LOS ANGELES, California (NV) – Nam California dự trù bị nắng nóng suốt một tuần, nhiệt độ sẽ cao bất thường và có thể phá kỷ lục, theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba.
Nhiệt độ dự trù tăng từ Thứ Tư tuần này và ít dịu bớt tới đầu tuần sau, ông Sebastian Westerlink, chuyên gia Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia (NWS) ở San Diego, cho hay. Ở nhiều nơi, nhiệt độ có thể nóng hơn bình thường của Tháng Ba từ 20 tới 30 độ F.
Nam California dự trù nắng nóng suốt một tuần. (Hình minh họa: Frederic J. Brown/AFP via Getty Images)
“Nếu có dịu bớt thì cũng rất ít và ngắn ngủi,” ông Ryan Kittell, chuyên gia NWS ở Los Angeles, cho biết.
Chuyên gia khuyến cáo cư dân Nam California hạn chế ra ngoài từ 10 giờ sáng tới 8 giờ tối trong đợt nắng nóng này. Bất cứ ai phải ra ngoài đều nên nghỉ ngơi thường xuyên trong bóng mát hoặc nơi có máy lạnh và uống đủ nước.
Orange County
Nhiệt độ cao nhất dự trù lên khoảng 73 độ F hôm Thứ Tư ở vùng duyên hải, như Huntington Beach, và 80 độ F trong nội địa, như Irvine, trước khi lên khoảng 85 độ F vào Thứ Năm và Thứ Sáu ở vùng duyên hải và khoảng 90 độ F trong nội địa, theo ông Westerlink.
Tới cuối tuần, nhiệt độ có thể giảm nhẹ, ở Huntington Beach nóng nhất khoảng 75 độ F, còn ở Irvine từ 86 tới 89 độ F. NWS dự báo nhiệt độ sẽ tăng lên lại vào Thứ Hai và Thứ Ba tuần sau, ở Huntington Beach cao nhất khoảng 80 độ F, còn ở Irvine 90 độ F.
Los Angeles County
Nhiệt độ có thể bắt đầu tăng vào Thứ Tư, lên cao hơn bình thường 20 tới 30 độ F vào Thứ Năm, ông Kittell cho hay. Nhiệt độ sẽ lên cao nhất vào Thứ Năm và Thứ Sáu, trung tâm Los Angeles dự trù nóng khoảng 97 độ F, Long Beach 95 độ F, và Burbank 97 độ F.
Tới cuối tuần, nhiệt độ dự trù xuống khoảng năm tới 10 độ F, trung tâm Los Angeles nóng khoảng 90 độ F, Long Beach 85 độ F, và Burbank 91 độ F, trước khi tăng lên lại vào Thứ Hai và Thứ Ba. Tới Thứ Ba, trung tâm Los Angeles có thể nóng 95 tới 99 độ F, Long Beach 86 tới 89 độ F, và Burbank khoảng 95 độ F.
Inland Empire
Vào Thứ Tư, nhiệt độ cao hơn bình thường 10 tới 15 độ F, nhiệt độ cao nhất từ 80 tới 85 độ F. Nhiệt độ dự trù tăng lên lại vào Thứ Năm và Thứ Sáu, cao nhất từ 90 tới 95 độ F khắp San Bernardino County và Riverside County, theo NWS.
Vào Thứ Sáu, nhiệt độ cao nhất ở Riverside có thể lên 96 độ F, còn San Bernardino 97 độ F, ông Westerlink cho biết. Nhiệt độ dự trù giảm vài độ F vào Thứ Bảy, cả Riverside lẫn San Bernardino khoảng 90 tới 94 độ F, rồi tăng lên lại vào Chủ Nhật.
Đợt nắng nóng này dự trù lên cao nhất vào Thứ Hai và Thứ Ba, hầu hết khu vực sẽ nóng từ 95 tới 99 độ F, những nơi còn lại 100 độ F trở lên. Tới Thứ Ba, Riverside có thể nóng 102 độ F còn San Bernardino 100 độ F, theo ông Westerlink.
Khắp Nam California, nhiệt độ thấp nhất ban đêm khoảng 55 tới 65 độ F trong đợt nắng nóng này. (Th.Long) [kn]
VĨNH LONG, Việt Nam (NV) – Những ngày qua, mưa trái mùa đã gây thiệt hại nặng cho diêm dân vùng duyên hải Trà Vinh, nay thuộc tỉnh Vĩnh Long.
Báo Tuổi Trẻ hôm 11 Tháng Ba dẫn tin từ Chi Cục Phát Triển Nông Thôn và Quản Lý Chất Lượng thuộc Sở Nông Nghiệp và Môi Trường Tỉnh Vĩnh Long, cho biết hiện nay giá muối thương phẩm đang ở mức khá cao, nhưng diêm dân ở tỉnh lại lao đao do mưa trái mùa.
Mưa trái mùa khiến nhiều ruộng muối của diêm dân tại xã Bảo Thạnh, tỉnh Vĩnh Long, thiệt hại nặng. (Hình: Tín Huy/Sài Gòn Giải Phóng)
Trước đó, trong hai ngày 26 và 27 Tháng Hai vừa qua, hai cơn mưa lớn trái mùa liên tiếp đổ xuống các xã Bảo Thạnh, Thạnh Phước, Thới Thuận, Tân Thủy và Đông Hải ở vùng duyên hải Trà Vinh, nay là tỉnh Vĩnh Long, làm thiệt hại 985 hécta với khoảng 28,985 tấn muối đang vào vụ thu hoạch.
Theo Chi Cục Phát Triển Nông Thôn, toàn tỉnh Vĩnh Long có 1,019 gia đình sản xuất muối với hơn 1,128 hécta đất sản xuất muối. Trong đó, có 136 hécta ruộng muối sản xuất theo mô hình phủ bạt, giải quyết việc làm cho gần 2,999 lao động địa phương.
Điều đáng nói là tại thời điểm này, giá muối dao động 56,000-60,000 đồng ($2.1 tới $2.2)/giạ (tương đương 47-50 kg) được xem là mức khá cao so với nhiều năm, nhưng diêm dân không còn muối để bán do mưa lớn làm nhiều ruộng muối bị tan chảy, nước tràn vào đồng khiến lượng muối kết tinh giảm đáng kể, thậm chí mất trắng ở một số khu vực, ảnh hưởng đến thu nhập mùa khô cho người dân vùng ven biển.
Diêm dân tỉnh Vĩnh Long chỉ có sáu tháng trong năm để làm muối. (Hình: Hoài Thương/Tuổi Trẻ)
Nói với báo Sài Gòn Giải Phóng, ông Võ Văn Tòng, chủ tịch xã Bảo Thạnh, cho biết nhiều ruộng muối của diêm dân ở xã đã bị thiệt hại nặng, ước tính hơn 6 tỷ đồng ($228,540), khiến đời sống diêm dân thêm bấp bênh.
Sản xuất muối là nghề truyền thống của người dân ven biển ở Vĩnh Long, nhưng phụ thuộc rất lớn vào thời tiết. Mỗi năm, các gia đình diêm dân làm muối chỉ sản xuất được khoảng sáu tháng mùa nắng, trong khi sáu tháng mùa mưa phải chuyển sang nghề khác.
Ngoài diêm dân, mưa trái mùa cũng đã gây thiệt hại nặng đến cây trồng, vật nuôi, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp ở các tỉnh, thành đồng bằng sông Cửu Long. (Tr.N) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Khuya 10 Tháng Ba, liên bộ Công Thương-Tài Chính Việt Nam đã chính thức áp dụng biểu giá bán lẻ xăng dầu mới với mức giá tiếp tục tăng từ vài trăm đến vài ngàn đồng mỗi lít tùy loại.
Theo đó, xăng RON95 giá tăng lên 29,120 đồng ($1.10), dầu diesel ở mức 30,710 đồng ($1.17) một lít… mặc dù liên bộ loan báo “lần đầu sau hơn ba năm” sử dụng “quỹ bình ổn xăng dầu” chi bù lỗ với mức 4,000-5,000 đồng (15 cent tới 29 cent) tùy loại.
Người dân đi mua xăng bằng can để xài dần do lo ngại thiếu hàng, giá tăng mạnh. (Hình: T.TR/Tuổi Trẻ)
Theo báo VnExpress, trước đó, chính phủ Việt Nam đã loan báo quyết định giảm thuế nhập cảng xăng dầu về 0% với một số mặt hàng đến hết Tháng Tư, 2026, nhằm “hạ nhiệt thị trường xăng dầu, vốn đang trong tình trạng nóng bỏng.”
Tuy vậy, liên Bộ Công Thương-Tài Chính chẳng những giữ nguyên giá xăng dầu đã ban hành hôm 6 Tháng Ba mà nay còn tăng thêm.
Giải thích lý do, Bộ Công Thương cho rằng thị trường xăng dầu thế giới đang chịu ảnh hưởng từ các thông tin của cuộc chiến vùng Vịnh. Bên cạnh đó, tâm lý tích trữ nhiên liệu diễn ra ở hầu hết các quốc gia cũng khiến giá nhiên liệu thế giới có xu hướng tăng mạnh so với kỳ trước.
Cùng lúc đó, ông Nguyễn Sinh Nhật Tân, thứ trưởng Công Thương, cho hay nguồn cung ứng xăng dầu trong nước chỉ đủ đáp ứng đến hết Tháng Ba, song Việt Nam hiện vẫn chưa phải sử dụng đến nguồn xăng dầu dự trữ quốc gia.
Sự khan hiếm nhiên liệu đang khiến nhiều mặt đời sống của người dân Việt Nam trở nên khó khăn hơn. Chẳng hạn, việc thiếu hụt nguồn khí LPG khiến cho giá gas tăng thêm 100,000 đồng ($3.8) mỗi bình kéo theo giá thức ăn, đồ uống tại các nhà hàng, quán ăn tăng theo; giá cước vận chuyển tăng từ 10%-30%…
Trước tình hình trên, Bộ Công Thương chỉ biết kêu gọi “khuyến khích doanh nghiệp làm việc từ xa, người dân sử dụng xăng dầu tiết kiệm.”
Cụ thể, doanh nghiệp được khuyến khích cho nhân viên làm việc từ xa khi có thể để giảm nhu cầu đi lại, vận chuyển. Còn người dân thì “hạn chế sử dụng xe cá nhân, ưu tiên đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng…”
Điều khiến dư luận khó hiểu là tính đến hiện tại Việt Nam chưa nhập xăng dầu theo giá mới, song giá vẫn liên tục tăng trong khi giá dầu Brent hôm 10 Tháng Ba đã giảm mạnh, từ $120/thùng về gần $84/thùng.
Thế nhưng, nói với báo Tuổi Trẻ, ông Phạm Văn Thanh, chủ tịch Hội Đồng Quản Trị tập đoàn Xăng Dầu Việt Nam (Petrolimex), lại hô hào “sẵn sàng hy sinh lợi nhuận.”
Chưa tới một tuần, Việt Nam đã ba lần cho tăng giá xăng dầu mặc dù giá dầu thế giới đã giảm. (Hình: Mạnh Quân/Dân Trí)
Trên mạng xã hội, dư luận cho rằng xăng dầu là mặt hàng luôn có dự trữ nhiều ngày. Và tính tới hiện tại Việt Nam vẫn chưa phải dùng tới số xăng dầu dự trữ. Vậy mà chỉ trong vài ngày, ba lần tăng giá tổng cộng trên dưới 30%. Trong khi các nước xung quanh như Thái Lan, Indonesia…, giá vẫn bình thường, tính ra tiền VNĐ còn rẻ hơn Việt Nam, dù họ không có “quỹ bình ổn xăng dầu.”
“Xăng thế giới mới tăng vài ngày rồi giảm mạnh. Có thực sự chúng ta thiếu xăng hay chỉ là ‘té nước theo mưa’ như hồi COVID-19, khan hiếm giả tạo để nâng giá?” ông Cù Mai Công, cựu nhà báo Tuổi Trẻ nêu thắc mắc trên trang Facebook cá nhân.
Theo ông Thành, năng lực dự trữ xăng dầu của Việt Nam hiện còn khá thấp, trong khi nhiều nước duy trì mức dự trữ từ 60-90 ngày. Vì vậy, cần từng bước nâng cao năng lực dự trữ quốc gia, đồng thời khuyến khích xã hội hóa đầu tư kho dự trữ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong dài hạn. (Tr.N) [kn]
AN GIANG, Việt Nam (NV) – Chỉ vì những mâu thuẫn nhỏ, hai thanh niên ở An Giang đã ra tay sát hại nạn nhân.
Hôm 11 Tháng Ba, Cơ Quan Cảnh Sát Điêu Tra Công An Tỉnh An Giang đã bắt giữ hình sự nghi can Trương Văn Vũ, 27 tuổi, ở phường Tô Châu, để điều tra về tội “giết người.”
Nghi phạm Trương Văn Vũ tại cơ quan công an. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Báo Pháp Luật TP.HCM dẫn điều tra ban đầu cho hay, sáng 8 Tháng Ba, nghi can Vũ đang ở nhà thì nghe tiếng rao thu mua ve chai của ông LTT, 55 tuổi, quê Cà Mau, đi ngang qua.
Cho rằng ông T. nói xấu mình, anh ta nảy sinh ý định dùng xăng đốt chết nạn nhân. Thế là nghi can Vũ vào nhà lấy vỏ chai bia chứa khoảng nửa lít xăng, ca nhựa, bật lửa và cây chĩa rồi đi bộ đến khu vực đường Nam Hồ, phường Tô Châu, nơi ông T. đang nằm võng nghỉ ngơi.
Tại đây, nghi can Vũ rót xăng ra ca nhựa rồi tạt vào người ông T. và châm lửa đốt khiến toàn thân nạn nhân bốc cháy.
Hoảng loạn, ông T. bỏ chạy, được người dân hỗ trợ dập lửa trên người và đưa đến Trung Tâm Y Tế Hà Tiên cấp cứu.
Qua thăm khám, bác sĩ xác định nạn nhân bị phỏng độ 2 khoảng 64% cơ thể.
Sau khi gây án, nghi can Vũ quay về nhà và sau đó bị lực lượng Công An Phường Tô Châu bắt giữ.
Cùng ngày, tại Công An Tỉnh An Giang cũng đã bắt giữ nghi can Cái Tô Gia Luật, 26 tuổi, với cáo buộc “giết người” do nghĩ mình bị gạt.
Theo báo VnExpress, khoảng 1 giờ rạng sáng 6 Tháng Ba, do mâu thuẫn với một số người trên tàu cá nơi đang làm thuê, nghi can Luật xin ông TTC, 48 tuổi, ở phường Rạch Giá, tỉnh An Giang, thuyền trưởng tàu cá 92882-TS đang neo đậu ngoài biển thuộc đặc khu Thổ Châu, cho mình lên tàu.
Nghi can Cái Tô Gia Luật. (Hình: Dân Trí)
Thuyền trưởng C. nhờ nghi can Luật phụ giúp nhổ neo và hứa sẽ đưa vào đặc khu Phú Quốc.
Đến 5 giờ 30 phút sáng cùng ngày, phát hiện tàu cá không quay vào bờ mà tiếp tục di chuyển ra ngư trường để đánh bắt hải sản. Nghĩ mình bị gạt, nghi can Luật lấy hai con dao giấu trong người.
Khoảng một tiếng sau, nghi can Luật lên buồng lái hỏi ông C. về việc đưa mình vào bờ. Khi nghe thuyền trưởng nói phải 2-3 ngày nữa mới quay về, anh ta rút dao tấn công, đâm trúng cổ ông C.
Bị đâm bất ngờ, hoảng loạn, thuyền trưởng C. bỏ chạy ra ngoài rồi gục xuống chết.
Sau khi xảy ra sự việc, các thuyền viên trên tàu đã lái tàu về đặc khu Thổ Châu và trình báo cho giới hữu trách đến bắt giữ nghi can. (Tr.N) [kn]
QUẬN CAM, California (NV)- Lexus là một thương hiệu xe hạng sang được cộng đồng gốc Việt ưa chuộng. Những chiếc sedan Lexus ES đã trở thành biểu tượng của sự sang trọng và êm ái. Theo chiến lược phát triển chung của tập đoàn Toyota, những chiếc 2026 Lexus ES sẽ không còn trang bị động cơ xăng truyền thống nữa, mà chỉ có tùy chọn hybrid và xe điện. Dòng sản phẩm 2026 bao gồm các mẫu hybrid (ES 350h) và EV (ES 350e/500e), đánh dấu sự kết thúc của động cơ xăng V6.
Theo trang mạng xe hơi www.caranddriver.com, một điều gây ngạc nhiên khi Lexus công bố giá của 2026 ES là phiên bản cơ sở của mẫu xe điện lại có giá thấp hơn phiên bản hybrid. Phiên bản dẫn động cầu trước ES350e là mẫu xe duy nhất có giá khởi điểm dưới $50,000, trong khi phiên bản hybrid ES350h mới có giá cao hơn, được trang bị hệ dẫn động bốn bánh.
2026 Lexus ES sẽ chỉ có xe hybrid và xe điện. (Hình của nhà sản xuất Lexus)
Cụ thể, mẫu 2026 ES được thiết kế mới có các dạng hybrid ES350h và xe điện ES350e/ES500e. Lexus ES350h có giá khởi điểm là $50,995; trong khi ES350e có giá khởi điểm $48,795; và ES500e có giá khởi điểm $51,795.
Có rất nhiều thay đổi dành cho 2026 Lexus ES. Mẫu sedan hạng sang cỡ trung này được thiết kế mới cả bên trong và bên ngoài. Phiên bản hybrid ES350h là tương đương với ES300h năm 2025; trong khi các mẫu ES250 và ES350 chạy xăng đã bị loại bỏ. Mức giá cơ sở mới tăng mạnh, cao hơn $6,280 so với trước đây. Điều này có thể là do kích thước lớn hơn của 2026 ES; và xe có nhiều trang bị công nghệ bổ sung là tiêu chuẩn. Lexus vẫn chưa công bố chi tiết những trang bị có trong phiên bản Premium cơ bản, hoặc những trang bị nào có thêm trong phiên bản cao cấp hơn ES350h Premium+, bắt đầu từ $55,795.
Một thay đổi đáng kể khác trong dòng xe hybrid là tùy chọn dẫn động bốn bánh; làm giá xe tăng thêm $1,400. Cả hai mẫu ES350h FWD và AWD đều có công suất 243 mã lực.
Trong đa số trường hợp, xe điện thường đắt hơn so với các phiên bản chạy xăng tương đương. Nhưng 2026 ES350e điện lại là mẫu ES rẻ nhất trong dòng sản phẩm. Bắt đầu từ $48,795, xe được trang bị dẫn động cầu trước, công suất 220 mã lực, phạm vi di chuyển được công bố là 300 dặm. Phiên bản cơ sở là Premium; phiên bản Luxury cao cấp hơn có giá khởi điểm $57,195. Để có được hệ dẫn động bốn bánh trên ES EV, người mua phải chọn phiên bản ES500e mạnh mẽ hơn, có giá khởi điểm $51,795 cho phiên bản Premium; và $60,195 cho phiên bản Luxury. Phiên bản này có hai động cơ điện với tổng công suất 338 mã lực, làm cho phạm vi di chuyển thấp hơn, chỉ ở mức 250 dặm.
Lexus vẫn chưa công bố thời điểm cụ thể khi nào các mẫu 2026 ES mới được bán ra tại các đại lý. Các chuyên gia Car And Driver dự kiến sẽ lái thử cả hai phiên bản hybrid và điện vào Tháng Năm tới đây. Nhiều khả năng những chiếc 2026 ES hybrid và EV mới sẽ không làm phụ lòng mong đợi của những người ưa chuộng thương hiệu cao cấp Lexus. (HD)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Một trong những yếu tố làm gia tăng áp lực tài chính là khoản thuế địa ốc – khoản chi phí vẫn phải trả ngay cả khi đã thanh toán xong khoản vay mua nhà.
Theo Business Insider, với một số người, thuế địa ốc chỉ là chi phí phụ, nhưng với nhiều hộ gia đình, đây có thể là gánh nặng đáng kể bên cạnh tiền vay mua nhà hoặc tiền bảo hiểm.
(Hình minh họa: storyblocks.com)
Một nghiên cứu gần đây của WalletHub đã đánh giá gánh nặng thuế khi sở hữu nhà trên toàn nước Mỹ và xếp hạng cả 50 bang theo thuế suất thực tế mà chủ nhà phải trả. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ Sở Thống Kê Hoa Kỳ.
“Thuế địa ốc là chi phí định kỳ có thể ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch tài chính, khả năng tiết kiệm và mức độ chi trả dài hạn,” ông Mitchell Franklin, giáo sư dạy kế toán của Le Moyne College ở New York, cho biết. “Ngay cả khi giá mua nhà hợp túi tiền, nhưng thuế cao có thể làm tăng mạnh tổng chi phí sở hữu và gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình.”
Trên toàn quốc, hai bang New Jersey và Illinois có thuế suất cao nhất, lần lượt 2.11% và 2.01%.
Tại New Jersey, chủ nhà có giá trung vị (median) $454,400 phải trả $9,590 tiền thuế địa ốc mỗi năm.
Trong khi đó, tại Alabama – bang có thuế địa ốc thấp thứ hai nước Mỹ – chủ nhà có giá trung vị $209,900 chỉ phải trả khoảng $788 tiền thuế địa ốc mỗi năm.
Dưới đây là 20 bang có thuế địa ốc thấp nhất, xếp theo thứ hạng từ thấp đến cao:
Virginia
Thuế suất áp dụng: 0.73%
Giá nhà trung vị: $383,700
Thuế hàng năm: $2,790
Montana (đồng hạng)
Thuế suất: 0.72%
Giá trung vị: $375,800
Thuế hàng năm: $2,693
Mississippi (đồng hạng)
Thuế suất: 0.72%
Giá trung vị: $169,800
Thuế hàng năm: $1,215
New Mexico (đồng hạng)
Thuế suất: 0.70%
Giá trung vị: $248,100
Thuế hàng năm: $1,731
California (đồng hạng)
Thuế suất: 0.70%
Giá trung vị: $734,700
Thuế hàng năm: $5,124
North Carolina
Thuế suất: 0.66%
Giá trung vị: $288,900
Thuế hàng năm: $1,896
Wyoming
Thuế suất: 0.57%
Giá trung vị: $309,700
Thuế hàng năm: $1,767
Louisiana (đồng hạng)
Thuế suất: 0.55%
Giá trung vị: $216,500
Thuế hàng năm: $1,180
Arkansas (đồng hạng)
Thuế suất: 0.55%
Giá trung vị: $188,000
Thuế hàng năm: $1,040
West Virginia
Thuế suất: 0.53%
Giá trung vị: $162,600
Thuế hàng năm: $865
Utah
Thuế suất: 0.52%
Giá trung vị: $489,400
Thuế hàng năm: $2,525
Delaware (đồng hạng)
Thuế suất: 0.50%
Giá trung vị: $352,000
Thuế hàng năm: $1,768
Tennessee (đồng hạng)
Thuế suất: 0.50%
Giá trung vị: $286,700
Thuế hàng năm: $1,442
Idaho
Thuế suất: 0.49%
Giá trung vị: $418,600
Thuế hàng năm: $2,038
Arizona (đồng hạng)
Thuế suất: 0.48%
Giá trung vị: $394,500
Thuế hàng năm: $1,879
Colorado (đồng hạng)
Thuế suất: 0.48%
Giá trung vị: $539,400
Thuế hàng năm: $2,602
South Carolina (đồng hạng)
Thuế suất: 0.48%
Giá trung vị: $259,000
Thuế hàng năm: $1,251
Nevada
Thuế suất: 0.47%
Giá trung vị: $435,400
Thuế hàng năm: $2,027
Alabama
Thuế suất: 0.38%
Giá trung vị: $209,900
Thuế hàng năm: $788
Hawaii
Thuế suất: 0.27%
Giá trung vị: $839,100
Thuế hàng năm: $2,239
Bảng xếp hạng cho thấy chênh lệch thuế giữa các bang có thể tác động lớn đến tổng chi phí sở hữu địa ốc, ngay cả khi giá nhà không phải lúc nào cũng thấp. (Ng.Tr)[kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Ông Andrew Đỗ, cựu giám sát viên Địa Hạt 1 của Orange County, đang ở tù vì tội nhận hối lộ, cùng phụ tá thân cận nhất đe dọa và gây áp lực với nhân viên quận hạt để buộc họ phê chuẩn các hợp đồng, và khoản thanh toán cho cấp dưới và các nhà tài trợ chính trị của ông, vượt xa $10 triệu mà ông bị kết án chuyển sai mục đích, theo bản kiểm toán vừa được công bố hôm Thứ Hai, 9 Tháng Ba.
Theo nhật báo The Orange County Register, bản kiểm toán do Hội Đồng Giám Sát Orange County yêu cầu năm ngoái, cho biết ông Andrew Đỗ và chánh văn phòng của ông là ông Chris Wangsaporn “tạo ra một văn hóa làm việc trong đó các quyết định liên quan đến hợp đồng của Địa Hạt 1 không được phép bị chất vấn.”
Ông Andrew Đỗ, cựu giám sát viên Orange County, đang thụ án tù năm năm vì nhận hối lộ. (Hình minh họa: Julie Leopo/Voice of OC)
Tuy nhiên, cuộc kiểm toán mới do công ty kế toán Weaver thực hiện cho thấy ông còn ép quận hạt chi thêm $800,000 cho một công ty có thể đã tính phí xét nghiệm COVID-19 hai lần, đồng thời chuyển tiền cho các nhà tài trợ chiến dịch tranh cử tham gia tổ chức Lễ Hội Tết do văn phòng ông bảo trợ.
Kiểm toán viên cho biết trong gần một thập niên giữ ghế giám sát viên, ông Andrew tích lũy quyền lực chính trị đáng kể, đến mức có thể vượt qua các quy trình xét duyệt và chi tiêu của quận hạt, trong khi dường như không có ai trong hệ thống đặt câu hỏi.
Khi nhân viên phản đối, ông Andrew và chánh văn phòng thường vượt cấp để gây áp lực, bản kiểm toán cho biết.
Bản kiểm toán viết: “Các hợp đồng dường như được hướng đến những doanh nghiệp có thành viên gia đình trực hệ của cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ làm việc, những doanh nghiệp đóng góp cho chiến dịch tranh cử của ông ngay sau khi được trao hợp đồng, những doanh nghiệp cung cấp nền tảng truyền thông cho ông, cũng như các doanh nghiệp tham gia nhiều hoạt động trong Lễ Hội Tết, và Tết Trung Thu tổ chức hằng năm cho cư dân Địa Hạt 1.”
Theo bản kiểm toán, phí thuê gian hàng tại Lễ Hội Tết và Tết Trung Thu do Địa Hạt 1 bảo trợ không được trả cho quận hạt mà chuyển cho các công ty tư nhân do những người ủng hộ ông Andrew điều hành.
Một trong các công ty này là HD Entertainment, do ông Peter Phạm điều hành. Ông Peter Phạm, người bị truy tố cùng ông Andrew Đỗ trong vụ gian lận $10 triệu, hiện đang tại đào.
Các giới chức quận hạt lẽ ra phải biết việc này, vì hai cơ quan của quận hạt cũng thuê gian hàng, và trả tiền cho các công ty tư nhân này, bản kiểm toán cho biết.
Bản điều tra cũng cho biết 2T Media, do ông Aaron Ngô điều hành, sản xuất một chương trình “talk show” tiếng Việt phát sóng hằng tuần và các hoạt động quảng bá có sự tham gia của ông Andrew. Theo kiểm toán, ông Andrew chỉ định quận hạt trả tiền trước cho các chương trình này.
Trong vòng sáu năm, quận hạt trả cho 2T Media $623,000.
Ngoài ra, ông Andrew còn yêu cầu hàng trăm ngàn đô la tiền tài trợ trung gian chuyển cho Garden Grove Community Foundation và Westminster Chamber of Commerce, rồi từ đó chuyển tiếp cho các công ty do cấp dưới của ông kiểm soát, bản kiểm toán cho biết.
Cuộc kiểm toán cũng xem xét việc 360 Clinic cung cấp xét nghiệm COVID-19 cho quận hạt. Phòng khám này đang bị tố cáo trong một vụ kiện tố giác nội bộ rằng âm mưu tính phí hai lần với cơ quan chính phủ và nhận tiền lại quả từ bác sĩ để đổi lấy việc giới thiệu bệnh nhân.
Một báo cáo gửi cho quận hạt vào Tháng Sáu, 2025 phát hiện bằng chứng cho thấy 360 Clinic thực sự tính phí hai lần cho những dịch vụ được quận hạt hoặc chính phủ liên bang chi trả.
Kiểm toán khuyến nghị quận hạt xác định số tiền đã trả dư cho 360 Clinic và xem xét thu hồi.
Ông Peter Phạm, sáng lập viên Viet America Society, người đang tại đào và bị Bộ Tư Pháp Mỹ truy tố hối lộ cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ. (Hình minh hoạ: Cắt từ YouTube Supervisor Andrew Do)
Luật sư của 360 Clinic và ông Peter Phạm không trả lời yêu cầu bình luận. Luật Sư Paul Meyer của ông Andrew Đỗ nói rằng không thích hợp để bình luận.
Điện thoại tới văn phòng 2T Media ở Westminster cũng chưa được phản hồi.
Ông Wangsaporn chưa phản hồi bình luận hôm Thứ Hai. Bản kiểm toán cũng cho biết ông Wangsaporn không phản hồi yêu cầu thẩm vấn của kiểm toán viên.
Bản báo cáo công bố hôm Thứ Hai là giai đoạn đầu trong bốn giai đoạn kiểm toán mà Hội Đồng Giám Sát yêu cầu vào Tháng Mười Một, 2025, nhằm rà soát 1,500 hợp đồng của quận hạt sau bê bối của ông Andrew Đỗ.
Giai đoạn đầu xem xét 145 hợp đồng ưu tiên cao, trị giá $486 triệu tiền thuế của người dân. Sau cùng, kiểm toán viên dự kiến sẽ rà soát toàn bộ các hợp đồng trị giá $4.3 tỷ.
Các kiểm toán viên khuyến nghị quận hạt rằng siết chặt giám sát hợp đồng, cập nhật quy tắc đạo đức để ngăn các dân cử tác động trực tiếp vào quyết định mua sắm của nhân viên, áp dụng quy định chặt chẽ hơn với các hợp đồng chỉ định thầu.
Trong thông cáo báo chí gửi cho nhật báo Người Việt hôm 10 Tháng Ba, Giám Sát Viên Janet Nguyễn của Địa Hạt 1 cho biết: “Bản kiểm toán này minh chứng và ghi nhận các âm mưu bất hợp pháp của tội phạm đã bị kết án là ông Andrew Đỗ.”
Bà Janet tiếp: “Thật đáng lo ngại khi thấy những thiệt hại mà ông Andrew gây ra khi phân phát các khoản tiền lớn mà không qua đấu thầu cho các tổ chức trung gian. Quận hạt cần sử dụng thông tin này để tiếp tục củng cố quy trình mua sắm và ký hợp đồng.”
Giám Sát Viên Vicente Sarmiento của Địa Hạt 2 cho biết kiểm toán viên sẽ trình bày kết quả và khuyến nghị trước hội đồng vào ngày 24 Tháng Ba. Ông kêu gọi tăng cường các biện pháp bảo vệ người tố giác sai phạm cho các nhân viên cấp thấp trong hệ thống.
Ông nói trong một tuyên bố: “Kết quả cho thấy một môi trường tham nhũng xung quanh văn phòng cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ có thể bắt đầu từ năm 2019. Các phát hiện cho thấy chiến thuật bắt nạt và một văn hóa cho phép ông Andrew ưu ái gia đình và bạn bè bằng tiền thuế của người dân.”
Ông Andrew Đỗ hiện đang thụ án năm năm tù liên bang sau khi nhận tội vào Tháng Mười, 2024, nhận $550,000 tiền hối lộ để chuyển hơn $10 triệu tiền cứu trợ đại dịch COVID-19, cho một số tổ chức bất vụ lợi, chủ yếu là Viet America Society (VAS), nơi con gái ông là cô Rhiannon Đỗ làm việc.
Ông thừa nhận chuyển tiền đáng lẽ nên dùng để cung cấp bữa ăn cho người cao niên và người khuyết tật cho tổ chức từ thiện do ông Peter Phạm điều hành.
Khoảng $1 triệu trong số đó từng được dành cho một đài tưởng niệm Chiến Tranh Việt Nam chưa hoàn thành, và vừa bị tháo dỡ trong tháng này.
Trong thời gian đại diện Địa Hạt 1, ông Andrew chuyển hợp đồng cho VAS và Hand-to-Hand Relief Organization Inc., trong đó VAS “lại quả” cho ông thông qua các khoản trả cho cô con gái.
Trong $9.3 triệu mà ông Andrew phân bổ cho VAS trong chương trình bữa ăn của quận hạt, chỉ $1.4 triệu được dùng cho bữa ăn, theo thỏa thuận nhận tội của ông.
Phần lớn tiền hối lộ đến tay cô Rhiannon Đỗ thông qua một công việc lương cao tại VAS, và $350,000 tiền đặt cọc cho căn nhà trị giá $1 triệu ở North Tustin. Cô con gái còn lại của ông Andrew, cô Ilene Đỗ, nhận $100,000 từ tổ chức này.
Cô Rhiannon Đỗ không bị truy tố hình sự, mà được tham gia chương trình chuyển hướng (để khỏi phải đi tù).
Ông Peter Phạm (trái) và ông Andrew Đỗ. (Hình minh hoạ: Chụp từ màn hình YouTube Andrew Do)
Vào Tháng Tám, 2024, Orange County kiện VAS và các cộng sự, bao gồm giám đốc điều hành là ông Peter Phạm và cô Rhiannon Đỗ, nhằm thu hồi hơn $10 triệu tiền cứu trợ COVID-19. Sau đó, tên của ông Andrew cũng được bổ sung vào vụ kiện, hiện vẫn đang chờ xét xử.
Giám Sát Viên Katrina Foley của Địa Hạt 5 cho biết quận hạt bắt đầu thực hiện nhiều khuyến nghị của kiểm toán, bao gồm yêu cầu các tổ chức bất vụ lợi ký hợp đồng với quận hạt phải chứng minh tình trạng pháp lý và mã số thuế hợp lệ.
Bà cũng ủng hộ việc đánh giá đường dây tố cáo gian lận và thiết lập hướng dẫn để bảo đảm doanh thu tài trợ từ các sự kiện do quận hạt tổ chức phải được nộp về cho Orange County.
Theo bà, quận hạt sẽ thu hồi khoảng $3.7 triệu tiền thuế từ vụ hối lộ của ông Andrew và dự kiến có thể thu hồi tối đa $8.8 triệu.
Chủ Tịch Hội Đồng Giám Sát Doug Chaffee nói cuộc kiểm toán cho thấy một mô hình ảnh hưởng phi đạo đức và hành vi bất hợp pháp rộng lớn hơn.
“Là một viên chức công quyền, ưu tiên của ông ấy lẽ ra phải là phục vụ cộng đồng, chứ không phải làm giàu cho bản thân, gia đình, bạn bè và các nhà tài trợ chính trị,” ông Chaffee nói. “Quận hạt tăng cường giám sát kể từ khi bê bối này bị phanh phui và sẽ tiếp tục áp dụng các biện pháp để bảo vệ tiền thuế của người dân.” (T.Nhiên) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Ông Pete Hegseth, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ, nói rằng Iran đang hứng chịu ngày tấn công dữ dội nhất vào Thứ Ba, 10 Tháng Ba, tại cuộc họp báo cùng ngày ở Ngũ Giác Đài, CNBC tường thuật.
Ngoài ra, ông cũng cho biết Tổng Thống Donald Trump sẽ là người quyết định khi nào kết thúc cuộc chiến.
Bộ Trưởng Pete Hegseth phát biểu về tình hình chiến dịch tại Iran hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba. (Hình: Alex Wong/Getty Images)
“Iran đang đơn độc, và họ đang thua đau đớn trong ngày thứ 10 của chiến dịch Epic Fury,” ông Hegseth nói tại cuộc họp báo cùng với Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội.
Ông cho biết trong 24 giờ qua, Mỹ chứng kiến “Iran bắn số hỏa tiễn ít nhất mà họ có thể bắn từ trước đến giờ.”
Ông khẳng định Mỹ sẽ triển khai “nhiều chiến đấu cơ nhất, nhiều máy bay ném bom nhất, tiến hành nhiều cuộc không kích nhất” nhằm vào Iran trong ngày Thứ Ba để tiến đến hoàn thành ba mục tiêu quân sự của Washington.
Ba mục tiêu đó, theo lời ông, là phá hủy kho dự trữ hỏa tiễn và khả năng chế tạo hỏa tiễn của Iran, “đập tan hải quân của họ,” và “vĩnh viễn không bao giờ cho phép Iran có vũ khí nguyên tử.”
“Chúng tôi đang nghiền nát kẻ thù trong màn trình diễn áp đảo về kỹ năng và sức mạnh quân sự,” ông Hegseth ca ngợi. “Chúng tôi sẽ không ngơi nghỉ cho đến khi kẻ thù bị đánh bại dứt khoát và hoàn toàn.”
Nhưng ông cũng nói chính quyền Tổng Thống Donald Trump sẽ không bị sa lầy trong cái gọi là nỗ lực kiến thiết quốc gia, giống như những các chính quyền Bush và Obama từng làm ở Iraq và Afghanistan sau các cuộc chiến tranh ở các nước này.
Ông cũng cho biết kết thúc cuộc chiến là “quyết định của Mỹ” và kết thúc lúc nào là “do Mỹ quyết định.”
Ông Hegseth từ chối nói rõ liệu chiến dịch quân sự của Mỹ ở Iran sẽ kéo dài bao lâu. Thay vào đó, ông nói rằng Tổng Thống Trump sẽ quyết định khi nào chiến tranh kết thúc.
“Tổng thống đã đặt ra một sứ mạng rất cụ thể để hoàn thành, và công việc của chúng tôi là thực thi sứ mạng đó,” ông Hegseth nói.
“Tôi không thể khẳng định lúc này là khởi đầu, đoạn giữa hay gần cuối cuộc chiến. Đó là quyết định của ông Trump, “ ông Hegseth nói. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Andy Ogles (Cộng Hòa-Tennessee) bị phản ứng dữ dội, nhất là từ phía đảng Dân Chủ, sau khi tuyên bố trên mạng xã hội rằng “người Hồi Giáo không có chỗ trong xã hội Mỹ,” NBC đưa tin hôm Thứ Hai, 9 Tháng Ba.
“Đa nguyên là dối trá,” Dân Biểu Andy Ogles viết trên X.
Dân Biểu Andy Ogles, người được cho là có quan điểm bài Hồi Giáo. (Hình: Heather Diehl/Getty Images)
“Nếu người Hồi Giáo muốn thi hành luật pháp của họ và đi theo văn hóa Muhammad để làm gương, đó là nơi họ nên ở,” ông Ogles nhận định, ý nói đến những nước theo đạo Hồi trên thế giới.
Bài viết của ông xuất hiện sau một âm mưu tấn công khủng bố ở New York, nơi các công tố viên cho biết hai nghi can được cho là có liên hệ với nhóm khủng bố ISIS của Hồi Giáo.
Các thành viên Dân Chủ nhanh chóng lên án phát ngôn của ông Ogles. Dân Biểu Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện, gọi ông Ogles là “gã hề ác nghiệt.”
“Những người bài Hồi Giáo kinh tởm như ông không có chỗ ở Quốc Hội hay xã hội văn minh,” ông Jeffries viết trên X.
Dân Biểu Katherine Clark (Dân Chủ-Massachussetts), nhân vật số hai của phe thiểu số Hạ Viện, cũng viết trên X: “Cái thứ kinh tởm này không thuộc về xã hội Mỹ. Và những thành viên Cộng Hòa ủng hộ điều này cũng không thuộc về Quốc Hội.”
Dân Biểu Eric Swalwell (Dân Chủ-California) đáp trả trên X: “Tôi không biết có bao nhiêu cử tri Hồi Giáo trong địa hạt của ông này. Tôi biết có hàng chục ngàn người trong địa hạt của tôi. Họ là phụ huynh, doanh nhân, cảnh sát, lính cứu hỏa-cứu nạn làm hô hấp nhân tạo để cứu mạng. Họ là chúng ta. Họ là người Mỹ. Phát biểu như vậy không phải người Mỹ.”
Ông Richard Grenell, người của đảng Cộng Hòa và là và là chủ tịch lâm thời của Trung Tâm Kennedy cũng lên án ông Ogles.
“Hãy ngừng tấn công Tu Chính Án Thứ Nhất của Hiến Pháp Mỹ,” ông Grenell viết trên X, đề cập đến quyền tự do tôn giáo quy định trong Hiến Pháp.
Dân Biểu Ogles từng gây bão dư luận hồi năm ngoái khi ông kêu gọi trục xuất ông Zohran Mamdani, người Hồi Giáo di cư vào Mỹ, sau khi ông Mamdani được đảng Dân Chủ đề cử tranh ghế thị trưởng New York.
Tuy nhiên, Dân Biểu Mike Johnson (Cộng Hòa-Lousiana), chủ tịch Hạ Viện, lại lên tiếng biện hộ cho ông Ogles hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba.
“Luật Sharia và áp đặt luật này là đi ngược với Hiến Pháp Mỹ,” Chủ Tịch Johnson cho biết.
“Khi tìm cách đến một đất nước, và không hòa nhập, mà áp đặt luật Sharia, đó không phải là nói về mọi người là tín đồ Hồi Giáo. Đó là về những người tìm cách áp đặt một hệ thống niềm tin khác vốn mâu thuẫn trực tiếp với Hiến Pháp,” ông Johnson nói thêm. (NNL) [đ.d.]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Cộng đồng Việt Nam vùng Little Saigon vừa có thêm hai người ứng cử chức dân biểu Hạ Viện Mỹ trong cuộc bầu cử sơ bộ ở California vào ngày 2 Tháng Sáu tới đây.
Đó là Tiến Sĩ Phạm Kim Long, ứng cử Địa Hạt 42, và võ sư Tom Võ, ứng cử Địa Hạt 45, theo danh sách của Cơ Quan Bầu Cử Orange County (ROV).
Tiến Sĩ Phạm Kim Long (trái) và võ sư Tom Võ. (Hình: Facebook Long Pham và tomvoforcongress.com)
Tiến Sĩ Phạm Kim Long
Tiến Sĩ Phạm Kim Long từng ứng cử chức vụ dân biểu tiểu bang Địa Hạt 68 năm 2010 và Địa Hạt 72 hồi năm 2012.
Ông từng ứng cử chức thượng nghị sĩ tiểu bang, Địa Hạt 34, và từng nhiều lần ứng cử dân biểu liên bang.
Năm 2008, ông đắc cử chức ủy viên Hội Ðồng Giáo Dục Orange County với nhiệm kỳ bốn năm.
Trước đây, ông là kỹ sư nguyên tử của công ty điện lực Southern California Edison. Trước đó nữa, ông Long làm việc cho Bechtel và Rockwell International.
Trang Facebook của ông cho biết ông từng làm việc tại Vietnam Library Network và từng học tại đại học Cal State Fullerton.
Năm 1996, Tiến Sĩ Long được Thống Đốc Pete Wilson của California bổ nhiệm vào Ủy Ban Cải Tổ Quy Định, kết quả là có 3,900 quy định lỗi thời được điều chỉnh và thay thế.
Năm 1995, ông cùng với Luật Sư Trần Thái Văn thành lập “Vietnamese American Voters Coalition,” một tổ chức nhắm vào việc khuyến khích người Mỹ gốc Việt tham gia chính trường Hoa Kỳ.
Ông cũng từng sáng lập tổ chức “Vietnamese Affinity Group” tại công ty Southern California Edison, giúp gây quỹ được $50,000 để mua 900 xe lăn mới cho người khuyết tật.
Ông Long có vợ, bà Mary Phạm, và bốn người con, trong đó có một con trai gia nhập Không Quân Mỹ năm 2006 và một người con gái gia nhập Hải Quân năm 2011.
Hiện nay, ông nghỉ hưu và cư ngụ ở thành phố Fountain Valley, nhưng vẫn làm việc trong lĩnh vực nguyên tử cho một số công ty khắp Hoa Kỳ.
Võ sư Tom Võ
Trang web tranh cử của võ sư Tom Võ cho biết ông là cựu phi công QLVNCH và sáng lập viên võ đường Tom Vo’s Taekwondo Academy, Westminster.
Ông Tom Võ vào trường Võ Bị Quốc Gia Đà Lạt năm 1967, sau đó được huấn luyện trở thành phi công chiến đấu, lái máy bay Cessna A-37 Dragonfly.
Năm 1973, ông được huấn luyện tại căn cứ Sheppard Air Force Base, Texas. Trong cuộc chiến Việt Nam, ông thực hiện hơn 100 phi vụ.
Sau khi cuộc chiến kết thúc năm 1975, ông đến Hoa Kỳ bắt đầu cuộc sống mới. Năm 1995, ông sáng lập võ đường Tom Vo’s Taekwondo Studios. Với đẳng cấp Đệ Cửu Đẳng Huyền Đai, ông huấn luyện cả ngàn võ sinh trong hơn 30 năm qua. Ông cũng là một giám khảo Taekwondo được công nhận và từng đoạt 62 huy chương vàng trong các cuộc thi đấu.
Được biết, Tom Vo’s Taekwondo Academy hiện do con trai ông điều hành, cùng với bốn chi nhánh ở Cypress, Fountain Valley, Huntington Beach, và Orange.
Ngoài võ thuật, trong vai trò người môi giới địa ốc ở Orange County và vùng phụ cận, ông Tom Võ giúp hơn 1,000 gia đình thực hiện ước mơ làm chủ căn nhà của mình.
Có tổng cộng 12 người Việt tranh cử lần này
Ngoài Tiến Sĩ Phạm Kim Long và võ sư Tom Võ, có 10 người gốc Việt khác ứng cử các chức vụ khác trong cuộc bầu cử sơ bộ năm nay.
Theo luật California, trong các cuộc bầu cử sơ bộ, từ cấp tiểu bang trở lên, bất cứ ai, dĩ nhiên phải là công dân và có ghi danh đi bầu, bất kể thuộc đảng nào, đều có thể ứng cử. Sau đó, hai người nhiều phiếu nhất, cũng bất kể thuộc đảng nào, sẽ tranh cử vào ngày 3 Tháng Mười Một, để có một người chiến thắng.
Đơn vị có nhiều người Việt tranh cử nhất là Địa Hạt 45 của Hạ Viện Mỹ tại California.
Địa hạt này hiện do Dân Biểu Derek Trần (Dân Chủ) đại diện, bao gồm một phần hoặc toàn bộ các thành phố thuộc Orange County và Los Angeles County như Artesia, Brea, Buena Park, Cerritos, Cypress, Fountain Valley, Fullerton, Garden Grove, Hawaiian Gardens, La Palma, Lakewood, Los Alamitos, Placentia, Rossmoor, Westminster, và Yorba Linda, trong đó có vùng Little Saigon, nơi có cộng đồng người Việt lớn nhất hải ngoại.
Tranh cử với Dân Biểu Derek Trần lần này có năm ứng cử viên Cộng Hòa, trong đó có bốn người Việt. Đó là Thị Trưởng Chí Charlie Nguyễn của Westminster, Nghị Viên Amy Phan West của Westminster, cựu Nghị Viên Chương Võ của Cerritos, và võ sư Tom Võ. Người thứ năm là ông Mark Leonard.
Tiến Sĩ Phạm Kim Long (Cộng Hòa) ứng cử Địa Hạt 42, hiện do Dân Biểu Robert Garcia (Dân Chủ) nắm giữ. Địa hạt này trước đây thuộc Los Angeles County, sau khi được vẽ lại nay bao gồm thêm Huntington Beach và một phần Newport Beach, hai thành phố thuộc Orange County.
Ngoài ông Long và ông Garcia, có năm người khác tranh cử, trong đó có ba người thuộc đảng Cộng Hòa, hai người không thuộc đảng phái. Ông Long là người Việt duy nhất.
Tại Địa Hạt 40, bà Nina Linh (không đảng phái) là người Việt duy nhất tranh cử với tám người khác, trong đó có năm người thuộc đảng Dân Chủ, hai người Cộng Hòa, và một người không đảng phái.
Địa hạt này hiện do Dân Biểu Young Kim (Cộng Hòa) nắm giữ. Tuy nhiên, sau khi vẽ lại các địa hạt, Dân Biểu Ken Calvert (Cộng Hòa) thấy khó có thể thắng tại Địa Hạt 41 do mình đại diện, nên quyết định sang ứng cử tại Địa Hạt 40 của người cùng đảng.
Trong cuộc bầu cử cấp tiểu bang, Dân Biểu Trí Tạ (Cộng Hòa), Địa Hạt 70, tái tranh cử. Đối thủ duy nhất của ông Trí là bà Paula Swift (Dân Chủ).
Ông Hugh Nguyễn, chánh lục sự Orange County, cũng tái tranh cử lần này. Đối thủ duy nhất của ông là bà Maria Holly Barraza.
Tiến Sĩ Stefan Nam Bean, tổng quản trị Sở Giáo Dục Orange County, người được bổ nhiệm hồi Tháng Bảy, 2024, cũng tranh cử lần này. Đối thủ duy nhất của ông là ông Jeff Cole.
Và cuối cùng, có hai chánh án gốc Việt thuộc Tòa Thượng Thẩm California ở Orange County tranh cử lần này.
Đó là Chánh Án Huy Nguyễn (Đơn Vị 37) và Chánh Án Nathan Nhân Vũ (Đơn Vị 47), tuy nhiên, không có ứng cử viên nào tranh cử với hai ông.
Theo luật hiện hành ở California, trong bầu cử sơ bộ chánh án ở quận hạt, nếu ứng cử viên nào đạt trên 50% số phiếu, người đó chiến thắng. Nếu không ai đạt tỉ lệ này, hai người nhiều phiếu nhất sẽ tranh cử vào ngày 3 Tháng Mười Một.
Trong trường hợp của hai vị chánh án gốc Việt, vì không có ai tranh cử với họ, coi như họ chiến thắng, và ROV không cần tổ chức bầu cử.
Luật Sư Huy Nguyễn được Thống Đốc Gavin Newsom bổ nhiệm hôm 7 Tháng Mười Hai, 2023, thay thế Chánh Án Gerald Johnston nghỉ hưu.
Giáo Sư Nathan Nhân Vũ được Thống Đốc Jerry Brown bổ nhiệm làm chánh án ngày 27 Tháng Sáu, 2018, thay thế Chánh Án Thomas Goethals, người được bổ nhiệm vào tòa kháng án California. (Đ.D.)
MIAMI, Florida (NV) – Tổng Thống Donald Trump nói rằng ông không “biết đủ” về vụ phóng hỏa tiễn gần một trường tiểu học của Iran được cho là đã giết chết ít nhất 168 người, trong đó có nhiều trẻ em, nhưng ông “sẵn sàng chấp nhận” kết luận của một cuộc điều tra của Mỹ về sự việc, ABC cho biết hôm Thứ Hai, 9 Tháng Ba.
Một đoạn băng mới xuất hiện cho thấy một hỏa tiễn Tomahawk do Mỹ chế tạo đánh trúng một tòa nhà liền kề trường nữ sinh ở Iran, các chuyên gia nói với ABC.
Ảnh do Hải Quân Mỹ cung cấp cho thấy hỏa tiễn Tomahawk phóng ra từ tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Thomas Hudner trong chiến dịch quân sự Epic Fury ở Iran hôm 1 Tháng Ba. (Hình minh họa: Hải Quân Mỹ via Getty Images)
Ông Trump nói tại một cuộc họp báo ở Miami hôm Thứ Hai rằng đó có thể là hỏa tiễn Tomahawk do phía Iran phóng.
“Tôi sẽ nói rằng Tomahawk, một trong những vũ khí mạnh nhất hiện có, quý vị biết đó, chúng được các nước khác bán và sử dụng,” ông Trump nói.
Khi được hỏi về bình luận trước đó của ông rằng Iran là bên bắn hỏa tiễn, ông nói: “Tôi không biết đủ về sự việc.”
“Tôi nghĩ đó là điều mà tôi được thông báo là đang được điều tra. Nhưng Tomahawk cũng được những nước khác sử dụng, như quý vị đã biết. Nhiều nước khác cũng có Tomahawk. Họ mua của chúng tôi,” ông Trump nói.
“Nhưng bất kể báo cáo là như thế nào, tôi chắc chắn, tôi sẵn sàng chấp nhận báo cáo đó,” ông nói tiếp.
Quân Mỹ tấn công các mục tiêu ở Iran hôm 28 Tháng Hai tại khu vực có trường tiểu học nữ khiến hàng chục trẻ em gái thiệt mạng, hai người nắm rõ các kết luận ban đầu trong báo cáo điều tra nói với ABC. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Dân Biểu Kevin Kiley (Cộng Hòa-California) loan báo ông chính thức bỏ đảng Cộng Hòa trong tuần này để trở thành chính trị gia độc lập, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Hai, 9 Tháng Ba.
Ông Kiley trước đó tuyên bố ông sẽ tái tranh cử trong cuộc bầu cử giữa kỳ với tư cách là ứng cử viên độc lập. Nhưng đến Thứ Hai, ông cho biết ông sẽ nộp đơn cho thư ký Hạ Viện ngay lập tức để từ bỏ danh tính Cộng Hòa của ông trong suốt nhiệm kỳ còn lại ở Hạ Viện.
Dân Biểu Kevin Kiley trong một phiên họp tại Hạ Viện hôm 22 Tháng Giêng. (Hình: Al Drago/Getty Images)
“Tôi sẽ là dân biểu độc lập duy nhất ở Hạ Viện,” ông Kiley nói trước báo giới hôm Thứ Hai.
Ông cho biết theo thủ tục ông sẽ tiếp tục sinh hoạt cùng với đảng Cộng Hòa, điều xảy ra kể từ khi ông được bầu vào Hạ Viện. Điều này cho phép ông giữ ghế trong các ủy ban với sự chấp thuận của lãnh đạo Hạ Viện.
“Tôi sẽ phải xem xét từng vấn đề dựa trên ý nghĩa của nó, nhưng tôi hoàn toàn ủng hộ để cho mọi người có cơ hội bỏ phiếu theo lương tâm của họ,” ông nói về lập trường bỏ phiếu của ông ở Quốc Hội.
Ông Kiley cho biết ông không hề nói chuyện với các lãnh đạo cả hai đảng trước khi quyết định rời đảng Cộng Hòa, nhưng ông đã có cuộc trao đổi ngắn với Chủ Tịch Hạ Viện Mike Johnson vào cuối tuần qua “để thảo luận về thủ tục hành chính” của sự thay đổi này.
Về lý do, Dân Biểu Kiley nói sở dĩ ông đưa ra quyết định này là vì ông ghê tởm với cuộc chiến vẽ lại địa hạt bầu cử mang tính đảng phái vốn đang diễn ra trên khắp đất nước.
“Tôi quyết định rằng, vì việc vẽ lại địa hạt mang tính đảng phái lên trên hết mọi thứ khác trong chính trị, nên cách tốt nhất để chống lại việc này và những tác động của nó đối với nền dân chủ đơn giản là loại bỏ yếu tố đảng phái ra khỏi phương trình,” ông Kiley cho biết.
Dân Biểu Kiley hiện đại diện Địa Hạt 3 của tiểu bang California, nhưng ông phải ra tranh cử ở Địa Hạt 6 mới được vẽ lại trong cuộc bầu cử vào Tháng Mười Một. Địa hạt mới này hiện do Dân Biểu Ami Bera (Dân Chủ) đại diện và ngả về đảng Dân Chủ, nhưng ông Kiley hy vọng việc chuyển sang độc lập sẽ có tác động đối với các cử tri bị việc vẽ lại địa hạt của cả hai đảng bỏ rơi.
Ông Kiley để ngỏ khả năng ông có thể ngồi cùng phe với đảng Dân Chủ nếu tái đắc cử. (NNL) [đ.d.]
WASHINGTON, DC (NV) – Thượng Nghị Sĩ John Thune (Cộng Hòa-South Dakota), trưởng khối đa số Thượng Viện, thẳng thừng bác bỏ lời kêu gọi của Tổng Thống Donald Trump yêu cầu Quốc Hội thông qua kiểm soát bầu cử, gọi tắt là “SAVE Act,” bằng cách buộc phe Dân Chủ phải thực sự phát biểu liên tục (talking filibuster) để chặn dự luật được đưa ra bỏ phiếu, theo báo mạng The Hill hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba.
Dự này yêu cầu các cử tri phải xuất trình bằng chứng là công dân thì mới được bỏ phiếu. Đây là điều mà ông Trump cho rằng sẽ giúp ích cho phe Cộng Hòa trong kỳ bầu cử giữa kỳ.
Thượng Nghị Sĩ John Thune (giữa)phát biểu tại một cuộc họp báo hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba. (Hình: Anna Moneymaker/Getty Images)
Ông Thune lập luận rằng không có đủ phiếu bầu tại Thượng Viện để thay đổi các quy tắc về phát biểu liên tục.
“Không đủ phiếu để dẹp bỏ quy tắc này, và cũng không đủ phiếu để bắt phải phát biểu liên tục thực sự. Đó là thực tế,” ông Thune nói hôm Thứ Ba. “Tôi là người đôi khi thông báo những tin không mấy tốt khi thấy số phiếu không đủ, nhưng đó là sự thật và không có cách nào lách qua được.”
Ông Thune có phát biểu này sau khi ông Trump nói với các thành viên Cộng Hòa tại một hội nghị ở Doral, Florida, rằng việc thông qua Dự Luật SAVE Act ở Thượng viện là “ưu tiên số một” trong thời gian hướng đến bầu cử giữa kỳ.
“Nó sẽ bảo đảm bầu cử giữa kỳ. Nếu quý vị không thông qua thì sẽ là rắc rối lớn,” ông Trump cảnh báo.
“Người dân đang đòi hỏi điều đó. Mỗi khi tôi ra ngoài, hãy cứu nước Mỹ! Cứu nước Mỹ! Đó là tất cả những gì họ nói đến. Họ không nói về nhà ở,” ông Trump nói, có ý nhắc đến dự luật cải cách nhà ở hiện đang được đưa ra Thượng Viện.
Ông Trump cũng dọa sẽ không ký ban hành bất kỳ dự luật nào được Quốc Hội thông qua, ngoại trừ luật cấp ngân sách cho Bộ Nội An, cho đến khi Thượng Viện thông qua Dự Luật SAVE Act. (NNL) [đ.d.]
TORONTO, Canada (NV) – Cảnh sát Toronto đang điều tra vụ nổ súng vào Lãnh Sự Quán Mỹ vào sáng Thứ Ba, 10 Tháng Ba trong vụ việc mà giới chức Canada gọi là “sự cố an ninh quốc gia”, USA Today cho hay.
Vụ nổ súng xảy ra vào khoảng 4:30 sáng, ông Frank Barredo, phó cảnh sát trưởng Sở Cảnh Sát Toronto, cho biết tại một cuộc họp báo. Khi cảnh sát đến hiện trường, họ tìm thấy bằng chứng về vụ nổ súng bao gồm vỏ đạn và thiệt hại bên ngoài tòa nhà.
Cảnh sát Toronto có mặt tại hiện trường vụ nổ súng vào Lãnh Sự Quán Mỹ hôm 10 Tháng Ba. (Hình: Cole Burston / AFP via Getty Images)
Có người bên trong lãnh sự quán vào thời điểm xảy ra vụ nổ súng, nhưng không ai bị thương vì công trình này rất “kiên cố và được bảo vệ kỹ,” ông Barredo cho biết. Kính và cửa của tòa nhà bị hư hại, Sở Cảnh Sát Toronto ra thông cáo cho biết.
Theo lời kể của một nhân chứng, một chiếc Honda CR-V màu trắng đã dừng lại bên ngoài lãnh sự quán và hai người đàn ông bước ra, nhắm súng bắn vào tòa nhà, sau đó quay lại xe và rời hiện trường, ông Barredo cho biết.
“Những phát súng bắn vào Lãnh Sự Quán Mỹ ở Toronto sáng sớm nay là một hành động bạo lực đáng lên án và là nỗ lực hăm dọa. Tôi cảm thấy nhẹ nhõm vì không có ai bị thương,” Thủ Tướng Mark Carney của Canada nói.
Ông Carney cho biết chính phủ ông “đã xem xét những thay đổi khả dĩ của bối cảnh sự đe dọa ở Canada và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục cảnh giác để tăng cường an ninh trong nước” trong những ngày gần đây.
Cảnh Sát Hoàng Gia Canada đang làm việc với giới chức sở tại cũng như liên lạc với FBI ở Mỹ và lãnh sự quán để phối hợp điều tra.
Khi được hỏi liệu cảnh sát có đang xem xét có mối liên hệ nào giữa vụ việc với các vụ xả súng gần đây tại các giáo đường Do Thái ở Toronto hay không, ông Barredo cho biết tất cả các mối liên hệ tiềm năng sẽ được tìm hiểu. Trong khi đó, các lãnh sự quán Mỹ và Israel sẽ được tăng cường an ninh.
Tòa nhà Lãnh Sự Quán Mỹ ở Toronto là nơi thường xuyên diễn ra các cuộc biểu tình phản đối, ông Barredo cho hay. (NNL) [kn]
PERTH, Úc (NV) – Mục tiêu tối thiểu để có mặt ở tứ kết giải bóng đá nữ Asian Cup 2026 là để thua Nhật không quá hai bàn, tuy nhiên các tuyển thử nữ Việt Nam đã thua 0-4 trong trận đấu dùng chiến thuật “đổ bê tông” và dừng chân, cũng đồng nghĩa giấc mơ dự World Cup lần hai phá sản, theo AFC News.
Tình huống trước lượt đấu cuối đội tuyển nữ Việt Nam tại bảng C được quyền tự quyết số phận cho chiếc vé vớt thứ hai dành cho hai đội xếp hạng ba có thành tích tốt. Trước đó đã có kết quả tại hai bảng A và B khi Uzbekistan (3 điểm, hiệu số -2, tổng số bàn thắng 4) và Philippines (3 điểm, hiệu số -2, tổng số bàn thắng 2). So hai kết quả trên thì Uzbekistan đã lấy chiếc vé vớt đầu tiên. Vé còn lại sẽ tùy vào kết quả trận Việt Nam – Nhật ở lượt cuối bảng C.
Vạn Sự (áo đỏ) của đội nữ Việt Nam trong trận thua Đài Loan 0-1. Trận thua đẩy đội nữ Việt Nam vào thế khó và sau đó thua đậm Nhật 0-4 bị loại khỏi Asian Cup 2026. (Hình: Janelle St Pierre/Getty Images)
Với mục tiêu có điểm trước Nhật hoặc không được để thua quá hai bàn, huấn luyện viên Mai Đức Chung, 75 tuổi đã chọn một đội hình để thực hiện lối chơi “đổ bê-tông” đồng thời hy vọng đội Nhật đã chắc chắn đầu bảng sẽ không đá hết sức.
Chính lối chơi co cụm phòng ngự gần như chỉ biết phá bóng như thách thức các chân sút đội bóng số 1 Châu Á và hạng 8 thế giới suốt 90 phút chỉ làm mỗi việc tìm cách khoan thủng hàng phòng ngự dày đặc của Việt Nam.
Ý đồ tử thủ của huấn luyện viên Mai Đức Chung chỉ thực hiện được đến phút 21 khi tiền đạo đang chơi cho câu lạc bộ West Ham của Anh, Riko Ueki đánh đầu mở tỉ số.
Sang hiệp hai, liên tiếp ở các phút 51, 64 và 67 hàng thủ đội Việt Nam nhận tiếp ba bàn thua và trận đấu khép lại với tỉ số 4-0 nghiêng về các cô gái Nhật.
Vớt kết quả trên, so sánh ba đội xếp thứ ba của ba bảng thì Việt Nam là đội có thành tích thấp nhất khi cùng 3 điểm nhưng hiệu số bàn thắng là -4 so với -2 của hai đội Uzbekistan và Philippines.
Dừng chân ở vòng bảng, giấc mơ World Cup và cả Olympic tới của đội nữ Việt Nam đã tắt. Một bất ngờ lớn khi đây là giải đấu mà đội nữ Việt Nam có sự chuẩn bị kỹ cùng thuận lợi khi rơi vào bảng đấu nhẹ chỉ có mỗi Nhật là vượt trội. Thế nhưng không ai ngờ ở lượt trận thứ hai, trong trận đấu quan trọng với Đài Loan, cần ít nhất 1 điểm thì đội nữ Việt Nam lại để thua.
Cùng thời điểm huấn luyện viên Mai Đức Chung cũng tuyên bố từ chức. Đây là lần thứ ba ông Chung xin rút lui nhưng hai lần trước đều được Liên Đoàn Bóng Đá Việt Nam thuyết phục ở lại.
Cũng tại giải này, sự kiện chấn động được quan tâm nhiều là vụ năm tuyển thủ nữ Iran xin tị nạn tại Úc.
Các cầu thủ này được cho rằng đã ra dấu xin bảo vệ và tìm cách rời đội, tìm kiếm sự bảo vệ từ phía Úc. Cảnh sát liên bang Úc đã đưa nhóm cầu thủ này rời khách sạn của đội tuyển Iran, chuyển đến một địa điểm an toàn trước khi hoàn tất thủ tục cấp visa nhân đạo.
Nguyên nhân chính được cho là các cầu thủ Iran đứng trước nỗi đe dọa bị trừng phạt khi trở về Iran liên quan việc đứng im trong lễ chào cờ trước lượt trận đầu gặp Nam Hàn. Hành động này bị truyền thông Iran lên án là “phản bội” và đe dọa cả họ lẫn gia đình đang ở Iran. (Yến Nhi) [kn]
TEHRAN, Iran (NV) – Thư ký Hội Đồng An Ninh Quốc Gia Tối Cao Iran đáp trả cứng rắn lời đe dọa của Tổng Thống Donald Trump rằng nước này đừng dại dột chặn các tàu chở dầu băng qua eo biển Hormuz, hôm Thứ Ba, ngày 10 Tháng Ba, The Hill đưa tin.
“Đất nước Iran giỏi hy sinh không sợ lời đe dọa rỗng tuếch của các người,” ông Ali Larijani viết trên X. “Ngay cả những kẻ mạnh hơn các người còn không thể hủy diệt Iran. Hãy coi chừng đừng để chính mình mới bị hủy diệt.”
Một tàu hải quân băng qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng mà phần lớn dầu hỏa và khí đốt của thế giới đi qua hôm 1 Tháng Ba. (Hình: Sahar Al Attar / AFP via Getty Images)
Đây là lời đáp trả của ông Larijani đối với đe dọa mà ông Trump đưa ra hôm Thứ Hai Truth Social.
“Nếu Iran làm bất cứ điều gì để chặn dầu mỏ luân chuyển qua eo biển Hormuz, họ sẽ bị nước Mỹ đập mạnh gấp hai mươi lần hiện nay,” ông Trump viết.
“Ngoài ra, chúng tôi sẽ loại bỏ các mục tiêu dễ phá hủy để làm cho đất nước Iran hầu như không thể nào xây dựng lại – tử thần, lửa và cơn thịnh nộ sẽ bao trùm lấy họ – Nhưng tôi hy vọng và cầu nguyện điều đó không xảy ra,” ông viết tiếp.
“Đây là món quà của Mỹ cho Trung Quốc, cũng như tất cả các nước đi lại nhiều qua eo biển Hormuz. Hy vọng đó là cử chỉ sẽ được hết lòng biết ơn.”
Lời đáp trả của ông Larijani được đưa ra sau khi Iran tung ra một loạt các cuộc tấn công mới vào Israel, UAE, Ả Rập Saudi, Kuwait và Bahrain hôm Thứ Ba, AP cho biết.
Hai chiếc tàu đã băng qua eo biển Hormuz trong 24 giờ qua, trong khi thông thường trung bình là khoảng 60 tàu, theo trang theo dõi lưu thông qua eo biển hormuzstraitmonitor.com. Tính đến hôm Thứ Ba, 157 tàu bị mắc kẹt, trong đó có 98 tàu dầu và 34 tàu hàng.
Trong khi đó, phát ngôn viên của Vệ Binh Cách Mạng Iran (IRGC) nói rằng không chiếc tàu nào của Hải Quân Mỹ “dám” đi qua eo biển này, theo AFP.
“Các lực lượng vũ trang Iran… sẽ không cho phép xuất cảng dù là một lít dầu từ khu vực sang bên thù địch và các đồng minh của họ cho đến khi có thông báo mới,” phát ngôn viên này được dẫn lời nói.
“Chính chúng tôi mới là bên quyết định kết thúc cuộc chiến,” IRGC, lực lượng thân cận với nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, ông Ayatollah Mojtaba Khamenei, cho biết trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải.
Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, chủ tịch Quốc Hội Iran, cảnh báo trên X rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng Iran sẽ bị đáp trả theo nguyên tắc “mạng đền mạng,” mà “không có ngoại lệ”. (NNL) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Quân đội Mỹ vẫn chưa hộ tống bất kỳ tàu chở dầu nào băng qua eo biển Hormuz, bà Karoline Leavitt, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, cho biết hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba, theo The Hill.
Tuyên bố này mâu thuẫn với thông tin do ông Chris Wright, bộ trưởng Năng Lượng, đăng tải. Nhưng bài đăng này hiện đã bị xóa.
Phát Ngôn Viên Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt trả lời các câu hỏi tại buổi họp báo hôm 10 Tháng Ba. (Hình: Andrew Harnik/Getty Images)
“Tôi đã được thông báo về bài đăng này. Tôi chưa có cơ hội nói chuyện trực tiếp với bộ trưởng Năng Lượng về chuyện này, tuy nhiên, tôi biết bài đăng đã bị gỡ xuống khá nhanh và tôi có thể xác nhận rằng Hải Quân Mỹ không hộ tống tàu chở dầu hoặc tàu bè nào vào thời điểm này,” bà Leavitt nói tại cuộc họp báo ở Tòa Bạch Ốc.
Tuy nhiên, bà lưu ý rằng khả năng hộ tống quân sự các tàu dầu qua eo biển Hormuz vẫn để ngỏ.
“Đó là một lựa chọn mà tổng thống đã nói rằng ông ấy sẽ chắc chắn sử dụng nếu và khi nào cần thiết vào thời điểm thích hợp,” cô Leavitt nói thêm.
Một phát ngôn viên của Bộ Năng Lượng đổ lỗi cho nhân viên đã chú thích không chính xác bài đăng trên tài khoản X của ông Wright.
“Một video đã bị xóa khỏi tài khoản X chính thức của Bộ Trưởng Wright sau khi nó được xác định là được nhân viên Bộ Năng Lượng chú thích không chính xác,” phát ngôn viên này cho biết trong một email gửi cho The Hill.
“Tổng Thống Trump, Bộ Trưởng Wright và những thành viên còn lại trong đội ngũ năng lượng của tổng thống đang theo dõi chặt chẽ tình hình, nói chuyện với các nhà lãnh đạo ngành và yêu cầu quân đội Mỹ đề ra các lựa chọn bổ sung để giữ cho eo biển Hormuz thông suốt, bao gồm cả khả năng Hải Quân hộ tống các tàu chở dầu,” phát ngôn viên này nói thêm.
Lưu thông qua eo biển Hormuz đã bị gián đoạn trong bối cảnh xung đột đang diễn ra ở Iran. Tehran đe dọa sẽ tấn công bất kỳ tàu bè nào tìm cách băng qua eo biển.
Tuần trước, Tổng Thống Trump cho biết Hải Quân Mỹ sẽ hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển này “nếu cần thiết.”
Ông Wright lúc đầu viết trên X hôm Thứ Ba rằng “Hải Quân Mỹ đã hộ tống thành công một tàu chở dầu qua eo biển Hormuz để bảo đảm dầu vẫn luân chuyển trên thị trường toàn cầu”. (NNL) [kn]
Cuộc chiến Iran đang chia rẽ nước Mỹ trầm trọng. Sau mười ngày bom rơi đạn nổ, các cuộc thăm dò dư luận ghi nhận ý kiến cử tri chia thành hai phe rõ rệt: ủng hộ và phản đối cuộc chiến, trong đó phản đối chiếm đa số.
Các bà mẹ khóc than tại tang lễ của các em nhỏ thiệt mạng trong một cuộc tấn công được cho là nhằm vào một trường tiểu học ở tỉnh Hormozgan, Minab, Iran hôm 3 Tháng Ba, 2026. (Hình minh họa: Amirhossein Khorgooei/ISNA/AFP via Getty Images)
Ủng hộ hay phản đối?
Theo thăm dò của NPR/PBS/Marist số người ủng hộ chiến tranh chỉ là 44%; số phản đối là 56%. Thăm dò của Đại Học Quinnipiac ghi nhận 40% ủng hộ, 53% phản đối. Tỷ lệ ủng hộ thấp nhất là trong khảo sát của Reuters/Ipsos với 26% ủng hộ, 43% phản đối; tỷ lệ ủng hộ cao nhất là trong khảo sát của Fox News: 50%-50%.
Sự chia rẽ này diễn ra theo lằn ranh đảng phái. Nhìn chung có 84%-85% người Cộng Hòa ủng hộ hành động quân sự của Mỹ, 86%-89% người Dân Chủ phản đối, còn phần lớn những người Độc Lập (60%-61%) thiên về hướng phản đối.
Nếu có điều gì thu hẹp được khoảng cách về quan điểm của các bên thì đó là triển vọng Mỹ đưa quân đội vào lãnh thổ Iran để thực hiện cuộc chiến thay đổi chế độ: có tới 74% người Mỹ, trong đó có 52% người Cộng Hòa, phản đối việc Mỹ cử bộ binh tham chiến ở Iran.
Việc bộ binh tham chiến chắc chắn sẽ làm số binh sĩ Mỹ thiệt mạng gia tăng, thêm nhiều quan tài phủ cờ được đưa về nước và đó là điều không người Mỹ nào muốn chứng kiến.
Báo The New York Times lục lại lịch sử những cuộc can thiệp quân sự của Mỹ ở nước ngoài từ giữa thế kỷ 20 đến nay và ghi nhận sự tham gia vào cuộc chiến đang diễn ra ở Iran có tỷ lệ ủng hộ thấp nhất, ở mức 41%; thấp hơn nhiều so với mức ủng hộ của cử tri trong những ngày đầu cuộc chiến Iraq mà Tổng Thống George W. Bush phát động năm 2003 (76%) và cuộc chiến Vịnh Ba Tư giải phóng Kuwait do Tổng Thống George H.W. Bush (Bush Cha) phát động năm 1991 (82%).
Trọng pháp hay trọng nhân?
Đằng sau sự chia rẽ trong quan điểm Dân Chủ-Cộng Hòa về cuộc chiến đang diễn ra còn tiềm ẩn sự trái ngược trong quan niệm về chiến tranh: khi nào thì việc sử dụng vũ lực, can thiệp quân sự được coi là chính đáng và hợp lý. Có ít nhất hai “trường phái,” tạm gọi là phái “trọng pháp” đề cao việc tuân thủ pháp luật và phái “trọng nhân” đề cao hành động dựa trên lòng nhân đạo.
Những người theo phái trọng pháp hầu hết đều phản đối những cuộc chiến tranh không đặt căn cứ trên pháp luật quốc tế hoặc Hiến Pháp của quốc gia. Theo các điều 2(4), điều 42 và điều 51 Hiến Chương Liên Hiệp Quốc (LHQ), các quốc gia chỉ có thể dùng vũ lực hoặc để tự vệ chống lại một cuộc tấn công vũ trang của nước khác, hoặc được sự phê chuẩn của Hội Đồng Bảo An LHQ nhằm tái lập hoặc duy trì an ninh, trật tự quốc tế.
Các quốc gia không được quyền dùng vũ lực tấn công một quốc gia khác cho dù để bảo vệ công dân của quốc gia đó và cho dù chính phủ của nó chính là kẻ đang đàn áp hoặc tàn sát người dân.
Nguyên tắc không dùng vũ lực để tấn công một quốc gia khác được coi là một jus cogen (nguyên tắc nền tảng) bất khả xâm phạm của công pháp quốc tế.
Xét theo nguyên tắc này, việc liên quân Mỹ-Israel bắt đầu cuộc chiến chống Iran vào sáng ngày 28 Tháng Hai, 2026, là phi pháp, không có sự ủy nhiệm của Hội Đồng Bảo An LHQ, Quốc Hội Mỹ cũng chưa tuyên chiến hoặc chấp thuận hành động quân sự của Mỹ ở Trung Đông như quy định của Hiến Pháp Hoa Kỳ.
Từ lúc bom bắt đầu dội xuống Iran, ông Trump đã đưa ra hàng loạt lý do đôi khi mâu thuẫn nhau để biện minh cho hành động chiến tranh, chẳng hạn như kể lại chuyện hàng chục người Mỹ bị bắt làm con tin suốt 440 ngày sau cuộc Cách Mạng Hồi Giáo 1979, lên án chính sách của Iran điều hành mạng lưới các tổ chức dân quân “ủy nhiệm” ở Trung Đông gây nhiều thiệt hại cho người Mỹ, hoặc đổ lỗi cho Tehran ngoan cố không chịu từ bỏ tham vọng chế tạo vũ khí nguyên tử.
Bằng những lý do mơ hồ và thay đổi liên tục như vậy, chính quyền Trump đã không thuyết phục được người dân Mỹ tin Iran đang trong tình trạng chiến tranh với Mỹ mà Washington phải tự vệ, hoặc Iran là mối đe dọa trực tiếp cần tiêu diệt.
Ông Trump cũng không buồn xin ý kiến phê chuẩn của Quốc Hội trước khi nổ súng! Kinh nghiệm lịch sử ở Iraq và Afghanistan, tổn thất về nhân mạng, thiệt hại kinh tế và nguyên tắc “trọng pháp” khiến cho nhiều người Mỹ phản đối cuộc chiến này. Đi xa hơn, có không ít người so sánh cuộc tấn công bất ngờ vào Iran của liên quân Mỹ-Israel sáng 28 Tháng Hai vừa qua với cuộc xâm lược Ukraine của Tổng Thống Nga Vladimir Putin đúng bốn năm về trước. Chiến tranh càng kéo dài, sự phản đối càng lan rộng.
Học thuyết “Trách Nhiệm Bảo Vệ”
Tuy vậy, nguyên tắc trọng pháp có một lỗ hổng lớn: nó tạo điều kiện cho các chính phủ chuyên chế được tự do hành động ở trong nước, ngược đãi người dân nước mình mà không phải chịu trách nhiệm gì.
Thế giới ngày nay có không ít những quốc gia độc tài, ở đó chính quyền hành xử như một thế lực chiếm đóng, coi người dân như “kẻ thù bên trong” để đàn áp và bóc lột. Tình trạng chính quyền đàn áp đẫm máu người biểu tình, giam giữ thậm chí thủ tiêu đối lập chính trị, hành hạ tù nhân, thanh lọc sắc tộc… vẫn diễn ra khắp nơi, từ Bắc Hàn, Miến Điện ở Châu Á đến Cuba, Venezuela ở Nam Mỹ mà thế giới bên ngoài không thể làm gì vì vướng nguyên tắc của LHQ. Chuyện nhà cầm quyền Tehran đàn áp người dân thì cả thế giới đều biết, nhưng đành bó tay!
Nhiều chuyên gia cho rằng nguyên tắc LHQ quá cứng nhắc, lỗi thời, cản trở các dân tộc bị áp bức tìm tới dân chủ và tự do. Một học thuyết mới, được gọi là “Responsibility to Protect” (Trách Nhiệm Bảo Vệ), gọi tắt theo tiếng Anh là R2P, tin rằng, trong một số tình huống nhất định, sự can thiệp bằng vũ lực từ bên ngoài là cần thiết dù có thể trái với luật pháp quốc tế.
Khi chế độ cộng sản ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, các chính phủ dân chủ ở Mỹ và Châu Âu tin rằng, loài người cần được sống trong tự do và sức mạnh phải được sử dụng để mang lại hòa bình. Sự can thiệp quân sự của Mỹ và NATO vào Grenada (1983), Panama (1989), Kosovo (1999), Afghanistan (2001) Iraq (2003) xuất phát từ nhiều lý do, trong đó có thiện ý xây dựng ở các nước này thể chế chính trị tôn trọng quyền sống quyền tự do của người dân.
Theo học thuyết R2P, việc can thiệp bằng vũ lực để thay đổi các chế độ độc tài tàn ác là cần thiết. R2P quy định các nhà nước có trách nhiệm bảo vệ công dân của mình, còn các nước bên ngoài có nhiệm vụ khuyến khích, hỗ trợ việc đó, nhưng nếu nhà nước không bảo vệ mà đàn áp công dân thì cộng đồng quốc tế phải can thiệp.
Học thuyết R2P đã được 170 lãnh đạo nhà nước chấp nhận tại Hội Nghị Thượng Đỉnh Thế Giới của LHQ năm 2005 như là nền tảng pháp lý cho hành động quân sự vì nhân đạo, nó không loại trừ mà bổ sung cho các nguyên tắc nền tảng về chung sống hòa bình của Hiến Chương LHQ.
Tuy vậy, R2P cũng có điểm yếu chết người: có thể bị lợi dụng để biện hộ cho hành vi xâm lược các quốc gia có chủ quyền. Với lý do bảo vệ Hoa kiều bị ngược đãi, Tháng Hai, 1979, lãnh tụ Trung Quốc Đặng Tiểu Bình xua quân xâm lược biên giới phía Bắc Việt Nam; gần đây ông Vladimir Putin viện lý do bảo vệ kiều dân Nga nói tiếng Nga để chiếm Crimea năm 2014 và xâm lược Ukraine năm 2022 để ngăn chặn “nạn diệt chủng phát-xít”… là những ví dụ.
Iran tiến thoái lưỡng nan
Chế độ thần quyền Hồi Giáo Shiite đã đưa Iran từ một cường quốc khu vực – hậu duệ của nền văn minh Ba Tư rực rỡ – thành một xứ sở bị xa lánh, 92 triệu dân, nhất là phụ nữ, bị tước đoạt những quyền căn bản. Người Iran đã nhiều lần xuống đường đòi thay đổi nhưng hầu hết các cuộc biểu tình đều bị lực lượng an ninh của chế độ thần quyền dìm trong biển máu. Cuộc biểu tình Tháng Giêng, 2026 vừa qua chẳng hạn, có từ 8,000 đến 32,000 người bị giết, theo những nguồn tin khác nhau.
Việc chế độ thần quyền Tehran bị xóa sổ, thay vào đó là một chính thể dân chủ tự do, từ lâu đã là mong ước không chỉ của người Iran mà của mọi người yêu tự do trên thế giới.
Khi người biểu tình Iran bị đàn áp, ông Trump lên tiếng: Nếu chính quyền Iran “tàn sát những người biểu tình ôn hòa, và họ đã quen làm như vậy, thì nước Mỹ sẽ đến cứu. Chúng tôi đã lên đạn và sẵn sàng ra đi.”
Hy vọng chiến dịch quân sự của Mỹ sẽ đem lại tự do cho người Iran, một mục đích nhân đạo đúng kiểu R2P, là lý do chính khiến một phần không nhỏ cử tri Mỹ ủng hộ cuộc chiến của ông Trump. Người ta còn tin rằng, sau Iran, tự do sẽ đến với người dân Cuba, Miến Điện và có thể cả Việt Nam nữa, nhờ sự can thiệp của người Mỹ trong một trật tự thế giới mới.
Nhưng niềm tin đó không đứng được lâu. Ít người tin ông Trump hành động vì nhân đạo, vì tự do, nhân quyền của người Iran. Ông không có một ý tưởng rõ ràng nào cho tương lai của đất nước này. Chiến tranh không chỉ đánh vào giới cầm quyền mà còn làm cho người dân thêm khốn khổ. Những cuộc phỏng vấn trên truyền thông quốc tế ghi nhận, người Iran không chấp nhận chế độ của các giáo sĩ, và lại càng không chấp nhận chiến tranh, nhất là sau vụ một phi đạn đánh trúng một ngôi trường tiểu học khiến 168 nữ sinh chết thảm ngay trong ngày chiến tranh đầu tiên, một tội ác làm cả thế giới kinh hoàng!
Cuộc chiến Iran cho thấy tình thế lưỡng nan, trọng pháp hay trọng nhân đều bế tắc. Không thể cứ tuân thủ luật pháp để đứng nhìn nhà cầm quyền Iran tàn sát người dân và đe dọa an ninh toàn khu vực, nhưng cũng không thể dùng bom đạn để thay đổi chế độ, biến một đất nước thành đống hoang tàn còn người dân, lẽ ra phải được bảo vệ, lại trở thành nạn nhân đau khổ của thời cuộc. [kn]
