EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Trước trận chung kết, người Tây Ban Nha tìm ra đến bảy điềm báo được xem là trùng hợp đến kỳ lạ để họ vô địch như 16 năm trước từng đoạt cúp vàng ở Nam Phi trong khi Argentina thì chỉ cần một sự trùng hợp với ba lần họ đã đăng quang năm 1978, 1986 và 2022, theo AS ngày 19 Tháng Bảy.
Báo AS của Tây Ban Nha đã đưa ra bảy sự trùng hợp đáng chú ý so với lần lên ngôi tại World Cup Nam Phi năm 2010 để mọi người có niềm tin vào trận chung kết World Cup 2026.
16 năm trước, Tây Ban Nha lên ngôi vô địch tại Nam Phi và World Cup 2026 có những sự trùng hợp đến lạ mà người Tây Ban Nha lấy đó làm nguồn động viên cho các cầu thủ dự trận chung kết World Cup 2026. (Hình: Gabriel Bouys/AFP via Getty Images)
Đó là từ trận khai mạc giải đấu cho đến một kết quả vòng knock-out giữa World Cup 2010 mà Tây Ban Nha vô địch đến World Cup 2026 trùng khớp đến từng chi tiết mà họ cho đấy là “tín hiệu tâm linh.”
Đầu tiên là trận khai mạc cùng ngày, cùng cặp đấu khi hai sự kiện bóng đều lăn ngày 11 Tháng Sáu và cách nhau 16 năm đều là trận khai mạc giữa Nam Phi và Mexico.
Kế đến là 2010 và 2026 đội Tây Ban Nha đều rơi vào Bảng H.
Trùng hợp thứ ba là Tây Ban Nha đến với World Cup 2010 và 2026 đều cùng tư cách là nhà vô địch Châu Âu. Năm nay họ dự chung kết với tư cách đội vô địch Euro 2024 còn 16 năm trước họ đến với World Cup 2010 với danh hiệu của đội vô địch Euro 2008.
Trùng hợp thứ tư lại dính đến cái tên Jose Mourinho và Real Madrid. Một sự trùng hợp rất khó nhưng AS vẫn nghĩ ra đó là năm 2010, Jose Mourinho đến dẫn dắt Real Madrid thì bây giờ tân huấn luyện viên của Real Madrid cho mùa giải sắp tới năm 2026 lại cũng là “Người đặc biệt” Jose Mourinho.
Trùng hợp thứ năm là chính Tây Ban Nha 16 năm trước từng tiễn Bồ Đào Nha về nước với tỉ số 1-0 ở vòng 16 đội thì bây giờ cũng vòng 16 đội Tây Ban Nha lại tiễn Ronaldo và Bồ Đào Nha về nước một lần nữa.
Kế đến là đội hình vô địch World Cup 2020 được xây dựng trên bộ khung của câu lạc bộ Barcelona thì 16 năm sau, huấn luyện viên Luis de la Fuente cũng xây dựng đội Tây Ban Nha trên nền tảng đội Barcelona với tám cầu thủ là những nhà vô địch La Liga gồm Joan Garcia, Eric Garcia, Pau Cubarsi, Gavi, Pedri, Dani Olmo, Ferran Torres và Lamine Yamal.
Argentina có niềm tin mãnh liệt là trong năm lần trước dự trận chung kết thì ba lần họ mặc chiếc áo truyền thống sọc xanh-trắng như Maradona nâng cúp năm 1986 thì Argentina đều vô địch. (Hình: Bongarts/Getty Images)
Cuối cùng là hiệu ứng Shakira trở lại. Tại World Cup 2010 bài hát gắn liền với vinh quang lớn nhất của Tây Ban Nha là Waka Waka (This Time for Africa) bản hit của Shakira. Tại World Cup 2026 Shakira tái xuất để khuấy động không khí World Cup với ca khúc Dai Dai.
Nhưng nếu người Tây Ban Nha lấy bảy sự kiện đấy làm niềm tin để ấp ủ chiếc cúp vàng lần hai thì Argentina lại có niềm tin mạnh hơn đó là màu áo truyền thông.
Trong năm lần vào chung kết trước đây cứ khi nào khoác lên chiếc áo sọc xanh-trắng truyền thống thì y như rằng Argentina vô địch. Đó là những lần World Cup 1978 tại Argentina, World Cup 1986 ở Mexico và World Cup 2022 ở Qatar. Còn hai lần vào chung kết nhưng thất bại năm 1990 và 2014 đều thua Đức thì Argentina mặc chiếc áo màu xanh đậm. (Thiện Vi) [kn]
Hai Lính Mỹ Thiệt Mạng, Trump Dội Bom Trả Đũa Iran, vùng Vịnh bên bờ chiến tranh lớn
Quân đội Hoa Kỳ hôm Thứ Bảy, 18/7, mở một đợt không kích mới nhắm vào Iran, sau khi drone và hỏa tiễn của Tehran đánh vào một căn cứ Mỹ tại Jordan, làm 2 quân nhân Mỹ thiệt mạng, một người mất tích và nhiều người khác bị thương. Đây là những lính Mỹ đầu tiên thiệt mạng trong một cuộc tấn công trực tiếp của Iran kể từ những ngày đầu của cuộc chiến.
QUẬN CAM, California (NV) – Tài xế đi xe cũ nên thường xuyên kiểm tra mực các loại chất lỏng trong xe, trong đó có nước làm mát. Mực nước làm mát thấp thường do rò rỉ, có thể để lại những vệt nước dưới gầm xe, dễ nhận ra. Tuy nhiên, cũng có khi mực nước giảm mà không để lại dấu vết nào. Trang mạng tiệm sửa xe www.maclanesauto.com có đưa ra một số nguyên nhân của vấn đề này.
Nước làm mát không tự nhiên biến mất. Việc hao hụt một lượng nhỏ trong thời gian dài là bình thường; nhưng nếu phải châm thêm nước thường xuyên thì đó thường là dấu hiệu của những vấn đề tiềm ẩn. Mức nước làm mát thấp có thể gây tình trạng quá nhiệt, dẫn đến những chi phí sửa chữa đắt đỏ!
Hệ thống làm mát động cơ (Hình minh họa tạo bởi Chat GPT)
Tại sao mức nước làm mát giảm mà không thấy rò rỉ? Hệ thống làm mát hoạt động dưới áp suất, và nhiều chỗ rò rỉ chỉ bộc lộ khi có áp suất, tại những vị trí mà nước làm mát bay hơi trước khi kịp nhỏ xuống đất. Một số chỗ rò rỉ nằm bên trong động cơ, không có nước nhỏ ra bên ngoài. Ngoài ra, khoang động cơ mới thường có các tấm chắn bùn, tấm ốp gầm lớn, hứng nước làm mát rò rỉ.
Một số nguyên nhân khiến mức nước làm mát thấp mà không thấy rò rỉ:
⦁ Rò rỉ bên trong động cơ: Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất là nước làm mát lọt vào buồng đốt hoặc hòa lẫn với nhớt động cơ. Khi đó, nước làm mát bị tiêu hao ngay bên trong, sẽ không thấy dấu hiệu rò rỉ ra bên ngoài. Các dấu hiệu thường gặp bao gồm: khí xả có mùi ngọt, khói trắng vẫn còn sau khi động cơ đã nóng lên, xe thường xuyên bị quá nhiệt, động cơ nổ không êm khi khởi động nguội…
⦁ Nứt hoặc rò rỉ tại mối nối bình giãn nở: Bình giãn nở thường xuất hiện các vết nứt nhỏ do nhựa bị lão hóa và chịu ứng suất nhiệt theo thời gian. Các vết nứt này có thể rò rỉ khi hệ thống đang nóng và chịu áp suất, sau đó tự đóng kín lại khi nguội đi, khiến hầu như không để lại dấu vết nào. Có thể thấy cặn nước làm mát khô lại, trông giống như một lớp vảy màu trắng phấn hoặc xanh nhạt bám quanh bình chứa, các ống dẫn hoặc các mối nối.
⦁ Rò rỉ qua lỗ thoát nước của bơm nước: rất khó phát hiện! Nhiều loại bơm nước có thể bị rò rỉ nước làm mát qua lỗ thoát khi joint làm kín bắt đầu hỏng. Việc động cơ thỉnh thoảng bị quá nhiệt, kết hợp với kim báo nhiệt độ dao động, tiếng ồn lạ phát ra từ bơm là những dấu hiệu cho thấy cần kiểm tra bơm nước.
⦁ Rò rỉ két sưởi cabin: Rò rỉ két sưởi gây mất nước làm mát và đi vào hệ thống điều hòa (HVAC). Đôi khi dung dịch này nhỏ giọt xuống thảm xe, nhưng thường thì nó bay hơi vào không khí trong cabin. Các dấu hiệu nhận biết: kính xe bị mờ hơi nước, có mùi ngọt bên trong xe, thảm xe bị ẩm (thường là ở phía ghế phụ), hệ thống sưởi hoạt động yếu…
⦁ Rò rỉ nhẹ ở két nước hoặc ống dẫn: Các vết rò rỉ nhỏ tại bầu chứa của két nước, mặt bích nhựa hoặc các lỗ thủng li ti có thể chỉ rò rỉ khi động cơ nóng lên và sau đó bay hơi ngay trên bề mặt. Hệ thống làm mát có nhiều bộ phận bằng nhựa bị lão hóa theo thời gian; những vết rò rỉ nhỏ này có thể không dễ phát hiện.
⦁ Hỏng nắp bình chứa nước làm mát: Nắp bình chứa nước làm mát bị yếu hoặc hỏng có thể khiến hệ thống mất áp suất. Khi áp suất giảm, nước làm mát có thể sôi ở nhiệt độ thấp hơn và thoát ra dưới dạng hơi.
Mực nước làm mát thấp có thể dẫn đến những hư hỏng nghiêm trọng cho động cơ. Khi thiếu nước làm mát, động cơ có thể bị quá nhiệt nhanh. Tình trạng quá nhiệt kéo dài có thể dẫn đến những chi phí sửa chữa tốn kém lẽ ra có thể tránh được nếu phát hiện sớm.
Các biện pháp phòng ngừa cơ bản: thường xuyên theo dõi mực nước làm mát; giải quyết ngay các vết rò rỉ nhỏ; tuân thủ lịch bảo trì để kiểm tra, thay thế nước làm mát. Mốc 50,000 đến 60,000 dặm là thời điểm nên súc rửa và kiểm tra toàn diện hệ thống, giúp ngăn ngừa các hư hỏng bất ngờ, đặc biệt là khi các bộ phận nhựa và joint bắt đầu xuống cấp. (HD)
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Trận chung kết Tây Ban Nha-Argentina trên sân Metlife đi vào kỷ lục trận cầu đắt đỏ nhất thế giới ở cả hai vế: Cầu thủ trên sân trị giá gần $2.4 tỷ và 82,500 chỗ ngồi được quy ra qua “sơ đồ tỷ đô,” theo Marca.
Theo dữ liệu định giá cầu thủ mới nhất, đội tuyển Tây Ban Nha sở hữu tổng giá trị khoảng 1.22 tỷ euro (gần $1.4 tỷ), trong khi đội Argentina được định giá khoảng 807.5 triệu euro (tương đương $923.6 triệu). Chỉ riêng hai đội cộng lại đã xấp xỉ $2.4 tỷ, con số chưa từng xuất hiện trong một trận chung kết World Cup trước đây.
Sân Metlife đi vào kỷ lục với trận cầu tỷ đô đắt đỏ nhất lịch sử. (Hình: Al Bello/Getty Images)
Đó mới chỉ là giá trị chuyển nhượng chứ chưa cộng thêm tiền lương, hợp đồng tài trợ cá nhân, bản quyền hình ảnh và giá trị thương mại mà các ngôi sao của hai đội tạo ra.
Con số tỷ đô trên sân đã choáng ngợp và thêm con số tận thu từ hơn 80 ngàn khán giả may mắn có một chỗ ngồi trên sân còn choáng ngợp hơn. Điển hình sau kết quả bán kết xác định Tây Ban Nha gặp Argentina ở chung kết, giá vé xem trận chung kết World Cup 2026 tiếp tục tăng phi mã do cung không đủ cầu.
Các báo tại Mỹ đã đưa số liệu giá vé xem trận chung kết bất ngờ tăng lên mức $10,000 cho vé đơn, còn các gói vé kèm dịch vụ khách sạn có giá từ $30,000 đến gần $60,000 cho các phòng chờ cụ thể.
Trên nền tảng bán lại vé chính thức của FIFA, chỗ ngồi rẻ nhất là $8,280 nằm ở hàng ghế sau của một góc trên khán đài sân MetLife. Kênh thể thao AS của Tây Ban Nha trong vai người mua vé chung kết xem Tây Ban Nha đá đã mô tả rằng mọi người “cần phép màu” mới có thể mua được vé xem trận chung kết World Cup 2026 theo đúng giá gốc của FIFA. Còn lại hầu hết đều phải bỏ ra số tiền cao gấp nhiều lần để có được một chỗ ngồi trên sân MetLife.
Theo Knightsbridge Circle, một dịch vụ trợ giúp cá nhân toàn cầu đã xác nhận có khách hàng đã mua sáu vé với giá $4 triệu cho gói dịch vụ đến New York, vào sân và xem lễ trao giải.
Cũng theo kênh AS của Tây Ban Nha, hơn 80.000 vé được bán ra cho trận chung kết World Cup 2026 và đừng bao giờ nghĩ đến việc sở hữu vé theo kênh chính thức của FIFA, còn lại thì giá thấp nhất phải bỏ ra là gần $10,000.
Rất rất nhiều cổ động viên không có khả năng mua vé vào sân xem trực tiếp đã chọn fan zone để xem chung kết World Cup 2026. (Hình: Pierre-Philippe Marcou/AFP via Getty Images)
Một số chuyên trang bán vé đã vẽ lại sơ đồ chỗ ngồi, hiển thị giá vé cho từng khu vực để người hâm mộ dễ bề lựa chọn. Trong sơ đồ này, người hâm mộ có thể thấy được tấm vé rẻ nhất có giá $9,309 chỉ dành cho chỗ ngồi ở nơi xa nhất, cao nhất trên khán đài. Thậm chí một số khu vực cũng ở nơi khán đài cao nhất, nhưng thuận tiện di chuyển hơn có giá vé từ $11,000 đến $13,000.
Các khu vực dễ quan sát trận đấu hơn ở khán đài A và B có giá vé dao động từ $20,000 đến $30.000 còn khu vực VIP giá tối thiểu là $49,000. Rõ ràng, chiếc ghế xem chung kết World Cup 2026 dù là ở hàng ghế xa nhất và cao nhất không dành cho giới bình dân.
Chính vì thế mà sơ đồ của một số chuyên trang bán vé đưa ra đã được gọi là “sơ đồ tỷ đô.”
Lại thêm một kỷ lục được sản sinh tại World Cup 2026 trong trận chung kết tỷ đô. (Anh Khoa) [kn]
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Huấn luyện viên của đội Tây Ban Nha, ông Luis de la Fuente hiểu rất rõ về Lionel Messi và xác định thành hay bại của Tây Ban Nha sẽ tùy thuộc vào cách ngăn chặn siêu sao của Argentina. Ông nhắn nhủ các học trò không thể “dằn mặt” như kiểu người Anh đã làm và càng không thể để xa tầm mắt như người Ai Cập say chiến thắng mà quên Messi ở trên sân.
Thế thì ông Luis de la Fuente chọn phương án nào?
Huấn luyện viên Luis De La Fuente đang chỉ đạo các cầu thủ Tây Ban Nha. (Hình: Charlotte Wilson/Getty Images)
Ông họp đấu pháp với các học trò nhưng không trả lời bằng những sơ đồ chiến thuật hay các phương án phòng ngự đặc biệt mà thay vào đó là một câu chuyện từ rất lâu rồi nhưng không bao giờ là cũ.
Nhà cầm quân của Tây Ban Nha kể: “Tôi từng có một trải nghiệm rất đặc biệt khi đối đầu với Messi. Khi đó tôi bố trí một cầu thủ theo sát cậu ấy. Sau khi cầu thủ đó nhận thẻ vàng, tôi buộc phải thay người vì không muốn cậu ấy nhận thẻ vàng thứ hai. Mọi sự cứ như là đúng với ý đồ chiến thuật nhưng điều sau đó xảy ra mới thật sự đáng nhớ. Sau khi cầu thủ kèm Messi rời sân, anh ấy ghi thêm bốn bàn thắng.”
Ông Luis de la Fuente là một nhà huấn luyện tài ba, nhưng qua cách truyền đạt của ông lại chẳng có tí gì liên quan đến chiến thuật hay phương án làm thế nào để ngăn chặn Messi.
Nhưng câu chuyện này đủ để các học trò ông hiểu về cầu thủ số 10 của Argentina trước khi bước vào chung kết. Một số 10 khác hẳn với các số 10 mà đã 37 trận đấu qua, Tây Ban Nha lập kỳ tích chưa biết thua. Đó cũng là số 10 mà khi các học trò ông còn là những cậu bé ở “lò” La Masia, rất nhiều người ao ước được chụp hình chung với Messi.
Đó cũng là lời thú nhận của một ông thầy từng trực tiếp trải qua cảm giác bất lực trước bài toán “làm sao ‘khóa’ được Messi.”
Và cũng từ ký ức ấy, huấn luyện viên Luis de la Fuente khẳng định sẽ không bố trí một cầu thủ nào theo kèm riêng Messi trong trận chung kết cả.
Theo huấn luyện viên Luis de la Fuente thì không thể “khóa” Messi theo cách thông thường. (Hình: Dan Mullan/Getty Images)
Ông phân tích nghe rất hợp lý: “Càng tập trung vào Messi, càng dễ để lộ khoảng trống ở những nơi khác. Điều mà chính đội Anh đã nhận hai bàn thua mà những cầu thủ ghi bàn không phải là số 10 của Argentina.”
Messi nguy hiểm nhất là khả năng kéo giãn hệ thống phòng ngự đối phương, phá vỡ cấu trúc đội hình của đối thủ. Khi đó các cầu thủ như Alvarez, Mac Allister, Enzo Fernandez hay bất cứ cầu thủ nào của Argentina băng lên từ tuyến hai đều nguy hiểm.
“Bắt chết Messi là điều không thể!” ông Luis de la Fuente xác định. “Cái khó là đừng để đội hình và lối chơi của mình bị xô lệch, phá vỡ bởi Messi và các cầu thủ Argentina,” ông thầy Luis de la Fuente xác định với các học trò.
Và với ông thì đây là một trận chung kết đáng nhớ nhất trong lịch sử của một nhà cầm quân xác định không thể “khóa” Messi mà hãy tập trung canh chừng cầu thủ nguy hiểm nhất thế giới. (Nguyễn Luân) [kn]
ORANGE COUNTY, California (NV) – Những căn nhà bị tịch biên đang thu hút nhiều sự chú ý từ người mua có ngân sách hạn chế, giữa lúc giá nhà và lãi suất vay còn cao tại Mỹ, theo Fast Company hôm Thứ Ba, 7 Tháng Bảy.
Báo cáo mới của Realtor.com cho thấy nhà bị tịch biên nhận được nhiều hơn 26.5% lượt xem so với tin rao bán thông thường trong sáu tháng đầu năm 2026. Mức độ quan tâm tăng lên phản ánh khó khăn về khả năng chi trả mà nhiều người mua đang gặp phải.
Nhà bị tịch biên bán thấp hơn giá trị ước tính khoảng 27%, thu hút nhiều người mua có ngân sách hạn chế. (Hình minh họa: Storyblocks.com)
Ông Joel Berner, kinh tế gia cao cấp của Realtor.com, nhận định loại nhà này có thể đem lại cơ hội mua với giá thấp đáng kể. Trong Tháng Tư, căn nhà bị tịch biên trung vị (median) được bán thấp hơn 27.2% so với giá trị do mô hình định giá tự động của Realtor.com ước tính.
Mức chênh lệch trên áp dụng cho nhà thuộc sở hữu của bên cho vay, thường được gọi là REO, viết tắt của Real Estate Owned. Đây là những căn đã được đưa ra đấu giá sau khi tịch biên nhưng chưa tìm được người mua với mức giá tối thiểu do bên cho vay đặt ra.
Sau cuộc đấu giá, ngân hàng hoặc công ty quản lý khoản vay tiếp nhận căn nhà rồi đưa lên hệ thống rao bán địa ốc. Người mua REO thường có thể sử dụng khoản vay mua nhà thông thường và kiểm tra bên trong căn nhà trước lúc hoàn tất giao dịch.
Giá rao thấp thu hút người mua
Realtor.com cho biết giá rao trung vị (median) của nhà bị tịch biên thấp hơn hơn 30% so với những căn cùng loại trong cùng khu vực. Các bên cho vay thường muốn bán REO tương đối nhanh nhằm giảm chi phí bảo trì, thuế, bảo hiểm và quản lý tài sản.
Số lượt xem cao hơn cho thấy người mua đang tích cực tìm kiếm những lựa chọn có giá thấp. Tuy vậy, lượt xem chưa chuyển thành tốc độ bán nhanh. Nhà REO nằm trên thị trường lâu hơn trung bình 11 ngày so với một tin rao bán thông thường trong cùng khu vực.
Diễn biến này xuất hiện giữa lúc người mua nói chung có thêm khả năng thương lượng. Giá rao bán nhà trung vị tại Mỹ giảm 2.5% trong Tháng Sáu so với cùng kỳ năm trước, mức giảm hằng năm lớn nhất trong dữ liệu Realtor.com từ năm 2017.
Số nhà chờ hoàn tất giao dịch cũng tăng năm thứ bảy liên tiếp tính theo từng tháng cùng kỳ. Những số liệu này cho thấy người bán đang phải thận trọng hơn với giá rao, trong lúc người mua chú ý nhiều hơn đến những căn có giá phù hợp.
Tịch biên trở lại mức trước đại dịch
Nhà REO chiếm 1.3% tổng số nhà đang rao bán tại Mỹ trong Tháng Tư. Đây là tỉ lệ cao nhất của một Tháng Tư kể từ mức 1.7% ghi nhận năm 2020.
Tuy nhiên, Realtor.com đánh giá hoạt động tịch biên đang trở lại nhịp độ của năm 2019 và vẫn thấp hơn nhiều so với giai đoạn khủng hoảng tài chính và nhà ở. ATTOM cũng cho biết số hồ sơ tịch biên tăng so với năm ngoái, trong lúc tổng hoạt động vẫn thấp hơn đáng kể so với trước đại dịch.
Trong quý đầu năm 2026, khoảng 118,727 bất động sản tại Mỹ nhận ít nhất một hồ sơ liên quan đến tịch biên, tăng 26% so với cùng kỳ năm trước. Bên cho vay thu hồi hoàn tất 14,020 căn, tăng 45%.
Các lệnh tạm ngưng tịch biên và chương trình hoãn thanh toán liên bang từng làm số vụ giảm mạnh trong thời đại dịch. Những chương trình hỗ trợ bổ sung của Fannie Mae và Freddie Mac bắt đầu được thu hẹp từ năm 2024, sau đó số vụ tịch biên tăng trở lại từ mức rất thấp.
Chi phí sở hữu nhà tăng cũng gây thêm khó khăn. Thuế địa ốc, bảo hiểm nhà, phí hiệp hội cư dân và chi phí sinh hoạt cao hơn khiến một số chủ nhà khó theo kịp khoản thanh toán hằng tháng. Người sử dụng khoản vay có lãi suất điều chỉnh còn có thể phải trả nhiều hơn do lãi suất duy trì ở mức cao.
Theo Realtor.com, những người mua nhà từ năm 2023 chịu nhiều rủi ro hơn vì thời gian tích lũy giá trị sở hữu còn ngắn. Giá nhà tại nhiều nơi cũng tăng chậm lại, khiến nhóm này dễ rơi vào tình trạng số tiền còn nợ cao hơn giá trị hiện tại của căn nhà.
Tập trung tại các thị trường giá thấp
Những thành phố có tỉ lệ nhà bị tịch biên cao nhất thường thuộc nhóm thị trường có giá tương đối thấp. Người sở hữu nhà tại đây thường có ít dư địa tài chính hơn để ứng phó với việc mất việc, chi phí bảo hiểm tăng hoặc một khoản sửa chữa lớn.
Trong số 100 khu vực đô thị lớn được Realtor.com khảo sát, Lake Charles, Louisiana, đứng đầu với nhà REO chiếm 10.2% tổng số tin rao bán. Giá rao trung vị (median) của toàn thị trường tại đây là $238,700.
Tuscaloosa, Alabama, đứng thứ hai với 7.7%, tiếp theo là Dayton-Kettering-Beavercreek, Ohio, với 6%. Davenport-Moline-Rock Island, thuộc Iowa và Illinois, cùng Montgomery, Alabama, đều ở mức 5.7%.
Redding là thành phố California đứng cao nhất trong danh sách, với nhà bị tịch biên chiếm 5.4% tổng số tin rao. Giá rao trung vị tại đây là $435,248, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường ven biển của tiểu bang.
Nếu tính số lượng thay vì tỉ lệ, Chicago dẫn đầu với 611 căn REO được rao bán trong Tháng Sáu. Philadelphia có 586 căn, Houston có 579 căn, Baltimore có 360 căn và Phoenix có 347 căn.
Nhà REO thường bán theo hiện trạng
Dù có giá thấp, nhà bị tịch biên đi kèm nhiều trở ngại. Các căn REO thường được bán theo hiện trạng, nghĩa là bên cho vay hiếm khi đồng ý sửa chữa hoặc nâng cấp nhà trước lúc bàn giao.
Người mua cần kiểm tra mái nhà, hệ thống điện, đường ống nước, nền móng, máy điều hòa và các dấu hiệu hư hại do căn nhà bị bỏ trống. Chi phí sửa chữa có thể làm giảm đáng kể khoản tiết kiệm từ giá mua thấp.
Chất lượng tin rao cũng thấp hơn. Realtor.com ghi nhận một tin REO có ít hơn 30.4% hình ảnh, và phần mô tả ngắn hơn 33% so với tin rao bán thông thường. Người mua vì thế thường phải đến xem trực tiếp mới đánh giá được đầy đủ tình trạng căn nhà.
Người mua cũng nên kiểm tra quyền sở hữu, các khoản nợ gắn với bất động sản, thuế chưa thanh toán và quy định tịch biên tại từng tiểu bang. Quyền của chủ cũ sau cuộc đấu giá khác nhau tùy nơi, đặc biệt tại một số tiểu bang có thời hạn cho phép chuộc lại nhà.
Độ tuổi trung bình của người mua nhà lần đầu tại Mỹ đã tăng lên mức kỷ lục 40 tuổi. Nhóm này chỉ chiếm 21% tổng số người mua trong cuộc khảo sát năm 2025 của Hiệp Hội Môi Giới Địa Ốc Quốc Gia. Giá thấp hơn của nhà REO có thể mang đến thêm một lựa chọn cho người đã bị trì hoãn kế hoạch sở hữu nhà.
Ông Berner cho rằng mua nhà bị tịch biên đòi hỏi sự kiên nhẫn và chuẩn bị tài chính đầy đủ. Đối với người có khả năng kiểm tra căn nhà cẩn thận, dự trù chi phí sửa chữa và xử lí các thủ tục phức tạp, khoản tiết kiệm có thể rất đáng kể. (Ng.Tr.)[T.C.]
Hôm Thứ Năm 16 Tháng Bảy, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ triệu tập “Hội nghị cấp bộ trưởng về sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố chính trị,” tại thủ đô Washington D.C. Hội nghị có sự tham dự của đại diện 66 quốc gia, được coi là cơ hội để Mỹ kêu gọi sự ủng hộ quốc tế trong cuộc chiến chống lại điều mà chính quyền Trump mô tả là “mối đe dọa của bạo lực cánh tả.”
Ngoại Trưởng Marco Rubio phát biểu khai mạc tại sự kiện mang tên “Hội nghị cấp Bộ trưởng về sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố chính trị” diễn ra tại Bộ Ngoại Giao hôm 16 Tháng Bảy tại Washington, D.C. (Hình: Brendan Smialowski/AFP via Getty Images)
Cánh tả lên thớt!
Hội nghị do Ngoại Trưởng Marco Rubio chủ trì, cùng với bộ trưởng Bộ Tài Chính, ông Scott Bessent và cố vấn chính sách Toà Bạch Ốc Stephen Miller. Nhật báo The Guardian tường thuật dù tiêu đề của hội nghị là chống khủng bố chính trị, nhưng trọng tâm lại là bàn cách trấn áp bạo lực cánh tả. Tờ báo lý giải: “Điều này diễn ra khi Donald Trump tăng cường nỗ lực chụp mũ các đối thủ chính trị của mình là cộng sản, khi ngày càng nhiều chính trị gia tự nhận mình thuộc đảng Xã Hội Dân Chủ Hoa Kỳ… Hội nghị không đề cập tới các vụ tấn công của phe cánh hữu, chẳng hạn như vụ bạo loạn ngày 6 Tháng Giêng 2021 tại Tòa Nhà Quốc Hội.”
Các quan chức chính quyền Trump cho rằng bạo lực chính trị cánh tả là một “điểm mù” (blind spot) trong nỗ lực chống khủng bố quốc tế xưa nay chỉ tập trung vào chủ nghĩa cực đoan Hồi Giáo và các nhóm cực hữu. Nay thì điều đó phải thay đổi: tập trung mục tiêu vào bạo lực của các nhóm cánh tả mà ông Trump vẫn thường gọi là bọn cánh tả cấp tiến điên khùng “Crazy Radical Left” trong các bài đăng của mình.
Phát biểu khai mạc hội nghị, Ngoại Trưởng Rubio đưa ra những lời tố cáo hết sức gay gắt. Ông nói: “Họ [những người cánh tả] có thể tự gọi mình là người chống chủ nghĩa tư bản hoặc chống chủ nghĩa đế quốc, cộng sản, vô chính phủ hoặc Marxist nhưng đó chỉ là sự oán hận độc hại được che đậy bằng ngôn ngữ bình đẳng và công lý. Họ có một nhu cầu mãnh liệt muốn phá hủy những gì đẹp đẽ và đúng đắn nhân danh những kẻ xấu xa và không có gì khác để cống hiến cho thế giới thông qua bạo lực và khủng bố.”
Ông gọi những người cánh tả là “bóng tối đang xâm chiếm” và “kẻ thù của nền văn minh.” “Đây là cuộc nổi dậy của những kẻ tồi tệ nhất chống lại những người tốt đẹp nhất, cuộc nổi dậy của những kẻ yếu hèn chống lại những người mạnh mẽ và lương thiện,” ông Rubio nói và khẳng định, “Chúng ta sẽ phá bỏ những mạng lưới [cánh tả] này từng viên gạch một.”
Phụ hoạ với ông Rubio, ông Miller lên án bạo lực chính trị cánh tả là “căn bệnh ung thư chết người đối với nền văn minh.” “Người cánh tả về cơ bản bị thúc đẩy bởi sự đố kỵ, thù hận và ghen ghét. Người cánh tả nhìn vào những gì đẹp đẽ, tốt lành và tự nhiên và tràn đầy sự đố kỵ và thù hận,” ông Miller nói.
Không dừng ở các lời chỉ trích trên bàn hội nghị, ông Rubio chỉ thị cho Bộ Ngoại Giao Mỹ công bố “chính sách hạn chế thị thực (visa) mới, nhắm vào thành viên của các nhóm khủng bố cực tả.” Trước đây chính quyền Trump chỉ định “Antifa” (chống phát xít) là nhóm cực tả – nhưng antifa ở Mỹ là một quan niệm, không phải là một tổ chức có cơ cấu, có nhân sự cụ thể. Tháng Mười Một năm ngoái, Bộ Ngoại Giao Mỹ liệt bốn tổ chức cánh tả Châu Âu vào danh sách tổ chức khủng bố, treo thưởng $10 triệu cho thông tin về cơ chế tài chính của các nhóm này. Có lẽ chính sách thị thực mới nhắm vào thành viên của bốn tổ chức Antifa Ost (Đức), International Revolutionary Front (Ý), Armed Proletarian Justice (Hy Lạp) và Revolutionary Class Self-Defense (Hy Lạp).
Ai là khủng bố?
Khủng bố cánh tả hay bạo lực chính trị cánh tả là gì?
Về lý thuyết, chủ nghĩa khủng bố cánh tả bao gồm các hành vi bạo lực xuất phát từ hệ tư tưởng cộng sản, chủ nghĩa vô chính phủ, chống lại chủ nghĩa tư bản. Những kẻ cực đoan cánh tả nói rằng họ chống lại cái mà họ coi là sự áp bức mang tính hệ thống, sự tàn phá môi trường và bất công xã hội. Loại bạo lực này khác hoàn toàn với các hình thức đấu tranh bất bạo động chống chiến tranh, chống độc tài, bảo vệ môi trường… thường được gọi chung là phong trào cấp tiến.
Ở phía đối lập, bạo lực cánh hữu hoặc cực hữu bao gồm các hành vi tấn công xuất phát từ hệ tư tưởng bảo thủ, kỳ thị chủng tộc, đề cao chủ nghĩa da trắng thượng đẳng, chống người da màu, người chuyển giới. Dữ liệu từ các tổ chức nghiên cứu như Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS), Liên Đoàn Chống Phỉ Báng (ADL) ghi nhận, bạo lực chính trị từ nhóm cực hữu là thành phần chính gây ra khủng bố nội địa ở Mỹ nhiều thập niên qua, từ tổ chức KKK cuối thế kỷ 19 đến những vụ thảm sát hàng loạt mà mục tiêu là người da màu trong các siêu thị gần đây.
Ngoài ra có một phong trào khủng bố gắn liền với Hồi Giáo cực đoan, chống Mỹ và Phương Tây về mọi phương diện, tiêu biểu là các tổ chức khủng bố quốc tế như Al-Qaeda, nhà nước Hồi Giáo ISIS, Hamas… Các tổ chức này thường nhắm mục tiêu vào thường dân, sử dụng bạo lực dã man như mang bom tự sát chỗ đông người. Vụ khủng bố kinh hoàng ngày 9 Tháng Mười Một 2001 do Al Qaeda thực hiện tại Mỹ, vụ khủng bố ngày 7 Tháng Mười 2023 tại Israel là minh chứng đầy đủ cho tính chất dã man của chủ nghĩa khủng bố Hồi Giáo cực đoan.
Cánh tả là kẻ thù nguy hiểm nhất?
Cánh tả và cánh hữu đều có thành phần cực đoan và bạo lực, nhưng theo nhiều cuộc nghiên cứu, bạo lực chính trị của cánh tả “ít gây chết người hơn hẳn” so với bạo lực của cánh hữu và các phần tử thánh chiến Hồi Giáo. Có điều, sau khi ông Trump tham gia chính trường năm 2016, tình trạng bạo lực do phe cánh tả gây ra tại Mỹ gia tăng rất nhanh. Ông Trump cũng liên kết những vụ ám sát hụt nhắm vào ông là do các phần tử cực đoan cánh tả thuộc đảng Dân Chủ dù điều tra của cơ quan công lực không tìm thấy bằng chứng cho điều đó.
Viện Nghiên Cứu Cato (Cato Institute) – một tổ chức tư vấn theo khuynh hướng tự do (libertarian) – xem xét về phương diện ý thức hệ 620 vụ ám sát chính trị từ năm 1975 đến nay, không kể vụ 9/11, cho thấy 391 vụ do bạo lực cánh hữu gây ra, nhiều hơn năm lần so với 65 vụ do bạo lực cánh tả. Nghiên cứu mà Cato công bố Tháng Chín năm ngoái ghi nhận trong năm năm qua, có 81 người thiệt mạng do bạo lực chính trị tại Mỹ; trong đó, phần tử khủng bố cánh hữu chịu trách nhiệm 54%, các phần tử Hồi Giáo cực đoan gây ra 21%, và các phần tử khủng bố cánh tả gây ra 22%.
Một phân tích được công bố năm 2024 trên tạp chí của Viện Tư Pháp Quốc gia – cơ quan nghiên cứu của Bộ Tư Pháp – cũng cho kết quả tương tự: từ năm 1990, “các phần tử cực đoan cánh hữu đã gây ra số vụ giết người vì hệ tư tưởng nhiều hơn hẳn so với các phần tử cực đoan cánh tả hoặc Hồi Giáo,” với 227 vụ và 520 ca tử vong; các phần tử cực đoan cánh tả chịu trách nhiệm 42 vụ, 78 ca tử vong trong cùng thời kỳ.
Một nghiên cứu vào năm 2025 của Trung Tâm Nghiên Cứu Chiến Lược và Quốc Tế (CSIS) cho thấy trong giai đoạn 2016-2025, các vụ tấn công của cánh tả đã khiến 13 người thiệt mạng, so với 82 ca tử vong do các vụ tấn công cánh hữu gây ra.
Rõ ràng, khủng bố hay bạo lực cánh hữu nguy hiểm hơn nhiều so với bạo lực cánh tả. Tuy vậy, các nghiên cứu cũng ghi nhận gần đây bạo lực cánh tả có xu hướng tăng; từ năm ngoái 2025 số vụ bạo lực do cánh tả gây ra đã nhiều hơn số vụ từ cánh hữu.
Ai cũng có thể bị chụp mũ khủng bố
Khủng bố, bạo lực chính trị là chuyện không thể dung thứ, dù xuất phát từ cánh tả hay cánh hữu. Lên án và ngăn chặn bạo lực chính trị là cần thiết để bảo vệ cuộc sống an lành của người dân Mỹ.
Tuy nhiên, dồn hoả lực vào “khủng bố cánh tả” có nguy cơ làm giảm cảnh giác với mối đe dọa của bạo lực cánh hữu và Hồi Giáo cực đoan. Do cuộc chiến ở Trung Đông, lời kêu gọi “trả thù” đáng sợ của chế độ thần quyền Iran, nguy cơ khủng bố Hồi Giáo đang tăng lên từng ngày, lẽ ra chính quyền phải dành nhiều nguồn lực hơn cho việc ngăn chặn khủng bố kiểu jihadist, ám sát chính trị, cả trong và ngoài nước Mỹ.
Thêm nữa, coi khủng bố cánh tả như một “ông kẹ” mà không định nghĩa chính xác thì có khả năng xoá nhoà ranh giới giữa bạo lực chính trị và phản kháng bất bạo động của những người cấp tiến, đấu tranh cho một xã hội công bằng hơn. Những người chỉ trích cảnh báo rằng việc chính quyền tập trung vào bạo lực cánh tả có thể dẫn đến tình trạng lạm quyền, và các thẩm quyền chống khủng bố sâu rộng của chính phủ có thể bị lợi dụng để nhắm vào những người chỉ trích thuộc phe cánh tả.
Tháng Chín năm ngoái, Tổng Thống Trump ký ban hành một bản ghi nhớ về chống khủng bố nội địa, rồi Tháng Sáu năm nay Toà Bạch Ốc lại công bố “Chiến lược chống khủng bố” USCS 2026, cả hai văn bản đều nhắm mục tiêu vào dân nhập cư, giới pháp lý và hoạt động xã hội, báo chí và người biểu tình, coi đó là “những phần tử cực đoan cánh tả bạo lực” một cách vô căn cứ. Với mục tiêu như vậy, bất cứ người dân nào cũng có nguy cơ “trở thành khủng bố” dù chỉ tham gia một cuộc biểu tình bất bạo động hay viết bài phản kháng trên mạng xã hội! (Xem thêm bài“Nổi gai ốc với ‘Chiến lược chống khủng bố của Trump’” – Người Việt ngày 23 Tháng Năm,2026)
Năm ngoái, Liên Đoàn Tự Do Dân Sự Mỹ (ACLU) cảnh báo chính sách chống khủng bố nội địa và bạo lực chính trị của chính quyền Trump có thể bị lợi dụng để nhắm mục tiêu vào xã hội dân sự và những người chỉ trích ông Trump. Tại hội nghị hôm Thứ Năm, Bộ Trưởng Scott Bessent yêu cầu: “Trong cuộc chiến chống khủng bố nội địa, chúng ta phải tôn trọng các quyền hiến pháp về tự do ngôn luận, lập hội và hội họp của tất cả người Mỹ.” Nhưng lời của ông Bessent chìm nghỉm sau những cáo buộc mạnh mẽ của các ông Rubio, Miller! [dt]
MIAMi, Florida (NV) – Mệt mỏi sau thất bại ở bán kết khi mục tiêu vô địch tan vỡ, hai đội Anh và Pháp bước vào trận tranh hạng ba với tất cả những gì còn lại tại trận đấu có đến 10 bàn thắng, trong đó có sáu bàn cho các cầu thủ Anh.
Thật mãn nhãn khi bình quân cứ hơn 10 phút thì người xem lại được chứng kiến một bàn thắng trong trận tranh hạng ba World Cup 2026.
Declan Rice (4) mở tỉ số rất sớm ở phút thứ ba khởi đầu cho cơn mưa gôn “điên rồ” với 10 bàn thắng của cả hai đội. (Hình: Buda Mendes/Getty Images)
Hiệp một được ví là màn độc diễn của các cầu thủ Anh khi họ dễ dàng dẫn trước bốn bàn. Rice mở tỉ số ở ngay phút thứ ba, đến phút 18, Konsa nâng tỉ số 2-0, sau đó Saka làm liền cú đúp với hai bàn vào phút 37 và 45+1.
Bốn bàn được ví như những bài tập không đối kháng và không ai còn nhận ra á quân World Cup 2026 với dàn sao đắt giá cùng mục tiêu vô địch đặt ra ngay từ đầu giải.
Sang hiệp hai thì điều kỳ diệu thật thú vị đến từ đội Pháp mà ai cũng nghĩ họ đã knock-out sau bốn bàn ở hiệp một. Mbappe ghi liền hai bàn ở phút 48 và 66. Barcola rút ngắn 3-4 bằng bàn thắng ở phút 54.
Cầu trường sôi động hẳn và nhiều người cổ vũ các cầu thủ Pháp với hy vọng một bàn thắng nữa sẽ tạo nên tỉ số hòa kịch tính giúp Pháp có cơ hội ngược dòng hoặc bước vào hiệp phụ.
Phút 81, cơ hội gỡ hòa đến rất gần khi Olise của Pháp nhận đường chuyền thuận lợi của Dembele nhưng cú nắn nót sửa lòng của cầu thủ đang thi đấu cho Bayern Munich lại chệch cột dọc trong tiếc nuối.
Ngay sau pha bóng hụt ăn của Olise thì trong đợt tấn công của Anh ở phút 85, hậu vệ Gusto non nớt phạm lỗi dẫn đến bị quả phạt đền. Saka lạnh lùng sút chính xác đưa đội Anh vượt lên dẫn 5-3 đồng thời cũng là hat-trick cho cầu thủ này.
Nhưng các cầu thủ Pháp không chịu dừng lại. Quả Bóng Vàng Dembele rút ngắn 4-5 ở phút 90+6.
Mbappe (10) mở đầu cho những hy vọng của đội Pháp với hai bàn gỡ ở đầu hiệp hai nhưng cuộc rượt đuổi đấy chỉ thêm phần thú vị và kịch tính trong trận đấu có cơn mưa gôn đến 10 bàn thắng. (Hình: Jamie Squire/Getty Images)
Hy vọng lại nhen nhúm cho các cầu thủ Pháp thì phút 90+8, Bellingham có pha độc diễn từ sân nhà xâm nhập khu 16m50 và tung cú sút ấn định tỉ số 6-4 khép lại “cơn mưa gôn” khá “điên rồ” trong trận tranh huy chương đồng.
Anh nhận huy chương đồng trong khi á quân World Cup 2022 trắng tay với vị trí hạng tư. (Phú Trường) [dt]
LITTLE SAIGON, California (NV) – Nhiệm vụ chính của bộ chỉ huy Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ tại Việt Nam (Headquarters, U.S. Army Special Forces) là phối hợp với Bộ Tư Lệnh MACV, nhằm cố vấn, tổ chức, huấn luyện và trang bị cho Civilian Irregular Defense Group (CIDG – Dân Sự Chiến Đấu). Các quân nhân của đơn vị này, phần nhiều là các chiến binh thuộc sắc tộc thiểu số vùng Tây Nguyên miền Nam Việt Nam.
Ngô Văn Quy tại Đại Hội Thiết Giáp Binh 2026 tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Vào năm 1962, cấu trúc của Lực Lượng Đặc Biệt (LLĐB) Hoa Kỳ tại Việt Nam đang nằm trong giai đoạn chuyển giao và thử nghiệm hành quân. Hệ thống các Toán A, B, C của Liên đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ (5th Special Forces Group) phối hợp chặt chẽ với đơn vị LLĐB/VNCH để khai triển chiến lược bất đối xứng chống du kích.
Ngô Văn Quy kể: “Khi xong chương trình thụ huấn tại căn cứ Bear Cat, tôi được đưa về các trung tâm huấn luyện Đồng Đế và Dục Mỹ, để thụ huấn thêm về các môn sình lầy, nhảy dù, nhảy trực thăng và cận chiến. Tổng cộng hơn sáu tháng. Đến thời điểm này, tôi thực thụ trở thành một chiến sĩ Biệt Kích của Liên Đoàn 5 Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ, và bắt đầu được đưa về những nơi đóng quân của Biệt Kích dọc theo biên giới Việt-Miên-Lào.”
Cấu Trúc Hệ Thống Toán A, B, C năm 1962
Năm 1962, Liên Đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ (Mũ Xanh) mới chỉ đưa các toán Biệt Kích sang Việt Nam theo dạng biệt phái tạm, chứ chưa chuyển toàn bộ Bộ Chỉ Huy Liên Đoàn sang Nha Trang. Việc chuyển giao chính thức diễn ra vào cuối năm 1964. Trước đó, để điều hành sự hoạt động của liên đoàn, họ thành lập Bộ Chỉ Huy LLĐB Hoa Kỳ tại Việt Nam vào Tháng Chín, 1962.
Hệ thống chỉ huy được phân cấp theo mô hình từ lớn đến nhỏ như sau:
Toán C (C-Detachment – Trung Đội Hành Quân) cao nhất của các toán. Cấp bậc chỉ huy của toán này, thường do một đại tá hoặc trung tá cấp lữ đoàn, hay trung đoàn phụ trách. Chức năng của họ là cấp bộ chỉ huy cao nhất tại bản địa, tương đương cấp Quân Khu hoặc Vùng Chiến Thuật. Toán C chịu trách nhiệm lập kế hoạch chiến lược, quản lý hậu cần sâu rộng, kết nối thông tin giữa Sài Gòn và các vùng chiến thuật, đồng thời phân bổ tài chính từ CIA và quân đội Mỹ cho các dự án.
Toán B (B-Detachment – Đại Đội Hành Quân). Toán này, cấp bậc chỉ huy, thường do một thiếu tá hoặc đại úy dày dạn kinh nghiệm chỉ huy. Vị chỉ huy đơn vị này với chức năng hoạt động như một bộ chỉ huy thu nhỏ ở cấp tỉnh hoặc tiểu khu. Toán B quản lý, tiếp tế hậu cần và yểm trợ hỏa lực, cũng như cứu viện cho nhiều Toán A trong khu vực trách nhiệm của mình.
Toán A (A-Detachment / Toán Alpha – ODA) nhỏ nhất trong các toán. Cấp bậc chỉ huy của toán thường do một đại úy, toán trưởng và trung úy, toán phó. Quân số chuẩn của toán là 12 nhân viên. Bao gồm các chuyên viên tinh nhuệ về vũ khí, chất nổ, công binh, y tế, truyền tin, và tình báo.
Ngô Văn Quy (bìa phải), một phụ nữ người Thượng (giữa) và một chiến hữu Biệt Kích ở một buôn thượng Việt Nam 1963. (Hình: Ngô Văn Quy cung cấp)
Trang bị vũ khí đặc biệt và kỹ thuật chiến đấu của Biệt Kích Quân
Ngô Văn Quy cho biết: “Chức năng quan trọng của toán này là, thành lập mũi nhọn trực tiếp bám địa bàn, cắm chốt tại các vùng sâu, vùng xa, biên giới hẻo lánh. Nhiệm vụ cốt lõi của họ là xây dựng các trại biên phòng và huấn luyện lực lượng bán quân sự địa phương. Tính đến giữa Tháng Mười, 1962 thì bộ chỉ huy lâm thời này quản lý 24 toán Biệt Kích thuộc các toán A, B và C. Tất cả các toán này được điều động luân phiên, theo tiêu chuẩn tạm thời cứ sáu tháng cho một chuyến công tác, được đặt tại các Liên Đoàn 1, Liên Đoàn 5 và Liên Đoàn 7, Hoa Kỳ. Các liên đoàn này đặt bộ chỉ huy tiền phương trên khắp bốn vùng chiến thuật tại miền Nam VNCH.”
Chia sẻ với nhật báo Người Việt những góc khuất rất thực tế về đời lính biệt kích, đặc biệt là kỹ thuật về vũ khí và kinh nghiệm mưu sinh thoát hiểm khốc liệt trong rừng sâu, ông Quy kể chi tiết những tình tiết quý giá, đó là về vũ khí và trang bị hành quân.
Biệt Kích Quân là lực lượng đặc chủng phối thuộc cùng Liên Đoàn 5 LLĐB Hoa Kỳ, nên họ được trang bị những vũ khí đặc biệt, tối tân với tính cách cơ động và được bảo mật. Như súng ngắn Ru-lô (Revolver) đặc biệt. Ông Quy nói: “Lính Biệt Kích đi rừng rất chuộng những khẩu súng ngắn nhỏ gọn như súng Ru-lô. Loại súng này có ưu điểm tuyệt đối là không bao giờ bị kẹt đạn, do cát bụi hay bùn lầy, giúp người lính có thể phản ứng ngay lập tức trong các tình huống chạm trán bất ngờ phải cận chiến. Ngoài ra, khi hành quân thì chúng tôi trang phục không phù hiệu, không màu cờ gì cả, để bảo mật tung tích khi hoạt động sâu trong lòng địch hoặc sát biên giới. Toàn bộ quân phục ngụy trang rằn ri, ba lô và giày của chúng tôi hoàn toàn không có nhãn mác, không thêu cấp bậc hay bảng tên. Nếu không may hy sinh hoặc bị bắt, phía đơn vị có thể chối bỏ hành tung để bảo vệ bí mật chiến dịch.”
Cũng theo ông Quy, thắt lưng hành quân của người lính Biệt Kích được thiết kế để mang theo lượng đạn và lựu đạn nhiều gấp đôi lính bộ binh thông thường, nhằm bảo đảm hỏa lực liên tục để mở đường máu rút quân, khi bị bao vây.
Nói đến sự mưu sinh thoát hiểm trong rừng sâu, đối với ông Quy, kẻ thù trong rừng không chỉ có đối phương mà còn là sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Những kinh nghiệm mưu sinh mà ông chia sẻ chính là những bài học sinh tử, trong đó có kỹ thuật di chuyển không dấu vết. Do đó, khi thám sát trong rừng, quy tắc nghiêm ngặt là không được bẻ cành cây, không để lại rác lương khô và phải giẫm lên đá hoặc rễ cây lớn để tránh để lại dấu giày bốt. Tại vì địch quân có những toán “luộc dấu” chuyên tìm dấu vết bụi cỏ bị dẫm, cành cây gãy… rất tinh vi, chỉ một sơ suất nhỏ là toàn sẽ bị lộ và sẽ bị địch săn đuổi.
Ngô Văn Quy kể: “Về vấn đề kỷ luật, tuyệt đối tất cả phải giữ yên lặng, nhất là khi đi rừng vào ban đêm, việc giữ im lặng là yếu tố sống còn. Do đó, khi hành quân đêm, toán Biệt Kích giao tiếp hoàn toàn bằng ám hiệu tay. Ngay cả khi bị côn trùng độc cắn, người lính cũng phải cắn răng chịu đựng, không được phát ra tiếng động. Còn thêm vấn đề quan trọng nữa, đó là sự sinh tồn bằng nguồn nước tự nhiên. Vì khí hậu miền Nam Việt Nam vô cùng oi bức, lượng nước mang theo trong bi-đông thường cạn kiệt sau vài ngày hành quân dã chiến. Qua đó, khi cạn nước uống mang theo, chúng tôi phải tìm nguồn nước từ các dòng suối sâu, hoặc trong trường hợp nguy cấp phải chặt các loại dây leo thân gỗ (dây gắm, cây mây) để hứng từng giọt nước uống mưu sinh.”
Ngô Văn Quy (phải) và ca sĩ Thanh Tuyền tại Little Saigon, 2026. (Hình: Ngô Văn Quy cung cấp)
Ngoài ra đó, nghệ thuật ẩn mình chờ trực thăng (Medevac/Extraction) rất là quan trọng khi toán Biệt Kích đang bị địch quân bao vây. Đến khi gọi được trực thăng đến bốc quân, tình thế hiểm nghèo nhất là làm sao vừa giữ khoảng cách an toàn với địch quân, vừa phải ném lựu đạn khói định vị bãi đáp chính xác, để cho phi công Mỹ đáp xuống. Ông thuật lại giây phút nghẹt thở khi phải bò sát mặt đất, chịu đựng sức gió từ cánh quạt trực thăng thổi rạp cây cối xung quanh, mà các Biệt Kích quân bắt buộc phải bò đến để leo lên trực thăng, giữa làn đạn bắn đuổi.
Cách phối hợp giữa LLĐB Hoa Kỳ Và LLĐB VNCH
Năm 1962 đánh dấu cột mốc quan trọng khi Mỹ chuyển giao chương trình Phòng Vệ Dân Sự và Xung Kích Dân Sự Vụ (CIDG) từ Lực Lượng CIA sang cho Lực Lượng Đặc Biệt Hoa Kỳ và Lực Lượng Đặc Biệt VNCH đồng quản lý. Quá trình này gọi là Operation Switchback.
Cách thức phối hợp giữa hai bên dựa trên nguyên tắc Chỉ Huy Song Hành (Dual Command).
Central Intelligence Agency (CIA) là Cơ Quan Tình Báo Trung Ương Hoa Kỳ. Đây là cơ quan tình báo thường hoạt động ở những nước ngoài Hoa Kỳ. Đây cũng là cơ quan dân sự của chính phủ Liên Bang Hoa Kỳ, chuyên thu thập và phân tích thông tin an ninh quốc gia.
Ngoài ra, tùy thuộc vào từng lĩnh vực, CIA còn có thể là viết tắt của một số cụm từ khác ít phổ biến hơn. Thí dụ như trong Kiểm Toán – Tài chính, được gọi là: Certified Internal Auditor (CIA – Chứng Chỉ Kiểm Toán Viên Nội bộ). Trong việc bảo mật và công nghệ thông tin và mô hình là Confidentiality, Integrity, Availability (CIA – Bảo Mật, Toàn Vẹn và Sẵn Sàng). Đó là ba yếu tố cốt lõi mật của an ninh thông tin Hoa Kỳ.
Vài năm sau đó, thực hiện chương trình rút quân của Hoa Kỳ, LLĐB giải tán, và bàn giao toàn bộ căn cứ Polei Kleng lại cho lực lượng Biệt Động Quân VNCH vào ngày 31 Tháng Tám, 1970. Sau đó, nơi này trở thành bản doanh của Tiểu Đoàn 62 Biệt Động Quân Biên Phòng.
Sau đó nữa là trận chiến Mùa Hè Đỏ Lửa 1972, Trại Polei Kleng (Lệ Khánh) đã đi vào quân sử với trận phòng thủ vô cùng khốc liệt vào Tháng Năm, 1972. Sau khi các căn cứ Đắk Tô, Tân Cảnh và Charlie thất thủ, Polei Kleng trở thành tiền đồn cuối cùng ngăn chặn hướng tiến quân của xe tăng và bộ binh của CSBV tiến vào Kon Tum.
Ngô Văn Quy (thứ nhì từ phải) và các cựu quân nhân QLVNCH tại Little Saigon. (Hình: Lâm Hoài Thạch/Người Việt)
Lữ Đoàn 3 Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ tham chiến tại Việt Nam
Trở lại lúc Lữ Đoàn 3/Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ vừa đến Việt Nam để tham chiến. Họ đã cho Công Binh của sư đoàn này dọn sạch khu rừng Cỏ Mi, Thủ Đức để thiết lập căn cứ của Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ. Lúc đó chiến trường tại miền Nam Việt Nam đã bắt đầu sôi động mạnh.
1964 chiến trường càng thêm sôi động hơn, các đơn vị chủ lực của Hoa Kỳ bắt đầu đổ quân rầm rộ vào Việt Nam. Ngoài việc thành lập các nhóm Biệt Kích của Lực Lượng Đặc Biệt, còn có các đơn vị chủ lực như Thủy Quân Lục Chiến đồn trú tại Khe Sanh, các đơn vị khác như 101, Nhảy Dù và 173 tại Pleiku. Qua đó, Sư Đoàn 1 Bộ Binh Hoa Kỳ cùng với Bộ Tư Lệnh Sư Đoàn và ba Lữ Đoàn tỉnh nhuệ được trải dài từ Dĩ An dọc suốt quốc lộ 13 đến Lai khê, Dầu Tiếng, Phước Vĩnh, Bình Long. [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Tư Pháp Mỹ hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Bảy, cho biết nhân viên liên bang có thể tải TikTok xuống thiết bị công vụ, đánh dấu một sự đảo ngược đáng chú ý đối với chính sách từng xem ứng dụng do công ty Trung Quốc ByteDance sở hữu là mối đe dọa an ninh quốc gia, theo Reuters loan tin.
Theo chỉ thị mới, lệnh cấm ban hành năm 2022 không còn được áp dụng vì ByteDance đã chuyển quyền kiểm soát dữ liệu người dùng và hoạt động của TikTok tại Mỹ sang liên doanh TikTok USDS, hoàn tất hồi Tháng Giêng. Tuy nhiên, việc cho phép tải ứng dụng vẫn tùy thuộc quyết định của từng cơ quan và các quy định tại nơi làm việc.
(Hình minh hoạ: Olivier Douliery/AFP via Getty Images)
TikTok nói liên doanh mới sẽ huấn luyện lại, thử nghiệm và cập nhật thuật toán đề nghị nội dung bằng dữ liệu người dùng Mỹ. Dữ liệu và thuật toán sẽ được bảo vệ trên hệ thống điện toán đám mây của Oracle tại Mỹ. Oracle là một trong ba nhà đầu tư chính.
Theo thỏa thuận, các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế nắm 80.1% liên doanh, trong khi ByteDance vẫn giữ 19.9%. Bộ Tư Pháp nói việc ByteDance tiếp tục là cổ đông thiểu số “không tạo ra khác biệt đáng kể trên thực tế.”
Kết luận này có nghĩa một ứng dụng từng bị cấm trên điện thoại chính phủ vì lo ngại Trung Quốc thu thập dữ liệu nay có thể được chính nhân viên liên bang sử dụng trên những thiết bị đó.
Trump từng gọi TikTok là mối đe dọa nghiêm trọng
Sự thay đổi càng đáng chú ý vì Tổng Thống Donald Trump từng là một trong những người thúc đẩy mạnh nhất việc cấm TikTok trong nhiệm kỳ đầu.
Trong sắc lệnh ngày 6 Tháng Tám, 2020, ông Trump tuyên bố các ứng dụng thuộc sở hữu công ty Trung Quốc đe dọa “an ninh quốc gia, chính sách đối ngoại và nền kinh tế” của Mỹ, đồng thời nói cần có hành động đặc biệt đối với TikTok.
Sắc lệnh khi đó cáo buộc TikTok thu thập số lượng lớn dữ liệu, gồm vị trí, hoạt động trên mạng và lịch sử tìm kiếm. Chính quyền Trump nói dữ liệu có thể giúp đảng Cộng Sản Trung Quốc theo dõi nhân viên cùng nhà thầu liên bang, xây dựng hồ sơ cá nhân để tống tiền và tiến hành hoạt động gián điệp doanh nghiệp.
Ông Trump cũng cáo buộc TikTok kiểm duyệt những nội dung nhạy cảm với chính quyền Trung Quốc và có thể được dùng để phổ biến thông tin sai lệch có lợi cho Bắc Kinh. Sắc lệnh kết luận Mỹ phải có “hành động mạnh mẽ” chống lại chủ sở hữu TikTok để bảo vệ an ninh quốc gia.
Những lo ngại đó sau này dẫn đến luật buộc TikTok phải được gỡ khỏi các thiết bị của cơ quan liên bang, ngoại trừ một số trường hợp phục vụ công tác điều tra, an ninh quốc gia hoặc nghiên cứu bảo mật.
Quan điểm đổi chiều trong nhiệm kỳ hai
Nhưng khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump nhanh chóng chuyển từ người muốn cấm TikTok thành người tìm cách duy trì hoạt động của ứng dụng.
Ngay ngày đầu nhiệm kỳ hai, 20 Tháng Một, 2025, ông ra lệnh Bộ Tư Pháp trì hoãn 75 ngày việc thi hành đạo luật buộc ByteDance phải bán TikTok hoặc đối diện lệnh cấm. Sắc lệnh nói cần thêm thời gian để đánh giá những lo ngại an ninh và tìm giải pháp vừa bảo vệ quốc gia, vừa tránh đóng cửa một nền tảng được hàng triệu người Mỹ sử dụng.
Thời hạn trì hoãn sau đó được gia hạn nhiều lần trong năm 2025, trong khi chính quyền tìm kiếm một thỏa thuận mới về quyền sở hữu, dữ liệu và thuật toán.
Reuters cũng lưu ý ông Trump thường xuyên ca ngợi mức độ nổi tiếng của mình trên TikTok. Ông không thi hành ngay đạo luật được Quốc Hội thông qua hồi Tháng Tư, 2024, yêu cầu ByteDance bán tài sản TikTok tại Mỹ – một đạo luật sau đó được Tối Cao Pháp Viện giữ nguyên.
Tòa Bạch Ốc thậm chí mở tài khoản TikTok chính thức hồi Tháng Tám, 2025, nhằm phổ biến thông điệp của Tổng Thống Trump đến người dùng, đặc biệt là giới trẻ.
An ninh thay đổi hay nhu cầu chính trị thay đổi?
Có một khác biệt thực tế giữa TikTok năm 2020 và cơ cấu hiện nay: Dữ liệu cùng thuật toán tại Mỹ được chuyển sang liên doanh do các nhà đầu tư Mỹ và quốc tế nắm đa số, đặt trên hệ thống của Oracle. Đây là cơ sở để Bộ Tư Pháp nói phiên bản hiện tại không còn tạo ra những rủi ro trước đây.
Tuy nhiên, ByteDance vẫn giữ gần 20% cổ phần và tiếp tục sở hữu hoạt động kinh doanh TikTok tại Mỹ, dù nhường quyền kiểm soát dữ liệu, nội dung và thuật toán cho liên doanh.
Vì vậy, sự đảo ngược đặt ra một câu hỏi chính trị: Những nguy cơ mà ông Trump từng mô tả là đủ nghiêm trọng để đe dọa an ninh quốc gia đã thật sự được loại bỏ hoàn toàn, hay TikTok trở nên dễ chấp nhận hơn sau khi nền tảng này chứng minh giá trị đối với chiến dịch tranh cử và khả năng tiếp cận cử tri trẻ?
Năm 2020, ông Trump nói TikTok có thể giúp Trung Quốc theo dõi nhân viên liên bang. Đến nhiệm kỳ hai, chính quyền của ông cho phép các nhân viên ấy tải TikTok ngay trên thiết bị công vụ. Sự thay đổi có thể được giải thích bằng một thỏa thuận kinh doanh mới, nhưng mức độ đảo chiều vẫn cho thấy chính sách an ninh quốc gia dưới thời ông Trump có thể thay đổi nhanh chóng khi lợi ích công nghệ và chính trị cũng thay đổi. (MPL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth vừa ra lệnh xét nghiệm hằng năm để phát hiện tình trạng thiếu testosterone đối với toàn bộ quân nhân tại ngũ và lực lượng dự bị từ 30 tuổi trở lên, với lý do giúp quân đội tăng sức bền, hiệu suất và khả năng sẵn sàng chiến đấu.
Tuy nhiên, giới bác sĩ cảnh cáo chính sách chưa có nền tảng khoa học vững chắc và có thể mở đường cho việc điều trị quá mức, trong đó hậu quả nghiêm trọng nhất là làm suy giảm khả năng sinh sản của các quân nhân trẻ, theo Reuters loan tin hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.
Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth. (Hình minh họa: Win McNamee/Getty Images)
Mệnh lệnh hiện chỉ bắt buộc xét nghiệm, còn việc điều trị được nói là tự nguyện. Nhưng vấn đề y khoa không nằm ở một lần thử máu. Khi một chương trình đại trà tạo ra hàng loạt kết quả “thấp” ở những người không có triệu chứng, áp lực sử dụng thuốc có thể tăng lên dù chưa chứng minh họ thật sự cần điều trị.
Năm trong số sáu chuyên gia sức khỏe nam giới được Reuters phỏng vấn nói họ khó hiểu trước quyết định này và lo ngại việc xét nghiệm sẽ dẫn đến điều trị không cần thiết, thậm chí gây hại. Bốn bác sĩ nói không có bằng chứng vững chắc cho thấy xét nghiệm tất cả quân nhân từ 30 tuổi trở lên sẽ cải thiện khả năng tác chiến của quân đội Mỹ.
Testosterone thấp không tự động là bệnh
Testosterone giảm tự nhiên khi đàn ông lớn tuổi. Bác Sĩ Haleem Mohammed thuộc hệ thống Gameday Health cho biết mức hormone này có thể giảm trung bình khoảng 1% mỗi năm sau độ tuổi 30 đến 40, rồi giảm nhanh hơn khi tuổi cao hơn. Tuy nhiên, diễn tiến không giống nhau ở mọi người, vì vậy tuổi 30 không phải một ranh giới y khoa thích hợp để bắt đầu xét nghiệm đại trà.
Hiệp Hội Tiết Niệu Mỹ và Hiệp Hội Nội Tiết chỉ khuyến cáo bổ sung testosterone khi bệnh nhân vừa được xác nhận thiếu hormone, vừa có triệu chứng như giảm ham muốn, rối loạn cương dương, mệt mỏi, giảm cơ bắp hoặc mật độ xương thấp. Một kết quả xét nghiệm thấp nhưng không có triệu chứng không đồng nghĩa người đó cần dùng thuốc.
Bác Sĩ Kevin McVary nói những lời kể về sự cải thiện tỉnh táo hoặc sức bền thường đến từ bệnh nhân có triệu chứng và được điều trị vì lý do y khoa. Bằng chứng đó không đủ để kết luận rằng tăng testosterone cho một quân nhân khỏe mạnh sẽ khiến người ấy chiến đấu tốt hơn.
Bác Sĩ Ugis Gruntmanis, chuyên gia nội tiết tại Trung Tâm Y Khoa Dartmouth Hitchcock, nhận xét phần lớn nghiên cứu về liệu pháp testosterone được thực hiện trên đàn ông lớn tuổi. Theo ông, áp dụng xét nghiệm rộng khắp trước khi có nghiên cứu sơ bộ về quân nhân trẻ chẳng khác nào “đặt chiếc xe trước con ngựa.”
Khi cơ thể nhận testosterone từ bên ngoài, não có thể giảm tín hiệu kích thích tinh hoàn sản xuất hormone và tinh trùng. Bác Sĩ McVary cảnh cáo rằng nếu phát thuốc rộng rãi, tinh hoàn có thể teo lại và không thể bảo đảm chức năng sinh sản sẽ phục hồi hoàn toàn sau khi ngừng điều trị.
“Nhiều người trong quân đội là những người đàn ông trẻ chưa hoàn tất kế hoạch xây dựng gia đình,” ông nói.
Các nguy cơ khác gồm máu đặc hơn, vấn đề tuyến tiền liệt, nổi mụn, rụng tóc, phát triển mô ngực và tâm trạng thay đổi thất thường. Một nghiên cứu trên hơn 5,200 đàn ông từ 45 đến 80 tuổi không tìm thấy nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ cao hơn, nhưng ghi nhận tỷ lệ rối loạn nhịp tim và gãy xương gia tăng, những hậu quả đặc biệt đáng quan tâm trong môi trường quân sự đòi hỏi thể lực và khả năng hoạt động liên tục.
Lấy bệnh của lực lượng đặc nhiệm áp dụng cho toàn quân
Ông Hegseth nói chương trình còn nhằm giải quyết “Hội Chứng Đặc Nhiệm,” gồm testosterone thấp, chấn thương sọ não, rối loạn giấc ngủ, hormone và chuyển hóa ở các thành viên Delta Force, Navy SEALs cùng những đơn vị đặc biệt khác.
Nhưng Bác Sĩ B. Christopher Frueh thuộc đại học University of Hawaiʻi, người cùng nhóm nghiên cứu mô tả hội chứng này, nói lực lượng đặc nhiệm không đại diện cho toàn quân. Họ tiếp xúc với mức độ cực đoan hơn về tiếng nổ, nhảy khỏi phi cơ, súng máy và hỏa tiễn vác vai. Dùng tình trạng của một nhóm đặc biệt để biện minh cho việc xét nghiệm mọi quân nhân là một bước nhảy lập luận chưa được khoa học chứng minh.
Nhiều quân nhân trẻ có thể cải thiện hormone bằng giấc ngủ, nghỉ ngơi, dinh dưỡng và giảm cân thay vì lập tức dùng thuốc. Ngũ Giác Đài cũng chưa nói rõ cách đánh giá kết quả bất thường hoặc chương trình sẽ áp dụng ra sao với nữ quân nhân.
Một quân đội mạnh không được xây dựng bằng khẩu hiệu “nhiều testosterone hơn,” mà bằng huấn luyện, dinh dưỡng, nghỉ ngơi, sức khỏe tâm thần và chính sách y khoa dựa trên bằng chứng. Nếu mệnh lệnh của ông Hegseth biến một trị số trong phòng xét nghiệm thành thước đo sức chiến đấu, quân đội có thể không khỏe hơn mà chỉ có thêm quân nhân bị dán nhãn bệnh, điều trị quá mức và đối diện nguy cơ mất khả năng làm cha. (MPL) [dt]
Nói tới cái vụ “bốn trăm ngàn cha nội ế vợ” hôm bữa, tui tưởng tới đó là nát gáo rồi. Ai dè đâu, mấy cha nội trên trển mới vừa ra cái Luật Dân Số 2025, hiệu lực đúng ngày 1 Tháng Bảy năm 2026 này luôn, nghe qua là thấy có tuồng hay để coi liền!
Người Việt đẻ con trai nhiều hơn con gái. (Hình minh họa: Huynh Pham/Unsplash)
Bữa đó trưa Chủ Nhật, lão Tư tui đi ăn đám cưới thằng cháu họ bên chồng, ngồi ngay bàn số 8 sát bên cái dàn loa karaoke đang gào rú nhạc sến mún điếc cái màng nhĩ. Rượu đế mới quẹt qua được hai vòng, ông Giáo ngồi kế bên bỗng chép miệng, chỉ cái ngón tay qua bàn mấy thằng thanh niên choai choai bên góc trái: “Coi vậy chớ trong đám cốt đột đó, sau này chắc cỡ phân nửa sụm bà chè, ế vợ lòi bản họng.”
Cả bàn cười ồ, tưởng lão nói giỡn chơi cho xôm tụ.
Ai dè ông Giáo rút cái điện thoại cảm ứng bể màn hình ra, đọc luôn cái tin vừa lướt được:
“Cục Thống Kê thuộc Bộ Tài Chính mới la làng nè, nước mình đang dư ra hơn bốn trăm ngàn ông đực rựa ở tuổi 20-39, bới đâu cho đủ đàn bà cùng lứa để mà hốt. Tỷ lệ tự nhiên người ta chỉ chừng 105 tới 106 trai trên 100 gái thôi, đằng này xứ mình nó nhảy lên tới 111.4 trai. Nghe qua tưởng chênh nhau chút đỉnh hả? Đâu có dễ ăn vậy mấy cha!”
Con Ba bán bánh tráng nướng, ngồi tuốt bên bàn mấy bà nhiều chuyện nghe lỏm được liền xía cái mỏ nó vô: “Ủa vậy chớ tỉnh nào dư trai nhiều nhất ông Giáo, để con đến đó chọn một đứa?” Ông Giáo đáp gọn hơ: “Bắc Ninh, tỷ lệ tới 119.6 trai trên 100 gái nha mậy, rồi tới Vĩnh Phúc 118.5, Hà Nội 118.1. Miền Bắc gánh còng lưng luôn. May quá miền Nam mình tỷ lệ còn nằm quanh mức tự nhiên, chưa tới nỗi xỉu ngang. Còn Sài Gòn thì thống kê nghe nói không dư, không thiếu. Ngon à nghen.”
Thằng Tám xe ôm, ngồi bàn kế bên, buông một câu chắc nịch: “Ủa, chớ tại sao đẻ ra toàn cu không vậy trời? Bộ có bí kíp gì hả?”
Ông Giáo cười khà khà, nói cái gốc nó nằm ở bốn chữ “nối dõi tông đường” chứ đâu. Nhà nào cũng ráng cày cho ra thằng cu để sau này nó khói nhang thờ ông bà, để không bị chửi là “tuyệt tự”. Ông nói tiếp:
“Bây giờ khoa học hay quá mà, siêu âm một cái là biết trai hay gái liền. Đã vậy kinh tế khó khăn, rồi hồi đó nhà nước ép dân, không cho đẻ nhiều, nên hễ biết là con gái… là nhiều nhà tính chuyện khác liền.”
Cái “tính chuyện khác” đó, ông Giáo không nói huỵch toẹt ra, mà cả bàn cũng tự hiểu ngầm rồi xụ mặt xuống cả đám. Im re!
Chợt con Ba trợn mắt lên: “Trời đất mẹ ơi, vậy hóa ra người ta chọn con trai còn kỹ hơn con lựa số đề nữa hả ông Giáo!” Cả bàn cười rần rần, mà cười xong cái tự nhiên mặt ai cũng thộn ra, im phăng phắc.
Bữa sau, lão Tư tui ghé quán nước mía đầu chợ giải khát, lại gặp ông Giáo đang ngồi lật tờ báo giấy. Ổng đưa qua, ngón tay chỉ vô cái hàng tít bự chảng: “Luật Dân Số 2025 vừa thông qua, chạy từ đầu tháng bảy. Trời đất ơi, coi cái khoản thưởng đẻ này mới ác chiến nè: phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản thêm một tháng thành tới bảy tháng, mấy cha nội làm chồng cũng được ké mười ngày nghỉ để phụ vợ, gấp đôi mức cũ rồi. Chưa hết nha! Tiền trợ cấp một lần tăng từ bốn triệu sáu lên năm triệu đồng cho mỗi thằng cu hay cái tĩn. Đặc biệt, ai sinh đủ hai con trước tuổi 35 là được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở xã hội luôn. Sướng chưa bây!”
Lão Tư tui nhướng mày, khều ổng: “Ủa, mới mấy bữa trước thưởng tiền, thưởng nhà, kêu người ta đẻ thêm, giờ than dư hơn bốn trăm ngàn thằng ế vợ, là sao ông Giáo?”
Ông Giáo gật gù: “Đúng vậy đó lão Tư. Mục tiêu là chặn đà sinh giảm, kích cho người ta chịu đẻ để giữ mức sinh thay thế, chớ các sếp không nhắm riêng chuyện trai hay gái.”
Thằng Tám xe ôm lúc đó vừa chở khách ngang qua, nghe thơm quá tấp xe vô làm ly nước mía, góp luôn một câu: “Ủa, vậy chớ nhà nào đẻ đứa thứ hai mà lỡ ra… con mẹt, có bị đòi lại tiền thưởng không ta?”
Con Ba đang đứng cân bánh tráng cho khách, ngó qua phán một câu tỉnh bơ chột dạ: “Chính sách thưởng đẻ với chính sách chống thừa nam nghe thì hai đường thẳng song song á. Mà con nói thiệt, nếu mấy ông bà già vẫn còn cái nếp nghĩ ‘phải có thằng cu’ chôn sâu trong đầu, thì cái khoản thưởng bảy tháng nghỉ với năm triệu mấy đó… biết đâu lại tiếp thêm máu cho người ta ráng làm thêm tập nữa để kiếm cho ra thằng con trai thì sao?”
Ông Giáo im lặng một hồi, thở dài cười buồn: “Con Ba nói… trúng phóc, không cãi được.”
Chú Năm ngồi góc bàn, cả buổi chưa nói tiếng nào, bỗng buông một câu: “Vậy chớ ai dò được kết quả xổ số con nít, làm ơn chỉ tui với.”
Trên đường lão Tư tui chạy xe về, trong đầu cứ luẩn quẩn cái chuyện ban nãy. Người ta hay đem chuyện ế vợ ra làm trò cười tiếu lâm ba sến ba sáp, kiểu như số phận đen đủi của riêng ai đó. Mà nhìn kỹ đi bà con, đây đâu phải chuyện của riêng thằng Tám xe ôm hay thằng cháu họ của lão. Đây là cái giá phải trả cho hai chục năm trời ròng rã “lựa trai bỏ gái,” giờ nó thành cái lỗ hổng chà bá, có lấy xi măng đổ vô cũng không lấp lại được một sớm một chiều. Nhà nước mình thì một tay lo khuyến sinh, một tay lo cân bằng giới tính, hai việc nghe thì huề vốn hợp lý, mà đi chung đường coi bộ dễ quẹt nhau hà.
Bà con nghĩ coi, khi tiền thưởng đẻ rớt vô tay mà cái đầu vẫn còn khư khư “phải có thằng cu gánh vác giang sơn,” thì rốt cuộc cái phần thưởng đó đang giúp cân bằng dân số… hay đang vô tình đổ thêm dầu vào cái vòng lặp cũ xì cũ kỹ kia?
Thôi, chuyện đó nhà nước tính. Lão Tư tui giờ lo về nhà, coi vợ lão có tính đẻ đứa thứ hai không đã. [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Khói từ hàng trăm vụ cháy rừng tại Canada và Minnesota tiếp tục lan sâu vào nội địa Mỹ hôm Thứ Sáu, 17 Tháng Bảy, phủ một màn sương màu cam lên Washington DC, New York và nhiều thành phố lớn khác, khiến hơn 100 triệu người nằm trong khu vực báo động về phẩm chất không khí.
Giữa lúc giới chức y tế cảnh cáo nguy cơ đối với sức khỏe, Tổng Thống Donald Trump lại dọa tăng thuế quan đối với Canada, cáo buộc quốc gia láng giềng không quản lý rừng đúng cách, theo NBC News loan tin hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy.
Màn khói rừng bao phủ thành phố New York. (Hình: Angela Weiss/ AFP via Getty Images)
Khói dày đặc bao trùm các khu vực Ngũ Đại Hồ, Đông Bắc và Mid-Atlantic, khiến hàng triệu người phải trải qua những ngày sống trong bầu không khí có hại cho sức khỏe. Tại Washington DC, trụ sở Quốc Hội, Đài Tưởng Niệm Washington và Đài Tưởng Niệm Lincoln bị che mờ trong lớp sương khói màu cam. Trận đấu bóng chày giữa Cleveland Guardians và Pittsburgh Pirates tại Ohio cũng bị hoãn vì điều kiện không khí nguy hiểm.
Ông Bob Oravec, chuyên gia của Cơ Quan Khí Tượng Quốc Gia, nói tình trạng khói có thể kéo dài ít nhất một tuần vì các đám cháy vẫn chưa được kiểm soát. Mức độ ảnh hưởng tại từng khu vực sẽ tùy thuộc hướng gió. Các vụ cháy lớn đang diễn ra tại Ontario và khu hoang dã Boundary Waters Canoe Area ở Minnesota.
Giới chức khuyến cáo người mắc bệnh tim hoặc phổi, người cao niên và trẻ em nên hạn chế hoặc tránh ra ngoài. Tiếp xúc lâu dài với khói có thể làm bệnh có sẵn trầm trọng hơn, đồng thời dẫn đến bệnh hô hấp, tim mạch, thần kinh và nguy cơ tử vong sớm.
Tại Canada, khoảng 190 vụ cháy đang xảy ra riêng ở miền Bắc Ontario. Lửa tàn phá cộng đồng Namaygoosisagagun First Nation, trong khi cư dân tại 10 cộng đồng khác đã hoặc đang được di tản. Các chuyên gia cho rằng tình trạng cháy rừng ngày càng gia tăng trong những khu rừng rộng lớn của Canada, phần lớn liên quan đến biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, thay vì đề nghị một chương trình hợp tác xuyên biên giới về chữa cháy, bảo vệ sức khỏe và ứng phó biến đổi khí hậu, Tổng Thống Trump tuyên bố Canada phải chịu trách nhiệm về thiệt hại kinh tế do khói gây ra cho Mỹ.
“Chi phí không thể tính nổi,” ông viết trên Truth Social, cáo buộc Canada “cố ý tắc trách” và nói chi phí của tình trạng ô nhiễm phải được cộng vào thuế quan mà Canada đang chịu. Ông cũng cho biết sẽ gọi điện cho Thủ Tướng Mark Carney để hỏi chính phủ Canada dự định giải quyết vấn đề ra sao.
NBC News lưu ý thuế quan không thực sự do chính phủ nước ngoài trực tiếp trả, mà thường được các công ty nhập cảng đóng trước, rồi chuyển một phần hoặc toàn bộ chi phí sang người tiêu thụ Mỹ qua việc đẩy giá bán cao hơn. Tổng Thống Trump lâu nay thường sử dụng thuế quan như một công cụ gây áp lực trong các tranh chấp với những quốc gia khác.
Thủ Tướng Carney đáp trả rằng mỗi quốc gia đều có trách nhiệm riêng. Ông nói Canada đang đầu tư vào năng lượng sạch và tiếp tục các nỗ lực khí hậu trên phạm vi quốc tế, trong khi Mỹ đang giảm vai trò của mình. Kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc, Tổng Thống Trump đình chỉ sự hỗ trợ của Mỹ dành cho hàng chục chương trình khí hậu và tổ chức nghiên cứu quốc tế.
Khói cũng gây lo ngại cho trận chung kết World Cup dự trù diễn ra hôm Chủ Nhật tại New Jersey, nơi phẩm chất không khí vẫn ở mức xấu và Tổng Thống Trump dự định tham dự.
Cháy rừng là một thảm họa môi trường vượt biên giới, không thể được giải quyết bằng một cuộc chiến thuế quan. Đổ toàn bộ trách nhiệm lên Canada có thể mang lại một thông điệp chính trị đơn giản, nhưng không làm giảm khói, không dập được lửa và cuối cùng có thể khiến chính người tiêu thụ Mỹ phải trả thêm tiền. (MPL) [dt]
AMMAN, Jordan (NV) – Hai quân nhân Mỹ thiệt mạng và một người mất tích sau khi Iran phóng hỏa tiễn tấn công một căn cứ không quân tại Jordan, quân đội Mỹ cho biết hôm Thứ Bảy, 18 Tháng Bảy. Cuộc tấn công xảy ra trong lúc chiến sự leo thang sau khi lệnh ngừng bắn giữa Washington và Tehran sụp đổ.
Những thương vong mới nâng số quân nhân Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran lên 16 người. Đây là những trường hợp tử trận đầu tiên của Mỹ kể từ khi hai bên đạt một thỏa thuận tạm thời hồi Tháng Tư nhằm hướng đến một nền hòa bình rộng lớn hơn, giúp giao tranh giảm bớt trong thời gian qua, nhật báo Washington Post ghi nhận.
Tướng Dan Caine, tổng tham mưu trưởng Quân Lực Mỹ, trong cuộc họp báo tại Ngũ Giác Đài hồi Tháng Sáu, 2025. (Hình minh họa: Andrew Harnik/Getty Images)
Bốn quân nhân khác được di tản đến các bệnh viện tại Jordan và sau đó đã xuất viện. Những người được khám vì các thương tích nhẹ cũng đã trở lại nhiệm vụ.
Trong dấu hiệu cho thấy cuộc xung đột sẽ tiếp tục gia tăng, Bộ Trưởng Quốc Phòng Pete Hegseth viết trên X: “Chúc các anh lên đường bình an, những người anh hùng. Sự hy sinh của họ chỉ càng củng cố quyết tâm của chúng ta.”
Cuộc tấn công vào căn cứ tại Jordan nằm trong một loạt đợt tấn công của Iran nhắm vào các đồng minh của Mỹ tại Trung Đông, gồm những mục tiêu tại Kuwait và Bahrain. Trong khi đó, quân đội Mỹ oanh kích Iran trong bảy ngày liên tiếp.
Một giới chức Mỹ, yêu cầu giấu tên vì tính nhạy cảm của vấn đề, cho biết cuộc tấn công của Iran hôm Thứ Sáu đánh trúng Căn Cứ Không Quân Muwaffaq Salti tại Jordan bằng ít nhất một hỏa tiễn.
Theo giới chức này, đây là vụ mới nhất trong ít nhất ba cuộc tấn công tại Jordan gây thiệt hại hoặc làm quân nhân Mỹ bị thương trong tuần qua.
Số 16 quân nhân Mỹ thiệt mạng kể từ khi chiến tranh bắt đầu ngày 28 Tháng Hai gồm những người tử trận và một phi công Hải Quân được tuyên bố mất tích sau khi trực thăng rơi vào đầu Tháng Bảy. Một quân nhân Mỹ khác qua đời trong một trường hợp y tế xảy ra giữa cuộc xung đột.
Lãnh Tụ Tối Cao Mojtaba Khamenei của Iran hôm Thứ Bảy cáo buộc Mỹ vi phạm biên bản ghi nhớ được ký hồi Tháng Sáu, vốn thiết lập lệnh ngừng bắn, theo một tuyên bố do truyền thông nhà nước Iran công bố.
Ông Khamenei nói sự việc chứng minh chữ ký của Tổng Thống Donald Trump “hoàn toàn vô giá trị và không có bất cứ uy tín nào.” Tuyên bố cũng cảnh cáo rằng Mỹ sẽ phải nhận những “bài học không thể nào quên.”
Quân đội Mỹ sử dụng chiến đấu cơ, máy bay không người lái và chiến hạm để tấn công Iran trong đêm kéo dài đến sáng Thứ Bảy.
Bộ Tư Lệnh Trung Ương Mỹ cho biết các cuộc tấn công đánh trúng “những địa điểm giám sát, cơ sở hậu cần quân sự, kho vũ khí dưới lòng đất và năng lực hàng hải.”
Truyền thông nhà nước Iran tường thuật các cuộc oanh kích của Mỹ tiếp tục đánh vào hạ tầng thiết yếu, gồm cầu và một nhà máy khử mặn tại Jask, một địa hạt ở miền nam Iran.
Các bản tin dẫn lời người đứng đầu công ty cấp nước địa phương nói khoảng 10,000 người sẽ bị mất nước tiêu dùng. (MPL) [dt]
WASHINGTON, DC (NV) – Tổng Thống Donald Trump cáo buộc có khoảng 278,000 người không phải công dân ghi danh bỏ phiếu tại Mỹ, trong đó khoảng 250,000 người được cho là tập trung tại các tiểu bang California, New Jersey, Nevada và Pennsylvania. Nhưng cho đến nay, chính quyền của ông vẫn chưa công bố phương pháp kiểm chứng đầy đủ, chưa đưa ra danh sách những người bị cáo buộc và cũng chưa chứng minh rằng số người này đã thực sự bỏ phiếu.
Điều đáng lo không chỉ nằm ở một con số thiếu căn cứ. Chính quyền ông Trump dùng cáo buộc ấy để đe dọa cắt ngân khoản các tiểu bang, truy tố viên chức bầu cử và ép tiểu bang giao nộp dữ liệu cá nhân của cử tri trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Tổng Thống Donald Trump đọc diễn văn về bầu cử tại Toà Bạch Ốc hôm 16 Tháng Bảy. (Hình: Saul Loeb / Pool / AFP via Getty Images)
Đây là cách lấy một nghi vấn chưa được chứng minh, biến thành “khủng hoảng,” rồi dùng cuộc khủng hoảng tự tạo này để đòi thêm quyền lực can thiệp trong việc tổ chức bầu cử của 50 tiểu bang.
Ông David Becker, giám đốc điều hành trung tâm nghiên cứu bầu cử Election Innovation and Research, gọi cáo buộc có ít nhất 250,000 cử tri không phải công dân của Tổng Thống Trump là một “con số vô trách nhiệm,” được tạo ra bằng một “phương pháp cẩu thả.”
Đưa ra con số trước, tìm bằng chứng sau
Theo CBS News, ông Markwayne Mullin, bộ trưởng nội an, nói có khoảng 250,000 người không phải công dân ghi danh thuộc bốn tiểu bang vốn không giao dữ liệu cử tri đầy đủ cho chính quyền liên bang. Một giới chức Tòa Bạch Ốc cho biết con số này xuất phát từ việc phân tích các cơ sở dữ liệu thương mại. Quan trọng hơn, chính quyền ông Trump không giải thích rõ ràng cách họ đối chiếu tên tuổi, ngày sinh, tình trạng quốc tịch và hồ sơ ghi danh của từng người.
Tờ Washington Post cho biết ông Mullin lại nói con số được rút ra từ dữ liệu bầu cử công khai. Nhưng dữ liệu công khai thường không ghi đầy đủ ngày sinh, số An Sinh Xã Hội hoặc các chi tiết nhận dạng khác trong dụng ý bảo vệ quyền riêng tư.
Khi không có danh sách chính thức và đầy đủ của tiểu bang, chính quyền liên bang khó có thể xác nhận chính xác hai hồ sơ mang tên giống nhau có thuộc cùng một người hay không.
Đó là lỗ hổng đầu tiên trong lập luận: Chính quyền công bố một con số rất chính xác, “278,000 người,” nhưng lại dựa trên nguồn dữ liệu không đủ chính xác để đưa ra kết luận như vậy.
Việc đưa ra con số cụ thể nhằm tạo cho công chúng cảm giác rằng từng có một cuộc điều tra hoàn tất một cách chặt chẽ nhưng trên thực tế, phương pháp truy tìm mơ hồ và kết quả lại chưa được kiểm chứng.
Nói cách khác, chính quyền ông Trump đang cố đưa ra một con số ước tính thiếu nền tảng nhưng trình bày giống như một sự thật được xác nhận.
Ghi danh không đồng nghĩa đã bỏ phiếu
Cả Tổng Thống Trump lẫn ông Mullin đều không chứng minh rằng 250,000 người bị nghi ngờ đã thực sự bỏ phiếu. CBS News nhấn mạnh chính quyền chỉ nói họ có tên trong danh sách ghi danh, nhưng không công bố bao nhiêu người đã bỏ phiếu, bỏ trong cuộc bầu cử nào hoặc lá phiếu của họ có được kiểm đếm hay không.
Đây là lỗ hổng thứ hai: Đánh tráo khái niệm giữa “bị nghi ngờ có tên trong danh sách” và “đã bỏ phiếu trái phép.”
Và hai điều này hoàn toàn khác nhau.
Một hồ sơ có thể bị ghi sai vì dữ liệu cũ. Một người có thể đã nhập quốc tịch nhưng vẫn bị một cơ sở dữ liệu khác ghi là không phải công dân. Một người có thể vô tình chọn ghi danh khi làm bằng lái xe nhưng không bao giờ đến phòng phiếu.
Các chuyên gia nói có nhiều người không phải công dân vô tình đánh dấu ghi danh cử tri nhưng sau đó họ không tìm cách bỏ phiếu.
Nếu không phân biệt các trường hợp này, chính quyền có thể gom người nhập tịch hợp pháp, người bị nhầm danh tính và người chưa từng bỏ phiếu vào cùng một con số, rồi gọi tất cả là mối đe dọa bầu cử.
Đó không phải là điều tra. Đó là suy diễn.
Dùng dữ liệu tuỳ tiện tạo ra hàng loạt kết quả sai
Các chuyên gia bầu cử cảnh cáo rằng việc đối chiếu cơ sở dữ liệu thương mại hoặc dữ liệu công khai có thể tạo ra nhiều “kết quả dương tính giả,” tức nhận nhầm công dân hợp pháp thành người không phải công dân.
Những người có tên phổ biến dễ bị nhầm với nhau. Người nhập quốc tịch có thể vẫn bị ghi theo tình trạng di trú cũ. Hồ sơ của một cơ quan có thể chưa cập nhật kịp hồ sơ của cơ quan khác. Như nêu ở đầu bài, chuyên gia bầu cử gọi con số của chính quyền ông Trump là một “con số vô trách nhiệm” được tạo ra bằng “phương pháp cẩu thả.”
Nguy hiểm hơn, hệ thống SAVE mà chính quyền ông Trump quảng bá cũng đã bị tòa án đặt nghi vấn. Một thẩm phán liên bang tại Washington, D.C., kết luận một số công dân bị hủy ghi danh sai vì giới chức sử dụng một hệ thống mà họ “biết là không đáng tin cậy.”
Vì vậy, câu hỏi đặt ra không chỉ là chính quyền có tìm thấy người không phải công dân hay không mà phải còn hỏi là có bao nhiêu công dân Mỹ sẽ bị nhận dạng sai và bị tước quyền bỏ phiếu trong quá trình truy tìm đó.
Thực tế không có một cuộc khủng hoảng cử tri
Các cuộc kiểm tra độc lập cho thấy việc người không phải công dân bỏ phiếu có xảy ra, nhưng vô cùng hiếm và không nằm gần với quy mô mà Tổng Thống Trump mô tả.
Tiểu bang Georgia phát hiện 20 người không phải công dân trong danh sách 8.2 triệu cử tri. Một cuộc nghiên cứu tại Minnesota tìm thấy ba người bị kết án trong chín năm, khi hơn 13.4 triệu lá phiếu được bỏ. Một thẩm phán liên bang xác định nhiều nhất 39 người không phải công dân được ghi danh tại Kansas trong 19 năm.
Ngay cả con số 250,000 mà chính quyền đưa ra cũng chỉ tương đương khoảng 0.1% tổng số cử tri ghi danh trên toàn quốc và khoảng 0.6% số cử tri tại bốn tiểu bang bị nêu tên. Nhưng tỷ lệ này vẫn chưa phải số người thực sự bỏ phiếu và cũng chưa loại bỏ những trường hợp bị nhận dạng sai.
Chính quyền đang lấy số người “có thể bị nghi ngờ,” bỏ qua sai số của phương pháp, không chứng minh họ đã bỏ phiếu, rồi trình bày kết quả như bằng chứng về một cuộc khủng hoảng toàn quốc.
Đó là một chuỗi lập luận không đứng vững.
Từ cáo buộc thiếu cơ sở đến đe dọa chính trị
Điều nghiêm trọng nhất là chính quyền không dừng ở tuyên bố.
Theo Washington Post, ông Mullin dọa rút ngân khoản khỏi các tiểu bang không làm theo yêu cầu của chính phủ liên bang. Ông nói viên chức bầu cử có thể bị phạt hoặc thậm chí ngồi tù nếu nhận được thông tin từ liên bang nhưng không hành động theo yêu cầu. Bộ Tư Pháp cũng gửi thư cảnh cáo viên chức tiểu bang có thể bị truy tố nếu cố ý cho phép người không phải công dân bỏ phiếu.
Đây là bước chuyển từ thông tin sai lệch sang áp lực quyền lực.
Theo luật liên bang, các tiểu bang chịu trách nhiệm điều hành bầu cử. Trong lịch sử, họ không bị buộc phải giao toàn bộ danh sách cử tri cho chính phủ liên bang. Bộ Tư Pháp từng kiện 30 tiểu bang và Washington, D.C., để đòi dữ liệu, nhưng vào thời điểm bài báo được công bố chính phủ ông Trump đã thua toàn bộ 15 vụ kiện được tòa quyết định.
Khi chính quyền dùng đe dọa cắt ngân khoản và bỏ tù để ép viên chức tiểu bang giao dữ liệu, vấn đề không còn đơn thuần là chống gian lận. Đó là sự đe dọa chính trị nhắm vào những người không chấp nhận yêu cầu của chính quyền.
Tạo ra nỗi sợ để thúc đẩy mục tiêu chính trị
Tổng Thống Trump đang dùng cáo buộc này để thúc đẩy Đạo Luật SAVE America, dự luật yêu cầu người Mỹ chứng minh quốc tịch khi ghi danh và xuất trình giấy nhận dạng có ảnh khi bỏ phiếu.
Một chính phủ có quyền đề nghị siết chặt luật bầu cử. Nhưng trước tiên phải chứng minh vấn đề đủ lớn để cần đến biện pháp đó.
Trong trường hợp này, trình tự bị đảo ngược chính quyền ông Trump đã có sẵn mục tiêu chính trị, sau đó đưa ra một con số gây sợ hãi để thuyết phục công chúng rằng mục tiêu ấy là cần thiết.
Ông Trump tuyên bố mình đang bảo vệ bầu cử. Nhưng muốn bảo vệ bầu cử, trước hết phải bảo vệ sự thật. Không thể dùng dữ liệu thiếu chính xác, phép suy diễn và quyền lực liên bang để tạo ra một cuộc khủng hoảng không được chứng minh, rồi yêu cầu người dân tin rằng đó là an ninh bầu cử.
Cần lưu ý rằng nội các liên bang về bản chất là một thực thể chính trị, thay đổi theo đảng nắm Tòa Bạch Ốc khi Dân Chủ và Cộng Hòa luân phiên giành chức tổng thống. Việc trao toàn bộ quyền kiểm soát bầu cử cho chính quyền liên bang luôn tiềm ẩn nguy cơ bị đảng cầm quyền sử dụng vì lợi ích riêng. Do đó, khi các tiểu bang tổ chức và giám sát bầu cử không chỉ phù hợp với Hiến Pháp và cấu trúc liên bang, mà còn hợp lý vì giúp phân tán quyền lực, tạo cơ chế kiểm soát chéo và hạn chế khả năng một chính quyền đương nhiệm thao túng luật chơi để duy trì quyền lực. (MPL)
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Suốt gần một thế kỷ tồn tại, FIFA World Cup luôn có nghi thức trao cúp vô địch và huy chương vàng cho nhà vô địch. Tại World Cup 2026 ngoài nghi thức trên còn có điều đặc biệt nhất trong lịch sử đó là các thành viên của đội vô địch sẽ được trao những Championship Rings (nhẫn vô địch) theo FIFA.
Việc những nhà vô địch được trao Championship Rings là lần đầu tiên với World Cup nhưng không hề xa lạ với các giải thể thao chuyên nghiệp nổi tiếng của Mỹ như NFL, NBA hay trong trận Super Bowl.
Chiều 19 Tháng Bảy, trong lễ trao huy chương vàng và cúp vàng trên sân Metlife còn có cả trao nhẫn vô địch cho tất cả các thành viên đội vô địch World Cup 2026. (Hình: Kevin C. Cox/Getty Images)
Theo FIFA, mỗi chiếc nhẫn sẽ được chế tác riêng cho từng thành viên đội vô địch. Một mặt khắc hình chiếc cúp World Cup, mặt còn lại sẽ được thiết kế theo bản sắc của đội tuyển đăng quang. Từng chiếc nhẫn đều có số thứ tự riêng, được đo theo đúng cỡ tay của người nhận kèm giấy chứng nhận chính hãng.
Nếu là người yêu thể thao Mỹ, hình ảnh các nhà vô địch NFL, NBA hay MLB đeo những chiếc nhẫn tiêu biểu cho thành tựu cao quý nhất giải đấu không còn xa lạ. Chiếc nhẫn vô địch không chỉ là món trang sức mà còn là biểu tượng cho cả một mùa giải, là vật lưu niệm để các cầu thủ có thể mang theo suốt cuộc đời. Nó mang kỷ vật cho cá nhân tham dự và đạt thành tích chứ không giống chiếc cúp được lưu giữ tại câu lạc bộ hay trong tổ chức liên đoàn.
FIFA không giấu giếm việc cảm ơn các sự kiện thể thao tại Mỹ và từ đó FIFA có ý định trao Championship Rings cho những nhà vô địch World Cup 2026. Chiếc nhẫn cho nhà vô địch được xem là sự kết hợp giữa di sản lâu đời của bóng đá thế giới với văn hóa thể thao Bắc Mỹ.
Ngoài việc trao nhẫn cho những nhà vô địch, FIFA cũng biết làm kinh tế từ phiên bản Championship Rings đấy.
Theo thông báo của FIFA, tổng cộng chỉ có 2,026 chiếc nhẫn được sản xuất tượng trưng cho năm tổ chức World Cup tại ba quốc gia Mỹ, Canada, Mexico. Trong số đó có 30 chiếc dành riêng cho đội vô địch. 1,996 chiếc còn lại được phát hành dưới dạng phiên bản giới hạn dành cho người hâm mộ trên toàn thế giới như sản phẩm được FIFA cấp phép chính thức.
Tất nhiên là những người sở hữu 1,996 chiếc còn lại của phiên bản giới hạn sẽ phải bỏ số tiền rất lớn và đó cũng là bài toán kinh tế của FIFA.
Nhẫn vô địch Championship Rings của cầu thủ đội vô địch Los Angeles Dodgers, hình ảnh thường thấy ở NBA và sẽ được đưa vào tại World Cup 2026. (Hình minh họa: Luke Hales/Getty Images)
FIFA cũng thông báo ngay sau trận chung kết, đội trưởng và huấn luyện viên đội chiến thắng sẽ nhận phiên bản nhẫn tạm thời để kịp xuất hiện trong lễ đăng quang. Sau đó, FIFA sẽ hoàn thiện các phiên bản cá nhân hóa và trao chính thức trong thời gian tiếp theo.
FIFA nhắc đến ý nghĩa của chiếc nhẫn vô địch này là một cầu thủ có thể treo huy chương trong tủ kính trong khi chiếc cúp thì không thuộc quyền sở hữu vĩnh viễn của đội vô địch và với cá nhân thì càng không, nhưng chiếc nhẫn đeo trên tay thì hoàn toàn khác.
Nó là minh chứng cho nhà vô địch và còn mang ý nghĩa thiêng liêng gắn với vinh quang của đời người. (Đình Duy) [dt]
THÁI NGUYÊN, Việt Nam (NV) – Ông PĐV ở xã Phủ Thông, tỉnh Thái Nguyên, bị công an triệu tập, phạt vạ vì đăng bài trên trang cá nhân than phiền chuyện loa xã phát ồn ào vào lúc 6 giờ sáng hằng ngày.
Trang tin VOV của đài Tiếng Nói Việt Nam hôm 18 Tháng Bảy đưa tin này, nhưng không dám làm rõ chi tiết bài đăng trên Facebook của ông V.
Ông PĐV (trái) tại đồn công an. (Hình: Công An Thái Nguyên).
Bài đăng của ông V. bị Công An Xã Phủ Thông quy tội “nói xấu, xúc phạm lãnh đạo xã,” và thu hút nhiều lượt tương tác, bình luận, “gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức và tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn.”
Tương tự các trường hợp bị triệu tập lên đồn, ông V. phải “thừa nhận hành vi vi phạm, tự nguyện gỡ bỏ bài viết” và “cam kết không tái phạm.”
Vấn nạn loa phường, xã gây ồn ào vào lúc sáng sớm và xế chiều tại nhiều tỉnh, thành đã kéo dài hàng chục năm qua, bất chấp việc người dân ta thán và chỉ trích.
Hồi cuối Tháng Hai, tờ Lao Động dẫn lời một người dân đề nghị ẩn danh ở phường Phú Diễn, Hà Nội: “Gần đây phường Phú Diễn phát thanh trên hệ thống nhưng giờ phát quá sớm và âm lượng to. Nhà tôi có trẻ sơ sinh mà bên cạnh nhà lại có loa nên ảnh hưởng đến giấc ngủ của bé. Đề nghị phường phát loa vào giờ muộn hơn hoặc giảm âm lượng.”
Một người khác ở phường Hoàng Mai, Hà Nội cho biết: “Hằng ngày, các hộ dân tại ngõ 66 Tân Mai phải hứng chịu tiếng ồn rất to từ loa phát thanh của Ủy Ban Nhân Dân Phường Tân Mai. Buổi chiều, âm thanh chói tai, âm lượng của loa khiến gia đình tôi không thể chịu nổi. Chúng tôi có những cuộc họp online với cơ quan tại nhà nhưng tiếng ồn quá lớn làm ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của gia đình tôi và những người xung quanh.”
Vụ việc xảy ra tại xã Phủ Thông, tỉnh Thái Nguyên. (Hình: Thái Nguyên).
Bản tin sau đó dẫn phản hồi của một số giới chức địa phương rằng “việc tuyên truyền thông tin là cần thiết” và “để phục vụ nhiệm vụ chính trị của địa phương.”
Việc loa xã, loa phường phát từ 6 giờ sáng mỗi ngày được giải thích “là theo quy chế…” (N.H.K) [dt]
MADRID, Tây Ban Nha (NV) – Trước trận chung kết Tây Ban Nha-Argentina, cựu trung vệ đội tuyển Tây Ban Nha và câu lạc bộ Real Madrid, Sergio Ramos đã gửi đến các cầu thủ quê nhà lời cảnh báo đầy giá trị của người từng có hơn một thập niên đối đầu với Lionel Messi cả ở cấp đội tuyển lẫn câu lạc bộ, theo Marca ngày 18 Tháng Bảy.
Cựu trung vệ thép đội tuyển Tây Ban Nha và Real Madrid khẳng định muốn đánh bại Argentina, điều đầu tiên phải làm không chỉ là phong tỏa Lionel Messi, mà phải ghi nhớ điều quan trọng là không được đánh thức “con quái vật” bên trong siêu sao đấy.
Trung vệ thép Sergio Ramos (trái) người có kinh nghiệm khi đối đầu với Messi trong những trận El Clasico giữa Real Madrid và Barcelona. (Hình minh họa: Oscar Del Pozo/AFP via Getty Images)
Lời cảnh báo được gửi đến cho các tuyển thủ Tây Ban Nha chuẩn bị bước vào trận chung kết của Ramos được đăng tải: “Sai lầm lớn nhất mà bạn có thể mắc phải là khiến Messi nổi giận. Ở tuổi 39, Messi vẫn là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Tôi không thể tin nổi ở tuổi đấy mà Messi vẫn là cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Chỉ điều đó thôi cũng đủ nói lên thử thách phía trước lớn đến thế nào dành cho các cầu thủ Tây Ban Nha.”
Ramos nói rằng anh tin tưởng huấn luyện viên Luis de la Fuente đủ khả năng chuẩn bị một kế hoạch chiến thuật để hạn chế Messi. Tuy nhiên từ kế hoạch đến thực hiện nhất là đối với Messi là nhiệm vụ mà ngay cả những hậu vệ xuất sắc nhất thế giới cũng từng bất lực.
Cựu trung vệ thép từng khiến biết bao tiền đạo danh tiếng sợ hãi nhưng luôn dành lời khen ngợi cho Messi dù khi Ramos thi đấu ở Real Madrid thì Messi đá cho Barcelona cả hai luôn là kỳ phùng địch thủ trong những trận El Clasico: “Nhiệm vụ chính của chúng tôi hồi đó luôn rất đơn giản trên lý thuyết, đó là làm sao để khóa chặt Messi. Nhưng thực tế điều đó lại chưa bao giờ đơn giản. Chúng tôi đã nhiều lần nếm trải cảm giác bất lực trước thiên tài Messi.”
Ramos còn kể lại kỷ niệm hồi đó anh và trung vệ Pepe khi khoác áo Real Madrid luôn dành rất nhiều thời gian nghiên cứu cách ngăn cản Messi, nhưng kết quả vẫn không như mong muốn. “Thậm chí, Pepe từng nói đùa với tôi rằng cứ thấy Messi là phải hạ ngay từ pha bóng đầu tiên. Và đó là sai lầm của chúng tôi. Một khi để Messi cảm nhận được điều đó cũng có nghĩa là đã đánh thức ‘con quái vật’ trong con người Messi và khi “con quái vật’ trong cậu ấy thức dậy thì không thể ngăn cản Messi được nữa.”
Kể đến tình tiết trên, Ramos nhắc đến tình huống va chạm giữa Bellingham và Messi ở trận bán kết Anh-Argentina: “Xem trận đấu đấy, đến pha va chạm như cố tình dằn mặt của Bellingham với Messi, tôi lập tức quay sang nói với vợ tôi rằng ‘Trận đấu kết thúc rồi, Messi giờ sẽ chơi bóng với 200% sức mạnh của cậu ấy.’ Kết quả là từ đó trở đi, không ai có thể ngăn nổi cậu ấy làm xiếc với trái bóng.”
Ramos đề cập đến chi tiết trong hình khi Bellingham (áo trắng) “dằn mặt” Messi bằng pha bóng này cũng có nghĩa đã đánh thức “con quái vật” trong Messi nổi dậy. (Hình: Jewel Samad/AFP via Getty Images)
Lý giải theo góc nhìn của Ramos đưa ra: “Nếu Bellingham biết cái giá của hành động đó, có lẽ cậu ấy đã không làm vậy, bởi vì sau pha va chạm đó diễn ra, đội tuyển Anh đã phải chứng kiến phiên bản điên rồ nhất của Messi.”
Chính vì thế, Ramos tin rằng trận chung kết World Cup 2026 sẽ không chỉ được quyết định bằng chiến thuật hay chất lượng đội hình, mà còn bằng cách Tây Ban Nha đối xử với Messi trong suốt 90 phút và thậm chí là 120 phút. “Chỉ cần để số 10 của Argentina có thêm động lực, mọi toan tính đều có thể sụp đổ,” Ramos gửi lời khuyên đắt giá nhất của một trung vệ có nhiều kinh nghiệm nhất khi đối đầu với Messi. (Anh Khoa) [dt]
EAST RUTHERFORD, New Jersey (NV) – Tây Ban Nha xứng đáng có mặt ở trận chung kết trong khi Argentina đến trận chung kết bằng những kịch bản điên rồ nhất. Cả hai sẽ cống hiến cho người xem một trận chung kết của bóng đá tấn công ghi dấu bởi những đôi chân đậm chất nghệ thuật và cả câu chuyện đầy tính nhân văn và giàu cảm xúc của 19 năm trước.
Yamal và Messi, hai cái tên được nhắc nhiều nhất trước trận chung kết vì bức ảnh thật ngẫu nhiên mà 19 năm trước Messi tắm cho Yamal trong buổi chụp hình từ thiện.
Lamine Yamal (19) cầu thủ “lò” La Masia sẽ đối đầu với siêu sao Messi, người mà năm 13 tuổi đã rời Argentina đến và ăn tập ở “lò” La Masia cho đến khi thành tài và suýt bị “bắt” thành cầu thủ Tây Ban Nha. (Hình: Charly Triballeau và Roberto Schmidt/AFP via Getty Images)
Không hề có sự sắp đặt mà tất cả là ngẫu nhiên đến kỳ lạ.
Ngẫu nhiên người được Messi tắm lại là cậu bé tài năng có cái chân trái được ví như Messi.
Ngẫu nhiên siêu sao người Argentina bước vào trận chung kết và đối thủ của anh ấy là những tài năng trẻ lò La Masia, nơi đã từng cưu mang Messi khi anh rời Argentina đến Tây Ban Nha để chữa căn bệnh “còi xương” và để được chơi bóng đá ở lò bóng đá tài năng.
Khi Messi rời Barcelona, Tây Ban Nha, anh đã khóc rất nhiều, khóc ngay trên sân khấu khi nói lời chia tay bởi anh xem đấy như ngôi nhà mà mình gắn bó thời gian rất dài trong sự nghiệp cầu thủ chuyên nghiệp.
Bây giờ thì Messi và các cầu thủ Argentina bước vào trận chung kết nơi có rất nhiều cầu thủ Barcelona và có những cầu thủ trẻ ở lò La Masia vốn rất thần tượng và hồi bé từng chen chúc để được chụp hình với Messi.
Đó là lý do trận chung kết World Cup 2026 không có sự lên gân của hai bên, không có những thách thức hay tuyên bố ngạo mạn, hỗn hào mà chỉ có sự tôn trọng dành cho nhau.
Một bên là Tây Ban Nha trẻ trung, hiện đại, giàu tốc độ và đang đại diện cho thế hệ kế cận của bóng đá thế giới với nhiều cầu thủ xuất phát từ lò La Masia.
Bên kia là Argentina của Lionel Messi, đội bóng giàu kinh nghiệm, bản lĩnh và luôn biết cách chiến thắng trong những thời khắc quyết định.
Có một điểm chung mà mọi người chú ý trong trận cầu này là sản phẩm của “lò” La Masia. Nơi Messi được tôi luyện từ năm 13 tuổi và suýt bị “bắt” về đá cho đội Tây Ban Nha. Và đó cũng là nơi những Lamine Yamal, Gavi, Dani Olmo, Pau Cubarsi và cả Marc Cucurella.. trưởng thành và tạo nên sức sống mới cho bóng đá Tây Ban Nha.
Thế nên thật thú vị với 90 phút và có thể là 120 phút đỉnh cao với phiên bản La Masia chống La Masia.
Bên cạnh đó hai huấn luyện viên Luis de la Fuente của Tây Ban Nha và Lionel Scaloni đều đã quá hiểu nhau khi còn trên hàng ghế của những khóa huấn luyện ở Tây Ban Nha.
Khát khao của người Tây Ban Nha với thế hệ cầu thủ mới nhưng liệu Argentina đang mong ước chiếc cúp vô địch lần thứ tư có để cho Tây Ban Nha mang cúp vô địch về. (Hình: Dustin Satloff/Getty Images for Rexona)
Tây Ban Nha với đặc điểm thắng bằng khả năng kiểm soát trận đấu buộc đối thủ phạm sai lầm. Argentina thì thắng khi bị dồn vào chân tường và càng ở cửa tử thì sự trõi dậy của đương kim vô địch càng mạnh mẽ.
Bắt chết Messi là điều đội nào cũng nghĩ đến nhưng chưa thực hiện được. Trong khi đó phá thế chủ động của Tây Ban Nha cũng là điều mà những Bồ Đào Nha, Bỉ, Pháp từng phải trả giá.
Sẽ là một trận đấu cực hay bởi sự hiện hữu của bóng đá nghệ thuật đỉnh cao và bộ óc chiến lược của hai đội chưa bị khuất phục.
Dự đoán Tây Ban Nha thắng Argentina 2-1 sau khi hai đội bước vào hiệp phụ. (Nguyễn Luân) [dt]
