Thử tưởng tượng

Thử tưởng tượng anh không đang hiện hữu

Em bước vào vùng trống rỗng không gian

Em dám chứ vì không thêm chẳng bớt

Nhánh cỏ anh may ra có chút hồn

Thử tưởng tượng thời gian quay ngược lại

Em gặp anh ở một cõi mơ hồ

Em dám chứ cùng ngửa tay hứng mộng

Mộng, thật – thơ, người; người mộng trong thơ

Thử tưởng tượng anh chẳng là thi sĩ

Nhưng ôm thơ chạy khắp quả địa cầu

Thử tưởng tượng em làm sao đuổi kịp

Sao níu cùng run rẩy một chiêm bao

Thử tưởng tượng nếu anh sa địa ngục

Sao biết em đang ở chốn thiên đường?

Em tội lỗi tầng sâu hơn một bực

Vĩnh viễn mình chẳng thể gặp nhau đâu

24 tháng 6, 2011

(Nguồn: [email protected])

Thơ Phương Nam

Khóc cùng em

(Riêng tặng Phương Uyên)

Cô gái 20 tuổi đầu chỉ biết một điều duy nhất

Yêu nước và căm ghét ngoại xâm

Một điều thật nhỏ trong triệu triệu người dân Việt

Nhưng lạ kỳ… hầu như ai cũng đều câm lặng

Triệu đôi mắt thờ ơ trong linh hồn vô cảm

Ai cũng cho em là phản động

Phản bội tổ quốc

Phản bội xã hội chủ nghĩa, đảng, bác

vân vân và vân vân…

Cái tội chụp vào đầu một tâm hồn trong trắng

Và trong lao tù em tự hỏi

Yêu nước là gì và nghĩa là sao?

Chắc em quên đi những bài học thời khăn quàng đỏ

Hay quên 5 điều dạy của bác

Của những bọn người lớn không chút lương tri

Suốt một đời tung hô ca ngợi

Của hàng ngàn đảng viên đeo mặt nạ đội lốt người

Mang chủ nghĩa sáng ngời đi lùng mưu lợi

Bọn liếm gót giặc tàu

Rước ngoại xâm về dày xéo tổ tiên…

Lịch sử Việt Nam em bàng hoàng tự hỏi

Yêu nước là gì và nghĩa là sao ?

Em khóc ngất nhìn khoảng không nín lặng

……

Phương Uyên em hãy đem những dòng nước mắt

Biến nó thành thác đổ

Rác rưởi sẽ tuôn trôi

Lũ dòi bọ ký sinh đỏ rực sẽ trở màu tím ngắt

Nước mắt em sẽ cuốn phăng ngàn dối trá bao che

Những giáo điều nhơ nhớp

Như sóng Bạch Ðằng Giang

dậy hồn thiêng sông núi

Và em hãy tin có những người bên cạnh

Sẽ cùng khóc với em

Ðể cùng em sẽ có một ngày

Ðược trở về bên dòng sông ngọt lịm quê hương…

(Cali đầu Thu 2012)

(Bài tặng nữ sinh Ðà Nẵng)

Nữ sinh Ðà Nẵng ngày xưa

hơn nửa hoa hậu, còn thừa… hoa khôi

cũng nhờ có đám chúng tôi

những thằng bay bướm sáng ngời mày râu

em đi, lững thững theo hầu

em đứng, lấp ló trước sau canh chừng

vòng eo thơm cùng cánh lưng

bàn tay gót guốc ngập ngừng dáng thơ

môi trầm hương, mắt nai tơ

nữ sinh Ðà Nẵng: ngàn sao đêm, ngày

tài hoa tầm cỡ tôi đây

cũng đành quanh quẩn cầu may trông chừng

riết rồi đành yêu lung tung

những Hà, những Phú, những Quân, những Hồng…

đêm nằm giường chiếu mênh mông

gác tay tưởng tượng vòng vòng cho vui

có ma nào biết tới tôi

ngoài đôi ba chữ tới lui…

thất tình

tặng em bằng “chạy” nhật trình

giấu tên vì sợ là mình dở hơi

yêu em như giỡn vậy thôi

thưa em áo trắng một thời nữ sinh

xoay qua xoay lại, giật mình

năm mươi năm vẫn còn mình bên ta

nữ sinh không có tuổi già

nhắm mắt thấy rõ vẫn là hôm qua

Chia tay với núi

Sáng nay người thức dậy rồi

Núi còn ngái ngủ giữa trời mờ sương

Rồi mai trong cõi vô thường

Giữa người với núi biết còn gặp nhau

Sáng nay trời lạnh mưa mau

Hình như núi cũng bạc màu sáng nay.

(4-9-2012)

____________

Về lại đồng bằng

Giờ không còn biển ru tôi

Vẫn nghe tiếng sóng bồi hồi thiết tha

Tưởng như núi mọc quanh nhà

Ngờ đâu núi biếc lại là cây xanh

Trở về sóng lúa reo quanh

Lại ru tôi với âm thanh ngọt ngào.

___________

Tiếng ve sầu

Giã từ núi thẳm người về

Còn mang theo những tiếng ve trong đầu

Tiếng ve chìm tận hang sâu

Bên trong như chứa cả bầu trời riêng

Lâu rồi tưởng đã dần quen

Tiếng ve đã tắt tiếng chim đã ngừng

Bỗng dưng nhớ núi quá chừng

Tiếng ve lại chuốt nên từng cây kim.

(Nguồn: Tác giả gửi qua sangtao@org)

Khất thực

ta từng mặc áo cà sa – bưng bình bát

đi quanh cõi đời những được và thua

một lần qua nhà em, anh đứng lại

nghe nặng đôi tay, anh quay về chùa

mở bình bát ra

trang thư tình em thơm ngát

anh mới hay mình là đứa chân tu…

_________

Cho dẫu phù vân

mùa đã khô rồi – sông hết nước.

và ta, cây đã không còn cây.

mặt trời cứ tận cùng sức nóng.

như muốn thiêu tan trái đất này?

em vẫn thương ta – lòng muốn tưới.

lòng muốn mưa năm bảy lần chiều.

cứ ước làm sao hồ mương rạch.

và ước làm cả hạt sương khuya

không thể rồi em, đời cạn kiệt.

không còn những thứ để nuôi nhau.

để nuôi ta – nuôi tình một thuở.

để xanh em khi ta bạc đầu

nắng rát mặt mùa – đất đã nứt.

cây ta duỗi thẳng những cành trơ.

cả những mạch ngầm – nước cũng tắt.

chỉ mắt em còn mấy giọt khô…

__________

Xứ xa nhớ Tây Giang

và cô bạn nhỏ

thời tuổi nhỏ anh rất nghèo rất nghịch

như bu lên cửa sổ ngó em nằm

cũng có bắt gà nhà em làm thịt

nấu cháo gà và xé trộn rau răm

lớn hơn chút anh hồi cư phố Hội

còn em thì trôi dạt tới Cà Mâu?

anh rất nhớ và lắm khi rất tiếc

khi biết yêu, chẳng còn thấy em đâu

đời xô đẩy để anh đi làm lính

chiến tranh và anh, tuổi trẻ long đong

anh vác súng qua bao miền sông rạch

nghe có em đâu đó ở trong lòng

không thể níu nhau của thời tuổi nhỏ

cửa sổ nhà em và bữa cháo gà…

anh với em phải bao trời tứ xứ

chắc chi cùng ngồi ngó lại quê xa?

28 tháng 8, 2012

(Nguồn:[email protected])

Vội

(Riêng tặng T.)

Em vội đi như chưa bao giờ tới

Vội quên dấu vân tay nhạt nhòa anh cứ ngỡ đâu đây

Anh nhớ đêm ta cùng không gian hơi thở

Vội nhìn mà cũng vội mông lung

Dường như đời đôi ta luôn vội

Vội hạnh ngộ vội tương tư

Vội như cơn gió vô tình

Thoảng se sắt, thoảng có điều tiếc trông

Em vội đi chắc không còn để nhớ

Phút giây vô ngần nốt nhạc đêm thâu

Em vội quá bỏ rơi tiếng dương cầm lạc lõng

Bỏ quên đêm thâu quên sợi tóc bạc màu

Em vội qua đời anh như đóm sao băng

Chưa kịp ước đã vội chìm tắt lịm

Em vội đi quên cả giã từ

Quên phút giây bỡ ngỡ như lần đầu gặp mặt

Em vội như vội vô tình

Vội đôi môi, vội mái tóc buông trôi

Vội quên ánh mắt nụ cười

Em quên ban tặng những quãng đời quanh em.

                                              Cali Thu 2012

Khúc Ly Ðình

Tiễn chân anh tận phi trường

Lỗi đi. Lỗi ở. Mười phương lỗi về

Mù sương phi cảng não nề

Thôi anh. Ở lại buồn về em mang

Tiễn anh một chén rượu tàn

Một bàn tay nắm. Một hàng lệ mau

Cuộc cờ thế sự binh đao

Phút giây tái ngộ ngàn sau biết còn!

Một em trong cảnh hao mòn

Một anh đất khách nhớ tròn tháng năm

Trời Tây rẽ bước âm thầm

Ngàn năm mỏi cánh chim bằng tha hương.

_________

Khi trời xanh trong mắt

Khi trời xanh trong mắt

Người đi vào tình yêu

Bằng một cánh tay thần

Năm khởi đầu yêu dấu

Anh đi vào đời em

Bằng tiếng nói thiên thần

Ðôi mắt ấy đượm buồn

Giọng nói ấy bi thương

Bên nhau hồn cúi xuống

Nghe buồn im nắng trưa

Ngày chia tay mùa ấy

Lá vàng bay trên đàng

Chiều năm tàn gió động

Người yêu thì mông mênh

Khi trời phai sắc cũ

Mắt dõi bốn phương trời

Bằng một chút hoang vu

Tựa vai người trong mộng

____________

Ðời cây cối

Khi chiều mây bay ngang giáo đường

Như sương

Nhà thờ đỏ

Hỡi đời buồn cây cối

Một con đường đá đen

Khi ngày gió đi ngang giáo đường

Thoáng bóng mơ huyền diệu

Lẫn điệu buồn

Chuông vọng hồi trong sương

Nôi tình yêu hư ảo

Mai chiều hoang vu phần giáo đường

Những mây trời vẫn cũ

Và một cánh chim bay

Còn có phận cây buồn

Thương yêu từ giã biệt.

___________

Ðầu thu

Khi rừng mới sang thu buổi chiều tôi đứng yên

Người ấy bây giờ mùa xuân không còn vang tiếng cười

Khi đưa tôi về lời tiễn chân rất chậm mùa

thì buồn trên vai áo xuống làn môi

Ðêm giới nghiêm như một canh buồn

Vầng trăng ra đi xa dần xa dần

Người ấy bây giờ chong ngọn đèn tàn

Ðọc bài thơ và ngắm ảnh

Hiền hòa trong trái tim

Giấc mơ tôi thành khách chuyến xe đầu

Khởi chạy suốt đường liên tỉnh

Người ấy bây giờ mùa xuân không còn vang tiếng hát

Buổi chiều đầu thu

ngoài trời sương mù bay ngang bay ngang.

(Nguồn: tranhoaithux.wordpress.com)

* Trần Mộng Lâm

Em còn nhớ rằng năm 2010, anh bị về VN vì buộc phải hộ tống chị về dự đám cưới T.M. Trong đêm 30, anh tình cờ dự một tiệc rượu đêm trừ tịch, mừng năm mới sắp tới! Trong khi trò chuyện, anh có dùng câu nói: “Người Nam chúng tôi…”!

(Nguồn Google)

Tức thì mấy người VC trong bàn tiệc đồng thanh, mỉa mai phản đối: “Ông mà là người Nam?” Lúc ấy, anh “nực gà” quá, bèn nói với họ: “Mấy anh tưởng cứ hễ sanh ra ở Bắc thì là người Bắc hay sao?! Tôi sinh ra ở đất Bắc, nhưng dzô Nam từ hồi nhỏ. Tôi được nuôi dưỡng, học hành, lập gia đình, sanh con cái, cầm súng bảo vệ Miền Nam, chịu khổ nhục cùng đồng bào Miền Nam khi bị người Bắc cướp phá, đè nén, bóc lột, hành hạ… Tóm lại tôi là người Nam chính cống!… Có những người Bắc trong thái độ đối xử họ lại không coi tôi là người cùng quê hương với họ. Riêng tôi, tôi chỉ có sinh ra ở đất Bắc! Thế thì tôi là người Nam đích thị, chứ còn chi nữa!” Tác giả Trần Mộng Lâm đã viết thay cho anh, và cho bao nhiêu người gốc xứ Bắc! Ông viết hay quá! Cảm ơn ông vô cùng! (“[email protected]”)

Nhân sắp đến ngày ký Hiệp Ðịnh Genève 20 tháng 7…

Trên giấy tờ, tôi sinh ra tại tỉnh Nam Ðịnh.Và trên thực tế, tôi nói tiếng Việt giọng Bắc, không uốn lưỡi khi phát âm những tiếng bắt đầu bằng “tr.” Những chữ bắt đầu bằng “V,” tôi nói rất rõ, nhưng may mắn không lầm chữ “L” với chữ “N.”

Nhưng tôi không phải người Bắc: Hiệp Ðịnh Genève đưa tôi vào miền Nam rất sớm, ngay khi tôi vừa lên trung học. Tôi lớn lên tại miền Nam, học theo chương trình bộ Giáo Dục Miền Nam, đọc sách miền Nam, học và thành tài tại Miền Nam.

Trong những năm sống tại Miền Nam, tôi nổi trôi theo những thăng trầm của miền Nam. Tôi biết thế nào là Bình Xuyên, thế nào là Ðệ Nhất Cộng Hòa, ông Diệm, ông Nhu, ông Thục, rồi sau đó, ông Khánh, ông Thiệu, ông Kỳ, ông Trí Quang, ông Tâm Châu, ông Dương Văn Minh…

Lớn lên, như tất cả những người thanh niên miền Nam, tôi đi lính. Khi nhập ngũ, tôi thấy mình làm rất đúng, trốn lính mới là làm sai, là hèn nhát. Sau 7 năm quân ngũ, Miền Nam bại trận.

Kẻ thắng trận Miền Bắc đưa chúng tôi vào tù. Trong tù tội, người ta sỉ nhục chúng tôi đủ điều, nào là quân bán nước, nào là “ngụy,” nào là bọn “hiếp dâm đàn bà, thủ tiêu con nít”…

Câu chuyện của đời tôi sau đó cũng như cuộc đời của rất nhiều người thanh niên Miền Nam, sau tù tội, là vượt biên, là trại tỵ nạn tại Mã Lai, là làm lại cuộc đời từ con số không, là kiếp lưu đầy nơi đất người.

Năm nay, bước vào lớp tuổi cổ lai hy, nhìn lại cuộc đời mình, tôi nhận thấy một điều, là tuy được sinh ra tại Miền Bắc, tôi không phải là người Bắc, hiểu theo cái nghĩa Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa của Cộng Sản. Tổ Quốc của tôi Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam. Kể từ sau Hiệp Ðịnh Genève năm 1974, người Việt sống tại Miền Nam và Miền Bắc không cùng một văn hóa.

Họ cùng một nguồn gốc, tôi đồng ý. Nhưng người Anh và người Mỹ, người Úc, cũng cùng một nguồn gốc. Người Pháp và người dân Québec, nơi tôi định cư, cũng cùng một nguồn gốc. Nhưng không ai có thể nói người Mỹ là người Anh, người Québec là người Pháp.

Tôi là người Miền Nam, tuy tôi nói giọng Bắc.

Một anh tập kết, là người Bắc, tuy anh ta nói giọng Nam.

Dù người ta có lý luận trên lý thuyết thế nào chăng nữa, với tôi, biến cố 1975 chỉ là một quốc gia thôn tính một quốc gia khác.Thử tưởng tượng nước Anh đem quân qua đánh Hoa Kỳ rồi gọi dân Hoa Kỳ là “ngụy,” nghe được không?

Không, tôi không phải là người Bắc. Dân Sài Gòn không phải dân Bắc.

Gọi Sài Gòn là thành phố Hồ Chí Minh, bắt dân Sài Gòn chịu sự độc tài đảng trị, không nhân quyền, không dân quyền, không tam quyền phân lập (lập pháp, hành pháp, tư pháp), thực là ép nhau quá đáng. Văn Hóa Miền Nam không phải như vậy. Rồi đây, người Miền Nam sẽ phải nổi dậy để bảo vệ văn hóa của mình, làm những gì mà người Hồng Kông đang làm.

Miền Nam đã, đang và sẽ giải phóng Miền Bắc, vì văn hóa Miền Nam tốt đẹp, và văn minh hơn.

Ngày 18 tháng 7, 21012

(Nguồn: [email protected])

* Nguyễn Tài Ngọc

Tiếng Pháp, tuy không độc vận như tiếng Việt, nhưng dễ phát âm vì thấy sao nói vậy. Trong khi tiếng Anh thì cùng một chữ nhưng lại phát ngôn ba, bốn nẻo khác nhau, chẳng biết đường nào lần.

Cùng một chữ a, trong chữ apple thì đọc là áp-pồ, nhưng trong chữ gate thì đọc là ghết(ơ), trong chữ national thì lại đọc là na-shô-nôl, và trong chữ bare thì lại đọc là ber. Ðã thế, mẫu tự cuối của một chữ phải nói ra hơi gió, không thì người Mỹ không hiểu. Người Việt chúng ta đại đa số khi nói tiếng Anh ai cũng nuốt âm gió. Thí dụ như chữ good, đọc đúng là gúđ (ơ) với vần cuối đơ uốn lưỡi trong miệng, thì người mình chỉ nói gút, làm người Mỹ nghe muốn điên cả đầu. Hầu hết chúng ta nếu sống ở Việt Nam từ bé đến lớn chừng 16, 17 tuổi rồi sang Mỹ ở thì mặc dù nói tiếng Anh trẹo quai hàm cho đến 50 năm sau cũng chẳng bao giờ phát âm đúng như người Mỹ.

Cộng với việc uốn lưỡi trẹo quai hàm, nếu mình đánh dấu nhấn sai chỗ, người Mỹ nghe sẽ không hiểu. Ngày xưa khi mới sang là dân tỵ nạn, tôi đến tiểu bang Pensylvania. Khi vào học trung học ở California, bạn Mỹ trong lớp hỏi tôi trước đó ở đâu, tôi trả lời là ở Pen-sôl-vê-Ní-a. Họ lắc đầu không hiểu chỉ vì tôi đọc nhấn mạnh sai ở vần “Ní.” Vần nhấn đúng là ở chữ “Vế”: Pen-sôl-Vế-ni-a.

Tôi sang Mỹ từ năm 17 tuổi, bây giờ phát âm tiếng Anh vẫn còn dở ẹc. Có ở thêm chục năm nữa thì vẫn là anh Mít nói tiếng Mỹ. Ấy là tôi không phải là người thất học vì ngày xưa từ bé bố tôi đã dậy tôi tiếng Pháp ở nhà. Vào trung học lớp 6 tôi chọn chọn sinh ngữ chính Pháp văn. Ðến năm lớp 9 thì như bao học sinh khác, tôi phải học thêm tiếng Anh là sinh ngữ phụ thứ hai. Tôi nói vòng vo tam quốc như thế để nhấn mạnh một điểm là tôi không đến nỗi ngu lắm khi học ngoại ngữ, thế mà sau 37 năm sinh sống ở Hoa Kỳ, tiếng Anh của tôi vẫn còn bập bẹ như chị bán bar trong xóm Bàn Cờ của tôi ngày xưa. Có trình độ học vấn mà tôi còn thấy chới với, do đó hầu hết người Việt Nam sang Mỹ khi đã trưởng thành, nhất là những người ít học hay vào lứa tuổi 30, 40, thì không tài nào nói tiếng Anh được chuẩn. Không đọc được tiếng Anh nên họ phát âm chữ Mỹ theo tiếng Việt nhiều khi vô tình nghe rất buồn cười.

Khi con tôi còn nhỏ, chúng tôi thuê một bà Việt Nam săn sóc vào ban ngày khi chúng tôi đi làm. Dĩ nhiên là bà ta hoàn toàn không nói tiếng Anh. Nếu nghe bà ta phát âm tên con đường Kuehner (Kiu-nơr) gần nhà tôi thì bảo đảm người Mỹ sẽ há hốc kinh ngạc: đường Cu Nó. Ðường Cu Nó ở phía Tây thành phố. Phía Ðông thành phố nơi bà ta ở có một con đường tên Culver (Kôn-vơr) thì bà ta biến nó thành đường Cu Dơ. Thành ra bà ta ở đường Cu Dơ, nhưng mỗi sáng đi làm đến nhà tôi ở gần đường Cu Nó.

Con đường chính yếu gần nhà tôi là Yosemite (Dzồ-xé-mi-ti) thì bà ta đọc là Dô Xe Mít, thành phố kế bên Burbank (bơr-beenk) thì bà ta đọc là Bấp Bênh. Ði trên đường Dô Xe Mít (Yosemite) gập ghềnh nên nó kế bên thành phố Bấp Bênh (Burbank) là phải lắm!

Những cặp vợ chồng Việt trẻ sinh con ở Hoa Kỳ phần lớn đặt tên tiếng Mỹ cho con vì chúng nó xem như là dân Mỹ, chẳng còn liên hệ gì đến Việt Nam. Bố mẹ có thể gọi được tên con, nhưng đối với ông bà nội/ngoại, gọi cháu mình với tên Mỹ là cả một cực hình.

Hơn chục năm trước tôi có quen một anh bạn. Khi vợ sinh đứa con trai đầu lòng, anh ta đặt tên con là Kirt (Kơrt). Vài năm sau tôi đến ăn sinh nhật, gặp bà ngoại cháu bé thì bà ấy nói với tôi:

– Cái thằng Liêm thiệt hết sức nói. Tiếng Dziệt Nam mình có biết bao nhiêu là tên, nó hổng đặt tên con nó tiếng Dziệt để tui dễ gọi, mà nó lại đặt tên tiếng Mỹ, tui giận hết sức.

– Tiếng Mỹ với tiếng Việt cũng như vậy thôi, có gì đâu mà bác giận? Tôi hỏi và nói tiếp: Mình ở Mỹ thì nên đặt tên con nít tiếng Mỹ, chứ nếu không mai sau nó vào trường học, bạn bè không gọi được tên tiếng Việt thì tội cho nó.

– Trời ơi, tội cho nó nhưng ai tội cho tui? Nó đặt tên con tiếng Mỹ thì làm sao tui kêu? Mà có đặt tên Mỹ thì cũng kiếm cái tên gì cho tui gọi được. Ðằng này nó đặt tên thằng cháu tui là cái gì… “Cứt,” “Cứt.” Ngày nào tui cũng gọi thằng cháu tui tên “Cứt,” “Cứt,” nghe kỳ quá!

Ðứa bé tên là Kirt (Kơrt), bà ta đọc không được tên cháu của mình nên gọi nó là “Cứt”!

Thời đại đặt tên con là “Cái Tĩn” hay “Thằng Tủn” đã xa xưa lắm rồi. Bây giờ thì bố mẹ nào cũng tìm tên thật đẹp để đặt cho con. Michelle (mi-sheo) hay Sally (sa-ly , tên con gái ở Mỹ nghe thật hay nhưng nhiều ông bà nội/ngoại không phát âm được nên đổi tên cháu Michelle ra… “Mì xào,” Sally gọi là “Xá-lị.”

Một cô bạn gái nói cho tôi biết có một anh bạn, vợ sinh con trai, đặt tên là Christopher. Người nào cùng lứa tuổi tôi có thể nhớ trước 1975 có phim “Tình thù rực nắng,” phim Mỹ nhưng không hiểu sao ở Việt Nam tựa đề phim lại là tiếng Pháp“Meutre au Soleil”( tựa tiếng Mỹ là “Summertime Killer”). Sở dĩ tôi còn nhớ vanh vách phim này vì hai tài tử chính, cô đào Olivia Hussey và anh chàng Christoper Mitchum đều đẹp. Tôi còn nhớ rõ Christopher Mitchum với bộ tóc mầu vàng, trông rất lạ vì tóc Á Ðông của chúng ta mầu đen. Anh chàng này tóc vàng, da trắng, người Âu Mỹ trông thấy đã đẹp, tên anh ta Christopher nghe cũng đẹp nữa. Ấy thế mà bà nội Việt Nam ở Mỹ vì không nói được chữ Christopher (Khris-tô-phơr) tuyệt đẹp tên của cháu mình nên gọi nó là… “Tô Phở!”

Anh này có một cậu em trai, cũng lấy vợ, và cũng sinh con trai. Hai vợ chồng người em đặt tên con là Tommy (tom-mi). Tên này thì quá dễ để cho ông bà gọi cháu, ấy thế mà bà cũng gọi trại ra theo âm Việt Nam: “Tô Mì.” Hai đứa cháu, một đứa là “Tô Phở,” một đứa là “Tô Mì,” bây giờ nó trở thành tên quá dễ để cho bà nội gọi cháu.

Tên đường sá ở Mỹ thì những người Việt tha hồ gọi theo tiếng của mình, chẳng quan tâm đến việc người Mỹ có hiểu hay không. Ðây là một vài thí dụ tên đường sá, thành phố ở Mỹ, chữ trong ngoặc là phát âm đúng theo tiếng Mỹ, và chữ kế bên cạnh là người mình đổi sang tiếng Việt để đọc:

– Magnolia (mặec-noó-li-a): Mặt ngó lia

– Cullen (kơ-lân): Cù lần

– McFadden (mặec-pha-đân): Mất phải đền

– McLaughlin (mặec-láph-lân): Mắt láo liên

– Brookhurst (brúk-hơrst): Bốc hốt

– McKee (mặec-ki): Mặc kệ

– Tully (tu-li): Tú lỳ

– Bascom (bas -com): Bát cơm

– Saratoga (sa-ra-tô-ga): Xỏ lá to gan

– Piedmont (píd-mont): Bịt mông

Sau đây là một người Việt nói một câu dùng tiếng Mỹ trà trộn thêm vào:

– Ông đi tới bảng tốp (stop), quẹo phải thì thấy đất to (drug store -drấg-stor: nhà thuốc Tây) mua cho tôi hộp ếch rình (aspirin), nghe nói ếch rình là thần dược còn chữa cô rồ (cholesterol) nữa!

Ðây là một câu chuyện cũng về người Việt đọc tiếng Anh, lưu truyền trên Internet, tôi không biết ai là tác giả, xin chép lại nguyên văn:

“Tui xin kể một chuyện vui có thiệt 100 %, xảy ra cho chính tui:

Cách đây vài tháng, một người bạn nhờ tui ra phi trường đón giùm một cô ca sĩ rất rất ư là nổi tiếng bên VN (xin cho phép tui tạm giấu tên cô ca sĩ đó). Nàng là thần tượng của giới trẻ bên đó và cũng như bên đây. Nàng rất ư là dễ thương và very cute! và thông minh luôn. Nàng sang đây hát show theo lời mời của nhóm bạn của tui. Anyway, trên xe, nàng hỏi tui là nàng có thể xài thẻ tín dụng bên đây được không? Tui hỏi lại là thẻ loại gì? Của nhà băng nào? Thì nàng nhỏ nhẹ bảo là thẻ của nàng là thẻ “Con mẹ xin ăn”! Và cứ thế, suốt cả giờ, nàng huyên thuyên kể về cái thẻ “Con mẹ xin ăn” của nàng có rất nhiều tiền trong đó, nàng có thể dùng nó bất cứ lúc nào và bất cứ nơi nào trên thế giới.

Tui không dám hỏi. Cũng không dám ngắt lời nàng để hỏi. Trong lòng cứ ấm ức và thắc mắc – Ngộ thiệt đó nha! Cớ sao nhà băng bên Việt Nam lại lấy một cái tên nghe oái oăm thiệt. Tại sao lại đi lấy tên nhà băng là “Con mẹ xin ăn”nhỉ? Thiếu gì tên đẹp mà sao hổng lấy. Mà lạ, nàng bảo là cái “Con mẹ xin ăn” băng này là lớn lắm đó nha… Em được họ cho em muốn xài bao nhiêu cũng được cả. Vì họ biết em có dư khả năng trả cho họ hàng tháng!” Chở nàng đến khách sạn, tui ngần ngừ rồi năn nỉ: “Em cho anh xem thử cái thẻ… của em được không? ”

Mèng đét ui, té ra nó là cái thẻ Commercial Bank! Tui phá ra cười khom cả cái lưng còm ốm yếu củÔa tui. Mà tất nhiên là hổng dám giải thích cho nàng hiểu tại sao mình cười. Hi hi hi. Suốt đời chắc hông bao giờ quên được cái kỷ niệm đó, kỷ niệm mà tui hông bao giờ dám kể lại cho nàng nghe cả!

(Ghi chú: Chữ “Commercial“nếu phát âm theo tiếng Anh thì không nghe giống “Con mẹ xin ăn” nhưng nếu phát âm theo tiếng Pháp hoặc theo lối VN thì đúng là“Con mẹ xin ăn”).

Dùng tiếng Anh sai cũng tai hại không kém. Một chị bạn kể cho tôi nghe chị có một bà láng giềng người Việt Nam. Một buổi sáng chục năm trước bà ta ra xe thì gặp ông láng giềng Mỹ. Khi ông ấy hỏi: “Bà đi đâu thế?” thì bà ta trả lời: “Sáng nay tôi đi tìm mua một cái condom.” Ý bà ta nói là muốn mua một cái condo (con-đô, không có m), chữ viết tắt của chữ condominium, có nghĩa tương tự như chữ apartment, nhưng bà ta lại nói nhầm là condom (con-đâm). Condom là bao cao su cho đàn ông dùng để ngừa thai!

Câu chuyện sau đây cũng là người Việt nói tiếng Mỹ.

Có một anh Việt Nam ngày xưa ở dưới Rạch Giá, sang đây làm nghề thợ ráp ở hãng tôi. Cũng giống như bao nhiêu người Việt mê nhạc Việt Nam, hát karaoke và tổ chức nhảy đầm ở nhà, anh ta rất rành rẽ những điệu nhạc như Valse, Cha-Cha-Cha, Tango, Bolero, Rumba… Một hôm anh ta xuống Santa Ana vào một tiệm bánh để mua bánh paté chaud.

Rất tự tin, anh ta ung dung nói với cô bán hàng: “Cô bán cho tui ba cái bánh ‘ba-sô-đốp.’”

Cô bán hàng ngẩn tò te nhìn vì không hiểu anh ta muốn gì, mà anh ta cũng không biết tại sao cô ta nhìn mình: Thay vì nói muốn mua bánh paté chaud, anh ta nói muốn mua pasodoble, một loại điệu nhẩy!

Ðọc đến đây quý vị chắc sẽ có vài nụ cười và nói với tôi “Thank you” đã viết bài này. Tôi định trả lời “Không có chi” bằng tiếng Anh cho quý vị: “You are welcome”; nhưng thay vì phát âm đúng như người Mỹ nói: “You Arr Gweo Kâm,” tôi bắt chước một bà Việt Nam lớn tuổi ở tiểu bang Mả-Cha-Chú-Chệt (Massachusetts – Más-sa-chú-sệt) nói câu “You are welcome” với giọng An Nam Mít đặc sệt: “Giò heo hầm.”

Ngày 28 tháng 9, 2012

(Nguồn: truc le; [email protected])

* Nguyễn Khắp Nơi

(Viết theo lời kể của một cô gái người Bắc)

Ðương nhiên, tên của tôi không phải là “Việt Cộng Con” rồi. Và tôi cũng không phải là Việt Cộng, xin bảo đảm một trăm phần trăm.

Một cảnh thăm nuôi tù ở các trại tù miền Bắc vào các năm cuối thập niên 1970. (theo: Google)

Tên tôi là Trinh, Trần Thị Ngọc Trinh. Tôi lấy chồng là một người Lính Việt Nam Cộng Hòa. Con trai tôi tên là Nam, cháu nay đã được năm tuổi rồi. Mỗi lần về thăm nhà, cháu luôn luôn hãnh diện khoe với ông bà ngoại: “Ông ơi, bà ơi, cháu là con của Lính Cộng Hòa đấy. ”

Tức là tôi không có dính dáng gì đến Việt Cộng cả. Vậy thì tại sao tôi lại có cái tên…“ Việt Cộng Con”?

Theo lời bố tôi kể lại, bố mẹ tôi quê quán ở Phú Thọ, sau chuyển về Hà Giang. Ðến năm 1979 thì mới về Hà Nội ở. Lúc đầu, gia đình tôi không có “hộ khẩu,” phải sống tạm bợ ở gầm cầu. Hàng ngày, ba mẹ tôi đi ra chợ, bến xe hàng hay là bến xe lửa xuyên Việt đứng chờ công việc làm, ai nhờ việc gì thì làm việc nấy, thông thường là khuân vác, đẩy xe, cưa cây… Kiếm được việc làm không phải dễ, vì ba mẹ tôi là dân mới tới, thường bị đám người sống lâu năm ở chợ tranh giành đuổi đi đừng ở nơi xa chứ không cho đứng ở gần chợ.

Một hôm, có một đoàn người gồm đa số là đàn bà từ miền Nam vào, nhờ đẩy hàng đi Hà Giang. Hà Giang cách Hà Nội cả trăm cây số, đám đầu nậu không biết địa thế, hơn nữa, vì Hà Giang gần núi, có nhiều sơn lam chướng khí, nên không ai dám nhận đi hàng, bọn chúng mới gọi bố mẹ tôi đến mà bố thí cho việc làm. Tưởng đi đâu chứ Hà Giang thì bố mẹ tôi sống ở đó từ nhỏ, biết từng góc rừng, từng con đường mòn xuyên qua núi. Thì ra đó là những người vợ người con của Lính Cộng Hòa bị đi tù cải tạo. Từ Hà Nội đến Hà Giang thì có xe hàng, nhưng từ Hà Giang tới các trại tù thì phải gánh hàng đi bộ nhiều ngày mới tới.

Bố mẹ tôi chịu cực khổ đưa những người khách hàng đến tận nơi, chờ họ gặp người thân xong xuôi rồi lại đưa họ trở về ga Hàng Cỏ Hà Nội. Những người này cám ơn bố mẹ tôi và tặng tiền nhiều lắm. Sau chuyến đi đó, bọn đầu nậu đứng bến có vẻ nể nang bố mẹ tôi, không dám giành mối như trước nữa. Thực ra, cũng vì không có đứa nào biết đường đi nước bước ở Hà Giang và những vùng xa xôi có trại tù cải tạo, nên bố mẹ tôi hầu như được độc quyền đưa đón thân nhân những người tù cải tạo. Những người này vừa tử tế lịch sự, vừa cho tiền thưởng khá; vì thế, cuộc sống của gia đình tôi mới đỡ vất vả. Nhờ có ít tiền, bố mẹ tôi mới… mua được hộ khẩu ở Hà Nội và cho anh em chúng tôi đi học. Trong thời gian đưa đón những người miền Nam này, bố mẹ tôi đã được họ tin tưởng, vui vẻ nói chuyện và còn chỉ dẫn cách nấu những món ăn ở miền Nam, như là bánh xèo, bánh phồng tôm, chả giò… Ðã có một lần, một nhóm người vì phải mang theo nhiều hàng, lại già yếu bệnh tật, nên đã nhờ bố mẹ tôi vào Nam để mang hàng từ đó ra ngoài Bắc cho họ. Nhân dịp này, họ đã đưa bố mẹ tôi đi chợ mua những món hàng cần thiết và đãi bố mẹ tôi ăn một bữa no say.

Ðến khi những người đi thăm thân nhân tù cải tạo vơi đi dần, bố mẹ tôi liền giải nghệ mà mở một quán ăn nhỏ, chuyên bán những“Món Ngon Miền Nam.” Thời gian đó, bất cứ món hàng nào có xuất xứ “Miền Nam” đều được dân miền Bắc thèm muốn, mua bằng hết, từ cây kim sợi chỉ, nói chi tới những Món Ngon Miền Nam. Cửa hàng của bố mẹ tôi vì thế mà lúc nào cũng đông khách.

Học xong đại học, tôi xin đi làm cho chính phủ, thời gian rảnh thì phụ bố mẹ tôi trông coi công việc. Cửa hàng bán những món ăn Miền Nam của bố mẹ tôi càng ngày càng phát triển, không những chỉ bán hàng ăn, bố mẹ tôi còn mở công ty, mua nhiều loại hàng ở Miền Nam đem ra Bắc bán nữa.

Trong thời gian làm việc, tôi đã được tiếp xúc với một số bạn bè đi du học trở về, đa số đều nói ngoại ngữ rất khá, và đều vào Sàigòn làm việc, chứ không chịu ở lại ngoài Bắc, dù rằng Hà Nội mới là thủ đô. Tôi bắt chước bạn bè, xin bố mẹ tôi cho vào Nam làm việc, nhân tiện làm đầu cầu mua hàng trong Nam đem ra Bắc.

Vào tới Sàigòn rồi, đi làm một thời gian rồi, tôi mới thấy là giữa những người giữ chức vụ cao, được gọi là “lãnh đạo cơ quan” mặc dù là học thức kém, tầm mức hiểu biết về việc làm rất là hạn chế, nhưng lại là những người ngồi mát ăn bát vàng, hống hách với dân chúng nhiều nhất. Càng tỏ ra khó khăn, họ càng được hối lộ và lấy được nhiều tiền trong công quỹ. Những người có bằng cấp, biết làm việc và phải tiếp xúc với dân chúng nhiều như chúng tôi thì lại bị đẩy cho làm việc thật là nhiều. Và cũng vì sự hống hách quan liêu của cấp trên, mà chúng tôi bị vạ lây, bị dân chúng Miền Nam ghét bỏ. Thậm chí, chỉ nhìn thấy chúng tôi, hoặc chỉ cần nghe giọng nói của chúng tôi thôi, họ đã bỏ đi, không quên nói nhỏ với nhau: “Cái đồ Bắc Kỳ… thấy ghét.” Mặc dù những điều kiện mà chúng tôi giải thích, là do cấp trên đòi hỏi, chứ chúng tôi không hề muốn làm như vậy.

Một vài lần, tôi được dịp may tiếp xúc với những người ngoại quốc tới làm việc chung với chúng tôi, họ có kiến thức rất cao nhưng lại nói chuyện rất lịch sự. Cũng có những lần tôi được tiếp xúc với vài du khách đến nhờ làm thủ tục, tôi thấy họ nói chuyện cũng thật là hòa nhã và rất hiểu biết. Tầm mắt và kiến thức của tôi được mở rộng ra, tôi muốn được đi du học để mở mang trí tuệ, và cũng để có thể giúp cho công việc làm ăn của gia đình tôi được phát triển hơn. Tôi đem việc này ra bàn với bố mẹ tôi, cả hai đều đồng ý, nhất là ông bà nội của tôi. Chọn nơi học mới là điều khó khăn hơn cả. Ða số các bạn bè của tôi chọn đi học ở Mỹ (nhất là những đứa có cha mẹ có quốc tịch đảng), tôi lại thấy Úc là xứ sở hiền hòa có nhiều nét về văn hóa nghệ thuật, nên tôi đã chọn môn học về tài chánh ở trường Ðại Học RMIT (Royal Melbourne Institute of Technology), Melbourne, nước Úc.

Dù là đã có một ít vốn liếng tiếng Anh đã học ở trường học cũng như trường đời, nhưng ngày đầu tiên đến giảng đường nghe giảng bài, thú thực là tôi như con vịt nghe sấm, chẳng hiểu ông giảng viên tóc vàng nói cái gì cả, vì giọng của ông hoàn toàn là giọng Úc, khác xa với những phát âm theo tiếng Mỹ mà tôi đã từng nghe ở Việt Nam. Môn học kế tiếp thì tôi lại còn thua nặng hơn nữa, vì giảng viên này gốc người Ấn Ðộ, tiếng Anh của ông còn pha nhiều âm thanh R R R thật là khó nghe.

Hai năm trời trôi đi thật nhanh, ngoài giờ học, tôi xin đi làm thêm ở những nhà hàng ăn ở đường Victoria, khu vực Richmond. Những nhà hàng này tuy bán món ăn Việt Nam nhưng đa số khách hàng lại là người da trắng, nên nhờ đó mà tiếng Anh của tôi đã khá hơn trước và cách phát âm cũng vì thế mà đổi hoàn toàn theo giọng Úc.

Cuối cùng, tôi đã học xong cái bằng Master và sửa soạn khăn gói về nước. Bạn bè của tôi đa số xin ở lại Úc làm việc và sinh sống, tôi không có ý định ở lại, chỉ muốn về phụ giúp gia đình mà thôi.

Tôi mua vé máy bay về Sàigòn trước, nghỉ ở đó một ngày gặp bạn bè rồi mới về Hà Nội ở luôn. Ngồi bên cạnh tôi là một người đàn ông trung niên, ông không bắt chuyện với tôi mà chỉ ngồi im lặng, lâu lâu lại nhìn vào cái hộp sắt gắn kín đang cầm trên tay. Mãi khi xuống phi trường Changi để nghỉ hai tiếng, ông mới mở miệng nhờ tôi cầm giùm cái hộp sắt để đứng lên lấy hành lý để trên khoang xuống. Cái hộp tưởng là bằng sắt nhưng lại là hộp bằng nhôm rất nhẹ.

Ngồi trên ghế chờ đợi, ông mới cho tôi biết đó là cái hộp đựng tro của vợ ông. Vợ ông mới qua đời tuần trước, đã được hỏa táng và ông đem về Việt Nam để ở nhà mẹ vợ, theo lời trăng trối của vợ ông trước khi chết.

Tới phi trường Tân Sơn Nhất, ông chào và cám ơn tôi một lần nữa rồi ai về nhà nấy. Tôi không biết tên ông là gì và ông cũng chẳng biết tôi là ai?

Một năm sau, tôi quay trở lại Úc để dự lễ phát bằng cấp cho đứa em tôi. Ðang đi trên đường Victoria, thật là ngạc nhiên, tôi đã gặp lại ông khách đi chung máy bay hồi nào. Ông cho tôi biết đã đem tro tàn của người vợ về xong xuôi rồi, đã đi làm trở lại. Tôi cũng cho ông hay là tôi đã xin được việc làm và đang làm việc ở Sàigòn, nhân dịp dự lễ phát bằng cấp cho đứa em, tôi xin nghỉ một tháng để đi thăm những thắng cảnh Úc mà trong suốt hai năm đi học tôi không có thì giờ đi đâu cả. Lần này ông cho tôi số điện thoại và nói nếu tôi muốn đi chơi thăm phong cảnh, ông sẽ xin nghỉ đưa tôi đi cho vui.

Thế là chúng tôi quen nhau. Ông tên Thanh, là Lính Cộng Hòa, ngày cuối cùng của cuộc chiến, ông là một chuẩn úy 18 tuổi mới ra trường, đánh trận đầu tiên và cũng là trận cuối cùng của đời lính. Ông có hai đứa con nhưng chúng nó đi làm ở tiểu bang khác, lâu lâu mới về thăm nhà, còn tôi, tôi ba mươi lăm tuổi rồi, và chưa có ý định gì về tương lai cả.

Về lại Sàigòn, chúng tôi vẫn tiếp tục emails qua lại với nhau. Có một lần ông về Việt Nam thăm tro tàn của vợ và nhân dịp đó đi chơi uống cà phê với tôi. Qua năm sau, tôi muốn trở lại Úc một lần nữa để đi thăm Ðảo San Hô ở Queensland, Thanh cũng xin nghỉ để đi chơi cùng với tôi.

Thanh đã ngỏ lời muốn cưới tôi làm vợ. Suy đi nghĩ lại, tôi tuy còn độc thân nhưng đã lớn tuổi rồi (so với Thanh thì tôi còn nhỏ lắm), nên đồng ý làm vợ Thanh.

Thanh làm bữa tiệc gia đình để ra mắt tôi với hai đứa con và bạn bè. Hai đứa con của Thanh nói toàn tiếng Anh, tụi nó không có ý kiến gì, miễn thấy ba nó vui là được rồi. Lần đầu tiên gặp những người bạn của Thanh, tôi vui miệng kể lại cuộc đi chơi ở Ðảo San Hô: “Thật là… hoành tráng chưa từng thấy. Ði xem đảo xong, chúng em đi phố mua hàng, chỗ nào cũng bán khuyến mãi, thích ghê…”

Cả nhà đang ồn ào, tôi chợt thấy không khí có vẻ im lặng sau khi tôi nói chuyện, những người bạn của Thanh nhìn tôi có vẻ e dè lắm, họ vẫn nói chuyện, nhưng hình như không có nói chuyện với tôi. Một bà vợ của người bạn thân của Thanh đã hỏi thẳng tôi: “Cô là… du học sinh hả? Lấy chồng già để… được ở lại Úc hả?”

Khi vào trong bếp lấy thêm đồ ăn, tôi thoáng nghe một người nào đó nói nhỏ với Thanh: “Mày lấy… Việt Cộng Con đấy à?” Tôi nghe Thanh trả lời: “Ðâu phải ai nói giọng Bắc cũng đều là Việt Cộng hết đâu!”

Tiệc cưới của chúng tôi mới là phiền phức, mặc dù chúng tôi chỉ tổ chức đơn giản thôi, nhưng bạn bè của Thanh nhận thiệp mời, họ đều có vẻ ngại ngùng, không muốn tham dự. Thanh nói với tôi: “Ông hội trưởng của anh họp cả hội lại để lấy quyết định… có dự tiệc cưới của anh hay không? Họ quyết định… đi với tư cách cá nhân mà thôi, vì dù sao cũng là bạn bè.”

Tôi ngần ngừ nói với Thanh: “Anh ơi… nếu thấy khó khăn quá, hay là… mình đừng có lấy nhau nữa… Sao họ lại… kỳ thị với em như vậy?Em nói tiếng Bắc, vì em sinh đẻ ở ngoài Bắc, chứ em đâu có tội tình gì đâu?” Thanh an ủi tôi: “Em cũng phải hiểu cho họ, họ cũng như anh, đều là những người bị bọn Cộng sản Bắc Việt xâm chiếm đất nước, bắt tù bắt tội sống chết đủ điều. Suốt ngày họ nghe cái giọng Bắc kỳ mạt sát họ, nó thấm vào đầu nên không thể có cảm tình với cái giọng Bắc được. Anh hiểu em, nhưng họ chưa hiểu và chưa thông cảm cho em. Cứ để một thời gian, họ sẽ hiểu em đó mà.”

Tôi sinh đứa con trai đầu lòng, đặt tên cháu là Nam. Ngày thôi nôi, anh chị nó đến dự, vui vẻ thay phiên ẵm em, đứa con gái út của Thanh ẵm em vừa cười vừa nói: “My… baby brother.” Những người bạn chúc mừng Thanh… “Ðáo Mã Thành Công. ”

Khi tôi tháo chiếc dây chuyền hộ mạng của tôi đeo vào cổ cho Nam, một bà ngạc nhiên nhìn sợi dây mà hỏi tôi: “Cái gì vậy?”

“Dây chuyền hộ mạng của em đấy. ”

“Ðẹp quá nhỉ! Ai khắc mà đẹp quá, hình như là hai cái mặt chữ khắc trên gỗ đen thì phải.”

Chồng tôi biết tôi có sợi dây chuyền này, nhưng coi đó là đồ nữ trang của tôi thôi, nên chẳng để ý đến. Khi thấy ai cũng nhìn vào nó, tôi vui miệng kể lại lai lịch của sợi dây chuyền cho tất cả cùng nghe: “Tôi sinh ra ở Hà Giang. Nói là Hà Giang chỉ để cho có nơi có chốn trên bản đồ mà thôi, chứ thực ra, nơi tôi sinh ra không có tên trên bản đồ miền Bắc. Ðó là một nơi ở giữa rừng núi âm u không có vết chân người.

“Theo bố tôi kể lại, vào thời năm 1954, khi mọi người dân đều muốn di cư vào Nam, gia đình tôi gồm có ông bà nội, ba mẹ tôi và gia đình của các bác các chú đã gồng gánh từ quê lên Hải Phòng, để xuống tầu di cư vào Nam. Khi đang ở trên đường thì gặp một đám người khác cũng nhận là đi di cư và biết có một con đường tắt đi Hải Phòng rất gần, thế là cả bọn theo chân đám người này. Ðến chiều tối thì có xe hàng tới chở tất cả, nói rằng đi xe cho chóng đến nơi. Xe chở đi tới một vùng rất xa, tài xế cho mọi người xuống mà nói rằng, nghỉ đỡ đêm nay, sáng mai sẽ có xe khác tới chở thẳng đến Hải Phòng. Ai cũng vui mừng trải chiếu ra ngủ qua đêm. Sáng hôm sau, có xe tới đón thật, nhiều xe lắm, xe nào cũng chở đầy người. Mọi người vui mừng kéo nhau lên xe đi Hải Phòng. Xe đi cả ngày trời vẫn không tới vùng biển như mọi người mong đợi, trái lại, xe chở mọi người tới một nơi đầy lính canh có súng. Những người lính này chĩa súng bắt tất cả ngồi im không dược hỏi han gì cả, họ khiêng từng miếng vải nhà binh tới phủ kín xe rồi bắt đầu chạy suốt đêm. Ðến sáng mới tói nơi, cả bọn được đẩy xuống xe để bị chĩa súng bắt đi bộ vào trong rừng. Tới nơi, cán bộ tập họp mọi người lại, kết tội cả nhóm là đã phạm tội phản lại nhân dân, bỏ trốn vào miền Nam, bị đầy vào đây đến bao giờ được cách mạng và nhân dân khoan hồng, sẽ được về với nhân dân.

“Ðến lúc đó, mọi người mới biết rằng đã bị bọn Cộng sản đưa người ra dụ dỗ đi theo chúng để rồi bị đi đầy vào vùng rừng núi âm u không biết ngày về. Lâu lâu lại có từng đoàn người khác hoặc được xe chở, hoặc bị xiềng xích đi bộ ngang qua để tới những nơi xa xôi hoang vắng khác được gọi là ‘Cổng Trời.’

“Vào khoảng năm 1960, có thêm một nhóm tù nữa được đưa tới Cổng Trời, đám người này thỉnh thoảng được ra ngoài làm rừng, họ tự xưng là ‘Biệt Kích Miền Nam’ được thả ra Bắc để hoạt động, chẳng may bị bắt.

“Tôi sinh ra vào năm 1973 ở cái vùng rừng núi âm u, trại tù của những người muốn di cư vào Nam năm 1954 và trải qua thời thơ ấu ở giữa nơi núi rừng trùng điệp không bóng người này. Khi tôi được năm tuổi, một hôm đi theo cha chặt mây, đã bị ngã xuống hố sâu. Bố tôi bất lực nhìn thân xác của tôi mà không có cách nào để cứu. May thay, một nhóm Biệt Kích đi ngang, thấy vậy đã thòng dây đu xuống tận vực sâu mà cứu tôi lên và đưa cả hai bố con tôi về tận nhà. Từ đó, lâu lâu những người Biệt Kích này lại đi ngang vào thăm gia đình tôi. Người Biệt Kích cứu tôi nhận tôi làm con nuôi và đã gỡ sợi dây chuyền ông đang đeo để đeo vào cổ tôi mà nói: ‘Tặng cho cháu cái bùa hộ mạng đó.’

Ông giải thích cho bố tôi biết, sợi dây chuyền này do ông đẽo gỗ trong rừng mà khắc thành hai chữ BK tức là Biệt Kích. Các chú này đã khuyên bố mẹ tôi nên tìm cách về thành phố mà sống, chứ đừng ở mãi nơi rừng hoang cô quạnh này mà bỏ phí cuộc đời của những dám con cháu.

Năm 1979, khi Trung Cộng bắt đầu đánh Miền Bắc, những Biệt Kích đã bị đem đi nơi khác, bố mẹ tôi nhớ lời các Biệt Kích mà tìm đường trốn về Hà Nội, vì thế, tôi mới được đi học và sống cho đến ngày hôm nay.

Khi tôi kể xong câu chuyện, mọi người đều thay nhau cầm lấy sợi dây chuyền của con tôi một cách trân trọng và quý mến. Người bạn mà trước đây gọi tôi là “Việt Cộng Con” là người đầu tiên hỏi tôi:

“Gia đình của chị bị đưa đi… vùng kinh tế mới Cổng Trời đấy à? Chỉ vì muốn di cư mà bị đầy ải suốt hơn hai mươi năm trời đấy sao? Bọn Việt cộng chúng mày sao mà tàn ác thế! Cám ơn Trời Phật đã phù hộ cho gia đình chị, những người Việt Nam yêu tự do, còn sống được cho đến ngày hôm nay. ”

Tôi mỉm cười nói thêm vào: “Tôi cảm ơn Trời Phật và cảm ơn Chúa nữa. Ông bà chúng tôi không đi tìm tự do vào năm 1954 được, thì đến đời cháu tức là đời của chúng tôi, chúng tôi đã tìm được tự do rồi đấy. Nhờ các anh Biệt Kích Miền Nam mà tôi được cứu sống, nhờ lời khuyên của các anh mà bố mẹ tôi mới dám trốn vùng cải tạo để về được tới Hà Nội. Cũng nhờ những bà mẹ, bà vợ của những người Lính Miền Nam bị tù cải tạo mà bố mẹ tôi mói có cuộc sống đáng sống. Các anh chị thấy không, nhờ tình người, nhờ những người Miền Nam mà chúng tôi mới sống đến ngày hôm nay, chứ đâu có bác nào đảng nào cứu giúp chúng tôi đâu? Cũng vì thế mà dù có ai nói gì thì nói, tôi cũng cứ lấy người Lính Cộng Hòa mà tôi quý mến.”

Từ hôm đó, tôi thấy tất cả bạn bè của Thanh đã thay đổi thái độ với tôi. Các anh đã gọi tôi là“Chị Thanh” và các bà đã gọi tôi bằng “Trinh” hoặc là “Cô Em Gái Bắc Kỳ.”

Con tôi đã được năm tuổi rồi, cháu đã đi học mẫu giáo, tôi có thì giờ đi tìm một công việc tạm thời. Tôi tìm đến một văn phòng luật sư của người Việt để xin làm điện thoại viên. Ông luật sư phỏng vấn tôi xong, nói với tôi: “Ðể chú sắp xếp cho cháu làm hồ sơ nhé, còn công việc nghe điện thoại, chú sẽ tìm người khác.”

Tôi thông cảm với ông luật sư, mọi người vẫn còn… ác cảm, còn… kỳ thị với giọng nói Bắc Kỳ của tôi.

Tôi xin lỗi đã nói như vậy, nhưng thật sự tôi không biết dùng chữ gì để nói về hoàn cảnh của tôi.

Chồng tôi đã thông cảm với tôi, anh Thanh đã nói với tôi: “Người ta nói ‘Cái áo không làm nên ông thầy tu.’ Nhưng thực sự cái áo đã làm cho người ta nhìn lầm người mặc nó là thầy tu. Em không những nói giọng Bắc, em còn dùng những từ ngữ mà cái đám Việt Cộng thường dùng, ngay cả những người Miền Nam hay những người Lính Cộng Hòa mà nói cái giọng đó, cũng bị ghét, nói chi là Bắc Kỳ rặt như em. Em cứ giữ cái giọng Bắc Kỳ của em, nhưng em đừng… hoành tráng, đừng… bức xúc nữa, có được không?” Tôi suy nghĩ… Ðúng! Chồng tôi nói đúng. Nhập Gia Tùy Tục – Nhập Giang Tùy Khúc.

Tôi đã lấy chồng Lính Cộng Hòa rồi, mà tôi lúc nào cũng có cái giọng Bắc Kỳ Hai Nút (75, Bắc kỳ chín nút tức là Bắc kỳ 54) thì ai mà chịu nổi.

Bây giờ, tôi không còn…“ xử lý” nữa, mà tôi phân tích, tôi tìm hiểu từng trường hợp mà giải quyết cho thỏa đáng. Mỗi khi đi ra ngoài đường, nghe tôi nói chuyện, không còn ai quay lại nhìn tôi rồi bỏ đi chỗ khác nữa.

Ðôi khi, những ông bà bạn của anh Thanh vẫn gọi tôi là “Việt Cộng Con.” Nhưng họ nói chỉ để mà đùa giỡn mà thôi, chứ không còn châm chọc như trước nữa.

Riêng phần con tôi, cháu Nam, lúc nào cháu cũng khoe: “Con là con của ‘Lính Cộng Hòa’ mà!”