Bad Bunny đoạt giải album hay nhất năm tại lễ trao giải Grammy 2026

LOS ANGELES, California (NV) – Ca sĩ rap Bad Bunny người Puerto Rico đoạt giải album hay nhất năm cho album được giới phê bình đánh giá cao – “Debi Tirar Mas Fotos” – tại lễ trao giải Grammy 2026 tối Chủ Nhật, 1 Tháng Hai, theo AP.

Đây là lần đầu tiên album nhạc tiếng Tây Ban Nha đoạt giải Grammy cao nhất từ trước tới nay.

Bad Bunny phát biểu khi nhận giải album hay nhất năm tại lễ trao giải Grammy 2026 ở Los Angeles, California. (Hình: Kevin Winter/Getty Images for The Recording Academy)

“Puerto Rico, hãy tin lời tôi khi tôi nói chúng ta lớn hơn nhiều chứ không chỉ có 100 x 35,” ca sĩ 31 tuổi này cho hay trong bài phát biểu nhận giải bằng tiếng Tây Ban Nha, ý nhắc tới lời người dân Puerto Rico thường nói về diện tích nhỏ bé của hòn đảo này. “Và không có điều gì chúng ta không đạt được. Tạ ơn Chúa, cảm ơn Grammy, cảm ơn tất cả ai đã tin tưởng tôi suốt sự nghiệp của tôi.

“Cảm ơn tất cả những người đã tham gia sản xuất album này, cảm ơn mẹ đã sinh con ra ở Puerto Rico, con thương mẹ,” anh tiếp.

Rồi anh chuyển qua tiếng Anh: “Tôi muốn dành tặng giải thưởng này cho tất cả ai phải rời quê hương để theo đuổi giấc mơ của mình.”

Ca sĩ Harry Styles người Anh trao giải album hay nhất năm cho Bad Bunny. Styles từng vượt qua Bad Bunny năm 2023 để đoạt giải thưởng danh giá này năm 2023 cho album “Harry’s House.” Năm đó, Bad Bunny được đề cử giải này cho album “Un Verano Sin Ti,” album tiếng Tây Ban Nha đầu tiên được đề cử giải này.

Billie Eilish đoạt giải ca khúc hay nhất năm cho bản “Wildflower” trong album “Hit Me Hard and Soft” năm 2024. Khi phát biểu nhận giải, nữ ca sĩ 24 tuổi này góp thêm tiếng nói cùng với một loạt nghệ sĩ khác chỉ trích Cảnh Sát Di Trú (ICE).

“Chẳng ai là người bất hợp pháp trên xứ sở bị ăn cắp,” Eilish cho hay. “Tôi chỉ muốn nói: Đ.M. ICE].”

Di trú là chủ đề chính của đêm trao giải Grammy tại Crypto.com Arena ở Los Angeles. Lúc đầu lên sân khấu – sau khi đoạt giải album “musica urbana” – Bad Bunny chia sẻ thông điệp chống ICE, nhấn mạnh lòng nhân đạo của tất cả con người.

“Trước khi tạ ơn Chúa, tôi muốn nói ICE cút đi,” anh cho biết, và cử tọa vỗ tay tán thưởng nồng nhiệt. “Chúng ta không man rợ, chúng ta không phải thú vật, chúng ta không phải người xa lạ. Chúng ta là con người và chúng ta là người Mỹ.”

Trước đó, Olivia Dean được tôn vinh là nghệ sĩ mới hay nhất.

“Thực sự tôi không bao giờ nghĩ tôi sẽ đứng trên đây,” Dean vừa khóc vừa nói khi lần đầu tiên nhận giải Grammy. “Tôi đứng trên đây với tư cách là cháu của người nhập cư. Lẽ ra tôi không thể có mặt ở đây… Tôi là kết quả của lòng dũng cảm, và tôi nghĩ những người đó xứng đáng được tôn vinh.”

Những lời phát biểu đó được chiếu trực tiếp trên đài CBS.

Kendrick Lamar và SZA đoạt giải đĩa nhạc hay nhất năm cho đĩa “Luther.”

Lamar cũng đoạt giải album rap hay nhất – giải đầu tiên được trao tối Chủ Nhật – cho album “GNX.” Giải này giúp Lamar phá kỷ lục của Jay-Z, trở thành ca sĩ rap đoạt nhiều giải Grammy nhất. Jay-Z đoạt 25 giải; còn Lamar tổng cộng 27 giải.

Giải album giọng pop hay nhất thuộc về Lady Gaga cho album “Mayhem,” còn giải buổi trình diễn solo pop hay nhất được trao cho Lola Young cho “Messy.”

Nghệ sĩ hài Trevor Noah điều hợp lễ trao giải Grammy lần thứ 68 hôm Chủ Nhật. Đây là năm thứ sáu liên tiếp và cũng là năm cuối cùng Noah giữ vai trò này.

Sabrina Carpenter; Tyler, The Creator; và Lady Gaga cống hiến cho khán giả những màn biểu diễn hào hứng trong đêm trao giải, cũng như những nghệ sĩ được đề cử giải nghệ sĩ mới hay nhất, Addison Rae, KATSEYE, Leon Thomas, Lola Young và Olivia Dean, theo USA Today.

Nhưng gây ấn tượng mạnh nhất là màn trình diễn tôn vinh hai nghệ sĩ qua đời năm ngoái – D’Angelo và Roberta Flack – do Lauryn Hill cùng một loạt ca sĩ R&B thực hiện, gồm Thomas, Lucky Daye, Raphael Saadiq, Bilal, October London, Jon Batiste, Chaka Khan, John Legend. (Th.Long) [kn]

Một thượng nghị sĩ ‘vô tình’ dùng hình Alex Pretti do AI làm trên mạng

MINNEAPOLIS, Minnesota (NV) – Từ Facebook và TikTok tới Instagram và X, hình và video do AI (trí tuệ nhân tạo) làm mô tả những khoảnh khắc cuối đời của ông Alex Pretti lan truyền rầm rộ trên mạng xã hội kể từ khi ông bị đặc vụ liên bang bắn chết ở Minnesota tháng trước, theo NBC News hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Hai.

Phần lớn hình và video do AI làm cho thấy ông Pretti, 37 tuổi, công dân Mỹ, ngã gục sau vài giây bị đặc vụ Biên Phòng (CBP) bắn ở Minneapolis hôm 24 Tháng Giêng.

Nhiều người tham dự lễ tưởng niệm ông Alex Pretti trước bệnh viện VA Hospital nơi ông từng làm việc ở Minneapolis, Minnesota, hôm 1 Tháng Hai. (Hình: John Moore/Getty Images)

Không như hình và video khác do AI chế ra mô tả cảnh hoàn toàn không có thật và dễ phát giác là giả, nhiều hình và video do AI làm về vụ ông Pretti bị bắn dường như dựa trên hình ảnh đã được kiểm chứng, giống như thật tới mức làm nhiều người hiểu lầm.

Ngược lại, một số người trên mạng xã hội lại nghi ngờ báo chí chính thống, tuyên bố sai sự thật rằng hình và video thật về ông Pretti của báo chí là do AI chỉnh sửa.

Tấm hình dường như do AI chế ra, cho thấy ông Pretti ngã tới phía trước khi đặc vụ liên bang chĩa súng vào lưng, được hơn 9 triệu lượt xem trên X (bất chấp bị cộng đồng mạng lưu ý do AI làm). Tấm hình này chứa nhiều chi tiết do AI làm, như đặc vụ không có đầu.

Thứ Tư tuần trước, Thượng Nghị Sĩ Dick Durbin (Dân Chủ-Illinois) sử dụng tấm hình này khi phát biểu tại Thượng Viện, có lẽ không biết là hình giả.

“Văn phòng chúng tôi dùng một tấm hình tại Thượng Viện đã lan truyền trên mạng xã hội,” phát ngôn viên của ông Durbin viết trong thông báo gửi NBC News. “Mãi sau đó chúng tôi mới biết tấm hình bị chỉnh sửa đôi chút. Chúng tôi lấy làm tiếc về sai sót này.”

Những bản “post” khác đăng kèm video giống như thật, bao gồm một video do AI làm trên TikTok cho thấy ông Pretti đang nói chuyện với đặc vụ Cảnh Sát Di Trú (ICE) và một video trên Facebook cho thấy một cảnh sát viên vô tình bắn súng vào ông Pretti. Video trên Facebook này được hơn 44 triệu lượt xem (bất chấp bị cộng đồng mạng lưu ý do AI làm).

Ông Ben Colman, người sáng lập và tổng giám đốc Reality Defender, công ty giúp phát giác hình giả, tình trạng bản “post” kèm hình ảnh do AI làm về vụ ông Pretti lan tràn là đáng lo ngại nhưng không ngạc nhiên.

“Những chi tiết như người thiếu đầu trong hình chứng tỏ tình trạng hình ảnh giả lan truyền rầm rộ như thế này tai hại ra sao,” ông Colman cho NBC News hay, ý nói tấm hình được Thượng Nghị Sĩ Durbin dùng tại Thượng Viện. “Nếu chúng ta coi hình giả là thật bất chấp bối cảnh, điều đó có thể làm xuyên tạc sự thật.” (Th.Long) [kn]

Trump dọa kiện nghệ sĩ hài Trevor Noah vì nói đùa về Epstein

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump dọa kiện nghệ sĩ hài Trevor Noah, người điều hợp lễ trao giải Grammy 2026, vì nói đùa về ông Jeffrey Epstein, tội phạm ấu dâm đã qua đời, theo The Hollywood Reporter hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Hai.

Sau khi những giải Grammy cuối cùng được trao tối Chủ Nhật tại Crypto.com Arena ở Los Angeles, Tổng Thống Trump lên mạng xã hội Truth Social chỉ trích lễ trao giải này và công kích Noah.

Nghệ sĩ hài Trevor Noah phát biểu tại lễ trao giải Grammy 2026 ở Los Angeles, California, hôm 1 Tháng Hai. (Hình: Valerie Macon/AFP via Getty Images)

“Lễ trao giải Grammy là tệ nhất, hầu như không xem được! CBS may mắn vì không còn bị đống rác rưởi này chiếm hết sóng của họ,” ông Trump viết, ý nhắc tới lễ trao giải Grammy năm ngoái trên CBS. Sau khi lên án lễ trao giải Grammy, ông chuyển qua Noah.

“Người điều hợp, Trevor Noah, hay bất cứ ai, hầu như cũng tệ như Jimmy Kimmel điều hợp lễ trao giải Oscar ít người xem,” ông Trump tiếp. “Noah nói không đúng về tôi, rằng ông Donald Trump và ông Bill Clinton từng ở trên đảo của ông Epstein. Sai!!! Tôi không thể nói thay ông Clinton, nhưng tôi chưa bao giờ tới đảo của ông Epstein, hoặc bất cứ nơi nào gần đó, và cho tới trước khi có lời phát ngôn sai sự thật và phỉ báng tối nay, chưa bao giờ bị cáo buộc từng ở đó, thậm chí đám tin giả cũng không cáo buộc như vậy.”

Tổng Thống Trump muốn nhắc tới lời Noah nói đùa sau khi giải Grammy ca khúc hay nhất năm được trao cho Billie Eilish.

“Và giờ đây, thưa quý vị, ca khúc hay nhất năm! Xin chúc mừng, Billie Eilish. Ồ. Đây là giải Grammy mọi nghệ sĩ muốn, cũng như ông Trump muốn đảo Greenland,” Noah cho hay trong buổi lễ được truyền hình trực tiếp. “Điều này cũng hợp lý vì từ khi ông Epstein ra đi, ông [Trump] cần hòn đảo khác để la cà với ông Bill Clinton. Tôi đã thưa với ông, đây là năm cuối cùng của tôi! Ông làm gì được tôi?”

Đây là năm thứ sáu liên tiếp và cũng là năm cuối cùng Noah điều hợp lễ trao giải Grammy.

Sau khi chương trình kết thúc, Tổng Thống Trump lên Truth Social dọa gửi “luật sư của tôi tới kiện người điều hợp tệ hại, đáng thương, bất tài, đần độn này.”

“Chuẩn bị đi Noah, tôi sẽ có vài trò vui với ông,” ông Trump viết. (Th.Long) [kn]

Tổng thống Mexico hứa viện trợ cho Cuba

MEXCICO CITY, Mexico (NV) – Bà Claudia Sheinbaum, tổng thống Mexico, hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Hai, hứa viện trợ cho Cuba tuần này, gồm thực phẩm và một số hàng viện trợ nhân đạo khác, theo AP.

Bà Sheinbaum đưa ra lời hứa này sau khi ông Donald Trump, tổng thống Mỹ, loan báo ông yêu cầu bà Sheinbaum dừng cung cấp dầu mỏ cho Cuba.

Bà Claudia Sheinbaum, tổng thống Mexico. (Hình: Alfredo Estrella/AFP via Getty Images)

Phát biểu trong chương trình công cộng ở tiểu bang Sonora, miền Bắc Mexico, bà Sheinbum cho hay bà không nói gì về vấn đề Cuba khi điện đàm với ông Trump hôm Thứ Năm tuần trước.

Bà Sheinbum cho biết chính phủ Mexico đang tìm cách “dùng con đường ngoại giao để giải quyết mọi vấn đề liên quan tới việc cung cấp dầu mỏ (cho Cuba) vì lý do nhân đạo.”

Trước đó cùng ngày, ông Trump cho báo chí hay ông yêu cầu tổng thống Mexico đừng gửi dầu mỏ cho Cuba.

Sau khi Mỹ mở chiến dịch truất phế ông Nicolas Maduro, tổng thống Venezuela, hồi đầu Tháng Giêng, quốc gia Nam Mỹ này ngưng cung cấp dầu mỏ cho Cuba, mặc dù mấy năm gần đây, Venezuela giảm gửi dầu cho đảo quốc Cộng Sản này.

Sau đó, Mexico là quốc gia chính cung cấp dầu và sản phẩm lọc dầu cho Cuba.

Từ lâu, dầu mỏ Mexico là chiếc phao cứu sinh quan trọng cho Cuba. Trong bản phúc trình mới nhất của Pemex – công ty dầu khí quốc gia Mexico, công ty này cho hay họ gửi gần 20,000 thùng dầu một ngày cho Cuba từ Tháng Giêng tới 30 Tháng Chín, 2025.

Hồi Tháng Chín, ông Marco Rubio, ngoại trưởng Mỹ, thăm Mexico. Sau đó, Pemex chỉ còn gửi khoảng 7,000 thùng dầu cho Cuba, theo ông Jorge Pinon, chuyên gia Viện Năng Lượng của đại học University of Texas. Ông Pinon chuyên sử dụng kỹ thuật vệ tinh để theo dõi việc chở dầu. (Th.Long) [kn]

Dính vụ đất ‘vàng’ của mẹ ‘Cường Đô La,’ cựu phó chủ tịch Sài Gòn bị truy tố

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Liên quan đến vụ án sang tay khu đất “vàng” 39-39B Bến Vân Đồn, phường Xóm Chiếu, Sài Gòn, của bị can Nguyễn Thị Như Loan, cựu tổng giám đốc công ty Cổ Phần Quốc Cường Gia Lai, hôm 2 Tháng Hai, Viện Kiểm Sát Tối Cao đã truy tố bị can Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch TP.HCM, phó trưởng Ban Chỉ Đạo 09 TP.HCM, về tội ”lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ.”

Theo báo VnExpress, ngoài ra, bị can Đào Thị Hương Lan, cựu giám đốc Sở Tài Chính TP.HCM, cũng bị truy tố về tội danh nêu trên.

Bị can Nguyễn Thị Hồng, cựu phó chủ tịch TP.HCM, phó trưởng Ban Chỉ Đạo 09 TP.HCM, lúc đương chức. (Hình: Thông Tấn Xã Việt Nam)

Ngoài ra, bị can Lê Quang Thung, cựu quyền chủ tịch Hội Đồng Quản Trị kiêm tổng giám đốc tập đoàn Cao Su Việt Nam, bị truy tố về tội “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí; nhận hối lộ” và bị can Trần Ngọc Thuận, cựu tổng giám đốc tập đoàn Cao Su Việt Nam, bị truy tố về tội ”nhận hối lộ.”

Cáo trạng xác định, hai bị can Nguyễn Thị Hồng và Đào Thị Hương Lan “vì động cơ vụ lợi” đã thực hiện việc sắp xếp, xử lý khu đất 39-39B Bến Vân Đồn trái quy định, dẫn đến thất thoát tài sản nhà nước.

Khi vụ án bị phát hiện, bị can Đào Thị Hương Lan đã bỏ trốn ra ngoại quốc và đang bị công an truy nã.

Theo kết quả điều tra xác định, năm 2013, bà Nguyễn Thị Như Loan, đại diện công ty Quốc Cường Gia Lai, đã ký hợp đồng hứa chuyển nhượng, đặt cọc và sau đó thâu tóm 100% vốn góp tại công ty Phú Việt Tín từ các nhóm cổ đông và hai doanh nghiệp nhà nước là công ty Cao Su Đồng Nai và Cao Su Bà Rịa, với tổng giá vốn khoảng 460.9 tỷ đồng ($17.5 triệu).

Tuy nhiên, trước khi chính thức hoàn tất thủ tục sở hữu 100% vốn góp, Tháng Chín, 2014, bị can Loan đã ký thỏa thuận chuyển nhượng lại dự án cho đối tác khác.

Đến Tháng Mười Một, 2014, thương vụ chuyển nhượng 100% vốn tại công ty Phú Việt Tín cho công ty Bất Động Sản Thịnh Vượng và công ty Biệt Thự Thành Phố thuộc tập đoàn Novaland được thực hiện với tổng giá trị thanh toán hơn 846 tỷ đồng ($32.1 triệu).

Cơ quan điều tra kết luận, hành vi của bị can Nguyễn Thị Như Loan và các đồng phạm gồm Nguyễn Thị Hồng, Đào Thị Hương Lan, Lê Quang Thung và hàng loạt bị can khác đã gây thiệt hại tài sản nhà nước hơn 542 tỷ đồng (gần $20.6 triệu).

Nhà chức trách tịch thu tài liệu tại biệt thự của bị can Nguyễn Thị Như Loan ở đường Trần Quốc Thảo, quận 3, Sài Gòn, hôm 19 Tháng Bảy, 2024. (Hình: Thanh Tùng/VnExpress)

Trong đó, cá nhân bị can Loan được xác định bán lại dự án cho Novaland hưởng lợi và chịu trách nhiệm đối với số tiền hơn 297.8 tỷ đồng ($11.3 triệu).

Quá trình điều tra, các bị can và gia đình đã nộp khắc phục hậu quả tổng cộng hơn 223 tỷ đồng ($8.57 triệu) và $64,000.

Cơ quan hữu trách cũng kê biên chín tài sản là quyền sử dụng đất trị giá khoảng 413.2 tỷ đồng ($15.8 triệu) của ba bị can Nguyễn Thị Như Loan, Lê Y Linh và Đặng Phước Dừa.

Đối với khu đất 39-39B Bến Vân Đồn, hiện dự án đã xây dựng hoàn thiện, nghiệm thu và bán hết cho người dân. Chủ đầu tư ghi nhận lợi nhuận sau thuế hơn 334 tỷ đồng ($12.8 triệu). Tuy nhiên, do vướng mắc pháp lý, người mua nhà vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. (Tr.N) [kn]

Sài Gòn tạm dừng chỉnh trang chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa vì bị chỉ trích?

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Sở Quy Hoạch-Kiến Trúc TP.HCM đề nghị tạm dừng chỉnh trang quảng trường Bến Thành, Hồ Con Rùa do “màu sắc khác phương án ban đầu,” yêu cầu nhà đầu tư phúc trình và “lấy ý kiến chuyên gia” trước khi thi công tiếp cho đến khi hoàn thiện.

Theo báo Dân Trí, trong công văn gửi Sở Xây Dựng TP.HCM hôm 2 Tháng Hai, Sở Quy Hoạch-Kiến Trúc cho biết đơn vị tài trợ là công ty Khang Điền khi chỉnh trang các công trình công cộng tại một số khu vực là “điểm nhấn biểu tượng” của Sài Gòn như chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa, Ngã Sáu Phù Đổng… “chưa được quan tâm đúng mức, ảnh hưởng diện mạo khu trung tâm.”

Chợ Bến Thành nhìn lạ lẫm với mái tôn đỏ rực và quảng trường phía trước được sơn các mảng họa tiết lớn hình sóng nước. (Hình: Quỳnh Trần/VnExpress)

“Ghi nhận thực tế và phản ánh từ dư luận, Sở Quy Hoạch-Kiến Trúc nhận xét nhiều hạng mục, hình thức triển khai tại đây [chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa] đang gây tranh luận về thẩm mỹ, sự hài hòa cảnh quan, màu sắc, tác động trực tiếp đến không gian cảnh quan và các công trình kiến trúc xung quanh,” công văn nêu.

Sở Quy Hoạch-Kiến Trúc cũng cho biết, tại hai khu vực quảng trường trước chợ Bến Thành và vòng xoay Hồ Con Rùa, phương án ban đầu “khác với thực tế thi công về màu sắc, phạm vi thực hiện.” Việc điều chỉnh này cũng “chưa rõ đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, chấp thuận trước khi triển khai hay chưa?”

Do đó, Sở Quy Hoạch đề nghị Sở Xây Dựng với vai trò cơ quan chủ trì, tạm dừng chỉnh trang ở hai khu vực trên. Đơn vị tài trợ cung cấp phương án đang thi công và giải trình sự khác biệt so với phương án đã được chấp thuận.

Đồng thời, Sở Quy Hoạch cũng đề nghị “tổ chức họp lấy ý kiến sở ngành liên quan cùng các hội nghề nghiệp như: kiến trúc sư, quy hoạch, mỹ thuật, chuyên gia kiến trúc cảnh quan đô thị. Từ đó sẽ hoàn thiện phương án chỉnh trang, báo cáo Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM xem xét, quyết định.”

Trước đó, hồi giữa Tháng Giêng, Ủy Ban Nhân Dân TP.HCM cho chỉnh trang quảng trường trước chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa, Ngã Sáu Phù Đổng… nhằm “tạo diện mạo mới” đón Tết Bính Ngọ 2026, và giao cho Sở Xây Dựng “chủ trì, phối hợp các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai.”

Tuy nhiên, sau hai tuần thi công, màu sắc ở các khu vực chợ Bến Thành, vòng xoay Hồ Con Rùa bị dư luận phản đối về tính thẩm mỹ, cảnh quan.

Màu sơn mới của công trình Hồ Con Rùa gây tranh cãi. (Hình: Phạm Hữu/Thanh Niên)

Cụ thể, nóc chợ Bến Thành bị “nhuộm đỏ,” trong khi quảng trường phía trước chợ này được sơn các mảng họa tiết lớn hình sóng nước với các gam màu xanh đậm, nhạt và vàng, mà theo giải thích của giới hữu trách là để “kết nối lịch sử đô thị, tạo hình ảnh mới lạ.”

Tương tự, nằm tại vòng xoay các con đường Phạm Ngọc Thạch (Duy Tân cũ), Trần Cao Vân và Võ Văn Tần (Trần Quý Cáp cũ), hồ Con Rùa, tên gọi khác là Công Trường Chiến Sĩ Tự Do, có cầu thang bị sơn “màu xanh taxi VinFact,” trụ tháp giữa hồ được sơn màu vàng chóe khá lòe loẹt như “trường mẫu giáo.”

Anh Minh Trí, một người dân Sài Gòn, được dẫn lời: “Các dự án chỉnh trang không gian công cộng nên lấy ý kiến chuyên gia ngay từ đầu, hoặc thậm chí tổ chức lấy ý kiến cộng đồng qua hình thức khảo sát, bình chọn online. Làm xong rồi lại sửa, giống kiểu ‘đẽo cày giữa đường,’ vừa tốn thời gian, vừa tốn chi phí.” (Tr.N) [kn]

Vừa sát hại vợ, ông Hải Phòng liền bị rắn độc cắn xém chết

HẢI PHÒNG, Việt Nam (NV) – Nghi vợ ngoại tình, một ông ở xã Việt Khê, thành phố Hải Phòng, đã bóp cổ vợ đến chết ngay trên giường ngủ, sau đó đi ra vườn phía sau nhà thì bị rắn độc cắn đến xém chết.

Theo báo Người Lao Động, sau hơn một tháng điều tra, hôm 2 Tháng Hai, Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Công An Thành Phố Hải Phòng cho biết đã buộc nghi can Nguyễn Minh Tuấn, 43 tuổi, ở thôn Lại Xuân 11, xã Việt Khê, thừa nhận đã sát hại vợ mình là cô NTH, 39 tuổi.

Nghi can Nguyễn Minh Tuấn. (Hình: Người Lao Động)

Trước đó, hôm 27 Tháng Mười Hai, 2025, Công An Xã Việt Khê nhận được tin báo của người dân về việc cô H. nằm chết trên giường ngủ với nhiều điểm bất thường, nghi bị người khác sát hại ở nhà riêng tại thôn Lại Xuân 11.

Vào thời điểm trên, nằm bên cạnh vợ, ông Nguyễn Minh Tuấn đang hôn mê, sùi bọt mép, chân trái nhiều vết thương, biểu hiện bị trúng độc.

Ngay sau đó, gia đình đã đưa ông Tuấn đi bệnh viện Đa Khoa Quốc Tế Hải Phòng cấp cứu trong tình trạng nguy cơ tử vong cao.

Sau hơn một tháng điều tra, nhà chức trách xác định ông Tuấn chính là hung thủ sát hại vợ mình.

Theo khai nhận của nghi can Nguyễn Minh Tuấn, nghi ngờ vợ ngoại tình, đêm 26 Tháng Mười Hai, 2025, giữa ông ta và vợ là cô H. đã xảy ra mâu thuẫn.

Trong lúc lời qua tiếng lại, do tức giận trước thái độ thách thức của cô H. nên nghi can Tuấn đã dùng chăn chèn cổ, dùng hai chân ghì chặt hai bên mạn sườn của nạn nhân không cho giãy giụa, rồi tiếp tục dùng hai tay bóp cổ vợ mình đến tắt thở.

Sau khi giết chết cô H., ông ta đi ra vườn phía sau nhà thì bị rắn độc cắn nên phải bò vào nhà sau đó bị hôn mê, bất tỉnh.

Hiện Công An Thành Phố Hải Phòng đang tiếp tục làm rõ sự việc để xử lý theo quy định.

Phản ảnh trên báo VnExpress, nhiều độc giả cho rằng chưa có vụ nào quả báo “thần tốc” như vụ này.

Độc giả “nguyenptk8888” cho rằng: “Ác giả ác báo!”

Trong khi đó, độc giả “hieu nguyen trung” ngao ngán: “Đến loài vật còn căm phẫn thì còn gì để nói?” (Tr.N) [kn]

DHS xác nhận 2 người trong trại giam của ICE ở Texas mắc bệnh sởi

DILLEY, Texas (NV) – Bộ Nội An (DHS) hôm Chủ Nhật, 1 Tháng Hai, xác nhận hai người bị giam trong trại giam của Cảnh Sát Di Trú (ICE) ở Texas mắc bệnh sởi, theo ABC News.

Nhân viên y tế của ICE “lập tức” tiến hành cách ly hai người này để “ngăn không cho bệnh lây lan,” DHS cho hay.

Nhân viên công lực đứng gác trước trại giam South Texas Family Residential Center ở Dilley, Texas, hôm 28 Tháng Giêng. (Hình: Moises Avila/AFP via Getty Images)

Mọi sự di chuyển bên trong trại giam South Texas Family Residential Center này ở Dilley đều tạm dừng và tất cả ai bị nghi tiếp xúc với hai người mắc sởi cũng bị cách ly, DHS cho biết.

Trại giam này là nơi cha con cậu bé 5 tuổi ở Minnesota bị giam giữ trước khi tòa liên bang ra lệnh thả họ hôm Thứ Bảy. Hai cha con đã về tới nhà ở Minnesota hôm Chủ Nhật. Vụ ICE bắt hai cha con này hôm 20 Tháng Giêng bị dư luận chỉ trích kịch liệt và được báo chí thế giới ồ ạt loan tin trong lúc hình ảnh cậu bé đội mũ xanh và mang ba lô có hình Spider-Man lan truyền trên mạng xã hội.

Từ đầu năm 2026 tới nay, ít nhất 588 người ở Mỹ được xác nhận mắc bệnh sởi, theo dữ liệu Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC).

Ít nhất 17 tiểu bang xác nhận có người mắc sởi, gồm Arizona, California, Florida, Georgia, Idaho, Kentucky, Minnesota, Nebraska, North Carolina, Ohio, Oregon, South Carolina, South Dakota, Utah, Virginia, Washington và Wisconsin.

Hầu như tất cả ca sởi này đều liên hệ với những ổ dịch tại một số cộng đồng thiếu chích ngừa hoặc không chích ngừa sởi.

Hiện tại, CDC khuyến cáo chích ngừa hai liều sởi, quai bị, rubella (MMR), liều đầu tiên lúc 12 tới 15 tháng tuổi, còn liều thứ nhì lúc 4 tới 6 tuổi. Một liều ngừa sởi hiệu nghiệm 93%, còn hai liều hiệu nghiệm 97%, theo CDC.

Tuy nhiên, dữ liệu của chính phủ liên bang cho thấy mấy năm gần đây, tỉ lệ chích ngừa sởi giảm. Trong năm học 2024-2025, 92.5% học sinh mẫu giáo chích ngừa MMR, theo dữ liệu liên bang. Tỉ lệ này giảm nhẹ so với 92.7% trong năm học trước đó và giảm đáng kể so với 95.2% trong năm học 2019-2020, trước đại dịch COVID-19. (Th.Long) [kn]

CSVN lại kêu gọi Mỹ ‘chấm dứt bao vây và cấm vận Cuba’

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Đúng như “quy trình” vốn có, hôm 2 Tháng Hai, nhà cầm quyền CSVN đã lên tiếng bày tỏ “mối quan ngại sâu sắc” trước tuyên bố của Mỹ về việc sẽ áp thuế quan bổ sung đối với các nước cung cấp dầu cho Cuba.

“Việt Nam quan ngại sâu sắc về biện pháp mới của Mỹ là sẽ áp thuế quan bổ sung đối với hàng hóa của các nước cung cấp dầu cho Cuba, tác động nghiêm trọng đến hoạt động kinh tế, xã hội và cuộc sống của người dân Cuba,” bà Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao CSVN, nói khi phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam về tuyên bố hôm 29 Tháng Giêng của Mỹ.

Phạm Thu Hằng, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao CSVN. (Hình: BNG/VnExpress)

Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao CSVN cũng tái khẳng định sự ủng hộ đối với Cuba trong nhiều năm qua, ủng hộ các nghị quyết của Đại Hội Đồng Liên Hợp Quốc, kêu gọi Mỹ “chấm dứt bao vây và cấm vận Cuba và có bước đi theo hướng đối thoại, cải thiện quan hệ với Cuba.”

“Một lần nữa, Việt Nam khẳng định mạnh mẽ tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với nhân dân Cuba anh em,” bà Hằng nhấn mạnh.

Việt Nam và Cuba chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 2 Tháng Mười Hai, 1960.

Cuối năm ngoái, sau hai tháng tuyên truyền, Việt Nam đã tổ chức chương trình “65 năm nghĩa tình Việt Nam-Cuba,” vận động quyên góp trong dân chúng hơn 615 tỷ đồng ($23.3 triệu) để hỗ trợ Cuba trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế.

Theo báo Dân Việt hôm 17 Tháng Mười, 2025, vụ quyên tiền nêu trên nhận được sự ủng hộ của “đông đảo cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, sĩ quan, chiến sĩ, học sinh, sinh viên, người lao động ở các lĩnh vực.”

Hôm 29 Tháng Giêng, Tổng Thống Donald Trump đã ban hành một sắc lệnh hành pháp, đe dọa áp thuế mới đối với các quốc gia cung cấp dầu cho Cuba.

Truyền thông nhà nước Cuba sau đó lên án tuyên bố của ông Trump, cảnh báo rằng sắc lệnh này có mục tiêu “diệt chủng người dân Cuba.”

Trước đó, Tổng Thống Donald Trump cảnh cáo Cuba phải “đạt thỏa thuận” với Mỹ, nếu không, đảo quốc Cộng Sản này sẽ không còn được cung cấp dầu mỏ từ Venezuela, theo USA Today.

Giới chức Mặt Trận Tổ Quốc Việt Nam tại buổi lễ tổng kết số tiền quyên góp cho Cuba hồi cuối năm 2025. (Hình: Quang Vinh/Dân Việt)

“Cuba sẽ không còn được cung cấp dầu hoặc tiền – Zero! Tôi hết sức đề nghị họ đạt thỏa thuận kẻo quá trễ,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social của mình, nhưng không nói rõ thỏa thuận gì.

Ông Miguel Diaz-Canel, chủ tịch Cuba, lên án Tổng Thống Trump vì lời đe dọa này. Trên mạng xã hội X, ông Diaz-Canel viết “người nào biến mọi chuyện thành chuyện làm ăn, kể cả tính mạng con người, thì không có quyền chỉ trích Cuba về bất cứ chuyện gì, tuyệt đối bất cứ chuyện gì.”

Bình luận sự việc trên mạng xã hội Facebook, danh khoản “Lê Trường Thịnh” châm biếm: “Dữ dị! Việt Nam quá đỉnh! Ngạo nghễ.”

Trong khi đó, danh khoản “Lê Trường Thịnh” bình luận thêm: “Cuba ngủ thì Việt Nam lại thức.” (Tr.N) [kn]

Trump nay muốn xây khải hoàn môn cao 250 foot

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump nay muốn khải hoàn môn mà ông đề nghị xây ở Washington, DC, cao 250 foot (76.2 mét), hơn gấp đôi Đài Tưởng Niệm Lincoln và vượt xa Tòa Bạch Ốc, hai người biết kế hoạch này cho hay, theo Washington Post hôm Thứ Bảy, 31 Tháng Giêng.

Tổng Thống Trump nay thích công trình đó phải cao như vậy, xem đó là biểu tượng niềm tự hào quốc gia để mừng Lễ Độc Lập lần thứ 250 của Mỹ mùa Hè năm nay, hai người này cho biết, yêu cầu giấu tên.

Tổng Thống Donald Trump đứng gần mô hình khải hoàn môn khi phát biểu trong bữa tiệc với những nhà bảo trợ cho dự án sửa sang phòng khiêu vũ trong Tòa Bạch Ốc ở Washington, DC, hôm 25 Tháng Mười, 2025. (Hình: Andrew Caballero-Reynolds/AFP via Getty Images)

Tổng Thống Trump cũng từng cân nhắc hai mẫu thiết kế thấp hơn, 165 foot và 123 foot như ông chia sẻ với ủng hộ viên năm ngoái. Nhưng ông thích mẫu thiết kế cao nhất, vì theo ông, công trình lớn cỡ đó mới để lại ấn tượng lâu dài cho du khách ở Washington, DC.

Dự trù được xây gần sông Potomac River, công trình này sẽ cao hơn nhiều so với cả Tòa Bạch Ốc (chỉ cao khoảng 70 foot) lẫn Tượng Đài Lincoln (gần 100 foot). Tổng Thống Trump thường nói “250 cho 250” để giải thích cho lý do phải xây cao cỡ đó, theo hai người nêu trên.

Tuy nhiên, kiến trúc sư và chuyên gia bảo tồn kiến trúc đang lo rằng lớn hơn chưa chắc tốt hơn. Họ cảnh báo công trình cao như vậy có thể quá nổi bật giữa khung cảnh lịch sử và làm lu mờ những tượng đài được thiết kế cẩn thận ở thủ đô nước Mỹ.

Tòa Bạch Ốc chưa công bố chi tiết nào về kiểu thiết kế, kích cỡ hoặc thời gian xây dựng công trình này. Hồi Tháng Mười Hai, Tổng Thống Trump cho báo Politico hay ông hy vọng công trình này có thể khởi công trong vòng hai tháng trên Memorial Circle, địa điểm do Cơ Quan Công Viên Quốc Gia (NPS) quản trị.

Tiền xây công trình này dự trù là tiền tư nhân đóng góp còn dư cho dự án sửa sang phòng khiêu vũ tại Tòa Bạch Ốc của Tổng Thống Trump. Muốn xây dựng, công trình này phải được một loạt cơ quan liên bang chuẩn thuận, như NPS, Ủy Ban Mỹ Thuật, và có thể Quốc Hội. (Th.Long) [kn]

Việt Nam mua bản quyền của Israel sản xuất hỏa tiễn Spike chống xe tăng

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Việt Nam mua bản quyền sản xuất một trong những phiên bản hỏa tiễn chống xe tăng Spike của Rafael, một hãng sản xuất vũ khí của Israel, để tự chế tạo tại Việt Nam.

Báo Calcalist của Israel (phiên bản Anh ngữ) dẫn nguồn tin tình báo mạng ở Pháp (Intelligence Online) cho hay như vậy và nói rằng thương vụ quân sự này trị giá khoảng $250 triệu được ký gần đây giữa Bộ Quốc Phòng CSVN và công ty Rafael Advanced Defense Systems.

Gian hàng trưng bày các loại hỏa tiễn Spike khác nhau của công ty Rafael tại triển lãm Quốc Phòng Quốc Tế ở Hà Nội hồi Tháng Mười Hai 2024. (Hình: QDND)

Theo các điều khoản của bản hợp đồng, loại hỏa tiễn trên sẽ được chế tạo tại một cơ sở của Việt Nam với các kỹ thuật khoa học theo một hợp đồng chuyển nhượng bản quyền được chuyển giao từ công ty Israel.

Hỏa tiễn Spike của công ty Rafael có nhiều phiên bản khác nhau có thể trang bị từ súng vác vai cá nhân, các loại xe bộ binh, xe tăng, trực thăng, chiến hạm. Chúng đã được chứng minh hữu hiệu trong nhiều cuộc chiến tranh của Israel và hiện được 42 nước trên thế giới sử dụng, gồm cả Mỹ và nhiều nước Châu Âu.

Theo nguồn tin trên, một phần lý do có thể vì vũ khí Israel tân tiến hiệu quả vượt trội nhưng quá đắt đỏ, CSVN chỉ mua giấy phép sản xuất một trong những phiên bản bộ binh mới nhất của gia đình Spike là “Firefly.”

Đây là một hệ thống đạn tấn công chiến thuật có khả năng bay lượn trên không như máy bay không người lái được sáng chế cho lực lượng bộ binh mặt đất, đặc biệt sử dụng trong môi trường chiến đấu trong thành phố. Nó có thể tấn công mục tiêu xa đến 40km và theo người điều khiển ra lệnh nổ. Quân đội Israel đã nhiều lần sử dụng loại vũ khí này trong cuộc chiến tại dải Gaza.

Nguồn tin trên nói rằng công ty Rafael từ chối bình luận về tin bán hỏa tiễn Spike Firefly cho Việt Nam. Còn Hà Nội xưa nay vẫn giấu kín các tin mua sắm trang bị an ninh quốc phòng. Người ta chỉ biết có những vụ việc như vậy khi được truyền thông quốc tế bật mí.

Israel và Việt Nam lâu nay vẫn giữ mối quan hệ mật thiết nhiều mặt từ du lịch, nông nghiệp, thương mại, hợp tác công nghệ gồm cả chuyện mua bán trang bị quốc phòng. Đầu Tháng Ba 2025, Việt Nam mua của công ty Israel Aerospace Industries (IAI) hai vệ tinh trinh sát trị giá khoảng $680 triệu, bao gồm cả chi phí phóng lên quỹ đạo. Ngày giờ giao hàng dự trù trong vài năm tới, theo báo Haaretz của Israel.

Khoảng thập niên trước, Bộ Quốc Phòng CSVN đã mua hệ thống hỏa tiễn phòng không Spyder tầm thấp cũng do công ty Rafael Advanced Defense Systems sản xuất, trị giá chừng $600 triệu.

Hỏa tiễn Spike của công ty Rafael, phiên bản “Firefly.” Phiên bản này có thể bay lượn trên không như máy bay không người lái khi tới mục tiêu. (Hình: Rafael)

Sau đó, có tin Việt Nam đàm phán với một tập đoàn kỹ thuật cao khác là Israel Aerospace Industries (IAI) mua hệ thống hỏa tiễn địa đối không tầm trung Barax MX nhưng vụ việc có thể bị trở ngại khi tai tiếng vỡ lở các vụ mua bán quân sự của Hà Nội dính đến một phụ nữ đứng trung gian là bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn mà báo chí Israel phanh phui.

Bà Nhàn hiện đang sống ở Đức và đã bị CSVN kết án “khiếm diện” tới hơn 30 năm tù qua các vụ án liên quan đến đấu thầu gian dối từ xây bệnh viện đến chống COVID-19 với sự tiếp tay của đám quan chức các cấp của chế độ. Chuyện bà liên quan đến vụ mua vũ khí Israel thì được hệ thống tuyên truyền của Việt Nam nín lặng hoàn toàn.

Cũng gần chục năm trước, CSVN đã mua bản quyền sản xuất một số phiên bản súng trường Galil ACE từ tập đoàn IMI của Israel chuyển giao “phục vụ cho nhu cầu hiện đại hóa Lục Quân”, theo báo chí tại Việt Nam.(NTB)[kn]

Yếu tố pháp lý với chủ quyền tài sản

Luật Sư LyLy Nguyễn chuyên về Hoạch Ðịnh Tài Sản, Luật Sư LyLy chuyên thảo Di Chúc và Tín Mục (trust), ủy quyền điều hành tất cả tài sản, dặn dò săn sóc y tế khi bất lực và hoạch định kế nghiệp. Về Luật Thương Mại, Luật Sư LyLy giúp thành lập công ty và tổ hợp hùn hạp. Nếu cần tham khảo riêng xin liên lạc với Luật Sư LyLy Nguyễn tại văn phòng ở địa chỉ: 17151 Newhope Street, Suite 113, Fountain Valley, California 92708. Điện thoại: (714) 531-7080, website: www.lylylaw.com

Luật Sư LyLy Nguyễn

Mọi hoạch định bảo vệ tài sản đều tùy thuộc vào yếu tố pháp lý đối với từng loại chủ quyền tài sản theo luật lệ liên bang hay tiểu bang. (Hình minh họa: Schluesseldienst/Pixabay)

Cách thức nắm chủ quyền một tài sản từ thí dụ đơn giản làm chủ một trương mục ngân hàng cho đến làm chủ một bất động sản đều có ảnh hưởng quan trọng tới mức độ an toàn của các tài sản này trong trường hợp bị kiện thưa hay ly dị. Sau đây là tóm lược vài hình thức sở hữu chính đang áp dụng theo luật lệ hiện hành tại Hoa Kỳ cùng các yếu tố pháp lý đối với khía cạnh bảo vệ tài sản.

Quyền sở hữu liên quan tới việc đem tài sản làm tặng phẩm cho người khác hoặc sang chuyển cho thân nhân hay thừa kế với mục đích tránh khỏi tầm với của giới tài trợ (hay chủ nợ) khi bị kiện. Do đó bước đầu tiên của mọi kế hoạch bảo vệ tài sản là nhận định phương pháp nắm chủ quyền những tài sản hiện hữu bằng cách (1) duyệt lại các văn kiện như trước bạ nhà đất (deed), chứng chỉ trái phiếu hay bản liệt kê (statement) các trương mục đầu tư, (2) xác định căn bản thuế lợi tức phải đóng của từng món tài sản hay giản dị hơn kiểm điểm tài sản nào phải đóng thuế (3) xác định tỷ lệ đóng góp của từng chủ khác trong trường hợp có sở hữu chung (4) nhờ luật sư duyệt lại các giao kèo hay hồ sơ liên hệ để chắc chắn mọi tài sản hiện đang có trong tay đều phù hợp với luật lệ hiện hành (5) duyệt lại tình trạng pháp lý cá nhân của mình thí dụ như có quốc tịch Hoa Kỳ hay không để biết rõ mức giới hạn trong việc chuyển nhượng tài sản cho thân nhân nếu không là công dân.

Tình trạng tài chánh là yếu tố căn bản rất quan trọng trong việc hoạch định tài sản. Dù mục tiêu chính của việc lập kế hoạch tài sản để nhằm giảm thuế nhưng cũng có mục đích khác là bảo vệ tránh mất mát thiệt hại vì thưa kiện hay ly dị. Mọi hoạch định bảo vệ tài sản đều tùy thuộc vào yếu tố pháp lý đối với từng loại chủ quyền tài sản theo luật lệ liên bang hay tiểu bang được tóm lược dưới đây:

“Đơn chủ quyền” (Sole Ownership) chỉ có một người đứng làm chủ tài sản, trường hợp này thì trong văn kiện chủ quyền (title) hay trước bạ sẽ ghi “Xuân, a single man/woman as sole ownership” có nghĩa Xuân là người một mình có trọn vẹn chủ quyền trên bất động sản này. Khi Xuân qua đời tài sản sẽ chuyển cho người thừa kế chỉ định trong di chúc để lại. Hình thức chủ quyền này dĩ nhiên là một cách bảo vệ tài sản vì không hẳn “đơn chủ quyền” dành cho người độc thân mà còn kể cả người có tài sản trước khi thành hôn cũng có “đơn chủ quyền” trên tài sản riêng không dính dáng gì đến tài sản chung sau ngày cưới. Tuy nhiên hình thức này không hẳn là biện pháp bảo vệ tốt vì không thoát khỏi tầm tay của chủ nợ khi chính mình bị thua kiện.

“Liên chủ quyền” (Joint Tenancy) nói cách khác là làm chủ chung theo đó hai hoặc nhiều người đứng tên trong văn kiện chủ quyền hay trước bạ cùng làm chủ đồng đều một tài sản. Để có “liên chủ quyền” mọi chủ chung phải hội đủ yếu tố “bốn cùng” (four unities): làm chủ “cùng” một thời gian, đứng tên “cùng” trên một văn kiện chủ quyền, có “cùng” quyền lợi như nhau, và chót hết “cùng” sử dụng tài sản đó. Thí dụ một ngôi nhà do ông Đông và bà Thu cùng đứng tên liên chủ quyền thì trong văn kiện chủ quyền hay trước bạ sẽ ghi rằng “Đông and Thu as joint tenants with right of survivorship” có nghĩa là “Đông và Thu có liên chủ quyền với quyền kế thừa.” Trên khía cạnh bảo vệ tài sản thì “liên chủ quyền” không được an toàn vì chủ quyền tài sản chia sẻ giữa các chủ chung mà cơ nguy bị thua kiện đều có thể xảy ra cho mọi liên sở hữu chủ nên chủ nợ có quyền chiếm phần của người thua kiện. Tuy nhiên “liên chủ quyền” có lợi điểm là tài sản chung dưới con mắt của chủ nợ không có giá trị bằng tài sản một chủ vì họ chỉ xiết được một phần tài sản thôi nên rắc rối khó thanh toán. Theo thí dụ trên nếu ông Đông bị thua kiện thì chủ nợ chỉ lấy được một nửa ngôi nhà mà không có quyền trục xuất người vợ là bà Thu để lấy nhà đem bán đấu giá, ngược lại có điểm bất lợi là ngôi nhà sẽ bị chủ nợ “buộc” (lien) nên bà Thu cũng bị ảnh hưởng lây.

“Song chủ quyền” (Tenancy in the Entirety) là luật ấn định sở hữu chủ tài sản chỉ dành riêng cho cặp vợ chồng cùng đứng tên với nhau, mỗi người có một nửa (50%) chủ quyền bằng nhau. Theo “song chủ quyền” khi người chồng hay vợ qua đời thì phần tài sản của người quá cố sẽ được tự động chuyển cho người còn lại, tuy nhiên lúc cả hai còn sống thì đều không có quyền bán tài sản đó nếu không có sự ưng thuận của người kia. Thí dụ để xác nhận hình thức song chủ quyền thì trong văn kiện chủ quyền hay trước bạ sẽ ghi rằng “Đông and Thu, husband and wife as tenancy in the entirety” có nghĩa là Đông và Thu là chồng vợ cùng có đồng chủ quyền trên tài sản đó. Khi Đông qua đời thì tài sản ấy sẽ chuyển trọn cho Thu hoặc ngược lại chứ không được để lại cho bất cứ kế thừa nào khác. “Song chủ quyền” khác biệt với “liên chủ quyền” ở điểm tài sản chung không chia cắt được do đó cho dù một trong hai vợ chồng bị thua kiện thì chủ nợ cũng không có quyền đụng tới tài sản chung, vì thế hình thức chủ quyền này được coi là một phương cách bảo vệ tài sản rất tốt. Tuy nhiên tài sản “song chủ quyền” cũng có thể chia được nếu hai vợ chồng thỏa thuận hoặc ly dị, do đó bình thường bất cứ một trong hai người không có quyền tự ý đơn phương xé lẻ tài sản đem bán đi hay cho người khác.

“Tài sản cộng đồng” (community property) là một hình thức chủ quyền tài sản đặc biệt áp dụng ở California, Texas, Lousiana và một số tiểu bang khác. “Tài sản cộng đồng” tương tự như “song chủ quyền” phân chia tài sản đồng đều giữa hai vợ chồng mỗi người được một nửa (50%) bằng nhau. Tuy nhiên điểm khác biệt là khi qua đời tài sản của người quá cố có thể để lại cho bất cứ thừa kế nào được chỉ định trong di chúc chứ không bắt buộc phải chuyển sang cho người hôn phối còn sống sót. Thí dụ để xác nhận hình thức chủ quyền cộng đồng thì trong văn kiện chủ quyền hay trước bạ sẽ ghi rằng “Đông and Thu, husband and wife as community property” có nghĩa là Đông và Thu là chồng vợ cùng có chủ quyền cộng đồng trên tài sản này. Nếu Đông qua đời thì tài sản ấy sẽ để lại cho bất cứ thừa kế nào do Đông chỉ định trong di chúc mà người này có thể không phải là Thu hay ngược lại. Có điều cần lưu ý tại các tiểu bang áp dụng luật “tài sản cộng đồng” tài sản được phép giữ tình trạng chủ quyền nguyên thủy trước khi kết hôn không hẳn phải theo luật “tài sản cộng đồng” thí dụ người chồng có tài sản mua trước ngày cưới có “đơn chủ quyền” thì sau đó vẫn được giữ như vậy. Tương tự nếu hai vợ chồng sống ở tiểu bang “tài sản cộng đồng” nhưng sau mới làm đám cưới tại tiểu bang không có luật “tài sản cộng đồng” thì sẽ không chịu ảnh hưởng luật này vì lý do hai người chưa thành hôn trong thời gian cư ngụ ở tiểu bang “tài sản cộng đồng.”

“Đồng chủ quyền” (Tenancy in Common) là hình thức chủ quyền tài sản có hai hoặc nhiều sở hữu chủ cùng đứng tên trong văn kiện chủ quyền cũng giống như “liên chủ quyền,” tuy nhiên phần sở hữu có kẻ ít người nhiều không đồng đều theo tỷ lệ. Khi một trong những sở hữu chủ qua đời thì phần của người quá cố được chuyển cho thừa kế có tên trong di chúc riêng của người đó và người này sẽ trở thành “đồng sở hữu chủ” mới đứng tên chung với các sở hữu chủ khác trước đó. Thí dụ để xác nhận hình thức đồng chủ quyền thì trong văn kiện chủ quyền hay trước bạ sẽ ghi rằng “Xuân, Hạ, Thu and Đông, as tenants in common” có nghĩa là Xuân, Hạ, Thu và Đông có đồng chủ quyền trên tài sản đó. Nếu Đông qua đời thì phần của Đông được chuyển cho bất cứ người thừa kế nào mà Đông chỉ định trong di chúc, phần này không dính dáng gì đến Xuân, Hạ, và Thu, cứ thế áp dụng giống nhau cho cả ba người còn sống sót. Trên phương diện bảo vệ tài sản hình thức này không an toàn như “tài sản cộng đồng” theo đó chủ nợ không đụng được đến toàn bộ tài sản chung nhưng có thể xiết được phần tỷ lệ của người sở hữu chung nếu bị kiện. Lợi điểm duy nhất của “đồng chủ quyền” là các chủ chung đều hoàn toàn độc lập với nhau, không ai có quyền đại diện hoặc phải chịu trách nhiệm liên đới thay cho chủ chung khác.

Như đã trình bày hình thức chủ quyền có tác dụng bảo vệ tài sản quan trọng khác nhau. Giả sử khi mở một trương mục ngân hàng hay đầu tư mà không để ý đến yếu tố này chỉ lơ đãng nghe theo lời người thu ngân hoặc trung gian thì về sau có thể gặp rắc rối khi xảy ra chuyện. Do đó để thận trọng hơn trong bất cứ giao dịch nào liên quan đến tài sản dù lớn dù nhỏ cũng nên hội ý với luật sư chuyên môn trước khi hành động.

Cũng như thường lệ người viết xin xác nhận nội dung của những loạt bài tìm hiểu luật pháp này chỉ có mục đích sử dụng với tính cách thông tin (information) giúp quý độc giả một vài kiến thức tổng quát căn bản về luật pháp Hoa Kỳ mà thôi và không thể coi như liên hệ của luật sư với thân chủ (attorney-client relationship). Do đó nếu có vấn đề liên quan đến luật, quý độc giả vẫn cần phải thảo luận với một luật sư chuyên môn về trường hợp của quý vị.

Trump nói Đảng Cộng hòa nên “quốc hữu hóa bầu cử” tại 15 tiểu bang

play-rounded-fill
Trump nói Đảng Cộng hòa nên “quốc hữu hóa bầu cử” tại 15 tiểu bang
Gần bầu cử giữa kỳ năm 2026, Tổng Thống Trump gợi ý Đảng Cộng Hòa nên kiểm soát cuộc bầu cử tại 15 tiểu bang

Việt Nam sắp kiểm soát tài khoản ngân hàng hộ kinh doanh, tiểu thương rên xiết

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Theo “Thông Tư 25/2025” của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam, bắt đầu từ 1 Tháng Ba tới đây, tài khoản ngân hàng của hộ kinh doanh tại Việt Nam bắt buộc phải trùng khớp thông tin với tên người ghi danh trên giấy phép kinh doanh, thay vì tự do như trước.

Theo báo VnExpress, còn với tài khoản công ty, tổ chức thì tên tài khoản bắt buộc thể hiện theo đúng tên trên giấy phép thành lập hoặc ghi danh doanh nghiệp.

Nhiều tiểu thương ở chợ Tân Bình, Sài Gòn, đang lâm vào tình trạng ế ẩm kéo dài và sắp bỏ sạp. (Hình: Q.Bảo/Tuổi Trẻ)

Sau đó, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế toàn bộ số tài khoản liên quan đến hoạt động mua bán, thay vì chỉ khai báo tài khoản nộp thuế điện tử như hiện hành.

Quy định này sẽ tác động trực tiếp đến hộ, cá nhân kinh doanh. Các hộ kinh doanh khi mở tài khoản phục vụ sản xuất, kinh doanh sẽ phải đứng tên hộ kinh doanh theo ghi danh trên giấy phép, thay vì dùng tài khoản cá nhân chủ hộ như trước.

Theo báo đài trong nước, ngoài yêu cầu minh bạch, quy định siết chặt tên tài khoản sẽ giúp cơ quan thuế “dễ dàng đối chiếu và quản lý dòng tiền, doanh thu thực tế.” Đồng thời còn nhằm “ngăn chặn rủi ro lừa đảo.”

Cũng theo “Thông Tư 25,” với tài khoản cá nhân, tên tài khoản phải trùng với họ và tên trên giấy tờ tùy thân. Quy định cũng cấm sử dụng bí danh, biệt danh (Alias, nickname) khi đặt tên tài khoản thanh toán cũng được áp dụng với khách hàng cá nhân.

Theo Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân, từ 2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh ở Việt Nam phải chuyển sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế (trên 500 triệu đồng ($19,217) một năm), thay vì thuế khoán như trước.

Nhiều hộ kinh doanh cho đóng cửa hàng và chỉ mở hé cửa khi có khách gọi mua. (Hình: Đức Nguyễn/Tiền Phong)

Tính tới cuối 2024, Việt Nam có khoảng 3.6 triệu hộ, cá nhân kinh doanh.

Phản ảnh trên báo VnExpress, độc giả “thuanthaovl.ttc” ngán ngẫm: “Làm ăn ngày càng khó khăn. Thiệt là mệt!”

Trong khi đó, độc giả “huutu” cho rằng: “Kinh doanh bây giờ qua nhiều thủ tục, quá nhiều khoản thuế, kinh doanh nhỏ lẻ [ở Việt Nam] càng ngày khó trụ nổi, mặt bằng, chi phí con cái ăn học, kinh doanh thì ế ẩm, riết làm đủ tiền nhà và con ăn học.”

Độc giả “jincrush” nhận định: “Các hộ kinh doanh nhỏ lẻ [ở Việt Nam] ngày càng giảm đi, kinh doanh ngày càng khó khăn mà hiện phát sinh quá nhiều chi phí như bảo hiểm xã hội, kế toán, thuế phí, các chi phí ngầm… Xưa giờ, chưa bao giờ thấy các tiệm nhỏ và tiểu thương chợ đóng cửa nhiều như gần đây.” (Tr.N) [kn]

Tiếp tay cho thực phẩm giả, cán bộ Văn Phòng Chính Phủ lãnh 3 năm tù

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Hôm 2 Tháng Hai, sau hơn hai tuần xét xử và nghị án 100 bị cáo trong vụ án xảy ra tại công ty TSL, công ty Avatek và các tổ chức, cá nhân liên quan, Tòa Án TP.HCM đã tuyên phạt bị cáo Nguyễn Nam Khánh, thư ký phó chủ nhiệm Văn Phòng Chính Phủ, ba năm tù về tội “lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ quyền hạn để trục lợi.”

Các bị cáo vì mục đích tư lợi đã cấp hàng trăm ngàn phiếu thử nghiệm giả, tiếp tay bán thực phẩm giả, ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng.

Bị cáo Nguyễn Nam Khánh tại tòa. (Hình: Trần Quỳnh/VnExpress)

Theo báo Pháp Luật TP.HCM, vợ bị cáo Nguyễn Nam Khánh là bị cáo Nguyễn Hà Linh, phó giám đốc công ty TSL kiêm giám đốc công ty Avatek chi nhánh Hà Nội, lãnh ba năm rưỡi tù về tội “giả mạo trong công tác và đưa hối lộ.”

Ngoài ra, cùng tội danh trên, Hội Đồng Xét Xử đã tuyên phạt hai bị cáo Đoàn Hữu Lượng, cựu chủ tịch công ty TSL, 25 năm tù, và Hồ Thị Thanh Phương, cựu giám đốc công ty TSL kiêm giám đốc công ty Avatek, 27 năm tù.

Về trách nhiệm dân sự, tòa buộc bị cáo Lượng nộp lại tiền thu lợi bất chính 98 tỷ đồng (hơn $3.7 triệu) và bị cáo Phương nộp 99 tỷ đồng ($3.8 triệu).

96 bị cáo còn lại bị tuyên phạt từ hai năm tù nhưng cho hưởng án treo đến 17 năm tù về tội “giả mạo trong công tác.”

Hội Đồng Xét Xử nhận định, các bị cáo giữ vai trò khác nhau trong nhiều công đoạn của quy trình làm giả phiếu kết quả thử nghiệm và tham gia nhiều lần. Mức hình phạt đối với từng bị cáo được xem xét dựa trên số lượng phiếu kiểm nghiệm giả mà người đó thực hiện.

Hai công ty Avatek và TSL chuyên cung cấp dịch vụ kiểm nghiệm, kiểm định sản phẩm thực phẩm ở Việt Nam. Trong đó công ty Avatek là đơn vị thực hiện kiểm nghiệm sản phẩm kẹo Kera trong vụ án liên quan Quang Linh Vlog và Hoa Hậu Thùy Tiên; sữa Hiup trong vụ án sản xuất hàng giả là thực phẩm tại công ty Z Holding.

Theo cáo trạng, từ năm 2020, bị cáo Đoàn Hữu Lượng đã thống nhất chủ trương với bị cáo Hồ Thị Thanh Phương phát hành phiếu kết quả thử nghiệm giả bằng các thủ đoạn như không có mẫu kiểm nghiệm hoặc có mẫu nhưng không kiểm nghiệm, chỉnh sửa kết quả kiểm nghiệm, nhằm thu hút khách hàng, gia tăng lợi nhuận.

Hành vi làm giả phiếu thử nghiệm còn có sự tham gia của các bị cáo là cá nhân thuộc các công ty trung gian, môi giới và các cá nhân môi giới.

Tổng cộng, từ năm 2020 đến Tháng Tư, 2025, bị cáo Đoàn Hữu Lượng cùng các bị cáo là nhân viên đã làm giả 118,046 phiếu kết quả thử nghiệm, thu lợi bất chính hơn 98 tỷ đồng.

Còn bị cáo Hồ Thị Thanh Phương đã chỉ đạo nhân viên làm giả 190,337 phiếu, thu lợi bất chính 99 tỷ đồng.

Các bị cáo trong phiên xét xử vụ án. (Hình: Trần Quỳnh/VnExpress)

Ngoài ra, từ năm 2020, công ty TSL được các bộ, ngành ở Việt Nam giao thực hiện kiểm định, kiểm nghiệm nhiều lĩnh vực phục vụ quản lý nhà nước nhưng chưa được cấp giấy phép chỉ định thử nghiệm.

Tuy nhiên, bị cáo Phương đã đồng ý với bị cáo Lượng và bị cáo Nguyễn Hà Linh, thông qua bị cáo Nguyễn Nam Khánh khi đó còn làm chuyên viên Vụ Nông Nghiệp thuộc Văn Phòng Chính Phủ, đưa hối lộ 3.3 tỷ đồng ($228,029) nhằm xin cấp phép và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của doanh nghiệp.

Phần lớn số tiền nhận từ bị can Phương được bị can Khánh giữ lại tiêu xài.

Chưa hết, để bị cáo Khánh “nhiệt tình” với công việc, bị cáo Phương cho vợ ông ta đứng tên sở hữu 9% cổ phần của công ty Avatek.

Vụ án này được coi là mở rộng vụ án liên quan kẹo Kera khiến Hoa Hậu Thùy Tiên (Miss Grand International 2021) cùng hai đồng phạm Quang Linh Vlogs và Hằng Du Mục bị kết án hai năm tù mỗi người về tội “lừa dối khách hàng.” (Tr.N) [kn]

Dân California có thể không nộp phạt do camera vượt đèn đỏ?

QUẬN CAM, California (NV) – Nhiều người Việt ở Mỹ có thói quen sợ chính quyền, sợ cảnh sát vì đã từng sống trong một chế độ độc tài công an trị. Công an bảo nộp phạt vì vi phạm giao thông là không thể bàn cãi. Tuy nhiên, ở một xứ sở tự do dân chủ như ở Mỹ, chính quyền không có nhiều quyền như vậy. Một thí dụ cho vấn đề này là luật vượt đèn đỏ ở California.

Theo trang mạng xe hơi slashgear.com, Đạo luật SB 720 của tiểu bang California “Đường Phố An Toàn Hơn” được Thống đốc Newsom ký ban hành, có hiệu lực vào Tháng Giêng năm 2026. Luật tập trung vào các hệ thống giám sát giao thông tự động trên toàn tiểu bang. Ngày càng nhiều thành phố sử dụng camera giám sát vượt đèn đỏ, ngày càng nhiều người nhận được giấy phạt qua đường bưu điện.

Ngày càng nhiều thành phố sử dụng camera giám sát vượt đèn đỏ. (Hình minh họa: Dan Kitwood/Getty Images)

Theo Hiệp hội An toàn Giao thông Đường bộ của Thống đốc California, vào năm 2021, các vụ tai nạn liên quan đến việc vượt đèn đỏ đã cướp đi sinh mạng của 1,109 người. Viện Bảo hiểm An toàn Xa lộ (IIHS) ghi nhận trong năm 2022 có 1,149 người chết và hơn 107,000 người bị thương do vi phạm vượt đèn đỏ. IIHS cũng nhận thấy rằng hệ thống phát hiện vượt đèn đỏ tự động ở các thành phố lớn đã giảm số ca tử vong xuống hơn 21%.

Là một công dân tuân thủ pháp luật, người lái thường cho là nên nộp phạt càng sớm càng tốt để tránh những rắc rối pháp lý tiếp theo. Tuy nhiên, một số chuyên gia khuyên người dân California nên tạm dừng phản ứng tức thời đó, bởi vì việc kháng cáo có thể thành công.

Jay Beeber thuộc Hiệp hội Người lái xe Quốc gia cho biết các tòa án California không thể thực thi pháp lý đối với các giấy phạt được ghi nhận bởi các hệ thống camera tự động. Họ chỉ có thể chuyển giấy phạt cho một công ty thu nợ; nhưng công ty này không có quyền lực pháp lý đối với người lái. Họ cũng không có quyền gửi thông tin vi phạm đến công ty báo cáo tín dụng, vì vậy sẽ không làm ảnh hưởng đến điểm tín dụng của người lái. Nhờ lỗ hổng về luật này, nhiều người vi phạm tìm đến các công ty như Ticket Snipers (tính phí $179) và GetDismissed (tính phí $129) nhờ để kháng cáo. Theo người sáng lập Ticket Snipers, Jorian Goes, họ đã kháng cáo thành công hàng nghìn giấy phạt camera chụp hình vượt đèn đỏ trong những năm qua.

Jorian Goes cho biết các giấy phạt được phát hành điện tử này thiếu nhân chứng thực thi pháp luật hoặc lời khai trực tiếp, là hai yếu tố quan trọng trong việc xác định người lái có vi phạm giao thông hay không. Hơn nữa, cả cảm biến và camera đều cần được hiệu chỉnh thường xuyên; vì thế đèn flash chụp hình từ camera đèn đỏ không nhất thiết có nghĩa là người lái đã vi phạm. Chúng có thể bắt sai những vi phạm chỉ trong tích tắc mà mắt thường không thể nhìn thấy. Không chỉ vậy, nhân viên xem lại đoạn video thường chỉ là nhân viên của công ty lắp đặt hệ thống camera, không phải là cảnh sát viên chính thức.

Đài CBS News California ghi nhận bắt đầu từ năm 2016, ba công ty báo cáo tín dụng lớn đã dàn xếp với 31 tiểu bang, ngừng báo cáo về các khoản nợ phát sinh từ vé phạt giao thông. Thêm nữa, Tòa án Thượng thẩm Los Angeles xác nhận rằng khi người lái không xuất hiện tại tòa, hoặc không thực hiện bất kỳ hành động nào trước “ngày phải có mặt” ghi trên giấy phạt, vụ việc sẽ chỉ được chuyển cho công ty thu nợ.

Đạo luật Đường phố An toàn có hiệu lực vào tháng 1 năm 2026, cho phép các thành phố xếp loại vi phạm đèn đỏ là hành vi dân sự chứ không phải hình sự. Điều này giúp tòa án dễ dàng thực hiện xử phạt hơn. Nếu bị bắt vì vượt đèn đỏ, người vi phạm lần đầu sẽ phải trả khoản tiền phạt $100 (nhưng không bị trừ điểm vào bằng lái). Việc tái phạm có thể làm tăng tiền phạt lên $500. (HD)

Tên Trump xuất hiện trên 5,300 tệp tin trong hồ sơ Epstein

play-rounded-fill
Tên Trump xuất hiện trên 5,300 tệp tin trong hồ sơ Epstein

Nền dân chủ Mỹ ‘giãy chết’ kiểu… Mỹ

Trúc Phương/Người Việt

Xem bộ phim mới về Hitler (“Hitler and the Nazis: Evil on Trial,” đang chiếu trên Netflix), có thể nhận ra gần như ngay lập tức những gì đang xảy ra ở Mỹ giống nước Đức thời Hitler như thế nào, từ việc chụp mũ báo chí là “tin giả” đến bài bản để “thanh lọc” quốc gia mà bây giờ gọi là “tát cạn đầm lầy.” Một số “công thức” thời Hitler giống nước Mỹ ngày nay đến mức rợn da gà.

Dự trù sẽ có hàng triệu người Mỹ tham gia cuộc biểu tình toàn quốc “No Kings” vào ngày 28 Tháng Ba tới đây. (Hình minh họa: Jason Alpert-Wisnia/Hans Lucas/AFP via Getty Images)

Dân chủ thì đa dạng nhưng độc tài chỉ có một phiên bản

Trên The Atlantic (25 Tháng Giêng), tác giả Jonathan Rauch – thành viên cao cấp (senior fellow) của chương trình Nghiên Cứu Quản Trị thuộc Viện Brookings – viết: Không hồ nghi gì nữa, “đúng là phát xít” (“Yes, It’s Fascism”) và “cho đến gần đây, tôi vẫn nghĩ đó là từ tốt nhất nên tránh nhưng bây giờ, những điểm tương đồng nhiều đến mức và rõ ràng đến mức không còn có thể phủ nhận.”

Đó là quan điểm của một nhà nghiên cứu Mỹ, viết với nhận thức rằng cần phải lên tiếng để đánh động mức độ nguy kịch mà nền dân chủ Mỹ đang đối mặt. Jonathan Rauch nhìn vấn đề từ sự quan sát và nghiên cứu riêng của ông. Với những người từng sống với cộng sản Việt Nam nửa đời người, từ trực nghiệm cá nhân, có thể nói rằng những gì đang diễn ra ở Mỹ thật sự giống đến mức không thể không nghĩ chính quyền Trump dường như “học thuộc bài” mô hình các nước độc tài và áp dụng chính xác đến từng chi tiết.

Ở Việt Nam, chẳng ai lạ gì trò chụp mũ của chính quyền. Đối phó bất kỳ cuộc biểu tình nào, từ những lần xuống đường chống Trung Quốc đến các cuộc “biểu tình cá” (khi xảy ra vụ ô nhiễm môi trường do công ty Formosa gây ra), chính quyền đều ra rả rằng biểu tình là do giật dây, gây mất trật tự, phản động, chống phá nhà nước…

Lối diễn ngôn như vậy giờ rất quen thuộc ở Mỹ. Sau vụ ICE bắn chết Renee Good, cách mà Thư Ký Báo Chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt đốp chát với phóng viên nghe sặc mùi lối biện bạch và chà đạp sự thật không khác gì phát ngôn viên đại diện chính quyền Việt Nam khi họ tự bào chữa những hành động man rợ nhằm vào người biểu tình.

Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem gọi cô Renee Good là một “kẻ khủng bố nội địa.” Phó Tổng Thống J.D. Vance nói Renee Good đã bị “tẩy não” và là một phần của “mạng lưới cánh tả rộng hơn,” rằng cái chết của Good là “bi kịch do chính cô ấy gây ra” và do vậy chính quyền liên bang hoàn toàn không chịu trách nhiệm gì.

Y hệt chế độ cộng sản, chính quyền Trump cũng định nghĩa lại về “lòng yêu nước,” theo cách phải hiểu là “yêu chế độ”; và bất kỳ ai chống đối, kể cả việc bày tỏ chính kiến, đều là “thế lực thù địch.” Trump thường xuyên đề cập cái gọi là “kẻ thù trong lòng nước Mỹ”; ông gọi những người biểu tình ôn hòa là “đám côn đồ” và là “những kẻ kích động được trả tiền” (nghe giống như cách chính quyền Việt Nam nói những người tham gia cuộc biểu tình cá chết được “khủng bố Việt Tân” trả 300,000 đồng/người).

Chỉ chính quyền “hèn” mới sợ dân

Không chế độ độc tài nào dám hoặc muốn đối thoại với dân. Cách đơn giản nhất là “liệt” bất kỳ sự biểu đạt nào khác biệt với “chủ trương nhà nước” vào nhóm “phản động” và là “kẻ thù của nhân dân.” Cách gài chữ “nhân dân” trong “kẻ thù” là một “thủ pháp” đơn giản nhưng nguy hiểm đáng sợ. Nó có nghĩa họ là một nhóm thiểu số, chống lại đa số; một nhóm cực đoan chống lại một chính quyền đang cai trị một cách “chính danh.” Đó là không phải là ngôn ngữ của một nền dân chủ tự tin mà là kiểu nói của một chính quyền sống trong sợ hãi, sợ dân chủ, sợ bị vạch trần, sợ bị tố cáo.

Cùng lúc, nó là cách để chính quyền leo thang trấn áp; và trên hết, là cách để chính quyền chà đạp luật pháp. Nếu thượng tôn pháp luật thật sự, chẳng việc gì phải nơm nớp nỗi sợ chống đối. Một xã hội tôn trọng pháp luật và một nhà nước tôn trọng dân chủ thì gần như không có biểu tình và có ít không gian cho sự tồn tại ý kiến bất đồng.

Một nhà nước chính danh thật sự luôn lắng nghe, có ý thức trách nhiệm giải trình và biết sửa mình chứ không phải tìm cách bịt miệng dân. Nói cách khác, một chính quyền tôn trọng Hiến Pháp và dân chủ thì không việc gì sợ dân xuống đường.

Xét ở góc độ hẹp, những trò “ngáo đá” của ICE vài tháng qua còn tệ hơn những màn đàn áp người dân của chính quyền cộng sản. Một chế độ phi nhân như cộng sản Việt Nam luôn trấn áp tàn bạo tất cả các cuộc biểu tình nhưng lực lượng an ninh “đầu trâu mặt ngựa” của họ chưa bao giờ nã súng tàn bạo giết chết người biểu tình ngoài đường.

Dù kiềm kẹp người dân bằng bàn tay sắt nhưng an ninh Việt Nam cũng không tự tiện chặn đường hỏi giấy tờ, phá nát cửa nhà hoặc đập bể kiếng xe. Bộ máy an ninh khổng lồ Việt Nam rình rập nhất cử nhất động giới bất đồng chính kiến hoặc bày ra những trò bất nhân như “đánh nguội” một nhân vật “phản động” nào đó – như trường hợp đánh gãy chân cô Phạm Đoan Trang – nhưng cho đến thời điểm này, những kẻ máu lạnh trung thành tuyệt đối với thể chế tồi tệ đó chưa bắn chết ai một cách công khai và thậm chí ngăn bác sĩ cứu nạn nhân bị bắn, như trường hợp Renee Good.

Nơi này không có vua!

Nhiều người Mỹ, có thể hàng chục triệu, đang chứng kiến những gì xảy ra bằng tâm trạng buồn bã và đau đớn. Họ không còn nhận ra nước Mỹ của họ, một nước Mỹ bao dung, nơi lương tri là một trong những giá trị nhân bản mà họ luôn tự hào, một nước Mỹ lớn lên bằng nhận thức lịch sử chứ không phải ra sức “viết lại lịch sử” theo nhãn quan nhà cầm quyền. Nhìn tất cả những gì đang xảy ra, không thể không đặt câu hỏi: “Đế quốc Mỹ” đang “giãy chết” và người Mỹ đang đến ngày tự diệt?

Việc chính quyền Trump đang thay đổi cách một quốc gia cần được cai trị là một vấn đề nghiêm trọng đối với nền dân chủ Mỹ; tuy nhiên, cách nền dân chủ Mỹ đang vận hành thật ra là điều cần đáng nói hơn. Ở một đất nước “dân chủ” như Việt Nam, dù có thể an ninh chưa bắn chết ai nhưng hàng triệu người dân đang bị giam lỏng trong một nhà tù khổng lồ không chấn song. Những nhà hoạt động dân chủ hiếm hoi, như Phạm Đoan Trang, là những kẻ vô cùng cô độc trên con đường của họ. “Hãy làm điều gì đó đi, tại sao không lên tiếng” là những tiếng nói rất lạc lõng. Trong khi đó, người Mỹ chưa bao giờ ngừng lên tiếng, về bất kỳ điều gì.

Ngày 28 Tháng Ba, hàng triệu người Mỹ lại tổ chức cuộc biểu tình toàn quốc “No Kings.” Cốt lõi cái tên “No Kings” là hàm ý thể hiện yếu tố đoàn kết thống nhất. “No Kings” không đấu tranh cho một vấn đề đơn lẻ nào. Tuyên ngôn của họ rộng hơn, bao quát hơn và nhiều ý nghĩa hơn: Phản kháng một chính quyền đang nỗ lực thay dân chủ bằng chuyên chế.

Dù quyền lực khủng khiếp như thế nào, “vua” Trump hoàn toàn bất lực trước “No Kings.” Đó là khác biệt lớn nhất giữa Mỹ với các nước độc tài, giữa việc Trump muốn biến nước Mỹ thành một quốc gia được cai trị bằng bàn tay sắt với việc người dân chấp nhận điều đó hay không. Trong khi ở Việt Nam, một số người có lương tri thầm hỏi nhau một cách bất lực, “tôi có thể làm gì bây giờ để thay đổi”; ở Mỹ, câu nói này vang động toàn quốc, với một sức mạnh hành động đầy quyết liệt.

Cho đến giờ, báo chí Mỹ và những người thật sự yêu nước vẫn không ngừng lên tiếng. Loạt phóng sự gần đây cho thấy cách người dân Minneapolis xây dựng chiến lược đối phó ICE, từ việc mang thức ăn cho người đang trốn, đưa đón trẻ em đến trường, canh gác bên ngoài, thổi còi báo động, nhắn cảnh báo trên các diễn đàn mã hóa, trợ giúp y tế cho người bị thương, đến việc chặn đường và hét vào mặt đặc vụ ICE: “Shame, shame! Fuck out of here!”

Phong trào chống ICE, chính xác hơn là bảo vệ láng giềng và cộng đồng mình đang sống, được thực hiện mà chẳng cần người đứng đầu. Đó là một hình thức chống bạo quyền chuyên chế không cần thủ lĩnh. Những chuyện như thế chắc chắn không bao giờ diễn ra ở các nước nơi mà độc tài đã bám rễ sâu vào thứ thể chế được dựng lên từ một nền dân chủ trá hình.

Sau vụ ICE bắn chết nạn nhân Alex Pretti, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth viết trên X: “Thank God for the patriots of @ICEgov – we have your back 100%. You are SAVING the country. Shame on the leadership of Minnesota – and the lunatics in the street. ICE > MN.” Status này đến nay có 10.6 triệu lượt xem, tính từ ngày đăng 24 Tháng Giêng. Trong thực tế, chẳng lực lượng hay bộ máy chính quyền nào “SAVING the country” ở Mỹ. Chính dân Mỹ, những “patriots” thật sự, mới là những người đang cứu đất nước họ.

Câu chuyện Minneapolis nói riêng và làn sóng phản kháng toàn quốc nói chung cho thấy một ý nghĩa phổ quát: Nền dân chủ Mỹ, đang oằn mình giãy giụa, nhưng “giãy chết” thì không. Nhiều tiểu bang đang kiện ICE, nhiều thống đốc đang bày cho dân cách chống lực lượng liên bang, nhiều tòa án đang đòi công lý cho nạn nhân bị ICE khủng bố, và một số thành viên Quốc Hội đang muốn tống khứ bà bộ trưởng An Ninh Nội Địa.

Nói cách khác, dù nền dân chủ Mỹ đang chìm trong sấm sét chuyên chế nhưng cùng lúc, tất cả vũ khí hợp pháp của một nền dân chủ trưởng thành cũng đang lấp lánh ánh sáng thứ thép bén được tôi luyện qua bao đời, qua bao thế hệ can đảm đứng lên trên một đất nước Không Vua. [kn]

Đói khổ tăng đến mức nào khi tăng trưởng GDP đạt mức 10%? (Phần 1)

Trân Văn/Người Việt

Phần 1

Trường Giang – nhân vật vốn quen thuộc với nhiều người sử dụng mạng xã hội (Facebook, YouTube, Tiktok) qua những video clip ngắn chuyên chọc cười về những tình huống chẳng giống ai trong sinh hoạt hàng ngày – vừa tâm sự trên trang “Hài Trường Giang.”

Các cửa tiệm buôn bán ở khu phố cổ Hà Nội. (Hình minh họa: Nhac Nguyen/AFP via Getty Images)

Qua clip dài 5’14”, người đàn ông năm nay 36 tuổi, đã lập nghiệp ở Hà Nội khoảng 20 năm đang hoang mang: Có nên đưa vợ con quay về quê sinh sống? Theo cảm nhận của Trường Giang, dường như càng ngày càng khó tồn tại ở Hà Nội. Vật giá gia tăng. Rất dễ bị phạt, mức phạt đủ làm cho khánh kiệt. Cửa hàng, cửa hiệu đóng cửa, ngưng hoạt động hàng loạt. Không gian sống càng ngày càng ảm đạm, nhịp sống chùng xuống. Chủ các doanh nghiệp từ tầm trung trở xuống, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chật vật xoay sở, khổ hơn cả công nhân!

Ông chủ doanh nghiệp có hơn chục nhân viên này tự hỏi chủ những doanh nghiệp khác có mệt mỏi, cảm thấy bế tắc vì đủ loại áp lực như mình hay không? Trường Giang muốn tìm thêm lời khuyên trước khi quyết định có nên từ biệt Hà Nội?

Đó không chỉ là tâm trạng của riêng Trường Giang. Có thể nhận ra sự bế tắc ở hiện tại và hoang mang về tương lai nơi nhiều người, ở nhiều chỗ, cả trên mạng xã hội lẫn hệ thống truyền thông chính thức.

Ví dụ câu chuyện của Huệ An Cổ về bà dì – chủ một sạp chuyên buôn đồ sỉ ở chợ An Đông (TP.HCM). Bà mới trả sạp, tháo bảng hiệu sau khi nghe hướng dẫn về việc thay đổi cách kê khai, xuất hóa đơn, phương thức tính thuế. Người phụ nữ có vài thập niên kiếm sống bằng mua bán ở một trong những chợ đầu mối sầm uất nhất Việt Nam vốn chỉ quen với những giao dịch bằng niềm tin, qua những cuốn sổ mà đương sự tự ghi chép, quyết định rút lui vì “sợ làm sai mà không biết sai ở đâu”…

Huệ An Cổ nhận xét: Ở An Đông-Chợ Lớn lúc này, những người rời đi không phải vì họ làm ăn không tốt mà vì rủi ro lớn hơn sức chịu đựng, luật thay đổi nhanh hơn khả năng thích nghi, cả đời buôn bán, nhưng không kịp học cách… làm kế toán. Cái buồn của thời này không phải là người yếu bị loại mà là những người đã gìn giữ linh hồn của một khu chợ âm thầm rút lui. Không ồn ào. Không lời than. Chỉ lặng lẽ đóng cửa trước Tết. Nếu những người buôn bán hơn 20 năm còn phải bỏ cuộc thì những người mới bắt đầu sẽ bước tiếp bằng cách nào?

Có rất nhiều câu chuyện như vừa dẫn. Chẳng hạn câu chuyện của “Người Không Mang Họ” trên Diễn Đàn BCCD về một chú chuyên bán ổ cắm, dây điện, bóng đèn,… trong khu phố mà ông ta cư trú. Ông chú này cũng đã rút khỏi thị trường vì sợ sai sau khi hệ thống công quyền loan báo bỏ thuế khoán, buộc các cá nhân đang kinh doanh bất kể quy mô chuyển sang kê khai/nộp thuế. Ông chú vốn quen nhận hàng từ các đầu mối quen thuộc, không bận tâm nhiều tới hóa đơn, giờ không biết bắt đầu từ đâu khi phải chứng minh nguồn gốc, chi phí!

Những người buôn bán như bà dì, ông chú trong các câu chuyện được kể trên mạng xã hội vốn đang gồng mình với gánh càng ngày càng nặng vì giá thuê mặt bằng tăng, chi phí điện nước tăng, sức mua giảm,… đột nhiên quyết định từ bỏ sinh kế cả đời vì cải cách chính sách thuế: “Có ngày thu được vài triệu nhưng khi trừ các loại chi phí thì chẳng còn bao nhiêu. Bán càng nhiều, đầu càng nặng. Không bán thì chết, bán mà sai thì cũng chết nên chú không dám nhập thêm hàng, không dám nghĩ xa và rồi chú chọn cách ít rủi ro nhất là trả mặt bằng, ngưng kinh doanh.”

“Người Không Mang Họ” băn khoăn: “Việt Nam chỉ là một nơi chuyên gia công, nền kinh tế gần như chẳng có gì ngoài việc dựa vào các công ty FDI (công ty có vốn đầu tư ngoại quốc), tài nguyên tự có và phân lô bán nền. Dân chưa thể làm giàu bằng trí tuệ cũng như sản xuất được sản phẩm cạnh tranh với thế giới nên kinh doanh chủ yếu vẫn dựa vào sức mua của giới bình dân, làm công ăn lương. Vì vậy, nếu coi nền kinh tế là hệ thống huyết mạch đi từ nhà sản xuất đến nhà phân phối, thông qua hộ kinh doanh rồi đến tay người tiêu dùng thì triệt tiêu mắt xích hộ kinh doanh bằng phương pháp thuế mới sẽ tạo ra một cú đột quỵ cho cả nền kinh tế đang loạng choạng đứng dậy sau đại dịch 2021!”

Trên Facebook có group “Thuế hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh,” nếu dành thời gian theo dõi hoạt động trong group sẽ nhận ra sự hoang mang, tuyệt vọng của chủ những doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Không hiếm những “người tham gia ẩn danh” bộc bạch kiểu này: Doanh thu cả năm của nhà em khoảng 3.5 tỷ đến 4 tỷ nhưng chi phí cao nên lãi chắc khoảng 280 triệu đến 300 triệu (trong đó có cả thu nhập/lương của hai người trong nhà). Có nên nghỉ đi làm công nhân không các bác chứ Nghị Định 296/2025/NĐ-CP làm em hoang mang, mất ăn, mất ngủ quá (nghị định vừa đề cập quy định, nếu tài sản chung của hộ kinh doanh không đủ để thi hành quyết định cưỡng chế, cơ quan chức năng sẽ kê biên tài sản riêng của các thành viên trong hộ)!

***

Tết đã cận kề nhưng bất kỳ ai ở Việt Nam cũng có thể cảm nhận không khí ảm đạm, căng thẳng bao trùm xã hội. Đó không chỉ là sự vắng vẻ của các trung tâm thương mại, sự hiu quạnh của những khu phố vốn sầm uất, giờ chỉ còn nhan nhản những tấm bảng “cho thuê mặt bằng”…

Sự ảm đạm sẽ không chỉ quanh thời điểm trước Tết và trong Tết. Với bối cảnh kinh tế – xã hội như đã biết và đang thấy, tuyên bố của ông Tô Lâm – Tổng bí thư đảng CSVN: Phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030, sẽ mở ra một thời kỳ thê thảm mới! [kn]

(còn tiếp)

Trump ra lệnh Bộ Nội An không can thiệp biểu tình ở thành phố Dân Chủ

WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump hôm Thứ Bảy, 31 Tháng Giêng, loan báo ông ra lệnh Bộ Nội An (DHS) không can thiệp vào những cuộc biểu tình hoặc bạo loạn ở các thành phố Dân Chủ trừ khi giới chức địa phương chính thức yêu cầu liên bang giúp đỡ, theo CNN.

Tổng Thống Trump công bố quyết định này giữa lúc chính quyền ông bị chỉ trích vì đặc vụ di trú liên bang quá mạnh tay.

Người biểu tình cầm hình ông Alex Pretti trong cuộc biểu tình chống ICE trước Tòa Thị Chính Los Angeles, California, hôm 31 Tháng Giêng. (Hình: Apu Gomes/AFP via Getty Images)

“Tôi ra lệnh Bộ Trưởng Nội An Kristi Noem rằng bất cứ tình huống nào, chúng tôi cũng không can thiệp vào một loạt thành phố Dân Chủ được điều hành kém liên quan tới những cuộc biểu tình và/hoặc bạo loạn trừ khi, và chừng nào, họ yêu cầu cầu tôi giúp đỡ,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

“Tuy nhiên, chúng tôi sẽ mạnh mẽ bảo vệ bất cứ và toàn bộ tòa nhà liên bang đang bị bọn nổi loạn, quá khích và điên khùng được trả tiền hậu hĩnh này tấn công,” ông thêm.

Phát biểu với báo chí tối Thứ Bảy, Tổng Thống Trump nhắc lại quyết định nêu trên, cho hay, “Mấy thành phố đó toàn là thành phố do Dân Chủ điều hành. Nếu họ muốn chúng tôi giúp đỡ, họ phải yêu cầu. Vì nếu chúng tôi vào, họ chỉ phàn nàn.”

Tổng Thống Trump thông báo quyết định này sau khi hai công dân Mỹ, bà Renee Good và ông Alex Pretti, bị đặc vụ liên bang bắn chết ở Minneapolis, Minnesota, trong Tháng Giêng. Hai vụ nổ súng đó làm thay đổi dư luận về chiến dịch bố ráp người nhập cư không giấy tờ của chính quyền ông Trump và có vẻ làm Tòa Bạch Ốc hạ giọng điệu mấy ngày gần đây.

Tổng Thống Trump tuyên bố chính quyền liên bang sẽ nhanh chóng hỗ trợ nếu được yêu cầu, nhưng tiểu bang phải dùng từ “làm ơn.”

“Hãy nhớ tôi đã nói, bằng lời lẽ mạnh mẽ nhất, rằng phải coi chừng – ICE (Cảnh Sát Di Trú), Biên Phòng hoặc, nếu cần, quân đội sẽ bảo vệ tài sản liên bang cực kỳ mạnh mẽ, cứng rắn.”

Thời gian qua, Tổng Thống Trump vài lần đe dọa sử dụng Đạo Luật Chống Bạo Loạn, đạo luật ban cho tổng thống thẩm quyền đặc biệt để khai triển quân đội nhằm trấn áp bạo loạn trong nước.

Tổng Thống Trump công bố quyết định hôm Thứ Bảy giữa lúc hàng loạt cuộc biểu tình chống ICE dự trù diễn ra khắp nước Mỹ cuối tuần này. Hôm Thứ Sáu, nhiều cuộc bãi công và bãi khóa được tổ chức khắp cả nước để phản đối chiến dịch bố ráp người nhập cư không giấy tờ của chính quyền liên bang. (Th.Long) [kn]

Tin mới cập nhật