Ðức Tuấn/Người Việt (thực hiện)

LTS: Chỉ còn vài ngày nữa là đến lễ quốc hận 30 Tháng Tư lần thứ 37, mọi người chúng ta hầu như ai cũng đều đau buồn khi nhắc đến những gì đã xảy ra ngày 30 Tháng Tư năm 1975, trang ca nhạc điện ảnh Thứ Sáu xin được gửi đến bạn đọc những tâm tình của một số ca nghệ sĩ về những kỷ niệm mà họ đã chứng kiến trong thời gian đó như thế nào.

Ca sĩ Lệ Thu: “Ðó là thời gian hoảng loạn nhất trong cuộc đời tôi, cảm giác thất vọng và đau xé cõi lòng khi nhìn thấy các anh chiến sĩ Việt Nam Cộng Hòa của mình cởi bỏ quân phục, vũ khí để chỉ mặc mỗi chiếc áo lót và quần short chạy là không thể nào tôi quên được.

Hình ca sĩ Lệ Thu năm 1975 trên bìa một đĩa nhựa 45 vòng do hãng đĩa Việt Nam sản xuất. (Hình: Trần Quốc Bảo cung cấp)

Ngày 30 Tháng Tư, tôi có mặt trong cơ quan DAO chờ máy bay để đi nhưng thật tình lòng dạ mình ngổn ngang vì nghĩ đến mẹ già đã mờ mắt sẽ không ai chăm sóc bà, trong khi tất cả con cháu đều ra đi hết cả, thế là tôi đành phải quay về với mẹ. Cũng trong ngày 30 Tháng Tư tôi đã khóc khi nhìn thấy chiến xa T54 của phía bên kia chạy vào đường phố từ hướng Phan Thanh Giản.”

Nghệ sĩ Phượng Liên: “Khi mà miền Nam Việt Nam sắp sửa mất thì lúc đó tôi đang ở Cần Thơ vì ông xã tôi cũng đóng quân tại Cần Thơ, thời gian đó tôi không còn đi hát vì tình hình chiến sự mỗi ngày một thay đổi theo chiều hướng xấu. Ðúng ngày 30 Tháng Tư, khi mà nghe được ông Dương Văn Minh kêu gọi buông súng thì tôi thật sự hụt hẫng và tôi đã khóc khi biết được cuộc chiến đã chấm dứt một cách tức tưởi.”

Nghệ sĩ Phượng Liên năm 1975. (Hình: Trần Quốc Bảo cung cấp)

Nhạc sĩ Nam Lộc: “Khổ đau và cùng cực là hai chữ mà tôi muốn dùng để diễn tả sự ra đi, rời khỏi Việt Nam của tôi, thật là một chuyến đi rất bất ngờ, tâm trạng của tôi lúc đó bối rối, phức tạp vì gia đình còn kẹt lại Việt Nam. Tuần lễ trước 30 Tháng Tư, lúc ấy tôi còn là phóng viên báo chí quân đoàn 3, nhờ công việc này mà tôi hiểu được tình hình căng thẳng thế nào mỗi ngày, một tuần trước đó tôi suýt phải đi công tác Long Thành và nếu tôi đi thì chắc chắn tôi đã bị địch bắt.

Nhạc sĩ Nam Lộc trong những ngày đầu mới đến trại tị nạn đảo Guam. (Hình: Nam Lộc cung cấp)

Chuyến đi ra khỏi Việt Nam của tôi chỉ là sự tình cờ, ngày 27 Tháng Tư, tôi được một người bạn đưa vào sân bay Tân Sơn Nhất, lúc đó hầu như tất cả những ai vào phi trường cũng đều phải có giấy tờ để được ra đi, tôi không phải là một trong những người của họ, nhưng hình như định mệnh đưa đẩy, tôi loanh quanh, lòng vòng trong phi trường đến giờ chót những người Mỹ đến nói với tôi rằng tôi nên đi vì nếu không sẽ có pháo kích vào phi trường trong một vài giờ đồng hồ sắp tới, thế là tôi lại nhờ một người bạn thân đưa tôi lên máy bay mà không có bất cứ một tờ giấy nào trong người cả, tôi bay sang Wake rồi đi tiếp sang Guam. Bây giờ sau 37 năm, thỉnh thoảng tôi vẫn có những cơn ác mộng của ngày chạy loạn 30 Tháng Tư, nhất là khi tôi quá mỏi mệt nằm xuống để tìm giấc ngủ thì ác mộng lại đến.”

Ca sĩ Ngọc Minh: “Tôi hụt hẫng, mệt mỏi và hoàn toàn thất vọng khi ngày 30 Tháng Tư trờ đến, tôi đã từng ‘thủ’ cho mình 20 viên thuốc độc, uống vào là mọi chuyện ‘xong’ ngay, nhưng rồi tôi đã không làm thế vì tôi còn cha mẹ tôi, gia đình tôi, mỗi ngày tôi đã chứng kiến cảnh người ta ra đi, đồng thời cũng chứng kiến luôn cảnh bà con vào ‘hôi’ của từ tòa đại sứ Mỹ, tôi đã không chuẩn bị tinh thần ra đi trong ngày 30 Tháng Tư như người ta, và hình như chẳng có gì để nói nhiều hơn những cảm giác sợ hãi, sợ như sợ bóng đêm ma quái và lo vì không biết ngày mai mình có sống nổi với họ hay không? Khi mà ông Dương Văn Minh tuyên bố đầu hàng, kêu gọi binh sĩ bỏ súng xuống, lúc đó tôi đã xách xe chạy ra đường, đi nhưng không biết mình phải đi đâu. Và vừa đi mà nước mắt tôi cứ tuôn chảy không thể ngừng được, bởi vì tôi hiểu một điều mình ‘mất hết’ từ đây!”

Ca sĩ Phương Hồng Quế: “Tuần lễ trước ngày 30 Tháng Tư, tôi được bạn bè là những ông sĩ quan của các binh chủng kêu sắp xếp đi nhưng vì ba má tôi không chịu đi nên tôi đành phải ở lại, lúc đó là tôi đang ở Sài Gòn. Sáng 30 Tháng Tư tôi xách xe chạy ra bến tàu (Bạch Ðằng) thì thấy xe của Elvis Phương, xe của Túy Hồng, Lam Phương đậu ở đó, tôi đoán là mấy người đó chắc đang ở trên tàu cả rồi, tôi đứng ở trên bờ nhìn xuống mà lòng xốn xang, không chịu nổi, tôi đã khóc thật nhiều vì biết rằng mọi thứ đã mất hết. Khi trở về nhà, tôi leo lên sân thượng nhìn xuống phố, thấy mấy anh lính VNCH của mình cởi bỏ quân phục và vũ khí để chạy mà tôi đau lòng lắm, thiệt tình là cả một bầu trời sụp đổ, nói tóm lại ngày đó không thể quên được.”

Nhạc sĩ Ngô Thụy Miên: “Một tuần trước đó tôi không nghĩ rằng tình hình biến động nhanh như vậy, lúc ấy tôi đang làm việc cho đài kiểm soát không lưu trong phi trường Tân Sơn Nhất, tôi còn nhớ cấp trên đã có lời hứa sẽ có một chuyến bay riêng cho nhân viên và gia đình ra nước ngoài. Cái may mắn của tôi là gia đình đã được đi trước nhờ chuyến xe bus của tòa đại sứ Mỹ đón khách từ Hội Việt Mỹ. Ngày 30 Tháng Tư, tôi nhìn thấy những anh em binh lính cởi bỏ quần áo trận và vũ khí đi vào các ngõ hẻm nhỏ mà lòng tôi buồn vô hạn, lúc đó tôi chỉ còn ở lại một mình vì cả nhà đã đi hết rồi, giữa lúc tình hình chiến sự căng thẳng, ông Dương Văn Minh kêu gọi buông súng và tan hàng, thật sự lòng tôi chùng xuống khủng khiếp, bên cạnh đó là nỗi sợ hãi, sợ đủ mọi thứ có thể xảy ra với mình bất cứ lúc nào, tóm lại đó là một mất mát rất lớn mà cả đời này không bao giờ quên được. Bây giờ sau 37 năm nhìn lại, tôi vẫn thấy đó là một sự kinh hoàng đã xảy ra trong đời mình, và hiểu ra là tất cả mọi việc trên cõi đời này đều có nguyên nhân của nó.”

Nhà báo Kỳ Phát: “Ngày 28 Tháng Tư tôi đến cao ốc tên Key On ở đường Hai Bà Trưng theo như sự xếp đặt của một nhân viên tình báo Mỹ, dặn trước là tất cả các anh chị em ca nghệ sĩ tập trung ở đó, anh ta sẽ có xe đến đón đi, bởi vậy tôi nán ở lại đó từ sáng đến chiều mà vẫn ‘bặt vô âm tín,’ khi trời sụp tối thì tôi nghĩ nhà mình cũng ở gần đó nên thôi chạy về nhà ngủ rồi có gì sáng mai tới lại, không ngờ là 4 giờ sáng đêm đó có hai chiếc xe bus đến đón và như vậy là tôi bị hụt một chuyến đi. Sang đến sáng ngày 30 Tháng Tư, tôi và một người bạn nữa đi xuống cầu Khánh Hội (kho 5) để tìm đường đi, thì thấy tàu Trường Xuân đậu ở đó và trên tàu đã có hàng ngàn khách lố nhố rồi, lúc đó anh bạn đi cùng với tôi mới nói là để chạy về rước cô bạn gái đi cùng, tôi nghĩ là không lâu nên đồng ý chờ, rồi trong khi chờ đợi tôi leo lên cái cần cẩu để chuẩn bị leo qua tàu Trường Xuân, đợi hoài hổng thấy anh bạn của tôi đâu hết, cuối cùng thì anh ta dẫn cô bạn gái chạy tới thì khi đó chiếc tàu đã tách bến một khoảng xa, tôi không thể leo qua được.

Nhà báo Kỳ Phát (trái) với ký giả Trường Kỳ năm 1975. (Hình: Kỳ Phát cung cấp)

 Sau đó tụi này mướn ghe nhỏ chạy theo để mong leo lên tàu nhưng mà đến khi ghe chạy sát của bên hông tàu thì mới biết là thành tàu cao quá làm sao mình leo lên đây? Bởi vậy đành phải chạy ghe lại vô bờ. Nhà tôi ở số 53 Hồng Thập Tự (góc Công Lý), trở về nhà tôi buồn vô hạn, lúc đó Sài Gòn tràn ngập Việt Cộng vào rồi, tôi leo lên sân thượng, lầu 4 của nhà tôi đứng ở trên cao ngó xuống đất và thật sự là có ý định nhảy xuống tự tử vì tôi nghe đồn là Cộng Sản sẽ giết hết những ca nghệ sĩ trước 75 còn kẹt lại! Bởi vậy nên hoảng sợ, còn phần thì cũng chán nản vì mình đã ‘hụt’ đi 2 lần.”

Ca sĩ Băng Châu: “Ngày 30 Tháng Tư là một ngày đau buồn nhất đối với mọi người và tôi cũng không ngoại lệ, lúc đó thật tình hoang mang, hoảng loạn vô cùng, hoang mang vì không biết những người ‘chủ mới’ sẽ như thế nào đây? Và lo sợ là liệu họ có tử tế với mọi người hay không? Bởi vì có rất nhiều tin đồn như ‘Việt Cộng sẽ rút móng tay đàn bà con gái nào có sơn móng tay màu sắc lòe loẹt,’ còn đối với giới ca nghệ sĩ như mình thì đồn là sẽ bị đàn áp, bắt bớ nữa… Bởi vậy sợ lắm!”

Ca sĩ Thanh Mai: “Tuần lễ trước ngày 30 Tháng Tư, tôi nghỉ hát vì tình hình bất ổn, tối ngày 29 tôi đứng nhìn qua phía bên cầu Bình Triệu, thấy phía bên đó lửa cháy đỏ rực cả một góc trời, lúc đó ba tôi vẫn chưa về được với gia đình, vì ông còn phải lo hoàn tất công việc của ông ở tiểu đoàn 4 quân cảnh, đóng tại Cần Thơ, ngày 30 Tháng Tư tôi nghĩ rằng tất cả đã hết và chắc tôi không còn cơ hội để đi hát nữa nên buồn quá tôi đi cắt mái tóc dài xuống thành tóc ngang vai.”

Ca sĩ Thanh Mai năm 1975. (Hình: Ca sĩ cung cấp)

Ðỗ Dzũng/Người Việt

IRVINE, California (NV) – Nhiều thành viên của nhóm Project Ngọc tụ họp về đại học UCI tối Thứ Ba để ôn lại một thời kỳ công tác dấn thân và đấu tranh cho người Việt tại các trại tị nạn Ðông Nam Á hồi thập niên 1980, kết hợp với một cuộc triển lãm hình ảnh hoạt động của nhóm tại thư viện Langson của trường đại học.

Tài liệu và hình ảnh về 25 hoạt động của Project Ngọc tại triển lãm “Hope of Freedom, Project Ngọc’s Decade of Dedication,” thư viện Langson, UCI. Triển lãm sẽ mở cửa đến Tháng Mười. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)

“Chúng tôi bắt đầu dự án hồi đó bằng một niềm đam mê,” ông Thomas Wilson, sáng lập viên Project Ngọc, kể lại câu chuyện bắt đầu cách đây 25 năm, khi ông là sinh viên cao học ngành toán của UCI. “Lúc đó, tôi có nhiều bạn người Việt. Một người trong số này, tên Trinh Do, kể với tôi một câu chuyện thương tâm tại trại tị nạn ở Hồng Kông. Rồi anh hỏi tôi: ‘Sao anh không làm gì cả? Nhiều người đang bị giết, bị chết, trên đường vượt biển.’ Thế là chúng tôi lập ra Project Ngọc. Rồi tôi lên nói chuyện với khoa trưởng.”

Luật Sư Trần Thái Văn, một thành viên của Project Ngọc, xem hình ảnh hoạt động của ông khi còn là sinh viên đại học UCI. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)

Thế rồi, ông Wilson xin mở một lớp học vào mùa Xuân năm 1987, để sinh viên vừa học lấy tín chỉ vừa trở thành những nhà hoạt động chính trị đấu tranh cho người tị nạn Việt Nam.

“Mục đích của lớp học là tạo ra một sự ủng hộ cho những người tị nạn Việt Nam, lúc đó là nạn nhân của hải tặc Thái Lan, chiến tranh tại Cambodia, bị kẹt trong các trại tị nạn Ðông Nam Á trong nhiều năm,” ông Wilson cho biết.

Và Project Ngọc xuất phát từ lớp học này.

Hình sinh viên Việt Nam đại học UCI biểu tình chống chính quyền Anh đóng cửa trại tị nạn và cưỡng bức hồi hương người tị nạn tại Hồng Kông. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)

Ông kể ra một số nhân sự cùng làm việc với ông trong Project Ngọc, bao gồm cựu Dân Biểu Trần Thái Văn, nhà báo Ðinh Quang Anh Thái, anh Anton Vũ, Bác Sĩ Mai Phương Nguyễn, Luật Sư Daniel Ðỗ Khánh và một số người khác.

Công tác đầu tiên của Project Ngọc là gây quỹ được $4,000 để gởi bốn thành viên sang Hồng Kông đấu tranh cho quyền lợi của người Việt tị nạn và phản đối chính quyền Anh dự định đóng cửa trại tị nạn.

Sau này, ông Wilson cũng sang hoạt động trong các trại tị nạn ở Thái Lan một thời gian.

Tận tụy

“Những sinh viên tham gia Project Ngọc là những người rất có lòng, làm việc tận tụy và đấu tranh rất mạnh mẽ và hiệu quả cho người Việt tị nạn,” nhà báo Ðinh Quang Anh Thái chia sẻ.

Theo lời ông kể, lúc đó, ông sở hữu một nhà in. Trong một lần được mời đến nói chuyện với sinh viên UCI nhân dịp 30 Tháng Tư, ông nghe nói đến Project Ngọc. Sau khi được giới thiệu với ông Thomas Wilson, ông Thái giúp một tay liền.

Bác Sĩ Mai Phương Nguyễn chia sẻ kinh nghiệm hoạt động trong Project Ngọc. (Hình: Ðỗ Dzũng/Người Việt)

“Chính anh Thái là người in giúp chúng tôi nhiều tài liệu của Project Ngọc mà không lấy đồng nào,” ông Thomas Wilson cho biết.

Luật Sư Nguyễn Quốc Lân, ủy viên Giáo Dục Học Khu Garden Grove và từng là chủ tịch tổ chức LAVAS, một tổ chức pháp lý trợ giúp người tị nạn, cho rằng những thành viên Project Ngọc là những người rất “phi thường.”

“Họ dám gởi người tới Hồng Kông dù không biết gì về Hồng Kông,” Luật Sư Lân nói. “Họ còn đưa người đến Quốc Hội Mỹ và lần đầu tiên vận động được một nghị quyết công nhận người tị nạn. Họ là một tổ chức sinh viên không chỉ thuần túy gây quỹ hoạt động, mà họ có những hoạt động rất phi thường vào thời điểm đó.”

Nhà văn Nhật Tiến, một người có nhiều hoạt động với sinh viên tại UCI trong thập niên 1980 cũng công nhận tinh thần của Project Ngọc đối với người tị nạn.

Ông kể: “Hồi đó, tôi có cộng tác với một nhóm sinh viên quan tâm đến nhiều vấn đề của người tị nạn Việt Nam. Rồi tôi biết đến Project Ngọc, cũng có làm chung với họ một số việc. Mỗi lần họp với họ, tôi thấy họ thảo luận rất sôi nổi. Họ rất nhiệt tình và hết lòng với vận mệnh nổi trôi của dân tộc. Họ có tấm lòng thiết tha với người tị nạn.”

Tự hào

“Tôi có thể nói rằng đó là một thời kỳ đáng nhớ trong cuộc đời,” Luật Sư Trần Thái Văn, cựu sinh viên UCI và là dân biểu gốc Việt đầu tiên tại California, nói trước cử tọa. “Hồi đó, chúng tôi muốn giới thiệu một cái gì đó cho những người không có tiếng nói. Project Ngọc cũng giống như các tổ chức sinh viên khác tại UCI. Chúng tôi cùng làm việc với nhau, chia sẻ ý kiến, để đạt mục đích chung.”

Ông kể, cách đây hai năm, trong lúc đi vận động tranh cử, một nữ luật sư gốc Việt nhận ra ông. Phụ nữ này từng ở trại tị nạn Hồng Kông lúc 5 tuổi và vẫn nhớ lúc ông Văn vào thăm trại, đưa cho cô một trái táo.

Ông chia sẻ thêm: “Ðó là lần đầu tiên trong đời cô được cho một trái táo. Sự kiện này nhắc nhở tôi thời kỳ của Project Ngọc. Trong thời gian làm việc với Project Ngọc, tôi học hỏi được rất nhiều điều quý giá.”

Anh Anton Vũ, một trong bốn người đầu tiên của Project Ngọc đến thăm trại tị nạn Hồng Kông, tự hào với kinh nghiệm có được khi làm việc với người tị nạn.

Hình người Việt Nam biểu tình trong trại tị nạn Hồng Kông, chống cưỡng bức hồi hương, do thành viên Project Ngọc chụp được. (Hình: Văn Khố Ðông Nam Á, UCI)

“Chúng tôi được nhiều người biết, nhưng mỗi người chúng tôi học được rất nhiều kinh nghiệm, kinh nghiệm cá nhân, kinh nghiệm tập thể, rất quý báu,” anh Anton nói.

Bác Sĩ Mai Phương Nguyễn, một thành viên khác của Project Ngọc, cho rằng những gì cô học trong khi làm việc với người tị nạn là không thể so sánh được.

“Thời gian làm việc trong Project Ngọc là vô giá. Tôi từng nói với bạn học của tôi, nếu không làm một điều gì đó giống như Project Ngọc trong lúc ở đại học thì có một điều gì đó không bình thường với cuộc đời sinh viên của quý vị,” nữ bác sĩ này nói.

Ðối với Luật Sư Daniel Ðỗ Khánh, ông cảm thấy “rất mạnh” khi hồi tưởng lại những gì Project Ngọc bắt đầu 25 năm trước.

Ông kể: “Trên đường lái xe đến đây, tôi hồi tưởng lúc đó mình chỉ là một sinh viên 19 tuổi, nhưng sao mình lại ‘mạnh thế.’ Lúc đó, dù chưa bao giờ đi khỏi Orange County, nhưng tại sao mình dám giúp người tị nạn, tại sao mình ‘mạnh quá.’ Việc mình làm tuy nhỏ, nhưng giúp thay đổi số phận một số người. Không ngờ những điều mình chỉ nghe trong lớp, chỉ đọc trên sách, mà làm được, mở mắt cho nhiều người trong cộng đồng.”

Triển lãm ‘Project Ngọc’

Ngay khi bước vào thư viện Langson của UCI, mọi người thấy ngay một khung kiếng lớn trên tường và hai tủ kiếng to hai bên, trưng bày nhiều hình ảnh, bài viết, tranh cổ động, liên quan đến người tị nạn Việt Nam và hoạt động của Project Ngọc.

Trên tường là những bức tranh do sinh viên UCI vẽ, nói về tình trạng bi đát của người Việt Nam trong các trại tị nạn. Một tủ kiếng khác là hình ảnh người tị nạn khi mới đến trại, hình ảnh thành viên Project Ngọc họp, tổ chức văn nghệ gây quỹ, xuống đường phản đối chính quyền các nước Châu Á đòi đóng cửa trại tị nạn, biểu tình trước Tổng Lãnh Sự Vương Quốc Anh ở Los Angeles, biểu tình trong khuôn viên UCI để mọi người biết tình trạng của người tị nạn…

Nhiều người cảm động khi nhìn lại những hình ảnh này, nhất là nhân viên Văn Khố Ðông Nam Á của thư viện.

Cô Andra Yun, một chuyên viên lưu trữ của thư viện, chia sẻ: “Sắp xếp những hình ảnh của Project Ngọc là một việc không dễ và đầy cảm xúc. Khi nhìn những tấm hình, đọc những lá thư của sinh viên, mới cảm nhận được khó khăn của người tị nạn và những gì Project Ngọc đã làm.”

“Tôi nghĩ mọi người nên đến xem triển lãm này để trân trọng những gì họ trải qua và những gì sinh viên UCI làm qua Project Ngọc. Biết đâu, họ có thể tìm thấy mình, hoặc người thân của mình, qua những tấm hình này,” cô Andra nói thêm.

Bà Christina Woo, giám đốc Văn Khố Ðông Nam Á, nói: “Tôi từng gặp những sinh viên Việt Nam cho biết họ sinh ra trong trại tị nạn, hoặc gia đình họ từng sống trong trại tị nạn. Tôi nghĩ cuộc đời mỗi người rồi sẽ qua đi, nhưng những hình ảnh về cuộc đời người tị nạn, cũng như công tác của Project Ngọc, sẽ còn mãi, từ thế hệ này qua thế hệ khác.”

“Nhiệm vụ của chúng tôi là lưu giữ những tài liệu quý giá này, những câu chuyện lịch sử người tị nạn đến Mỹ, họ đi học ra sao, kiếm việc làm như thế nào, bảo lãnh thân nhân mất bao lâu và nhiều chuyện khác nữa liên quan đến người tị nạn. Ðây là những tài liệu rất quý giá,” bà nói thêm.

Flyer triển lãm “Boat People, the Cry for Freedom” do Project Ngọc tổ chức tại thương xá Phước Lộc Thọ, Westminster, và đại học UCI năm 1991. (Hình: Văn Khố Ðông Nam Á, UCI)

Bà cho biết triển lãm “Hope of Freedom, Project Ngọc’s Decade of Dedication” tại thư viện Langson vẫn tiếp tục cho đến Tháng Mười và mời gọi mọi người đến xem.

Trong bài diễn văn đọc tại buổi họp mặt, Tiến Sĩ Manuel Gomez, cựu phó viện trưởng UCI, cho biết nếu không trải qua kinh nghiệm của người tị nạn, người ta không thể hiểu giá trị của tự do.

“Không ai tin vào lý tưởng mạnh hơn và thuần túy hơn so với người tị nạn sống tại Hoa Kỳ,” ông tuyên bố. “Khi đọc câu chuyện về người tị nạn, do Project Ngọc cung cấp, quý vị phải choáng váng khi biết mình có đặc ân là công dân được sinh ra tại Hoa Kỳ. Mặc dù quyền lợi công dân không được phân bổ đồng đều, sinh ra tại Mỹ có một quyền lợi rất lớn không thể chối cãi. Ðó là chúng ta không phải trốn khỏi quê hương với hy vọng tìm quy chế tị nạn, hoặc không phải bỏ trốn để đi tìm cái không có tại quê hương mình.”

“Những gì người tị nạn trải qua để đến Hoa Kỳ thường rất kinh khủng và nguy hiểm. Chính những điều này là một đóng góp đầy hứa hẹn cho đất nước này,” Tiến Sĩ Manuel Gomez nói thêm.

‘Project Ngọc’

Dự án được đặt tên Project Ngọc, theo ông Wilson giải thích, xuất phát từ truyện “Thuy and Ngoc Lan,” do ông viết, kể về trường hợp hai cô gái Việt Nam vượt biên, nhưng chỉ có Thuy đến được bến bờ tự do.

Ngoài việc gây quỹ hoạt động, thành viên nhóm còn tổ chức nhiều cuộc xuống đường, tổ chức văn nghệ, biểu tình, triển lãm, để tạo cho công chúng Hoa Kỳ biết tình trạng người tị nạn trong các trại ở Ðông Nam Á.

Thành viên Project Ngọc đến các trại tị nạn, chụp hình, phỏng vấn, viết báo cáo, rồi vận động chính quyền các cấp ở Mỹ và các chính phủ khác để can thiệp giúp đỡ người Việt tị nạn để không bị cưỡng bách hồi hương. Các bản báo cáo về người tị nạn Việt Nam cũng gây chú ý cho Cao Ủy Tị Nạn của Liên Hiệp Quốc.

Năm 1997, Project Ngọc chấm dứt hoạt động sau khi các trại tị nạn Ðông Nam Á hoàn toàn đóng cửa.

––-

Liên lạc tác giả: [email protected]