vì vậy văn hào Remarque được nhiều độc giả ở miền Nam Việt Nam biết đến.
Với tác phẩm Chiến Hữu, kể về cuộc sống nước Đức thời kỳ hậu chiến. Phác họa nhiều khía cạnh cuộc sống cơ cực của tầng lớp nghèo hèn nhất trong xã hội, những con người bị coi là hạng cặn bã phải chịu hậu quả ghê gớm của chiến tranh, trong khi đó kẻ cầm quyền tha hồ trục lợi. Hình ảnh ba cựu chiến binh giữa bên thắng và bên thua, bạn bè đã mất, lại lâm vào nghịch cảnh như nhau trong cảnh lầm than đó đã sống bên nhau, chia sẻ từng miếng ăn. Họ sửa chữa xe cũ, sống lay lắt qua ngày. Những lúc buồn chán bù khú rượu chè an ủi cho nhau, giống như đang trong hầm trú ẩn của chiến tranh, và bên ngoài đối với họ vẫn là chiến trường ác liệt. Họ phải chịu tất cả nỗi đau, mặc cảm mà xã hội không ai hiểu và thông cảm cho họ, trừ những người cũng ở đáy của tầng lớp nghèo hèn như họ. Họ cô độc và phải sống với cái cô độc đó.
Truyện của nhà văn Phạm Tín An Ninh cũng đã đề cập nhiều đến hình ảnh chiến hữu trải dài qua những giai đoạn thăng trầm của lịch sử mà chính tác giả là nạn nhân và cũng là nhân chứng.
Phạm Tín An Ninh, hiền thê, các con chụp lần cuối cùng với thân phụ vào đầu năm 1974. Đây là tấm ảnh lưu niệm cuối cùng trân quý nhất vì sau đó anh không bao giờ còn được gặp lại thân phụ của mình. (Hình: tác giả cung cấp)
Nhà văn Phạm Tín An Ninh, sinh năm 1943 tại Khánh Hòa, theo học tại Trường Trung Học Võ Tánh Nha Trang. Nhập ngũ Khóa 18 SQ Trừ Bị Thủ Đức. Tháng 3/1965 ra trường, phục vụ tại Sư Đoàn 23 Bộ Binh, từ cấp trung đội đến trung đoàn. Tháng 3/1975 đảm trách một phần hành ở Bộ Chỉ Huy Trung Đoàn 44/SĐ 23 BB. Sau biến cố tang thương năm 1975, bị 8 năm tù cho đến tháng 9/1983. Năm 1984 vượt biển, tị nạn ở Na Uy. Cuộc vượt biên của anh:
“Chiếc thuyền nhỏ chở theo 52 người, gần một nửa là đàn bà và con nít, ra khơi hai ngày thì gặp bão. Cả bầu trời phủ kín mây đen. Những ngọn sóng bạc đầu từ trên cao phủ xuống, như muốn nuốt chửng con thuyền nhỏ mong manh. Mệnh số 52 con người chỉ còn biết phó thác cho trời nước mênh mông. Bóng tối tử thần bủa vây khắp phía. Con thuyền bây giờ như cánh bướm nhỏ rơi giữa dòng thác lũ, chìm xuống ngoi lên tả tơi, thoi thóp. Chưa khi nào con người lại quá nhỏ bé và bất lực trước thiên nhiên như lúc này đây…” May mắn gặp chiếc tàu thuộc Vương Quốc Na-Uy (Kingdom of Norway) đang trên hải trình công tác chở dầu từ Nhật sang Singapore cứu vớt trước một cơn bão bắt đầu ập đến.
Hai ngày đêm trên tàu với chúng tôi là cả một thiên đường. Mặc dù bên ngoài, cơn bão cấp sáu nhiều lúc làm con tàu lắc lư, nhưng trên tàu chúng tôi cảm thấy thật yên ả hạnh phúc… Nếu không có chiếc tàu Na-Uy này cứu vớt, chắc chắn 52 người chúng tôi đã bỏ mình trên biển khơi, cũng giống như hàng trăm ngàn người bất hạnh khác, không một ai hay biết…
Chúng tôi được gởi vào trại tị nạn Hawkins Road, một doanh trại cũ của quân đội Anh tại Singapore, một thời gian được chuyển sang trại chuyển tiếp Bataan, Phi Luật Tân,… Sau tám tháng, chúng tôi lần lượt được đưa sang định cư chính thức tại Na-Uy, một đất nước thanh bình, xinh đẹp và giàu lòng nhân đạo… Gia đình tôi lúc ấy có 10 người, gồm vợ chồng tôi, 6 đứa con và 2 đứa cháu, đến phi trường Fornebu Oslo vào buổi chiều cuối hè.”
Vì muốn trốn thoát khỏi “Quần đảo ngục tù” (Quần đảo GULAG, tựa đề tác phẩm của nhà văn Nga Aleksandr Solzhenitsyn) anh chấp nhận hiểm nguy không những cho bản thân mà cả gia đình!
“Được theo học một khóa Thông Dich Viên và sau đó là Ngân Hàng Bưu Điện. Hơn 30 năm làm việc, may mắn được sắp xếp làm ở những chi nhánh rất gần nhà…”
Sau khi ổn định cuộc sống nơi xứ lạnh, anh bắt đầu sáng tác. Cuộc đời anh quá bất hạnh:
“Mẹ mất hồi tôi mới lên ba, cha tôi chết cuối năm 1976 trong trại tù cải tạo Đá Bàn, khi tôi đang ở một trại tù khác tận núi rừng Việt Bắc và mãi năm năm sau tôi mới nhận được tin buồn.”
Nhưng trong cuộc vượt biên, may mắn được sống còn để chia sẻ với nhau nỗi đau nầy! Trong gần hai thập niên qua, Phạm Tín An Ninh – là một trong những nhà văn gốc lính – sáng tác đều đặn và nhiều nhất đã ấn hành các tác phẩm Ở Cuối Hai Con Đường, Rừng Khóc Giữa Mùa Xuân, Sau Cuộc Biển Dâu, Những Nén Hương Thắp Muộn, Vệt Nắng Cuối Chiều, Vẫn Còn Vương Tơ (viết chung với GS Võ Doãn Nhẫn)…
Sự xuất hiện của nhà văn đã được nhiều cây bút đề cập khá nhiều vì anh đã viết lại quãng đời từ cố hương thuở học trò, trong quân ngũ, trong lao tù, mảnh đời tị nạn với nhiều góc cạnh của cuộc sống, tình chiến hữu, tình người, tình quê hương, đất nước…
Trích dẫn vài nhận xét: “Những câu chuyện được viết bằng một giọng văn hòa ái, giản dị nhưng không kém phần trau chuốt, cốt chuyện thì rất mạch lạc, với kết thúc bất ngờ, trọn vẹn và nhiều ý nghĩa, gợi lên trong lòng độc giả một niềm thương cảm sâu xa” (GS Nguyễn Thanh Liêm).
“Phạm Tín An Ninh nhận định về việc ông được mến mộ một cách rất khiêm nhượng. Theo ông, ở thế hệ chúng ta, ai cũng phải trải qua nhiều mất mát, thăng trầm. Vì thế khi đọc ông, hầu hết độc giả đều thấy sự đồng cảm, và do đó, đã dành cảm mến cho tác giả. Ông được coi như đã “viết hộ”, “nói ra hộ” nhiều người không có cơ hội cầm bút, hoặc năng khiếu vận dụng ngòi bút”…
“Trên một khía cạnh khác, dù có nhiều từng trải, nhưng nếu người trải qua cảnh ngộ không có một cái “tâm” đồng cảm thì câu chuyện chưa chắc được lưu ý đúng mức để có thể viết ra”. (GS Trần Huy Bích).
“Tác giả Phạm Tín An Ninh đã trở thành một nhà văn ngoài dự liệu của bản thân ông. Ông viết truyện để giải tỏa những trăn trở và gửi gắm đến độc giả một thông điệp. Thông điệp đó là chỉ có cái tình con người với nhau mới thực sự quý giá và tồn tại với thời gian… Đọc Phạm Tín An Ninh, ai cũng có thể tìm thấy mình trong đó để mà tiếc nuối, hờn tủi, trách cứ, phẫn nộ và thương xót cho đất nước, cho dân tộc, cho bạn bè, cho vợ con và cho chính bản thân mình” (Nhà báo Nguyễn Linh Giang).
“Phạm Tín An Ninh, chỉ kể chuyện thôi, những chuyện thật, liên quan đến ông, dính dáng đến ông, ông đã trải qua, hay nhìn thấy. Nhưng ông đã làm sáng lên được cái Đạo gồm các sự hy sinh, tận tâm, chí khí, tròn trách nhiệm, giữ danh dự, không vị kỷ, tận tình tận nghĩa, của những con người sống theo cung cách và phong thái của hơn 4000 Văn Hiến đã tồn tại cho đến ngày mất nước…
Những chuyện Phạm Tín An Ninh kể, là những thí dụ điển hình. Nếu không muốn nhớ tiêu đề của mỗi truyện, ta có thể hiểu tất cả chỉ là những chương trong một truyện dài: “Miền Nam Trường Hận”… (Bảo Anh Trần Tường Vi)
Nhà văn Đỗ Trường sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Sau thời gian theo học tại đại học ngoại ngữ, nghỉ học đi buôn và rồi theo lao động xuất khẩu sang CHDC Đức. Sau khi bức tường Bá Linh sụp đổ, ở lại và định cư tại thành phố Leipzig, CHLB Đức. Là người không liên quan đến thời Việt Nam Cộng Hòa đã nhận định:
“Nhà văn Phạm Tín An Ninh đi lên từ một sĩ quan trẻ chỉ huy cấp trung đội. Mười một năm dài đằng đẵng lăn lộn khắp các chiến trường miền Trung, Cao Nguyên và ông trở thành một vị chỉ huy dày dạn kinh nghiệm chiến trường. Những ngày tháng gian khổ, bi thương ấy, như nhát dao đâm nát hồn người. Bởi, hằng ngày, hằng giờ ông phải chứng kiến cái chết, không chỉ của những người lính (trẻ cùng một dòng máu) ở bên kia chiến tuyến, mà còn phải vuốt mắt cho đồng đội, người thân của mình. Nỗi ám ảnh ấy, thường trực đeo bám ông. Và chỉ khi ngồi đối diện với ngòi bút và trang sách, thì dường như gánh nặng tâm hồn ông mới trút bỏ. Do vậy, ta có thể thấy, tính hiện thực xuyên suốt những tác phẩm của Phạm Tín An Ninh…
Có thể nói, đọc Phạm Tín An Ninh mở ra cho tôi nhiều kiến thức, cái nhìn (đa chiều) về cuộc chiến tàn khốc nhất của dân tộc mà ông, thế hệ ông đã đi qua. Tôi nghĩ, với lăng kính, cái nhìn khách quan như vậy, trang viết của ông không chỉ giá trị về mặt văn học, mà còn có giá trị về lịch sử. Đây là một trong những yếu tố quan trọng làm nên chân dung nhà văn Phạm Tín An Ninh”.
Đỗ Trường đã sống thời gian trong nước có lẽ đã đọc sách vở trong nước và khi ờ trời Âu đã viết nhiều bài về các nhà văn, nhà thơ thời VNCH, nhưng đặc biệt “đọc Phạm Tín An Ninh mở ra cho tôi nhiều kiến thức” nói lên giá trị và ảnh hương của tác giả Phạm Tín An Ninh.
“Truyện” của PTAN hầu hết là “hồi ký” với nhân vật tôi (tác giả) lồng vào đó những dòng hư cấu xoay quanh câu chuyện cho sống động. Vì vậy, với tôi, đây là truyện ký, tự truyện trong ký ức của anh được xây dựng từng mẩu chuyện nhỏ góp nhặt lại thật tài tình.
Vào thời tiền chiến, vài nhà văn đã thành công trong những tác phẩm truyện ký… Tiêu biểu như Đêm Sông Hương (Tam Lang), Nhà Nghèo, Cỏ Dại (Tô Hoài), Vang Bóng Một Thời (Nguyễn Tuân), Ba Người Bạn, Những Trẻ Khốn Nạn (Nam Cao), Tắt Đèn (Ngô Tất Tố), Gió Đầu Mùa, Sợi Tóc (Thạch Lam)… Với bối cảnh trong xã hội thực tại qua từng nhân vật trong cuộc sống được cảm nhận, chứng kiến để sáng tác trong hoàn cảnh “Lò cừ nung nấu sự đời. Bức tranh vân cẩu vẽ người tang thương” (Cung Oán Ngâm Khúc). Và “bức tranh vân cẩu” đó đã bàng bạc trong truyện ký của PTAN.
Từ những mẩu chuyện năm 2008 như Ba Dòng Nước Mắt, Trên Chiến Trường Xưa, Những Đàn Chim Thiên Di, Ở Cuối Hai Con Đường… Năm 2009 với Lá Rụng Không Về Cội, Vĩnh Biệt Một Con Đò, Tiếng Sáo … Rừng Khóc Giữa Mùa Xuân (2010)… đến những truyện gần đây như Người Góa Phụ Giờ Thứ 25, Tuy Hòa Một Thời Gió Cát, Người Nữ Tu Trong Cô Nhi Viện Pleiku, Nỗi Buồn Cuối Đời Của Một Người Lính Già Lưu Lạc… Theo tôi biết khoảng tám mươi bài viết nhưng anh với tính tình điềm đạm, khiêm nhường, tế nhị trong những lần phát biểu ra mắt tác phẩm, trong những cuộc phỏng vấn.
Theo Quỳnh Đào, Úc Châu: “Trong những cuộc phỏng vấn, Phạm Tín An Ninh nói rằng anh không hề muốn là một nhà văn, mà chỉ muốn viết để vơi bớt những đớn đau dằn vặt trong lòng mình, đặc biệt là để chia sẻ những nỗi đau thương mất mát với đồng đội của mình. Thế nhưng anh đã đạt được những thành công vượt ra ngoài dự tính trong những buổi ra mắt sách tại Hoa Kỳ cũng như tại Úc Châu.
Các truyện ngắn của anh đã tạo nên tiếng vang tại nhiều nơi trên thế giới, và được sự đón nhận và cảm thông đến từ mọi thành phần độc giả, kể cả thế hệ trẻ, bao gồm thế hệ một rưỡi ở nước ngoài như cá nhân người soạn bài viết này, và ngay cả nhiều độc giả rất trẻ ở trong nước. Điều này cho thấy ngòi bút của Phạm Tín An Ninh có sức rung động vượt ra khỏi giới hạn của những hồi tưởng dành riêng cho những người lính, vì`nó đã phản ảnh được những gì rộng lớn hơn, đó là số phận bi thảm của cả một đất nước và một dân tộc từ sau ngày miền Nam thất thủ, và những long đong của thân phận con người”.
Ngoài tình chiến hữu huynh đệ sống chết một thời, PTAN cũng luôn nặng lòng với thầy cũ, bạn xưa của thời cắp sách. Tập truyện Vẫn Còn Vương Tơ anh đã viết chung với cựu GS Võ Doãn Nhẫn, vị thầy dạy Triết lớp Đệ Nhất C của anh thời trung học ở trường Võ Tánh Nha Trang, trong một trường hợp đặc biệt rất cảm động, như “Lời Thưa” anh đã viết ở trang đầu tập truyện:
“Thầy Võ Doãn Nhẫn là giáo sư dạy môn Triết khi tôi đang học lớp Đệ Nhất C trường trung học Võ Tánh – Nha Trang. Khi ấy thầy còn rất trẻ, có lẽ cũng vừa tốt nghiệp sư phạm từ Viện Đại Học Đà Lạt. Còn tôi là một đứa học trò không có gì đặc biệt. Học lực trung bình, kể cả môn Triết của thầy, và cũng không nghịch ngợm phá phách lắm. Vì vậy mà sau này thầy không còn nhớ.
Rời trường một vài năm, tôi vào lính. Cuộc chiến càng lúc càng khốc liệt, cuốn tôi theo như cơn lốc xoáy.
Mùa Hè năm 2008, từ Bắc Âu sang Cali ra mắt tập truyện Ở Cuối Hai Con Đường, tôi bất ngờ gặp một cô bạn học cũ, cho biết thầy đang sống ở thành phố San Diego. Tôi gởi biếu thầy tập truyện với lòng biết ơn của một đứa học trò xưa, mà những bài viết hôm nay ít nhiều đã được thừa hưởng từ sự chỉ dạy của Thầy.
Tôi nhận được lá thư với nét chữ run run, không thẳng hàng, lời lẽ thật cảm động, ngợi khen và khích lệ. Thầy cho biết trước đó cũng đã có đọc qua một số truyện ngắn của tôi, nhưng không biết tác giả là học trò của mình ngày trước.
Điều làm tôi cảm động hơn khi biết sức khỏe của thầy không mấy tốt. Thầy bị tai biến mạch máu não cách đây gần mười năm. Bây giờ liệt nửa người, chỉ quanh quẩn trong nhà với chiếc xe lăn. Bao dự tính, ước mơ có lẽ vĩnh viễn không còn thực hiện được.
Chúng tôi, một nhóm bạn cùng lớp rủ nhau xuống thăm thầy. Một buổi trưa hè cháy nắng, thầy ra ngồi trước hiên nhà hơn một tiếng đồng hồ để đợi đón đám học trò xưa. Lòng tôi thật cảm động. Nói năng hơi khó khăn, nhưng thầy rất thích bàn luận về triết học, văn chương. Những lúc như thế, tôi thấy đôi mắt của thầy sáng lên rồi bỗng dưng trở nên u uẩn. Tôi nghĩ là thầy đang tiếc nuối những chữ nghĩa, những tình tự văn chương vẫn còn lãng đãng ở đâu đó trong ký ức của thầy. Thầy đang sống những tháng ngày buồn bã. Trường lớp, đồng nghiệp, học trò cùng phấn trắng bảng đen đã là một quá khứ mịt mờ xa – một quá khứ mơ hồ như thuộc về ai đó chứ không phải của thầy.
Tôi năn nỉ xin thầy viết lại. Dù thầy chỉ còn một bàn tay hoạt động được, và tất nhiên trí óc thầy cũng khá nặng nề, mệt mỏi, nhưng tôi tin là ký ức của thầy sẽ trỗi dậy mãnh liệt, trái tim của thầy sẽ rung động hơn khi thầy viết ra những gì đang còn đè nặng trong lòng. Và dù thầy có viết được như ngày xưa, khi thầy còn mạnh khỏe hay không, tôi hình dung những lúc ngồi trước máy vi tính, đưa một ngón tay chậm chạp gõ từng mẫu tự trên bàn phím sẽ là những giây phút hạnh phúc nhất của thầy.
Để có người đồng hành trên con đường có nhiều bông hoa nhưng cũng khá gập ghềnh ấy, tôi xin hứa sẽ cùng đi theo thầy, viết với thầy, và in chung thành một một tác phẩm kỷ niệm. Và đó là lý do để tập truyện ra đời, mang ý nghĩa Vẫn Còn Vương Tơ, như cái tựa mà chính thầy đã chọn.
Bên cạnh những bài viết mang ít nhiều tính triết học sâu sắc của một vị thầy là những câu chuyện kể bình dị, với văn phong non nớt của một đứa học trò. Ước mong được độc giả đón nhận với sự cảm thông và lòng độ lượng.”
(Hình: tác giả cung cấp)
Nhà thơ Quan Dương khi viết về nhà văn đồng hương PTAN cho biết: “Bà xã anh Phạm Tín An Ninh tên Trương Gia Thức và tôi là bạn học cùng lớp cùng trường thời trung học tại trường Trần Bình Trọng Ninh Hòa”… Hai anh em tôi vốn đã thân lại càng thân nhau hơn. Từ sự thân thiết này nên cũng chính tôi là người xúi giục anh cho ra đời tác phẩm đầu tay Ở Cuối Hai Con Đường mà hiện nay đã từng lấy nhiều nước mắt của người đọc. Có một điều hơi tiếu lâm là mặc dù tôi và bà xã anh Ninh đã lên chức nội ngoại hết rồi nhưng nói chuyện với nhau tôi vẫn gọi bạn tôi bằng bà xưng tui giống như 50 năm về trước khi còn đi học… Bà xã anh Ninh tiến bộ hơn không gọi tôi bằng mày xưng tao như lúc xưa nữa mà cũng đã gọi tôi bằng ông xưng tui cho đúng phép lịch sự… Truyện nào của anh cũng đầy tính nhân bản không chứa hận thù nhưng không quỵ luỵ và nhất là không có sự thoả hiệp với cái ác mà đám cộng sản trong nước đang nhân danh để khủng bố người dân. Bên cạnh trong những tác phẩm của anh viết về đời lính, tình chiến binh, tình đồng đội sẵn sàng hy sinh cho nhau mà chúng ta thường bắt gặp vẫn còn có những câu chuyện anh kể về một nửa kia của đời mình”.
Một điều đặc biệt khác, là tất cả các tác phẩm ra mắt tại Hoa Kỳ và Úc Châu, anh Phạm Tín An Ninh đều ủy quyền cho Ban Tổ Chức gây quỹ yểm trợ anh em Thương Binh đang còn khốn khổ ở trong nước, và anh cũng không nhận lại bất cứ một chi phí nào.
Với riêng tôi, sau khi ra trường, thời gian phục vụ ở Tiểu Đoàn 20 CTCT (Pleiku), cuối năm 1970 thuyên chuyển về Nha Trang và lập gia đình ở nơi chốn nầy. Bà xã di cư từ Hà Nội vào Nha Trang năm 1954, niên khóa 1965-1966 theo học lớp Đệ Nhất A tại Trường Trung Học Võ Tánh (học Triết với thầy Võ Doãn Nhẫn), coi anh Phạm Tín An Ninh như lớp đàn anh, Khóa Nguyễn Trãi I Trường ĐH.CTCT, tốt nghiệp vào tháng 5/1969, có 12 tân sĩ quan (Thiếu Úy hiện dịch) về phục vụ tại Trung Đoàn 44 ở Sông Mao, cùng đơn vị với anh, tuy chỉ trong 2 năm (sau đó đa số đã chuyển ngành) nhưng tình “huynh đệ chi binh”, tình chiến hữu vẫn có biết bao hình ảnh đẹp từ đó đến hôm nay.
Trong bài viết của anh PTAN: “Trung Đoàn 44 BB đồn trú tại trại Lý Thường Kiệt, Sông Mao. Bản doanh của Sư Đoàn 5 BB, từ thời Đại Tá Tư Lệnh Voòng A Sáng, bàn giao lại để di chuyển vào Vùng 3 Chiến Thuật. Sông Mao là một thị trấn nhỏ nằm phía Bắc Phan Thiết khoảng 70 cây số, cách Quốc Lộ 1 về hướng Tây gần 2 cây số. Hầu hết dân chúng ở đây là người Nùng, đã từng theo chân Đại Tá Voòng A Sáng và Sư Đoàn 3 Dã Chiến từ vùng Mống Cái vào đây sau Hiệp Định Genève năm 1954, để sau đó biến cải thành SĐ5 BB, một trong những sư đoàn đầu tiên và thiện chiến của thời Đệ Nhất Cộng Hòa.
Phía dưới, về hướng Đông, nằm dọc theo Quốc Lộ 1 là quận Phan Lý Chàm (Chợ Lầu). Dân chúng đa số là người Chàm. Có cả dinh cơ của bà công chúa cuối cùng của vương quốc Chiêm Thành, với đền thờ vua, cờ xí, long bào, và ấn tín. Cách đó không xa là mật khu Lê Hồng Phong rộng lớn nổi danh của VC. Phía trên là dãy Trường Sơn với mật khu Bá Ghe, nơi trú ẩn của một số đơn vị VC địa phương, đặc biệt có cả một đại đội nữ…
Đây là một vùng khô cằn sỏi đá. Mùa hè, nắng cháy, thỉnh thoảng có vài ngọn gió Nam thổi đến, xoáy theo những đám bụi mù trời… Nhưng một hôm bỗng dưng như có những cơn gió mát làm dịu bớt cái không gian rất “lính” này. Không phải gió từ biển thổi lên, mà từ cao nguyên Lâm Viên và từ tận thủ đô Sài Gòn mang tới. Cùng lúc với mười hai chàng trai tuấn tú từ trường Đại Học CTCT Đà Lạt khăn gói về đây trình diện, là một bông hoa tài sắc từ trường Xã Hội Quân Đội: Thiếu Úy Đinh Thiên Kim (mẩu chuyện nầy được kể tiếp rất thú vị). Trung Đoàn đón tiếp những chàng “Nguyễn Trãi 1” và vị nữ lưu này với niềm vui đặc biệt: hy vọng sẽ có những luồng gió mới trong sinh hoạt của đơn vị hầu mang lại những thành quả, chiến công, trước nhất là thực thi hoàn hảo Kế Hoạch Chân Trời Mới được Quân Lực tin tưởng giao phó”.
Anh đánh giặc cũng thuộc loại “cừ”, dạn dày trong lửa đạn từ khi ra trường với cấp bậc Chuẩn Úy (3/1965) Trung Đội Trưởng đến khi sĩ quan Khóa NT I gặp anh đã mang cấp bậc Đại Úy, trong Ban Tham Mưu Trung Đoàn (tháng 6/1969).
Từ trước đến nay, chỉ có nhà văn PTAN nhắc đến Kế Hoạch Chân Trời Mới với các sĩ quan CTCT ra trường được áp dụng tại đơn vị nầy. Năm 1971, trong cuộc hội thảo của Khóa NT I tại Tổng Cục CTCT, có sự phê bình, phản đối vì sau 28 tháng quân trường, được đào tạo rất công phu, chu đáo trong ngành nhưng không được sử dụng đúng mức ở các đơn vị tác chiến, nên sau đó đa phần được đặc biệt thuyên chuyển về phục vụ trong ngành CTCT ở các Quân chủng Hải Quân và Không Quân. (Khóa NT I về 4 Sư Đoàn BB: SĐ 2 có 13 sĩ quan, SĐ có 13 sĩ quan, SĐ 23 có 13 sĩ quan và SĐ 5 với 39 sĩ quan trong tổng số 168 sĩ quan tốt nghiệp).
Có dip gặp anh tôi hỏi “Sao anh không viết về những chiến công đã từng tham dự?”. Anh tế nhị trả lời “Là người lính xông pha ngoài trận mạc phải làm tròn bổn phận và có những chiến hữu đã dũng cảm hy sinh cho Tổ Quốc đáng trân trọng và vinh danh hơn bản thân mình”. Trong bài Một Thoáng Pleiku, anh viết: “Ba năm hành quân ở Kontum và Pleiku, nhiều đồng đội, bạn bè tôi đã nằm lại nơi này. Võ Anh Tài, Đặng Trung Đức, Trần Công Lâm, Dương Đình Chính, Đỗ Bê… những tiểu đoàn trưởng nổi danh, những người anh, người bạn thân thiết như tình huynh đệ cùng một đơn vị từ ngày tôi vừa mới ra trường, đã vĩnh viễn ở lại với Kontum, với Pleiku… Ngày ấy, tôi là thằng lính bộ binh, một thứ lính “hạng bét”, chỉ có khốn khổ gian truân và chết chóc. Tháng năm lặn lội trong núi rừng, chỉ còn biết có súng đạn và mục tiêu trước mặt”.
Không phải chỉ với những người bạn chỉ huy, mà anh cũng luôn nhắc nhớ đến chiến công hào hùng của những người lính.
Trong bài Chuyện Một Người Lính Trinh Sát, anh viết: “Trong số này có một anh rất trẻ, đã lập khá nhiều chiến công lẫm liệt, luôn được vị đại đội trưởng đề nghị cấp trên khen thưởng sau mỗi cuộc hành quân. Thành tích xuất sắc nhất là khi anh tình nguyện một mình ôm lựu đạn bò vào tiêu diệt cái chốt của địch gồm nhiều ổ súng phòng không, nằm trong một hốc đá kiên cố trên đỉnh núi Chư Pao. Chính cái chốt quỷ quái này đã gây cho các đơn vị ta nhiều thiệt hại và đe dọa không nhỏ đối với các phi cơ bao vùng, đổ quân và chiến đấu”.
Anh đúng là một cấp chỉ huy luôn gần gũi yêu thương đồng đội dưới quyền, nên luôn nhận được sự kính mến, ngay cả lúc đã tan đàn rẽ nghé. Mở đầu tác phẩm “ Những Nén Hương Thắp Muộn” anh đã có những lời bộc bạch:
“Ra trường, được bổ nhậm về một đơn vị tác chiến lưu động. Trải qua nhiều chức vụ, tôi cũng chẳng phải là một cấp chỉ huy đảm lược, những chiến công hầu hết là nhờ vào máu xương của anh em binh sĩ. Không nhớ tôi đã hướng dẫn họ được những gì, nhưng chắc chắn tôi đã học được ở họ sự trung thành, lòng can đảm và nhiều kinh nghiệm chiến trường. Trong hơn mười năm chiến trận, tôi từng được thăng cấp đặc cách ngoài mặt trận và nhận một số huy chuơng tưởng thưởng. Nhiều lúc trầm tư, tôi phân vân không hiểu đó có phải thực sự là công trạng của mình, khi hình dung đến khá nhiều khuôn mặt đồng đội dưới quyền đã hy sinh, trong lúc mình vẫn đang còn sống? Tôi không bao giờ quên được những ánh mắt của họ đã nhìn tôi trước khi trút hơi thở cuối cùng. Không biết họ muốn trăng trối, gửi gắm hay oán trách điều gì. Tôi thường dành phần để được vuốt mắt họ khi tình hình có thể, như muốn thay một lời tạ lỗi, ít nhất là đã không bảo vệ được họ. Lời người xưa bao giờ cũng đúng “Nhất tướng công thành vạn cốt khô”. Tôi không hề dám mơ tưởng đến chuyện làm tướng bao giờ, nhưng dù chỉ là một sĩ quan cấp nhỏ, tôi cũng đã mắc nợ khá nhiều xương máu của đồng đội anh em, mà chắc chắn sẽ không bao giờ còn trả được.”
Năm 2008, khi đảm trách nguyệt san Chiến Sĩ Cộng Hòa, đọc bài viết của PTAN tôi rất thích. Khi họp khóa, Nguyễn Mạnh Vỹ cho biết về anh và từ đó những bài viết của anh đều đăng trên trang báo nầy. Và những tác giả viết về nhà văn PTAN đều được đăng trong mục Văn Nghệ của tờ báo. Với Nha Trang, trước đó là nhà văn Điệp Mỹ Linh (tự nhận người lính không có số quân), kế tiếp là nhà văn PTAN, gây được nhiều thiện cảm của độc giả qua nhiều sáng tác.
Nhà văn PTAN có trí nhớ rất tốt từ tuổi thơ ở quê nhà, bạn học, bạn cùng đơn vị, những vị thầy khả kính, bạn tù, những hiền thê của người lính, cấp chỉ huy… cả những mẩu đối thoại với nhau cho đến nơi chốn, địa danh được ghi lại rất tường tận. Nhà văn PTAN với cái tâm, nhân bản và đạo lý của người cầm bút nên nhiều sáng tác của anh khi đọc xong cảm thấy xúc động.
Với tình chiến hữu không những ở đơn vị mà sau khi ra tù tìm đường vượt biên. Trong bài viết Bạn Tôi – Những Người Lính Biệt Động Quân: “Nói về bạn bè Mũ Nâu, thì tôi có khá nhiều, từ quan tới lính. Ngay anh em trong gia tộc tôi cũng có hơn một trung đội (đầy đủ theo bản cấp số), đa số đã nằm lại ở các chiến trường. Bạn cùng khóa thì cũng trên bảy mươi chàng chọn Biệt Động….
Một anh bạn gốc BĐQ, trước 75 là một Hạ sĩ 1, tài xế, nhưng về sau này mới bất ngờ gặp và quen nhau lúc tôi vừa ở tù ra với cuộc đời vô cùng khốn khó, còn anh là tài xế của một chiếc xe đò nhỏ chạy đường Nha Trang – Ban Mê Thuột . Biết tôi cũng từng là một cấp chỉ huy nên anh luôn gọi tôi là ông thầy, và hết lòng giúp tôi những gì có thể. Anh đã để lại trong tôi nhiều cảm xúc và một niềm ân hận khôn nguôi, vì nghĩ mình đã không xứng đáng với tấm lòng của anh, không giữ được lời hứa với anh trước khi anh mất…
Gia đình anh gồm vợ và 2 đứa con nhỏ sống ở Ban Mê Thuột. Biết tôi có ý định vượt biên, anh ngỏ ý tha thiết cùng đi với vợ con.Tôi tổ chức chuyến vượt biên cùng với một nhóm bạn cùng tù. Chuyến đi khó khăn sắp thực hiện, tôi ra bến xe mấy lần tìm anh, không gặp. Tôi lên Ban Mê Thuột, và rất bất ngờ được biết xe anh vừa bị tai nạn trên đèo M’Drak, anh bị thương nặng đang nằm trong bệnh viện. Tôi đến thăm, mình mẩy còn quấn đầy băng trắng, cả hai chân bị gãy, vừa mới được giải phẫu, còn treo lên thành giường. Nước mắt tôi ứa ra, chỉ ôm nhẹ vai anh mà không nói được lời nào…
Khi đưa vợ con và bạn bè xuống tàu vượt biển, lòng tôi rất buồn vì thiếu gia đình anh, người bạn BĐQ rất có lòng và chí tình với tôi”.
Bài viết Về Cái Chết Oan Khuất Của Nhạc Sĩ Minh Kỳ với tình người bạn tù đã in sâu vào tâm khảm: “Người viết bài này, có cái cơ duyên được ở chung cùng một trại tù với ông, và cũng đã được tâm sự cùng ông một vài ngày trước khi ông chết…
Trại tù An Dưỡng Biên Hòa, cũng chính là nơi tôi đã gặp nhạc sĩ Minh Kỳ, và đã tâm tình cùng ông một ngày trước khi ông chết…
Một đêm, cuối tháng 8/75… Khi ấy chúng tôi mới biết tiếng nổ tối hôm ấy đã xảy ra tại Nhà 3, làm chết và bị thương khá nhiều. Mọi dấu tích đã được thu dọn sạch sẽ, như chưa hề có việc gì xảy ra…
Lòng tôi nhói lên đau đớn như vừa bị một nhát chém hư vô nào đó. Trong tôi vừa mới mất thêm một điều gì, mà với tôi nó trở thành thiêng liêng hơn là kỷ niệm. Nhiều đêm sau đó tôi trằn trọc cả đêm không ngủ. Dư âm những bài hát Nha Trang của anh lúc nào cũng văng vẳng bên tai tôi. Tâm tư lúc nào cũng mơ màng đến thành phố Nha Trang, đến ngôi trường Võ Tánh, nhớ da diết những kỷ niệm ấu thơ, của những ngày đi học, và hình dung đến từng khuôn mặt bè bạn thân quen…”
Ngoài ra với tình gia đình, anh thiếu tình mẹ từ nhỏ nên rất trân trọng tình mẹ của người vợ lính, người vợ tù, góa phụ nên khi đọc cảm thấy bùi ngùi, xúc động
Không thể nào trích hết những đoạn văn trong các bài viết của anh PTAN. Các bài viết đã lưu trữ trên blog cá nhân của anh, nhiều websites và trong các tác phẩm của anh đã được ấn hành. Đất nước trải qua thời kỳ đen tối của lịch sử ảnh hưởng đến những hệ lụy của thế hệ chúng tôi “sinh bất phùng thời” từ khi sinh ra, lớn lên và cả tuổi già!
Bài thơ Ba Kiếp Lang Thang của thi bá Vũ Hoàng Chương với hai câu cuối: “Ba kiếp lang thang, ngồi chụm lại. Chúng ta mất hết, chỉ còn nhau”. Nay sống trên xứ người, nhờ những sáng tác của các văn thi hữu coi như “chứng tích” của một thời, một đời người nổi trôi theo vận nước cho thế hệ hiện tại và tương lai, trong đó có nhà văn Phạm Tín An Ninh.
SACRAMENTO, California (NV) – Đạo Luật AB 1955 của California cấm trường học yêu cầu nhân viên thông báo cho phụ huynh nếu học sinh được xác định là LGBTQ, báo mạng CalMatters đưa tin hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Mười Hai.
Luật này là để đáp lại việc một số học khu yêu cầu nhân viên thông báo cho phụ huynh khi học sinh được xác định là có giới tính khác với giới tính trong hồ sơ chính thức của họ.
Giữa một loạt các chính sách gần đây của hội đồng trường nhắm vào quyền của học sinh chuyển giới, California đã thông qua luật mới hồi Tháng Bảy, 2024 nhằm ngăn cản các trường yêu cầu nhân viên thông báo cho phụ huynh khi phát hiện học sinh là LGBTQ.
Những người ủng hộ quyền của người chuyển giới tập trung tại thủ phủ Sacramento trong cuộc họp báo của Thượng Nghị Sĩ Scott Wiener (Dân Chủ-San Francisco), nơi ông công bố luật cung cấp nơi ẩn náu cho những đứa trẻ chuyển giới và cha mẹ ngoài tiểu bang. (Hình: Miguel Gutierrez Jr./CalMatters)
Đạo luật mới, AB 1955, được đưa ra nhằm đáp lại việc một số hội đồng nhà trường áp dụng các chính sách yêu cầu giáo viên và nhân viên khác của trường phải thông báo cho phụ huynh nếu một học sinh được xác định là có giới tính khác với giới tính trong hồ sơ trường học của các em.
“Giáo viên vẫn có thể nói chuyện với cha mẹ của học sinh,” Thống Đốc Gavin Newsom cho biết trong cuộc họp báo hôm Thứ Hai, 9 Tháng Mười Hai. “Điều trường học không thể làm là sa thải một giáo viên không chịu chỉ điểm. Tôi không nghĩ giáo viên nên là cảnh sát giới tính.”
Những người ủng hộ LGBTQ cho biết các chính sách “bắt buộc phải chỉ điểm,” chẳng hạn như chính sách được áp dụng ở Chino, Temecula, và hàng chục quận hạt khác, vi phạm quyền riêng tư của học sinh và có thể gây hại cho những học sinh có phụ huynh không chấp nhận tình trạng giới tính của các em.
Từ tiểu bang đến liên bang, đã có rất nhiều cuộc biểu tình đòi quyền lợi cho LGBTQ. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)
Tiểu bang đã khởi kiện để ngăn chặn chính sách của Chino và hầu hết các quận hạt đều loại bỏ chính sách của họ, điều chỉnh ngôn ngữ, hoặc tạm dừng chúng.
Hành động này “quá kịp thời và cần thiết, và các học sinh viên LGBTQ khắp California có thể an tâm học hành,” ông Tony Hoàng, giám đốc điều hành Equality California, tổ chức ủng hộ quyền LGBTQ, viết. “Thanh niên LGBTQ giờ đây có thể có những cuộc trò chuyện quan trọng với gia đình khi họ muốn và theo những cách nhằm củng cố mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, chứ không phải do các chính trị gia cực đoan xâm phạm vào mối quan hệ cha mẹ và con cái.”
“Cuộc chiến vẫn tiếp diễn”
Những người phản đối luật mới cho rằng chính sách thông báo cho phụ huynh thực sự đã củng cố mối quan hệ giữa học sinh và phụ huynh, và nhà trường không nên giấu thông tin về những vấn đề quan trọng như vậy. Mặc dù biện pháp thông báo cho phụ huynh lẽ ra áp dụng cho tất cả các trường không đủ điều kiện để bỏ phiếu, nhưng những người phản đối vẫn thề sẽ tiếp tục đấu tranh.
“(Luật) này không làm sáng tỏ bất cứ điều gì cả. Và không có gì ngăn cản từng giáo viên nêu vấn đề này với phụ huynh,” ông Jonathan Zachreson, ủy viên Học Khu Roseville, người tổ chức biện pháp bỏ phiếu thất bại và học khu của họ nằm trong số những nơi đã thông qua chính sách thông báo cho phụ huynh. “Vậy là cuộc chiến vẫn tiếp diễn.”
Luật mới cũng yêu cầu Bộ Giáo Dục tiểu bang cập nhật các nguồn lực về LGBTQ và khuyến khích các học khu cung cấp dịch vụ tư vấn, nhóm hỗ trợ, câu lạc bộ, chính sách chống bắt nạt và các biện pháp khác để hỗ trợ học sinh LGBTQ và gia đình họ. Các trường học sẽ phải trả tiền cho những dịch vụ đó bằng nguồn kinh phí hiện có của họ.
Thanh thiếu niên LGBTQ rất dễ bị tổn thương trong khuôn viên trường học. Trong một cuộc khảo sát gần đây với 18,000 thanh niên LGBTQ toàn quốc, gần một nửa bị bắt nạt trong năm qua và 10% có ý định tự tử. Những người được trường học ủng hộ quyền LGBTQ ít gặp phải các khó khăn về sức khỏe tâm thần hơn.
Những người LGBTQ cũng có nhân quyền và phải được tôn trọng theo luật pháp. (Hình minh họa: Kevin Dietsch/Getty Images)
Ngay cả khi luật mới gây ra phản ứng dữ dội ở các khu vực bảo thủ của tiểu bang, California vẫn đúng khi tiếp tục thực hiện, đặc biệt là khi một số tiểu bang đẩy mạnh chính sách thông báo cho phụ huynh, ông Morgan Polikoff, giáo sư giáo dục đại học USC, cho biết.
“Mọi người sẽ thích luật này? Chắc chắn là không. Nó sẽ dẫn đến xung đột? Không còn nghi ngờ gì nữa,” ông Polikoff nói. “Nhưng tôi hy vọng điều này sẽ tốt cho những đứa trẻ đồng tính ở các trường học ở California và sẽ mở đường cho những nỗ lực tương tự ở các tiểu bang khác.” (ĐG) [đ.d.]
WESTMINSTER, California (NV) – Chợ hoa trước thương xá Phước Lộc Thọ trên đường Bolsa, thành phố Westminster, vừa chính thức khai trương hôm 9 Tháng Giêng, 2025, nhằm ngày 10 Tháng Chạp năm Giáp Thìn. Qua nhiều ngày ráo riết chuẩn bị, hôm Thứ Bảy, phiên chợ đã thu hút nhiều người trảy hội xem hoa.
Chợ hoa Xuân phố Bolsa, đến với đất trời đến trong lòng người. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Một cụ bà phơ phơ tóc trắng, lụm khụm đẩy cái “walker,” mắt đau đáu ngắm hoa Xuân đang được bày ra.
Mới 9 giờ 30 sáng đã lác đác vài khách đi chợ, đa số là người lớn tuổi và khách phương xa. Biết hôm nay là ngày cuối tuần đầu tiên, lượng khách sẽ rất đông nên các chủ gian hàng thi nhau tất bật, người luôn tay bày biện, người áp điện thoại vào tai, luôn miệng hối thúc chủ vựa giao hoa càng sớm càng tốt.
“Tuần này chắc không kịp có đầy đủ mặt hàng rồi. Khoảng giữa tuần tới mới có thể có hết các loại hoa lận,” ông Công Nguyên, chủ gian hàng “Chợ Hoa Nguyễn Huệ,” nói. “Một phần năm nay trời tuy không mưa nhưng rất độc, ai cũng ho hết.”
Ở đầu kia, bà Thu Trình, cũng bán hoa, cũng phân trần là hoa về không kịp. Bà thở dài: “Từ khi chính phủ cho trồng cần sa, người ta không thèm trồng hoa nữa, làm tụi tôi mua hoa chật vật trăm bề.”
Ông Trí Trần, trông coi gian hàng bên cạnh bà Thu góp chuyện: “Cũng nhờ cam quít bị sâu rầy nên người trồng và bán hoa ít bị cạnh tranh chứ nếu không thì còn ‘thê thảm’ nữa. Không có hàng thì bị trái cây ‘lấn sân’liền.”
Ở gian hàng bán những món hàng rực rỡ sắc Xuân, ni cô Như Quang bán đồ công quả cho chùa Phước Quang, Garden Grove, trên 10 năm nay, cho hay: “Nhờ lộc Phật, hàng bán cũng không ế ẩm lắm. Rất đông người ghé hàng, người chào hỏi, người hỏi thăm chùa. Mỗi người mua một món lấy hên đầu năm.”
Tuổi nào cũng hăm hở đón Xuân. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Ở các hàng hoa, nhìn chung, các chủ hoa cùng đồng ý rằng nhờ thời tiết ổn định nên hoa không đến nỗi quá hiếm và cao giá.
“Thực ra, tôi ra đây bán (hoa) chỉ vì thói quen lâu năm thôi chứ lời không bằng một góc ‘hồi đó’. Không ra bán thì buồn thôi. Ra bán thì tuy ít nhưng vẫn có ‘đồng vô đồng ra’ cho vui,” bà Thu tiếp.
Phần khách, có người thích đi chợ sớm vì đây là dấu hiệu của mùa Xuân. Bà Vicky Bùi, ở Bellevue, Nebraska nói: “Người ta nói chim én là dấu hiệu của mùa Xuân nhưng đối với tôi, có chợ hoa là có Tết. Tôi qua California kỳ này vừa thăm nhỏ em mới sinh đôi, vừa để đi chợ Tết nữa. Bên tôi chỉ thấy chợ hoa Phước Lộc Thọ trên ‘Youtube’ thôi. Qua đây, tôi đòi đứa em rể chở ra bữa Thứ Năm nhưng bữa đó chưa vui. Thứ Năm người ta chưa kịp dọn hàng, chán quá, tôi về nhà mở ‘Youtube’ coi cho đỡ thèm.”
Có người quen tiết Xuân phải có gió se se và mưa lất phất bụi mưa.
“Tết ở miền Bắc là phải lành lạnh mưa bay; nhưng thật tình mà nói, vợ chồng tôi nhớ cái Tết ấm áp miền Nam. Tết miền Nam nắng ấm chan hòa đắm tình lối xóm,” ông Thân Trần, ở Garden Grove, nói.
Hoa cúc vàng rực sắc Xuân tươi. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Vợ chồng ông Thân cho biết đây là cái Tết đầu tiên họ ăn tại đây trong tám năm.
Ông Thân kể: “Chúng tôi tưởng về Việt Nam ăn Tết vui hơn. Nhưng năm ngoái, chúng tôi hoàn toàn thất vọng. Đi chùa Vĩnh Nghiêm đêm Giao Thừa, chúng tôi gặp hai ông bà trạc tuổi chúng tôi, nghĩa là 75 hay 77 tuổi. Mà sao họ khổ quá. Hai người bán bánh cuốn cả ngày, từ 5 giờ sáng đến 3 giờ chiều mà hôm nào bán chạy lắm cũng chỉ kiếm được năm chục ngàn, nghĩa là $2. Vậy thì hai vợ chồng, ai ăn ai nhịn?”
Bà Thân tiếp chuyện: “Ít hôm sau, chúng tôi đến nhà họ, biếu họ $100. Ôi giời, hai người khóc rưng rức cám ơn chúng tôi rối rít.”
Ông Thân nói: “Về Việt Nam ăn Tết bảy tám năm liên tiếp, giờ tôi thấy phí quá. Ở đây, lấy tiền vé máy bay làm việc nghĩa có lợi cho nhiều người hơn.”
Ông cười: “Mà nói cho cùng, Tết ở đây nhẹ nhàng hơn nhiều. Sài Gòn giờ đặc sệt vì khói xe và bụi bặm. Mà kẹt xe như kẹt bùn, chẳng đi đâu được.”
Năm nay, gặp nhau ở chợ hoa Phước Lộc Thọ, ba người khách xa lạ cùng có những quyến luyến bất ngờ và tuy không nói ra, họ rất vui được chia sẻ nỗi lòng với nhau, những người xa lạ không chắc sẽ gặp lại nhau nữa hay không.
Đi chợ hoa, ai nỡ về tay không. (Hình: Đằng-Giao/Người Việt)
Bà Vicky tiếp: “Em gái tôi ở California hơn 15 năm rồi mà tôi mới về đây lần đầu và hoàn toàn thích thú. Điều duy nhất khi về California làm tôi hối hận là không được ở đây dự diễn hành Tết. Tôi cam đoan là sẽ rất vui nhưng tôi đành hẹn năm tới. Tôi sẽ hẹn Bolsa năm tới.”
Quả như bà Thu nói, cả khu chợ hoa không có một chậu quít. Ở góc chợ, bà cụ phơ phơ mái tóc, tần ngần không biết nên về hay ở. Mắt cụ thỉnh thoảng lóe vui khi thấy ai đó ôm bó hoa trên tay.
Chợ hoa sẽ mở của đến hết ngày 29 Tháng Chạp và sẽ nhóm họp vào trong vài tuần cuối năm để báo hiệu rằng Xuân đang dần về trên phố Bolsa, trung tâm của Little Saigon, nơi có đông người gốc Việt nhất hải ngoại. [kn]
LOS ANGELES, California (NV) – Tính tới tối Chủ Nhật, 12 Tháng Giêng, số người thiệt mạng trong các vụ cháy rừng ở miền Nam California đã tăng lên 24, trong khi nhà chức trách vẫn chưa hoàn toàn kiểm soát được phần lớn các đám cháy đồng thời ban hành thêm lệnh di tản, theo The Hill.
Đám cháy Palisades Fire khiến tám người thiệt mạng còn Eaton Fire khiến 16 người thiệt mạng, theo tin tức cập nhật từ văn phòng giảm nghiệm tử thi Quận Los Angeles.
Trước đó, nhà chức trách ghi nhận tổng cộng 11 trường hợp thiệt mạng. Cả năm trường hợp tử vong mới, xảy ra hôm Thứ Sáu và Thứ Bảy, đều được xác nhận thiệt mạng trong đám cháy Eaton Fire.
Trực thăng chữa lửa thả nước xuống đám cháy Palisades Fire gần khu dân cư Mandeville Canyon và Encino, California, đêm 11 Tháng Giêng, 2025. (Hình: PATRICK T. FALLON/AFP/Getty Images)
Tính tới Chủ Nhật, một nửa trong số 24 trường hợp thiệt mạng vẫn “chưa nhận dạng được danh tánh và các nạn nhân chỉ được gọi là Doe,” còn các trường hợp mới đang chờ văn phòng giảo nghiệm tử thi cập nhật thêm trước khi công bố danh tánh.
Các viên chức cho biết vẫn còn bốn đám cháy vẫn bùng lên mạnh mẽ. Đám cháy Palisades Fire, khởi sự từ 7 Tháng Giêng, chỉ mới được khống chế được 11% và đã thiêu rụi 23,654 mẫu Anh (9,572 hectare). Riêng đám cháy Eaton Fire, cũng dậy lên từ 7 Tháng Giêng, được dập tắt 15% và thiêu rụi 14,117 mẫu Anh (5,712 hectare).
Ngoài ra còn có đám cháy Kenneth Fire, bùng lên hôm 9 Tháng Giêng, được dập tắt 90% sau khi thiêu rụi 1,052 mẫu Anh (425.7 hectare); và đám cháy Hurst Fire, bén lửa hôm 7 Tháng Giêng, được dập tắt 76% sau khi thiêu rụi 799 mẫu Anh (323.3 hectare).
Thống Đốc Đảng Dân Chủ California Gavin Newsom ban bố tình trạng khẩn cấp vào đầu tuần này giữa lúc xảy ra thảm họa cháy rừng, đồng thời hôm Thứ Sáu ông cũng kêu gọi tiến hành một cuộc điều tra độc lập tại Sở Quản Lý Nước và Điện Lực Los Angeles LADWP sau khi xuất hiện những khúc mắc liên quan tới nguồn cung ứng nước trong khu vực. (TTHN)
Đời sống kinh tế khó khăn càng khiến nhiều người Trung Quốc, kể cả các đảng viên cộng sản, tin vào bùa chú, mê tín dị đoan và phong thủy. Không ít người tin rằng sự bế tắc hiện tại chẳng liên quan gì đến chính sách điều hành kinh tế mà là do “động mồ động mả” ở đâu đó và vì vậy phải chấn chỉnh lại vấn đề phong thủy…
Tử Cấm Thành ở Bắc Kinh là nơi mang nhiều màu sắc phong thủy. (Hình minh họa: Chris Jackson/Getty Images)
Rối ren phong thủy
Đảng Cộng Sản Trung Quốc (ĐCSTQ) luôn cổ xúy chủ nghĩa vô thần và ngăn công dân thực hành tôn giáo. Khoảng 281 triệu người Trung Quốc thuộc ĐCSTQ hoặc các tổ chức thanh niên trực thuộc luôn bị cấm tham gia vào nhiều truyền thống tâm linh. Dù vậy, một phân tích mới đây của Trung Tâm Nghiên Cứu Pew về dữ liệu khảo sát học thuật cho thấy nhiều đảng viên ĐCSTQ vẫn tin vào huyền bí và những chuyện hoang đường. Theo Pew, có đến 40% đảng viên ĐCSTQ tin vào phong thủy; 7% đảng viên mang theo bùa hộ mệnh; và ít nhất 19% đảng viên từng đi chùa để cầu may.
Hoạt động tín ngưỡng nói chung khiến Chủ Tịch Tập Cận Bình không hài lòng. Trong các bài phát biểu, Tập Cận Bình và giới chức cấp cao luôn nhấn mạnh rằng đảng viên ĐCSTQ phải là “những người vô thần theo chủ nghĩa Marxist kiên định.” Trong những quyển sách của mình, Tập Cận Bình nói rằng nền văn hóa Trung Hoa hàng ngàn năm phải được diễn giải và lọc qua chủ nghĩa Marx.
Mới đây, ngày 1 Tháng Giêng, 2025, Tân Hoa Xã đã lên án những “đồng chí cán bộ không thanh lọc thế giới tâm linh và sống với cặn bã mê tín phong kiến.” Bài báo than thở rằng ngay cả “các đảng viên và học giả có trình độ học vấn cao” cũng tin vào phong thủy; rằng đảng nên “kiên quyết ngăn chặn sự hoài nghi vào chủ nghĩa Marx-Lenin,” và việc sử dụng phong thủy và các hình thức “mê tín” khác cho thấy rõ ràng rằng một số người không thực sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của đảng…
Phong thủy từng có lúc bị xem như trò mê tín dị đoan tại Trung Quốc. Thời Mao Trạch Đông, phong thủy bị xếp xó. Thầy phong thủy có khi bị tử hình. Cách đây vài năm, nhà nghiên cứu Từ Thiều Sam, người được phong là “phong thủy đại sư,” thuộc Trung Tâm Văn Hóa Kiến Trúc Trung Quốc (cơ quan của Bộ Xây Dựng), nơi cổ xúy công khai hóa việc giảng dạy phong thủy, từng nói rằng Trung Quốc nên tự hào, chứ không phải khinh rẻ phong thủy, và xem nó là “di sản lịch sử văn hóa quốc gia.”
Phong thủy luôn tồn tại trong văn hóa Trung Quốc. Theo CNN, có đến 70% công trình ở Nam Kinh đều có bóng dáng phong thủy. Dấu vết phong thủy hiện diện khắp Tử Cấm Thành. Và khắp Trung Quốc, chẳng khó khăn gì khi tìm kiếm một tòa nhà thuộc nhà nước được vẽ thiết kế dựa theo sự chi phối của thuật phong thủy.
Khách sạn Jinling 36 tầng (“Kim Lăng phạn điếm”), thuộc quản lý nhà nước, có nhiều chi tiết liên quan phong thủy: Cửa chính đối mặt hướng Nam để tránh gió Bắc; trần nhà cao để được “vượng khí” và quầy thu ngân hướng về Đông Nam để phát lộc phát tài. Có người kể hồi công trình được xây, người ta từng rắc vàng bột lên công trường bởi thầy phong thủy yêu cầu như vậy. Nhân viên khách sạn Kim Lăng cho biết thêm máy tính trong nhiều phòng làm việc ở khách sạn đều đặt cách xa cửa sổ, do (quan niệm) tránh để “tiền của” bị rơi ra ngoài!
Ở đất nước của cái nôi phong thủy
Không ví dụ nào điển hình cho bằng công trình HongKong Disneyland. Vị trí xây HongKong Disneyland cũng được chọn cẩn thận, trong một địa hình có thế “hổ phục-long ẩn.” Kích thước cổng chính được tính bằng thước Lỗ Ban. Khách sạn Disney’s Hollywood và khách sạn HongKong Disneyland trong quần thể khu giải trí đều có hồ nước đặt hướng Tây Nam. Cổng chính mỗi khách sạn cũng như tất cả cửa ra vào đều được xây cực to để có khí vượng.
Không khách sạn nào trong quần thể có tầng bốn hoặc phòng số bốn (nhảy số từ 3 lên 5) bởi “tứ” (bốn) đọc nghe như “tử” (chết). Sảnh phòng khiêu vũ (Grand Ballroom) ở khách sạn Hong Kong Disneyland có diện tích chính xác 888 m2, và 8 cũng là số nhà hàng trong khu giải trí này. Phải chăng do trong văn hóa Trung Quốc, số 8 hàm chứa nhiều ý tưởng tốt (?), chẳng hạn Kinh bát nhã; Bát bộ kim cương (8 vị Bồ Tát trong Phật giáo); Bát đại hành tinh… Các đóa sen pha lê trong khách sạn Hong Kong Disneyland đều chứa 5 yếu tố cơ bản (ngũ hành) là kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Có tất cả 2,238 đóa sen trong khách sạn, bởi theo tiếng Quảng Đông, các con số trên khi đọc sẽ nghe âm giống như “dễ dễ phát tài.”
Khách bước vào nhà hàng trong HongKong Disneyland đều băng ngang cái hồ ảo (với con cá ảo được tạo từ máy tính “tóe nước” lên chân khách). Quán bar cũng có hình ảnh tượng trưng ngũ hành (gỗ và kim loại được dùng làm bàn ghế và các đóa sen tượng trưng cho thổ). Trong tất cả khu vực nấu ăn ở khu quần thể giải trí, bếp luôn được đặt ở hướng nhất định. Có nhiều tảng đá được “dằn” rải rác khu quần thể để tăng tính ổn định, chưa kể nhiều ngọn núi giả có mặt khắp nơi. Ngoài ra, có rất nhiều nước (hồ, suối, thác…). Ngay ở cổng chính, người ta cũng thấy hình ảnh chú chuột Mickey “lướt sóng” trên tia nước bắn lên từ con cá voi giả.
Bậc thầy phong thủy Tô Dân Phong (Peter So) đánh giá rất cao thiết kế phong thủy của khu giải trí Hong Kong Disneyland. “Chức năng cái đài nước là tạo ra sự phát đạt. Quan trọng hơn, nó có vai trò ngăn hướng nhìn thẳng vào con đường chính dẫn vào công viên” – Tô Dân Phong nói. Những con đường uốn lượn cũng giúp khí chảy thông suốt hơn so với con lộ thẳng tắp – Tô Dân Phong cho biết. Ngay việc chọn ngày khai trương (ngày 12 Tháng Chín, 2005) cũng được tính cẩn thận.
Theo lịch Trung Quốc, ngày 12 Tháng Chín, là ngày may mắn cho khai trương, tổ chức đại tiệc (cưới hỏi…) hoặc dời nhà. Chưa hết, người ta thấy màu đỏ khắp nơi. Và cuối cùng, một số cấm kỵ trong văn hóa dân gian Trung Quốc tất nhiên không được hiện diện ở Hong Kong Disneyland. Chẳng hạn, đồng hồ không được bán trong các cửa hàng lưu niệm. Theo người Trung Quốc, việc tặng đồng hồ là điều tối kỵ bởi cụm từ “cho/tặng đồng hồ” nghe giống như “đi đám tang”.
“Chơi phong thủy” cũng… chết
Trở lại với cuộc chiến chống phong thủy của Tập Cận Bình. Những ngày giáp Tết âm lịch, truyền thông nhà nước Trung Quốc liên tục cảnh báo xu hướng bùng phát của mê tín dị đoan. Người ta nhắc lại một số “tấm gương tày liếp.” Chẳng hạn vụ Trần Hoằng Bình.
Ngày 21 Tháng Tư, 2015, Trần Hoằng Bình, nguyên bí thư đảng thành phố Yết Dương tại Quảng Đông, bị xử tội nhận hối lộ hơn 125 triệu tệ (khoảng $20 triệu); biển thủ ngân khố nhà nước; và tội lạm quyền từ năm 2004-2011. Họ Trần còn độc chiếm một khu đất riêng để xây “quần thể mộ” cho gia đình và biển thủ 3.5 triệu tệ (hơn nửa triệu đô la) để thực hiện dự án này.
Lý do Trần Hoằng Bình chiếm đất làm mộ là yếu tố phong thủy. Đó là một “khu đất tốt, rất vượng và mang lại dương khí” cho sự nghiệp họ Trần – một đại sư phong thủy đã nói như thế! Không chỉ khu mộ, Trần còn “ứng dụng” thuật phong thủy cho các dự án xây dựng thành phố. Theo lệnh Trần, một cổng tháp đã được dựng tại trung tâm Yết Dương, có chín cột, mỗi cột cao 10 m, vây quanh một tảng đá rhyolite khổng lồ mang về từ ngọn Thái Sơn huyền thoại ở Sơn Đông. Theo Tân Hoa Xã, chỉ riêng việc chở tảng đá rhyolite khổng lồ đã tốn đến hàng triệu tệ!
“Siêu nhiên” đã trở thành một “thế lực thù địch” đối với Bắc Kinh, khi nó phá hoại những đảng viên cốt cán như Lý Xuân Thành, phó bí thư Tứ Xuyên, người từng bỏ ra hàng triệu tệ để “chơi phong thủy.” Chu Vĩnh Khang, ông trùm an ninh một thời, cũng là người mê phong thủy. Họ Chu “nuôi” riêng một thầy phong thủy cho mình: “đại sư” Tào Vĩnh Chánh (Cao Yongzheng).
Phong thủy trong chính trường Trung Quốc thật ra không mới. Năm 1995, Hồ Kiến Học (Hu Jianxue), bí thư Sơn Đông, từng nghe một “đại sư” nói rằng “một tiên thánh ẩn mặt” cho biết họ Hồ chẳng lâu nữa sẽ làm phó thủ tướng. Vấn đề chỉ là thiếu một “cây cầu” để biến điều đó thành hiện thực. Thế là Hồ biến một xa lộ to thành hồ chứa nước nhằm có thể xây cầu bắc ngang. Tuy nhiên, cây cầu đó không dẫn Hồ đến ghế phó thủ tướng. Nó đưa Hồ đến pháp đình, với bản án tử hình treo!
Tương tự, Thôi Hân Nguyên (Cui Yanxuan), bí thư Hà Bắc, cũng nghe theo “thầy phong thủy” và xây một hồ “mặt trời” với “vành bán nguyệt” ngay sát tòa hành chính thành phố. Họ Thôi còn cho “cắm” một chiếc chiến đấu cơ J-6 cũ ngay trên một trục lộ để mang lại thịnh vượng và thăng tiến. Năm 2010, họ Thôi được cho… thôi chức, với bản án 13 năm tù!
Một trường hợp nổi tiếng không thể không kể nữa là Bộ Trưởng Hỏa Xa Lưu Chí Quân. Hồi còn ngồi ghế bộ trưởng, Lưu Chí Quân nhất nhất nghe theo thầy phong thủy. Tân Hoa Xã cho biết, khi xây tuyến đường hỏa xa cao tốc lớn nhất thế giới, Lưu đã xin ý kiến thầy phong thủy chọn ngày động thổ. Tuy nhiên, “âm binh” đã không cứu được Lưu. Bị sa thải năm 2011, Lưu Chí Quân bị buộc tội tham nhũng, lạm quyền và nhận hối lộ $157 triệu, chưa kể việc lập “hậu cung” với 18 mỹ nữ.
Bất luận thế nào, phong thủy vẫn thâm nhập sâu vào “sinh hoạt chính trường” Trung Quốc. Cách đây không lâu, giới chức chính quyền Cam Túc đã “nhất trí cao” việc rút ngân sách chi 732,000 nhân dân tệ để dời một tảng đá khổng lồ 369 tấn xa khỏi trung tâm thị trấn 16 km, nhằm, theo thầy phong thủy, tránh bị cản trở con đường công danh của họ. Buổi “lễ dời đá” được thực hiện với sự thành kính nhất mực. Ban bệ chính quyền, bắt đầu từ cách xa 99 m, từ từ tiến về hòn đá thiêng, lòng thành đảnh lễ tam bộ nhất bái!
Xã hội Trung Quốc vẫn tiếp tục phổ biến văn hóa phong thủy. Gần đây, Cơ Quan Quản Lý Chứng Khoán Trung Quốc (CSRC) đã phát động một cuộc trấn áp mới nhằm vào các công ty môi giới sử dụng phong thủy để… dự đoán xu hướng thị trường chứng khoán.
CSRC cho biết họ “không khoan nhượng” đối với những hành vi bất hợp pháp trên thị trường chứng khoán và đã trừng phạt một số công ty môi giới dùng phong thủy để phân tích, dự báo hoặc đưa ra lời khuyên đầu tư bằng cách áp dụng… thiên can địa chi, Âm Dương và Ngũ Hành. Một số công ty môi giới Trung Quốc, trong đó có Guosheng Securities (Quốc Tín Chứng Khoán) và Essence Securities (An Tín Chứng Khoán), đã nhận được thư cảnh cáo từ CSRC trong năm qua sau khi họ sử dụng phong thủy để hoạch định chiến lược đầu tư. [kn]
FOUNTAIN VALLEY, California (NV) – Các thành viên Hội Đồng Thành Phố Fountain Valley vừa được tăng lương vào Tháng Giêng này – mức lương hàng tháng của họ tăng hơn gấp đôi từ $500 lên $1,200, theo báo mạng Voice of OC ngày 7 Tháng Giêng.
Đây là lần tăng lương đầu tiên sau gần 30 năm.
Sau 30 năm, Hội Đồng Thành Phố Fountain Valley mới được tăng lương lần đầu tiên. (Hình minh họa: Jessica Ruiz/Voice of OC)
Việc tăng lương, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1 Tháng Giêng, được đưa ra sau một loạt cuộc họp vào mùa Thu – trong đó chứng kiến số phiếu bầu về vấn đề này bị đảo lộn và công chúng đặt câu hỏi về việc các giới chức dân cử địa phương nên được trả bao nhiêu.
Fountain Valley không phải là thành phố duy nhất ở Orange County cân nhắc việc tăng lương cho các dân cử.
Tại Santa Ana, cử tri từng phản đối một cách áp đảo đề nghị tăng lương cho dân cử từ $12,000/năm lên đến gần $78,000/năm nếu họ làm việc toàn thời gian.
Trong khi Fountain Valley không tính chuyện chuyển dân cử từ việc làm bán thời gian sang toàn thời gian, ông Colin Burns, luật sư thành phố, nói rằng sự tăng lương này là để bắt kịp với đà tăng của lạm phát.
“Trong vai trò nghị viên, quý vị làm việc phục vụ cư dân. Trong khi không có ai đảm nhận chức vụ nay vì tiền, thì đây cũng không nên là vị trí trên thực tế làm tốn tiền thành phố,” ông Burns nói trong cuộc họp ngày 15 Tháng Mười Hai, 2024.
“Kiếm tiền là công việc ban ngày của chúng ta,” Thị Trưởng Ted Bùi nói. “Đây không phải là việc làm giàu cá nhân dưới bất kỳ hình thức nào.” (ĐG) [đ.d.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngoài việc tiếp nhận và quản lý công ty MobiFone, Bộ Công An Việt Nam được ghi nhận “trúng mánh” khi được giao thêm quyền và lĩnh vực “ngon ăn” từ các bộ khác sau khi những nơi này bị “tinh gọn bộ máy.”
Cụ thể theo báo Dân Việt hôm 12 Tháng Giêng, Bộ Công An nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện từ Bộ Lao Động, Thương Binh và Xã Hội.
Ông Lương Tam Quang, bộ trưởng Công An Việt Nam. (Hình: VietNamPlus)
Bên cạnh đó, bộ do ông Lương Tam Quang đứng đầu từ nay cấp phiếu lý lịch tư pháp (trước đây của Bộ Tư Pháp, cũng như quản lý việc sát hạch, cấp bằng lái xe (vốn thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải).
Ngoài ra, Bộ Công An còn quản các chức năng khác của Bộ Giao Thông Vận Tải như bảo đảm an ninh ở khu vực biên giới, cửa khẩu, xuất nhập cảnh, an toàn thông tin, an ninh mạng, an ninh hàng không.
Đáng nói, Bộ Công An chỉ tiếp nhận công việc chứ không nhận những người đang công tác tại các lĩnh vực nêu trên.
Một hình chụp công văn rò rỉ trên mạng xã hội hôm 12 Tháng Giêng của các cán bộ phụ trách an ninh hàng không đề gửi Bộ Công An, viết:
“Mong mỏi được bố trí việc làm cho 5,200 cán bộ an ninh hàng không. Trong đó 4,300 người là nhân viên kiểm soát an ninh hàng không và 900 cán bộ, nhân viên quản lý, hỗ trợ.”
Lực lượng an ninh hàng không tại các phi trường từ nay do Bộ Công An Việt Nam quản lý. (Hình: Người Lao Động)
Văn bản cũng đề nghị Bộ Công An duy trì trách nhiệm giải trình với tổ chức Hàng Không Dân Dụng Quốc Tế (ICAO) và cộng đồng quốc tế. Đặc biệt là cam kết tuân thủ việc đánh giá của ICAO, các nhà chức trách an ninh hàng không ngoại quốc.
Lâu nay, an ninh hàng không tại các phi trường được coi là lĩnh vực “ngon ăn” do lực lượng này có thể “kiếm thêm” từ các phi vụ buôn lậu qua đường hàng không.
Do chỉ thị “tinh gọn bộ máy,” 5,200 gia đình có người làm an ninh hàng không bỗng dưng mất nguồn thu khấm khá và ổn định.
Trên mạng xã hội cũng dấy lên ý kiến bày tỏ quan ngại rằng một khi Bộ Công An “ôm” thêm lĩnh vực an ninh hàng không trong lúc không có nghiệp vụ tương thích thì liệu họ sẽ vận hành hệ thống, giảm thiểu nguy cơ tai nạn hàng không ra sao? (N.H.K) [kn]
ĐẮK LẮK, Việt Nam (NV) – Bị can Phạm Kiều Hưng, 30 tuổi, cựu nhân viên ngân hàng VIB chi nhánh tỉnh Đắk Lắk, bị bắt, khởi tố với cáo buộc làm giả hồ sơ để chiếm đoạn 4.7 tỷ đồng ($185,258) của ngân hàng này.
Theo báo Dân Trí hôm 12 Tháng Giêng, hồi năm 2021, bị can Hưng đầu tư vào bất động sản và sàn giao dịch “tiền ảo.”
Bị can Phạm Kiều Hưng (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Dân Trí)
Ban đầu, các khoản này mang lại lợi nhuận cao, khiến bị can Hưng vay mượn từ nhiều người để tiếp tục đầu tư.
Đến đầu năm 2023, thị trường biến động mạnh khiến bị can Hưng thua lỗ nặng nề.
Thời điểm đó, bị can Hưng đang nợ khoảng 20 tỷ đồng ($788,332) và phải trả lãi hằng tháng.
Lợi dụng vị trí nhân viên tín dụng tại ngân hàng VIB, bị can làm giả đơn đề nghị giải ngân và khế ước nhận nợ bằng cách lập khống và giả chữ ký của một số khách hàng.
Bị can Hưng nhờ người thân nhận dùm 4.7 tỷ đồng do ngân hàng giải ngân vào tài khoản.
Số tiền này được bị can dùng để trả nợ và tiếp tục đầu tư “tiền ảo.”
Tuy nhiên, việc làm gian lận của bị can Hưng đã bị ngân hàng phát giác nên ông này bị sa thải hồi Tháng Sáu, 2023.
Theo hồ sơ của công an địa phương, ngoài ngân hàng VIB, bị can Phạm Kiều Hưng còn lừa vay tiền của nhiều người với lý do cần “đáo hạn ngân hàng.”
Trong số các nạn nhân có một người dân tại huyện Cư M’gar, tỉnh Đắk Lắk, bị lừa 1.5 tỷ đồng ($59,124). Đến hạn trả nợ, Hưng không có khả năng chi trả. Công An Tỉnh Đắk Lắk cáo buộc bị can Hưng về hành vi “lừa đảo chiếm đoạt tài sản.”
Trước vụ này, liên tiếp có nhiều vụ bắt giữ nhân viên ngân hàng tại nhiều tỉnh, thành vì lừa tiền “đáo hạn ngân hàng.”
Bị can Phạm Kiều Hưng sống tại huyện Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk. (Hình: Đắk Lắk)
Báo Dân Trí hôm 30 Tháng Mười Hai năm ngoái đưa tin, bị cáo Đoàn Minh Hạnh, 34 tuổi, ở thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum, bị kết án 10 năm tù vì chiếm đoạt 855 triệu đồng ($33,701).
Theo cáo trạng, bị cáo Hạnh làm trưởng bộ phận tín dụng tại phòng giao dịch của một ngân hàng ở thị trấn Đắk Hà, tỉnh Kon Tum.
Khoản tiền nêu trên được bị cáo Hạnh chiếm đoạt từ các thẻ tín dụng mà khách hàng làm tại ngân hàng nhưng không có nhu cầu sử dụng.
Toàn bộ số tiền được Hạnh đầu tư vào chứng khoán và bị thua lỗ hết. (N.H.K) [kn]
QUẢNG BÌNH, Việt Nam (NV) – Nhà chức trách xác nhận sáu ngư dân ở tỉnh Quảng Bình được cứu sau khi tàu cá bị sóng lớn đánh chìm.
Theo tờ Pháp Luật TP.HCM hôm 12 Tháng Giêng, vào khoảng 3 giờ rưỡi sáng cùng ngày, trạm kiểm soát biên phòng Gianh, Bộ Đội Biên Phòng Quảng Bình, nhận tin báo khẩn cấp từ một chiếc tàu cá bị mắc cạn cách Cửa Gianh khoảng 1.5 hải lý.
Bộ đội biên phòng cứu các ngư dân. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Thời điểm đó, trên tàu cá có sáu ngư dân do ông Nguyễn Văn Thạch, ở huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định, làm thuyền trưởng.
Sóng lớn đánh chìm tàu cá khiến các ngư dân phải cố bám vào mũi tàu suốt đêm chờ giải cứu.
20 bộ đội đi trên xuồng cứu nạn và một tàu cá của ngư dân thị xã Ba Đồn được điều động đến nơi chiếc tàu gặp nạn, cứu được sáu ngư dân, đưa vào bờ an toàn.
Các ngư dân sau đó được lực lượng quân y chăm sóc.
Bản tin cho biết thiệt hại trong vụ này là 6.5 tỷ đồng ($256,207).
Cũng tại vùng biển Quảng Bình, vài giờ trước đó, tàu cá do ông Võ Văn Nguyên, quê Quảng Ngãi, là chủ tàu, khi đang neo đậu tại cảng Hòn La, huyện Quảng Trạch, thì bị cháy do chập điện.
Khi sự việc xảy ra, hai ngư dân trên tàu đã kịp nhảy sang một chiếc tàu khác an toàn.
Tuy nhân viên Cảng Vụ Hòn La phun nước nhưng do sóng to, gió lớn, lửa lan nhanh khiến chiếc tàu cá bị cháy rụi và chìm hẳn.
Ngoài ra, báo Dân Trí hôm 12 Tháng Giêng cho hay, vào khoảng 1 giờ sáng cùng ngày, chiếc tàu cá do ông HQ làm chủ, đang neo đậu trên sông Nhật Lệ, thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình, thì bị chìm do “phá nước” (nước vào trong tàu).
Một ngư dân (phải) được chăm sóc sau sự việc. (Hình: TTXVN)
Không có thiệt hại nhân mạng trong vụ này nhưng thiệt hại ban đầu ước tính khoảng 100 triệu đồng ($3,941).
Nhà chức trách sau đó huy động nhân lực trục vớt chiếc tàu cá.
Trong một vụ khác, sau 11 ngày mất tích do bị dây neo tàu cá kéo xuống biển, thi thể một ngư dân Quảng Trị được phát giác trôi dạt vào bờ biển thành phố Huế.
Danh tính nạn nhân được xác nhận là ông NVT, 48 tuổi, ở huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị
Thi thể ông T. trôi dạt vào bờ biển huyện Phú Vang, thành phố Huế vào sáng 11 Tháng Giêng. (N.H.K) [kn]
Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Về Luật Khánh Tận Chương 7, 13 cho cá nhân và cơ sở thương mại. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com
Luật Sư LyLy Nguyễn
Sáp nhập hay tiếp quản công ty là một trong các hình thức cải tổ xí nghiệp quan trọng. (Hình minh họa: Tung Nguyen/Pixabay)
Sáp nhập hay mua nghiệp vụ khác với mục đích phát triển công ty là một phần nhỏ nhoi của thế giới “cải tổ xí nghiệp” (corporate change) rộng lớn vô tận. Ngay chỉ riêng vấn đề sáp nhập nghiệp vụ mà thôi, Bộ Tư Pháp Hoa Kỳ (U.S. Department of Justice) đã thiết lập và ấn hành một bản hướng dẫn phương cách nhận định thị trường, phân loại sáp nhập, phân tích ảnh hưởng thương trường và lượng định các đề nghị sáp nhập.
Tuy nhiên ngay chính Bộ Tư Pháp cũng mau mắn báo động rằng vì lý do bản hướng dẫn áp dụng cho một lãnh vực có sự kiện quá rộng lớn như vậy cho nên mỗi đề nghị cải tổ xí nghiệp phải được giải quyết theo từng hoàn cảnh khác nhau so với những vụ từng xẩy ra trước đó. Việc cải tổ doanh nghiệp luôn luôn dính líu tới kinh tế và pháp luật và vì phần nhiều hình thức thay đổi có liên quan đến thuế má nên đây cũng là cơ hội tái tạo nghiệp vụ sao cho miễn thuế. Lãnh vực cải tổ xí nghiệp rất phức tạp và quá chi tiết cho nên mỗi đề nghị sáp nhập của công ty khác đều là thử thách mới phải cần đến luật sư kinh nghiệm về cách phân nhánh khi lập quyết định.
Sáp nhập hay tiếp quản công ty là một trong các hình thức cải tổ xí nghiệp quan trọng, tuy nhiên một số hình thức cải tổ thường bị sử dụng từ ngữ sai lầm không đúng chỗ, trên thực tế các hình thức này đều có nhiều khác biệt nhất có ảnh hưởng quan trọng trên mặt pháp lý và thuế vụ. Sau đây là so sánh giữa một số hình thức cải tổ xí nghiệp tiêu biểu.
“Thu nhận” (acquisition) – Thu nhận có nghĩa là một xí nghiệp giành quyền kiểm soát một nghiệp vụ khác do sự thỏa thuận mua lại bằng tài sản (asset acquisition). Như đã đề cập trong bài trước, thu nhận do mua tài sản là phương pháp sáp nhập theo đó xí nghiệp đứng mua bỏ vốn ra để mua lại một phần hay toàn thể tài sản của xí nghiệp đứng bán để đánh đổi lấy chứng khoán, tiền mặt, hay tài vật của nghiệp vụ đó. Thu nhận do mua tài sản thì phải giữ nguyên vẹn cấu trúc của xí nghiệp cho tới khi hoàn toàn giải tán và sau khi số tiền bán được đã chia xong cho các cổ đông. Thông thường thiểu số cổ đông không cần phải nói năng gì trong việc bán nghiệp vụ này và vì lý do công ty đứng mua không mua trọn vẹn mà chỉ một phần mà thôi nên không phải gánh chịu liên đới của xí nghiệp bán. Thu nhận do mua tài sản là phương cách tốn kém nhất trong các loại sáp nhập và thường gặp nhiều khó khăn trong việc sang chuyển các khế ước, thuê mướn và môn bài từ thành phần thứ ba vì trước bạ của mỗi món tài vật bán đi phải sang tên riêng rẽ.
“Tiếp thu” (takeover) – là thu nhận xí nghiệp mới bằng cách mua cổ phần (stock acquisition). Theo phương cách này thì “cổ đông đa số” – là số người nắm nhiều chứng khoán nhất của công ty – bán thẳng số cổ phiếu mà họ có cho người mua. Trường hợp hội đồng quản trị không chấp thuận cho bán thì cuộc mua này gọi là “tiếp thu không thân thiện” (hostile takeover). Tiếp thu không cần đến sự chấp thuận của hội đồng quản trị mới mua được công ty. Văn kiện cần thiết để chuyển chủ quyền chỉ cần các chứng chỉ cổ phiếu (stock certificates), hợp đồng, hay bất cứ một hình thức giấy tờ nào mà thành phần thứ ba đòi hỏi mà thôi. Có rất nhiều vấn đề rắc rối trong việc tiếp thu. Thành phần “cổ đông đa số” mới vẫn phải chịu trách nhiệm liên đới đối với những món nợ xẩy ra từ đời sở hữu chủ cũ trước khi mua. Ủy Ban Trao Đổi Chứng Khoán (Securities and Exchange Commission) của chính phủ liên bang có thể bắt buộc công ty phải đăng ký cuộc mua bán này. Thành phần “cổ đông thiểu số” có quyền không nhượng bộ và tiếp tục nắm giữ các chức vụ cũ trong công ty là điều làm cho chủ nhân mới chưa chắc hài lòng.
“Hợp nhất” (consolidation) – Hợp nhất là một hình thức cải tổ xí nghiệp quan trọng khác theo đó hai hay nhiều nghiệp vụ cùng hợp lại với nhau thành một công ty mới. Thông thường đây là một lối giao dịch có tính cách hợp tác thân hữu theo đó công ty mới thu nhận được tất cả những ưu điểm và tinh hoa của cả hai xí nghiệp cũ để kết hợp hoạt động với nhau để tạo hiệu năng cao và chắc chắn sẽ đạt được thành tích xuất sắc hơn hẳn các nghiệp vụ cũ trước khi hợp nhất. Ưu điểm của hình thức hợp nhất là các nghiệp vụ cũ đều được gia nhập vào thương vụ mới với cùng một vị thế ngang nhau. Hợp nhất có điểm khác biệt là cả hai xí nghiệp cùng sống sót và hòa hợp hoạt động với nhau không có xí nghiệp nào bị xóa sổ vĩnh viễn như theo hình thức sáp nhập.
“Sáp nhập” (Merger) – Sáp nhập là gom hai hay nhiều nghiệp vụ lại với nhau do một xí nghiệp thu mua trực tiếp tất cả tài sản của xí nghiệp đồng ý bán đi. Theo phương pháp này thì hai xí nghiệp cùng thỏa thuận hợp lại và lập thành một công ty chiếu theo luật lệ tiểu bang. Muốn thế thì cần phải có ít nhất hai phần ba tổng số cổ đông của mỗi xí nghiệp cùng cả hai hội đồng quản trị chấp thuận. Như vậy sẽ có một công ty bị “xóa sổ” vĩnh viễn, chỉ còn một công ty “sống sót” sẽ tiếp quản tất cả mọi hoạt động thương vụ, tài sản và nợ nần của cả hai xí nghiệp. Cổ đông của công ty biến mất sẽ trao đổi số cổ phiếu hiện hữu của họ đổi lấy một phần vốn liếng tương đương trong công ty còn sống sót. Nói chung theo kiểu sáp nhập xí nghiệp cổ điển, việc sáp nhập khởi sự bằng sự thỏa thuận giữa hai nghiệp vụ muốn gộp thành một, đưa đến kết quả công ty sống sót mua lại tất cả chứng khoán của công ty bị xóa sổ để đổi lấy quyền kiểm soát toàn bộ nghiệp vụ này. Thông thường sau khi thương lượng đã hoàn tất, đại diện của mỗi xí nghiệp cùng ký vào bản thỏa hiệp sơ bộ hoặc thư dự tính (letter of intent). Nếu cuộc sáp nhập được hội đồng quản trị (board) và cổ đông của cả hai công ty bỏ phiếu chấp thuận, bản thỏa hiệp sáp nhập (articles of merger) sẽ được nộp tới Bộ Trưởng Nội Bang (Secretary of State) của tiểu bang. Tới khi được tiểu bang chính thức chấp thuận công ty còn sống sẽ nắm được trọn vẹn quyền lực, đặc quyền, đại lý, và tài sản của xí nghiệp đã nhượng lại. Sau khi cuộc sáp nhập đã hoàn tất thì xí nghiệp nhượng lại hoàn toàn bị xóa mất tung tích để nhập hẳn vào tổ chức của xí nghiệp sống sót.
“Bán cổ phần lần đầu cho công chúng” (initial public offering) – Đây là hình thức cải tổ xí nghiệp theo đó lần đầu tiên công ty đem bán cổ phần vừa mới phát hành ra thị trường chứng khoán công cộng với mục đích gây thêm vốn để phát triển công ty trong tương lai. Thông thường lần đầu tiên phát hành cổ phiếu cho công chúng là giai đoạn sơ khởi thành lập một xí nghiệp công ty (a publicly held corporation) nói chung là nghiệp vụ có cổ phần (shares) do công chúng giữ chủ quyền sở hữu.
Một hình thức cải tổ xí nghiệp khác được mệnh danh là “mua bằng cách nâng vốn” (leveraged buyout). Theo hình thức này xí nghiệp thu mua một nghiệp vụ khác để sáp nhập vào công ty mình nhưng không dùng vốn công ty mà mua bằng tiền vay của các nguồn tài trợ. Sau đó công ty sẽ trả nợ bằng lợi tức sẽ kiếm được trong tương lai hoặc bán bớt tài sản. Thông thường khi sang chuyển chủ quyền công ty phải thiết lập lại một bản kết toán đối chiếu cân bằng chi thu (balance sheet) có ghi rõ số tiền “nâng vốn”. Chính bản kết toán đối chiếu có “nâng vốn” này là điểm phân biệt vụ thu mua này khác với cuộc thu mua thông thường.
Ngoài các hình thức căn bản kể trên còn có một số từ ngữ chuyên môn được dùng lẫn lộn cho một số tình huống canh cải xí nghiệp khác thí dụ như “thanh toán” (liquidation) là hoán đổi tài sản của xí nghiệp ra tiền mặt với dự tính trả dứt nợ cho chủ nợ và phần còn lại sẽ phân phối cho các sở hữu chủ cổ phần xí nghiệp. Danh từ “tái phối trí” (recapitalization) là sự điều chỉnh cổ phần công ty. Thí dụ một xí nghiệp cầm thế nợ bằng cách phát hành cổ phiếu đưa đến kết quả “nâng vốn” trên vốn thật của xí nghiệp.
Một từ ngữ khác là “cải thiện cơ cấu” (restructuring) khi một xí nghiệp thay đổi tổ chức của mình để bội tăng tối đa hiệu năng của tài sản công ty. “Cải thiện cơ cấu” thường được áp dụng bằng cách sang chuyển một phần hay toàn bộ nghiệp vụ dưới hình thức bán lấy tiền mặt hay chứng khoán để trả nợ hoặc hợp tác vào một công cuộc kinh doanh mới. Sau hết “tái tổ chức” (reorganization) là việc điều chỉnh cấu trúc vốn liếng của xí nghiệp. Nhiều khi tái tổ chức được dùng trong việc khai phá sản theo Chương 11 của luật khánh tận giúp cho công ty còn sống sót và giữ được hoạt động trên thương trường.
Kỳ tới chúng tôi sẽ tiếp tục tìm hiểu các khía canh pháp lý khác trong việc cải tổ xí nghiệp. Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quí độc giả một vài kiến thức tổng quát về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quí độc giả vẫn cần thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quí vị.
KHÁNH HÒA, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Thanh Bình, 53 tuổi, ở thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, bị công an mời lên đồn vì cáo buộc dùng kiếm đe dọa nhân viên môi trường đô thị sau khi bị nhắc nhở vì hái hoa ở công viên.
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 12 Tháng Giêng, sự việc xảy ra một ngày trước, trong lúc cô ĐTMH, 23 tuổi, nhân viên công ty Môi Trường Đô Thị Nha Trang, đang chăm sóc, trang trí hoa tại công viên bên cạnh tháp Trầm Hương, biểu tượng của Nha Trang.
Người đàn ông cầm thanh kiếm đe dọa nữ nhân viên môi trường đô thị Nha Trang. (Hình: Chụp qua màn hình)
Ông Nguyễn Thanh Bình mặc áo vest, lái xe Mercedes chở theo một cô gái chưa rõ lai lịch, đi ngang qua thì dừng xe cạnh công viên.
Ông Bình xuống xe rồi bẻ hoa để tặng cô gái thì bị cô H. phát giác, lên tiếng nhắc nhở.
Ngay lúc đó, ông Bình lớn tiếng chửi bới, xúc phạm cô H. rồi mở cốp xe lấy một thanh kiếm chạy đến thách thức, đe dọa nữ nhân viên.
Thấy vậy, cô gái đi cùng ông Bình đến can ngăn, giằng lấy cây kiếm và đẩy ông này lên xe.
Ông Bình lấy một chai nước từ trong xe ném về cô H. rồi mới lái xe hơi bỏ đi.
Toàn bộ sự việc được nhân chứng quay video clip và lan truyền trên mạng xã hội, thu hút sự bàn tán của công luận.
Giới chức Công An Thành Phố Nha Trang cho biết làm việc với ông Bình, đồng thời tạm giữ cây kiếm là tang vật.
Nhiều phần ông Nguyễn Thanh Bình sẽ bị xử phạt hành chính vụ này.
Liên quan sự việc, báo Pháp Luật TP.HCM cho biết ông Bình có biệt danh Bình “Con.”
Báo Lao Động mô tả rằng ông Bình “là chủ tịch kiêm tổng giám đốc một tập đoàn đa lĩnh vực tại Nha Trang.”
Vụ việc xảy ra tại công viên cạnh tháp Trầm Hương, biểu tượng của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. (Hình: Tuổi Trẻ)
Trong khi đó, mạng xã hội cho rằng ông Nguyễn Thanh Bình là chủ tịch tập đoàn Phúc Bình, từng được một số báo ở Việt Nam ca ngợi là “nhà lãnh đạo xuất sắc, đầy nghị lực, luôn gắn liền với trách nhiệm xã hội.”
Facebook “Nhân Nghĩa” mô tả sự việc trên trang cá nhân: “… Anh chở gái đi ngang tháp Trầm Hương. Anh thấy một bông hoa xinh tươi trong vườn bông công cộng. Lòng anh bỗng dậy lên bao lãng mạn vì hình ảnh Võ Thị Sáu ra pháp trường dẫu hai tay bị còng nhưng vẫn hái bông cài lên tóc. Nghĩ là mần, anh bèn dừng xe bên cạnh và bước xuống xe hái tặng người đẹp một bông hoa để nàng cài lên mái tóc. Hành động lãng mạn cách mạng của anh bị nhóm công nhân ‘mắt toét’ mắng chửi. Anh Bình nổi giận rút kiếm ra định đấu với cào cỏ, cuốc xẻng như một tráng sĩ…” (N.H.K) [kn]
ĐÀ NẴNG, Việt Nam (NV) – Gia đình thiếu niên NTNM, 13 tuổi, ở thành phố Đà Nẵng, làm đơn tố cáo ông Nguyễn Văn Kin, huấn luyện viên kiêm chủ nhiệm câu lạc bộ Seung Ri ở quận Cẩm Lệ, đã đánh em “bầm dập.”
Theo tờ Tuổi Trẻ hôm 12 Tháng Giêng, ông Nguyễn Tấn Hưng, cha bé M. cho biết, ba ngày trước, con trai ông kể rằng mình bị ông Kin dùng roi tre đánh vào hai bắp đùi, còn một phụ tá huấn luyện viên đánh vào mông, ngực.
Vết bầm trên ngực bé trai. (Hình: Tuổi Trẻ)
Lúc bị đánh, bé M. đang nằm nghiêng, tập động tác đá chân. Do bị đau, bé trai định nhổm dậy thì bị đạp vào lưng khiến nạn nhân nằm gục.
Thiếu niên sau đó cả đêm không ngủ được vì đau ê ẩm toàn thân, nhất là phần mông.
Sau đó, do bé M. bị khủng hoảng tâm lý và sợ bị đánh tiếp, ông Hưng phải chuyển phòng tập taekwondo cho con trai mình.
“Thương tật của cháu [NTNM] chỉ bị ở phần mềm, không bị nội thương. Tuy nhiên hành động đánh cháu thì rất ác, người lớn mà đánh đứa trẻ cao 1.48 mét đỏ hết ngực và lưng,” ông Hưng nói.
Phản hồi về cáo buộc này, ông Nguyễn Văn Kin phủ nhận chuyện dùng roi tre đánh vào đùi bé M.
Ông này cho biết rằng phụ tá của mình có đánh bé M. với lý do thiếu niên “nghịch trong giờ tập.”
Đề cập về cây roi, ông Kin nói: “Trong lúc dạy, tôi có dùng cây tre dài khoảng 50 cm và dày khoảng 1 cm. Khi các bạn thực hiện động tác, tôi dùng cây tre đó để điều chỉnh động tác cho các bạn.”
Thiếu niên NTNM. (Hình: Tuổi Trẻ)
Sau khi bị công an địa phương mời làm việc, ông Kin cho biết thêm rằng mình “không hề lo lắng hay sợ, chỉ hụt hẫng khi đã giúp đỡ bé M. rất nhiều” và “không hiểu sao giờ lại rơi vào tình huống này.”
Đại diện Liên Đoàn Taekwondo Việt Nam (VTF) được tờ Tuổi Trẻ dẫn lời: “Đây là lời cảnh tỉnh đến tất cả các huấn luyện viên thuộc liên đoàn: Hãy đảm bảo việc huấn luyện võ thuật được thực hiện đúng quy định và đạo đức nghề nghiệp. Đây không chỉ là vấn đề của một cá nhân hay một câu lạc bộ, mà còn ảnh hưởng đến uy tín và hình ảnh của môn võ taekwondo tại Việt Nam.” (N.H.K) [kn]
BEVERLY HILLS, California (NV) – Danh hài Ali Wong, người mang hai dòng máu Hoa-Việt, vừa giành giải Quả Cầu Vàng 2025 cho giải thưởng trình diễn hài độc thoại xuất sắc nhất trên truyền hình vào tối Chủ Nhật, 5 Tháng Giêng, theo The Hollywood Reporter.
Cô được vinh danh nhờ một chương trình đặc biệt thứ tư được phát sóng trên Netflix, “Ali Wong: Single Lady,” xoay quanh cuộc sống sau khi ly hôn. Trong phần phát biểu nhận giải, Wong kể về những câu lạc bộ hài kịch nhỏ nhắn ở San Francisco, nơi cô dấn thân vào sự nghiệp hài độc thoại.
“Tôi không thể đứng đây nếu không nhờ thời gian diễn hài trên sân khấu ở San Francisco cũng như tất cả những ngày khổ luyện để trở thành một danh hài độc thoại. Chính vì thế, tôi thực sự cảm tạ Molly Schminke đến từ Câu Lạc Bộ Hài Kịch San Francisco. Và người bạn thân thiết nhất của tôi, Mia (Serafino), cũng có mặt để chung vui cùng tôi. Cảm ơn rất nhiều vì tất cả lòng thương mến và ủng hộ của quý khán thính giả suốt những năm qua, đó là một điều có ý nghĩa vô cùng to lớn. Cảm ơn quý vị rất nhiều,” Wong nói trước khán giả tại lễ trao giải Quả Cầu Vàng.
Minh tinh Ali Wong đoạt giải Quả Cầu Vàng 2025 tại Beverly Hills, California, ngày ngày 5 Tháng Giêng, 2025. (Hình: ROBYN BECK/AFP/Getty Images)
Chương trình “Ali Wong: Single Lady” cho khán giả thấy những góc nhìn chân thật về hành trình tìm kiếm tình yêu của nữ danh hài sau khi hôn nhân tan vỡ.
Ali Wong giành chiến thắng trong một giải thưởng nhiều cạnh tranh với hàng loạt tên tuổi, trong đó có Jamie Foxx (Jamie Foxx: What Had Happened Was), Nikki Glaser (Nikki Glaser: Someday You’ll Die), Seth Meyers (Seth Meyers: Dad Man Walking), Adam Sandler (Adam Sandler: Love You) và Ramy Youssef (Ramy Youssef: More Feelings).
Giải thưởng dành cho hài độc thoại chỉ vừa được thêm vào năm ngoái, trong đó Ricky Gervais là người chiến thắng đầu tiên, vượt qua các ứng cử viên Chris Rock, Trevor Noah, Amy Schumer, Sarah Silverman và Wanda Sykes. Hình thức chương trình truyền hình trực tiếp ngày càng được nhiều khán giả theo dõi khi HBO và Netflix tăng cường sản xuất các chương trình hài độc thoại do các ngôi sao của họ thực hiện.
Giải thưởng trình diễn hài độc thoại xuất sắc nhất trên truyền hình công nhận các danh hài thể hiện màn trình diễn hài truyền thống kéo dài ít nhất 30 phút liên tục, không thuộc các vai diễn trong phim truyền hình, phim truyền hình giới hạn, phim tuyển tập hoặc phim truyền hình thông thường, được phát hành trên “một mạng xã hội chính thức” (trương mục mạng xã hội cá nhân thì không được tính), theo quy định của Quả Cầu Vàng.
Ali, tên đầy đủ là Alexandra Dawn Wong, sanh năm 1982 ở San Francisco, California. Cô là con út trong gia đình có bốn người con, cha là một bác sĩ gây mê gốc Hoa và mẹ làm cán sự xã hội, xuất thân ở Huế, Việt Nam, di cư qua Mỹ năm 1960.
Ali Wong tốt nghiệp đại học University of California, Los Angeles, ngành nghiên cứu người Mỹ gốc Á.
Đây là lần thứ hai liên tiếp Wong mang về giải thưởng Quả Cầu Vàng. Năm 2024, cô đoạt danh hiệu “Nữ diễn viên chính phim tập ngắn/điện ảnh truyền hình xuất sắc” trong “Beef” (đóng chung với nghệ sĩ Hồng Đào).
Năm 2023, Ali Wong được tạp chí Time vinh danh là một trong 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới. (TTHN)
MOST, Czech (NV) – Một vụ hỏa hoạn xảy ra tại một nhà hàng ở miền Bắc Cộng Hòa Tiệp, khiến sáu người thiệt mạng và sáu người khác bị trọng thương, các viên chức cho biết hôm Chủ Nhật, 12 Tháng Giêng, theo hãng tin AP.
Nhà hàng U Kojota tọa lạc tại thành phố Most, cách Prague khoảng 63 dặm (100 kilometer) về hướng Bắc vẫn mở cửa khi đám cháy bùng lên trước nửa đêm Thứ Bảy, lực lượng cứu hỏa cho biết. Cảnh sát và lính cứu hỏa cho rằng nguyên nhân có thể là do một lò sưởi vận hành bằng gas bị lật nhào.
Mãi cho tới 1 giờ sáng cùng hơn 60 lính cứu hỏa mới khống chế được đám cháy. Các nạn nhân bị thương được cấp cứu tại các bệnh viện ở Most và các thành phố lân cận. Nhà chức trách đang điều tra nguyên nhân dẫn tới hỏa hoạn.
Lính cứu hỏa xem xét khu vực nhà hàng U Kojota bị cháy ở Most, Cộng Hòa Czech, ngày 12 Tháng Giêng, 2025. (Hình: MICHAL CIZEK/AFP/Getty Images)
Bộ Trưởng Nội Vụ Vit Rakusan trực tiếp thị sát nhà hàng vào sáng Chủ Nhật đồng thời cho biết khoảng 30 người trong nhà hàng và một khu chung cư gần đó đã được di tản.
Thị Trưởng Most, Marek Hrvol, cho biết đây là thảm kịch tồi tệ nhất lịch sử thành phố trong thời gian gần đây. (TTHN)
SEOUL, Nam Hàn (NV) – Hộp dữ liệu chuyến bay và máy ghi âm buồng lái bên trong phi cơ dân dụng thuộc hãng hàng không Jeju Air gặp tai nạn vào tháng trước ngừng hoạt động bốn phút trước khi xảy ra thảm họa, Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết.
Tai nạn trong chuyến bay Jeju Air tước đi sinh mạng của 179 người, làm thảm kịch hàng không chết chóc nhất từng xảy ra trên lãnh thổ Nam Hàn. Hai thành viên phi hành đoàn là những người duy nhất may mắn sống sót, theo BBC.
Các nhà điều tra mong rằng dữ liệu trong máy ghi âm sẽ hé lộ tình tiết liên quan tới những khoảnh khắc quan trọng trước khi thảm kịch ập tới.
Chiếc máy bay Jeju Air Boeing 737-800 gặp tai nạn tại phi trường Muan International Airport ở Muan ngày 30 Tháng Mười Hai, 2024. (Hình: JUNG YEON-JE/AFP/Getty Images)
Nhà chức trách sẽ phân tích nguyên nhân khiến “hộp đen” ngừng ghi âm, Bộ Giao Thông Nam Hàn cho biết.
Ngoài ra Bộ Giao Thông Nam Hàn còn cho biết ban đầu máy ghi âm được kiểm tra tại Nam Hàn.
Khi phát giác ra tình trạng mất dữ liệu, các viên chức lập tức gửi máy ghi âm tới Hoa Kỳ và được các cơ quan quản lý an toàn tại Hoa Kỳ hỗ trợ phân tích.
Phi cơ gặp nạn, Boeing 737-800, khởi hành từ Bangkok hôm 29 Tháng Mười Hai nhưng phải hạ cánh khẩn cấp tại Phi Trường Quốc Tế Muan và tông vào một bức tường ở cuối đường băng sau đó bốc hỏa.
Sim Jai-dong, từng là nhà điều tra tai nạn thuộc Bộ Giao Thông Nam Hàn, nói với Reuters rằng việc mất dữ liệu trong những giây phút định mệnh cuối cùng là điều đáng ngạc nhiên và cho thấy rằng tất cả các hệ thống trong phi cơ, gồm có nguồn điện và cả nguồn điện dự phòng có thể đã bị vô hiệu hóa.
Nhiều câu hỏi vẫn chưa có lời giải đáp. Các nhà điều tra cũng xem xét liệu tai nạn có liên quan tới chim hay điều kiện thời tiết hay không.
Họ cũng tập trung vào lý do vì sao phi cơ Boeing 737-800 không mở bánh xe hạ cánh khi trượt xuống đường băng. (TTHN)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Trong thời gian phong tỏa vì COVID-19, người thuê và người mua nhà hưởng lợi từ sự bất ổn của thị trường nhà ở. Lãi suất thế chấp xuống thấp kỷ lục, và chủ nhà giảm mạnh tiền thuê để giữ khách thuê hiện tại và thu hút khách mới.
Tuy nhiên, theo trang mạng “The Street,” những năm sau phong tỏa đã chứng kiến chi phí thuê nhà, lãi suất thế chấp, và giá nhà mới tăng mạnh, đảo ngược sự nhẹ nhõm tài chính tạm thời cho người tiêu dùng.
Năm 2025 sẽ vẫn là năm khó khăn, nhưng cũng có một số cơ hội cho cả người mua lẫn người bán nhà. (Hình minh họa: RDNE Stock project/Pexels.com)
Hiện tại, người tiêu dùng phải đối mặt với chi phí sinh hoạt và nhà ở cao hơn nhiều, trong khi tăng trưởng lương lại đình trệ.
Khi lạm phát tăng vọt vào năm 2022, chi phí nhà ở cũng tăng theo. Giá nhà và tiền thuê nhà là các yếu tố quan trọng của lạm phát cơ bản và hiện nay vẫn duy trì ở mức cao mặc dù lạm phát tổng thể đã giảm nhiệt.
Chi phí nhà ở tăng không chỉ làm người mua và người thuê mệt mỏi mà còn giữ lạm phát ở mức cao. Tòa Bạch Ốc và Ngân Hàng Dự Trữ Liên bang Minneapolis dự đoán chi phí nhà ở cao sẽ tiếp tục kéo dài sang đến năm sau.
Chi phí nhà ở cao giữ lạm phát ở mức cao
Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) Tháng Mười Một được công bố trong tháng này cho thấy kết quả trái chiều. Lạm phát tăng lên 2.7%, xa hơn mục tiêu 2% cuối năm của Fed. Lạm phát chi phí nhà ở, bao gồm tiền thuê và chi phí sở hữu nhà, tăng 0.3%, nhưng có cải thiện nhẹ so với Tháng Mười.
Tòa Bạch Ốc cập nhật về lạm phát nhà ở, chỉ ra rằng nguồn cung nhà hạn chế là nguyên nhân khiến chi phí nhà ở tăng. Mặc dù lạm phát nhà ở đạt đỉnh 8.3% vào Tháng Tư năm 2023, nhưng hiện nay vẫn ở mức cao với 4.8%.
Dù tốc độ tăng tiền thuê nhà đã giảm so với đỉnh điểm vào Tháng Sáu, năm 2022, nhưng mức giảm này chưa đủ để kéo lạm phát xuống. Riêng lạm phát chi phí nhà ở đã chiếm 40% mức tăng của CPI trong Tháng Mười Một.
Ngân hàng Dự trữ Liên bang Minneapolis ước tính cần ít nhất một năm nữa để giá thuê ổn định thì mới có thể giảm tác động đến lạm phát. Lạm phát nhà ở sẽ vẫn cao hơn mức trước đại dịch cho đến cuối năm 2025.
Người tiêu dùng chịu áp lực từ chi phí sinh hoạt tăng cao có khả năng không thấy cảm thấy nhẹ nhõm trong những tháng tới, nhưng cuối năm có vẻ sẽ có nhiều hứa hẹn hơn.
Fannie Mae dự đoán hiệu ứng “khóa chặt” của thị trường nhà ở năm 2025
Khả chi trả là yếu tố quan trọng của thị trường nhà ở, quyết định thời điểm và địa điểm tìm mua nhà. Giá nhà trung vị (median) tăng và lãi suất thế chấp cao đã gây ra rào cản cho người mua nhà lần đầu, khiến hoạt động thị trường đình trệ.
Fannie Mae gọi hiện tượng này là “hiệu ứng khóa chặt,” cho thấy cả người mua lẫn người bán bị mắc kẹt trong tình trạng bế tắc.
Dựa vào đó, họ đã đưa ra một số dự đoán chính cho thị trường nhà ở năm 2025: Lãi suất thế chấp sẽ giảm, nhưng vẫn trên 6%; Doanh số bán nhà mới sẽ thúc đẩy hoạt động thị trường; Giá nhà sẽ tiếp tục tăng, nhưng tốc độ tăng giá sẽ chậm lại.
Mark Palim, kinh tế gia trưởng của Fannie Mae, nhận định rằng năm 2025 sẽ vẫn là năm khó khăn, nhưng cũng có một số cơ hội.
“Chúng tôi dự đoán khủng hoảng khả năng mua nhà sẽ làm giảm hoạt động thị trường trong suốt giai đoạn dự báo, nhưng tăng trưởng lương danh nghĩa sẽ vượt qua tốc độ tăng giá nhà lần đầu tiên sau hơn một thập niên vào năm 2025, và từ từ mang lại sự nhẹ nhõm cần thiết cho người mua tiềm năng,” ông nói.
“Sự biến động cao của lãi suất thế chấp có thể mang đến cơ hội cho người mua nhà tận dụng các mức giảm tạm thời, và chúng ta có thể thấy những giai đoạn hoạt động thị trường tăng lên nhờ lãi suất thấp hơn. Nhưng trung bình, chúng tôi dự đoán rằng lãi suất thế chấp vẫn cao và tiếp tục là rào cản cho hoạt động mua bán.”
Thị trường nhà ở năm 2025 có thể có cả tốt lẫn xấu. Lạm phát dai dẳng và lãi suất thế chấp cao có thể khiến điều kiện trở nên khó khăn, nhưng những người mua đã chờ đợi sẽ có cơ hội tham gia vào thị trường. (Ng.Tr) [kn]
SACRAMENTO, California (NV) – Theo dữ liệu mới của liên bang, dân số vô gia cư ở California vẫn lớn nhất toàn quốc, nhưng cuộc khủng hoảng ở đây lại gia tăng chậm hơn so với hầu hết các vùng còn lại của đất nước, theo báo mạng CalMatters ngày 6 Tháng Giêng.
Số người vô gia cư ở California chỉ tăng hơn 3% vào năm ngoái so với năm trước, với hơn 187,000 người ngủ ngoài đường phố hoặc trong các nơi trú ẩn trong tiểu bang tính đến Tháng Giêng, 2024. Nhìn chung, cả nước có mức tăng dưới 18 % và 22 tiểu bang bị tăng ở mức hàng chục. Chỉ có sáu tiểu bang, gồm Wyoming, Tennessee, và Maine, là có số lượng người vô gia cư giảm.
Thống Đốc Gavin Newsom tin rằng chương trình chống tình trạng vô gia cư tại California của ông có hiệu quả. (Hình minh họa: Adriana Heldiz/CalMatters)
Bộ Phát Triển Gia Cư Hoa Kỳ là cơ quan gần đây công bố kết quả tổng kết số người vô gia cư theo thời điểm bắt buộc mới nhất của liên bang. Việc đếm, diễn ra vào đầu năm 2024, dựa vào các tình nguyện viên, nhân viên tiếp cận cộng đồng và nhân viên thành phố và quận hạt để đếm thực tế những người vô gia cư mà họ thấy đang ngủ bên ngoài trong đêm.
Cách tiếp cận này không hoàn toàn chính xác – mỗi quận hạt tiến hành đếm khác nhau, một số ước tính một số số liệu của họ và họ chắc chắn sẽ bỏ sót những người vô gia cư ngủ ẩn ở những khu vực khó tiếp cận hoặc ở nhà thân nhân, bạn bè.
Hầu hết các quận hạt ở California đều đếm số người ở các nơi trú ẩn hàng năm, nhưng lại tính số người ngoài đường phố mỗi năm, khiến việc so sánh giữa các năm trở nên khó khăn.
Tuy nhiên, bất chấp những trở ngại về dữ liệu, các giới chức sử dụng số liệu tính theo thời điểm để phân bổ ngân quỹ liên bang và tiểu bang, đồng thời giúp hướng dẫn chính sách về người vô gia cư.
Một phân tích của CalMatters về dữ liệu đếm vào Tháng Chín, 2024, khi một số quận hạt ở California chưa công bố kết quả, cho thấy khoảng 186,000 người vô gia cư đang sống trong tiểu bang.
Gần 200,000 người này sống ở đâu trong thành phố?
Tin mừng cho California: Lượng người vô gia cư tuy có tăng nhưng vẫn chậm nhất nước. (Hình minh họa: Omar Sanchez/Voice of OC)
Theo cơ quan nhà ở liên bang, có ít nhất 187,084 người không nhà ở California, con số cao hơn dân số thành phố Oceanside ở San Diego County.
Dữ liệu liên bang cho thấy vai trò to lớn của California trong cuộc khủng hoảng vô gia cư trên toàn quốc. Gần một phần tư tổng số người Mỹ vô gia cư sống ở California – cũng như 28% tổng số cựu chiến binh vô gia cư và 44% tổng số người Mỹ “vô gia cư mãn tính” (những người khuyết tật và đã vô gia cư trong một khoảng thời gian đáng kể).
Hai phần ba số cư dân vô gia cư ở California ngủ ngoài đường – tỉ lệ cao nhất trong cả nước – cho thấy tiểu bang cần có thêm nơi tạm trú (shelter).
Có một số điểm đáng mừng trong báo cáo: Số thanh niên California vô gia cư không có cha mẹ hoặc người giám hộ giảm 11% vào năm ngoái, số cựu chiến binh vô gia cư và người vô gia cư kinh niên cũng giảm.
Trong khi số người trong các gia đình có trẻ em vô gia cư khắp đất nước tăng gần 40% vào năm ngoái – một mức tăng đột biến đáng lo ngại mà các giới chức liên bang cho là do làn sóng người di cư gây ra – thì về cơ bản, con số này vẫn không thay đổi ở California.
Thống Đốc Gavin Newsom nhấn mạnh những lĩnh vực mà California đi ngược lại xu hướng quốc gia là bằng chứng cho thấy chương trình nghị sự về tình trạng vô gia cư của ông đang có hiệu quả.
“Tình trạng vô gia cư tiếp tục gia tăng với số lượng ngày càng cao trên toàn quốc, nhưng chúng ta đang có những dấu hiệu tiến bộ ở California,” ông Newsom tuyên bố. “Chúng ta đã ngăn chặn tình trạng vô gia cư gia tăng kéo dài hàng thập niên – nhưng chúng ta vẫn còn nhiều việc phải làm. Kế hoạch của California đầy tham vọng và đầy thử thách nhưng dữ liệu đang chứng minh rằng điều đó không phải là không thực hiện được. Các chiến lược của chúng ta đang có hiệu quả tích cực.” (ĐG) [đ.d.]
Trong ba lần họp báo với giới truyền thông trong nước sau sự kiện hơn 3,000 công an đủ các lực lượng tấn công đẫm máu vào Đồng Tâm, ông Tô Ân Xô và Lương Tam Quang là hai quan chức cao cấp của Bộ Công An đã lên tiếng giải thích điều gì đã xảy ra vào rạng sáng ngày 9 Tháng Giêng, 2020, tại Đồng Tâm.
Dân làng Đồng Tâm, huyện Mỹ Đức, Hà Nội đắp mô chận đường vào làng, ngăn công an cưỡng chế đất đai hồi năm 2017. Dù vậy, họ bị hơn 3,000 công an tấn công ngày 9 Tháng Giêng, 2020. (Hình: STR/AFP/Getty Images)
Ban đầu, một cách đầy chủ quan, họ cho rằng việc tấn công xảy ra tại khu vực Miếu Môn, nơi đang tranh chấp, cách thôn Hoành, Đồng Tâm hơn 2km. Với lý do dân làng đã kéo đến đấy để ngăn cản lực lượng quân đội xây dựng tường rào Miếu Môn.
Sau sự vạch trần của nhiều Facebooker, thì họ đã phải điều chỉnh dần sự gian dối và trong lần họp báo sau cùng, họ đã phải thừa nhận việc tấn công xảy ra tại thôn Hoành, xã Đồng Tâm. Tuy vậy, họ vẫn cho rằng khi đơn vị chức năng đi băng ngang cổng thôn Hoành, dân làng Đồng Tâm đã chủ động tiến ra, dùng hung khí tấn công vào lực lượng công an?!
Với cách thông tin như vậy, họ muốn công chúng tin rằng lực lượng chức năng chỉ thực hiện việc tự vệ và sau đó là truy bắt nhóm dân làng đã vi phạm pháp luật vì chống người thi hành công vụ và gây rối trật tự công cộng mà thôi.
Thông tin này hoàn toàn trái ngược lại với các nhân chứng tại làng Đồng Tâm, kể cả những dân làng bị bắt giữ, rằng dân làng bị lực lượng công an chủ động tấn công khi đang ngủ trong phạm vi nhà cụ Lê Đình Kình.
Vậy thực tế, ai đã chủ động tấn công?
Nếu dân làng chủ động tấn công lực lượng công an, đó là hành vi vi phạm pháp luật một cách hiển nhiên và dĩ nhiên, dân làng phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi của mình. Nhưng nếu lực lượng công an tấn công cấp tập vào nhà dân bằng súng đạn, pháo sáng, drone không người lái, chó nghiệp vụ? Cơ sở pháp lý nào cho phép họ làm việc đó?
Cho đến khi nhóm luật sư tiếp cận với hàng chục nghìn trang hồ sơ vụ án, trong đó, vô tình có hai lời khai nhắc đến bản kế hoạch tối mật 419A của cơ quan Công An, mà có vẻ như đó là bản kế hoạch tấn công vào dân làng Đồng Tâm. Thế nhưng, trong hồ sơ vụ án lại không có lưu bản kế hoạch mật 419A đó.
Thế nên, trước phiên tòa và nhắc lại rất nhiều lần trong phiên tòa, với tư cách người bào chữa, chúng tôi đã yêu cầu tòa án thu thập bản kế hoạch 419A này để xem xét. Vì lẽ, nếu đây là bản kế hoạch có nội dung tấn công vào dân làng Đồng Tâm, thì rõ ràng, chính lực lượng công an đã thực hiện theo bản kế hoạch để chủ động tấn công vào dân làng Đồng Tâm vào giấc rạng sáng ngày 9 Tháng Giêng, 2020.
Nhưng nếu bản kế hoạch 419A chỉ có nội dung cho phép lực lượng công an đi tuần tra để bảo đảm trật tự trị an trong tại địa phương và bảo vệ cho việc quân đội xây dựng tường rào Miếu Môn, thì theo đó, sẽ giúp loại bỏ khả năng lực lượng công an chủ động tấn công và dân làng Đồng Tâm.
Hai người con ông Lê Đình Kình là Lê Đình Chức và Lê Đình Công bị kết án tử hình, còn người cháu Lê Đình Doanh bị án chung thân.(Hình: TTXVN)
Không chỉ thế, nếu bản kế hoạch được bạch hóa, sẽ còn giúp cho công chúng thấy rõ việc chính quyền điều động lực lượng công an đi vào thôn Hoành có phải là công vụ hay không. Nếu có, phạm vi công vụ là gì, và liệu có bao gồm việc cho phép tiến hành các biện pháp có thể dẫn đến cái chết của bốn người hay không?
Khi làm rõ về những điều nêu trên cũng sẽ làm sáng tỏ là những bị cáo là dân làng Đồng Tâm có chống người thi hành công vụ?
Trong phiên tòa, hội đồng xét xử đã bác yêu cầu của luật sư đòi thu thập bản kế hoạch 419A này vì 2 lý do: Không cần thiết và đây là văn bản tối mật của ngành Công An.
Thật ra, đối với bản kế hoạch 419A này, chỉ có thể đọc nội dung kế hoạch thì mới có thể đánh giá được rằng nó cần thiết phải thu thập hay không? Song song đó, với quy định tố tụng hình sự, thì văn bản tối mật cũng không phải là lý do để từ chối thu thập, làm mất cơ hội xem xét, làm sáng tỏ sự thật của một vụ án tày trời.
Cuối cùng, cho dù vụ án đã tuyên đến hai hình phạt tử hình đầy bất công cho các con của ông Lê Đình Kình để khép lại các thủ tục tố tụng. Đồng thời, bản kế hoạch tối mật 419A chưa từng được hé lộ. Thế nhưng, việc tòa án kiên quyết từ chối thu thập và bạch hóa về bản kế hoạch này cũng đã giúp công chúng đoán được nội dung của bản kế hoạch đó. Tất nhiên là bản kế hoạch tấn công vào dân làng Đồng Tâm. Nếu không, sao phải giấu giếm? [kn]
Có những ký ức mà người ta thường không muốn nhớ lại, vì đã bị nó ám cả đời, xen cả vào giấc mơ. Kể lại, đó là cách mà thằng Tèo chữa lành.
Những năm cuối của thập niên 70 và thập niên 80, cái đói thời ngăn sông cấm chợ ở miền Nam đã ảnh hưởng đến nhiều con người, trong đó có gia đình thằng Tèo và thằng Tèo. Ba thằng Tèo vì muốn cứu đói cho 6 đứa con và bản thân đã làm những chuyện kỳ cục, ảnh hưởng đến tâm lý thằng Tèo.
Hậu quả là thằng Tèo càng ngày càng sợ tiếp xúc với con người. Mỗi khi tiếp xúc với người lạ xong là thằng Tèo bị nhức đầu dai dẳng. Thằng Tèo cũng ít cười vì càng cố gượng cười thì nó càng bị nhức đầu thêm. Mỗi khi nhức đầu thì dòng ký ức tuổi thơ lại hiện lên càng làm rối tâm trí.
Ngôi nhà vách ván mái tôn nền đất ngang chừng 5 mét, dài chừng 15 mét nằm trong mảnh đất ngang 7 mét dài 40 mét, bên con lộ 22 ở một tỉnh miền Đông. Trong sân đất trước ngôi nhà có cây xoài và cây mít. Hàng rào trước nhà là những bụi tùm nụm. Trong sân sau có cái giếng sâu hoắm. Xa xa phía sau là những bụi chuối, bụi tre gai. Hông nhà bên trái lại có thêm một cây mít. Hàng rào bên hông này là những bụi cây lưỡi hổ và cây trà (gọi là cây trà nhưng không phải loại cây cho lá để làm trà uống) mọc um tùm. Hông nhà bên phải có cây ổi và những dây mồng tơi, bụi bù ngót.
Đó là ngôi nhà của 6 đứa trẻ và một người lớn, đứa lớn nhất là con gái 13 tuổi, đứa nhỏ nhất là thằng Tèo 3 tuổi. Ngôi nhà thường xuyên vắng người lớn vì lý do cũng dễ hiểu. Sau khi mẹ nó mất vì bệnh nặng vào Tháng Tư 1978, cũng là lúc nó sắp được 3 tuổi, ba nó thường xuyên đi thăm hai bà vợ hờ. Một bà cách nhà nó chừng 30 cây số, còn một bà cách nhà nó chừng 5 cây số.
Lúc đi, ba nó biện minh là “Tao đến nhà mấy bả ăn cơm để đỡ một miệng ăn. Rồi tao coi nhà mấy bả có gì ăn được thì tao mang về cho tụi mày ăn.” Có khi gần nửa đêm ba nó mang về một lon Guigoz đựng cơm không, với mấy miếng đường tán. Tụi nó ngồi quanh cái bàn gỗ mục trong ánh đèn dầu leo lét, chia cơm ra ăn với đường tán. Có hôm vớt vát, ba nó mang về vài cái bánh bò, bánh ít hay mấy trái lý. Mà đâu phải ngày nào mấy bà vợ hờ của ba nó cũng chứa ổng, lúc đó ba nó đi tìm bạn nhậu, nhậu để say mà cũng là để no.
Về phần tụi nó, bữa ăn là những món luộc từ những cây trái có trong sân nhà: mùng tơi hay bù ngót, trái mít non gọt vỏ, măng, trái chuối non, cây chuối non. Khi nào trong nhà không còn gì để luộc, tụi nó ăn luôn cả trái chanh non, xoài non chua lè chua lét hay trái ổi non chát ngắt chấm muối hột.
Có hôm thằng Tèo đói quá đi không nổi nữa nên bò từ giường này qua giường nọ nằm chờ có cái gì đó để ăn sau khi đã uống liên tục những ca nước lã để cho căng bụng từ sáng đến tối. Vậy mà ba nó về cũng không có gì để ăn. Đã vậy, ông còn quát chửi giọng hậm hực: “Tao đã dặn bao nhiêu lần rồi là trong nhà luôn luôn phải thủ sẵn một muỗng gạo, một muỗng cà phê gạo cũng được, khi nào đói quá thì nấu với một nồi nước rồi chia nhau ra húp, có hơi gạo cũng đỡ đói. Tại sao tụi bây không nghe lời tao hả?”
Gạo. Đó là một thứ hiếm khi có trong nhà thằng Tèo. Một tháng chỉ vài ngày rải rác là có gạo để nấu cháo, hay “sang” lắm là nấu cơm ăn với rau má sống chấm nước tương hột quậy thật lỏng với nước lã thì mới đủ cho 6 đứa. Thằng Tèo chỉ ước gì ngày nào cũng có cơm ăn với rau má sống chấm nước tương hột như vậy. Đó là những ngày khách trả tiền cho ba thằng Tèo vì đã mua chịu của ông thuốc trị bệnh.
Ba thằng Tèo trước Tháng Tư 1975 là y tá cho một bệnh viện đa khoa tỉnh nên ông cũng biết cách trị những bệnh thông thường. Vợ mất. Ông nghỉ việc. Mà chắc không bệnh viện nào dám giữ ông lại làm việc vì ông đã trở nên điên điên khùng khùng.
Tèo nhớ ông có những cái tật khó hiểu là khi ông đứng thì ông cứ cà hẩy cà hẩy và lấy bàn tay sờ tới sờ lui cái hạ bộ. Khi nói một tiếng ông thường chêm vào những tiếng “nè! nè!” nghe điếc con ráy. Ông phun nước miếng liên tục mà ông thích phun vào mặt những đứa con. Khi ông cần con dao hay cầm cái rựa thì ông quơ lên hạ xuống như muốn bổ vào đầu đứa con nào đứng hay ngồi gần đó. Khi ông cầm ấm nước sôi thì cũng muốn chế vào mặt đứa con nào đứng gần.
(Hình minh họa: Minh Triết/Unsplash)
Các đứa lớn tỏ ra không sợ hay chúng sợ mà không dám nói. Riêng thằng Tèo cảm thấy rất khó chịu khi ba nó làm những hành động như vậy. Nó phản đối bằng cách cằn nhằn. Ông đâm ra bực bội và đánh thằng Tèo không thương tiếc.
Chỉ có những người không có tiền mới đến nhà thằng Tèo mua thuốc. Nếu ba thằng Tèo không có ở nhà thì chị Hai thằng Tèo bán những phần thuốc đã được ba nó phân ra sẵn cho người lớn và trẻ em, có ghi tên từng loại bệnh. Dĩ nhiên là người ta mua chịu, đến khi nào có tiền thì người ta mới đem trả. Một nửa tiền, ba nó đem mua thuốc bù vào để bán tiếp. Còn nửa kia, ông đem mua gạo, rau má, tương hột, củi. Đó cũng là lúc ước mơ của thằng Tèo thành sự thật: ước mơ có cơm ăn với rau má sống chấm nước tương hột quậy lỏng với nước lã.
Thằng Tèo có khi đói quá mà quên mất anh chị của nó. Có lần, nó ngấu nghiến ngốn đến ba tô cơm. Thằng anh thứ Tư của nó tức quá viết lên vách bằng phấn trắng để méc ba: “Tèo ăn ba tô cơm”. May mà ba nó cũng làm lơ với câu mách lẻo đó. Năm tháng dần trôi qua, dòng chữ ấy trở nên vàng đục mà câu chuyện về cái đói của nhà thằng Tèo vẫn chưa đến hồi kết thúc.
Vào cái thời ngăn sông cấm chợ, thiên hạ ai cũng thiếu ăn thiếu mặc nhưng chắc rằng nhà thằng Tèo nằm trong số nhà bị đói rũ rượi. Anh chị thằng Tèo lần lượt xa nhà để kiếm miếng ăn qua các công việc: chị Hai đi sơn mành trúc, anh Ba đăng ký đi bộ đội, anh Tư đi làm ở lò rèn, chị Năm đi làm công nhân, chị Sáu đi ở đợ bán cà phê. Còn lại thằng Tèo sống ở nhà với ba. Lúc này thằng Tèo đã 12 tuổi.
Ở cái tuổi sắp dậy thì mà nó ốm tong ốm teo nên người ta thường gọi nó là thằng Tèo Teo. Tèo Teo sau những năm tháng đói khổ và phải chịu đựng những thói xấu của ba nên nó cũng trở nên khùng khùng điên điên. Nó hay cà giựt cà giựt như người mắc bệnh kinh phong giựt. Ở trường, bạn học cùng lớp thường rút băng ghế cho nó té rồi đổ thừa rằng “Tèo tự giựt nên té ghế đó cô/thầy” để thoát tội với thầy cô giáo.
Ở nhà, thằng Tèo vẫn bị đói dù cho thỉnh thoảng anh chị nó có gửi một ít tiền hay gạo về nhà nhưng vẫn không đủ ăn. Ba thằng Tèo vẫn đi đi lại lại với các bà vợ hờ và vẫn đi tìm bạn nhậu, thậm chí nhậu nhiều hơn, la hét nhiều hơn, đánh nó nhiều hơn. Thời gian này cũng không còn ai mua thuốc chịu của ba nó. Cho nên hễ nhà hết gạo thì Tèo ăn tầm bậy tầm bạ những thứ quanh nhà hay là nhịn đói qua đêm luôn. Vì đói thường xuyên, thằng Tèo lúc nào cũng cảm thấy trong người mệt mỏi, lơ mơ, yếu ớt, không có sức lực. Chỉ cần một cơn gió mạnh thổi qua khi trời chuyển mưa lớn thì thằng Tèo lảo đảo.
Hôm nào ba thằng Tèo ở nhà thì có mấy bà bán sương sâm, bán bánh bò đi ngang nhà ghé vào “giao lưu tình cảm” với ba nó, rồi múc cho nó chén sương sâm hay cho nó cái bánh bò. Cảnh ba nó “nhấp nhô” trên giường ở lối đi với những người đàn bà lạ đập thường xuyên trước mắt nó. Có hôm ba nó mang về một người sư nữ. Bà ta bắt nó hôn bà thì mới cho nó một trái cam. Thằng Tèo hôn xong muốn ói vì mùi dầu gió tỏa ra từ da thịt quyện cùng mùi mồ hôi của bà ta.
Rồi không biết từ bao giờ, ba nó quen cả cánh tài xế. Thỉnh thoảng, đám tài xế ấy đưa phụ nữ đến “hành sự” cũng trên chính chiếc giường đó. Xong “việc” đám tài xế cho nó ít tiền. Với số tiền đó nó có thể mua gạo mua củi nấu cơm ăn được vài hôm.
Một buổi sáng vào năm học cuối cấp ba, thằng Tèo còn đang ngủ trên chiếc giường lắc lẻo vì “giường” là cánh cửa được kê bằng 4 khúc củi ở bốn góc thì bất chợt có một người đàn ông thò đầu vào mùng khều khều chân nó. Nó hết cả hồn quấn mền thật chặt hỏi “Có gì không chú?” Người đàn ông đáp “Có ba con ở nhà không?” Nó trả lời “Dạ, không. Ba con đi vắng từ hôm qua.” Đó là người đàn ông thỉnh thoảng tạt vô nhà nó rồi cũng “ôm ôm ấp ấp” với ba nó và cho nó ít tiền.
Cái tết thiếu thốn cuối cùng trong nhà thằng Tèo là năm 1993. Tết năm đó, nhà thằng Tèo không có bông, không có bánh mứt, không có bánh tét, không có nồi thịt kho tàu… như những gia đình khác. Mùng 1 tết, 6 anh chị em nhà thằng Tèo ngồi quanh cái chảo kho quẹt trên cái giường mà thằng Tèo nằm ngủ để ăn cơm. Những đôi đũa cùng chọt vào chảo kho quẹt làm nó rơi xuống đất. Cả 6 đứa mặc kệ cái chảo đang nằm trên nền đất, tiếp tục bước xuống đất ngồi quanh cái chảo kho quẹt để ăn cơm tiếp.
Những cái tết sau năm đó, ngôi nhà ở quê của thằng Tèo vắng bóng nó, vì sau khi học xong đại học, nó quyết chí ở lại Sài Gòn sinh sống.
Xuân lại về, gió mát rười rượi phả vào mặt thằng Tèo đang chạy xe máy giữa chốn Sài Gòn để tiếp tục tìm kiếm cái ăn cái mặc. Thấp thoáng ở những góc đường đã xuất hiện những cây bông mai bằng nhựa vàng chói được quấn dây đèn nhấp nháy. Trong cảnh sắc giả tạo, thằng Tèo lại nhớ về thời xa xưa, về những cái tết không có cái ăn bên gia đình. Dù đã hơn 30 năm trôi qua, những cảnh đói ăn ở quê vẫn hiện rõ trong tâm trí thằng Tèo như một cuốn phim quay chậm.
Xa quê hơn 30 năm, sống giữa chốn thành Hồ “hoa lệ” này, thằng Tèo thấm thía câu người ta thường bông đùa trên mạng: Thành Hồ có “hoa” cho người giàu, còn “lệ” cho người nghèo!
