WASHINGTON, DC (NV) – Tất cả sáu binh sĩ Mỹ đều thiệt mạng khi chiếc máy bay tiếp xăng KC-135 chở họ trong lúc hỗ trợ các cuộc tấn công tại Iran hôm Thứ Năm, 12 Tháng Ba.
Tin này được Bộ Tư Lệnh Trung Tâm (CENTCOM) của Mỹ thông báo xác nhận trên X vào sáng sớm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
Một chiếc máy bay tiếp xăng KC-135 của quân đội Mỹ. (Hình minh họa: Airman 1st Class Matthew Seefeldt/US Air Force)
Vụ rớt máy bay xảy ra khoảng 2 giờ chiều giờ miền Đông Hoa Kỳ ở phía Tây Iraq hôm Thứ Năm. Ban đầu, Mỹ xác nhận có bốn binh sĩ chết và “công cuộc tìm kiếm đang tiếp tục.”
Sau đó, CENTCOM xác nhận trên X là tất cả sáu người “bây giờ được xác nhận chết.”
“Tình huống làm xảy ra tai nạn đang được điều tra. Tuy nhiên, chiếc máy bay rớt không phải do kẻ thù bắn hoặc đồng minh bắn lầm,” CENTCOM cho biết tiếp.
Trước đó, CENTCOM nói rằng có hai chiếc KC-135 liên quan trong tai nạn, và một chiếc đáp xuống an toàn.
Theo quy định quốc phòng liên quan đến binh sĩ tử trận, danh tính của những người lính này chưa được tiết lộ sau 24 giờ báo cho người thân của họ.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth mô tả phi hành đoàn tử nạn là “những anh hùng Mỹ,” theo NBC.
“Chiến tranh là địa ngục. Chiến tranh là hỗn loạn. Và như chúng ta thấy vụ rớt máy bay KC-135 hôm qua cho thấy điều tệ hại có thể xảy ra,” ông Hegseth nói tại cuộc họp báo ở Bộ Quốc Phòng hôm Thứ Sáu.
“Chúng ta sẽ đón những anh hùng tại Dover và sự hy sinh của họ sẽ chỉ làm chúng ta quyết tâm hoàn tất sứ mệnh này,” ông Hegseth nói.
Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng quân đội Mỹ, đứng kế bên Bộ Trưởng Hegseth nói: “Binh sĩ chúng ta hy sinh rất lớn để hoàn tất mọi việc và làm điều mà đất nước yêu cầu. Đó là một sự nhắc nhở về chi phí thật sự của sự dấn thân và quyết tâm của các lực lượng quân đội.”
Sau vụ rớt máy bay ở Iraq, có tổng cộng 13 binh sĩ Mỹ hy sinh, trong đó có một người bị thương rồi qua đời, kể từ khi Hoa Kỳ và Israel tấn công Iran bắt đầu hôm 28 Tháng Hai.
Tháng trước, quân đội Kuwait bắn lầm ba chiếc F-15 của Mỹ, nhưng cả sáu phi công đều bung ra và nhảy dù được và thoát nạn.
Máy bay tiếp xăng KC-135 Stratotanker, trị giá $40 triệu/chiếc, được Không Quân, Hải Quân, và Thủy Quân Lục Chiến Mỹ sử dụng để tiếp xăng trên bầu trời hơn 60 năm qua.
Máy bay này cũng có thể được sử dụng để di tản trong trường hợp cấp cứu y tế, theo trang web của Bộ Không Quân Hoa Kỳ. Thông thường, phi hành đoàn của KC-135 chỉ có ba người, nhưng đôi khi có thể lên tới năm hoặc sáu. (Đ.D.)
Trump tiếp tục ‘chém gió’ với Iran trong lúc có thêm 6 lính Mỹ tử trận
Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, khoe sức mạnh quân đội Mỹ, đe dọa đưa ra các tấn công mới với Iran, trong lúc có thêm 6 binh sĩ Mỹ từ trận.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Bà Phan Bích Thiện, Việt kiều Hungary, một người “yêu đảng,” được ghi nhận lên chuyến bay về Hà Nội để kịp đi bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc Hội do bà này vẫn giữ quốc tịch Việt Nam sau nhiều năm định cư ở xứ người.
Bà Phan Bích Thiện, 58 tuổi, từng tham gia nhiều sự kiện tuyên truyền của nhà cầm quyền Việt Nam về “khúc ruột ngàn dặm,” và được nhìn thấy bắt tay ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, với vẻ hãnh diện.
Bà Phan Bích Thiện (thứ nhì, từ trái) bắt tay ông Tô Lâm, tổng bí thư đảng CSVN, tại một sự kiện. (Hình: TTXVN).
Theo báo VietNamNet hôm 13 Tháng Ba, do ảnh hưởng của việc Mỹ-Israel đánh Iran, bà Thiện phải đổi vé máy bay từ Budapest, Hungary, sang Frankfurt, Đức, để kịp nối chuyến bay thẳng về Hà Nội trước hôm 15 Tháng Ba, ngày bầu cử Quốc Hội và Hội Đồng Nhân Dân các cấp.
Bản tin cho rằng rằng khi đặt chân về đến Hà Nội, bà Thiện “thấy xúc động và tự hào” khi “phố phường ngập tràn cờ phướn, pa nô, băng rôn cổ động bầu cử” được lấy từ tiền thuế dân.
Viết trên trang cá nhân, bà Thiện nói mình “đã lỡ hẹn các dịp được hưởng quyền lợi thì dịp cần thực hiện nghĩa vụ phải thu xếp để về [bầu cử].”
Hồi Tháng Giêng, thời điểm Đại Hội Đảng 14 diễn ra, bà Thiện cho biết trên trang cá nhân rằng bà rời Việt Nam vào năm 1986 và “được chứng kiến những thay đổi vượt bậc của quê hương cũng như trong tư duy, cách nhìn nhận và vị thế của cộng đồng người Việt Nam ở ngoại quốc…”
Hồi Tháng Bảy, 2024, lúc ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN, qua đời, bà Thiện được báo Nhân Dân dẫn lời ca tụng rằng ông Trọng là “biểu tượng cho sự tin tưởng của bà con Việt kiều về đảng.”
Bà ta nói thêm rằng trong chuyến thăm Hungary hồi năm 2018, ông Trọng “đã quan tâm ân cần hỏi thăm từng người.”
Bà Phan Bích Thiện cùng chồng lên chuyến bay về Hà Nội. (Hình: Facebook Phan Bich Thien).
Theo ghi nhận của Wikipedia, bà Phan Bích Thiện là chủ sở hữu khách sạn lâu đài Fried tại Hungary.
Ngoài chức danh phó chủ tịch Hiệp Hội Người Việt Nam Tại Hungary, bà ta còn làm ủy viên Ủy Ban Trung Ương Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam.
Bên cạnh việc kinh doanh, bà Thiện còn được các báo Việt Nam mô tả là nhà thơ, với một số tập thơ được ấn hành trong nước.
Tương tự những Việt kiều “yêu đảng” khác, bà Thiện được nhà cầm quyền Việt Nam trao tặng nhiều bằng khen, kỷ niệm chương. (N.H.K) [kn]
HAVANA, Cuba(NV) – Ông Manuel Díaz-Canel, chủ tịch Cuba xác nhận chính phủ của ông đang đàm phán với chính quyền Trump để giải quyết “những khác biệt song phương” và xác định “các lĩnh vực hợp tác”, hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, The Hill cho hay.
Tổng Thống Donald Trump đã giao nhiệm vụ cho Ngoại Trưởng Marco Rubio đàm phán với giới chức Cuba. Ông Trump dự đoán chế độ cộng sản kéo dài 67 năm ở hòn đảo này sắp sụp đổ của dưới áp lực của Mỹ.
Một người bán hàng trên đường phố Havana với chân dung cố lãnh tụ Fidel Castro và quốc kỳ Cuba ở đằng sau hôm 13 Tháng Ba. (Hình minh họa: Yamil Lage / AFP via Getty Images)
Hồi Tháng Giêng, ông Trump ra lệnh cấm nhập cảng nhiên liệu vào Cuba, tạm dừng việc Venezuela chuyển giao xăng dầu cho Havana sau khi cựu tổng thống Venezuela, ông Nicolás Maduro, bị Mỹ bắt giữ trong chiến dịch quân sự chớp nhoáng.
“Có những nhân tố quốc tế tạo điều kiện cho cuộc trao đổi này,” ông Díaz-Canel phát biểu, theo bài đăng của ông Bruno Rodríguez Parrilla, ngoại trưởng Cuba trên mạng xã hội.
Ông Díaz-Canel cho biết mục đích của các cuộc đàm phán là để “xác định các vấn đề song phương cần có giải pháp” và “tìm giải pháp” cho các vấn đề.
Mục tiêu của cuộc đàm phán là “xem xét mức độ sẵn sàng của cả hai phía” trong việc có các hành động cụ thể, chủ tịch Cuba cho biết thêm, để xác định các lĩnh vực hợp tác “nhằm đối phó các mối đe dọa chung và đảm bảo an ninh cho cả hai nước”.
Ông Díaz-Canel cho biết cuộc đàm phán này là “một quá trình rất nhạy cảm, được tiến hành với sự nghiêm túc và trách nhiệm”.
Ông Trump đã nói rằng Mỹ có thể tiếp quản Cuba một cách “thân thiện” hoặc “không thân thiện.” Tờ USA Today đưa tin hồi đầu tháng này rằng Washington đang chuẩn bị một thỏa thuận kinh tế với Cuba và thỏa thuận này có thể sớm sẽ được công bố.
Ít nhất một trong những điều khoản của thỏa thuận có thể là nới lỏng lệnh cấm công dân Mỹ đến Havana, USA Today đưa tin, mặc dù Quốc Hội Mỹ cần phải phê chuẩn.
Một điểm cũng được cho là đang được đàm phán là tìm lối thoát để ông Díaz-Canel và gia đình của ông Raul Castro, cựu chủ tịch và bộ trưởng quốc phòng, người được coi người dàn xếp quyền lực chính ở Havana, ở lại trong nước. Đổi lại, Mỹ sẽ nới lỏng các biện pháp trừng phạt và đưa ra các thỏa thuận về bến cảng, năng lượng và du lịch. (NNL) [kn]
Mục này chỉ nhằm giải đáp các thắc mắc về sức khỏe có tính cách tổng quát. Với các vấn đề cụ thể, chi tiết của từng bệnh nhân, xin liên lạc với bác sĩ để được thăm khám trực tiếp. Nhiều thông tin thiết thực và bổ ích khác về sức khỏe cũng được phát trên đài Radio Chuyện Sáng Chủ Nhật ở vùng Orange County, California, vào mỗi sáng Chủ Nhật từ 6 đến 9 giờ, trong chương trình “Câu Chuyện Sức Khỏe Sáng Chủ Nhật.” Nhiều thông tin sức khỏe bổ ích khác cũng có thể tìm thấy trên các website www.nguyentranhoang.com và www.radiochuyensangchunhat.com. Quý vị có thể liên lạc bác sĩ qua email: [email protected] hoặc điện thoại (714) 531-7930.
Bác Sĩ Nguyễn Trần Hoàng
Những viên thuốc trông quen thuộc như thuốc giảm đau có thể ẩn chứa fentanyl (Hình minh họa: Jan/Pixabay)
Một buổi tối cuối tuần ở Orange County, gia đình anh Hùng đang ăn cơm tối. Căn bếp nhỏ ấm áp, giống như bao gia đình Việt khác. Mẹ dọn cơm, cha hỏi chuyện công việc, em gái kể chuyện trường học. Tuấn, con trai lớn của gia đình, vừa đi làm về từ tiệm sửa xe. Cậu hai mươi ba tuổi, khỏe mạnh, chăm chỉ, ít nói nhưng hiền.
Tuấn nói với mẹ rằng hôm nay hơi mệt. Cậu ăn ít rồi xin phép lên phòng nghỉ sớm. Mọi chuyện lúc đó rất bình thường. Không có dấu hiệu gì khiến cha mẹ lo lắng. Không ai trong gia đình nghĩ rằng đó là buổi tối cuối cùng họ nhìn thấy con trai mình còn tỉnh táo. Sáng hôm sau, mẹ Tuấn gọi con dậy đi làm. Không thấy trả lời. Bà gõ cửa phòng. Vẫn im lặng. Khi mở cửa ra, bà thấy Tuấn nằm bất động trên giường. Điện thoại vẫn còn trong tay.
Sau đó, kết luận của bác sĩ pháp y cho biết Tuấn tử vong do fentanyl.
Điều khiến gia đình bàng hoàng nhất là Tuấn không hề nghĩ rằng mình đang dùng một chất nguy hiểm như vậy. Cậu chỉ uống một viên thuốc mua từ bạn bè, nghĩ rằng đó là thuốc giảm đau giống như oxycodone. Nhưng viên thuốc đó không phải thuốc thật. Nó chứa fentanyl.
Những câu chuyện như vậy đang xảy ra ngày càng nhiều tại Hoa Kỳ.
Fentanyl là gì?
Fentanyl là một loại thuốc giảm đau tổng hợp rất mạnh. Trong y học, thuốc này được sử dụng trong những trường hợp đau nặng, chẳng hạn như sau các phẫu thuật lớn hoặc trong điều trị ung thư. Khi được sử dụng trong bệnh viện hoặc theo chỉ định y khoa, fentanyl là một loại thuốc hữu ích và được kiểm soát chặt chẽ.
Vấn đề bắt đầu khi fentanyl được sản xuất và phân phối ngoài hệ thống y tế. Trong những năm gần đây, fentanyl bất hợp pháp được sản xuất trong các phòng thí nghiệm bí mật và được đưa vào thị trường chợ đen. Theo Trung Tâm Kiểm Soát và Phòng Ngừa Dịch Bệnh Hoa Kỳ (Centers for Disease Control and Prevention), phần lớn các ca tử vong liên quan đến opioid tại Hoa Kỳ hiện nay có liên quan đến fentanyl. Điều nguy hiểm là nhiều người không biết rằng họ đang tiếp xúc với chất này.
Sức mạnh của một lượng rất nhỏ
Fentanyl mạnh hơn nhiều loại thuốc giảm đau khác. National Institute on Drug Abuse (NIDA) cảnh báo rằng nó có thể mạnh hơn morphine khoảng 50-100 lần. Điều này có nghĩa là chỉ một lượng rất nhỏ cũng có thể tạo ra tác dụng rất mạnh.
Trong môi trường y tế, liều lượng fentanyl được tính toán chính xác và được theo dõi bởi bác sĩ và y tá. Nhưng khi chất này được sản xuất bất hợp pháp, liều lượng có thể không được kiểm soát. Chỉ cần một sai lệch rất nhỏ cũng có thể tạo ra hậu quả lớn.
Theo National Institute on Drug Abuse, một lượng fentanyl chỉ khoảng 0,25 milligram cũng có thể đủ gây tử vong cho nhiều người.
Thuốc giả – một nguy cơ khó nhận ra
Một trong những lý do khiến fentanyl lan rộng nhanh là vì nó thường xuất hiện trong các viên thuốc giả. Những viên thuốc này được làm để trông giống các loại thuốc quen thuộc như oxycodone (loại thuốc mà Tuấn đã dùng) cũng như nhiều loại thuốc opioid khác.
CNN cảnh báo rằng fentanyl có thể hấp thụ qua da và gây tử vong ngay cả với liều lượng rất nhỏ, chỉ khoảng 0,25 miligam. Các dạng fentanyl theo đơn thuốc bao gồm viên ngậm, viên nén dưới lưỡi, thuốc xịt mũi hoặc miệng, dạng tiêm và miếng dán qua da. Fentanyl bất hợp pháp có thể được sản xuất dưới dạng bột hoặc ép thành viên nén giả mạo các loại thuốc giảm đau opioid khác. Việc sử dụng sai mục đích hoặc lạm dụng chất này cực kỳ nguy hiểm và có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe.
Những viên thuốc giả này thường có màu sắc giống nhau, kích thước giống nhau, thậm chí ký hiệu trên viên thuốc cũng giống. Nhưng bên trong lại hoàn toàn khác. Người mua nhìn bên ngoài không thể phân biệt được.
Vì vậy, nhiều người không hề biết rằng họ đang dùng một chất mạnh hơn nhiều so với những gì họ nghĩ.
Theo Cơ Quan Phòng Chống Ma Túy Hoa Kỳ (Drug Enforcement Administration), trong số các viên thuốc giả bị thu giữ tại Mỹ, một tỷ lệ đáng kể có chứa fentanyl. Điều này làm cho nguy cơ tăng lên đáng kể.
Một vấn đề của thời đại
Trong quá khứ, nhiều người nghĩ rằng những nguy cơ liên quan đến ma túy thường gắn với những hình ảnh rất rõ ràng: kim tiêm, bột trắng, hoặc những cảnh tượng quen thuộc trên phim ảnh.
Nhưng thực tế ngày nay đã khác. Một viên thuốc nhỏ trông giống thuốc thật có thể mang theo nguy cơ lớn. Vì vậy, nhiều người trẻ không biết rằng họ đang đối mặt với điều gì nguy hiểm. Đối với họ, đó chỉ là một viên thuốc. Nhưng trong một số trường hợp, viên thuốc đó không phải là thứ họ nghĩ.
Những điều cộng đồng cần biết
Trong bối cảnh này, hiểu biết là một trong những công cụ phòng ngừa quan trọng nhất.
Trước hết, thuốc giảm đau mạnh chỉ nên được sử dụng khi có đơn của bác sĩ và được lấy từ nhà thuốc hợp pháp. Không nên dùng thuốc mua từ bạn bè, người quen, hoặc từ các nguồn trên mạng mà không có sự kiểm soát y khoa.
Thứ hai, cần hiểu rằng thuốc giả hiện nay có thể được sản xuất với hình dạng rất giống thuốc thật. Chỉ nhìn bằng mắt thường thì không thể phân biệt được.
Thứ ba, cha mẹ nên nói chuyện cởi mở với con em về nguy cơ của các loại thuốc không rõ nguồn gốc. Những cuộc trò chuyện như vậy không cần phải bắt đầu bằng sự sợ hãi hay trách móc. Đôi khi chỉ cần chia sẻ thông tin và lắng nghe cũng đã giúp người trẻ hiểu rõ hơn về những lựa chọn của mình.
Cuối cùng, nếu một người có dấu hiệu bất thường sau khi dùng thuốc, chẳng hạn như buồn ngủ quá mức, thở chậm hoặc khó đánh thức, người thân cần tìm sự giúp đỡ y tế ngay lập tức. Phản ứng nhanh có thể cứu sống một mạng người.
Một buổi chiều sau đó
Vài tuần sau khi xảy ra chuyện với Tuấn, căn nhà của gia đình vẫn im lặng hơn trước. Mọi sinh hoạt vẫn tiếp tục, nhưng có những khoảng trống không dễ gì lấp đầy. Bữa cơm tối vẫn được dọn ra mỗi ngày. Nhưng chiếc ghế nơi Tuấn thường ngồi vẫn để trống. Mẹ của Tuấn nói rằng nhiều đêm bà nằm nghĩ lại buổi tối hôm đó. Mọi thứ khi ấy đều rất bình thường. Con trai bà chỉ nói rằng hơi mệt và muốn nghỉ sớm.
Bà nói rằng nếu lúc đó bà biết rằng một viên thuốc nhỏ có thể nguy hiểm đến như vậy, có lẽ bà đã hỏi con thêm vài câu, gõ cửa phòng con trước khi đi ngủ, và ngồi nói chuyện với con thêm một chút.
Cha của Tuấn thì trầm ngâm hơn. Ông chỉ nói một câu rất đơn giản: “Tôi không biết một viên thuốc nhỏ lại có thể mạnh đến vậy.”
Nhiều gia đình cũng nghĩ như vậy. Nhiều người tin rằng những chuyện như vậy chỉ xảy ra ở đâu đó xa xôi. Nhưng thực tế là những nguy cơ này có thể xuất hiện ngay trong cộng đồng của chúng ta.
Hiểu biết không thể thay đổi những điều đã xảy ra. Nhưng hiểu biết có thể giúp bảo vệ những người khác. Đôi khi, chỉ một cuộc trò chuyện đúng lúc cũng có thể giúp một người trẻ suy nghĩ lại trước khi đưa ra một quyết định. Và đôi khi, chính những câu chuyện đau lòng lại trở thành lời nhắc nhở mạnh mẽ nhất rằng sự hiểu biết và sự quan tâm của gia đình có thể tạo ra khác biệt.
Trong kỳ tới, chúng ta sẽ nói về một tình huống khẩn cấp mà bất kỳ ai cũng nên biết cách nhận ra: quá liều. Chúng ta sẽ tìm hiểu những dấu hiệu cảnh báo sớm và những bước có thể giúp cứu sống một mạng người trong những phút nguy hiểm đầu tiên. [t.n.]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Chỉ hai ngày trước hôm bầu cử Quốc Hội CSVN 15 Tháng Ba, nhà cầm quyền loan báo vụ bắt giữ blogger, nhà báo tự do Lê Anh Hùng, 53 tuổi, ở Hà Nội với cáo buộc “chống phá.”
Hồi năm 2018, ông Hùng bị bắt với tội danh “lợi dụng các quyền tự do dân chủ” và sau đó bị đưa ra xét xử bí mật, kết án năm năm tù giam.
Ông Lê Anh Hùng lúc bị bắt. (Hình: Công An Hà Nội).
Theo báo Đời Sống và Pháp Luật hôm 13 Tháng Ba, trong vụ bắt giữ lần này, ông Hùng bị Công An Hà Nội quy kết “làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống nhà nước.”
Tám năm trước, ông Hùng gây chú ý khi công bố một bức thư ngỏ trên trang cá nhân, đả kích Hà Nội về Luật Đặc Khu bị dân biểu tình chống đối và ông đề nghị một luật mới thay thế.
Bên cạnh đó, blogger Lê Anh Hùng được công luận biết đến với những bài đăng chỉ trích đảng CSVN và tố cáo ông Hoàng Trung Hải, cựu phó thủ tướng Việt Nam, về các tội tham nhũng, lạm quyền và làm gián điệp cho Trung Quốc. Ông không hề được trả lời.
Các bài viết tố cáo tham nhũng, chỉ trích chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam mà ông phổ biến trên mạng khiến ông trở thành “cái gai” trong mắt nhà cầm quyền và giới dư luận viên.
Sau khi ra tù hồi năm 2023, ông Hùng tố cáo chuyện mình bị nhà cầm quyền cưỡng bức chữa trị tại bệnh viện Tâm Thần Trung Ương I ở Hà Nội. Gia đình ông đưa cáo buộc rằng ông bị đánh đập dã man và bị trói chặt xuống giường rồi bị ép tăng gấp đôi liều thuốc điều trị tâm thần.
Sau khi ra tù lần trước, ông Lê Anh Hùng tố cáo chuyện mình bị nhà cầm quyền cưỡng bức chữa trị bệnh tâm thần. (Hình: Chụp qua màn hình).
Ông Hùng là một trong bốn tù chính trị từng bị chế độ nhốt vào bệnh viện Tâm Thần Trung Ương, cùng với các ông Phạm Thành (chủ blog Bà Đầm Xòe), Trịnh Bá Phương và bà Nguyễn Thúy Hạnh (hiện đã mãn án).
Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) từng xác nhận ông Hùng là cộng tác viên của cơ quan này trước khi ông bị bắt.
Ngoài ông Lê Anh Hùng, danh sách những cộng tác viên của đài VOA và Á Châu Tự Do (RFA) đang phải ngồi tù ở Việt Nam gồm các blogger, nhà báo tự do Nguyễn Văn Hóa, Nguyễn Tường Thụy, Trương Duy Nhất và Phạm Chí Dũng. (N.H.K) [kn]
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam được ghi nhận đạt thặng dư thương mại lớn nhất với Hoa Kỳ trong Tháng Giêng, vượt qua cả Mexico và Trung Quốc, khi xuất cảng từ Việt Nam tăng mạnh trong khi xuất cảng trực tiếp của Trung Quốc sang Hoa Kỳ giảm.
Theo hãng tin Reuters hôm 13 Tháng Ba, Hà Nội đàm phán một thỏa thuận thương mại với Washington trong nhiều tháng nhưng chưa đạt được thỏa thuận nào đáng kể do thâm hụt thương mại lớn và bất đồng về mức thuế quan mà Mỹ muốn áp đặt lên hàng hóa Việt Nam, một số giới chức am hiểu vấn đề cho biết.
Cảng Hải Phòng, một trong các hải cảng quan trọng của Việt Nam đưa hàng ra ngoại quốc, trong đó có Mỹ. (Hình: Tin Tức).
Tính trong Tháng Giêng, thặng dư thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ đạt $19 tỷ, theo số liệu chính thức của Mỹ vừa được công bố. Đây là mức thặng dư đô la lớn nhất trong số tất cả các đối tác thương mại, tiếp theo là Đài Loan, Mexico và Trung Quốc.
Xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ được ghi nhận tăng 53% lên hơn $20 tỷ trong Tháng Giêng so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi nhập cảng của Mỹ từ Trung Quốc trong cùng kỳ giảm 46%.
Như vậy, thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đã vượt qua Trung Quốc kể từ quý hai năm 2025 và chỉ đứng sau Mexico trong ba quý gần đây. Con số này đạt $178 tỷ trong cả năm 2025.
Xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ được nhìn thấy tăng đều đặn trong lúc việc Washington áp thuế quan cao hơn đối với hàng hóa Trung Quốc đã làm giảm xuất cảng của Bắc Kinh.
Đáng lưu ý, nhập cảng hàng hóa Trung Quốc của Việt Nam, chủ yếu để tái xuất cảng, đã đạt mức kỷ lục trong Tháng Giêng, theo số liệu của Việt Nam.
Đến nay, chính quyền Trump đã nhiều lần cáo buộc Việt Nam là điểm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc hướng đến Hoa Kỳ, những mặt hàng này được hưởng mức thuế thấp hơn khi dán nhãn “Made in Vietnam.”
Hàng hóa quá cảnh bất hợp pháp phải chịu thuế quan 40% của Mỹ, nhưng Tòa Bạch Ốc vẫn chưa chỉ ra tiêu chí để xác định những gì có thể bị coi là “quá cảnh bất hợp pháp.”
Tuy nhiên, trong tuần này, Washington đã khởi động các cuộc điều tra mới đối với Việt Nam và một số quốc gia khác về các hành vi thương mại không công bằng có thể xảy ra.
Liên quan vụ này, giới chức Bộ Công Thương Việt Nam cho biết đã nhận được tin tập đoàn thép Hòa Phát và một số doanh nghiệp khác nằm trong danh sách bị Bộ Thương Mại Hoa Kỳ điều tra về cáo buộc bán phá giá đối với sản phẩm thép cốt bê tông nhập cảng.
Theo tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 12 Tháng Ba, Bộ Thương Mại Mỹ đã lựa chọn một doanh nghiệp Việt Nam làm bị đơn bắt buộc.
Trong đó, tổng số công ty liên kết liên quan đến doanh nghiệp này lên tới 10 đơn vị. Những doanh nghiệp được liệt kê trong danh sách bao gồm: Hòa Phát Hải Dương, Hòa Phát Dung Quất, Hòa Phát Hưng Yên…
Ông Tô Lâm (trái), tổng bí thư đảng CSVN, được Tổng Thống Donald Trump tiếp chớp nhoáng tại Nhà Trắng hồi Tháng Giêng. (Hình: Nhân Dân).
Theo kết luận sơ bộ vừa ban hành, mức thuế chống bán phá giá sơ bộ đối với công ty bị đơn bắt buộc và các công ty liên kết là 121.97%, trong khi các công ty còn lại phải chịu mức thuế lên đến 130.77%.
Mức thuế chống bán phá giá sơ bộ đối với hàng hóa xuất cảng của Việt Nam được ghi nhận hiện cao hơn hàng xuất cảng từ Bulgary (52.8%) và Ai Cập (34.2-52.73%), hai nước cùng bị điều tra trong cáo buộc này.
Hồi Tháng Tám năm ngoái, Mỹ áp thuế 20% đối với hàng hóa Việt Nam. Sau khi Tòa Án Tối Cao Hoa Kỳ bác bỏ các mức thuế toàn cầu do Trump áp đặt là bất hợp pháp vào tháng trước, Nhà Trắng áp thuế toàn cầu 10% trong 150 ngày. (N.H.K) [kn]
WASHINGTON, DC (NV) – Một giới chức Mỹ giấu tên cho biết khoảng 2,500 lính thủy quân lục chiến và ít nhất một tàu tấn công đổ bộ đang trên đường đến Trung Đông trong một đợt tăng cường binh lực lớn trong khu vực, AP cho hay hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba.
Các bộ phận thuộc Đơn Vị Viễn Chinh Thủy Quân Lục Chiến 31 và tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli đã được lệnh đến Trung Đông, theo lời giới chức Mỹ này nói với AP.
Lính thủy quân lục chiến đứng canh gác tại một cuộc biểu tình ở Los Angeles chống các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran. (Hình minh họa: Bing Guan/AFP via Getty Images)
Đơn Vị Viễn Chinh Thủy Quân Lục Chiến được huấn luyện và trang bị để tiến hành các cuộc đổ bộ, nhưng họ cũng chuyên về tăng cường an ninh tại các đại sứ quán, di tản dân thường và cứu trợ thiên tai.
Tuy nhiên việc điều quân rầm rộ này không nhất thiết là chỉ dấu cho thấy Mỹ sắp sửa tiến hành đổ bộ vào Iran, cũng theo lời giới chức này.
ABC nêu con số thủy quân lục chiến được điều động là 2,200 người và cho biết họ đến Trung Đông trên ba tàu đổ bộ của Hải Quân Mỹ.
Tổng Thống Trump trước đó nói ông sẽ không tiết lộ liệu lính Mỹ có được đưa đến Iran hay không, nhưng lưu ý có thể có lính Mỹ trên bộ ở Iran “vì lý do rất cần thiết.”
“Nếu chúng tôi làm việc này, họ sẽ bị hủy diệt đến mức họ sẽ không thể chiến đấu trên mặt đất,” ông Trump nói hồi tuần trước.
Trang Axios cũng đưa tin rằng ông Trump đang xem xét điều lực lượng đặc biệt đến Iran để chiếm kho dự trữ uranium được làm giàu cao của nước này.
Trang này lưu ý rằng chiến dịch như vậy có thể diễn ra ở giai đoạn sau của cuộc chiến. Iran hiện có 450 ký uranium được làm giàu ở mức độ 60%, cao hơn nhiều so với mức dùng cho mục đích dân sự. Lượng uranium này có thể được chuyển đổi thành vũ khí trong vòng vài tuần.
Ngoài ra cũng có những đồn đoán về việc liệu Mỹ có thể triển khai lính trên bộ để bảo vệ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải trọng yếu đối với an ninh năng lượng toàn cầu mà Iran trên thực tế đã chặn trong những ngày qua, khiến giá dầu thô tăng vọt. (NNL) [kn]
ORANGE, California (NV) – Một tù nhân bị tố giết người và đang bị tù, được cho học đại học, gỡ hệ thống theo dõi GPS, rồi bỏ trốn, nhưng bị bắt lại hai ngày sau.
Theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Sáu, 13 Tháng Ba, bị cáo Jose Angel Aguilar, 22 tuổi, bị nhốt trong nhà tù thiếu niên từ năm 2021.
Tù nhân Jose Angel Aguilar. (Hình: Orange County Probation Department)
Theo Cơ Quan Quản Chế Orange County, qua một chương trình được tòa án chấp thuận, bị cáo Jose Angel Aguilar được học tại đại học cộng đồng Santiago Canyon College ở Orange.
Tuy nhiên, hôm Thứ Ba, 10 Tháng Ba, nghi can tự động gỡ máy GPS ở cổ chân, lén lút rời khỏi trường, theo cơ quan quản chế.
Không may cho đương sự, vào khoảng 11 giờ tối Thứ Năm, 12 Tháng Ba, có người phát hiện bị cáo tại một motel ở Anaheim và báo cảnh sát.
Thế là đội cảnh sát đặc biệt SWAT Team và cảnh sát Anaheim, sau khi xin được trát tòa, khám xét phòng ở motel và bắt bị cáo Jose Angel Aguilar.
Tòa thiếu niên cho phép tù nhân được học đại học hàng tuần, vì thế, bị cáo Jose Angel Aguilar bắt đầu đi học từ hôm 2 Tháng Hai, theo cơ quan quản chế cho biết.
Mặc dù cơ quan quản chế yêu cầu ngưng cho bị cáo đi học vì “có những vi phạm và có thể vi phạm gần đây,” tòa vẫn cho Jose Angel Aguilar tiếp tục đến lớp.
Qua một tuyên bố, các giới chức đại học cộng đồng Santiago Canyon College xác nhận bị cáo gỡ GPS trong lúc ở trong trường hôm Thứ Ba.
“Chúng tôi có đưa ra báo động, qua tin nhắn và email, khi sự việc xảy ra với tính cách đề phòng,” tuyên bố của trường cho biết. “Không có đe dọa nào đối với các trường trong học khu, và mọi việc tại trường vẫn diễn ra bình thường.”
“Trường đang xem lại các thủ tục hợp tác và thông báo liên quan đến chương trình học của các tù nhân và sẽ tiếp tục làm việc với các đối tác để bảo đảm an toàn trường học,” tuyên bố cho biết tiếp.
Một nữ sinh viên nói với đài CBS LA là cô học lớp tâm lý học chung với bị cáo Jose Angel Aguilar, nhưng chưa bao giờ thấy nhân viên an ninh đi cùng với anh trong trường.
“Người ta thường nói nhiều khi kẻ giết người ngồi cạnh mình mà mình không biết. Thật là ghê khi mình ở đúng trong trường hợp như vậy,” nữ sinh viên nói trong tình trạng ẩn danh.
Cô tiếp: “Họ nên công khai việc này, nên có nhân viên an ninh đi kèm. Đây là một tội phạm. Tất nhiên, anh ấy có quyền đi học vì phạm pháp khi còn nhỏ, suy nghĩ chưa chín chắn. Con người có thể thay đối, và tôi hy vọng là anh ấy thay đổi.”
Theo CBS LA, bị cáo Jose Angel Aguilar bị kết tội giết tình địch khi còn là thiếu niên ở Anaheim.
Cơ Quan Quản Chế Orange County và Văn Phòng Biện Lý Orange County không trả lời khi được OCR hỏi để xác nhận vụ tù nhân Jose Angel Aguilar bị kết tội. (Đ.D.)
ORANGE COUNTY, California (NV) – Orange County vừa nộp đơn kiện tổ chức Mind OC, đối tác chính trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, cáo buộc tổ chức này lãng phí hơn $60 triệu tiền công quỹ, theo đài phát thanh LAist hôm Thứ Tư, 11 Tháng Ba.
Các cáo buộc như tính phí gian lận hàng triệu đô la cho các dịch vụ không cung cấp, tăng giá thuê đối với các nhà cung cấp dịch vụ sức khỏe tâm thần được quận hạt tài trợ, đặt lợi ích tài chính của mình trên các nhóm cư dân dễ bị tổn thương mà đáng lẽ họ phải bảo vệ.
Khu trung tâm Be Well OC ở Orange rộng 60,000 sq ft. (Hình minh hoạ: Facebook Be Well OC)
Vì sao vấn đề này quan trọng?
Những cáo buộc này được đưa ra hôm Thứ Ba, trong đơn kiện mà quận hạt nộp chống lại Mind OC trong một tranh chấp pháp lý gay gắt liên quan đến khu trung tâm sức khỏe tâm thần hợp tác công–tư từng được kỳ vọng là mô hình mẫu tại thành phố Orange.
LAist liên lạc với Mind OC để xin phản hồi. Đại diện tổ chức cho biết không bất ngờ trước vụ kiện, và đang xem xét kỹ lưỡng nội dung.
Mind OC cũng gọi đơn kiện của quận hạt là “mang tính phản ứng,” cho rằng chính Orange County mới là bên vi phạm thỏa thuận tại khu trung tâm y tế ở Orange, gây ra thiệt hại đáng kể cho tổ chức bất vụ lợi này.
Theo đơn kiện, quận hạt đang yêu cầu hoàn trả tối đa $64.5 triệu tiền công quỹ, và tài sản mà họ nói giao cho tổ chức quản lý. Quận hạt cũng muốn giành lại quyền kiểm soát khu y tế ở Orange từ Mind OC.
Bối cảnh vụ kiện
Mind OC – hoạt động dưới tên Be Well OC – được thành lập năm 2017 với mục tiêu xây dựng một hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần đẳng cấp thế giới tại Orange County, bao gồm hai khu trung tâm nơi bệnh nhân sử dụng dịch vụ công, và người có bảo hiểm tư đều có thể điều trị.
Sáng kiến Be Well OC nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của Hội Đồng Giám Sát Orange County, trong đó có cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ, người sau này vướng bê bối tham nhũng, và đang ở tù.
Khu trung tâm đầu tiên mở cửa tại Orange vào năm 2021. Theo thỏa thuận ban đầu, Mind OC được thuê đất 60 năm với giá $1 mỗi năm, đổi lại tổ chức này chịu trách nhiệm thiết kế, và giám sát xây dựng khu sức khỏe tâm thần.
Theo đó, chi phí xây dựng thực tế do quận hạt, các bệnh viện tư, và nhà cung cấp bảo hiểm Medi-Cal của quận hạt là CalOptima chi trả.
Tuy nhiên, quan hệ giữa hai bên nhanh chóng xấu đi. Năm 2024, quận hạt cho rằng Mind OC vi phạm hợp đồng, và đến Tháng Hai, 2025, hủy hợp đồng thuê của tổ chức này.
Trong khoảng thời gian giữa hai sự kiện đó, Mind OC khởi kiện Orange County.
Một khu trung tâm Be Well OC thứ hai dự kiến mở tại Irvine năm ngoái, nhưng dự án bị trì hoãn phần lớn do tranh chấp giữa hai bên.
Chiều Thứ Ba, chỉ vài giờ sau khi quận hạt nộp đơn kiện, Hội Đồng Thành Phố Irvine tổ chức phiên họp đặc biệt, và bỏ phiếu 5-2 ủng hộ việc mở ngay khu Be Well Irvine, trong đó, Mind OC tiếp tục làm đơn vị vận hành.
Theo hồ sơ thuế gần nhất, tổ chức bất vụ lợi này thu $50 triệu doanh thu năm ngoái qua việc cung cấp dịch vụ sức khỏe tâm thần tại Orange County, và có tài sản trị giá $182 triệu.
Những cáo buộc trong vụ kiện
Đơn kiện của quận hạt nêu ra nhiều cáo buộc lớn vì Orange County cho rằng Mind OC tính phí gian lận $7.4 triệu cho những dịch vụ không thực hiện đầy đủ.
Năm 2019, quận hạt trao cho Mind OC hợp đồng $7.7 triệu không qua đấu thầu để thiết kế một hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần đổi mới. Tuy nhiên, quận hạt nói tổ chức này không lưu giữ hồ sơ đầy đủ, không chứng minh được chi phí, và không giải thích được các hóa đơn. Cuối cùng, quận hạt trả $7.4 triệu cho dự án này.
Quận hạt cũng cáo buộc Mind OC tính tiền thuê quá mức đối với các nhà cung cấp dịch vụ tại khu Be Well ở Orange, vi phạm hợp đồng thuê.
Theo đơn kiện, tiền thuê mà Mind OC thu từ các đơn vị cung cấp dịch vụ cao gấp đôi chi phí vận hành của tổ chức, và vượt xa giá thị trường.
Mind OC trước đó lập luận rằng quận hạt phê duyệt các hợp đồng thuê phụ này.
Xe van lưu động của Be Well OC. (Hình minh họa: Facebook Be Well OC)
Orange County cho rằng có xung đột lợi ích khi Mind OC ký hợp đồng phụ với một người có liên hệ với cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ.
Năm 2020, Mind OC ký hợp đồng với bà Josie Batres, khi đó là bạn gái của ông Chris Wangsaporn, chánh văn phòng của ông Andrew Đỗ. Theo báo cáo trước đây của LAist, bà Batres không hoàn thành công việc.
Theo đơn kiện, hợp đồng này là “ví dụ điển hình cho các xung đột lợi ích phủ bóng dự án ngay từ đầu.”
Bà Batres được trả $275,000 trong hai năm để tổ chức các buổi lắng nghe cộng đồng, và viết báo cáo nhằm giúp quận hạt mở rộng tiếp cận dịch vụ sức khỏe tâm thần công cộng. Tuy nhiên, theo giới chức quận hạt, công việc này chưa bao giờ được nộp báo cáo.
Sau khi LAist đưa tin, quận hạt yêu cầu hoàn tiền, và Mind OC hoàn lại khoản tiền này vào Tháng Mười Một, 2024.
Tuy nhiên, trong đơn kiện mới, quận hạt nói Mind OC hứa điều tra việc sử dụng sai tiền nhưng cho đến nay vẫn chưa thực hiện.
Quận hạt cũng cáo buộc Mind OC vi phạm quyền riêng tư của bệnh nhân khi lắp camera trong khu vực của nhà cung cấp dịch vụ, và để nhân viên quản lý tài sản tiếp nhận bệnh nhân, và sàng lọc các cú điện thoại.
Orange County cho biết Mind OC không đạt mục tiêu chính của khu trung tâm Be Well là có 25% bệnh nhân sử dụng bảo hiểm tư nhân, theo đơn kiện mới và bản kiểm toán 2024.
Một phát ngôn viên quận hạt nói trong thông cáo báo chí: “Mind OC, dù là tổ chức bất vụ lợi, đưa ra các quyết định nhằm tối đa hóa lợi nhuận của mình, gây thiệt hại cho người đóng thuế của quận hạt, và những cư dân đang rất cần dịch vụ sức khỏe tâm thần giá phải chăng.” (T.Nhiên) [đ.d.]
HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Năm ngày sau vụ kéo lê bạn gái tại thành phố Hải Phòng trong ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8 Tháng Ba, bị can Bàn Văn Huấn, 35 tuổi, quê Tuyên Quang, bị bắt, khởi tố với cáo buộc “gây rối trật tự công cộng.”
Theo báo VnExpress hôm 13 Tháng Ba, vào sáng 8 Tháng Ba, bị can Huấn rủ bạn gái 24 tuổi đến chơi nhà một người bạn ở xã Hà Nam, Hải Phòng.
Bị can Bàn Văn Huấn (giữa) lúc bị bắt. (Hình: Công An Hải Phòng).
Vào buổi chiều cùng ngày, trên đường đi về, đến phà Giải, xã An Thành, giữa hai người xảy ra cãi vã. Nam bị can dùng chân, tay đánh, đá vào mặt bạn gái khiến nạn nhân chảy máu và bị thương.
Khi cô gái ngồi trên đường, không đứng dậy nổi, bị can Huấn đã túm áo, kéo lê cô này như một con vật trước sự chứng kiến của nhiều người đi đường.
Hành vi của bị can Huấn bị người dân ghi hình, đưa lên mạng xã hội gây nhiều tranh cãi.
Trong đoạn video clip được nhiều người chia sẻ, cô gái được nhìn thấy nói: “Tao bị ép buộc. Từ giờ phút này, tao không tự nguyện!”
Tại Việt Nam, các vụ đàn ông đánh vợ hoặc bạn gái hiếm khi bị công an xử lý, trừ phi có video clip làm bằng chứng và sự việc khiến công luận bàn tán.
Do vậy, nhiều phụ nữ là nạn nhân của thói bạo hành thường phải “tự xử” để cứu chính mình khỏi nguy cơ mất mạng.
Vụ bị can Bàn Văn Huấn bạo hành bạn gái xảy ra ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8 Tháng Ba. (Hình: Chụp qua màn hình).
Hồi đầu Tháng Mười năm ngoái, tờ Lao Động cho hay, nghi can Nguyễn Thị Hoài Thương, 27 tuổi, ở xã Trà Linh, thành phố Đà Nẵng, bị bắt giữ với cáo buộc giết chồng do ông ta giở thói vũ phu, đánh đập và dọa giết vợ con trong lúc say xỉn.
Trong vụ án mạng xảy ra vào đêm 1 Tháng Mười, sau một chầu nhậu cùng bạn bè, chồng nghi can về nhà đánh đập vợ và còn đe dọa sẽ giết cả vợ và hai đứa con nhỏ.
Do bị bạo hành nhiều lần trong thời gian dài, uất ức dồn nén, nghi can Thương nảy sinh ý định sát hại chồng để tự giải thoát.
Nhân lúc người chồng lăn ra ngủ, nghi can dùng khăn và dây dù siết cổ nạn nhân đến chết.
Sau đó, nghi can Thương ra công an tự thú hành vi sát hại chồng. (N.H.K) [kn]
KEMPTON PARK, Nam Phi (NV) – Nhà chức trách Nam Phi xác nhận vụ bắt giữ ông Chu Đăng Khoa, người được các báo Việt Nam mô tả là “đại gia kim cương,” với cáo buộc buôn lậu sừng tê giác.
Tên tuổi ông Khoa, 44 tuổi, tên khác là Michael Chu, gắn liền với việc phô trương hàng hiệu và ồn ào tình ái ngoài hôn nhân với ca sĩ Hồ Ngọc Hà hồi 10 năm trước.
Lô sừng tê giác nhập lậu vào Singapore hồi Tháng Mười Một năm ngoái liên quan đến ông Chu Đăng Khoa. (Hình: Singapore Police Force).
Theo tờ Tuổi Trẻ và tạp chí Tri Thức (ZNews) hôm 13 Tháng Ba, ông Andrew de Blocq, nghị sĩ Nam Phi, xác nhận vụ bắt giữ ông Khoa nhưng không cho biết thời điểm cụ thể.
Ông Khoa được cho là chủ sở hữu trang trại Voi Game Lodge ở tỉnh North West, Nam Phi. Cơ sở này đăng ký nuôi nhốt cọp và tê giác hợp pháp, nhưng bị cáo buộc liên quan đến hoạt động buôn lậu sừng tê giác, xương sư tử và xương cọp sang thị trường chợ đen ở một số quốc gia Á Châu.
Nơi này cũng bị nhà chức trách địa phương ghi nhận xảy ra vụ cướp dàn dựng nhằm tuồn 98 chiếc sừng tê giác ra ngoại quốc.
Ông Khoa từng bị xử phạt và trục xuất khỏi Nam Phi năm 2011 vì tàng trữ trái phép năm chiếc sừng tê giác.
Ông Chu Đăng Khoa được các báo Việt Nam mô tả là “đại gia kim cương” và là người tình cũ của ca sĩ Hồ Ngọc Hà. (Hình: ZNews).
Tuy vậy, từ năm ngoái, ông Khoa đã sang Nam Phi, sau khi mẹ mình là bà Chu Thị Thành bị bắt, khởi tố tại Việt Nam vì cáo buộc trong vụ án liên quan đến tập đoàn Thiên Minh Đức.
Sau khi bị bắt, ông Khoa ra tòa lần đầu tại thành phố Kempton Park ngày 12 Tháng Ba.
Phiên xét đơn xin tại ngoại hậu tra dự kiến diễn ra trong thời gian tới, nhưng cơ quan công tố nhiều khả năng sẽ phản đối vì lo ngại nguy cơ ông ta sẽ tìm cách bỏ trốn.
Liên quan vụ án này, hồi tháng trước, một người Việt khác tên Huy Bao Tran, 52 tuổi, bị bắt khi đang tìm cách rời Nam Phi.
Ngoài ra, hai công dân Nigeria cũng bị bắt giữ vì liên quan việc vận chuyển số sừng tê giác nói trên.
Hồi cuối năm ngoái, Voi Game Lodge báo nhà chức trách rằng họ bị cướp 98 chiếc sừng tê giác, nhưng kết quả điều tra của cảnh sát Nam Phi cho thấy đây là vụ việc có dấu hiệu dàn dựng.
Số sừng tê giác trên thực tế đã bị đưa về Á Châu nhưng bị giới chức hải quan phi trường Changi, Singapore, phát giác và tịch thu hồi Tháng Mười Một, 2025.
Bình luận về vụ Nam Phi bắt giữ ông Chu Đăng Khoa, bà Bùi Thị Hà, phó giám đốc trung tâm Giáo Dục Thiên Nhiên (ENV) cho biết: “Sau nhiều năm chờ đợi, cuối cùng công lý cũng đã được thực thi. Đây là một dấu mốc lớn trong nỗ lực ngăn chặn, triệt phá các đường dây tội phạm về động vật hoang dã xuyên quốc gia.” (N.H.K) [kn]
RIVERSIDE, California (NV) – Một nỗ lực chống buôn người giúp nhân viên công lực tìm ra được 37 trẻ em từ 14 đến 17 tuổi bị mất tích, Sở Cảnh Sát Riverside County thông báo.
Theo nhật báo The Orange County Register hôm Thứ Tư, 11 Tháng Ba, một số trẻ em là nạn nhận của những vụ buôn lậu tình dục và hãm hiếp.
Huy hiệu của cảnh sát Riverside County. (Hình minh họa: Riverside County Sheriff’s Office)
Sở Cảnh Sát Riverside County cùng Bộ Tư Pháp California, một số sở cảnh sát khác, những cơ quan công lực liên bang, cùng các nhóm bảo vệ nạn nhân và tổ chức cộng đồng hợp tác để tìm những trẻ em mất tích, cung cấp các dịch vụ cần thiết để giúp các em gặp lại được người thân hay người giám hộ hợp pháp.
Theo Sở Cảnh Sát Riverside County, họ còn hợp tác với cảnh sát liên bang để tập trung tìm những trẻ em mất tích từ một tháng đến hai năm.
Trong Chiến Dịch Trở Về An Toàn, họ nhận dạng hơn 50 trẻ em mất tích, và tìm được 37 nạn nhân ở Riverside County, San Bernadino County, Los Angeles County, và Orange County.
Cảnh sát liên bang cho biết có bảy người bị bắt, trong đó là một người có liên quan đến một đường dây buôn lậu tình dục trẻ em khắp Hoa Kỳ.
“Nhiệm vụ của Chiến Dịch Trở Về An Toàn là tìm ra và những trẻ em mất tích đưa các em về nhà an toàn. Những trẻ em đó gặp nguy hiểm từ bạo lực và nhiều thứ khác như nghiện ngập, lợi dụng tình dục, hay bị tiếp xúc với tội phạm hoặc bạo hành gia đình,” cảnh sát liên bang cho hay trong một thông cáo. (TL) [đ.d.]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Cựu Giám Sát Viên Andrew Đỗ của Orange County, đang thụ án tù năm năm do nhận hối lộ, chưa trả tiền bồi thường đợt đầu là $250,000 cho quận hạt dù thời hạn đã qua từ lâu, theo đài phát thanh LAist hôm Thứ Tư, 11 Tháng Ba.
Chánh án liên bang ra lệnh cho ông Andrew Đỗ phải bồi thường $878,230 cho Orange County, một phần trong bản án liên quan đến đường dây tham nhũng chuyển hàng triệu đô la vào một tổ chức bất vụ lợi do con gái ông, cô Rhiannon Đỗ, làm lãnh đạo, mà đúng ra là để trả tiền cung cấp bữa ăn cho người cao niên nghèo khó đợt đại dịch COVID-19.
Ông Andrew Đỗ thời còn làm giám sát viên Orange County. (Hình minh họa: Facebook Supervisor Andrew Do)
“Ông ấy có khả năng nộp tiền phạt,” Chánh Án James V. Selna viết vào Tháng Sáu năm ngoái, cho biết tài sản ròng của ông Andrew khoảng $1.5 triệu, dù dòng tiền hàng tháng bị âm $8,400.
Tại phiên điều trần về bồi thường hôm 11 Tháng Tám, 2025, chánh án ra lệnh ông Andrew phải trả khoản đầu tiên $250,000 trong vòng 30 ngày.
Tuy nhiên, ngay ngày hôm sau, ông Andrew chuyển toàn bộ quyền sở hữu căn nhà của gia đình – được Zillow ước tính trị giá $2.2 triệu – sang cho vợ là Chánh Án Cheri Phạm của Tòa Thượng Thẩm Orange County, theo hồ sơ địa ốc.
Hạn chót 10 Tháng Chín, 2025, để trả khoản đầu tiên đã qua từ lâu, nhưng các giới chức liên bang và quận hạt cho biết vẫn chưa nhận được tiền đóng phạt.
“Ông Andrew không trả khoản thanh toán đó,” ông Ciaran McEvoy, phát ngôn viên văn phòng công tố liên bang phụ trách vụ án, nói với LAist hôm Thứ Hai.
Ông cho biết các công tố viên hiểu rằng “không còn tài sản nào có thể bị tịch thu.”
Luật Sư Leon Page của Orange County cũng nói rằng các giới chức quận hạt “không biết có khoản thanh toán nào từ ông Andrew Đỗ.”
Luật sư Paul Meyer của ông Andrew Đỗ từ chối bình luận vì cho rằng “không thích hợp.”
Theo hướng dẫn của Bộ Tư Pháp, văn phòng công tố có thể nộp đơn lên tòa nếu phát hiện có thay đổi đáng kể về tình trạng tài chính của bị cáo ảnh hưởng đến khả năng trả tiền bồi thường.
Tuy nhiên, hồ sơ chính thức của tòa án không cho thấy bất kỳ đơn nào liên quan đến việc thay đổi tình trạng tài chính của ông Andrew hoặc việc ông không trả khoản bồi thường đã quá hạn sáu tháng.
Phát ngôn viên của Văn Phòng Bộ Tư Pháp Mỹ chưa phản hồi yêu cầu bình luận bổ sung. Trước đó, cơ quan này cũng từ chối trả lời thêm các câu hỏi về sự việc.
Ông Andrew Đỗ tự trình diện để bắt đầu thụ án tại nhà tù liên bang vào ngày 15 Tháng Tám, 2025, ba ngày sau khi chuyển quyền sở hữu căn nhà gia đình sang cho vợ.
Trong khi đó, theo hệ thống hưu trí của quận hạt, mỗi tháng, ông vẫn nhận khoảng $7,300 tiền hưu của Orange County.
Nhân viên FBI tại căn nhà của gia đình ông Andrew Đỗ ở North Tustin. (Hình: Adolfo Guzman-Lopez/LAist)
Ngoài ra, vào Tháng Giêng năm nay, ông còn nhận $12,771 tiền hoàn lại từ quỹ hưu trí, tương ứng với toàn bộ khoản đóng góp mà ông nộp trong thời gian làm giám sát viên, từ khi hành vi phạm tội bắt đầu vào Tháng Sáu, 2020, cho đến khi ông từ chức vào Tháng Mười, 2024.
Giới chức liên bang cho biết, theo hiểu biết của họ, ông Andrew không còn tiền hay tài sản nào để có thể tịch thu.
Ông Ciaran McEvoy viết trong email trả lời LAist: “Khi bị cáo không trả tiền bồi thường theo lệnh của tòa, đơn vị kiện tụng tài chính của văn phòng chúng tôi sẽ vào cuộc, và tiến hành điều tra tài chính kỹ lưỡng để tìm bất kỳ tài sản nào có thể dùng để trả số tiền bồi thường còn thiếu.”
Ông McEvoy từ chối trả lời các câu hỏi tiếp theo.
Trả lời câu hỏi của LAist, các giới chức Orange County cho biết họ đang xem xét các lựa chọn nếu ông Andrew Đỗ từ chối trả tiền bồi thường theo yêu cầu.
Sở hữu căn nhà chuyển nhượng ngay sau yêu cầu bồi thường
Theo tài liệu LAist thu thập từ văn phòng chánh lục sự, ngày 12 Tháng Tám, 2025, ông Andrew ký giấy chuyển toàn bộ phần sở hữu của mình trong căn nhà ở North Tustin cho bà vợ. Căn nhà này gia đình ông mua năm 2002.
Luật sư của ông Andrew từ chối bình luận về việc chuyển nhượng này.
Hồ sơ giấy phép xây dựng cho thấy căn nhà được sửa chữa lớn vào năm 2021, bao gồm xây thêm phòng tắm và sửa lại phòng tắm chính cùng nhà bếp. Công việc này do lãnh đạo của tổ chức bất vụ lợi mà ông Andrew thừa nhận nhận tiền “lại quả” quản lý.
Tổ chức này là Viet America Society (VAS), do ông Peter Phạm, một đồng phạm của ông Andrew và hiện đang tại đào, sáng lập và lãnh đạo cùng cô Rhiannon Đỗ.
Ông Andrew cũng từng nhiều lần bị Biện Lý Cuộc Orange County điều tra từ năm 2015 với cáo buộc sống ngoài địa hạt mà ông đại diện khi còn là giám sát viên. Tuy nhiên, không có cáo buộc hình sự nào được đưa ra.
Khi vụ bê bối tham nhũng bị phanh phui, vợ ông Andrew, Chánh Án Cheri Phạm, khi đó là chánh án có cấp bậc cao thứ hai của tòa. Theo thỏa thuận nhận tội của ông Andrew, hai con gái của ông nhận tiền hối lộ dùm cho người cha trong đường dây này.
Sau khi cuộc điều tra của LAist dẫn đến cuộc điều tra hình sự, ông Andrew thừa nhận đã nhận hối lộ trong kế hoạch chuyển gần $8 triệu từ chương trình cung cấp bữa ăn cho người cao niên nghèo trong đại dịch COVID-19.
Orange County cho rằng thiệt hại từ sự việc cao hơn nhiều – hơn $13 triệu – và đang cố gắng thu hồi số tiền này thông qua một vụ kiện dân sự, dự kiến sẽ kéo dài.
Khoản $878,230 tiền bồi thường mà ông Andrew phải trả tách biệt với $3.7 triệu mà nhà chức trách đã thu hồi từ các tài sản, và tài khoản ngân hàng của những người khác bị cáo buộc liên quan đến đường dây tham nhũng.
Số tiền này không phải từ tài sản của ông Andrew, mà từ tài sản của con gái ông cùng một doanh nghiệp, và tổ chức bất vụ lợi mà ông Andrew không giữ vai trò chính thức.
Ông Andrew Đỗ (trái) vẫn nhận khoảng $6,700 mỗi tháng từ tiền hưu của quận hạt, kể cả khi đang ở tù. Sau khi bị kết án, lương hưu của ông bị giảm 4%. (Hình minh họa: Trà Nhiên/Người Việt)
Lịch trả tiền bồi thường
Sau khoản đầu tiên $250,000, ông Andrew phải trả $25 mỗi quý trong thời gian ở tù.
Khi ông vào tù vào Tháng Tám, 2025, ngày dự kiến được thả là Tháng Mười Một, 2029, tương đương khoảng 85% bản án năm năm. Sau bảy tháng, thời gian thụ án được rút ngắn hai tháng, với ngày dự kiến ra tù mới là Tháng Chín, 2029.
Một phát ngôn viên của hệ thống nhà tù liên bang cho biết các tù nhân có thể được giảm án nếu hoàn thành các lớp học hoặc chương trình cải tạo nào đó.
Sau khi ra tù, lệnh của tòa yêu cầu ông Andrew Đỗ phải trả $1,000 mỗi tháng hoặc 10% thu nhập, tùy theo mức nào cao hơn.
Nếu trả $1,000 mỗi tháng, khoản bồi thường cuối cùng sẽ được trả vào cuối năm 2081, khi đó, nếu còn sống, ông Andrew Đỗ sẽ thọ được 118 tuổi. (T.Nhiên) [đ.d.]
LOS ANGELES, California (NV) – Dịch Vụ Pháp Lý Khu Phố Los Angeles (NLSLA) và Hiệp Hội Phát Huy Công Lý Người Mỹ Gốc Á Nam California (AJSOCAL) đại diện những người cao niên đang cư ngụ trong điều kiện không an toàn tại tòa nhà 16 tầng Cathay Manor ở trung tâm Chinatown, Los Angeles, ra thông báo hoàn tất thành công vụ kiện kéo dài nhiều năm.
Thông cáo báo chí của AJSOCAL hôm 5 Tháng Ba cho biết, mặc dù nhận được trợ cấp liên bang để cung cấp nhà ở an toàn cho người cao niên thu nhập thấp, chủ sở hữu và những người quản lý tòa nhà Cathay Manor có hành vi lạm dụng kéo dài nhiều năm.
Tòa nhà Cathay Manor ở trung tâm Chinatown tại Los Angeles bị NLSLA và AJSOCAL kiện. (Hình minh họa: cathaymanorapartments.com)
Sự việc “nóng” lên vào mùa Hè năm 2021, khi cả hai cầu thang máy đều bị hỏng, buộc những người cao niên khuyết tật phải đi bộ lên từng bậc cầu thang tối tăm, nguy hiểm, và khiến nhiều người thuê nhà mắc kẹt trong căn nhà của họ trong nhiều tuần.
Sau nhiều tháng, người thuê nhà cố gắng yêu cầu sửa chữa khẩn cấp các cầu thang máy bị hư hỏng và các vấn đề khác trong tòa nhà, bao gồm phòng giặt đồ duy nhất không hoạt động.
NLSLA và AJSOCAL đại diện cho người thuê nhà kiện chủ sở hữu và người quản lý tòa nhà Cathay Manor vào năm 2021.
Sau khi vụ kiện được đệ trình, thang máy và phòng giặt đồ được sửa chữa, cùng với các vấn đề khác về điều kiện sinh hoạt mà chưa được giải quyết nhiều năm qua.
Ngoài ra, Bộ Gia Cư (HUD) tiến hành điều tra tổ chức bất vụ lợi sở hữu tòa nhà và giám đốc điều hành của tổ chức này, đưa ra khoản tiền phạt lên đến $1.5 triệu và yêu cầu chủ sở hữu phải bán tòa nhà trong vòng một năm.
Tòa nhà được bán vào Tháng Sáu, 2023.
Vào Tháng Giêng vừa qua, vụ kiện chính thức được giải quyết. Các nguyên đơn đạt được thỏa thuận và nhận được khoản bồi thường đáng kể lên đến sáu con số. Các luật sư của NLSLA như David Pallack, Rachel Steinback, và Ana Zuniga, cùng với phụ tá pháp lý là Mona Lao, và Luật Sư Catherine Hwang của AJSOCAL, đóng vai trò quan trọng để bảo đảm các thân chủ cao niên được đại diện và bồi thường thỏa đáng. (T.Nhiên) [đ.d.]
QUẬN CAM, California (NV) – Công ty nghiên cứu chuyên ngành xe hơi KBB chọn Toyota RAV4 là mẫu xe SUV cỡ nhỏ đáng mua nhất của năm 2026. Giải thưởng này chỉ để khẳng định thêm vị trí dẫn đầu không thể bàn cãi của RAV4. Xét về doanh số bán hàng, mẫu SUV cỡ nhỏ của Toyota bán chạy hơn bất kỳ mẫu xe SUV nào khác tại Hoa Kỳ, bất kể kích cỡ. Nếu tính cả doanh số toàn cầu, RAV4 còn nắm giữ ngôi vương là mẫu xe bán chạy nhất thế giới.
Trang mạng www.kbb.com có bản tin phân tích lýdo thống trị của Toyota RAV4. Điểm nhấn lớn nhất của Toyota RAV4 đời 2026 là chỉ có hệ thống động cơ hybrid, giống như cách Toyota đã làm với thế hệ mới nhất của hai mẫu xe “Best Buy” khác là sedan Camry và minivan Sienna. Lợi ích mà hệ thống hybrid mang lại không chỉ là khả năng tiết kiệm nhiên liệu, mà còn là công suất vận hành mạnh mẽ hơn. Không một nhà sản xuất nào có nhiều kinh nghiệm trong việc chế tạo động cơ hybrid hơn Toyota, cha đẻ của mẫu xe Prius huyền thoại.
Trong phân khúc SUV cỡ nhỏ, 2026 Toyota RAV4 không có đối thủ. (Hình: HD/Người Việt)
Một số mẫu SUV cỡ nhỏ khác trên thị trường cũng có tùy chọn phiên bản hybrid, nhưng thường có giá cao hơn hoặc không tốt như RAV4. Thí dụ như phiên bản hybrid của Honda CR-V — đối thủ “truyền kiếp” của RAV4- có giá khởi điểm khoảng $37,000, cao hơn gần $4,000 so Toyota RAV4.
Với mức giá thấp, nhưng RAV4 vẫn có công suất vận hành mạnh mẽ. Cụ thể, ở phiên bản tiêu chuẩn (dẫn động cầu trước), RAV4 có công suất tối thiểu 226 mã lực; các phiên bản dẫn động bốn bánh (AWD) có công suất tăng thêm 10 mã lực nữa. Tiếp tục lấy CR-V Hybrid làm ví dụ so sánh, mẫu xe này có công suất 204 mã lực. Khả năng tiết kiệm nhiên liệu của 2026 RAV4 cũng vượt trội. Các phiên bản dẫn động cầu trước (FWD) đạt mức tiết kiệmnhiên liệu ước tính 48 mpg trong thành phố/42 mpg trên xa lộ, 44 mpg kết hợp. So sánh CR-V Hybrid: 43/36/40 mpg cho bản FWD.
Muốn tiết kiệm xăng hơn nữa, hoặc thậm chí không cần đổ xăng cho những chuyến đi làm hằng ngày? Phiên bản RAV4 Plug-in Hybrid (PHEV) có khả năng vận hành toàn điện trong quãng đường ước tính lên tới 52 dặm. Hiện tại, chưa có bất kỳ mẫu SUV cỡ nhỏ PHEV của các đối thủ có thể chạm tới cột mốc này.
Thương hiệu Toyota thường đồng nghĩa với giá trị bán lại thuộc hàng tốt nhất trong ngành công nghiệp xe hơi; và 2026 RAV4 cũng không phải là ngoại lệ.
Bất kể phiên bản RAV4 nào cũng được trang bị nhiều công nghệ tiên tiến cùng nhiều tính năng an toàn. Xe có Apple CarPlay và Android Auto kết nối không dây. Tính năng độc đáo Drive Recorder là một hệ thống ghi hình sử dụng các camera bên ngoài để ghi lại những đoạn video dài 20 giây về các diễn biến trong khi xe vận hành. Màn hình cảm ứng tiêu chuẩn 10.5 inch trên các phiên bản cấp thấp; 12.9 inch trên các phiên bản cao cấp hơn.
Về an toàn, RAV4 có các tính năng hỗ trợ người lái trong tiêu chuẩn như giám sát điểm mù, hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng, hỗ trợ giữ làn đường. Một trong những tính năng mà KBB đặc biệt yêu thích là Hệ thống Hỗ trợ Lái xe Chủ động (PDA) của Toyota. Khi được kích hoạt, hệ thống này có thể đảm nhận một số công việc lái xe nhất định như phanh nhẹ hay điều chỉnh tay lái. Hệ thống hoạt động âm thầm ở chế độ nền, thực sự mang lại hiệu quả đáng khen.
2026 RAV4 vượt trội hơn những mẫu xe tiền nhiệm về không gian cho hành khách và khoang hành lý. Về cảm giác lái, RAV4 mang đậm phong cách “dễ dàng kiểu Toyota”. Không cầu kỳ hay phức tạp, đáp ứng mọi yêu cầu cơ bản của người lái, mang lại cảm giác vận hành ổn định, thoải mái. Xe có khả năng tăng tốc khá nhanh chóng và nhẹ nhàng. Mode lái Sport còn cho khả năng tăng tốc mạnh mẽ và nhanh nhạy hơn nữa. Đúng là một mẫu xe “đáng đồng tiền bát gạo!” (HD)
BUENA PARK, California (NV) – Dân Biểu Liên Bang Hakeem Jeffries (Dân Chủ-New York), trưởng khối thiểu số Hạ Viện Mỹ, cùng với Dân Biểu Derek Trần và Dân Biểu Lou Correa vừa tổ chức một cuộc họp với nhiều cựu chiến binh để chỉ trích chính quyền Trump vì không đối xử đàng hoàng với những cựu quân nhân Hoa Kỳ.
Từ phải, ba dân biểu liên bang Lou Correa, Hakeem Jeffries, và Derek Trần và Dân Biểu Tiểu Bang Sharon Quirk-Silva. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Cuộc họp được tổ chức hôm Thứ Tư, 11 Tháng Ba, tại Tòa Thị Chính Buena Park, còn có sự tham dự của bà Sharon Quirk-Silva, dân biểu California. Cả ba vị dân cử này đều cùng đảng với ông Jeffries.
Không chỉ vậy, cuộc họp còn có sự tham dự của đại diện từ một số thành phố như Nghị Viên Christine Marick của Brea và Thị Trưởng Connor Traut của Buena Park, cùng nhiều cựu chiến binh với các nhà hoạt động.
Lý do bốn vị dân biểu liên bang và tiểu bang tổ chức cuộc họp là vì cựu chiến binh khắp Hoa Kỳ đang gặp nhiều khó khăn. Ông Jeffries cho biết những lý do gây ra khó khăn là chiến tranh với Iran, gia tăng bắt bớ người nhập cư trong đó có nhiều người đang nhập ngũ, và còn sa thải hàng ngàn nhân viên của Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ.
Vì vậy, ông nhấn mạnh đây là cơ hội vô cùng quan trọng để lắng nghe những cựu chiến binh trong cộng đồng, và rất vinh hạnh được đến Orange County, nơi mà đồng viện Derek Trần của ông đang đại diện.
Dân Biểu Hakeem Jeffries, trưởng Khối thiểu số Hạ Viện. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Bốn vị dân cử Dân Chủ thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến cựu chiến binh, và Dân Biểu Jeffries chỉ trích chính quyền Tổng Thống Donald Trump mạnh mẽ vì sa thải nhiều nhân viên liên bang, trong đó có nhiều cựu quan nhân, cũng như chỉ trích tổng thống vì cuộc chiến ở Iran ngày càng căng thẳng, làm ít nhất bảy binh sĩ Hoa Kỳ thiệt mạng.
Một vấn đề mà ông đang chú ý đến rất nhiều tại Orange County là nghĩa trang cho cựu chiến binh ở quận hạt này, hứa hẹn sẽ hoàn thành nghĩa trang đó, và được những người trong phòng họp tán thưởng.
Nghĩa trang Gypsum Canyon từng gặp nhiều khó khăn từ những giai đoạn đầu tiên, và đến bây giờ mới có dấu hiệu hoàn tất.
Ông Jeffries nói: “Sự quan trọng của nghĩa trang Gypsum Canyon là một cuộc thảo luận không thể thiếu, và điều đó làm tôi phải cam kết là phải liên lạc với các giới chức tiểu bang, địa phương, và liên bang, kể cả những người trong chính quyền ở Washington, để bảo đảm chúng ta có thể thấy dự án tuyệt vời này hoàn tất.”
Cuộc họp trong Tòa Thị Chính Buena Park. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Sau nhiều năm chọn địa điểm cho nghĩa trang cựu chiến binh chính thức đầu tiên của Orange County, các giới chức cuối cùng cũng chọn được chỗ là Gypsum Canyon, và có nhiều tiến bộ trong quy hoạch và gây quỹ. Gần đây, Bộ Cựu Chiến Binh Hoa Kỳ mới cung cấp $10 triệu từ liên bang cho Bộ Cựu Chiến Binh California, còn gọi là CalVet, để xây dựng nghĩa trang có thể được gọi là Nghĩa Trang Cựu Chiến Binh Nam California.
Tuy là nơi có đến 84,000 cựu quân nhân, Orange County lại là quận hạt lớn nhất của California không có nghĩa trang cho cựu chiến binh.
Ông Jefferies chia sẻ thân phụ ông từng phục vụ trong Không Quân, được chôn cất tại Nghĩa Trang Quốc Gia Dayton ở California sau khi qua đời vào năm 2023 ở tuổi 85.
“Khi đang phải đối mặt với bi kịch mất một người cha, người trụ cột gia đình hay một người thân, sự trang trọng và tôn kính mà chúng tôi nhận được khi chôn cất cha mình, cũng như sự tôn trọng dành cho ông và mọi quân nhân khác được chôn cất tại nghĩa trang cựu chiến binh làm tôi hiểu rõ hơn tại sao hoàn tất dự án này rất quan trọng,” ông nói.
Ông nói thêm: “Có lẽ trách nhiệm lớn nhất của những người trong Quốc Hội là phải bảo đảm chúng ta chăm sóc các cựu quân nhân, những người bảo vệ nước Mỹ và thế giới tự do, cũng như các đồng minh. Tuy nhiên, Washington thường không làm được điều đó.”
Dân Biểu Liên Bang Derek Trần phát biểu. (Hình: Thiện Lê/Người Việt)
Dân Biểu Sharon Quirk-Silva, người đấu tranh cho nghĩa trang cựu chiến binh ở Orange County từ đầu, cho biết “dự án gần đến đích rồi.”
“Tôi luôn coi dự án này là nỗ lực chung. Sự ủng hộ của Dân Biểu Hakeem Jeffries là một bước nữa để hoàn tất dự án. Nghĩa trang này sẽ được xây dựng vì sự kêu gọi của các cựu chiến binh, cùng sự ủng hộ từ địa phương, quận hạt, tiểu bang, và liên bang,” bà nói.
Cũng như ông Jeffries, Dân Biểu Liên Bang Derek Trần chỉ trích chính quyền Trump vì đã làm phụ lòng các cựu quân nhân, và còn nói buổi họp mặt ở Buena Park “vô cùng cần thiết.”
“Chính quyền đang làm phụ lòng các cựu chiến binh. Hàng ngàn nhân viên liên bang là cựu quân nhân bị sa thải vô cớ. Những phúc lợi và dịch vụ cho cựu quân nhân cũng bị cắt. Không chỉ vậy, Tổng Thống Trump còn đe dọa một cuộc chiến mới ở Trung Đông, và đang thảo luận về việc đưa quân đến đó. Đã có bảy binh sĩ thiệt mạng và có hơn 140 binh sĩ bị thương,” vị dân cử gốc Việt cao cấp nhất Hoa Kỳ cho hay.
Ông cũng cho biết: “Khi các binh sĩ trở về quê nhà, họ không phải chờ lâu và bị trì hoãn khi nhận phúc lợi, gia đình không phải lo lắng về bảo hiểm hay chỗ ở cho họ, và cần được bày tỏ sự biết ơn bằng hành động chứ không chỉ có lời nói suông.” [đ.d.]
Cuộc chiến Trung Đông không chỉ xảy ra ở Iran. Israel đang tấn công ào ạt vào Nam Lebanon với mục đích tiêu diệt vĩnh viễn Hezbollah. Được Iran chống lưng lâu nay, Hezbollah không chỉ là một nhóm vũ trang mà còn trở thành tổ chức chính trị gắn kết sâu vào hệ thống nhà nước Lebanon.
Khói bốc lên từ hiện trường vụ không kích của Israel nhắm vào văn phòng đài truyền hình Al-Manar, một tổ chức liên kết với Hezbollah, ở vùng ngoại ô phía Nam Beirut, Lebanon, hôm 3 Tháng Ba, năm 2026. (Hình minh họa: Fadel itani/AFP qua Getty Images)
Hezbollah – cái gai nhức nhối chính trị Trung Đông
Hezbollah là đảng chính trị Hồi Giáo Shiite và là tổ chức vũ trang hoạt động tại Lebanon, nơi họ từ lâu được xem như “một nhà nước trong lòng nhà nước.”
Hezbollah ra đời giữa sự hỗn loạn của cuộc nội chiến Lebanon (1975-1990). Bị Mỹ và nhiều quốc gia xếp vào danh sách các tổ chức khủng bố nguy hiểm nhất nhì thế giới, Hezbollah có liên minh quân sự chặt chẽ với các chế độ chống Israel và chống Mỹ tại khu vực.
Vài năm qua, các cuộc đụng độ xuyên biên giới giữa Hezbollah và Israel liên tục leo thang, đặc biệt trong cuộc chiến Israel-Hamas bùng nổ vào Tháng Mười, 2023. Cuối năm 2024, Israel và Hezbollah thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, sự hòa hoãn chỉ mang tính câu giờ lại sụp đổ vào Tháng Hai, 2026, sau khi Hezbollah tấn công Israel để trả đũa việc lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị giết. Hơn một tuần kể từ đầu Tháng Ba, Israel tiếp tục tấn công ào ạt các cứ điểm Hezbollah ở Nam Lebanon và thậm chí dội bom Beirut.
Lý do gì Hezbollah dính dáng Lebanon? Theo một thỏa thuận 1943, quyền lực ở Lebanon được phân chia theo tôn giáo: thủ tướng là người Hồi Giáo Sunni, tổng thống là người Thiên Chúa Giáo Maronite (Maronite Christian – một nhánh Kitô Giáo Đông Phương), còn chủ tịch Quốc Hội là Hồi Giáo Shiite. Tuy nhiên, cán cân này dần bị phá vỡ, khi dân số Sunni tăng mạnh vào thời điểm người tị nạn Palestine đổ vào Lebanon; cùng lúc, cộng đồng Shiite cảm thấy bị gạt ra ngoài lề bởi tầng lớp cầm quyền Thiên Chúa Giáo.
Khi nội bộ Lebanon lủng củng, Israel đưa quân vào Nam Lebanon (hai lần – 1978 và 1982) với mục đích truy quét các tay súng Palestine cát cứ ở đây làm bàn đạp tấn công Israel. Phần mình, nhận thấy cơ hội mở rộng ảnh hưởng trong thế giới Arab, Iran bắt đầu cung cấp tiền bạc và huấn luyện cho lực lượng mới hình thành này. Đó chính là Hezbollah, nghĩa là “Đảng của Thượng Đế.” Chẳng lâu sau, họ trở thành một trong những nhóm khủng bố khét tiếng thế giới. Một trong những vụ khủng bố kinh hoàng do Hezbollah thực hiện là vụ đánh bom năm 1983 nhằm vào doanh trại Mỹ và Pháp ở Beirut khiến hơn 300 người thiệt mạng.
Trong bản tuyên ngôn 1985, Hezbollah thề trục xuất các thế lực phương Tây khỏi Lebanon, kêu gọi xóa sổ nhà nước Israel và tuyệt đối trung thành với lãnh tụ tối cao Iran. Tuyên ngôn trên cũng ủng hộ xây dựng một chế độ Hồi Giáo kiểu Iran ở Lebanon.
Thủ lĩnh Hezbollah là Hassan Nasrallah. Là một trong những người sáng lập Hezbollah đầu thập niên 1980, Hassan Nasrallah lãnh đạo tổ chức này suốt hơn 30 năm cho đến khi bị Israel ám sát bằng không kích vào Tháng Chín, 2024. Theo chuyên gia Bruce Hoffman thuộc Hội Đồng Quan Hệ Đối Ngoại, một trong những “di sản” lớn nhất của Nasrallah là kéo Israel vào cuộc chiến tiêu hao sinh lực.
Israel đã phải đơn phương rút quân khỏi Nam Lebanon vào Tháng Năm, 2000, chấm dứt 18 năm chiếm đóng. Từ đó, Hezbollah gần như thay thế quân đội chính quy để trở thành lực lượng quân sự mạnh nhất Lebanon. Uy tín chính trị của thủ lĩnh Hassan Nasrallah, không chỉ đối với người Shiite mà cả Sunni và Kitô giáo, bao trùm đến mức có thể lấn át bất kỳ nhân vật lãnh đạo nào của nhà nước Lebanon. Dưới thời Nasrallah, Hezbollah được điều hành bởi Hội đồng Shura gồm bảy thành viên và năm hội đồng phụ trách chính trị, quân sự, nghị viện, hành pháp và tư pháp. Sau khi Nasrallah bị tiêu diệt, Naim Qassem lên thay. Hiện 71 tuổi, Naim Qassem sinh tại Beirut, tham gia Hezbollah từ những ngày đầu.
Chính quyền Lebanon chẳng phải không khó chịu nhưng họ không thể nhổ cái gai Hezbollah. Tổ chức này đã bám rễ quá sâu vào hệ thống chính trị quốc gia. Từ năm 1992, Hezbollah bắt đầu tham gia chính trường Lebanon khi tám thành viên của họ được bầu vào Quốc Hội. Từ năm 2005, Hezbollah nắm một số vị trí trong nội các. Năm 2009, Hezbollah công bố bản cương lĩnh mới kêu gọi xây dựng “nền dân chủ thực sự” cho Lebanon. Trong cuộc bầu cử Quốc Hội 2022, Hezbollah giữ nguyên được 13 ghế trong tổng 128 ghế.
Trên thực tế, Hezbollah vận hành gần như một chính quyền song song tại các khu vực họ kiểm soát. Họ điều hành mạng dịch vụ xã hội gồm bệnh viện, trường học, hạ tầng và các hoạt động thanh niên, giúp thu hút sự ủng hộ không chỉ từ người Shiite mà cả các cộng đồng khác. Như nói ở trên, Hezbollah là lực lượng quân sự mạnh nhất Lebanon. Quy mô chính xác của họ khó xác định. Năm 2021, thủ lĩnh Nasrallah nói rằng Hezbollah có 100,000 chiến binh. Giới phân tích tin rằng con số này bị thổi phồng. Các ước tính gần đây cho biết lực lượng chiến đấu của Hezbollah có khoảng 40,000-50,000 tay súng.
Một báo cáo năm 2018 của Trung Tâm Nghiên Cứu Quốc Tế và Chiến Lược (Center for Strategic and International Studies) đánh giá Hezbollah là “tổ chức phi nhà nước được vũ trang mạnh nhất thế giới.” Năm 2024, nghiên cứu tình báo của Mỹ ước tính Hezbollah có khoảng 150,000-200,000 rocket và hỏa tiễn.
Thời huy hoàng đã qua nhưng chưa hẳn đến ngày tàn
Suốt nhiều năm đụng độ với Israel, Hezbollah đang ở thời điểm yếu nhất kể từ khi ra đời. Chỉ hai năm gần đây, Israel đã giết hoặc làm bị thương hơn 1,000 thành viên Hezbollah, bằng nhiều phương cách, từ bắn chết ngoài chiến trường đến kích phát chất nổ giấu trong máy nhắn tin và bộ đàm. Hàng loạt vị trí quân sự của họ bị pháo kích và dội bom.
Thủ lĩnh Naim Qassem thừa nhận Hezbollah bị tổn thất với 18,000 thương vong, trong đó có 5,000 người chết. Israel cho biết họ đã phá hủy 80% kho hỏa tiễn của Hezbollah. Sau thỏa thuận ngừng bắn 2024, Israel vẫn duy trì năm cứ điểm quân sự trên lãnh thổ Lebanon và thường xuyên “rình” diệt bất cứ khi nào Hezbollah “ló đầu.”
Hezbollah không chỉ chịu tổn thất quân sự mà còn gặp khó khăn tài chính. Suốt năm 2024, Israel đã ném bom nhiều chi nhánh của một ngân hàng thuộc kiểm soát Hezbollah. Dưới áp lực Mỹ, chính phủ Lebanon cũng áp đặt một số hạn chế đối với các định chế tài chính nằm dưới sự quản lý của Hezbollah.
Việc Syria “đổi chủ” là cú đòn tổn thương nặng nề đối với Hezbollah. Tháng Mười Hai, 2024, chế độ Bashar al-Assad, từng hậu thuẫn Hezbollah suốt nhiều thập niên, bị lật đổ và được thay bằng một chính quyền kịch liệt chống họ. Chính quyền mới ở Syria hiện chặn các tuyến vận chuyển vũ khí mà Hezbollah tuồn vào Lebanon đồng thời trấn áp hoạt động buôn ma túy từng là nguồn thu của tổ chức này. Chưa hết, sự kiện Tổng Thống Venezuela Nicolás Maduro bị Mỹ bắt cũng cắt đứt một đầu mối quan trọng trong mạng lưới buôn lậu quốc tế của Hezbollah.
Với bối cảnh chiến sự Trung Đông đang bùng nổ, về lý thuyết, Teheran vẫn sát cánh với người anh em Hezbollah; tuy nhiên, chỉ về mặt tinh thần là chính. Trước năm 2023, Teheran cung cấp cho Hezbollah khoảng $700 triệu mỗi năm. Ngay cả khi trước khi bị Mỹ-Israel dội bom, Teheran đã bắt đầu lâm vào túng bấn. Loạt biểu tình ở Iran bùng phát đầu năm 2026 chính là từ sự sụp đổ của đồng tiền Iran và khủng hoảng chi phí sinh hoạt. Chính quyền “hậu Ali Khamenei,” nếu sống sót qua “cái hạn” này, cũng chẳng còn hơi sức tiếp tục bảo trợ Hezbollah.
Nội bộ Hezbollah cũng có vấn đề. Chắc chắn họ có nhiều nội gián. Các vụ nổ máy nhắn tin và hàng loạt vụ ám sát nhắm vào các chỉ huy đầu não của Hezbollah cho thấy Israel đã cài cắm và thâm nhập sâu vào nội bộ tổ chức này. Trong nước (Lebanon), một số phe phái đối địch bắt đầu “thừa gió bẻ măng” nhằm loại bớt ảnh hưởng Hezbollah. Chưa hết, quân đội Lebanon mới đây đã được điều xuống miền Nam để giải giáp và thay thế lực lượng Hezbollah. Trước năm 2023, chẳng ai nghĩ chuyện như vậy có thể xảy ra.
Quân đội Lebanon hiện kiểm soát phi trường Beirut. Đó là nơi Hezbollah từng sử dụng nhiều năm để vận chuyển vũ khí và tiếp tế. Tháng Mười Một, Tổng Thống Lebanon Joseph Aoun còn đi xa một bước nữa, mà trước đó cũng không ai ngờ, khi nói rằng Lebanon “không còn lựa chọn nào khác” ngoài việc đàm phán với Israel, dù về phân định biên giới hay xa hơn là một hiệp định hòa bình.
Giới quan sát cho rằng ngoài việc tấn công quân sự nhằm vào Hezbollah mà Israel đang thực hiện, Washington cũng cần tăng cường sức ép lên chính quyền Lebanon bằng việc sẵn sàng viện trợ nếu cần, trong bối cảnh Lebanon đang thiếu thốn và chật vật về kinh tế, và từ đó gây áp lực mạnh hơn trong việc tống khứ Hezbollah khỏi Lebanon.
Với chính quyền Lebanon, đây là cơ hội ngàn năm có một để bứng tận gốc cái gai Hezbollah. Sami Nader, giám đốc Viện Khoa học Chính trị thuộc Đại học Saint Joseph ở Beirut, nhận định: “Đây là bước ngoặt. Hoặc chúng ta rơi vào kịch bản đen tối – quân đội đụng độ với Hezbollah và đất nước rơi vào xung đột nội bộ đẫm máu – hoặc Hezbollah chấp nhận quyết định giải giáp mà chính phủ đưa ra.”
Ngày 2 Tháng Ba, Hezbollah đã mất một đồng minh chính trị quan trọng nhất: Phong trào Amal (Amal Movement), đảng Shiite lớn còn lại ở Lebanon, khi khối nghị viên và các bộ trưởng của đảng này đứng về phía chính phủ trong quyết định cấm Hezbollah thực hiện các hoạt động quân sự.
Tuy nhiên, Hezbollah vẫn duy trì được ít nhiều ủng hộ ở Lebanon, đặc biệt từ cộng đồng Hồi giáo Shiite (chiếm khoảng 40% dân số). Nhiều người Shiite thật ra bất mãn với tình trạng tham nhũng, mạng lưới bảo kê và thói bạo ngược của Hezbollah nhưng họ không có lựa chọn thay thế. Họ vẫn dựa vào Hezbollah để bảo vệ thế đứng chính trị trong một hệ thống chia sẻ quyền lực theo tôn giáo. Trong cuộc bầu cử Quốc Hội vào Tháng Năm, 2025, Hezbollah vẫn có kết quả tốt. Việc khai tử Hezbollah hoàn toàn khỏi Lebanon đòi hỏi không chỉ bom đạn mà còn nhiều giải pháp chính trị. [kn]
