QUẬN CAM, California (NV) – Tự làm tại nhà (DYI- do it yourself) là một thú vui của những người “khéo tay hay làm”, lại tiết kiệm được nhiều tiền. Trong lĩnh vực xe hơi, các hóa đơn bảo trì, sửa chữa xe không hề rẻ, đặc biệt trong thời buổi lạm phát hiện tại. Tại sao lại phải trả tới $130 mỗi giờ cho thợ máy?
Theo trang mạng xe hơi www.slashgear.com , sửa chữa xe hơi không phải lúc nào cũng đơn giản, dễ làm. Riêng động cơ đã có hàng chục bộ phận chính, và mỗi bộ phận lại bao gồm nhiều chi tiết chuyển động bên trong, bao gồm nhiều loại vật liệu khác nhau. Sửa xe giỏi đòi hỏi nhiều năm tích lũy kiến thức và kinh nghiệm thực tế, không thể chỉ học qua lý thuyết suông. Chuyên gia Slashgear đưa ra năm công việc sửa chữa mà họ cho rằng không nên tự làm tại nhà.
⦁ Sơn xe:
Chi phí sơn lại toàn bộ xe có thể lên tới hàng nghìn đô la hoặc hơn; ngay cả việc sơn lại một tấm thân xe cũng có thể tốn hàng trăm đô la, phần lớn chi phí là công thợ. Sơn xe là một quy trình phức tạp, từ khâu chà nhám, phủ nhiều lớp sơn màu, rồi đến lớp sơn bóng bảo vệ.
Sơn xe có vẻ như đơn giản: chỉ cần dán băng keo che chắn khu vực cần sơn, mua một bình sơn xịt có cùng màu là có thể tự làm. Vấn đề là những chỗ tự sơn thường có màu không hoàn toàn giống với lớp sơn cũ do thiếu đi sự biến đổi màu tự nhiên theo thời gian. Chất lượng sơn cũng có thể không tốt; lớp sơn có thể quá mỏng hoặc quá dày. Thêm vào đó, công việc này rất bừa bộn và tốn nhiều thời gian.
⦁ Thay dây đai cam (timing belt)
Dây đai cam là bộ phận có thời gian sử dụng trong khoảng từ 60,000 đến 100,000 dặm. Chỉ có một cách chắc chắn để xác định dây đai cam sắp bị hỏng: phải trực tiếp quan sát nó. Đây là một công việc phức tạp. Đầu tiên, cần tháo nắp đậy bộ truyền động cam; phải tháo cả cảm biến vị trí trục cam, phải đánh dấu lại vị trí của nó, vì khi lắp lại nó cần phải nằm đúng hướng ban đầu. Sau đó, cần tháo puly trục khuỷu, các dây đai phụ và nhiều bộ phận khác. Khi đã tiếp cận được bên trong, lại phải đánh dấu vị trí của tất cả các bánh răng; chỉ cần sai lệch vài độ khi lắp ráp lại cũng có thể làm hỏng động cơ. Việc căn chỉnh sai sẽ dẫn đến hệ thống van và piston không hoạt động đồng bộ; động cơ sẽ bị hỏng hoàn toàn ngay khi vừa khởi động.
⦁ Tinh chỉnh ECU (Bộ điều khiển động cơ):
ECU có thể xem là “bộ não” của động cơ. Nó điều khiển thời điểm và cách thức thực hiện các chức năng quan trọng, từ phun nhiên liệu, đánh lửa, mức chạy không tải. Nhiều thiết bị điện tử khác nhau gửi dữ liệu về ECU; sau đó ECU sẽ phân tích để đưa ra quyết định xử lý. Ví dụ: nếu cảm biến oxy báo rằng khí thải chứa nhiều nhiên liệu chưa cháy hết, ECU sẽ điều chỉnh giảm lượng nhiên liệu trong hỗn hợp khí-nhiên liệu.
Mọi chuyện có vẻ đơn giản: chỉ cần máy tính, kiến thức lập trình và một bản đồ tinh chỉnh (tuning map). Nhưng việc tinh chỉnh ECU rất dễ dẫn đến sai sót nghiêm trọng. Về cơ bản, đó là việt thay đổi các thông số nền tảng của hệ thống để thay đổi sự vận hành. Đây là một quy trình cực kỳ phức tạp, đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về cách các bộ phận phối hợp. Tất nhiên, chi phí tinh chỉnh ECU không hề rẻ, nhưng vẫn tiết kiệm hơn nhiều so với việc phải thuê người khác giải quyết hậu quả do tự mày mò tinh chỉnh sai.
⦁ Đại tu hộp số:
Khi nghe thấy tiếng rít hoặc tiếng nghiến ken két lúc vào số; hoặc nghe thấy tiếng động lạ khi xe chạy tốc độ cao; hay phát hiện các mảnh vụn kim loại trong nhớt hộp số… là những dấu hiệu cho thấy hộp số cần đại tu. Một hộp số tự động hoặc hộp số tay thông thường (chưa nói đến hộp số ly hợp kép (DCT) hay loại eCVT phức tạp hơn) gồm nhiều bộ phận, linh kiện như bánh răng, rãnh then hoa, trục… Không thể tự làm công việc đại tu nếu không hiểu rõ những cấu tạo, chức năng của những bộ phận này.
⦁ Sửa chữa phần thân dưới động cơ:
Giả sử chủ xe đo áp suất buồng đốt và phát hiện một trong các xi-lanh bị sụt áp do piston bị nứt. Đây là một hư hỏng nghiêm trọng, đòi hỏi phải tháo rời phần thân dưới động cơ, có thể phải đóng lại sơ-mi (lòng xi-lanh), thay thanh truyền và vòng bi trục khuỷu, cùng hàng loạt công việc khác. Đây là loại sửa chữa nên để thợ chuyên nghiệp thực hiện, cần đến nhiều thiết bị chuyên dụng, tốn nhiều thời gian. (HD)
